Aşkın nur olsun!

16 Şubat 2026, Pazartesi

Deredeki taşların üstünden atlar gibi günlerin üstünden hızlıca atlayıp geçmemek gerek! Deredeki taşlar sizi karşı kıyıya geçirmeye yarar. Günlerse hayatın hikâyesini bütünleyen parçalardır, üstünden sekip geçenler ne olup bittiğine vakıf olamaz. “Hayat hızla geçip gidiyor” diye yazdı defterine, “Keşke geçen günlerin içine hatırlamaya değer bir şeyler koyabilseydik!” Aşkı yakışır diye tenlere giydirdiler çok bol geldi. Canlara giydirdiler dünya bile dar geldi. Ancak aşk ile yaptığımız, içine aşk

Hüsnüniyeti nerede yitirdik?

12 Şubat 2026, Perşembe

Kendi sözlerini ve davranışlarını başkalarının söz ve davranışlarına bakarak belirleyen ve bunu alışkanlık haline getiren kişi, kendine ait bir kişilik inşa etme fırsatını hiçbir zaman bulamayabilir. Bu anlamda her insanın başkalarının yapıp ettiklerinden bağımsız bir dünya kurması bir ihtiyacın da ötesinde bir mecburiyettir. Bugün sözün ağırlığının kalmadığı ‘akar-mecra’larda neredeyse bütün düşünceler, sözler ve davranışlar, temeli sağlam olmayan ve aslında kendimizden, kendiliğimizden neşet etmeyen

Dünyanın ayazında ellerini kelimelerle ısıtan adam!

09 Şubat 2026, Pazartesi

Başka şeyler yazmak için oturmuştum klavyenin başına ama sevgili Hakan’ın mesajı gelince her şey değişti. Acı haberdi gelen; sevgili Bülent, çileli dünya yolculuğunu tamamlamış ve dâr-ı bekâya göç etmişti. Beklenmeyen bir şey değildi artık, durumun geri dönülemez noktaya geldiğini biliyorduk. Bir gün önce, Cumartesi günü, Hamamönü mekânımız Fatih Kitabevi’nde Fatih (Yurdakul) ağabeyin bir araya getirdiği dost meclisinde uzun uzun Bülent’i konuşmuştuk. Burada yazdıklarım orada söylediklerimden çok

Çok kitap, az anlam

05 Şubat 2026, Perşembe

Kitap satışlarında bir artış olduğu muhakkak, ayrıntılara girildiğinde pek çok olumsuz yan etki gözleniyor olsa da genel anlamda yayın sektörü her geçen gün büyüyor. Elimdeki istatistikte 2008 yılında Türkiye’de 200 milyon civarında kitap satıldığını gösteriyor, kişi başına 2,8 kitap düşüyormuş. 2015’te satılan kitap sayısı 384 milyon olarak tespit edilmiş, kişi başına düşen kitap sayısı 4,8 olmuş. 2021’de kitap satışları zirve noktaya ulaşmış, 438 milyon kitap satılırken, kişi başına düşen kitap

Baltalar elimizde, uzun ip belimizde!

02 Şubat 2026, Pazartesi

Huzursuz insanlar huzursuzluklarını mümkünse herkese yaymak isterler, çünkü içine düştükleri bu bocalama halinin sebebi olarak kendilerini görmek istemezler. Herkesin huzursuz olduğu bir yerde huzursuzluk zamanın normali haline gelmiştir; bu durumda her huzursuz da bu şartlarda yaşayabileceği en muhtemel şeyi yaşadığına kendini inandırabilir. Günümüzde olan budur; huzursuzluğun zamanın normali olduğuna herkes inanmış ve bu hal hem toplumsal hem bireysel hayatımızda yerleşik hale gelmiş, tartışmadan,

Havai fişekler

29 Ocak 2026, Perşembe

Sevdiğimiz birini kaybettiğimizde acımızı derinleştiren şeylerin belki de en dokunaklı olanı yaşarken yapamadıklarıdır. İçimizde büyüyen o burukluğun kendi geçip gitmekte olan hayatımıza dönük bir tarafı da var elbette. Canımızın böylesine acıması, hayatını geride bırakıp giden o sevgili yakınımızın kendine yaşattığı mahrumiyetleri biliyor olmamız kadar, bir gün muhtemelen bizim hayatımız için de aynı şeylerin düşünülecek olmasınadır. “Pişman olduğum o kadar çok şey yaptım ki!” diye hayıflandı bankta

İçinde hayat olan bir gün

26 Ocak 2026, Pazartesi

Bazı günleri bizim için diğerlerinden daha önemli kılan şey; başka günlerde farkına varmadığımız olağanüstülüklerin o gün bir şekilde farkına varmamızdır. Çoğumuz her sabaha hep aynı güne uyanıyormuş hissiyle başlıyoruz. Aslında hep aynı olan sadece biziz, günler değil! Aynı insanda sabit kalmaktan vazgeçemiyor ve kendimizi hayatın her an tazelenen akışkan tabiatında yenilenmeye bir türlü bırakamıyoruz. “Enerjimizi söküp almayan, tam aksine içimizi dolduran; başlangıcında beklenti, sonundaysa memnuniyet

Bereketi olmayan hareket

22 Ocak 2026, Perşembe

Hareket bugünün dünyasında neredeyse her şey demek… Hiç yerimizde duramıyoruz, sürekli bizi harekete, hıza, koşturmacaya teşvik eden, hatta zorlayan bir şeyler var. Bir şeyi bitiremeden bir diğer şeye yetişmeye çalışıyoruz. Bunu ne için yapıyoruz, bu kadar telaş ne için, o da tam belli değil! Gündelik işleri bizim yerimize yapan bir sürü şey icat ettik; bunun doğal sonucu olarak bizim aktivitelerimizde azalma olması gerekmez miydi? Neden hayatı kolaylaştıran bu aletlerin, uygulamaların, tertibatların

Köleleşme özgürlüğü

19 Ocak 2026, Pazartesi

“Bugün Allah için ne yaptın?” muhasebesinden, “Bugün kendin için ne aldın?” muhasebesine geçtik. İlki manevi bir muhasebeydi, ikincisi dibine kadar maddi! Tüketim bir güdü, bir saldırgan salgı, bir histerik kriz, ateşi sönmeyen bir ihtiras olarak gelip içimize yerleşti. Bir şeyler satın almadan duramıyoruz, para harcamadığımız gün bize yaşanmadan geçmiş gibi geliyor. Oysa her gün bir şeyler satın almaya, bir deli atın üstünde sürekli tüketim rodeosunda performans vermeye yetecek ne gücümüz ne paramız

Kış çeşitlemesi

15 Ocak 2026, Perşembe

Karla şiirsel bir ilişkimiz vardı eskiden. Şimdi öyle incelikli ve derin bir bağlantı kuramıyoruz karla, kar taneleriyle. Çocuklar kar yağınca okullar tatil olur mu acaba diye düşünüyor; kardan adam yapabilecekleri, kızak kayabilecekleri ya da kartopu oynayabilecekleri kadar da kar yağmıyor pek zaten. Büyükler içinse daha çok yollar kapanır mı, trafik kilitlenir mi, işler aksar mı, borular patlar mı, doğalgaz faturası şişer mi meselesi oluyor kar yağışı! Geçmişte de zordu hayat, kışlar çok daha

İnsanın derin ve saklı tarihi

12 Ocak 2026, Pazartesi

Genç yaşlarda sanki hayatın ritmi çok daha hızlı oluyor, akıp geçerken çoğu şeyin öneminin farkına varamıyoruz. Zaman geçince geriye dönük muhakemelerimiz bize çok da ayırdında olmadığımız bütün o küçük şeylerin tek tek ya da birbirleriyle el ele tutuşarak hayatımızda birçok şeyi değiştirdiğini, birçok şeye yön verdiğini söylüyor. İnsanın böyle özel, esrarlı ve derin bir tarihi var ve biz o saklı tarihin ciltlerini, eğer bir şekilde komplekslerimizi aşabilirsek, her şey olup bittikten sonra okuyabiliyoruz

Asıl hikaye nerede?

08 Ocak 2026, Perşembe

Çok sıradan hayatlarımız olduğunu düşünüyoruz ve bu bizim epeyce canımızı sıkıyor. Aslında hayatımız değil, hayata bakışımız fazlasıyla sıradan ve bu sebeple kendi hayatımızın inceliklerini, derinliklerini, heyecan verici ayrıntılarını göremiyoruz. Hiçbir hayat sıradan değil aslında, her hayat ceplerinde ilgiyi, merakı, hayreti ve hayranlığı hak eden çok sayıda ayrıntı taşıyor. Dünya edebiyatının klasik olma vasfı kazanmış şaheserlerinin büyük kısmı, bugün bizim rahatlıkla çok sıradan diyebileceğimiz

Gözlerle zihinler arasındaki uçurum

05 Ocak 2026, Pazartesi

Herhangi birimize “Bugün ne yaptın?” diye sorulsa, cevap yüksek ihtimalle o gün içinde yapılan işlerin sıralanmasından ibaret olacaktır. İşyerinde üç beş evrak düzenledim, faturaları ödedim, çeşmenin eskiyen contasını değiştirdim, marketten alışveriş yaptım, camları sildim, pilavın yanına kuru fasulye pişirdim, raporlarımı yazdım, kimya notlarına çalıştım, köpeğimi gezdirdim ve bunun gibi başka rutin işler… Bu işlerin getirdiği yorgunluk ve bıkkınlığı saymazsak içinde duyguların, tefekkür, tasavvur

2025’in absürt tarihi

01 Ocak 2026, Perşembe

19 Ekim günü maskeli hırsızlar Louvre Müzesi'ne girdi ve kraliyet mücevherlerini çalıp scooter ile kaçtılar. Hatta kaçarken bir tacı düşürdüler. Çinli yapay zeka uygulaması DeepSeek modelinin başarısı sonrası Batılı rakibi Nvidia hisseleri bir günde 580 milyar dolardan fazla değer kaybetti. Bu, borsa tarihindeki en büyük günlük kayıplardan biri oldu. Temmuz ayında birileri Karl Marx’ın Londra’daki mezarına bir Labubu (dünyada popüler olan bir oyuncak) bıraktı ve bununla ilgili fotoğraf dünyada ‘kapitalizmin

Evlilikler üstüne

29 Aralık 2025, Pazartesi

“Evlilik, milyonlarca güzel ve çirkin anın birleşip ortak bir anılar dokusu haline gelmesidir” diye yazmış Alice Feeney, ‘Güzel Çirkin’ isimli kitabında. Doğru bir tarif bu büyük ölçüde. Evlilik hayatın makro akışı içinde akan bir şey… Hepimiz hayatın karşımıza çıkardığı şeylerden etkileniyoruz ve zaman içinde iyi ya da kötü yönde değişiyor, farklılaşıyoruz. Evliliklerin zamanın getirdiği değişimlere, dalgalanmalara karşı bir direncinin olması şart! Çiftler beraberliklerinin sadece güzel şeylerle

Kendi hayatının dışında

25 Aralık 2025, Perşembe

İnternet bağlantısı olmayan bir insan düşünelim. Durun hemen isyan etmeyin, bunu gerçekten düşünebiliriz; her geçen gün sayıları azalsa da var hâlâ yeryüzünde öyle birileri. Onlardan birini gözümüzün önüne alalım. Dijital dünyayla hiçbir bağlantısı olmayan biri olsun o kişi. Teknolojik ağdan bu kadar uzak kalabildiğine göre, yüksek ihtimalle bir şehirde yaşamıyor olmalı. Bedenen şehirde olsa bile en azından ruhen şehirde olmadığını varsayabiliriz en azından. Siber alemden bu kopukluk hali, onun

İç içe ama çok uzak

22 Aralık 2025, Pazartesi

Kalabalık şehirlerde, kalabalık cadde ve mekanlarda, otobüslerde, metrolarda, çarşı ve pazarlarda iç içe ama birbirimizden habersiz yaşıyoruz. Kabuklarımız birbirine dokunuyor ama her birimiz içimizle ucu bucağı olmayan bir ıssızlığın ortasındayız. Birinin insanca yükü diğerine taşınmaz gelmeye başladığından beri böyle bu! Korkuyoruz bir başkasının içine, insanlığına, içinden geçtiği ve içinden geçirdiği hikâyeye dokunmaya. Bu olmayınca birbirimizi anlamak için bir imkân da ortaya çıkmıyor. Bu kadar

Gürültü ve benimsenmiş sağırlık

18 Aralık 2025, Perşembe

“Çoğu insan, sessiz bir çaresizlik içinde yaşar. Posta arabaları, telgraflar, gazeteler… Bunlar hayatın değil, ölümün sesleridir. İnsanlar, başkalarının felaketlerini, başkalarının zaferlerini, başkalarının düşüncelerini okur; ama kendi hayatlarını yaşamaz. Ben ormana gittim, çünkü kendi hayatımı yaşamak istiyordum. Bir tek gerçek şeyi bile kaçırmak istemedim. Haberler bana ne öğretir? Bir adamın bacağı kırılmış, bir kadın ölmüş… Bunlar benim hayatımı değiştirmez. Ama bir çiçeğin açışı, bir kurdun

Yol çeşitlemesi

15 Aralık 2025, Pazartesi

Bizden öncekiler, hayatı öğreten bir şey olarak bakardı yollara. Yol boyu yaşanan tecrübeler paha biçilemez hayat dersleriydi. Yollar ve yol tecrübeleri üzerine sadece seyahatnameler yazılmadı; nice şiirler, hikayeler, romanlar yazıldı. Çünkü yola çıkanlar, kendi dar gerçekliğinden geniş alanlara çıkar, başka gerçeklikleri tecrübe ederek görüşlerini hem geliştirir hem zenginleştirirdi. Her insanda, her mekânda, her uğrakta, her menzilde tecrübe edilmemiş hayat parçaları, duyulmamış hikayeler vardı.

Okuma notları

11 Aralık 2025, Perşembe

“İnsanların büyük bir kısmı, kendi içlerindeki boşluğu fark etmemek için sürekli bir şeylerle meşgul olmak zorundadır. Koşuşturma, modern yaşamın en büyük uyuşturucusudur.” Norveç Ormanı / Haruki Murakami “Başkalarının ne yaptığı, ne düşündüğü, neye güldüğü umurunda olmayan kişi, özgürlüğün ilk adımını atmıştır. Ancak modern insan, sürekli olarak başkaları için yaşamaktadır.” Varlık ve Hiçlik / Jean Paul Sartre “Modern dünyada, her şey bir sistemin parçasıdır; her şey mantığa bağlanmıştır. Ancak

Boş meşguliyetler

08 Aralık 2025, Pazartesi

Bu devirde dilimizden düşürmediğimiz kalıp cümlelerden biri de, “Hiç zamanım yok!” cümlesi... Neredeyse hepimiz hiçbir şeye yetişemiyormuş hissiyle yaşıyoruz. Gerçekten yapmak istediğimiz şeylere vaktimiz yetmiyor mu? Yoksa boş meşguliyetler elimizden aldığı için mi bu vakitsizliği yaşıyoruz? Dürüst olmak gerekirse, ki elbette gerekir, ikinci halin birinciyi doğurduğunu kabul etmemiz gerekir. Bizler kendimize ve hayatımıza ayırmamız gereken saatleri hiçbir işimize yaramayan, bizi doğrudan ilgilendirmeyen,

Arpacı kumruları

04 Aralık 2025, Perşembe

Bir şeylerin anlamını hazır alma eğilimdeyiz artık çoğumuz, hiçbir düşünme ve anlamlandırma yükünün altına girmek istemiyoruz. Bu kolaycı tutumumuz ister istemez bir şekilde yaygınlaşmış algıların yerleşik hale gelmesine, zihinsel kanallarımızın daralmasına sebebiyet veriyor. Bunun sonucunda doğal olarak ‘şeyler’ hakkında insanlara yeni açılımlar kazandıracak özgün fikirler ortaya çıkmaz, çıksa da dikkat çekmez oluyor. “İnsanların çoğu, her ne kadar bunun açıkça farkında olmasalar da, kalplerinin

Mevsimler hayatın teni ve dokusudur

01 Aralık 2025, Pazartesi

İnsanların mevsimlere dönük ilgisi ve dikkati azalınca, mevsimlerin beraberinde getirdiği duygulara yönelik bir hassasiyeti, bir hissiyatı da kalmadı. Mevsimler herkes için farklı şeyler ifade ediyor olabilir elbette ama herkesin birleşeceği belli ortak duyguları da var elbette. Mesela ilkbaharı daha çok umudun, tazelenmenin, yeni başlangıçların mevsimi olarak algılarız. Yaz günleri neşe, canlılık ve coşkunun yükseldiği dönemlerdir. Sonbahar adı üstünde hazan mevsimidir, daha duygulu, daha melankolik

Kovaladıkça kaçan

27 Kasım 2025, Perşembe

Öyle inandırdılar ki bizi mutlu olmanın hayatımızın yegane amacı olduğuna, günlerimize derinlik katacak herşeyi mutluluğumuzun önündeki bir engel gibi görmeye başladık ve uzaklaştırdık hayatımızdan. Mutlu olabildik mi bari? Ne gezer! Aslına bakarsanız olmamız da beklenemezdi. Çünkü mutluluk dediğimiz şey, sırf biz peşinde koşuyoruz diye bize kollarını açacak bir şey değil! Aksine tecrübelerimizle sabit ki mutluluk, biz kovaladıkça kaçan bir şey! Çünkü bizi mutlu kılacak şeyler eskiden olduğu gibi

Yabancıyım, yabancısın, yabancı!

24 Kasım 2025, Pazartesi

Bir şeyleri aynı anlam kümesinin içinde, birbiriyle irtibatlı, birbiriyle aynı şeyi söyleyen kelimelerin rehberliğiyle anlama imkânımız var mı hâlâ? Yoksa aynı şeyler hakkında herkesin dili kendi bildiğini okuyor; konuşulandan herkesin zihni başka bir şeyi anlıyor, havsalası başka bir şey alıyor, idraki başka bir yere çekiyor da biz bundan habersiz, her şey her şeyle uyumlu ve herkes birbirini pek güzel anlıyormuş gibi mi yapıyoruz? Gönül rahatlığıyla, hiç tereddüt etmeden reddedebiliyor muyuz şu

Ya bir köşede unuttuklarımız daha önemliyse!

20 Kasım 2025, Perşembe

Sanki her günü sürekli bir şeyleri ıskalıyoruz hissiyle yaşıyoruz. Belli ki o şeyler, yetişmek ve yetiştirmek için sürekli koşuşturma içinde olduğumuz şeyler arasında değil! Nedense hiçbirimiz kendimize bu hissin arkasında ne olduğunu, neden içimize peydahlandığı yerden hiçbir yere gitmediğini, neden sızlanmayı kesmediğini, neden yakamızı bırakmadığını sormuyoruz. Bununla yaşamaya kendimizi alıştırıyoruz; tıpkı kronikleşmiş rahatsızlıklarımızla, kalp ritmi problemleriyle, şeker nöbetleriyle, baş

Düşen bir yaprak görürsen, seni hatırla!

17 Kasım 2025, Pazartesi

Mevsimlerini biriktiren insanlar var mı hâlâ hafızasında? Mesela güzleri? Hani kır çiçeklerini kitapların arasında kurutan insanlar vardı ya eskiden, onlar gibi… Hep aynı şey sanıyoruz sanki biz artık bütün mevsimleri; yazlar birbirinin aynı, kışlar birbirinin aynı! Olur mu hiç! Her günün, her ânın kendi hikayesi varken, nasıl bütün baharlar birbirinin aynı olsun, bütün güzler bir öncekini tekrarlasın? Birçok şey var hayatın dokusunu ören, anlamını dokuyan, hikayesini yazan; birçok değişken, birçok

Konfor almak için ne veriyoruz?

13 Kasım 2025, Perşembe

Yeni zamanların getirdiği yeni (hemen hemen yerleşik) hayat düzeni içinde, yüksek insanlık ideallerinin yerini küçük ihtiraslar aldı. Artık neredeyse hiç kimse, hangi yaşta olursa olsun, bizim gençliğimizdeki gibi -safça bile olsa- dünyayı kurtarmak, her bozulanı düzgünüyle değiştirecek bir devrim yapmak ya da yıllar boyunca insanlığın yolunu aydınlatacak eserler vermekle ilgilenmiyor. Daha küçük ama mutlaka tüketilebilir hedefleri var yeni insanın; son model bir araba, elit bir muhitte ve bahçesinde

Döngüyü kuran algı

10 Kasım 2025, Pazartesi

Her günü bir önceki günün tekrarıymış gibi yaşıyoruz sanki. Var gerçekten böyle bir şey; hemen hemen aynı şeyleri aynı vakitlerde tekrar tekrar yapıyoruz. Modern hayatın karakteri bu, bu hissi fazlasıyla veriyor insana. Hayatın tabiatı da böyle mi peki? Gerçekten sürekli kendini tekrarlayan bir kısır döngüsü mü var alemin? Yoksa biz mi sürekli kendini yenileyen o tabiattan kopup, vazgeçilmez olduğuna kendimizi inandırdığımız rutinlerden böyle sürekli başa saran bir hayat kurgusu oluşturduk? Anton

Başımız neden ağrıyor?

06 Kasım 2025, Perşembe

Bu devirde kendimizi eğlendirmek ya da bir nebze rahatlatmak için yaptığımız hemen her şey, o ‘şey’i yapıp bitirdiğimizde bize çoğu zaman tek bir şey bırakıyor: Baş ağrısı! Baş ağrısının tıbbi veçhesine dair tıp dünyası birçok şey söylüyor, bu onların işi, söylesinler elbet. Ve fakat modern baş ağrılarının teşhisini bir de başka yerden de koymak gerekmiyor mu? İnsan fıtratını zorlayan her türlü modern alışkanlık ve uğraş baş ağrısı yapıyor; meseleyi bir düşünün, bana hak vereceksiniz! Gece alemi,

Çözülmeden kalan…

03 Kasım 2025, Pazartesi

Ne kadar bilirsek, bilemediklerimiz daha da çoğalıyor. Ne kadar işitirsek, işitemediklerimiz daha fazla artıyor. Ne kadar görürsek, göremediklerimiz fazlalaşıyor. Nereden yol açsak kendimize, sanki hayatımız oradan düğümleniyor. Bilmeceler bulmacaları karmaşıklaştırıyor. Çünkü biz aramak denen şeyi çok yanlış biliyoruz. Neyi istersek bizim olacağını sanıyoruz. Çözümünü bildiğimiz üç beş kırık formülün hakikatin denklemini kolayca çözeceğini sanıyoruz. Hiç öyle olmuyor; her varış noktasından yeni

Elimizdeki kitap okunmayı hak ediyor mu?

30 Ekim 2025, Perşembe

Çok kitap var, gerçekten çok kitap var, çok fazla kitap yazılıyor. Bir kalem erbabının bundan şikâyet etmesi garip gelebilir; ama sanki durum pek öyle değil! Kitapların bir zihinsel ve kalbî yoğunlaşmanın eseri olarak ortaya çıktığı göz önüne alınırsa; bu söylediğim kafamızda bir yere oturacaktır. Bu devirde bu kadar çok insanın, bu kadar birbirinin neredeyse aynı hayatı yaşarken, zihnini ve kalbini gündelik akıştan kurtarmakta bu kadar zorluk çekerken bu yoğunluğu yaşayabiliyor olmaları pek akla

Bırakalım hayallerimiz bizi kursun!

27 Ekim 2025, Pazartesi

Hayal kurmak, insanın bugün kendini akıntının dışında tutmasının neredeyse tek yolu... Yani yakın zamanlara kadar öyleydi. Bugünün insanını, hayallerin de hep somut bir faydaya yönelik olması gerektiğine inandırdılar. Başarılı bir kariyer, konforlu bir ev, lüks bir araba, mantıklı bir beraberlik, çok fonksiyonlu dijital oyuncaklar… İmkânına göre büyüyüp küçülen hedefler… Şimdilerde herkes kendi hayali sanarak ezber hedeflere yöneliyor. Çocuklarımız bir gün herhangi bir üniversiteye kayıt yaptırabilmek

Hayatın sözü

23 Ekim 2025, Perşembe

Düşünme işini toplumun içinde bizimle birlikte yaşayan ve nedense ortalık yerde değil de daha ziyade kendi tenhasında vakit geçiren az sayıdaki insanın yapması gereken bir şey zannediyoruz. Çoğumuz için o kadar da gerekli bir şey değil yani! Olmasa da olabilen, yerine pek çok daha eğlenceli ve kârlı aktivite koyarak vaktimizi çok daha rantabl kullanabileceğimiz angaryadan bir iş! Bizi düşünmeyerek, buna vakit harcamayarak, düşünmeye meydan verecek dinginliklere hayatın içinde alan açmayarak böyle

Bilinçler firarda!

20 Ekim 2025, Pazartesi

Kendinden tamamen bihaber, aynaya bakınca dahi kendini göremeyen insanlar mı oluyoruz? Öyle imkanlara sahibiz ki dünyanın her türlü bilgisini birkaç tuşa dokunarak önümüze getirebiliyoruz. Bunlara hayat bilgisi diyebilir miyiz peki, olsa olsa hayat hakkında bilgiler bunlar! Hayat bilgisi diyebileceğimiz şeylere sahip olabilmek için önce kendimize dair bir şeyler bilmeliyiz. Kendimizde, kendi hayatımızda, kendi bilincimizle yaşamalıyız. Dünyanın bilgisi elimizin altında ama kendimizle ilgili pek

Sonsuzluk hakkında

16 Ekim 2025, Perşembe

“İnsan; kendisini ilgilendirmeyen tek şeye yani geleceğe kafayı takarak şimdiyi kaybeder ve yıllar geçip sarı yapraklar gibi uçuştuğunda bu kez yine şimdiyi yaşamak yerine geçmişi düşünüp kendinden kaçar, çünkü şimdi denen zaman dilimi sadece cennette ikram edilecektir. Cennet; sonsuzluk içindeki en sonsuz şimdidir.” Yukarıdaki satırlar Bülent Akyürek’in 14 yıl aradan sonra yazdığı kallavi romanı ‘Satılık Adam’dan. Sevgili Bülent son çeyrek asrını 59 bölümden oluşan ve tam 528 sayfa süren bir yanı

Dünyanın sisi, uğultusu

13 Ekim 2025, Pazartesi

Bize hep “Bir şey eksik!” diyen bir ses var ya içimizde, haklı o ses! Gerçekten bir şey eksik! Hem de her şey haddinden fazlayken bir şey eksik! Ne peki eksik olan? Bizi tamam kılacak şey ne ise o! Hepimiz için aynı şey mi? Aslında özünde aynı şey ama belli ki herkesin aradığı yer birbirinden farklı… Aynı yere varacak olsa bile yürüdüğü yol da diğerinden farklı… “Hepimiz bir kuşatmadayız. İliklerimize kadar ıslanmışız. Gel gör ki acizlik elveriyor, birden tenhalık basıyor. İçimizin mikropları içimize

Yaşamayı unutmayalım!

09 Ekim 2025, Perşembe

Bir şeyi öğrenme ve bilme işi bir süreci gerektirir; okur, araştırır, sorar öğrenir, bunu zihninize doğru şekilde oturtabilirseniz kendi kapasitenizle sınırlı olmak kaydıyla söz konusu olan şeyi bilir hale gelirsiniz. Yeni zamanlarda herhalde bu sürecin yükü taşınmak istenmediğinden bilmeyi bir süreç işi olmaktan çıkarıp kısayollardan ulaşılabilir bir şey haline getirdiler. Arama motorları meselelere derinliğine vâkıf bilir kişilerin (alim, usta, ehil, münevver ve bilgelerin) yerine geçti. Şimdi

Gazze Kaykay Takımı

06 Ekim 2025, Pazartesi

Gazze Kaykay Takımı, Gazze Şeridi’nin batısındaki bir rampa etrafında 2008’den itibaren aşama aşama kuruldu. Fotoğrafçı Rajab Al-Rifi bu oluşuma öncülük etti. Kendisi de bir kaykay sporcusuydu. Başlangıçta yirmi kişi civarında bir gruptular. Şehrin içindeki birkaç kaykay rampasında ve müsait buldukları her yerde antrenman yapıyorlardı. Kaykayı içinde bulundukları zorluklara yenilmemek ve hayatlarına kasteden zorbalığa bir meydan okuma olarak görüyorlardı. Kısa zamanda medyanın ilgisini çektiler

Serpme yazı

02 Ekim 2025, Perşembe

Bildiğini düşündüğü şeylerin nasıl durdukları yerde eskidiğini, henüz bilmediklerininse ne kadar heyecan verici ufuklar vadettiğini anlayan biri için hayat her daim içine çekebileceği taptaze bir soluktur. “Biz ezberleri bozmak için buradayız!” diye haykırdı kürsüden şişman kravatlı adam. “Oraya kim çıksa hep aynı şeyi söylüyor!” dedi kalabalıktan bir gariban. “Napıyon?” dedi papağanlardan biri. “Nolsun?” diye cevapladı diğer papağan. Bir kahvehanenin tavanına asılı bir kafesin içindeydiler ve coğrafya

Aptallık çağında anlam

29 Eylül 2025, Pazartesi

İnsanların idrak kanallarını tıkayan pek çok etkenin olduğu bir zamanda yaşıyoruz. Düşünebilme ve anlayabilme kabiliyetimiz zihin körleştirici araç ve alışkanlıklarla, nevzuhur manipülasyon teknikleriyle, çatışmayı kışkırtan sığ atışma ortamlarının etkileşimleriyle her geçen gün biraz daha dumura uğratılıyor. Bir meseleyi etraflıca değerlendirip makul bir neticeye bağlamaya çalışanların nesli hızla tükeniyor. Hepimiz ya bir aptala ya da potansiyel bir aptala dönüşmek tehlikesiyle karşı karşıyayız.

Mühim olan insanlık değil miydi?

25 Eylül 2025, Perşembe

Çıplaklık bir istismar mıdır? Sektörel bir enstrüman mıdır? Estetik bir faktör müdür? Daha epeyce soru sorulabilir. Ancak aslında temelde hep aynı şeyi tartışıyoruz. Sürekli tartışmakla aslında dinleyeni olmayan bir zeminde sadece konuşmuş oluyoruz. Ve aslında bu tartışmalarda genellikle ofansif olanla defansif olan çok objektif biçimde konumlanmıyor. Çıplaklığın bir istismar konusu olduğunu söyleyenlerin sözleri, sosyolojik zeminde toplumsal değerlerden, inançlardan, ahlaki ölçülerden bağımsız

Yerini boş bırakan hayatlar

22 Eylül 2025, Pazartesi

Hiç kimse kendi gerçeğini yaşamak istemiyor; hayat yolculuğunda yol alanlar daima genç olmanın peşinde koşarken, gençler ancak çok yaşayanların bilebileceği kadar çok şey bildiklerine inanmak istiyor. Hem hızlı yaşamak hem de nasıl olacaksa, her şeyin farkında olmayı arzuluyoruz hepimiz. Hayatı kolaylaştıracak yenilikler her geçen gün çoğalırken, yerinden kalkmaya tenezzül etmeyen adrenalinler için en zor, en imkânsız, bazen en tehlikeli görünen işleri kendine hobi ediniyor insanlar. Emek, alın

Ağaçlar bize sarılmaz mı?

18 Eylül 2025, Perşembe

Bir şeye bizim baktığımızdan başka türlü bakılabileceğini gösteren şeylerden biri bizimkinden başka zihinlere düşen ifadelerdir. Bu gerçeği dünyanın her bir köşesinde kaleme alınmış milyonlarca farklı metinde rahatlıkla teşhis edebiliriz. Metinleri; yani şiirleri, hikayeleri, romanları, denemeleri, anlatıları biraz da bu yüzden okuruz, okumalıyız. Bir başkasından bakmak, bir başkasından görmek, bir başkasından anlamak, bir başkasından hissedebilmek için… Neden gerekli bu? Tek bir bakışa, tek bir

Şimdi reklamlar!

15 Eylül 2025, Pazartesi

Bugün deli gibi istediğim yeni model cep telefonunun dün varlığından bile haberim yoktu! Bir senedir beğenerek giydiğim ceket, yeni sonbahar kreasyonlarının açıklanmasıyla gözümden düşüverdi! Yıllardır kullandığım diş macununun kokusuna, reklamını gördüğüm okyanus köpüğü kokulu yeni bir diş macunu yüzünden artık dayanamıyorum! Aynı yazarın yeni çıkan kitabı yüzünden ortalarına geldiğim önceki kitabı bir türlü bitmek bilmiyor! Arabamı seviyordum ama yeni modeli çıkınca aramıza soğukluk girdi! Kapağını

Kalp taşıyan gemiler… Yeniden!

11 Eylül 2025, Perşembe

Bugün pek yapmadığım bir şey yapacağım; 2016 yılı Aralık ayında Mavi Marmara yola çıktığında ‘Gerçek Hayat’ için yazdığım bir yazıyı bu paragrafın altına alıntılayacağım. Neredeyse on koca yıl geçmiş aradan ama yazı bugüne yine de tam olarak uyuyor. Yazık ki acıları büyütmek dışında pek bir şey değişmemiş. Ne düşünmeli ne hissetmeli bilemiyorum; en çok keder herhalde! Ama o kalp taşıyan gemilerden oluşan gönüllüler filosu, dünyanın her yerinden insanları ortak bir insanlık davasında buluşturması

Neden hiç gün yüzü görmüyoruz?

08 Eylül 2025, Pazartesi

“Hızın zaman kazandırdığı bir yanılsamadır. Bilakis zamanı hızlandıran acelecilik ve sürattir. Böylece zaman daha çabuk geçer ve iki saatlik bir telaş, günü kısaltır. Bölümlere ayrılmış her dakika lime lime olur, çatlayana kadar dolar. Bir saatin içine yığınla şey istiflersiniz” diye yazmış Frédéric Gros, ‘Yürümenin Felsefesi’ kitabında. Her şeyi hızlı yapmak için gösterdiğimiz çabanın, bunun için geliştirdiğimiz teknoloji ve imkanların hayatımızı eskiden olduğundan daha yaşanır kılmadığının herhalde

Okuma notları

04 Eylül 2025, Perşembe

“Tanrı’yı yaratılışı ve benzer diğer şeyleri aramaktan vazgeç. Onu aramaya kendinden başla. İçinde her şeyi kendisi yapan ve Tanrım, zihnim, düşüncem, ruhum, vücudum diyenin kem olduğunu öğren. Üzüntünün, sevincin, sevginin, nefretin kaynağını öğren. Birinin nasıl iradesi dışında seyrettiğini, iradesi dışında sevdiğini öğren. Bütün bunları dikkatlice araştırırsan, onu kendi içinde bulacaksın.” Tanrı’nın Tarihi / Karen Armstrong / Pegasus Yayınları “Maneviyatçı (spiritüalist) akımlarına ve bu yaklaşımları

Bugünün modası, yarının demodesi

01 Eylül 2025, Pazartesi

İnsanoğlu, ne zaman kendisine bir nimet olarak sunulan hayatla nefsini doyuramaz oldu, işte o zaman kendi hakikatinden de adım adım uzaklaşmaya başladı. Kendi bedeninden daha iyi bir beden, o bedeni örten elbiseden daha çarpıcı bir elbise, kendi yüzünden daha güzel bir yüz, kendi yaşantısından daha şaşaalı bir yaşantı aramaya çıktı. Onlarca yıl süren bu zamane hikayesi, insanoğlunun kendi gölgesine yetişmek uğruna hakikatten her geçen gün biraz daha uzaklaşmasının acıklı hikayesidir. Asırlık insan

Canlı ama hayatsız

28 Ağustos 2025, Perşembe

Sosyal medyanın insanlara verdiği zararları daha çok muhteva üzerinden konuşuyoruz. En az bunlar kadar önemli bir başka zararı daha var ki o konuyu ihmal ediyoruz. Sosyal medya, telefonları, tabletleri ilk elimize aldığımız andan itibaren önümüze bir gündem koyuyor. Hiç itiraz etmeden, hiç üstünde düşünmeden, belki farkında bile olmadan o gündemden güne devam ediyoruz. En hafif tarifiyle başkalarının belirlediği bir zihinsel kurguya kendimizi teslim etmiş oluyoruz. O suni gündem başlıklarının gerçekten

Kokular hayattır

25 Ağustos 2025, Pazartesi

Yüksek tepelerden, ağaçlıklı yollardan kıvrıla kıvrıla inersiniz aşağılara doğru. Sonra birden otomobilin açık penceresinden deniz kokusu gelir. Bu denizin yolcuları karşılamasıdır. Denizi olmayan bir iklimden denizi olana geçtiğinizi anlarsınız. Denizin nemli, tuzlu kokusu… Yanında denize dair bildiğiniz ne kadar şey varsa getirir hafızanıza bırakır. Güzeldir bunu yaşamak, denizin uzun süredir görmediğiniz çok sevgili bir dost gibi aniden gelip boynunuza sarılıvermesi… Hayatı kokularla yaşamak,

Gazze’nin feryadı âsumana yükseliyor

21 Ağustos 2025, Perşembe

“Zulüm her gün, her saat mevcut karanlığı koyulaştırıyor. Mazlumların, masumların, yoksulların âsumana yükselen feryadı her gün, her saat katlanarak artıyor” diye yazmış Mustafa Kutlu ağabeyimiz, ‘İlmihal Yahut Arzuhal’ kitabında. Bir deri bir kemik kalmış, çökmüş göz çukurlarından donuk bakışlarını içimize saplayan masum çocuklar… Onları bir şekilde, elinde çare olabilecek hiçbir şey yokken hayatta tutmaya çalışan perişan anneleri… Nefesleri tükendi tükeniyor acıdan… Dillerinde yardım dilekleri

Eski bahçeler

18 Ağustos 2025, Pazartesi

İnsan yaş aldıkça bir şeyleri sebepli sebepsiz özlüyor; belli bir zamanda değil, herhangi bir anda, bazen yavaş yavaş, bazen birdenbire. Yeni zamanlara, yeni zamanların getirdiği yeni yaşama hallerine hiç ısınamadığım için ben hep geçmişte, özellikle de çocukluk yıllarımda dolaşıp duruyorum. Şimdilerde geçmişe özlem duymak pek muteber bir şey olarak görülmüyor, malum! Hatta içinde ‘nostalji’ kelimesinin geçtiği ifadelerle neredeyse aşağılanıyor geçmişe özlem duyanlar. Ziyanı yok, isteyen istediği

Kimsin, kim değilsin?

14 Ağustos 2025, Perşembe

Bütün bir ömrü olmadığı biri gibi olduğunu varsayarak yaşayanlar, kendilerini bir yalana esir etmiş oluyor. Bir şey yaşıyorlar belki ama o aslında onların kendi hayatları olmuyor. Nazan Bekiroğlu’nun ‘Mimoza Sürgünü’ kitabından birkaç ilgili satır: “Kendi kendimize masallar yazıyoruz, nasılsa kalem bizim elimizde. Olmadık yerde büyüler yapıyoruz. Kendi kendimizi inşa ediyoruz görkemli planlar üzere. Kendimizi seviyoruz aslında, kendimizi yazıyoruz. Kendimize âşık olduğumuz için tahammülümüz yok

Kargaşanın dışında

11 Ağustos 2025, Pazartesi

Malum video platformunda bir süredir vlog çalışmalarını izlediğim bir Japon hanımefendi var, adı sanıyorum Mei, ‘Mei Time’ (@Meitimeyt) adıyla yayınlıyor videolarını. Bir trene atlayıp Japonya’nın tenhalarına doğru küçük gezilere çıkıyor. Trenin götüremediği noktalara yerel ulaşım araçlarıyla ulaşıyor ve gezisinin geri kalanında çoğu zaman tabiatın derinliklerinde telaşsız, acelesiz, rotasını kendi çizdiği uzun ve tadına doyulmaz yürüyüşler yapıyor. Kiraz çiçeklerinin açtığı tenha parklara, muhteşem

Hayat bazen nasıldır?

07 Ağustos 2025, Perşembe

Bastığınız bir ceket askıdan kurtulur ve düşer ya bazen, işte her şey biraz böyledir. Her yeri donatabileceğinizi sandığınız bir duygu, günün sonunda elinizde kalır, solgun, kırık. Her şeyi anlatabileceğinizi sanarak girersiniz söze, sonra siz onları çağırdıkça kelimeler kaçar olur zihninizden. Güzel bir hayal kurarsınız ama o sizi kurmaz. Bazen bir şey olur, içinize bir şey çöker, yarısına kadar geldiğiniz bir cümlenin devamı anlamsız hale gelir. Bazen içiniz çok sıkılır ve bu kaçacak bir yeriniz

Kör noktalar

04 Ağustos 2025, Pazartesi

Geleneksel metinlerde bilmediğini bilmek insan için hep bir fazilet merhalesi olarak görülmüş, bilinmiştir. Bilmediğini bilmek iki türlü kazanç sunar insana… Bir, bilmediğini bilen kişi bilmeye giden yolun kapısını daima açık tutar kendisi için. Ve iki, bildiği vehmiyle yanlış adımlar atmaktan, yanlış kanaatler edinmekten korur kendini. Uzun zamandır insanlar kendi kararlarını vermek konusunda ölçüsüzce cesaretlendiriliyor. Bu kararların arkasında tam teşekküllü bir kişilik oluşumu ve insanın doğal

Rüzgâr suskun, tüller kıpırtısız

31 Temmuz 2025, Perşembe

Karşılıklı açınca kapıyı pencereyi gürültüyle çarpacak kudretteki rüzgâr bugünlerde suskun mu suskun… Gelip ellerimizle başımızı okşasın, serinletici parmaklarını yüzümüzde dolaştırsın diye bekliyoruz ama nafile! Rüzgâr bize küstü mü, yoksa her yeri saran yaz sıcağının hiddetinden mi korkup çekiniyor, orası pek belli değil. Gözlerim, açık pencerelerin önündeki nazlı tüllerde; azıcık kıpırdansınlar, içleri azıcık esintiyle dolsun diye umutla bekliyorum. Yok, yaz hükmünü belli ki daha bir zaman sürdürecek.

Hayat bize ne diyor?

28 Temmuz 2025, Pazartesi

Dünyada her gün bin bir türlü hadise yaşanıyor; bunların çoğu içimizi yakan, gönlümüzü daraltan, dimağımızı yoran türden hadiseler… Yüksek sesle seslendirmesek de hepimizin içinde böyle şeylerin evvelki zamanlara göre nicelik olarak çok arttığı, nitelik olarak da çok fazla çığırından çıktığı kanaati var. Kahir ekseriyetimiz artık hadiselerin bize ne anlattığına dair bir hikmete, bir bilgeliğe, bir muhakemeye sahip olmadığımızdan olan biteni nasıl değerlendireceğimizi, günlerin akışı içinde neyi

Zeki ama şuursuz

24 Temmuz 2025, Perşembe

Pek çoğumuz, birileri bize zeki olduğumuzu söylediğinde bundan mutluluk duyuyoruz. Yine pek çoğumuz çocuklarımızın yüksek zekaya sahip olmasını çok istiyoruz. Zekâ deyince, evet bir kabiliyetten ama daha çok bir potansiyelden bahsediyoruz. O potansiyelin hayatın içinde neyi açığa çıkaracağı son derece önemli… İnsanlık için büyük keşifler yapmış, büyük fikirler ortaya koymuş insanların zeki insanlar olduğu bir gerçek… Ama buna karşılık insanlığa büyük kötülüklerde bulunmuş, kitlelerin hayatına mal

“Kendisi bir kuyudur ki…”

21 Temmuz 2025, Pazartesi

Yaşama tecrübesi çok olan kimselerin; kalabalıkların sahiplendiği, delice savunduğu, ölçüsüzce nefret ettiği, hayatında tutmak için çırpındığı şeylerin beyhudeliği karşısında içi yanar da yanar. Gördükleri manzara nettir, aşikârdır, apaçıktır: Bu bir aldanış salgınıdır, histeri krizidir ve yazık ki içi neredeyse her zaman boştur. Farkında olanlar için bu yakıcı bir şahitliktir. İşin bu noktaya geldiği yerde suları tersine akıtmanın imkân dahilinde olmadığını da bilirler o şahitler. Bu da ayrıca

Rüzgârsız havalarda

17 Temmuz 2025, Perşembe

Termometreler hava sıcaklığının mevsim normallerinin çok üstünde seyrettiğini söylüyor; nasıl oluyorsa bu aşırı sıcaklıklar bile buz tutmuş kalpleri ısıtmaya yetmiyor! Bazen insan içinden gelip geçenlerin nereden gelip nereye gittiğini merak ediyor. “Seni birkaç kez aradım ama bulamadım” dedi kırmızı desenli tişörtü olan. “Bazen beni ben de bulamıyorum!” diye öylesine cevapladı onu düz yeşil gömlekli olan. Kendisine doğru merakla bakan yüzde tanıdık bir şeyler bulabilmek için dakikalar boyunca aynanın

Hiss-i müşterek

14 Temmuz 2025, Pazartesi

Düşüncelerimiz, hissiyatımız, hayallerimiz, edindiğimiz hayat tecrübeleri derûnumuzda bir bütünlük oluşturuyor mu? Bizler hayat sürerken önümüze çıkan bir ‘şey’in ne olduğuna, nice olduğuna, nasıl olduğuna, nereden geldiğine, nereye doğru gittiğine dair bir ‘his’se sahip olurken, iç irtibatlarımızdan, iç oluşumuzdan, öz hissiyatımızdan, fıtrî cevherimizden ne kadar besleniyoruz? Bunu söylerken aslında insanın tabiatının hakiki işleyişine, hakikatle fıtrî bağına atıfta bulunmuş oluyoruz. Hal böyle

Canımızın sesi

10 Temmuz 2025, Perşembe

Pek çok şey söylenebilir bugünün insanı için, zaten söyleniyor da… Kimisi çok yerinde, kimisi laf olsun diye söylenmiş ciddi-gayrı ciddi tespitler… Bunlar içinde üstünde en çok kafa yorulması gerekenlerden biri, bugünün insanının ‘kendisiyle baş başa kalamayan insan’ olduğu tespitidir diye düşünüyorum. Bu tespit kendine, yani kendi hakikatine yabancı bir insanı işaret ediyor çünkü. Kendine yabancı yaşayan insan biyolojik olarak varlığını sürdüren bir canlı olmanın dışında gerçekten hayat sahibi

Nihat

07 Temmuz 2025, Pazartesi

Biraz sonra, okumaya başladığınız bu satırları yazıp bitirince Nihat Genç’in cenaze namazına gideceğim. Nihat Genç’in cenaze namazı! Kendi dilinin söylediği şey bu kadar mı yabancı gelir insanın kulağına? Yorulmak bilmeyen, sürekli akan biriydi Nihat; coşkuyla, heyecanla ve öfkeyle… Hikayesinin bir durma noktası olacağını hiç hesaba katmamışım demek! Onun aramızdan ayrılışına üzülenlerin her birinin kendince bir Nihat Genç’i var. Çok katmanlı, çok değişkenli bir hayat yaşadı çünkü. Trabzon’daki

Steril bir hayat, hayat mıdır?

03 Temmuz 2025, Perşembe

İçimizde bugün bize çok kıymetli görünen şeylerin pek çoğunu, vaktiyle bize çok ağır gelen bedeller ödeyerek elde ettik. Dün o bedelleri ödemeyi göze alamasaydık, bugün içimizde bu zenginliklerle yaşıyor olmayacaktık. Dünyada her şeyin bir bedeli var; iyi şeylerin de kötü şeylerin de… Şimdilerde popüler aygıtlar üzerinden insana bedel ödetmeyecek bir hayat projesi öneriliyor; tamamen steril, hayatı gerçek kılan pek çok tecrübeye kapılarını kapatan bir yaşama modeli… İnsanlar tarafından büyük ölçüde

At gözlüğü

30 Haziran 2025, Pazartesi

Bizim dünya dediğimiz şey kendimiziz aslında; kendi bildiğimiz, kendi yaşadığımız, kendi anladığımız, kendi sevdiğimiz ve yine kendi nefret ettiğimiz şeylerle sınırlı bir şey! Hayattan ne anladığımız kendi insanî kapasitemizin, idrakimizin, bilincimizin izin verdiği kadar! Başkalarının dünyası da kendi insanî çapları kadar! Şaşmaz doğrularımız var ya, hepsinin menzili bizim son sınırlarımızda bitiyor. Hepimiz bir gezegenin içinde topluca ve aynı zamanda kendi iç dünyasında tek başına yaşayan varlıklarız.

“Uçuruma doğru dolu dizgin”

26 Haziran 2025, Perşembe

Vaktiyle doğruluğundan kesin şekilde emin olduğunuz şeyler hakkında bugün hâlâ aynı yerinizi koruyor musunuz? Ben pek azı için bunu söyleyebilirim. Geri kalan meselelerde fikrim epeyce ve çoğu zaman esastan değişmiş durumda. Dün düşündüklerimin bugün tamamen tersini düşündüğüm meseleler de var. Oysa neredeyse her zaman her konuda bulunduğumuz noktayı gerçeğin nihai noktası olarak kabul etmek gibi bir hal üzereyiz çoğumuz. Böyle olunca yanılmak kaderimiz oluyor kaçınılmaz olarak. Öyle, çünkü zamanın

Her şeyin dışında

23 Haziran 2025, Pazartesi

Yapmak istediklerini bir türlü yapamamak da en az yapmak zorunda olduklarını yapmak kadar yorucu! Georges Perec, ‘Uyuyan Adam’ kitabında hayatın kargaşa-sından yorulanlar için bir ara bölge oluşturuyor: “Artık hiçbir şey istememek. Bekleyecek bir şey kalmayana kadar beklemek. Avare dolaşmak, uyumak. Kalabalıkların, sokakların seni sürüklemesine seyirci kalmak. Su oluklarını, parmaklıkları, kıyılar boyunca akan suyu izlemek. Rıhtımlar boyunca gitmek, duvarların dibinden yürümek. Zaman kaybetmek.

Sığ zihinlerle nereye kadar?

19 Haziran 2025, Perşembe

İnsanların sanal ekranlarda adeta birbirlerinin kafasını gözünü yararak tartıştığı konulara bakın; bağıra bağıra söyledikleri ve tereddütsüzce fikir kabul ettikleri şeylerin birkaç sığ slogandan ibaret olduğunu göreceksiniz. Bağıra bağıra yapılan tartışmaların pek azında fikrin esamisi okunur; çoğu boş lafazanlıktan ibarettir, tartışanlar sözlerinin dikkate alınması için yüksek sesle söylenmesinin gerektiğini bilir. Sağlam fikir ve kanaatlerin bu kadar gürültü koparması gerekmez; aklım selim sahibi

Kalbimiz nerede?

16 Haziran 2025, Pazartesi

“Onlar açlıktan kıvranan çocuklar. O çocuklara yemek götürmeye çalıştım, sonra bana ateş açtılar. Sevgi için, insanlık için, İslam için Müslümanların yanında durun. Lütfen Müslüman kardeşlerinizle dayanışma içinde olun. Beni kalplerine kabul ettiler. Hemşire olarak oraya gidebilmek için para ödedim. Açlıktan kıvranan Müslüman çocuklara yemek götürmek istediğim için beni çölde dövdüler. Kalbiniz nerede? Yaşam sevgisi ve insanlık için. Onlar bebekler ve kadınlar. Kadınlar, ölmekte olan bebeklerini

İki tık arasındaki derin boşluk

12 Haziran 2025, Perşembe

Beğenmek genel anlamda bir şeyi iyi ve güzel bulmak demek… Bir şeyin iyi ve güzel olduğuna bir an içinde karar verebiliriz, ancak bu anlık kararın arkasında yaşanmış bütün anlarımız vardır. İyi ve güzel kavramları, yaşayarak biriktirdiğimiz kanıların hasılası olarak ortaya çıkar. İçinde belirleyici olarak inançlarımız, geleneksel değerlerimiz, kişisel hissiyatımız, duygu ve düşüncelerimiz ve daha birçok başka şey vardır. Bir an içinde karar veriyor olsak da; geriye doğru bütün ömrümüzü kapsayan

Gazze’nin Hafızası-Kızıl Kapı

09 Haziran 2025, Pazartesi

Ekin Yayınları, Süleyman Ceran dostumuzun editörlüğünde Gazze’de yaşananların çok boyutlu biçimde ele alındığı ve birçok yazarın farklı bakış açılarıyla katkıda bulunduğu üç kitaplık bir ‘külliyat’ yayınladı. Üç kitabın ortak ismi: ‘Kızıl Kapı’… Bu isim Mısırlı şair Ahmet Şevki’nin “Hürriyetin kızıl bir kapısı vardır ki/ Onu ancak kana bulanan eller açar” dizelerinden mülhem… Kitapların üst başlığı ise ‘Gazze’nin Hafızası’. Gerçekten çok derinlikli bir hafıza oluşturma çalışması bu. Farklı kalemler

Sesin sözü bastırdığı yer!

05 Haziran 2025, Perşembe

Herkes her şeyin ve her yerin ne kadar gürültülü olduğundan şikâyet ediyor. Bunun tersi olsa, mesela mutlak sessizliğe yakın bir sessizlik ortamı oluşturulabilse insanlar böyle bir yerde yaşamayı ister miydi? Dünyada hâlâ insanların ulaşamadığı yerler var, muhtemel ki bir kısmı son derece sessiz ortamlara sahip! Ancak seyahat aşkıyla yanıp tutuşanlar, genel trendlerden anlaşılıyor ki böyle sessiz yerlere gitmek istemiyor pek! Aksine gözde tatil adreslerinin belki de tamamı oldukça gürültülü yerler.

Dünya dertsiz olur mu?

02 Haziran 2025, Pazartesi

Yeryüzünde hiçbir sıkıntısı olmadan yaşayan tek bir insan yok! Hayat böyle bir şey değil çünkü, nimetlerle külfetler kol kola geziyor hayatın içinde. İnsan olmayı öğrenebilmemiz için böyle olması gerekiyor. Ham kalmayıp pişmemiz için… Burada mesele işin sıkıntılı, dertli taraflarıyla başa çıkabilecek bir halet-i ruhiyeye sahip olmakta… Bunun için hayatın gerçek yüzüyle yüzleşmek gerekiyor ama bu cesareti gösterecek durumda değiliz artık çoğumuz. Tozpembe bir dünya için bir mutluluk tarifi yaptılar

Gördüğünü görmek

29 Mayıs 2025, Perşembe

“Görmeyi öğreniyorum. Bilmiyorum neden, her şey içimde daha derinlere işliyor, her zamankinden daha derinlere. Bir iç dünyam varmış da bilmezmişim. Her şey şimdi oraya gidiyor. Orada neler olup bittiğini bilmiyorum” diyor muhteşem kitabı ‘Malte Laurids Brigge’nin Notları’nda Rainer Maria Rilke. Göremediğimiz şeyler bir gün herhangi bir sebeple bizim için görünür hale geldiğinde görme kabiliyetimizin aslında yeterince keskin olmadığını farkediyoruz. Gözümüzün önünde duran, orada cereyan eden, yanı

Ayarı kaçan şeyler

26 Mayıs 2025, Pazartesi

Derinliğine bakışımızı yitirdik sanki! Hayata, eşyaya, insanlara, bunlar arasında olup bitenlere bakarken yekpare şeyler görüyoruz, neredeyse geometrik keskinlikte şekiller… Girintisiz çıkıntısız yüzeyler, detaysız, inceliksiz ve hikayesiz görünümler… Hayat bu kadar köşeli ya da bu kadar hesabı yuvarlanabilen bir şey olmasa gerek! Her şeyi lego gibi birbirine eklemlenebilir görmek yanıltıyor bizi. Birbirine uymayacak parçaları birbirine eklemeye çalışıyoruz sanki sürekli. Uymuyor oysa hiçbiri bu

Ufku açık bir sergi: Medeniyet Kur/an Şehir

22 Mayıs 2025, Perşembe

“Tarih olayının genetiğini incelemezsek, gelecek dünyayı inşa edecek bilgi temeline ulaşmak imkânımız da ortadan kalkar” diyor ‘İslam’da Şehir ve Mimari’ kitabında merhum Turgut Cansever. Bunun ne kadar böyle olduğunu, doğru olarak kurulmuş şehirlere sonradan ilave ettiğimiz yanlışlık ve çirkinliklerde tam olarak teşhis edebiliyoruz bugün. Yazık ki bu kültürel cinayetlere işaret ederek bizi uyandırmaya çalışan çok fazla Turgut Cansever’imiz de yok! Bugün kötü örneklerle meşgul olmayacağım ama… Konya’da

Karanlıkta karanlığı görememek

19 Mayıs 2025, Pazartesi

“Çağının ışıklarının kendisini körleştirmesine izin vermeyen ve o ışıklarda gölgeleri, onların en mahrem karanlığını yakalayabilen kişiye çağdaş denebilir ancak” diyor Giorgio Agamben, ‘Çıplaklıklar’ adını verdiği kitabında. Doğruya götüren yolu tek kişilik tozpembe bir dünyanın içinde adımlayabileceğine inandırıyor bugün kendini birçok insan. Kendine bulaşan yanlışa, çirkine, kötüye gözlerini sımsıkı kapatarak… Bunları sürekli başkalarının üzerinde teşhis ederek ve kendi üstüne hiç alınmayarak

Yaşıyoruz ama varolabiliyor muyuz?

15 Mayıs 2025, Perşembe

Bazı şehirlerde, bazı tarihi camilerin asırlık taş duvarlarına matkapla hoyratça delikler açılarak monte edilmiş elektronik cihazlar var. Bu cihazlardan siyah üstüne kırmızı ışıklarla sağdan sola doğru namaz vakitleri akıp geçiyor. Muhtemel ki bazı hayırseverler bu cihazların maliyetini hayırdır diyerek karşılıyor. Birçok yerde bu manzaraya rastladım. Beş vakit ezan okunan yerlerde, hele de herkesin elinde her şeyi bilen telefonlar varken böyle yakışıksız bir operasyona ne ihtiyaç var, ben bir cevap

Sufi Sinema Festivali’nin ardından

12 Mayıs 2025, Pazartesi

“Bu çok boyutlu dünyada biz tek bir boyuta mahkum edilmişiz. Bunun farkındayız ve hakikatten mahrum olma durumumuz nedeniyle işkence çekiyoruz. Bizim bilmeye ihtiyacımız yok. Bizim ihtiyacımız sevmek ve inanmak. İnanç, sevgi aracılığıyla bize bilmeyi öğretir” diyor ‘Zaman Zaman İçinde’ kitabında Andrey Tarkovski. İnanç ve sevgi deyince bizim gönül coğrafyamızda tasavvuf akla gelir. Sufiler aleme, varlığa aşkla bakar, aşkla yaşar. Şimdilerde bir görme bozukluğu yaşıyorsak, bu hal başımıza bu deruni

Boş şeylerle tıka basa dolu!

08 Mayıs 2025, Perşembe

Hepimizin elinin altındaki dijital belleklerin belli bir kapasitesi var, o kapasitenin izin verdiği ölçüde veri depolayabiliyorlar. İnsan belleği de bundan farklı değil; bizim de belleklerimizin bir sınırı, bir dolma noktası var. Saklamaya değer şeyleri belleğimize kabul etmek, değmeyenleri geri çevirmek bu yüzden önemli. Aksi halde önemsiz şeyler önemlilere ayırmamız gereken yerleri dolduruyor ve belki de hayati bilgilerden, tecrübelerden, hatıralardan mahrum bırakıyor. Bir önceki günümüzün seyrini

Hayat köşeli değildir!

05 Mayıs 2025, Pazartesi

“Bir kentte hayran kaldığın şey onun yedi ya da yetmiş yedi harikası değil, senin ona sorduğun bir soruya verdiği yanıttır” diyor Italo Calvino, ‘Görünmez Kentler’ kitabında. Modern mimaride sert çizgiler var, kareler, dikdörtgenler, uzun çizgiler, onları kesen kısa çizgiler, dikey ve yatay formlar… Cephelerde içeriyi göstermeyen camlar… Standart konumlamalar, sürprize ve farklılığa yer bırakmayan katı, köşeli, kendini tekrarlayan tasarımlar… Mümkün olan her şeyi otomasyona bağlayan akıllı uygulamalar…

İnsanın ötesi ve berisi

01 Mayıs 2025, Perşembe

Birine “sizi bir yerlerden hatırlıyor gibiyim ama nereden!” dediğimizde, hafızamızın arşivleme sisteminde bir şeylerin fena halde aksadığını mahcup biçimde itiraf etmiş oluyoruz. Belki üstünde çok durmuyoruz ama takılan fermuarlar ve ikide bir kopan düğmeler bizi insanlığın tarihi gelişimi hususunda çok sık zorlu ikilemlere düşürüyor. Takıntılarımızın bizi ve hayatımızı ne kadar etkilediğini görmek istemiyoruz. Hatta çoğumuz takıntıları olduğunu kabul etmek de istemiyor. Bunu o kadar istemiyor ki,

Yapay zeka kalemimizi elimizden alır mı?

28 Nisan 2025, Pazartesi

Yapay zekadan bana çağımızın en büyük insani sorunlarından biri olan iletişimsizlik ile ilgili edebi bir metin yazmasını istedim. Şöyle bir metin oluşturdu: “İletişimsizlik, çağımızın sessiz fırtınasıdır; insanlar birbirine kelimelerle değil, ekranların soğuk parıltısıyla dokunur, yürekler ise suskunluğun gölgesinde yalnızlığa mahkûm olur. Sözcükler, bir zamanlar ruhları birleştiren köprüler kurarken, şimdi dijital uçurumların kenarında yankılanır, duyulmadan kaybolur. Her bir mesaj, bir çığlık

Yeni mutlaka eskiden daha iyi midir?

24 Nisan 2025, Perşembe

Hayata neredeyse her gün yenilikler eklenen, adeta yerinde sabit duramayan bir zamanda yaşıyoruz. Hayatın bir kapasitesi var; yeni şeyler ister istemez gözden çıkarmak durumunda olduğumuz eski şeylerin yerine geliyor. Bu değişimi bu hızla yaşarken durup ne kadar düşündüğümüz, ne kadar aklıselimle hareket ettiğimiz tartışılır. Hayatımıza giren yeni şeyleri, sonu gelmeyen yenilikleri ciddi bir muhasebe neticesinde kabulleniyor değiliz, bu açık! Böyle bir çaba içine de girmiyoruz pek. Çünkü hepimizin

Nazarsız

21 Nisan 2025, Pazartesi

Rastlamışsınızdır; büyük şehirlerdeki konutların emlak ilanlarında bazı daireler ‘manzaralı’ ifadesiyle tanıtılıyor. Vaktiyle bu ‘manzaralı’ dairelerin bir kısmını gezmişliğim var; bu daireler ilk anda sanılacağı gibi dağlara, ormanlara, denizlere seyir imkanı filan sunmuyor çoğu zaman. Önü açık olan ve başka binalarca kapanmamış binalara bu yakıştırma yapılıyor. Benim gezdiğim dairelerde ‘manzara’ denen şey, daha genişliğine görebileceğimiz bir binalar denizi anlamına geliyordu en azından. Biz

Yeni ‘normal’in köleleri

17 Nisan 2025, Perşembe

“Normal dediğimiz şey baskılamanın, inkârın, bölünmenin, yansıtmanın, içe atmanın ve yaşantı üzerindeki diğer tahripkâr eylemlerin bir ürünüdür. Varlığın yapısına toptan yabancılaşmadır” diyor ‘Yaşantının Politikası’ isimli meşhur kitabında Ronald D. Laing. Oysa bizler hepsi birer ön kabulden ibaret olan birtakım normaller üzerinden şekillendiriyoruz hayatlarımızı. Normal olmayan şeyleri de yine bu normal kabulleri üzerinden teşhis ediyor, yargılıyor ve devre dışı bırakıyoruz. Toplumsal hayatın

Şunca konuşanın bir dinleyeni var mı?

14 Nisan 2025, Pazartesi

Yan masada birileri ilk bakışta hararetli gibi görünen bir meseleyi konuşuyor kendi aralarında. Dikkatli bakınca daha çok aralarından birinin konuştuğuna, diğerlerinin onu dinlediğine kani oluyorum. Biraz daha zaman geçince anlıyorum ki konuşanı dinleyen yok pek, herkes kendi zihninde başka şeylerle meşgul… Belki zamanı bölmüşler aralarında, önce biri alıyor konuşma sırasını, sonra sıradaki başka biri… Dinlemek zorunlu değil ama… Sanki bastıramadıkları, dizginleyemedikleri, içlerine kapatamadıkları

Kısayollardan insanın içine gidilebilir mi?

10 Nisan 2025, Perşembe

James Joyce’un, ‘Ulysses’ isimli eserinde sanatın hayatiyetini nereden alması gerektiğine dair şöyle bir tespiti var: “Sanatın bize birtakım düşünceler, biçimin ötesinde ruhsal özler ilham etmesi gerekir. Bir sanat eseri hakkındaki en hayati soru hangi derinlikte bir hayatiyetten fışkırdığıdır.” Sanat eserlerinden bizi kısa yoldan tatmin etmesini, eğlendirmesini, hoşça vakit geçirtmesini mi isteriz; yoksa bizi olduğumuzdan daha fazla kılacak, kendi adımlarınca daha ileriye taşıyacak tecrübeler sunmasını

En önemli meselemiz Gazze!

07 Nisan 2025, Pazartesi

Gazze’de ateşkesin ilanıyla birlikte herkeste belli bir rahatlama hissi oluşmuştu. Meselenin orada bitmediği, zalimin ilk fırsatta kaldığı yerden zulmüne devam edeceği belliydi oysa. Ancak böyle bir çaresizlik yükünü taşımaya mecali yetmediği için daralan göğüslerimize bir nefes alma imkânı gibi geldi ateşkes. Gazze’de hemen hemen bütün hayati ihtiyaçlarından mahrum halde ayakta kalmaya çalışan kardeşlerimiz de harabeye dönmüş evlerine geri döndüler ve içeriye sokulabilen yardımlarla temel ihtiyaçlarının

Başkası aynamızdır!

03 Nisan 2025, Perşembe

“Hak ve bâtılın ötesinde bir âlem var, gel seninle orada buluşalım” buyuruyor Hazreti Mevlânâ bir gazelinde. Bırakın hakkın bâtılın, bırakın zamanı mekânın manasını idraki, kendimizi kavramaktan uzağız biz bugün. Söylenen katı sözlerin içinde mahsur kılıyoruz biz sürekli insanlığımızı. Üste çıkmak için söylediklerimiz alta, daha altlara düşürüyor hep bizi. Sanıyoruz ki şehvet, uçkuru sağlam tuttuğumuzda uzak olur, uzaklaşır bizden. Bir de dilin şehveti yok mu? Kelimelerin ihtirası yok mu? Kolayca

Bayram okumaları

31 Mart 2025, Pazartesi

“Peygamberimiz bir konuşmasında kişinin komşusunu tebessümle karşılamasını ‘bir çeşit sadaka’ olarak zikretmiştir. Bu fiil çok küçük bir şey olarak görülebilir, ama her halükârda öfkeye, kötü niyete ve insanlığın karanlık bir yanından zuhur edip dünyayı anlaşmazlık kanı ile kirleten her türlü kötü güce karşı alınmış bir tavırdır. İslam’ın özü ve manası olan Tanrı iradesine teslimiyet sayesinde, aslında olması gerekenin olduğunu ve sonbahar düşen bir yaprak da dahil her şeyin çok bağışlayıcı Yaratan’ın

Kabuğun içi

27 Mart 2025, Perşembe

Önünden geçen bir şeye bakan insanlar, tuhaf bir illüzyona kapılıyor bir süre sonra. Hayatı o önünden geçen şey zannetmeye başlıyorlar. Oysa o sadece önümüzden geçen bir şey! Geçiyor ve gidiyor. Hayat asıl bizim ona baktığımız yerde! Oturduğumuz bankın üstünde, yanındaki ağacın, arkadaki sokağın, daha arkadaki evlerin, evlerin içindeki odaların, odaların dışındaki şehrin, şehrin üstündeki gökyüzünün, o gökyüzünde çınlayan seslerin, fısıldayan kelimelerin, konuşkan sessizliklerin, içe doğru bakan

Geldi geçiyor rahmet ayı, bir ucundan tutunalım!

24 Mart 2025, Pazartesi

Rahmet ayı yine geldi geçiyor; içimizde kıymetini ne kadar bildik sorusu, kaygısı hep var. Fakat bir yandan da, o rahmetten oruç kuşanan herkese güzel bir şeyler erişeceği ümidi, o ümidin ferahlığı var. Nas ile sabit bu aslında, Ramazan iklimini yaşayana bundan mutlaka bir nasip var. Sadece yavaşlamak, dünyevi hazlardan el çekmek, nefsimizin arzularına, tahriklerine dur demek, yani sadece şuursuzca teslim olduğumuz ve bizi nefsaniyete doğru çeken yaşama gündeliklerinin dışına çıkarak şuur tazelemek…

Altmış yılıncı gün

20 Mart 2025, Perşembe

Bundan tam otuz yıl önce bugün yine bu gazetenin sayfalarından birinde ‘Otuz yılıncı gün’ başlıklı bir yazı yazmıştım. Aradan uzun yıllar geçti ve bugün altmış yılıncı gün… Sizler bu yazıyı okurken ben altmış yaşımdan gün almış olacağım. Bu altmış yılın yarıdan fazlasını burada sizlerle söyleşerek geçirdim. Yazdıklarımı en baştan beri okuyanlar oldu, bir süre takılıp bırakanlar oldu, arada bir göz atanlar oldu. Bu yol arkadaşlığı için bir tek kere dahi olsa yolu bu sütuna düşenlere müteşekkirim,

Sevgisiz kalan katılaşır

17 Mart 2025, Pazartesi

Birbirini bilmeyen, anlayamayan, hayatıyla başkalarının hayatına dokunamayan, başkalarının hayatıyla bizim hayatımıza dokunmasına izin vermeyen ve dolayısıyla birbirini sevemeyen insanlar olduk. Hayatın her anında, her noktasında aşılamaz bir sevgisizlik hâkim bugün. İnsanlar hiç tanımadıkları insanlardan sebepsizce nefret ediyor. İncir çekirdeğini doldurmayacak, eften püften şeyler için ölümüne kavga ediyor insanlar. Kalplerimizden fıtratımızdaki o muhabbet cevheri tamamen silinip çıkmış gibi.

Güzeli görmek, çirkini bilmek

13 Mart 2025, Perşembe

Güzel olmayı, güzel görmeyi, güzel bilmeyi, güzel eylemeyi pek beceremiyoruz artık. Bakmayın ‘güzel adam’, ‘güzel insan’ laflarının gırla gitmesine… Bu kadar çok ‘güzel insan’dan sadır olması gereken güzellik ne yazık ki yok hayatlarımızda. Demek o kadar da güzel değiliz, olamıyoruz. Neden böyle? Çok zor bir denklem değil bu, cevabı basit! Güzele, güzelliğe dönük bir seçiciliğimiz, bu konuda bir hassasiyetimiz yok. Güzeli aramak, güzele erişmek, bizatihi güzel olmak, güzeli içselleştirmek, yöneldiğimiz

Kaybettiğini bilmeyen neyi arasın?

10 Mart 2025, Pazartesi

Yaşadığımız hayatı içselleştirmek noktasında çok mesafeler aldık, bunun pek farkında da olmadık. Yaşamanın bugünkünden farklı ihtimalleri ve imkanları olabileceğine inanan, bunu arayan, araştıran pek kimse kalmadı. Realite denen ve herkesi kendine inandıran bir şey var; bunu hemen herkes tartışmasız, sorgusuz, sualsiz kabulleniyor artık. Düne kadar modern hayatın pratikleri ve dayatmalarına karşı kendimizce direnç noktalarımız vardı. Bize ait olanı, geleneksel mirasla bize ulaşanı, kadim bilgiye

Derdimiz nerede?

06 Mart 2025, Perşembe

Maneviyatla irtibatın giderek zayıfladığı şu zamanda din denince insanların aklına ilk olarak fiili eylemler üzerinden ilerleyen bir mükellefiyetler toplamı geliyor. Bunlar elbet var; ancak din esasen bir inanç meselesi, bununla ilgili bir akli ve kalbi mesaiyi gerektiriyor. Allah’ın (cc) vahyi şunları yapın, bunları yapmayın ile sınırlı değil… Aksine emredilenler ve nehyedilenler, Allah-u âlem, kendisini aklı selime ve kalbi selime doğru götürecek yolda ilerleyebilmesi, o zihin açıklığı ve gönül

Ramazan okumaları

03 Mart 2025, Pazartesi

“En büyük kusur kusursuzluk iddiasıdır. Kusursuzluk insanı kibre sürükler. Bu sebeple insanın hataları, günahları ve kusurları onu dengede tutar. İnsan olduğunu, Allah tarafından yaratılmış, sonlu bir varlık olduğunu hatırlatır. Bu sadette Hz. Hanzala bir gün Efendimiz (s.a.v)’e gelip ‘Hanzala münafık oldu’ der. Efendimiz (s.a.v) neden böyle söylediğini sorunca Hanzala şöyle açıklar: “Ya Resûlullah! Senin yanında bulunuyoruz, bize cennet ve cehennemden bahsediyorsun; sanki onları gözümüzle görüyor

Kandırıkçı aynalar

27 Şubat 2025, Perşembe

Konuşup dururken bir an karşımızdakinin aslında orada olmadığını farketmek ne kadar acı! O anda uzayın karanlık ve soğuk boşluğunda döneduran yalnız bir gezegene dönüşüveriyoruz sanki! “İnsanın önemli anlarda dilsizleşen bir filozof olduğunu keşfetmesinden daha korkunç bir şey olamaz. O zaman hiç durmadan gitmek, gitmek için şiddetli bir arzu duyuyorum; oysa biliyorum ki göçebelik hayatı da sadece bir yanılsama. Bütün bunlardan geriye kalan, yıpranmış hayallerin hışırtısı; bu hayaller, çok fazla

Hisseden kıssa

24 Şubat 2025, Pazartesi

Hayat hepimizi bir şeylerle meşgul ediyor sürekli. Yeni zamanlarda ipler insanın elinde değil pek, hepimiz hayat gailesi deyip suçu üstüne yıktığımız bir şeylerin peşinde oradan oraya sürükleniyoruz. Bu arada nerelerden eksiliyoruz, ne kadar azalıyoruz, yol boyu bir vakitler kıymet verdiklerimizden neleri düşürüp de farkında olmuyoruz, orasını pek düşünen yok! Yaşadıklarımıza bakınca şunca koşturmaya değecek pek bir şey de çarpmıyor gözümüze aslında. O halde neden bunca kargaşa, bunca didinme, bunca

Susabilsek belki de anlayabileceğiz!

20 Şubat 2025, Perşembe

Bu işi de estetikçiler mi yapıyor bilmiyorum ama birçokları dilinin kemiğini aldırmış gibi konuşuyor bugünlerde. İyi bilmediği meselelerde sükutu seçen temkin ehli pek fazla kimse kalmadı. Bir meseleyi iyi bilmediğini bilen de azaldı iyice. Dolayısıyla araba yüküyle konuşulan ortamlarda incir çekirdekleri hiç olmadığı kadar boş kalıyor. Yüzlerce söz söyleme sırası alan var, eveleme gevelemeden, bin kere söylenmiş tekerlemeden, cehaleti açık eden gevezelikten başka söylenen pek bir şey yok. Sadra

Hassasiyetlerimizin bir hissiyatı var mı?

17 Şubat 2025, Pazartesi

İnsanın kendi özünden besleyip büyüterek kişiliğine yansıtacağı hassasiyetler, diğer pek çok şey gibi dışarıdan kodlanarak hazır halde yükleniyor artık insanlığımıza. Nelere, nasıl, ne kadar hassas olunacağına dair görünmeyen, adı konulmayan toplumsal yönergeler var. Kanaatlerin oluşmasına benzer bir süreç söz konusu. Kanaatler de öyle değil mi, onlar da hazır alınmıyor mu artık türedi akıl fikir tezgahlarından. Neredeyse ihtirasla sahiplendiğimiz kanaatlerin ardında bize ait bir fikir çilesi, bir

Dönüp bakmadığımız şeyler

13 Şubat 2025, Perşembe

Pek az düşünüyoruz değil mi, pek az merak ediyoruz her şeyin neden olduğunu? Büyük şeylerin, küçük şeylerin… Görünür şeylerin ve görünmez olanların… Dışımızda gelişenlerin ve içimizde titreşenlerin… Bir ânın içinde durmaksızın süregiden sonsuz bir akışın ortasındayız. Her olan şey, aslında bizi kendisine şahit kılan bir yaratma kudretinin eseri olarak vücuda geliyor. ‘Varlık’ hakikatimizin metafizik derinliği içinde bizler birer şahidiz. Bu şahitliği kalbimizde yaşatmamız, buradan manaya erişmemiz

Söz ucuyla

10 Şubat 2025, Pazartesi

Her sabah kalktığımda sağımı solumu dikkatle kolaçan ediyor, hatalarım da benimle birlikte uyanmış mı diye içimin bütün kıyı ve köşelerine bakıyorum. Hatalarımı çok sevdiğimden, yanlışlarıma çok bağlandığımdan değil ha! Göremeyeceğim yerlere saklanarak bana kendilerini unutturmalarından korkuyorum! “Lütfen Tanrı’nın sana bir zamanlar verdiği, kusurları olan insana bir bak…. O zamanlar gerçekten nasıl biriysem ve Tanrı’nın izniyle, nasıl biri olmaya devam edeceksem, beni birazcık olsun öyle sevmeye

Hep kırgın gibiyiz ama kime?

06 Şubat 2025, Perşembe

İçlerinde adını koymak istemedikleri bir kırgınlık hissi ile yaşıyor insanlar. Sanıyorlar ki onunla yüzleşmeye kalksalar o kırgınlık büyüyecek, büyüyecek ve içlerini boydan boya kaplayarak işgal edecek. İşi zorlaştıran asıl şey bu değil ama… Böylesine içeriden kırılmalarına sebebiyet verecek bir sertlikle, bir ihanetle, bir kötülükle ya da bunlara benzer bir başka şeyle karşılaşmış değiller aslında. Kime kırgın olduklarını düşündüklerinde bir isim gelmiyor akıllarına, bir resim düşmüyor gözlerinin

Hükümdarı para olan yeni dünya

03 Şubat 2025, Pazartesi

Güney Amerika’da altın madenlerinde insanlık dışı şartlarda ölümüne bir mesaiye zorlanıyor insanlar. Afrika’nın birçok yerinde yine batılı şirketler kendi ülkelerini zengin edecek madenleri çıkarırken sadece Afrika kıtasını değil, insanları da iliklerine kadar sömürüyor. Çin’de dijital atıkları ayıklayıp ayrıştırmak üzere çalıştırılan işçilerin büyük bir kısmı ölümcül kanser türlerine yakalanıyor. Ülkemizdeki ve dünyadaki birçok tekstil işletmesinde kot taşlayan işçiler akciğerlerini geri alınamaz

Her şeyi birbirine bağlayan

30 Ocak 2025, Perşembe

Tabiatın solan çiçeği, kuruyan yaprağı yeni bir çiçekle, yeni bir yaprakla yerine geri koyan bir hafızası var. Ona o hafızayı da bir bağışlayan… Varlık sistematiği içinde her şey birbirine bağlı ve zuhura gelen her şey ulvi kaidelere göre hayat buluyor. Dolayısıyla bizi oluşlarıyla şaşırtan şeyler, aslında bir saatin hassas iç organlarının muntazaman işlediği gibi o sistematik içinde şaşmadan ve olması gerektiği gibi oluyor. “Yaşam bana hep kök gövdeden beslenen bir bitkiyi anımsatır. Yaşamın kök

Gönderilmiş mektuplar

27 Ocak 2025, Pazartesi

Garip şeydir; zaman hayata dair heybemizde bir şeyler biriktirdikçe, kendini de yavaş yavaş eritip tüketir. Yaş aldıkça çok daha fazla şey bilir, çok daha fazla tecrübeye sahip hale gelir insan. Ama bu birikim çoğaltmaz insan için hayatı, azaltır aksine. Gençken önümüzde sonsuz yaşama ihtimalleri, tükenmez seçenekler varmış gibi gelir bize. Sonra yaşadıkça aslında yürüdüğümüz yolun bir güzergahı, içinden geçtiğimiz hikâyenin bir çerçevesi, aktığımız ırmağın bir yatağı olduğunu farkederiz. Aslında

Mutsuzluk psikolojisinden mutluluk endüstrisine…

23 Ocak 2025, Perşembe

Bu asrın fetiş kavramının ‘mutluluk’ olduğu konusunda muhtemel ki pek çoğumuz hemfikirizdir. İronik bir şey bu! Hemen her şeyiyle bireyi mutlu etmek üzere şekillendirildiği söylenen bir zamanda mutlu bireyi ara ki bulasın! “Her fare peynir iştihasına bir çare bulamadığı için kapana yakalanır” dedi profesör, “ama her kapan, farelerin yakalandıkları kadar tek hamleli değildir!” Dikkatli bakan her göz hepimizi birden mutlu eden şeylerin hızla azaldığını, herkesin kendine özel reçetesiyle mutluluğu

Kül de olur insan, gül de olur!

20 Ocak 2025, Pazartesi

Hemen herkesin fiziksel harekete odaklandığı bir devirde yaşıyoruz. Hepimizin tercihen ya da mecburi olarak sürdürdüğümüz meşguliyetlerimiz var. Geçim derdiyle koşuşturanlar, daha fazlasını istediği için gecesini gündüzüne katanlar, fit kalmak, kas yapmak, hava atmak için, spor olsun diye yerinde duramayanlar var. Büyük şehirlerde durmaya, durulmaya yer yok, hep bir hareket, hep bir itiş kakış, hep bir telaş… Tuhaf bir karıncalanma hissiyle yaşıyoruz sanki hepimiz. Öte taraftan, farkında olalım

Muhakemelerin muhakemesi

16 Ocak 2025, Perşembe

Herhangi bir somut adım atmadan, bir nihai karar vermeden, bir hakkı yerine getirmek üzere harekete geçmeden evvel, olan biteni bir muhake-meden geçirmek elzem… Elzem ama; bunu yaparken, muhakeme kabiliye-timizin bir sınırı, bir bize göreliği olduğunu, bir şaşabilirlik ve yanılabilirlik potansiyeli taşıdığını da hatırda tutmak gerekiyor. Her muhakeme bizi doğru sonuca götürmeyebilir, hatta o muhakeme öncesindeki kanaatlerimiz sonrasından daha sağlıklı da olabilir. Muhakeme; neticede insanın zihinsel

Artık sevemiyoruz?

13 Ocak 2025, Pazartesi

Defalarca okuduğu kitabı kimseye ödünç olarak bile veremeyenler vardır. Çocukluğunun oyuncaklarını evinin bir köşesinde muhafaza edenler… Ara ara albümleri çıkarıp geçmişteki kendi haline, hayata veda eden yakınlarının sararmış suretlerine takılıp kalanlar vardır. Eski evini, doğduğu mahalleyi, ilk aşkını özleyenler… Bir vakitler içinde yer etmiş bir duyguyu, bir sözü, bir kokuyu, bir bakışı unutulmaktan saklayanlar… Vardır diyorum ama var mı gerçekten hala böyle şeyleri tecrübe eden insanlar, böyle

“Hafıza ağrısı”

09 Ocak 2025, Perşembe

Hafızamız yaşadıklarımız arasından neleri kaybolmasınlar diye sımsıkı elinde tutuyor, neleri unutulmaya bırakıyor. Her şeyi aynı canlılıkla hatırlamadığımız, hatta bazı şeyleri çabucak, bile isteye unuttuğumuz bir gerçek; bunu hepimiz tecrübe ediyoruz. Hafızamız bizim adımıza neyin hatırlanacağı neyin unutulacağı noktasında bazı kritik tercihlerde bulunuyor. Muhtemelen bilinçaltımız da ona bu konuda yardımcı oluyor. İyi ama neye göre oluyor bunlar ve nasıl? Bilinçaltımız kontrolümüzde mi? Peki bilinç

Ölümle aramıza giren şeyler

06 Ocak 2025, Pazartesi

Ölüm insanlar için hayatın en sert gerçeği… Hele bu dünyanın ötesine dair bir inancınız, bir manevi dünyanız yoksa… Her yönüyle maddileşen bir dünyada maneviyatın eskisi kadar hayatın içinde olmadığı, belki de zihin çabukluğuyla sürekli gündemin dışında tutulduğu bir gerçek… Bugünün insanları ‘bütün zevkleri bıçak gibi kesen’ ölümü pek hatırda tutmak istemiyor. Çünkü bugünün hayatı zevkler üzerine kurulu, hazların peşinde koşuluyor sürekli. ‘Gassal’ dizisi, öncesindeki tanıtım kampanyasından başlayarak

Aynı yerden mi, yeni baştan mı?

02 Ocak 2025, Perşembe

Yeni bir yıl geldi diyerek takvimin başına her döndüğümüzde, öyle olmadığını bile bile her şeyi sil baştan başlatacak bonuslar kazandığımız duygusunu yaşamak istiyoruz. Belki her şeye değil ama birçok şeye sil baştan başlamak mümkün aslında. Hayatımızda bir şeyleri değiştirmeye yetecek kadar cesaretimiz varsa eğer… Yun Jungeun’un Marigold Kalp Çamaşırhanesi adını verdiği kitabından birkaç satır: “Tıpkı kâğıda yazılmış şiir gibi, hayatı yanlış yazdığımızda birazını silebilir ya da yeniden yazabiliriz.”

Keşke yaşasak!

30 Aralık 2024, Pazartesi

Varmayı umduğumuz bir adresle aramızda ne kadarlık bir mesafe olduğunu kestirebilmemiz için, yola çıkarken nerede olduğumuzu biliyor olmamız gerekir. Bunu bilmek, acele edip tıknefes olmak ya da ağırdan alıp geride kalmak türün-den çaresizliklerin çaresidir. Gideceğin yeri hatırında tutamıyorsan kaybolmaya mahkumsun, hayat böyle! “Başkaları yürüdü gitti, biz sanki hep yerimizde saydık azizim” diye dert yandı yanındakine. Ona doğru dönerek, “Giden var yaklaşır, giden var uzaklaşır” dedi yanındaki.

Yapılar ve öncelikler

26 Aralık 2024, Perşembe

Eski şehirlerin yapı mimarisiyle, modern şehir mimarisinin yapılarının bir arada olduğu şehirlerde rahatlıkla gözlenebilen bir durum var: Eski mimarinin belli bir yumuşaklığı, ayrıntılarla zenginleşen bir tezyinatı, insani sıcaklığa daha fazla izin veren bir görünümü varken; modern mimari yapılarının daha keskin çizgilere, yalıtılmış cephelere, geometrik çizgilere, soğukluk hissi veren renklere sahip olduğu görülüyor. Meseleye biraz dikkatini celbeden herkes; bu durumun, sadece mimarinin tarihsel

Kabuk

23 Aralık 2024, Pazartesi

Bir yanda kendini eğlendirebilmek için tonlarca para harcayan doyumsuz kalabalıklar, bir yanda güç bela bulabildiği bir dilim ekmeği günlere bölen yoksunlar… Bunun adı küresel şizofreni! “Çoğumuzun ruhu, menfaat ve ihtiraslarla yıpranarak bu sonsuz güzellik âleminin duygusunu kaybetmiş bir kabuk gibidir” diyor ‘Psikoloji’ kitabında Nurettin Topçu. Hayatlarında gerçek olduğuna kani oldukları pek bir şey bulamayanlar, gerçekliğini canlarını acıtarak ispatlayan yaralarına sarılıyor. Ne zaman kabuk

Rim’in dedesi

19 Aralık 2024, Perşembe

Bu devirde insanın içinden güzelleşeceğine inananların sayısı oldukça azaldı. Güzelliğin salt fiziksel bir şey olduğuna ve satın alınabileceğine inandırıldı çünkü insanlar. İnsanlara güzellik satmak üzere endüstriler, sektörler oluşturuldu. Bu arza talep, bu yatırımlara müşteri gerekiyordu. Her türlü medya aracıyla güzellik sektörünün ekonomi-politiği desteklendi. Nihayetinde insanların büyük bir kısmı vücut geliştirerek, yüz gerdirerek, dolgu yaptırarak, kozmetiğe, makyaja yüklenerek, muhtelif

Yanlış beden, yanlış elbise

16 Aralık 2024, Pazartesi

Bir şehrin ve hatta bir ülkenin, zevk anlamında nereden nereye doğru gittiğine bakarak kültürel seyrine dair okumalar yapabiliriz. Mesela yapı mimarisine bakarak… Şehirdeki/ülkedeki en eski yapılardan en yeni yapılara doğru yeterli sayıda örnek yapı seçerek ardı ardına dizer, bu dizilimi kalite, estetik, çevreyle uyum ve insani öncelikler bakımından değerlendirir, çıkan tablodan toplumun kültürel gidişatına dair sonuçlar elde ederiz. Böyle bir çaba, bize şaşmaz biçimde çok kayda değer kanaatler

Kemikleşmiş önyargılar, analitik kabiliyetleri yok ediyor

12 Aralık 2024, Perşembe

Nicholas Epley, ‘Aklıselim’ isimli kitabında şöyle sallantılı bir gerçeklik kuruyor: “Nehrin bir tarafında duran bir adam karşı taraftaki adama, ‘Hey, nehrin karşısına nasıl geçerim?’ diye bağırır. Diğer adam, ‘Sen zaten nehrin karşı tarafındasın’ diye cevap verir.” Hayatın içindeki her durumda, yaşadığımız her hadisede böyle bir ikilemle imtihan ediliyoruz. Bir kendi durduğumuz yer var, bir de onun karşı tarafı… Bulunduğumuz yer bizim gerçekliğimiz, o gerçeklikten bir ‘karşı taraf’ inşa ediyoruz.

İlham veren kitaplar

09 Aralık 2024, Pazartesi

Kitaplardan aldığımız en değerli şey nedir? Herkesin bu soruya farklı bir cevabı olabilir. Hatta ‘Bilgi’ cevabını verenlerin çoğunluğu teşkil edeceği söylenebilir. Ancak ben daha ziyade kitaplardan aldığımız en değerli şeyin ilham olduğunu düşünü-yorum. Bilgiyi alanlar, onu değerlen-direcek kapasiteye sahip değillerse pek bir şey kazanmış olmaya-caklardır. Ancak ilham öyle değil, kitaplardan ilham alabiliyor olmak zaten bir kapasiteye işaret eder. İlham alan zihin zaten alacağını en başta almıştır.

Gerçek daima gördüğümüzden daha fazladır!

05 Aralık 2024, Perşembe

Gerçeği baktıkları yerden gördüklerinden ibaret bir şey sanıyoruz genellikle. Daha kestirmeden söylersek, tabiatı icabı sınırlı görüş açımızın her şeyi görmeye yettiğine inanıyoruz çoğumuz. Oysa gerçeği bütünüyle görecek kabiliyetten yoksunuz. Başkalarının başka bakma açıları var ve ‘şeyler’ onların baktıkları açılardan bizim gördüğümüzden daha başka görünebiliyor. Bu farklılıklar, anlamı genişletiyor aslında. Buna açık olmak gerekiyor, bu gerekli. Bizim gördüğümüzden başka şeyler görenleri, başka

Güzdökümü

02 Aralık 2024, Pazartesi

Herkes mevsimlerin birbirine karıştığından söz ediyor son zamanlarda. Doğru öyle oluyor, birkaç gün öncesine kadar ayaza kesmişti her yer, kar inmişti tepelere. Şimdi güneş parlıyor sarı kuru yaprakların üstünde. Tahminlere bakılırsa birkaç gün sonrası da yağmurlar alacak her yeri. Eskiden Aralık kıştan sayılırdı. Okullara asılan temsili ‘Mevsimler’ tablosunda Aralık karla, kartopuyla, havuç burunlu kardan adamlarla resmedilirdi. Şimdi pek öyle olmuyor; kar yağışları azaldı, uzatmalı pastırma yazıyla

Çeşitlemeler

28 Kasım 2024, Perşembe

Umut, sıcacık bir yaz Haziran akşamı gibi canlı kalıyor içimizde bu soğuk havalarda. Galiba en çok kalbimizin bize hatırlamakta ısrar ettiği şeyleri unutabilmek için çaba gösteriyoruz. Tanıdığım ya da tanımadığım herhangi bir çocuğun masum bakışlarında beni kendime geri döndüren bir şeyler varmış gibi geliyor bana. Size de oluyor mu bu? Yeni zamanların yapıları insanı eziyor, ufalıyor, küçültüyor, gölgeleştiriyor. Devasa makineler gibi hepsi, içlerine çekip öğütüyorlar sanki bizi. “Yalnızca bir

Okuma notları

25 Kasım 2024, Pazartesi

“Dinleme ve anlama yeteneği çok değerlidir… Bir kez olsun, aynı şeyleri hissetmeyi başarabilen iki insan birbirini hep anlayacaktır. Bunlardan biri buzul, diğeri isterse atom çağında yaşamış olsun farketmez.” Mühür-lenmiş Zaman/ Andrey Tarkovski “Bir toprak parçasının etrafını çevirip ‘Burası yalnız benimdir’ demeyi aklına getiren ve etrafında ona inanabilecek kadar saf insanlar bulan ilk kişi, medeni toplumların gerçek kurucusu olmuştur. Oysa biri çıkıp ‘Ben bu işte yokum’ dese, ‘Bu dolandırıcıya

Boş konuşan kelimeler

21 Kasım 2024, Perşembe

Kelimeler dünyaya ait… Kelimelere ihtiyaç duyduğumuz yer dünya! ‘ İnsan’ın cennetten sonrasına ait hepsi… Manayı azaltıp eksilterek dünyevileştirmek, daha doğrusu dünyaya sığdırabilmek için bulduğumuz çareler… Gündelik meselelerin ötesinde pek bir şey düşünmüyor oluşumuz bizi çok azaltıyor. Bunun gibi kelimelerle düşünmek de azaltıyor aslında insanı. Çünkü kelimeler manaları o kelimeleri kullananların havsalasına, zihin çapına, iç gayretlerinin uzanabildiği çeperlere kilitliyor. Oysa varlığa çıplak

Tutmaya değecek bir dilek

18 Kasım 2024, Pazartesi

Uzun düzlüklerde upuzun ilerleyen bir yol… Sonbaharı itinayla üstüne takıp takıştıran sarı kızıl bir ağaçla yolu kesiştiğinde, kıvrılıp onu huzursuz etmeden geçiverdi yanından. Keşke olabilseydik biz de böyle! Nefesimizi kesen bir güzellikle karşılaştığımızda! Herkes pürtelaş hareket halindeydi. Aralarından biri duruverdi aniden. Ve derin bir nefes aldı. Hayat yeryüzünün her köşesinden aktı bir anda, doluverdi o tek bir nefesin içine. Bölündü hayatsızlık! Gözümüzün önünde oldukları halde göremediğimiz

Neyi paylaşamıyoruz?

14 Kasım 2024, Perşembe

Bugün birtakım hararetli konu başlıkları etrafında birbiriyle şiddetli biçimde dalaşan insanlar, bu konu başlıklarını bir şekilde ortamın dışına çıkarma imkânımız olsa birbirleriyle gül gibi geçinebilirler aslında. Hayatımızın tabii seyri içinde şunca nefreti, öfkeyi, hıncı biriktirebilecek pek bir şey yok nihayetinde. Yakın zamanlara kadar birbirleriyle nezaket çerçevesinde söyleşebilen, hal hatır sorabilen, komşuluk, mesai arkadaşlığı yapabilen, birbiriyle alışverişi olan, birbirlerinin hayatına

Sanki havaya karışmış gibi…

11 Kasım 2024, Pazartesi

Renklerin, kelimeler gibi hayata anlamını katan bir tarafı var. Renkler olmadan hayatın görünümlerini ifadeye kavuşturabilmemiz mümkün değil. Şehirleri mesela, sonbaharı, denizi, gökyüzünü, elmaları, erguvanları, farklı mimari yapıları, trafik işaretlerini, giysilerimizi, kurutulmuş sebzeleri ve aklımıza başka ne gelirse, renkler olmadan bir karaktere bürüyemez, tarif edemez ve belki en önemlisi, sevemez, benimseyemeyiz onları. Söylerken, anlatırken, dile getirirken, ne çok şeyi renklerle ifade

Fiyatı olan şeyden güzellik zuhur etmez!

07 Kasım 2024, Perşembe

“Güzel, gerçeğin peşinde koşmayanlardan kendini gizler” diyor Andrey Tarkovski, ‘Mühürlenmiş Zaman’ kitabında. Biz şimdilerde güzeli hep fiziksel özelliklerde ya da satın alabileceğimiz şeylerde arıyoruz. Çünkü güzelliğin zihnimizde basit ve sathi bir anlamı var. Daha çok fiziksel bir avantajmış gibi görüyoruz onu. Bu fiziksel avantajlara sahip olmayanlar içinse yine fiziksel yöntemlerle ulaşılması gereken bir şey güzellik. Var olanı boyayıp makyajlayarak, fit hale getirerek, kaslandırarak, estetik

Kendi hayatımızı kaçırıyoruz sayın seyirciler!

04 Kasım 2024, Pazartesi

İnsanların bir arada olduğu herhangi bir ortamda karşılaşmanız en muhtemel manzara ellerindeki telefona gömülmüş kişiler olur muhtemelen. İnsanlar birbirlerine randevu verip bir yerlerde buluşuyor ve sonra karşılıklı oturup telefonlarını kurcalıyorlar. Yüz yüze muhabbetten sonra sesli görüşmeler de tarihe karışmak üzere; daha çok ‘yazışılıyor’ artık. Olabildiğince kısa, kısaltmalar, semboller ve yabancı kelimelerle dolu, bozuk Türkçeyle bir araya getirilmiş ifadeler… Pek bir meselesi de yok kimsenin.

Bırakalım bütün trenler kaçsın!

31 Ekim 2024, Perşembe

Herkesin yapacak o kadar çok şeyi var ki, artık pek çoğunu neden yapmak istediğini bile hatırlamıyor. Çoğumuz yapmak zorunda olduğumuz şeylerin telaşıyla oraya buraya koşuştururken, yapmak istediklerimizi yapamıyor olmanın hayal kırıklıklarını da bir yük olarak sırtımızda taşıyoruz. “Bugün de bir önceki günle tıpatıp aynı, sanki hayatımda hiçbir şey değişmiyor!” dedi mutsuz olan. “Belki bugünkü senle dünkü sen birbirinin tıpatıp aynı olduğu içindir bu!” dedi buna karşılık diğerinden daha umutlu

Başkalarındaki ben, bendeki başkaları

28 Ekim 2024, Pazartesi

Kendi hakkındaki kanaatlerini başkalarından devşiren biri dışarıdan nasıl göründüğüne dair göreceli verilere sahip olabilir belki ama gerçekten kim olduğuna dair bir fikir edinebilir mi? Hepimiz hayatın içinde temas halinde olduğumuz insanlara dair bazı fikirlere sahibiz. Ancak bu fikirler sözünü ettiğimiz o insanlarla ilgili olduğundan daha çok bizim onlara nereden baktığımızla, bakarken nasıl bir hâlet-i rûhiye içinde olduğumuzla ilgili. Nitekim pek çoğumuz geçen zaman içinde kişilerle ilgili

Papağanlar düşünmez, sadece tekrarlar!

24 Ekim 2024, Perşembe

Herkesi kendi çapında bir medya sahibi kılan yeni teknolojilerin; önce kanaatleri ve nihayetinde yargıları da nesnel olma zorunluluklarından arındırıp öznelleştireceği, dolayısıyla sanal gerçekliklerin yaygın biçimde objektif gerçekliğin yerini almasına sebebiyet vereceği belliydi. Daha kestirmeden söyleyeyim: Bireylerin herkesin her istediğini yayabilme imkanına sahip olduğu bir sanal atmosferde, bilgiye dayalı oturmuş düşünce ve kanaatlerin, bu düşünce ve kanaatlere dayalı yargıların kimsenin

Yüz akı bir karakter: Kerem Aktürkoğlu

21 Ekim 2024, Pazartesi

“Herkesin temkinli yaklaşılması gerektiğini söylediği bir konu olduğunun farkındayım, duyuyorum. Ama duyduklarım sadece onlar değil… Bir halkın çaresiz çığlığı; ölen çocukların, sivillerin maruz kaldığı katliam. Bazen evlerinde, bazen ibadet alanlarında, bazen de yardım bekledikleri hastanelerde… İsrail ile Filistin arasında tarih boyunca birçok şey yaşanmış olabilir ancak şu gördüğüm, bir milletin yok edilmek üzere olması. Bunu biliyorum ve buna sessiz kalamıyorum. Yukarıda saydıklarımı kınamayacak

Deli bir rüzgârdı Sadık, esti geçti!

17 Ekim 2024, Perşembe

Sadık’ı da ebediyete uğurladık. Hiç beklemediğimiz bir anda, (ne zaman bekliyoruz ki zaten) fani dünyadan bâkî âleme kalkan kervana kendini atıverdi. Böylesi tam Sadık’lık işti ama biz dostları, arkadaşları olarak durumu idrak etmekte zorlandık, zorlanıyoruz. Sadık’ı şahsen tanımayanlara Sadık Battal’ı anlatmak müşkül bir şey… Nizami cümlelerle portresini çizebilmek neredeyse imkânsız… Bir devrik cümleydi bütün hayatı. İçine doğru bir yangın, kayalıklara vuran hoyrat bir dalga, sevdasından ne yapacağını

Nefret sevgiyi nasıl yeniyor?

14 Ekim 2024, Pazartesi

Ergenlik dönemindeki gençlerin şiddet dozu yüksek suçlara yönelimlerinde bir artış gözleniyor, orası artık malum! İnternet üzerinden yayılan bazı negatif ve ölçü tanımayan akımların bu artışta önemli etkileri olduğu da bir vakıa. İnternet büyük ölçüde kontrolsüz, her türlü aşırılığın yayılmasına müsait karanlık dehlizleri, kanalları olan bir mecra… Dışarıdan ne olduğu çok da iyi bilinemeyen bu dehlizlerde, kâğıt üstünde yasal ama taşıdığı ve yaydığı kültür bakımından gayrı meşru bir yayın faaliyeti

Kötülüğü seven ‘çocuk’lar

10 Ekim 2024, Perşembe

Son günlerde yaşanan vahşi cinayet ve saldırıların ardından internet ortamında faaliyet gösteren ve yayılan birtakım dehşet verici örgütlü suç örgütleri gündeme geldi. Aslında bu konuyu gündeme taşımaya çalışan, uyarılarda bulunan epeyce insan vardı ama bizde vahim şeyler yaşanmadan tehlikeler pek ciddiye alınmıyor. O vahim şeyler yaşandı ve gündemdeki bin bir lüzumsuz şey arasında bu gerçek problem de konuşulmaya başlandı. Soruşturmalar sürüyor, gözaltılar ve tutuklamalar var, yayın engelleri var.

Yüzyıl büyüklüğünde bir 30 yıl

10 Ekim 2024, Perşembe

Yeni Şafak çıktığında 30. yaşıma ulaşmaya birkaç adımım kalmıştı. Şimdi Yeni Şafak 30. yılını geride bırakırken ben de 60. yaşıma girmeye hazırlanıyorum. Yani hayatımın yarısı Yeni Şafak’ta yazarak geçmiş. Bu yıllar Türkiye’nin en hızlı değişip dönüştüğü ve bunun sancılarını en fazla hissettiği yıllar… Bu otuz yılı, içine sığdırdığı şeylere bakarak bir yüzyıl gibi kabul etmek abartılı olmaz. Çok şey değişti hayatımızda ve Yeni Şafak hem bu büyük değişime şahitlik etti hem bu sancıların hayattaki

Kahır yılı

07 Ekim 2024, Pazartesi

İnsanlık tarihinin en vahşi, en ölçüsüz, en sınır tanımaz zulmü hız kesmeden, önü alınamadan birinci yılını doldurdu. Terör devleti siyonist israil, kanlı yüzünü şımarıkça göstermeye devam ediyor. Batılı yönetimlerin pek çoğu bu zulmün arkasında duruyor ve israil’e toz kondurmuyor. Ancak şükür ki, halklar devletlerinin yediği herzenin farkında, onlar sokaklarda bir yıldır bu zalimliği telin ediyor, zulme karşı isyan ediyor. Batılı yönetimlerin yıllardır bizlere ve kendi halklarına söylediği süslü

Mutlu olmamıza engel olan ne?

03 Ekim 2024, Perşembe

Yaşarken hep hayatımızda bir şeylerin eksik olduğu duygusuyla beraberiz. Kime sorsanız size uzunca bir eksikler listesi verebilir. Bunların başında muhtemelen ‘mutluluk’ gelecektir. Gerçekten de günümüzde kendini mutlu hisseden çok az insan var. Öyle hissedenlerin bir kısmı da mutluluk pazarlayan portatif zamane bilgeleri zaten… Hayatında mutluluğu eksik gören insanlara mutluluktan ne anladıklarını sorsak yine muhtemelen bir başka uzun liste ortaya çıkacaktır. O listeye dikkatli bir nazarla bakarsak,

Kötülüğün kendini sakladığı yerler

30 Eylül 2024, Pazartesi

‘Pastoral Senfoni’ kitabında, “Kötülük bize sevginin yokluğunda saldırma fırsatı bulur” diyor Andre Gide. Sevginin yokluğu… Bu devirde yokluğu en çok var olan şey sevgi… Kötülüğün saldırılarına bu kadar çok maruz kalışımız da belki buna işaret ediyor. Hepimiz kötülüğün saldırısı altındayız, tehlikedeyiz ve bunun tedirginliği içinde yaşıyoruz. Kötülüğün saldırısı altındayız derken, bunu ille de dışarıdan gelen bir tehlike gibi anlamamak gerekiyor. Kötülüğün içimizden gelen saldırıları da var elbette;

Severken neyi seviyoruz?

26 Eylül 2024, Perşembe

Çocuklarını enini boyunu kendi tayin ettikleri bir geleceğe doğru iteleyen, zorlayan büyükler; bunu çocuklarını çok sevdikleri, çok düşündükleri için mi yapıyor, yoksa çocukları üzerinden kendilerine başarı apoletleri takabilmek için mi? İnsanın çocuğunun geleceğini düşünmesi ne demek? Onu, kendisi için istediği hayatı en fazla gerçekleştirebileceği bir geleceğe bırakmak mı, yoksa onun seçimlerine güvenmeyip kendi istedikleri kalıplara dökmek mi? Başarı ne, bu tartışmaya fazlasıyla açık bir konu…

Ahlaktan ne anlıyoruz?

23 Eylül 2024, Pazartesi

Toplum hayatımızın dillerden hiç düşmeyen kavramlarından biri ahlak… Hemen herkesin rahatlıkla dilinde dolaştırdığı bu kavramın hayata yansımasını ise aynı oranda yerleşik göremiyoruz. Her nutuk atan ahlaktan dem vuruyor, her paylaşım yapan dünyanın ahlak zirvesi, her tartışan ahlakı yedeğinde hazır tutuyor. Ancak o ahlakın toplumsal hayata katması gereken iyiliği, güzelliği, hakkaniyeti, nezaketi ara ki bulasın. Herkes birbirine ahlak satıyor ama davranışlarında aynı ahlakiliği göstermekte pek

Müslüman hata eder ama yoz ve ölçüsüz olamaz!

19 Eylül 2024, Perşembe

Dinin nasıl anlaşılması gerektiğine dair zihni ve kalbi mesai harcayan, böyle sahici bir merak ve gayret içinde olan insanların sayısı yazık ki gittikçe azalıyor. Oysa din temeli inanmak olan bir şey… İnanmak, teslim olmak ve hayatı buna göre anlamak ve yaşamak gerekiyor. Bu bütün inanışlar için geçerli bir şey ama İslam varlığa bakışınızdan günlük yaşantınıza kadar hayatın her anında ve alanında kayıtsız şartsız bağlılık göstermenizi istiyor sizden. Müslüman olmak, İslam’ı insanlığınıza giydirmek

Bir tasarım olarak çaresizlik

16 Eylül 2024, Pazartesi

Bundan on-on beş yıl önce hayatımızın içinde var olmayan ama bugün yapmayı alışkanlık haline getirdiğimiz, uzağında kalamadığımız şeyler neler? Bugün bu kadar hayatımızın merkezinde olan bu ‘şey’ler hayatımıza nasıl, nereden girdi? Bu ‘şey’leri hayatlarımız için olmazsa olmaz temel ihtiyaçlar haline getiren ne oldu? Hayatın doğal akışı içinde gerçekten bizi bu araçlara yönelten gerçek bir ihtiyaç mı ortaya çıktı? Onlar olmadan rahatlıkla yaşayıp giderken nasıl onlarsız bir hayat düşünemez hale geldik?

Ahlak ayağımızı bastığımız ortak zemindir

12 Eylül 2024, Perşembe

Toplum hayatında muhtevasında mutabık olmamız ve yaşatmamız gereken kimi kavramlar var. Hak ve hukuk gibi, adalet gibi, iyilik ve kötülük gibi, suç ve masumiyet gibi… Ahlak da o kavramlardan biri, diğerlerinin de temel dayanağı olması bakımından belki çok temel bir noktada duruyor hatta. Her toplum, ‘ahlak’ın ne olduğu, neyin ahlaklı olduğu, neyin olmadığı konusunda belli bir mutabakat sahibi olmalı, bu muhtevaya saygı göstermeli. Bu ortak anlayış ve kabul, beraber yaşamanın temel güvencelerinden

Yaşamayı kaçırdığımız şeyler

09 Eylül 2024, Pazartesi

İnsan bir şeyin değerini ancak onu kaybettiğinde tam olarak anlayabiliyor. Büyüklerimizi kaybettiğimizde hayatlarımızda kapladıkları yerin genişliğini çok da iyi kestireme-diğimizi fark ediyoruz mesela. Başımızı yaslaya-bileceğimiz bir yer aradığımızda… Hatalarımızı onarmak, yanlışlarımızı düzeltmek istediğimizde ve fakat bunu yapacak gücü, çareyi kendimizde bulamadığımızda… Geriye dönüp bizi, hayatımızı, kişiliğimizi tamamlayacak bir şeyler aradığımızda… Bir anne, bir baba, nasıl büyük bir dayanak,

Kendini biriktirmeyen bir hayatın neresindeyiz?

05 Eylül 2024, Perşembe

Bugün yapmakta olduğumuz her şey suya yazı yazmak ya da havaya resim çizmek gibi… Değil birkaç gün sonraya, değil bir gün sonraya, bir birkaç saat sonraya bile ulaşmıyor neredeyse etkileri. İz bırakmıyorlar zamanın içinde; iz bırakacak bir muhtevaya da sahip değiller zaten. Dışa vurduğumuz şeyler, bu nitelemenin aksine içimizde biriktirdiğimiz şeyler değil… Şuradan alıp buraya koyduğumuz şeyler! Bizde yer etmiyorlar ki, başkalarına ulaşıp onlarda etsinler. Başkalarıyla paylaştığımız her şeyin çok

Kendimiz miyiz, kendimizde miyiz?

02 Eylül 2024, Pazartesi

Bizim elimizdeki küçük ekranlara takılı kaldığımız çok da uzun olmayan zaman içinde, bir şeyleri anlama ve düşünme biçimlerimiz radikal biçimde değişti ve biz bu edilgen yeni pratiklere fazla hevesli olduğumuz için bunu kabul etmek istemiyoruz. İnsanlar değişir, zaman pek çok şeyi dönüştürür, eyvallah! Ama ne olursa olsun yeşil yeşildir, ağaç ağaçtır, karpuz tatlıdır ve frene bastığında araçlar durur. Yani değişim ne boyutta olursa olsun değişmeyen, değişmeyecek olan, değişmemesi gereken şeyler

Kanıksamadan çözülmeye

29 Ağustos 2024, Perşembe

Yaşanan acılarla bizim onlara bakışımız arasında ters orantı var; zamanla acılar azalmasa ve hatta artsa bile bizim onlarla ilgili hassasiyetlerimiz azalıyor. Gazze’deki zulüm her geçen gün daha da korkunçlaşarak devam ediyor. Siyonistlerin sınır tanımaz zulmü yakın zamanda ilk yılını tamamlayacak. İlk günlerdeki infial halinin yerini daha gevşek, daha az organize ve daha az ses getiren tepkilere bıraktığını herhalde kabul etmek durumundayız. Özellikle bizim ülkemizde böyle bu! Dünyada, özellikle

Hatırasız

26 Ağustos 2024, Pazartesi

Günün işle güçle meşgul olmadığı ve uyumadığı saatlerinin büyük bir bölümünü küçük-büyük ekranlardan akıp geçen ‘paylaşım’lara bakarak geçiren insanın hafızasında hayat adına ne birikir? Ne damıtılır, gündem trendlerine rehin bırakılmış hafızalarda günlerin imbiklerinden? Hatıra olarak bir kenara ayrılacak, geçip gitmesine izin verilmeyecek ne var yaşadıklarımız arasında? Ne koyabiliriz yaşadıklarımızdan zihin kitabımızın sayfaları arasına? Güzelliği bizimle kalsın diye kuruttuğumuz çiçekler gibi…

Dijital çöplük

22 Ağustos 2024, Perşembe

Son yıllarda insanların en önde gelen bilgi kaynağı arama motorları… Özellikle de bir tanesi… Siz zaten biliyorsunuz, adını buraya yazmama herhalde gerek yok! Herhangi bir konuda kestirmeden bilgi sahibi olmak isteyen hemen oraya müracaat ediyor ve sayfalarca enformasyona anında ulaşabiliyor. Ancak kütüphane gibi bir şey değil arama motoru dediğimiz şey… Aradığımız her ne ise o kelimenin ya da kelimelerin geçtiği her şeyi hiç filtrelemeden getirip önümüze yığıyor. İstemediğimiz kadar çok enformasyon;

Bir linçin anatomisi

19 Ağustos 2024, Pazartesi

Geçen hafta sosyal medyada vaka-i adiyeden sayılan linçlerden birine konu oldum. Ben malumunuz gündemdeki hararetli ve kapağı açıldığında başka herhangi bir konuyu konuşmayı imkânsız hale getiren meselelere girmemeyi, insanın ve hayatın kendimce ‘gerçek’ meseleleriyle ilgili yazmayı tercih ediyorum. Bu sebeple pek sık karşılaşmıyorum böyle linç hadiseleriyle. Kimi arkadaşlarımız içinse rutine dönüşmüş bir şey bu. İşin şahsımla ilgili kısmının üstünde durmanın pek gereği yok aslında. Sosyal medya

Şükrün varlığı ve yokluğu

15 Ağustos 2024, Perşembe

Çok yakınımızdaki bir şehirde, Gazze’de temel ihtiyaç dendiğinde ekmek, su, ilaç gibi olmadığında hayatın idame ettirilemediği şeyler anlaşılıyor. Gazzeli kardeşlerimiz içecek su, yiyecek aş, yarasını saracak bir doktor bulabildiğinde kendini her şeye sahipmiş gibi hissediyor. Bizim herhangi bir ek gayret göstermeden sahip olabildiğimiz nimetler bunlar. Herhalde bu kadar kolaylıkla sahip olabildiğimiz için olacak, ekseriyetimizin aklına bu nimetlere şükretmek gelmiyor. Yokluğu yaşayanlarsa bir parça

İyi örnek: Müzik İstanbul

12 Ağustos 2024, Pazartesi

Bir yıl kadar önce bu köşede kamu kurumlarımızın kültür faaliyetlerine ilişkin küçük eleştirel dokunuşlarda bulunmuştum. Özellikle yerel yönetimlerimizin kültür-sanat için ayırdıkları bütçelerin çok verimli kullanılmadığından, kalıcı değer üretmediğinden şikayetçi olmuş; ancak bunun az sayıda güzel istisnaları da bulunduğunu not etmiştim. O istisnalardan biri bu yazının konusu… Esenler Belediyesi’nin nezaket gösterip elime ulaştırdığı ‘Müzik İstanbul’ kitabından söz ediyorum. ‘Müzik İstanbul’, adı

Instagram histerisi ve daha önemli şeyler

08 Ağustos 2024, Perşembe

Gazze’de insanlık dışı zulmün 300. günü de bir hafta önce geride kaldı. Bir yılın dolmasına sadece iki ay kaldı. Değişen hiçbir şey yok. Siyonist israil sınırsız vahşetini, arsızca caniliğini, tarihin gördüğü en acımasız soykırımını ara vermeden sürdürüyor. İnsanlığın kalp sahibi kısmı Müslümanlarla birlikte tepki göstermeye, İslam coğrafyasının yöneticileri kafalarını kuma gömmeye, israil işbirlikçileri katillere destek olmaya devam ediyor. İlk günden 300. güne kadar bu acı tabloda değişiklik olmadı,

Taha Abdurrahman’ı okumalıyız!

05 Ağustos 2024, Pazartesi

Taha Abdurrahman çağımız için çok önemli bir düşünür ve bilge bir insan… Hem derin bir filozof hem de mütevazı bir sufî… Bu kim onu daha da özel kılıyor. Acizane, bugünün gerçekliği içinde hayata dair manayı arayan herkesin, özellikle de genç kardeşlerimin mutlaka okuması ve haberdar olması gerektiği kanaatindeyim. Kitaplarından kimi derinlikli alıntılarla okumakta olduğunu yazı vesilesiyle bu ilgiyi olabildiğince kışkırtmak isterim. Taha Abdurrahman imzalı değerli külliyatı dilimize kazandırma

Taha Abdurrahman: Gazze insanlık nöbetinde!

01 Ağustos 2024, Perşembe

İslam dünyasının çok değerli düşünürü, bilge insan Taha Abdurrahman geçtiğimiz hafta Türkiye’deydi. Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi ve Prof. Dr. Mehmet Görmez hocamızın başkanlığında önemli çalışmalar gerçekleştiren İslam Düşünce Enstitüsü tarafından düzenlenen bir konferansa katıldı. Yazık ki geç haberim oldu ve orada olamadım. Ancak konferansın videosu ve medyada yayınlanan haber metinlerinden orada dile getirdiği ve Gazze meselesine ufuk açıcı açılımlar getiren fikirlerini öğrenme fırsatım

İnsan bozuluyor!

29 Temmuz 2024, Pazartesi

Gerilim içinde yaşayan insanlar olduk; toplumsal hayatta, aile hayatında, sokakta, çarşıda, pazarda, tribünlerde, medyada, sosyal medyada durmadan itişip kapışıyoruz. İlgi ve meraklarımız da bizden daha fazla itişip kapışanlara doğru akıyor. Sürekli öfke halindeyiz; bir diğerini, ötekini, bırakalım kendine benzemeyeni, benzeyeni bile içine sindiremiyor, sevemiyor, anlayışla karşılayamıyor artık insanlar. Büyük şehirlerden en küçük yerleşimlere, köylere kadar her yerde bu gerilim ve nefret filmi

Boş yerleri doldurmak

25 Temmuz 2024, Perşembe

Başvuru formlarını bilirsiniz; kağıdın üstünde boş bırakılmış yerleri şahsi bilgilerinizle doldurmanız istenir. Bu türden işlemleri olduğundan daha pratik hale getirmek için düşünülmüş bir çaredir. İşe de yarar. Ancak sadece bu tür form-evrak işlerinde… Hayatın meselelerini boş bırakılmış yerleri doldurmak suretiyle halletmeye alışırsanız, muhtemel ki, zihinsel olarak kontrol altına alınır, yönetilirsiniz. Ne demeye çalışıyorum? İzah etmeye gayret edeyim; boş bırakılmış yere yazdığınız her şey bir

Gazze’den capcanlı yayınlar

22 Temmuz 2024, Pazartesi

Gazze’de yıkıntılar arasında kısmen de olsa ayakta kalmış bir bina… Bombalar camı çerçeveyi indirmiş ama pencere yerinde, bej perdeleri de duruyor hatta. Pencereden harap olmuş Gazze’ye dalıp gitmiş gözlerle bakan orta yaşlı bir baba… Elinde beyaz porselen bir fincan… Muhtemel ki yıkıntılar arasından bulup çıkardığı çayını ya da belki kahvesini yudumluyor. Hemen yanında sekiz dokuz yaşlarındaki oğlu… O çekimi yapan kameranın farkında, gülümsüyor ve sağ eliyle zafer işareti yapıyor. Ajansların geçtiği

İnsanda hayat bulmak

18 Temmuz 2024, Perşembe

Hayatımızı katılaştıran şey, insanların birbiriyle derinden değil, yüzeyden ilişki kurması büyük ölçüde. Bencilce bir tekillik üzerinden bakıyoruz artık dünyaya. Hayatın paylaştığımız, paylaştıkça da çoğalan, zenginleşen, anlam biriktiren bir şey olduğunun farkında değiliz pek artık. Kimse kimseyi tanımaya, gerçekten tanımaya, onu hikayesi içinde görmeye, kendine özgü zenginliklerini bilmeye yanaşmıyor. Herkes kendi hikayesini, kendi önceliklerini, kendi ezberlerini dayatmak istiyor birbirine. Birbirimizin

Kırılmalar

15 Temmuz 2024, Pazartesi

Gönlümüzce emek verdiğimiz şeyler var; onları birilerinin üstünde görmek istiyor, birilerine yakıştırıyor, üstlerine iliştiriyoruz. Farkına varmıyorlar çoğu zaman; işin hassasiyetine eremiyor, inceliğini bilemiyor, iki tarafta koşuş-tururken üstlerinden düşürüyorlar. İçimiz acıyor ama yerden alıp tekrar üstlerine iliştirmeye çalışmanın da bir anlamı kalmıyor o vakitten sonra. Her geçen gün etrafta böyle sahipsiz bırakılmış insanca heveslerin sayısı artıyor, ne onları toplayıp ortadan kaldırmaya,

Cepheyi terk etmek

11 Temmuz 2024, Perşembe

Muhabir, yıkıntılar arasındaki en fazla on yaşında olabilecek Gazzeli küçük bir çocuğa ne hissettiğini soruyor. Zeytin gözlü o güzel çocuğun cevabı hepimiz için bir tokat hükmünde: “Hislerim… Sana nasıl anlatsam ki? Düşün ki bu sene içinde öleceksin… Bir yandan savaş, bir yandan yıkım, bir yandan korku… Bize göre en kötü yılımızı yaşıyoruz. Yani böyle bir ortamda hislerin ne olabilir ki? Düşünün derin bir uykuda uyuyorsunuz ve uyandığınızda bir bakıyorsunuz ki atılan bir füze ile akrabaların, arkadaşların

Aklıselim göreve!

08 Temmuz 2024, Pazartesi

Ülkemizde önemli sayıda sığınmacı var, bunların yine önemli bir kısmı da Suriye’deki savaş ortamından kaçarak ülkemize gelen insanlar… Geçen asırda Osmanlı sancağı altında beraber yaşadığımız, aynı milletten olduğumuz topluluklar… Can ve mal emniyeti olmadığı için ülkelerini terk ederek bizim ülkemize hicret ettiler. Halen büyük sıkıntılar yaşıyorlar. Ülkemizde işini gücünü tutanlar oldu. Yakın zamanlarda durumun bir nebze sakinleşmesi sebebiyle ülkelerine geri dönenler oldu. Son araştırmalara göre

Mesele birkaç kendini bilmez mi?

04 Temmuz 2024, Perşembe

Başlıktaki nitelemeyi toplumun bütününe mal etmekten kaçınmayı istediğimiz durumlar ortaya çıktığında, o durumlara sebep olanlar hakkında kullanıyoruz. Her toplumda toplumun kahir ekseri-yetinin içinde olmadığı birtakım eğilimler ortaya çıkabilir, bunların gerçekten de istisnai sayılması ve toplumun geneline yakıştırıl-maması gerekir. Tabii söz konusu güruh gerçekten birkaç kendini bilmezden ibaret kalıyorsa! Toplumsal yapımızı sağlam kılan temel değerlerde önemli aşınmalar ortaya çıktığı artık

Donup kalan ve rüzgârla sürüklenen

01 Temmuz 2024, Pazartesi

Yaşarken sürekli değişim içindeyken, zihinsel dünyamızda aynı oranda bir akışkanlık ve hareket oluşmuyor. Hayatımız değişirken bizim hayat hakkındaki düşüncelerimiz evvel zamanda bir yerde şekillendiği gibi kalmaya devam ediyor. Bu düşüncelerin hayatla sağlamasını yapmakla ilgilenenimiz de yok pek. Bir şeyleri ezbere tekrarlayıp duruyor ve bunun bir düşünsel mesai olduğunu varsayıyoruz. Yani yaşarken fazlasıyla, hatta aşırı derecede pratik öncelikliyiz; ancak düşünürken statik, adeta donuk zihinlerle

Uğultu

27 Haziran 2024, Perşembe

İnsanların birbirini anlaması, buna bir yol bulabilmesi giderek zorlaşıyor. Bütün konuşmalar bir sağırlar diyaloğu şeklinde gelişmeye başladı. İnsanların çoğu kendi sesinin sarhoşu olduğu için bu iletişimsiz konuş-kanlığın farkında olan da pek yok. Sürekli konuşuluyor ama bu konuş-maların sonunda, büyük kısmı dolaşımdaki ezberlerden devşirilen aynı basmakalıp sözlerle dönüyor evine insanlar. En başta dinlemek üzere değil kendini dinletmek üzere başlatılan konuşmaların başka sözlerden alabileceği,

İkna ile iman olur mu?

24 Haziran 2024, Pazartesi

İnanmak ve inanmamak insan varoluşunun en temel meselesi… Sanıldığı gibi temelde akılla mantıkla ilgili bir konu da değil. Daha çok kalple ilgili… Ve kalpten bağımsız olmayan türden bir akılla ilgili… İnanma halinin, birilerinin kendi düz ve yine kendi sınırlarıyla sınırlı mantıkları üzerinden ilerleyerek varabilecekleri bir netice olmadığını bilmek gerekiyor. Dolayısıyla mantık tokuşturarak inançla ilgili ikilemi çözmenin bir imkanı olmadığını da kabullenmek icap ediyor. Böyle bir tartışma, münazara

Unutkanlık ölümcül bir şey artık!

20 Haziran 2024, Perşembe

İtiraf etmek gerekir ki, bunca uzun zaman bunca dayanılmaz acıya çaresizce şahit olmak, bu acıları gece gündüz yanında taşımak gerçekten çok zor bir şey… Kalbi olan her insan için böyle bu… Gazze’de yaşayan-ların acılarıyla elbet kıyas edilemez ama bir süre sonra yoruyor insan olanı. Bir an önce bir şeyler olsun, bir şeyler değişsin ve kardeşlerimiz felaha ersin istiyoruz. Bunu tabii olarak ve samimiyetle istiyoruz. Bu zulmün durmasını ve savunmasız masum insanların can emniyetinin sağlanmasını

Bayram okumaları

17 Haziran 2024, Pazartesi

“Bayram, iki yüzyıldır İslam dünyası için, içi acılıklarla dolu bir yemiş gibi sunulmakta kader tarafından bize. Ne kadar çelişkili bir psikolojiyi yaşıyoruz bayramlarda! Gereğince üzülemiyoruz, ne de olsa bayramdır dişoruz, gereğince sevinip neşelenemiyoruz, gözlerimizin önünde İslam aleminin her tarafındaki trajik levhalar canlanıyor.” Samanyolunda Ziyafet / Sezai Karakoç / Diriliş Yayınları “Allah’ım! Biz Sana muhtacız; bize istediklerimizi ver; ibadet etmekten aciziz, bize kudret ver. Bizlere

M. Şekûr ile kaldığımız yerden yola devam…

13 Haziran 2024, Perşembe

“Geleneğin, tasavvuf âeminin tümüyle tarihe karıştığının, evliyaların, tarikatların masaldan ibaret sanıldığı bir çağda, çağdaş materyalizmin ve modern tüketim zihniyetinin doruğunu temsil eden bir toplumda, akıllara durgunluk veren inanılmaz bir güzelliktir zuhur eden. Gelenek tüm ihtişamıyla -pirleri, tekkeleri, şeyhleri, dervişleri, zikir meclisleriyle- gelir, yetişir ve mana âleminden bütünüyle kopmuş modern insana, olanca kapsayıcılığıyla el koyar. Gelenek, ezelden ebede değişmez cevheriyle,

Hazır geleni kim hazırlıyor?

10 Haziran 2024, Pazartesi

Her gün saatler boyunca gözlerimizi alamadığımız ekranlardan akan gündemin muhtevasını kim belirliyor? Haberdar olduğumuz şeyleri biz mi seçiyoruz yoksa birileri seçip önümüze mi koyuyor? Büyük bir kısmımız dünyaya ve hayata her gün mutat olarak yöneldiğimiz malum mecralardan baktığımıza göre, bu mecraların da görünmeyen içerik yapıcıları bulunduğuna göre bizim gündem belirleme noktasında bir ihtiyarımız, bir kontrolümüz bulunduğunu söyleyebilir miyiz? Esasen önümüze konan şeylerin içinde pek çok

Acılara alışıyor muyuz?

06 Haziran 2024, Perşembe

Gazze’de, insanlık tarihinin en gözler önünde işlenen cinayetlerinin, en seyirliğe dönüşmüş şiddetinin, en büyük masumiyet katlinin ve bütün bu cürümleri sırıtarak gerçek- leştiren en arsız katillerinin görüntü-lerine şahit oluyoruz. Acı sınırlarının berhava edildiği ilk günden bugüne hepimize asırlar gibi gelen çok uzun zamanlar geçti. Aylardır hemen her günü, belki de gözlerimizi açık tutmakta en çok zorlanacağımız şeylerle; parçalanmış, bir yerleri eksik kalmış çocuk cesetleri, yavrusunun cansız

İyilik dünyaya hayat verecek!

03 Haziran 2024, Pazartesi

Yeni dünya iyiler ve kötüler diye ikiye bölünüyor hızla. Tanımlamak ya da ayrıştırmak için kullandığımız diğer bütün kavramlar ikincil hale gelmiş durumda. Artık iyiler ve kötüler ve belki çemberi daha da genişletirsek iyilerden yana olanlar kötülerden yana olanlar var. Terör devleti israil, bir yandan tarihte görülmemiş zulümler işlerken, bir yandan da hiç istemeyeceği bir başka şeyi yapmış oldu; kötülüğü, yıllardır üstü el çabukluğu, algı oyunları ve medyatik hokkabazlıklarla örtülen katıksız

Satırlar arasında

30 Mayıs 2024, Perşembe

“Her bilimsel yasa, her bilimsel ilke, gözlem sonuçlarına dair her beyan, detayları dışarıda bırakan bir özettir; çünkü hiçbir şey kesin olarak ifade edilemez. Bilimsel yasalar, öndeyilerin şimdiye kadar elekten süzülmelerinin ardında kalan iyi tahminlerdir:” (Richard P. Feynman/ Her Şeyin Anlamı) “Bilim artık nükleer silahlar, kimyasal kirlenmeler veya uzay araştırmalarıyla ilgili kararların doğruları ve yanlışları üzerine felsefi tartışmalar içermez, aksine sadece güçlü, insanlığın etkisine kapalı

Yeni bir dünyanın eşiğinde

27 Mayıs 2024, Pazartesi

Siyonist İsrail’in her türlü insani sınırı aşan saldırganlığı, yakın zamanlara kadar neredeyse blok halde hareket eden Batılı dünyayı ayrışma noktasına getirdi. Amerikan yönetimi, zaman zaman cılızdan daha cılız birtakım itirazlar ortaya koymakla birlikte genel anlamda İsrail’in yanında. Amerikan halkının önemli bir kesimi isyan halinde; hem zalime karşı mazlumu destekliyor hem de kendi vergileriyle işgalci, soykırımcı, terörist bir devletin(!) finanse edilmesine hemen her zeminde isyan ediyor.

İnsanî küreselleşme

23 Mayıs 2024, Perşembe

Küreselleşme ile başlayan ifadelere ilk telaffuz edildiği günlerden bu yana daima mesafeli durdum. Aslında olması gereken bir şey bu. Bu yüzyılda olagelen hemen her şeyi Müslümanların ve aslında insanlığın da aleyhine kurgulayan güç odaklarının değişim motivasyonu adına ürettiği her türden isimlen-dirmeye, her çeşit kavram-sallaştırma çabasına şüpheyle bakmak icap ediyor. Genellikle bu türden çabaların neticesinde insanlarda birtakım algılar oluştuğunda ve yerleşik hale gelen bu algılardan geri

Meşhurlarımızı beklerken...

20 Mayıs 2024, Pazartesi

Dünyanın bir çok tanınmış insanı, Gazze ile ilgili duyarlılık gösteriyor ama bizim meşhurlar ortada yok diyoruz ya, vazgeçelim bundan. Balık olmayan göle olta atmak gibi bir şey bu. Bekleriz ama bir şey çıkmaz. Asıl biz bunu beklemekle abesle iştigal ediyoruz belki de. Konunun kapıları tartışmaya fevkalade açık... Meşhurlarımızın neden meşhur olduğunu sorarak başlayabiliriz düşünmeye. Fikirleriyle mi? Ben bugüne kadar işe yarayacak pek bir fikir serdettiklerine şahit olmadım. Gece hayatlarıyla,

Gazze’nin çocukları

16 Mayıs 2024, Perşembe

7 Ekim’den bu yana Gazze’nin dünya güzeli çocuklarıyla karşılaşıyoruz çeşitli boydaki ekranlarda. Laf olsun diye dünya güzeli demiyorum, gerçekten çok güzeller... Yüzlerinde korunmuş bir güzellik var, ardı ardına izleseniz güzel çocuklardan bir seçme yapılmış zannedersiniz. Daha ağızlarını açıp bir şey söylemeden bu güzellik kendine çekiyor sizi, yaptığınız şeyleri bırakıp dikkat kesiliyorsunuz ekrana. Sonra su gibi akan Arapçalarıyla bütünleniyor simaları, adeta hayranlık verici bir şiire dönüşüyorlar.

Sürgünler ve Soykırımlar

13 Mayıs 2024, Pazartesi

Tarih eğitiminde müfredatı belli ders saatlerine ayarlama zorunluluğundan olacak daha ziyade belli başlı olaylar üzerinden bir makro tarih anlatısı tercih ediliyor. Bu anlaşılır bir durum ama geçmişi anlamak noktasında insanlarımızı ne yazık ki eksik bırakıyor. Okul yılları boyunca sürdürdüğümüz tarih mesaisinde, zihinlerde genellikle çok belirgin, sürekliliği ve anlam derinliği olan bir insanî hikaye oluşmuyor. Bu durum, hafızamızda iyi kötü bir tarih enformasyonu bulunmasına rağmen, bir tarih

Hayattan gasp edilen yıllar

09 Mayıs 2024, Perşembe

“Genç kimdir?” sorusunu cevabını bilemediğimiz, bilemeyeceğimiz, çünkü gerçek bir merakla zaten sormadığımız bir soru olarak ortaya bırakmıştık bir önceki yazıda. Yanlış anlaşılmasın, aslında herkesin kendince çok güvendiği, yüksek sesle seslendirdiği ve aslında dikte etmek istediği bir tarifi var gençler hakkında. Ancak bu tarifler daha çok ‘genç’ deyince bundan ne anlamak istediğimizle ilgili, gerçeklerle değil! Acizâne kanaatim, bu konuda söylenen sözlerin neredeyse tamamı yukarıdan aşağıya doğru

Genç kimdir?

06 Mayıs 2024, Pazartesi

Türkiye’de bazı çok hayati sorular ya hiç sorulmuyor ya da sadece laf olsun diye soruluyor. O soruların en önemlilerinden biri “Genç kimdir?” sorusu... Türkiye, tersine bir yola girmiş ve yaşlanmaya başlamış olmasına rağmen hala genç bir ülke, ciddi sayıda genç nüfusa sahip... Gençlerine en erken yaşlarda seçme ve seçilme hakkı tanıyan ülkelerden de biri... Yani biz gençlerimizden çok erken yaşlarda karar mekanizmalarını geliştirmelerini ve toplumsal hayata katılmalarını bekliyoruz. Neredeyse her

Üniversite var, üniversite var!

29 Nisan 2024, Pazartesi

Amerikan üniversitelerinde başlayan, sonrasında dünyaya dalga dalga yayılan protesto hareketlerine Türkiye’nin üniversitelerinden cılız bir katılım geliyor. Cılız derken sayısal bir azlığa işaret etmek değil niyetim, bunu tespit edebilecek durumda değilim. Sözünü ettiğim, aidiyetlerin, inandıkları değerler, ideolojik durumları sebebiyle zaten Filistin meselesine ve israil siyonizmine duyarlı kesimlerin daha az dışına çıkabiliyor bizdeki protestolar. Var böyle gruplar ama genel fotoğrafta çok daha

Zulmün ‘masiva’sında dolaşmak

25 Nisan 2024, Perşembe

Haftalardır sözlerin tükendiği bir yerden bir şeyler bulup çıkarmaya, sızım sızım sızlayan kelimeleri bir arada durmaya çalışıyorum. Hem şahit olduklarımız bildiğimiz her türlü insaf haddini aştığı için böyle bu hem de kafamızı kaldırıp bir şey söylemeye hak sahibi olmadığımız için. Aslında sesimizi kesip suçumuzu itiraf etmemiz, nedametle boyun bükmemiz gereken bir durumdayız. Kurduğumuz her cümle sanki dönüp önce bizim yakamıza yapışıyor, insanlığımızı şöyle adamakıllı bir silkeliyor gibi geliyor

Yakın görüşün kaybı

22 Nisan 2024, Pazartesi

Tokyo gibi yoğun ve kalabalık bir metropolde, şehir sanki ona hiç ilişmiyormuş gibi kendi parantezinde yaşayan bir adam... Adı Hirayama... Wim Wenders’in Japonya’da, Japon oyuncularla çektiği son filmi ‘Mükemmel Günler-Perfect Days’de, yetmişlerine doğru ilerleyen, sessiz, sakin, kendi halinde, sükunet içinde kendi rutinini büyük bir kabullenmişlikle yaşayan Hirayama’nın hayatına yakından bakıyoruz (Spoiler uyarısı: İzlemeyenlerin filmi izledikten sonra bu yazıyı okumalarını öneriyorum!). Her sabah

Unutmak uyuşmaktır!

18 Nisan 2024, Perşembe

Aradan altı aydan daha fazla bir zaman geçti, Gazze’de olan hiçbir şey eskisi kadar etkilemiyor artık insanları deniyor. Öyle mi? Keşke değil diyebilsem! İnsan her şeye alışıyor diyoruz ya bazı zamanlar, kasıt bu değil herhalde, olmamalı! Bu olup bitene alışmamalıyız; donmadan önceki uyuşma hali olur bu, Allah muhafaza donup kalır insanlığımız bu sebeple. Gazze, gözümüzü kapadığımızda bile kaybolup gitmemeli bir an zihnimizden, hafızamızdan. Bu yarayı tenimizde değil, içimizde taşımalıyız. İçimizi

Davranışlarımız kimin?

15 Nisan 2024, Pazartesi

Amerikalı fizikçi ve yazar Leonard Mlodinow, ‘Subliminal’ ismini verdiği kitabında, “İnsan davranışı, hem bilinçli hem bilinçdışı düzeyde, sonsuz bir algı, duygu ve düşünce akışının ürünüdür” diye itiraz edeme-yeceğimiz bir tespitte bulunuyor. Bir şeyin aslında ne olduğuna ilişkin zihin açıcı ifadelerle karşılaş-tığımızda genellikle içsel bir hoşnutluk yaşarız, hayatın bir sırrı daha açılmıştır sanki bize. Ama hep böyle olmaz, bazı tespitlerin bunun aksine tedirgin edici bir tarafı vardır. Mlodinow’un

Bayram okumaları

11 Nisan 2024, Perşembe

“Cenab-ı Hak, kâinatın dış yüzünü eserlerinin nurlarıyla, sırlarını ise sıfatlarının nurlarıyla aydınlattı. Zahirin aydınlığı kaybolursa da kalplerin ve sırların nurları sönmez. Bu yüzden denildi ki: Gündüzün güneşi akşam olunca batar, kalplerin güneşi ise asla batmaz.” Hikem-i Atâiyye/Ataullah İ skenderî “Çoğun-luğa göre ise her fikir ve hareketin doğruluğu-nun delili dışarıdadır; değerlerin ve hakikatlerin bütün delilleri, bütün belgeleri Batı'da bulunmaktadır. Bir fikir ileri sürüyorsunuz; lâkin

Bayrama ve içimize doğru

08 Nisan 2024, Pazartesi

Ramazan-ı Şerif’in son günlerindeyiz, bayram kapıda göründü. İçimiz elbette acıyla kavruluyor ama bu mübarek vakitlerin feyiz ve bereketinden istifade etmek için de gayret içinde olmalıyız. Duaların, niyazların kabul edildiği vakitler bunlar... O samimiyet içinde olarak, kalplerimizi halisane ayarlarda tutarak el açmalı ve yalvarmalıyız Rabbimize. Hem Gazze’deki, Doğu Türkistan’daki kardeşlerimiz için hem aylardır acziyetin en ağırını, en kahır verenini yaşayan kendi insanlıklarımız için... Bir

İpini koparan dünya!

04 Nisan 2024, Perşembe

Son yıllarda sık kullanılır olan kavramlardan biri sekülerleşme... Daha çok makro tartışmalara konu olduğu ya da doğrudan alakası olmayan başka tartışmalara meze edildiği için kavramı kendi hayatlarımızda, bize dokunan yerlerde pek bir yere koyamıyoruz. Aslında bundan neyin kastedildiğini de çok iyi kavrayamıyoruz. Uzun uzun tariflere, kavramsal analizlere falan girmeyeceğim, bunu erbabı yapsın. Ancak çok kestirmeden gidip, yapılan tariflerden çıkardığım iki kelimeyle konunun odağını işaret edeceğim.

Gazze’yi unutmayın!

01 Nisan 2024, Pazartesi

“Gazze’yi Unutmayın!” ifadesi Filistin’e destek olmak adına yürütülen faaliyetlerin ortak mottosu oldu. Gazze’yi unutmayın! Biraz durup düşününce, çok can acıtıcı bir ifade olduğunu farkediyor insan bunun. Demek Gazze’yi unutmak diye bir şey mümkün bizim hayatımızda. Bunu bu kadar sık hatırlatmak gerektiğine göre, her şey kendi haline, akışına kaldığında Gazze’yi unutabiliyoruz. Nasıl? Bu soruyu soracağım ama zihnimde uyanabilecek cevaplardan korkuyorum. Yine de sormak lazım: Gazze’yi nasıl oluyor

Hadiseleri okuyor muyuz?

28 Mart 2024, Perşembe

Hayat, şahit olduklarımız ve onlardan çıkardığımız derslerden teşekkül eder. Bunu şöyle de söyleyebiliriz; hayatımızı şahit kılındıklarımızdan ve şahit kılındıklarımızın bize öğrettik lerinden inşa ederiz. Hayatı başka pek çok şeyle, başka pek çok şekilde tarif edebiliriz belki ama, bunların içinde bu kadar öğretici ve derinleştirici olanı pek azdır. Hadiseleri okumaya gayret etmeyi, idrakimizi diri tutmaya yarayan bir çaba olarak görüyorum acizane. “Bunlar neden benim başıma geliyor?” ifadesi agresif

Bizden değildir!

25 Mart 2024, Pazartesi

İnsanlar arasındaki en temel farklılığın, kültür ve fikirlerden daha çok neyi içlerine sindirebildikleriyle ortaya çıkacağı bir yeni zamana doğru ilerliyoruz. Bugün bütün dünyada israil›in karşısında kendiliğinden oluşan ve giderek büyüyen kitle, farklı coğrafyalardan, farklı kültür ve inanışlardan gelen milyonlarca insanı aynı kesişim kümesinde buluşturuyor. Ortak payda insan olmak... Bu ortak payda, diğer farklılıkları belki de tarihte hiç olmadıkları kadar birbirine yaklaştırıyor, buluşturuyor

Her nefes bir fırsat

21 Mart 2024, Perşembe

Hayatın içindeyiz, yaşıyor, nefes alıp veriyoruz. Ayakta kalmak için mücadele veriyor, yaşadıklarımızdan nimetlenmek için çaba sarfediyoruz. Bu hayat fani, bunu biliyoruz. Alıp verdiğimiz her nefesle ömrümüzün kum saatinden vaktimizin eksildiğinin şuurundayız. Bunu bilmeyen hiç kimse yok. Herkes adımlarını dünya hayatının sonuna doğru attığını biliyor. Allah’a iman edenler, bunun ötesinde, dünya hayatının sonunun her şeyin sonu olmadığına da inanıyor. Asıl hayat, sonsuza uzanan asıl büyük hikaye

Kelimeler hâlâ dost mu bize?

18 Mart 2024, Pazartesi

Az önce bu yazı için yazdığım giriş paragrafını sildim, yerine bu cümleleri yazıyorum. Sonuna kadar götürebilecek miyim bu defa? Belli ki her sildiğimde aynı kahredici ikilemlerle başlayacağım yine söze. Devam etmek gerek o zaman; farkı yok çünkü bir sonraki sözün bir öncekinden. Yine de şunu itiraf etmeliyim; kelimeleri bir arada tutmak hiç olmadığı kadar zorlaştı. Bir haber çarpıyor gözüme, Gazze’de kaybedilen canları defnedecek yer kalmadı deniyor haberde. Şehrin her karış toprağı şehit bedenleriyle

Gazze’nin kutlu hikâyesi

14 Mart 2024, Perşembe

Dikkatli bakanlar için Gazze’de zulmün ve yol açtığı acıların ötesinde, başka şeyler de oluyor. Dilimizden düşürmediğimiz ama anlamlarını derinliğine kavramaktan gün gün uzaklaştığımız kimi kavramların, Gazze’nin mübarek insanları marifetiyle yeniden muhteva kazandıklarına şahit oluyoruz. Bunlardan belki en önde geleni, aynı zamanda en kıymetli olanı: İman. Gazze’de imanın, yurt tuttuğu kalplerde nasıl yıkılmadan ayakta kaldığına, nasıl o insanların hamuruna karıştığına ve onları ne kadar güçlü

Orucu ve yası birlikte tutmak

11 Mart 2024, Pazartesi

Nihayet vakit tamam oldu, bir kere daha Ramazan-ı Şerif’e kavuşmak nasip oldu. Sünnet-i Resul’e uyarak, "Allah’ım, Recep ve Şaban'ı bize mübarek kıl ve bizi Ramazan'a ulaştır" diye niyaz edenlerin niyazı kabul oldu. Hayırlı ve mübarek olsun, rahmetiyle gönüllerimizi ferahlatsın, Ümmet-i İslam için tevhide vesile olsun ve mazlumların gözyaşlarını dindirsin inşallah. Malum bu defa orucu ve yası birlikte tutacağız. Bu ifadeyi sosyal medyada gördüm (sonra aradım bulamadım, kime ait bu ifade bilemiyorum,

Gazze gündemimizin neresinde?

07 Mart 2024, Perşembe

Gazze’de her gün terörist israil’in ağırlaşarak sürüyor, insani tablo felaket durumda... İnsanlar bombalardan, tanklardan kurtulduysa açlığın, susuzluğun pençesine düşüyor. Minicik canlar anestezi olmadan ameliyat ediliyor, uzuvları kesiliyor. Açlıktan ölümler başladı, sayı artarak devam edecek gibi görünüyor. Bu zulmü durdurmak, bu acıları dindirmek için doğrudan bir şey yapamıyoruz, kelimenin tam anlamıyla aciziz. Ancak dolaylı olarak yapacağımız şeyler var, bunları burada defalarca ifade etmeye

Hayk el-dünya!

04 Mart 2024, Pazartesi

Son birkaç ayda yaşadıklarımız, belki ülke yönetimlerini değil ama o ülkelerin sıradan insanlarını duygusal ve zihinsel olarak çok etkiledi. Olaylar halen sıcak ve çok kahredici şekilde devam ettiği için, bedeli nice masumun canıyla ödenen bu değişimin insanlık üzerindeki etkilerini henüz tam olarak müşahede edemiyoruz. Ama içten içe hepimiz, bütün insanlık derinden etkileniyoruz. Bombalar altında her gün değil, her an ölümle kol kola yaşayan insanlarıyla Gazze, insanlık onurunun belki bu yüzyılda

Yakının uzak tarihi

29 Şubat 2024, Perşembe

Dün 28 Şubat’ı gösteriyordu takvimler... Bizim için unutulması mümkün olmayan bir tarih bu... Tıpkı 12 Eylül gibi... 27 Mayıs gibi... Ve evet, 15 Temmuz gibi... Sonuncusu hariç, yeni nesle çok fazla şey ifade etmiyor artık bu tarihler... Yakın tarih içinde alelade birer başlık gibi görünüyor. Otuz yaşın altındaki gençler için, öyle ya da böyle işitilmiş ama ne olduğuna dair çok da fikir sahibi olmadıkları meseleler bunlar... Pek fikir sahibi değiller; çünkü onlara böyle meseleleri doğru dürüst anlatmadık,

Gelmeyen o gemi

26 Şubat 2024, Pazartesi

Öyle ağır acılar yaşanıyor ki gözlerimizin önünde ve biz o kadar çaresizce şahit oluyoruz ki bunlara; söyleyebileceğimiz hiçbir söz taşıyamıyor artık anlamını. Acıları hiç umursamayanlarla çok umursayanlar arasındaki tek fark kalplerinde biriktirdikleri. Çaresizlik, kalbimiz dışında her şeyi yutup içinde eritecek kadar genişletti sınırlarını. Yürüyüp gitmek, başka yere bakmak, duymuyormuş gibi yapmak, oyalanacak bir şeyler bulmak... Hangisinde yakalayacağız bugün kıskıvrak kendimizi? Bütün içiyle

Gazze’den Mektup

22 Şubat 2024, Perşembe

“Sevgili Mustafa (...) Haziranda bütün eşyalarımı toplayıp tatile geldiğimde, (...) Gazze’yi bir mezbahanın yapış yapış ve kumlu kıyısına atılmış paslı bir salyangoz kabuğunun içe kapanık hali gibi kapalı buldum. Bu Gazze, dar sokakları ve taşan balkonlarıyla korkunç kabusların sancıları içinde uyuyan birinin zihninden daha çok kasılmıştı… Bu Gazze! Ama baharın küçük bir dağ keçisi sürüsünü sürmesi gibi bir adamı ailesine, evine, anılarına süren o sönük sebepler nelerdi? Bilmiyorum. Tüm bildiğim,

Akan gündem, akan zihinler

19 Şubat 2024, Pazartesi

Bir şeye nasıl baktığımız ve o şeyi nasıl gördüğümüz çok önemli... Çünkü Türkçede ifade ettiğimiz gibi hayatla ilgili kanaatlerimiz o ‘görüş’lerden ortaya çıkıyor. Arapçada ‘nazar’, ‘nazariye’, ‘nazariyat’ kelimeleri de benzer muhtevalarla kavramlaşmıştır. Yine ‘körleşme’ kavramıyla da aynı doğrultudaki metaforik durumları ifade eder; bir şeyin aslî durumunu görememek, gözden kaybetmek, yanılgıya düşmek gibi şeyleri kastederiz. Bütün bunlar; bakışımız, görüşümüz ve zihniyetimizin birbirinin ayrılmaz

Nerede yaşadığımızın bilincinde miyiz?

15 Şubat 2024, Perşembe

Yeni teknolojiler ve beraberinde getirdiği yeni medya düzeni her şeyi hızlandırdı; bunun zihinsel pratiğimizde birtakım değişikliklere sebep olmaması imkansızdı. Her yenilik, hayatımıza kattığımız her yeni teknoloji insanın psikolojik düzenini de az ya da çok değiştiriyor. Her şeyin hızlı aktığı bir zamanda, insanların da daha hızlı düşünmesi gerekiyor tabiatıyla. Peki mümkün mü bu? Düşünmenin kendine özgü bir ritmi, hızı, akışı, insanın belli bir kapasitesi ve sindirimi var. Bu doğal sınırlarımızla

Yılmadan yorulmadan...

12 Şubat 2024, Pazartesi

Bugün yazacaklarımı benzer şekilde daha önce de yazdım; muhtemelen Gazze sükun buluncaya kadar müteaddit defalar yazmaya da devam edeceğim. Çünkü bugün en çok yapılması gereken şey, en hayati iş bu. Her birimizin elindeki imkanlarla kendine ve ulaşabildiği herkese bu hatırlatmaları yapması gerekiyor. Neden söz ediyorum, neyi hatırlatacağız insanlara? Gazze’de zulüm başladığından beri pek çoğumuzu ele geçiren bir kolaycılığı, “Üzülüyoruz ama çaresiziz, elimizden bir şey gelmiyor!” yakınmalarını ortadan

İsyandan nisyana

08 Şubat 2024, Perşembe

Bir şey bize ağır geliyorsa, o yükü içimizde taşımak zorsa onu çabucak unutmayı isteriz. Çünkü onu taşımak kalbimizi yorar. Hafiflemek için bizi meşgul edecek, dikkatimizi dağıtacak bir şeyler ararız. Bunu yapa-mayanlar arasında zihnini uyuş-turacak çarelere yönelenler de olur. Unutmak yaşamaya devam edebil-menin bir yoludur çoğumuza göre. Diğer yandan insanın nisyan ile malul olduğunu da biliriz. Bıçak sırtı bir durum... Sıkıntı verici bir ikilem...Unutsak bir şeylerden kaçmış olacak, gerçekliğimizde

‘Dünya Nöbeti’ bitti!

05 Şubat 2024, Pazartesi

Bir yapının sağlam bir şekilde yükselmesi inşa edildiği zeminin sağlamlığına, o zemine atılan temelin derinlik ve intizamına bağlıdır. Bu gerçeği, acı deprem tecrübeleri ile defalarca yaşayarak öğrendik. Daha hassas malzemelerden kuruluyor olmakla birlikte, toplumsal yapılar da aynı temel kaide üzerinde kurulur, kurulmalıdır. Millet olarak asırlar boyunca kurduğumuz toplumsal yapılarla sapasağlam ayakta kalarak bu temel kaidenin geçerliliğini de insanlığa ispat ettik. Ancak ikibinli yıllardan itibaren

Yara

01 Şubat 2024, Perşembe

Acıyla, terk edilmişlikle, üşümüşlükle içimize bakan çocuklar... Bakışları birer hançer gibi saplanıyor insanlığımızın tenine. Yiğit insanları için Gazze cennete açılan bir kapı... Bizim içinse acziyetimizi yüzümüze vuran açık sözlü bir ayna... Kanayan bir yara... Dramatik cümleler kurarak kendimi bir parça rahatlatmak, üstümdeki yükün bir kısmını atmak değil derdim. Aksine bu cümleleri ahir ömrümde acımasızca tepemde çınlasın diye kuruyor, kayda geçiriyorum. Gazze büyüklüğündeki bu yarayla beraber

Bir şeyler değişirken...

29 Ocak 2024, Pazartesi

7 Ekim’den bu yana yaşananlar, dünyada her şeyi yeni baştan düşünmeyi gerekli kılacak bir değişimi tetikledi. Bizim de biraz ezberimizi bozmamız, zihnimizi tazelememiz gerektiğini, bunun bir ihtiyaç haline geldiğini gösterdi. Dünyaya ve ülkemize bakarken kullandığımız argümanlar belli ki artık eskisi gibi değil... Ne değişti bu süreçte? Ya da ne değişmişti de biz ancak bu yaşadıklarımızın sarsıntısıyla ancak bu değişikliklerin farkına vardık? Ülkemizden başlayalım ve olabildiğince objektif kalmaya

Otuz yılıncı gün

25 Ocak 2024, Perşembe

1995 yılının Mart ayında, yani Yeni Şafak daha iki aylık bir gazete iken bu sütunda bu başlığı taşıyan bir yazı yazmıştım. O gün kastım, kendi hayatımın otuz yılıncı günü idi. Şimdi aradan otuz yıl geçtikten sonra bu defa yine aynı başlığı taşıyan bu yazıyla Yeni Şafak'ın otuzuncu yaş gününü kutluyorum. Dile kolay, bu gazetede ilk yazımın yayınlandığı o ilk Yeni Şafak nüshasının üstüne otuz yıl boyunca bin bir emek ve tükenmez bir gayretle nice nüshalar konmuş. O nüshalardan Türkiye’nin son otuz

Utanç

22 Ocak 2024, Pazartesi

Son birkaç gündür Türkiye Futbol Federasyonu’nun mcdonald’s (baş harfler yine küçük) ile imzaladığı sponsorluk anlaşması tartışma gündeminde... Elbette haklı bir tartışma bu; Gazze’de insanlığın tarihi boyunca gördüğü en vahşi soykırım gerçek-leştirilirken, bu cürümü işleyen siyonist/terörist devlet israil ile beraber görünmekte, kol kola girmekten sakınca görmeyen bir küresel markanın milli takımlar sponsoru olması eleştiriyi dibine kadar hak eden bir durum... Hatta ben kişisel olarak yazının başlığına

Kaideyi kaybetmek

18 Ocak 2024, Perşembe

Hiç kimse gerçeği olduğu gibi görme kabiliyetini yitirmiş gözlerle hayata bakıyor olmayı istemez. Bu dosdoğru bakamıyor olmakla, yani olduğu gibi göremiyor olmakla aynı şeydir çünkü. Göremediğini bildiğin sürece görememek bir eksikliktir ve fakat doğrudan yanlışa sevk etmez insanı. Ancak görüyor ama gördüğümüzün gerçeğin ta kendisi olmadığını bilemiyorsak bunun adı gaflettir. Hemen hepimiz güya daha fazlasını görmek üzere sanal gerçekliklere çeviriyoruz bakışlarımızı bugün. Gördüğümüzü düşündüğümüz

Hakikat mürekkebinde demlenen kalem

15 Ocak 2024, Pazartesi

Derler ki bütün kainat bir noktadan ibarettir; insana verilen o noktada mündemiçtir ve bildiğimiz her şey o noktadan türemiştir. Hattat yazmaya kalemin kağıda dokunduğu yerden başlar, her şeyi içine sığdıran o sırlı noktadan... Sonradan kağıda nakşedilen her kelime o noktanın hakikatinden doğar, cümle lisan o bir tek noktanın içine dürülmüştür. Kelimeler gibi kalemin yazıp çizdiği her şeyin aslı ve muhtevası da, alemleri içinde barındıran o bir tek noktanın söylediğidir. Noktanın kendisi dahi, ilahi

Kötülük çıplak!

11 Ocak 2024, Perşembe

Uzun süredir bu sütunda konu aldığım meseleleri ele alırken ısrarla ‘iyilik’ ve ‘kötülük’ kavramlarını kullanıyorum. Bu kavramları niye tercih ediyorum? Çünkü bu kavramlar yerine, gündeme gelen çatışmaların iki tarafına birtakım özel isimleri, ülkeleri, grupları ya da birbirinden ayrışan başka yapıları koyduğumuzda kısa zaman içinde oluşan toz duman ortamında meselenin özünü kaybettiğimizi düşünüyorum. İnsanlar tarafgirlikle hareket etmeye başlıyor ve meselenin niteliğini göz ardı etmeye başlıyor.

Kefaret

08 Ocak 2024, Pazartesi

Filistin’de israil’in vahşeti başladığından beri kalemimi başka bir meseleye çeviremiyorum. Çok gündeme takılan biri olmadığımı biliyorsunuz, çoğu zaman önümüzden akıp geçen gündem başlıklarının bize kendi aslî gündemimizi unutturacak başlıklardan oluştuğunu düşünüyorum çünkü. En fazla birkaç gün içinde unutacağımız, oluşturulan toz dumanı hak etmeyen gündem başlıkları çoğu bunların. Bu başlıklardan herkes günü ‘aktiviteli’ geçirecek hararetli meseleler bulup çıkarıyor, taraf olup kayıkçı kavgalarına

İstikamet her şeydir!

04 Ocak 2024, Perşembe

Hayat bir koşuşturmaya dönüştüğünden beri, yaşadıklarımızın, etrafımızda olan bitenlerin, içinden geçip gittiklerimizin mahiyetini düşünmeye pek vakit bulamıyoruz. Her şey olup bitiyor, biz ancak ondan sonra kendimizi o olan şeyin bir tarafında konumlandırıyoruz. Yapıp ediyor gibi göründüğümüz şeylere çoğu zaman sadece maruz kalıyor, razı oluyor ya da teslim oluyoruz. Kendi hayatlarımızın çoğu zaman gerçek faili değiliz, sadece öyle görünüyoruz. Aslında bir akıntı var, bizi gittiği yere doğru götürüyor.

Sıradan bir Filistin hikâyesi

01 Ocak 2024, Pazartesi

Kenize Murad’ın 2004 tarihli ‘Toprağımızın Kokusu’ isimli kitabından yine o yıllarda yaşanan gerçek bir Filistin hikâyesi... Kötülüğün siyonist kafalarda on yıllardan bu yana ne kadar içselleştirilmiş bir şey olduğunu gösteriyor. Kitapta bunun gibi nice kahırlı hikâye var. ... “Ramallah’ın istila edildiği gündü; 28 Mart. Öğleden sonra saat ikide askerler kapımıza geldi. Burada beş arkadaş yaşıyorduk. Bizi dışarı çıkarttılar ve daireyi köşe bucak aradılar. Aynı şeyi apartmandaki bütün dairelere yaptılar.

Nefretle dolan, nefreti yaşar!

28 Aralık 2023, Perşembe

Nefret duygusunun hayatını ele geçirmesine izin veren insanların sayısı giderek çoğalıyor. Kim olduklarını ve nelerden nefret ettiklerini hesaba katmadan söyleyeceğim şu: Bu, insanın nice güzel şeyle doldurabileceği hayatını hiç kullanmadan çöpe atmasıdır. Ve eğer siz de içinizi nefretlerinize terk etmiş biri değilseniz, bu ancak içinizi ince yerinden acıtacak bir şeydir. “Dünyada nefret edilecek, edilmesi gereken şeyler yok mu?” diye sorulabilir. Elbette var. Mesela israil! Ancak bazı şeylerden

Diren Filistin

25 Aralık 2023, Pazartesi

Belki gözünüze çarpmıştır, ‘bi ihtimal’ çatısı altında ‘Diren Filistin’ diye bir marş düzenlemesi yaptık. Müzik zaten hemen herkesin aşinası olduğu İsveçli grup Kofia’nın ‘Leve Palestina’ isimli bestesiydi. Bu besteyi herkes seviyordu ama dil engeli yüzünden söyleyemiyordu. Sözleri de biraz sosyalistçeydi. Bu müziğin üstüne kendi sözlerimizi yazalım, kendi düzenlememizi yapalım fikri ortaya çıktı. Sözler yazıldı, uzun uzun provalar yapıldı, düzenleme konusunda oluşan farklı fikirler nihayetinde

Eksik bakiye

21 Aralık 2023, Perşembe

Ülkemizde Gazze›de yaşananlara farklı kesimler farklı biçimde yaklaşıyor, bunu gözleyebiliyoruz. En duyarlı kesim, bütün bunlar olmadan da Gazze diye, Filistin diye, Mescid-i Aksa diye bir meselesi olan insanlarımızdan müteşekkil, protesto ve boykot hareketleri daha ziyade onlardan geliyor. Daha kalabalık bir kesim, son yaşanan vahim olaylardan, israil’in vahşi cinayetlerinden etkilenerek konuya bir duyarlılık gösterir durumda... Yazık ki bu kesimin meseleyle irtibatı oldukça gevşek... Onların

Dünyanın hayret makamı

18 Aralık 2023, Pazartesi

Şeyh-i Ekber İbn Arabi (ks), Efendimiz’in (s.a.v.) “Allah’ım hayretimi arttır” diyerek dua ettiğine dair bir hadis-i şerif aktarır. Hadisçilerden bu rivayete şerh koyanlar olmuştur. Fakir, kulun Allah’la ilgili tefekkürüne kattığı derinlik bakımından çok etkileyici bulurum bu hadis-i şerifi. Biz günlük hayatta daha ziyade ‘şaşırmak’ ile ilgili bir durum olarak kullanıyoruz ‘hayret’ kelimesini. Tasavvufta burada bizi ilgilendiren kısmıyla marifete muktedir olamamaktan doğan şaşkınlık olarak tarif

Eleğin altı ve üstü

14 Aralık 2023, Perşembe

Belli ki her zamankinden daha ayırt edici bir imtihandan geçiyoruz; Allah insanlık eleğinin üstünde kimler kalacak, kimler aşağıya düşecek, bunu aşikar kılıyor. Buradan ne çıkacağını hâşâ bilmediğinden değil, mahşer kurulduğunda herkesin önüne karnesini koymak için... Herkesin insanlık derecesi ayan beyan ortaya çıksın, yapıp ettikleri lehinde-aleyhinde kişinin şahidi olsun diye... Bize çok acı, çok kahredici gelen bütün bu hadiseler, yüreğimizin dayanmadığı bütün bu görüntüler, Allah-u âlem şunca

Mahmud Derviş’in kaleminden israil’in özgeçmişi

11 Aralık 2023, Pazartesi

“Sekiz yaşında bir çocuk, adı Talal Şakir İsa. Keçisi avlusundan sokağa çıkmıştı. Ne keçi ne de çocuk birkaç dakika önce sokağa çıkma yasağının başladığından haberdardı. Çocuk keçisinin peşinden koşayım derken kurşun yağmuruna tutuldu ve can verdi. Babası yanına koştu. Tüfek, görevini yerine getirmekten geri kalmadı. Annesi kocasının ve oğlunun yanına yetişmek istedi. Tüfek görevini yerine getirmekten geri kalmadı. Kızları Nora kardeşinin, annesinin ve babasının yanına koştu. Tüfek görevini yerine

Meşhuru meşhur eden kim?

07 Aralık 2023, Perşembe

Bir toplumun alkışladığı, öne çıkardığı, meşhur ettiği, popüler kıldığı, vitrine koyduğu isimler o toplum hakkında bir fikir veriyorsa, bu tabloda, bizim toplumumuzun durumunun pek parlak olmadığını itiraf etmek durumundayız demektir. Yazık ki bizim meşhurlarımızın, yani bizim meşhur ettiklerimizin toplumun genel zihinsel ve duygusal çıtasını yukarılara taşımak gibi bir misyonu yok, aksine bizim toplumumuz, görebildiğim kadarıyla kendi seviyesinin altında insanları baş tacı ediyor, alkışlıyor, onların

Siyah leke

04 Aralık 2023, Pazartesi

Terörist israil’in kötülükte sınır tanımayacağını geçmişte rahatlıkla işleyebildiği ağır cürümlerden biliyorduk. Dahası, kendinden başkasını insan saymayan bu zihniyetin nasıl bir kör inançtan türediğine dair de iyi kötü bilgimiz vardı. Bugünlerde öğrendiğimiz şeyse, bu çağda, kötülüğün artık israilli olmayan başka ‘insanlık’ları da rahatlıkla ele geçirebilecek raddeye kadar ilerlemiş olduğu gerçeği... Ülkemizde de örneklerini görüyoruz; kötülüğün bu kadar vahşi, bu kadar göz önünde ve bu kadar

Pamuk ipliği olarak Elon Musk

30 Kasım 2023, Perşembe

Terör devleti İsrail, Elon Musk’ı kafakola alınca herkeste bir endişe hasıl oldu. Ne yapacağız, nereden haber alacağız, İsrail’in Gazze’de yaptıklarını nasıl öğreneceğiz? Yersiz bir endişe mi bu? Değil; çünkü neredeyse bütün dünyada medya, medyaya haber taşıyan ajanslar zaten İsrail lobisinin hükümranlığı altında, onun izni olmadan kıllarını kıpırdatamıyor, gerçeği perdelemekte, yerine yalanı koymakta, İsrail’i aklamak, Filistinlileri karalamak için gereken her şeyi yapıyor. Sosyal medyada da durum

Şuursuzluğumuzu açığa çıkaran şuur

27 Kasım 2023, Pazartesi

“Ne yapabiliriz?” sorusuna cevaben yaptığım fikir yürütmeler, acil gündemle çok yakından ilgili değilmiş gibi görünebilir. Ancak, popüler tabirle, büyük fotoğrafa bakmazsak teşhisi doğru koyamıyor, dolayısıyla da doğru sonuçlara ulaşamıyoruz. Bugün, İsrail’in kötülüğünü neredeyse bütün yeryüzüne yayan etkinliği, üzülerek ifade edelim ki kötülük için yıllar yılı her alanda ‘iyi’ hazırlanmış oluşudur. Buna karşılık, dünyanın farklı coğrafyalarında -ki kimileri oldukça zengin topraklarda meskûndur-

‘Ne yapabiliriz?’i düşünmeye devam...

23 Kasım 2023, Perşembe

“On yıl sonra bugün yaşadığımız çaresizliğin bir devamını yaşamamak için ne yapabiliriz?” sorusuna cevap aramaya kaldığımız yerden kısa paragraflarla devam edelim. Terör devleti İsrail’e ve ona payandalık eden ülke ve şirketlere ait ürünleri satın almamak, bu yolla zulme sermaye kazandırmamak üzere birtakım protesto listeleri var önümüzde. Bu kesinlikle doğru bir yöntem ve sürmeli... Ancak bu ürünleri sadece bugünlerde değil, bir daha asla satın almamak için de kararlılık içinde olmalıyız. Alışveriş

Çaresizsek, ‘çare’yi birlikte arayalım!

20 Kasım 2023, Pazartesi

Bir önceki yazıda, on yıl önce yayınlanan yazımdan hareketle geçen zaman içinde Filistin meselesinde hiçbir mevzi kazanamadığımızdan dem vurmuş, topu bu yazıya atmıştım. Bu yazıda geçmişe yazıklanmak yerine direkt olarak konuya girip, on yıl sonra yine bugünkü aciz halimizde olmamak ve bugünkü gibi kahrolmamak için neler yapabileceğimize dair somut, uygulanabilir ve acizane çok elzem bulduğum öneri notları düşmek istiyorum buraya. Buraya not ettiğim her cümlenin tartışmaya ya da geliştirilmeye açık

On yıl önceki bugün

15 Kasım 2023, Çarşamba

“Her yeni güne katledilmiş masum insanların görüntüleriyle başlıyoruz artık. Zulüm haber bültenlerinin sıradan bir konu başlığı haline geldi. Hunharca öldürülmüş çocuk bedenleri silinmez biçimde kazınıyor hafızalarımıza. Kime yanalım, hangi kardeşimizin yasını tutalım, hangisine dua edelim bilemiyoruz. Kötülük görünür hale geldi; adeta elle tutulabilir, dokunulabilir bir varlığa dönüştü. Sözlerin sükûta sığındığı, kelimelerin başa çıkamadığı, cümlelerin gözyaşlarına yenildiği bir tarih basamağında

On yıl önceki bugün

15 Kasım 2023, Çarşamba

“Her yeni güne katledilmiş masum insanların görüntüleriyle başlıyoruz artık. Zulüm haber bültenlerinin sıradan bir konu başlığı haline geldi. Hunharca öldürülmüş çocuk bedenleri silinmez biçimde kazınıyor hafızalarımıza. Kime yanalım, hangi kardeşimizin yasını tutalım, hangisine dua edelim bilemiyoruz. Kötülük görünür hale geldi; adeta elle tutulabilir, dokunulabilir bir varlığa dönüştü. Sözlerin sükûta sığındığı, kelimelerin başa çıkamadığı, cümlelerin gözyaşlarına yenildiği bir tarih basamağında

On yıl önceki bugün

15 Kasım 2023, Çarşamba

“Her yeni güne katledilmiş masum insanların görüntüleriyle başlıyoruz artık. Zulüm haber bültenlerinin sıradan bir konu başlığı haline geldi. Hunharca öldürülmüş çocuk bedenleri silinmez biçimde kazınıyor hafızalarımıza. Kime yanalım, hangi kardeşimizin yasını tutalım, hangisine dua edelim bilemiyoruz. Kötülük görünür hale geldi; adeta elle tutulabilir, dokunulabilir bir varlığa dönüştü. Sözlerin sükûta sığındığı, kelimelerin başa çıkamadığı, cümlelerin gözyaşlarına yenildiği bir tarih basamağında

El-Emin’in adımlarıyla...

09 Kasım 2023, Perşembe

Kassam Tugayları Sözcüsü Ebu Ubeyde: “Esirlerimize dinimizin emrettiği şekilde bakıyoruz. Hasta olanların tedavileri yapılıyor. Yediğimizden yediriyor, içtiğimizden içiriyoruz. Kendi inançlarına göre dua ve ibadet etmeleri için temiz yer temin ediyoruz” diyerek bütün dünyaya pırıl pırıl bir Müslümanca duruş gösterdi. Aciz kanaatime göre, bu açıklama yapıldığı an, bu savaşın kazananı Filistin oldu. 7 Ekim’de başlayan Aksa Tufanı hareketinin başında israil (o terörist yapıyı artık küçük harfle yazalım)

Bir küresel ticaret müstemlekesinde yaşamak

06 Kasım 2023, Pazartesi

İsrail ve İsrail’e destek olan marka ürünlerine ve firmalara karşı yürütülen protestolar etkili oluyor. İlk sonuçlar alınmaya başlandı. Burada önemli olan bu protestoların sürekliliğini sağlamak... İlgili küresel şirketler bütün ümitlerini bu protestoların ‘geçici bir heves’ olarak yürütüldüğüne, kısa zamanda bu tutumların gevşeyeceğine bağlamış durumdalar. Bu beklentilerini boşa çıkarmak durumundayız; aksi halde, geçmişte olduğu gibi birkaç haftada bir yel gibi gelip geçen protesto hareketlerinin

Unutmadan, yılgınlığa düşmeden...

02 Kasım 2023, Perşembe

İsrail her dakika bebeklerin, çocukların, korunmasız sivillerin üstüne bomba yağdırırken bizim kendimizi iyi hissetmemiz elbette mümkün değil... Bu çaresizlik bizim kendimizle aramızı da bozuyor, böyle bir durumun içine düşmüş halde oluşumuzu kendimize açıklayacak kelimeleri bulamıyor, ahvalimizi meşru kılacak bir mazeret bulamıyoruz. Bu muhasebeyi yapalım, bu yüzleşmeden elbet kaçmayalım ama bu kahrın bir yılgınlığa dönüşmesine, bizi elden ayaktan düşürmesine de izin vermeyelim. Filistin’in uğradığı

101. yılın ilk gününde

30 Ekim 2023, Pazartesi

Türkiye Cumhuriyeti 100 yaşında... Önemli bir dönüm noktası... Bugün bölgemizde yaşananlar, milletler için istiklalin ne kadar önemli olduğunu daha da aşikar kılıyor. Bunun değerini bilmek, her türlü uluslararası meselede bu bilinçle hareket etmek, tavır almak lazım... Bu tür tarihi kavşakları dönerken geçen yılların bir muhasebesini yapmayı da ihmal etmemek borcundayız. Dünya ahvali zihin olarak kendimizi sürekli tazelememizi sürekli kılıyor. Artık ezbere dönen birtakım havalı ama içi dolmayan

Protesto listelerimiz eksik!

26 Ekim 2023, Perşembe

Bu tür İsrail kaynaklı vahim hadiseler yaşandığında, Batı dünyasından birtakım kabul edilemez hareketler geldiğinde birtakım ürünlerin ve markaların satın almamak yoluyla protesto edilmesine dönük protesto kampanyaları başlıyor. Bu kampanyaları önemsiyorum, eğer yeterince yaygınlaştırılabilirse ve ısrarlı olunur, kalıcı davranışlara dönüştürülürse etkili olabileceğine de inanıyorum. Ancak sorun şu ki, hadiselerin harareti ortadan kalktığında bu bilinçli tavırlar bir süre sonra unutulmaya başlanıyor.

Filistin meselesini konuşurken...

23 Ekim 2023, Pazartesi

Filistin’de yaşananlar hem dünya gündeminde hem ülkemiz kamuoyunda yakından izlenmeye ve beraberinde bazı tartışmalar getirmeye devam ediyor. Bu tartışmaların bir kısmının ufacık da olsa bir ciddiyeti, dolayısıyla da bir kıymet-i harbiyesi yok. Açılan bazı tartışma bahislerin de ise, aciz kanaatime göre mesele yanlış bir zeminde tartışılıyor. Özellikle Gazze’de İsrail eliyle işlenen vahşete duyarlı olduğu halde, Filistin yönetiminin bazı diplomatik meselelerde Türkiye ile aynı tarafta olmayışını

Bergusî’nin ve Filistin’in uzun, çileli hikâyesi

19 Ekim 2023, Perşembe

Bir önceki yazıda bıraktığımız yerden Filistinli şair Murîd-el Bergûsî’nin hikâyesine devam edelim. Bergûsî 1963 yılında, 19 yaşında bir delikanlı olarak Ramallah’tan ayrılıp İngiliz dili ve edebiyatı tahsili almak üzere Mısır’a gidiyor, 1967’de 23 yaşına girdiğinde Arap-İsrail savaşının başlaması sebebiyle ülkesine girişi yasaklanıyor. 1996’da genç bir talebe olarak geride bıraktığı memleketine ancak 52 yaşında, ömrünün büyük bir kısmını sürgünde geçiren Filistinli bir şair olarak geri dönebiliyor.

Bir sürgün hikâyesi

16 Ekim 2023, Pazartesi

Bazen olayların patlama noktasına gelecek kadar yoğunlaştığı ve vahimleştiği durumlar, acıların bir hayata yavaş yavaş yayılan tesirlerini, o hayatları cenderesine alan güçlü kollarını unutturuyor bize. Filistin bir acılar coğrafyası... Seksen yıldır süren İsrail zulmünün sıradan insanların hayatlarına neler yaptığı gözümüzden kaçıyor çoğu zaman... Bugün bu hayatlardan birine, Filistin edebiyatının güçlü bir temsilcisi, şair Murîd el-Bergûsî’nin hikâyesine yakından bakalım istedim. Bergûsî, Filistin

Zulme isyan haktır!

12 Ekim 2023, Perşembe

Farzedelim ki eşinizin dostunuzun terkettiği bir mahallede tek kat bahçeli bir eviniz var, orada tek bir hane olarak kalmışsınız. Etrafınız sizi sevmeyen, orada istemeyen kötü niyetli, saldırgan, düşmanca davranan muhteris komşularla çevrili... Sizi sevmiyorlar, çünkü onlardan değilsiniz. Orada istemiyorlar çünkü evinizin yerinde gözleri var. Oysa bu ev, bu bahçe size atalarınızdan miras, bir avuç toprak da olsa, orası sizin yurdunuz... Siz onlardan sadece varlığınıza saygılı olmalarını istiyorsunuz

Tereddüt zamanı değil!

09 Ekim 2023, Pazartesi

“İsrail ve halkına karşı bu sabah başlatılan, masum vatandaşlara terör ve şiddet uygulayan rastgele saldırıları şiddetle kınıyorum.” “İsrail’in bu tür saldırılara karşı kendini savunma hakkı vardır.” “İsrail’le tam dayanışma içindeyim.” “Saldırıları kınıyor ve İsrail’in yayında duruyoruz.” Bunlar neredeyse patlayan ilk silah sesiyle birlikte İsrail’in yıllardır Filistin topraklarında sürdürdüğü terörizmi görmemek ve duymamak için saklandıkları deliklerinden başını uzatan Batılı egemen odakların

Kelime anlamından küçüktür!

05 Ekim 2023, Perşembe

“Kelimeler, gerçekliği insan zihninin kavrayabileceği bir boyuta indirger ve emin olun, bu da o kadar derin bir boyut değildir” diyor Eckhart Tolle, ‘Var Olmanın Gücü’ kitabında. Alemdeki her şeyin yaratılışının bir kelime ile başladığına inanıyoruz. Allah “Ol!” dedi ve her şey onun ardından zuhura geldi. Bu izahın insan idrakine uygun olacak bir şekle indirgendiğine şüphe yok. Ancak izahın bir kelimeye ihtiyaç göstermesi bahsi önemli... Bizim bir şeyi idrak edebilmemiz için kelimeye, kelimelere

Kalbimiz kapalıysa...

02 Ekim 2023, Pazartesi

Her gün birkaç kez yaptığım gibi pencereden dışarıya bakıyorum. Hastanenin geniş açık otoparkında on kadar araba var. Her gün tıklım tıklım dolu olan otopark bugün tenha, çünkü ben bu yazıyı bir Pazar gününde yazıyorum. Hafta sonu olduğu için hafta içi yoğunluğu yok hastanede. Otoparkı çevreleyen ağaçlarda sonbahar yüzünü göstermeye başlamış, adeta saçları ağarır olmuş ağaçların. Bir adam arabasının başında telefonla konuşuyor. Hastasının durumunu memleketine haber ediyor gibi düşündüm onu. Az ilerisinde

Sevebilmek

28 Eylül 2023, Perşembe

“En önemli nokta, başkalarını da kendini sevdiğin gibi sevebilmek, en önemlisi bu ve aslında hepsi bu; başka hiçbir şeye gerek yok. Bunu yapar yapmaz geri kalan her şeyin nasıl oturtulacağını hemen anlayacaksın” diyor Fyodor Dostoyevski. Üstadın yüksek müsaadesi ve günümüz gerçeklerinin zorlamasıyla bu cümleyi tersine çevirmek durumundayım. Bendenizin aciz kanaati şudur: İnsan varoluşunun hikmetini azıcık bile olsa kavrayabilirse gerçek sahibi olmadığını bildiği hayatını sever, hikayesine ısınır,

Kendi içinde mahkum

25 Eylül 2023, Pazartesi

“Başkaları arasındaki sen ile yalnızkenki sen arasındaki o uçurum...” Osamu Dazai, ‘İnsanlığımı Yitirirken’ isimli kitabında böyle dramatik bir ayrımda bulunuyor insanın halleri ya da hayatımızın temel bir çelişkisi hakkında. Haksız görünmüyor pek; hangimiz iddia edebiliriz başkalarına yansıttığımız kendimiz ile içimizde tuttuğumuz kendimizin tam olarak aynı kişi olduğunu. Dışarıya gösterdiğimiz, göstermek istediğimiz ya da incitilmekten, horlanmaktan, anlaşılmamaktan ve sair başka sebeplerden dolayı

Kısa kalan adımlar

21 Eylül 2023, Perşembe

Her şey, sanki bitmek bilmeyen bir cümle gibi hayatın içinde uzayıp gidiyor ve içimden gelen herhangi bir şeyi söylemek için aradığım o minicik boşluğu bir türlü bulamıyorum! Bana çözemeyeceğimi bildiğiniz problemlerle gelmeyin; biz matematikle aynı dili konuşmuyoruz! Hayat onun için her zaman fazlasıyla meşakkatli ve karmaşıktı. Olabilecekleri önceden tahmin ediyor ama olmalarını hiç istemiyordu. Buna karşılık, hep olamayacak şeyleri istiyor ama bunu neden yaptığını da hiç bilemiyordu. Evden çıktığımızda

Gerçekten acayip!

18 Eylül 2023, Pazartesi

Çeşitli mecralarda paylaşıldı, muhtemelen görmüşsünüzdür; New York Moda Haftası’nda korsan bir gösterici kimseye çaktırmadan podyuma çıkıp bir manken gibi yürümeye başlıyor. Üstüne bildiğimiz battal boy şeffaf market poşetine kol açarak yaptığı bir tür bluz var, altında da pembe bir şort... Sahnenin gerisinden koşarak gelen güvenlik görevlisi onu derdest edip zorla sahneden indirmese kimse bunun zekice bir protesto gösterisi olduğunu farketmeyecek. Nasıl farketsin, bu tür gösterilerde en az bu kadar,

Yanlış anlama çağı

14 Eylül 2023, Perşembe

Söylediğiniz bir şeyin doğru anlaşılma ihtimalinin yanlış anlaşılma ihtimalinden çok daha az olduğu bir devirde yaşıyoruz. Her gün çeşitli mecralarda yanlış anlaşılmaktan muzdarip halde meramının aslında ne olduğunu anlatmaya çalışan bir çok insan görüyorum. Neden böyle? Eskiden de böyle miydi? Böyleydi de, şimdiki gibi kayda geçmediği için mi gözümüze batmıyordu bu durum? Yoksa tam böyle değildi de şimdi mi böyle oldu? Daha mı yatkın durumdayız şimdi birbirimizi yanlış anlamaya? Ya da daha mı isteksiziz,

Yorulmadan yol alınır mı?

11 Eylül 2023, Pazartesi

Sağda solda insanların birbiriyle ‘Sıkılmadan Okunacak Kitap Listesi’ gibi şeyler paylaştığını görüyorum. Böyle bir ihtiyaç var demek ki... Kitap okuyayım ama beni sıkmasın! Film seçerken de böyle bir kriterden hareket edenler var. Biraz abartarak şunları ekleyelim: Fikir kitapları tavsiye edin ama beni yormasın. Bana bir şeyler anlatın ama canımı sıkmasın. Sizi dinlerim ama bana ters gelecek şeyler söylemeyin. Daha pek çok bu türden cümle kurulabilir. Bütün bu cümlelerin ana fikri şu: “Ben popüler

Mekanik zihinlerle düşüncesiz hayat

07 Eylül 2023, Perşembe

Bugün dünyanın her yerinde durmaksızın akan bir gündem var. Bu gündemin bir kısmı küresel haberlerden, bir kısmı da yerel konu başlıklarından oluşuyor. Her sabah medyadan ve şimdilerde daha çok sosyal medyadan önümüze akan bu gündemin içine uyanıyoruz. Bir çok insan neredeyse sabaha gözünü açar açmaz, gecenin ilerleyen saatlerinde ancak elinden bırakabildiği telefonuna uzanıyor ve o ilk dokunuşla kendini bu gündeme bağlıyor. Ve yeniden kendini uykuya teslim edinceye kadar bir daha bu illüzyondan

Kendi zihnimizde miyiz?

04 Eylül 2023, Pazartesi

Yaşamak tabiatı gereği sürekli seçimler yapmamızı gerektiriyor. O yoldan mı gideceğim bu yoldan mı? O yemeği mi yiyeceğim bu yemeği mi? Şu kazağı mı alacağım şu gömleği mi? O partiye mi oy vereceğim bu partiye mi? Hayatın her anında önümüze çıkan seçenekler arasından böyle irili ufaklı sayısız tercihlerde bulunuyoruz. Bunu yaparken bütün seçeneklere karşı sıfır noktasında mıyız, yoksa seçimlerimizi etkileyen dış faktörler var mı? Objektif ya da özgün tercihler yapabiliyor muyuz, yoksa birileri zihinlerimizi

Yapay zekâ mı, insan zekâsının yapaylaşması mı?

31 Ağustos 2023, Perşembe

Alan Turing bilgisayar biliminin kurucusu sayılıyor. 1950 yılında o Alan Turing’e “Makineler düşünebilir mi?” diye soruyorlar. “Yüzyılın sonuna geldiğimizde, kelimelerin ve genel olarak öğretilen düşüncenin kullanımı öylesine köklü bir şekilde değişecektir ki, rahatlıkla, düşünen makinelerden söz edebileceğimize inanıyorum” diye cevap veriyor. Bu sözlerde muğlak kalan bir şey var; acaba Turing ‘düşünen makineler’ derken sadece düşünme kabiliyeti kazanmış makinelere mi atıfta bulunuyor, yoksa zihnini

Orta yerinden sökülen yazı

28 Ağustos 2023, Pazartesi

Bir şeyleri bir yerlere not almaya her kalkıştığımda bunun belki biraz gülünç ama daha çok acınası bir tarafı olduğunu fark ediyorum ve küçük yakıcı tereddütler yaşıyorum son zamanlarda. Bazen kalemi elimden bıraktığım da oluyor. Tırnaklarını dünyaya geçirmeye çalışanlardan olmadım hiç, şimdi ellerimi uzatmak bile gelmiyor içimden artık bazı şeylere. Bunca konuşma çabası ne için, bunca anlatma gayreti? Dinleyen kim? Kulak veren samimiyetle? Seni duyabilmek için yolunu değiştiren? Hem niye yapsınlar

Bir inanç olarak algoritma

24 Ağustos 2023, Perşembe

Malumunuz bir süredir sosyal medya ile hiç olmadığım kadar iç içe geçmiş bir halde yaşıyorum. Bu kritik tecrübenin bana içeriden şahitlikler kazandırdığı kesin... Buna ilave olarak zihnimde epeyce tartışma konusu açtığını da söyleyebilirim. Bu köşeyi okumaya devam ederseniz, muhtemelen bu tartışmaların zihinsel yan etkilerine sizler de maruz kalacaksınız önümüzdeki dönemde, şimdiden söyleyeyim de gardınızı alın. Öncelikle, şimdilerde eski sıklığında kullanılmıyor olsa da ‘sanal alem’ yakıştırmasının

Olmayan nezaket gösterilebilir mi?

21 Ağustos 2023, Pazartesi

Nezaketi başkalarına gösterilecek bir şey olarak düşünüyoruz hep. Oysa kendi toprağında nezaketin tohumunu bulup yeşertememiş kimse başkasına neyi gösterebilir ? Nezaket kişinin kendisiyle irtibatında ortaya çıkan bir şeydir; başkalarına yansıyan kısmı dışta tezahürüdür. İnce olan incelikle davranır, ondan kabalık sadır olmaz. Nezaket incelmiş insanlığın dalga boylarında kendiliğinden ortaya çıkar. Kurguyla, zorlamayla, mecbur hissetmekle nezaket olmaz. Nazik olan özünde bu güzelliği yaşadığı ve

Derin mesele

17 Ağustos 2023, Perşembe

Hepimizin bir derin meselesi var mı? Ya da belki derin meseleleri demeliydim. Kafamızın içinde dönüp duran, çoğu zaman bir yere vardıramadığımız ama düşünmekle bile zihnimizi genişleten, derinleştiren şeyler... Var mı içimizde böyle dünyanın akışına aldırmadan kendi ritminde akan derin meşguliyetler? Yoksa kulak vermiyor muyuz hiç, içimizdeki bu insanca kıpırtılara, karıncalanmalara? İnsanın içindeki âlem mi daha büyük âlemdir, yoksa dışındaki âlem mi? Bu hep konuşulmuş bir konu; insanın içinde

Kim serinler gölgemizde?

14 Ağustos 2023, Pazartesi

Bizi buluşturan nedir; aynı yerlerde dolaştıran, aynı masalara oturtan, aynı meselelerden konuşturan, aynı tarafa baktıran nedir? İçimizden geçen şeylerle dışımıza bıraktığımız şeylerle olduğu kadar yakın mıyız birbirimize? Bildiklerini varsaydıkları şeylerde gerçekten anlıyor mu insanlar insanları. Dışımızda olduğumuz kadar tanışık mıyız içimizde de? Yoksa uzay boşluğundaki minik gezgenler gibi birbirimize dokunmadan, hiç temas etmeden dönüp duruyor muyuz kendi yörüngelerimizde. Gözlerimizle görüyoruz

Kazancın metafiziği

10 Ağustos 2023, Perşembe

İnsanın parayla ilişkisinde maddiyat ihtirasının ötesine taşan metafizik bir şeyler var gibi geliyor bana. Karun gibi zengin olup ömrünün sonlarına yaklaşan insanların daha fazlasını kazanmak için gecelerini gündüzlerine katmalarının daha fazla kazanmakla çok da ilgisi olmasa gerek. Çünkü böylelerinin zaten harcamaya ömürlerinin yetmeyeceği kadar çok servetleri var. Çoluk çocuklarını düşünerek uğraşıp didiniyorlar desek, bu da çok mantıklı değil; çünkü bırakın çocuklarını, sülale boyu yetecek birikimleri

Nefes darlığı

07 Ağustos 2023, Pazartesi

Acil ve öncelikli meselelerimizin ne olduğu konusunda kafamız biraz karışık şu zamanda. Altında kullanılabilir durumda bir arabası olan bir insanın filanca markanın yeni modelini almak acil bir ihtiyacı olabiliyor mesela. Ya da yaz bitmeden bir tatil beldesine kapağı atmak... Mobilyaları değiştirmek, yeni moda bir şeyler almak, filanca filmi herkesten önce izlemek ve saire... Uzatılabilir ve herkes için kişiye özel başka edinilmiş ihtiyaçlar da eklenebilir bu listeye. Bunlar her zaman yapılabilecek

Ara soğuklar

03 Ağustos 2023, Perşembe

Öğrendiğimiz yeni şeylerle bildiklerimizin niceliği artıyor ama bilemediklerimiz hiç azalmıyor. Bazen deliksiz bir uyku çekmek istiyoruz ya, uykularımız hayatımızın delikleri değil mi zaten? “İnsan iyi bir uyku çekmeyince ne sorduğunu bilmeden sorabiliyor. Durmaksızın sorabiliyor, uyumamak demek soru sormak demek; zaten insan cevabı bilse uyuyabilirdi” diyor Kafka, ‘Milena’ya Mektuplar’ kitabında. Zihnimize düşen her soru bir ikramdır aslında, cevabını aramayı göze alabilirsek anlam gezegeninin

Çuvaldızdan sonra sıra iğnede...

31 Temmuz 2023, Pazartesi

Bir önceki yazıda kurumların, belediyelerin kültür sanat bütçelerine ve bu bütçelerle ne yaptıklarına ilişkin eleştirel bir şeyler karalamıştım. Meseleyi burada bırakırsam eksik anlamalara sebep olabilir ve haksızlığa sebep olabilirim. Bunun arkasına bu meselenin ‘alıcı’sı konumundaki, yani müşterisi durumundaki ‘kitle’yi de koymalı ve oradaki yanlışı da tartışmalıyım. Kitle deyince hepimizin ortak eğilimi, kendimizin dışında olduğu bir öbek insanı gözümüzün önüne getirmek... Hayır, öyle dışımızdaki

Kurumlar, belediyeler, kültür sanat bütçeleri

27 Temmuz 2023, Perşembe

Bir ülkenin sosyokültürel manzarasının nasıl bir şey olduğunu anlamak için nereye bakacağız? Eğer medyanın genel yayın anlayışlarına bakacaksak; bizim ülkemiz popüler olanın her yeri kapladığı bir ülke... Şöhretlerin ne yediğini, ne içtiğini, kiminle çıktığını, kimle kavga edip kimden ayrıldığını, nerede nasıl tatil yaptığını, olduğu ameliyatları, verdiği kiloları, sildirdiği kırışıkları günü gününe takip edebileceğiniz bir ülke... Dizi senaryolarının haber bültenlerine kadar sızdığı ölçüsü kaçmış

“Bi ihtimal”

24 Temmuz 2023, Pazartesi

Çok uzun zamandır bu sütunda yazı yazıyorum. Bu yıllar boyunca burada karaladığım yazılar üzerinden irtibat halinde olduğum birkaç nesil geldi geçti. Bir kısmıyla yüz yüze tanışma imkanı buldum, bir çoğuyla da gıyaben muhabbetimiz yıllarca devam etti. Tanıştığım o gencecik insanlar arasında farklı alanlarda çok yetenekli, gayet birikimli ve gerçekten zengin potansiyele sahip olanlar vardı. Yazanlar, çizenler, film hayali kuranlar, genç yaşta fikirlerini olgunlaştırmak için yoğun mesailere girenler...

Hayatın dokusu, dokunuşu

20 Temmuz 2023, Perşembe

Hayatı nice dersler ve sonsuz inceliklerle dolu bir sanat, yaşamayı da günden güne güzelleşmeyi icap ettiren bir sanatkârlık olarak görebilecek miyiz günün birinde? Birbirimizle günün birinde bir yerde sebepsizce karşılaş-madığımızı, birbirimizden alacağımız vereceğimiz şeyler olduğunu, içinden geçtiğimiz hikayelerin bunu gerektirdiğini fikredebilecek miyiz? Yaprağın bile dalında kaderince salındığı bir alemde aldığımız her nefesin bir sebebi olduğunu, bir şeylere sebep olduğunu görebilecek miyiz?

İçimizden bize bakan kim?

17 Temmuz 2023, Pazartesi

“Sessiz bir ortam bulup biraz kendimi dinlemek istiyorum” dedi yorgunluğu gözlerinden okunan. “Sadece otur...” dedi yanındaki, “O en büyük kargaşaların içinde bile sesini duyurabilir sana.” Konuşurken aynı zamanda kendinizi dinleyensiniz. Söylediklerinizin içinizdeki yankılarına kulak veren, karşılıklarını bulansınız. Ağzınızdan çıkan sözlerin bazılarına itiraz eden, onları içinizde tartışansınız. Bir yandan söylerken bir yandan söylediğinize inanmayansınız. Kendinizi seven, kendinize kızan, tutup

Herkes kendi algısının esiri

13 Temmuz 2023, Perşembe

“Yalnızca algılayabildiğimiz kadarını biliriz. Deneyimlediğimiz her şey, en nihayetinde, algılayabildiklerimizden ibarettir. Neye baktın değil, ne gördüğün önemlidir” diyor “Gece Yarısı Kütüphanesi’ kitabının bir yerinde Matt Haig. Bu gerçekten çok önemli bir mesele... İnsanın bir dünyası var ve o dünya algısının biriktirdikleri ile inşa oluyor. Yine algısının kapasite ve sınırlarıyla sınırlı... Gerçek dediğimiz şey dahi buna dahil... Aslında her birimiz ‘gerçek’ derken kendi gerçekliğimizden çıkardığımız

Dünsüz ve yarınsız

10 Temmuz 2023, Pazartesi

Hep bir şeyleri eksik yaşamış, tam hakkını veremeden elimizden kaçırmış olma hissiyle dolu oluyoruz. Başında “keşke” olan, “bugünkü aklım olsaydı” diye başlayan bir sürü cümle huzursuzca kıpırdayıp duruyor zihnimizde. Öyle vızıldayıp duran bir şey ki bu cümleler, yakamızı elinden kurtarıp o an yaşamakta olduklarımıza dört elle sarılmamıza imkan vermiyor. Geçmişten taşıdığımız bütün o pişmanlık ifadeleri, bugün içinde olduğumuz şeylerin büyük bir kısmının da ölü doğmasına sebep oluyor. Geride bırakamadıklarımız

Hangi kelimeye sığar bir hayat?

06 Temmuz 2023, Perşembe

“İnsanların çoğu, kendilerinin bir insan oldukları gerçeğine gereken önemi vermezler. Onun yerine, kafalarında kendi vasıflarının ve kimliklerinin birçok hayalî imajlarını oluştururlar. ‘Ben kimim?’ sorusuna çoğu zaman: ‘Bir öğretmenim’, ‘bir işçiyim’ ya da ‘bir doktorum’ şeklinde cevap verirler” diyor Erich Fromm ‘Hayatı Sevmek kitabında. Önemli bir mesele bu! Pek çoğumuz bu tedirgin edici soruya buna benzer cevaplar veriyoruz. Ne iş yaptığımızla, dünya görüşümüzün ne olduğuyla, hangi takımı tuttuğumuzla,

Olmak ya da farkında olmak

03 Temmuz 2023, Pazartesi

Bakışlarını kendi içine çeviren hemen herkes içindeki dünyanın enginliği karşısında şaşkınlığa uğrar. İçimize doğru açılan her kapı, açılmayı bekleyen nice başka kapıya ulaştırır bizi. Yürüdüğümüz her yol, yürünecek başka yollara götürür adımlarımızı. İnsan, içine doğru yol almaya karar vermedikçe içinin kıyısında ve yüksek ihtimalle bu engin ülkeden habersiz şekilde yaşar. Patlamış mısır poşetini açmakla uğraşırken filmi kaçırmak gibi bir şeydir bu. Eğer bir şekilde gözümüz filme değerse hayretler

Bayram okumaları

29 Haziran 2023, Perşembe

“Dünyada unutulmaması gereken bir şey var. Her şeyi unutsan da onu unutmasan korku yok. Fakat her şeyi yerine getirsen, hatırlasan, unutmasan da onu unutsan hiçbir şey yapmamış olursun. Hani bir padişah seni belli bir iş için bir köye yollasa, sen de gitsen de o işten başka yüzlerce iş başarsan, hangi iş için gittiysen onu yapmadın, başarmadın ya, hiçbir iş başarmamış sayılırsın. Şu halde insan dünyaya bir tek iş için gelmiştir, maksat odur. Onu başarmadı mı, hiçbir iş başarmamış demektir.” Fihi

Suyun içinde susuz

26 Haziran 2023, Pazartesi

Dünya, duygularıyla yaşamayı göze alarak kendini savunmasız bırakanlar için imkanlarla arasına imkansızlıkları sokan bir yer... Hiç bir şeyin tamam olamadığı, tamamlanamadığı, sonuna kadar yaşanamadığı bir yer... Aşk mesela... Yani mecazi manada aşk, ilahi aşk bahsi diğer... İki kişi arasında mı yaşanır gerçekten, yoksa ortada iki kişi olsa bile herkes kendi içinde kendi aşkını mı yaşar? Aynı anda iki sevgili birbirine aşkla bağlanmış olsa bile bu hissiyatları ortak yaşadıkları bir şey midir? İki

Dahili bellekler

22 Haziran 2023, Perşembe

Bazı şeylerin hafızasında tuttuğu yerin büyüklüğü şaşırtıyor insanı. Neden böyle olduğuna dair mantıklı bir cevabımız yok çoğu zaman. Belli ki o şeyleri belleğimiz derinliğinde korumaya alan her ne ise, mantıkla bağlamıyor kendini. Daha içerilerde, daha derunî, bilincimizin yüzeyinde kendini göstermeyen, daha derinlerde hayat süren bir şeyler var ve onların uzantıları uç veriyor, tomurcuklanıyor belleğimizde kendi kendine. “Bazı şeyler var, olur olmaz hatırıma geliyor. Onları neden böyle sebepsizce

İnandıklarımız ve kendimizi inandırdıklarımız

19 Haziran 2023, Pazartesi

Kendimi bir şeylere fazlaca kaptıracak gibi olduğumda şu ucu açık soruyu kendime hep sorarım: “Hakikatin mi peşindesin, yoksa...” İnsan kendisiyle ilgili konularda zihinsel berraklığını yitirmeye başladığında hakikatle irtibatında zayıf noktalar hasıl oluyor. Kişi, çoğu zaman farkında bile olmadan, nefsinin iç kulağına fısıldadığı şeylere kendini inandırmak için çabalar hale geliyor. Yalanın hakikati perdelemek üzere güç kazanması için uygun zemin böylece ortaya çıkmış oluyor. O noktadan sonra,

Rüyalarımızı gerçekten görüyor muyuz?

15 Haziran 2023, Perşembe

Gizemli şeylere ilgi duyuyor bugünün insanları. Gizemli ilimlere, konu başlıklarına, esrarlı haberlere, tartışmalara, modernize edilmiş versiyonlarına da olsa farklı kültürlerin ruhsal disiplinlerine... İnternette en çok aranan meseleler arasında bu konu başlıkları önlerde yer alıyor, çekilen videolar çokça izleniyor. Büyük kısmında esrar çözülemiyor, gizemlerin kilitleri açılamıyor ama olsun; böyle şeyler yine de çok merak ediliyor. Belki de hayatımızın kısır döngülerinden, rutin gerçekliğin sıkıntılarından

Sanat aramayı bıraktı mı?

12 Haziran 2023, Pazartesi

Sanatın toplumların tekâmülünde önemli bir rolü olduğunu hemen herkes kabul ediyor. İnsanlığın tarihi aynı zamanda medeniyetlerin tarihi... İz bırakan hangi medeniyete baksak; bütünlüğü içinde sanatın yükseltici katkılarını rahatlıkla görürüz. Bu çerçevede, her medeniyetin kendi ikliminden büyük sanatçılar çıkarması, kendi varlığı ve başkalığını temsil eden eserler vücuda getirmesi de tabiatı gereğidir. Bugün yeryüzünün her köşesini süslemekte olan camiler, katedraller, tapınaklar, saraylar, kervansaraylar,

Bir yıl olmuş bayım!

08 Haziran 2023, Perşembe

Bir yıl olmuş bayım! Sizin aramıza dönmenizi beklediğimiz o birkaç kahırlı Haziran günü dün gibi hatırımızda; nasıl kaygılanmış, nasıl tedirgin olmuş ama nasıl da umutla beklemiştik. Dönmediniz, gittiğiniz yoldan geri gelmediniz. Öyleydiniz zaten siz, bir tarafa doğru giderdiniz, peşinize takılır gelirdik biz de. Sizi izleyince bir endişemiz olmazdı akıbetimizden. Bilirdik ki ayak izleriniz kimseyi hayırsız bir yere götürmezdi. Bir yıl olmuş bayım! Siz burada değilken dünya yine döndü durdu. Aradan

Can eriğinin canı

05 Haziran 2023, Pazartesi

Ağacından kopardığımız bir can eriğinin Allah’ın tabiat sofrasından bize bir ikram olarak sunulduğu aklımıza geliyor mu? Az ilerideki gelincikler de güzellikleriyle bizi mest etmek için oradalar. Yağmur çiselerken düşünüyor muyuz hiç, bütün o su damlaları tabiat bahçesinde bin bir türlü nebat hayat bulsun, toprak suya kansın diye düşmüyor mu gökyüzünden yeryüzüne. Sonra güneş açınca niçin çıkıp bulutların arasından aydınlatıyor kırları, hayatın en güzel renklerini görebilelim diye bir uçtan bir

Kopuş vakitleri

01 Haziran 2023, Perşembe

“Ne oldu, donup kaldın adeta?” diye sordu kadına. “Sanki ortada hiçbir şey yokken hayatımın akışı bir yerinden koptu, neyi nereye nasıl bağlayacağımı bilemiyorum!” Yaşayıp giderken ne olduğunu bilemediğimiz bir şey oluyor ve her şey bizden hızla uzaklaşmaya başlıyor. Adeta irtibatlı olduğumuz her şeyi o an sessizce elimizden bırakıveriyor, aynı anda yine hemen her şeye ilgimizi kaybediveriyoruz. Sanki her şeyin sıcaklığı hızla düşüyor, içimizi ısıtan ne varsa hızla soğuyor ve artık ısıtmaz oluyor.

Ben bir başkası mıyım?

29 Mayıs 2023, Pazartesi

Neyi, neden, hangi saikle ve kimin için yapıyoruz? Mesela kendimiz için mi, başkaları için mi? Öyle istediğimiz ya da inandığımız için mi, başkaları bizden öyle davranmamızı beklediğini düşündüğümüz için mi? Davranışlarımız, kendimizden kaynaklanan sebeplere göre mi şekilleniyor, yoksa başkalarından gelebilecek muhtemel tepkilere göre mi bir ayar veriyoruz yaptıklarımıza? Şu günlerde böyle sorular insanlara sevimli gelmiyor muhtemelen. Çünkü cevap hanesinde hemen herkes için daha çok bir kafa karışıklığı

Ayakkabılarımı giyen kim?

25 Mayıs 2023, Perşembe

“Sabah ilk iş tableti açıp o gün neler olmuş diye bakıyorum” dedi kafası çok dolu olan. “Neden etrafına bakmıyorsun?” diye sordu gülümseyerek daha çok vakti olan. Kolektif gündemde hep bir şeyler var, hep aşılması gereken eşikler, tamama erdirilmesi gereken süreçler, bir ortak karara varılarak adı konması gereken meseleler... Doğrudan hiçbir etkimiz olmasa bile bir şekilde bunlarla meşgul ediliyor hep zihinlerimiz... Ediliyor diyorum çünkü biz oluşturmuyoruz bu meşguliyet önceliklerini, önümüze

Umut nefestir

22 Mayıs 2023, Pazartesi

Kendimize duygusal bir güzergah seçiyor muyuz, yoksa her şeyi akışına mı bırakıyoruz? Önümüze çıkan meselelerin harareti bizi ne kadar etkiliyor, aklıselim zemininde kalmakta direnebiliyor muyuz? Kötüyle, kötücüllükle karşılaştığımızda eş bir kötülük davranışına mı geçiyoruz, yoksa iyide kalmanın, iyilikte kalmanın vakur ve aynı zamanda dirayetli bir yolunu arayıp bulabiliyor muyuz? Dünyanın çirkinlikleri bizi kendine benzetmekte muktedir mi, yoksa biz güzel kalmakta, güzellikte kalmakta sabit kadem

Bizi kendimize inandıran ne?

18 Mayıs 2023, Perşembe

Herhangi bir zihinsel meselede o meseleyi kendi gerçekliği içinde kavradığımıza bizi inandıran ne? Böyle bir kanaate nasıl ulaşıyoruz? Bizim bildiğimizi düşündüğümüz ve böyle bir zeminden hareketle düşüncelerimize başka düşünceler eklediğimiz, kanaatlerimizi şekillendirdiğimiz şey, temelde bir ‘inanç’tan ibaret değil mi? Biliyor oluşumuza dair kanaatimiz, bildiğimize inanıyor oluşumuzdan almıyor mu gücünü. Meseleleri birtakım somut, tartışılmaz olduğunu varsaydığımız verilerle düşünüyor olabiliriz

Zihnimiz kime çalışıyor?

15 Mayıs 2023, Pazartesi

Zihnimiz tam olarak bize mi ait, yoksa birtakım hazır algılar tarafından sürekli işgal mi ediliyor? Zihnimizin bize ait olması için dünyada olan bitenin hararetinden bağımsız düşünebiliyor, sağduyulu değerlendirmeler, muhasebeler yapabiliyor olmamız lazım. Bunun için de öncelikle ergin bir zihne sahip olabilmemiz gerekiyor. Var mı bizim zihin dünyamızda böyle bir sarahat, böyle bir netlik ve berraklık? Her geçen gün daha fazla güçlük çekiyorum ben bu soruya olumlu bir cevap vermekte. Neden böyle?

Küçük küçük yalanlar

11 Mayıs 2023, Perşembe

Meselelere her birimiz bir taraftan bakıyoruz. Her bakanın bakışında kendinden bir şeyler var, objektif bakış kahir ekseriyet için artık neredeyse imkansız hale geldi. Belki bir yeni adım atıp şöyle düşünmeliyiz: Hangi taraftan bakarsak bakalım herhangi bir kavramı konuşurken insanı konuşuyoruz aslında. Ve bugünün insanları olarak içimizde hangi idealleri taşıyor olursak olalım, gündeliklerimizde o genel akışın bir parçasıyız. Kendimizi bu akışın dışında görerek konuştuğumuzda, her şeyi bir parça

Dışı içinde

08 Mayıs 2023, Pazartesi

Evleri yan yana dizmiyor, hayatları istif ediyoruz yeni şehirlerde. Hikayeleri birbirine tutturmuyoruz ipekten ipliklerle, zımbalıyoruz ucu ucuna yaralar açarak gövdelerinde. İnsanlardan anlamlar dokumuyoruz içimize, dokunmadan geçiyoruz hiç ilişmeden gizemlerine. Kelimeleri ucuzluktan mı seçiyoruz ne artık, sarmıyor sarmalamıyorlar meramımızın hiç bir üşüyen yerini. Gökyüzü ve yeryüzü ve ikisi arasında koşuşturan birtakım telaşlı karaltılar... Bu mudur yani hayat, bu mudur koskoca insanlığımızdan

Bu kadar az mıyız?

04 Mayıs 2023, Perşembe

“Bazen içimde çok büyük, tasavvurumun ötesinde bir cümle birikiyormuş “hissine kapılıyorum” dedi dostuna, “ve sonra dilim bunu söylemeye mecal yetiremez diye endişeye kapılıyorum!”. Sabah yüzümüzü yıkarken aynada karşılaştığımız kişi miyiz sadece? Yollara düşüp bir yerlere yetişmeye çalışan o telaşlı kalabalıktan biri miyiz? Kendini mesai saatlerinin içinde yitiren solgun, stresli, yenilmiş çalışanlardan biri miyiz? Nefes almak için molaları bekleyen kişi miyiz sadece? Aynı yollardan giden, aynı

Üzgün bir adam ve bilge sardunyalar

01 Mayıs 2023, Pazartesi

Gökyüzü her gün mavi ama bazen daha açık, bazen daha puslu, bazen bulutlarla kaplı... İnsan da öyle, bir çok zaman avutacak bir şeyler buluyor kendini ama bazen de bulamıyor. Gri bulutlar gelip kaplıyor içinin gökyüzünü boydan boya. Üzgün bir gökyüzüne benziyor üzgün bir adam... Yağacak bir yağmura bağlı ikisinin de umutları. “Ve şimdi gökyüzü kadar/ yeryüzü kadar/ ve yüzün kadar bir hayatta/ bir benim/ pek de fark edilmeyen/ bakışlarım ne zaman/ seninkilere denk düşerse/ dengem bozulur/ bozulur

Zamanın ötesi ve berisi

27 Nisan 2023, Perşembe

Ne yapıyoruz? Her şeyin daha güzel olması için ne yapıyoruz? Her şey daha güzel olmadığına göre pek bir şey yapmıyor olmalıyız? Belki bir şeyler yapıyor bazılarımız ama o kadar az ki onlar, fark edilmiyor hayata kattıkları güzellikler. Hayatın genel manzarasında hep çirkinlikler, kötülükler, acılar, haksızlıklar öne çıkıyor. Varsa güzellikler, varsa iyilikler, onlar bu kaba kalabalığın arasından başını çıkarıp kendini bize gösteremiyor. Hayata, gidişata, olan bitene bakınca yoruluyor insan. Bize

Çocuk olamayan çocukların bayramı

24 Nisan 2023, Pazartesi

23 Nisan’larda çocukların toplumu yönetenlerin makamlarına oturtularak orada daha önceden muhtemelen yine yetişkinler tarafından hazırlanan aşırı didaktik direktifler vermesi oldum olası çok antipatik bir uygulama gibi gelir bana. Neden öyle? Çünkü göstermeliktir; yetişkinlerin her şeye kafalarına göre nizam verirken çocukları, çocukluğun ruhunu, çocukların dünyasını, çocuk duygularını, çocukça ihtiyaçları gözetmedikleri, dikkate bile almadıkları inkar edilemeyecek bir gerçektir. Sadece kurduğumuz

Hayırlar feth ola!

20 Nisan 2023, Perşembe

Gideceği, elvedalarla bezenen ilahilerin kulaklarımızda yankılanmaya başlamasıyla belli olmuştu. Hep böyle olmuyor mu? Merhabalar bir anda yerini elvedalara bırakıvermiyor mu her Ramazan? Sanki daha dün, “Allah’ım bizi Ramazan’a kavuştur” diye dualar ediyorduk, şimdi bir yakınımızı gurbete uğurlar gibiyiz, içimiz buruk... O bir sene sonra yine gelecek, Ramazan-ı Şerif sahiline ulaşmayı dileyen kullar yine onu heyecanla bekleyecek. Biz burada olacak mıyız, bekleyenlerle birlikte heyecanlanıp, kavuşmanın

Niyaz ve gökyüzü

17 Nisan 2023, Pazartesi

Yönelişlerin belki en faziletlisi ihtiyacını dilemek üzere Allah’a yöneliş olsa gerektir. Orası her kul için niyaz makamıdır. Sadece orada durup el açmak bile insanı kurtuluşuna erdirebilir. Çünkü niyaz makamında kulluğun bütün icapları vardır ve aşikardır. Kul el açıp Allah’a yöneldiğinde, alemin de, hayatın da, insanların da birer mahlukat olduğunu, her şeyin sahibinin Allah Azze ve Celle olduğunu ikrar etmiş olur. Bunu yaparken zayıflığının ve muhtaçlığının idrakindedir. İstediğini kimden isteyeceğinin,

İncelikler neden gerekli?

13 Nisan 2023, Perşembe

Dünyayı günlük meşgalelerimizi sürdürdüğümüz bir yer, ömür sürdüğümüz devasa bir mekan olarak görüyoruz artık bir çoğumuz. Oysa eskiler dünyayı okunması gereken hikmetlerle dolu bir kitap olarak görürler ve bunu sıkça ifade ederlerdi. Bugünkü insan nazarında dünya yaşadıklarımızı çevreleyen bir fon olmaktan öte bir pek bir anlam taşımıyor. Dünyanın güzelliklerini kendi faydamızdan çıkarak anlamlandırıyor, hayatımızı süsleyen şeyler olarak görüyoruz onları. Eskilerin nazarında dünya; fıtratlarından

Lafazanlık çağı

10 Nisan 2023, Pazartesi

Atmosferin dengesini bozan bir çok şey var; bir süredir, insanların konuşma balonlarının da onlar arasında olduğuna inanıyorum ben. O konuşma balonlarının içi tıka basa lafla dolu, ama anlam arıyorsanız aslında pek çoğu bomboş! Bu kadar çok konuşma, özellikle de belli bir anlam birikimi doğurmuyorsa gürültüden, ses kirliliğinden, söz uğultusundan öte bir anlama gelmiyor. Bu kadar çok konuştuğuna, konuşmaya bu kadar hevesli olduğuna göre anlatacak çok şeyi olduğuna inanıyor bugünün insanı. Ama kulak

Mescid-i Aksa ve ümit

06 Nisan 2023, Perşembe

Hemen her Ramazan-ı Şerif’te olan yine oldu. Zalim İsrail rejimi Mescid-i Aksa’da yine terör estirdi. İbadet eden Müslümanları darp etti, bileklerine ters kelepçe vurdu. Allah zulme uğrayan bütün mazlumların yardımcısı olsun. Zalimlerin onlara yönelttiği her kötülük mazlumların iyiliklerine sarsılmaz bir delildir. İnşallah hem bu dünyada haklı davalarında muzaffer oldukları günlere erişirler hem Hak divanı kurulduğunda davalarındaki sadakatlerinin ecrini fazlasıyla alırlar. Bize bu hadiselerden

Bulanık

03 Nisan 2023, Pazartesi

“Bugünün insanı kendini yalnız hisseder, çünkü artık doğayla bağ kurmamaktadır. Taşları, bitkileri izlemiyor, akan suları dinlemiyor, duymuyor ve onlarla konuşmuyoruz” diyor Carl Gustav Jung, ‘Dışa Bakan Rüya Görür, İçe Bakan Uyanır’ kitabında. İnsanın tabiatın mucizevi ahengi ve işleyişi içinde, o ahenk ve işleyişin bir parçası olarak yaşarken ‹varlığın hakikati’ne dair bir idrake sahip olması, şüphe yok ki bugün içinde ömür sürdüğümüz kaotik dünyadan daha kolay ve daha mümkündü. Tabiatın şaşmaz

Bir susam tanesi olarak insan

30 Mart 2023, Perşembe

Sanki yaşarken yapıp ettiklerimizi, nereye varacağını bilmediğimiz bir cümlenin tamama ermesi için yapıyoruz. Sanki her şeyi anlamlı ve anlaşılır hale getiren bir gizem var, hissediyoruz bunu ama tam manasıyla anlayamadığımız için dışında kalıyoruz. Buna karşılık, zihinsel olarak kendimizi dışında kalmış hissettiğimiz bu gizemin tam içinde, en ortasında, onun bir parçası, bir gerçekleştiricisi, her neyse o gizem, onu belki farkında dahi olmadan inşa eden birer karınca gibi azimle ve sadakatle çalışıyoruz.

Gözlerin imanı

27 Mart 2023, Pazartesi

Baktığımızda yerde ne gördüğümüz, neye inandığımızla, neyi hayatın özü ve manası olarak içimizde yaşattığımızla doğrudan ilgili... Aynı şeye bakıp sevgiyi bulanlar olduğu gibi, nefretle dolanlar da olabiliyor. Burada, bakılan şey aynı olduğu halde görülenin azdan çoğa doğru değişen farklılıklar gösterdiği hakikati ortaya çıkıyor. Meseleye böyle bakınca, ‘görmek’ diye ifade ettiğimiz fiilin dıştan içe doğru mu, yoksa içten dışa doğru mu gerçekleştiği sorusu gelip aklımıza yerleşiyor. İnsanın algıları

Merhaba derken...

23 Mart 2023, Perşembe

Her klişe söz kötü değil; mesela Ramazan-ı Şerif için kullandığımız ‘On Bir Ayın Sultanı’ ifadesinin bu kadar yerleşik hale gelmesi dil ve anlayış olarak bize güzel şeyler kazandırıyor, hoş açılımlar getiriyor. Ancak dilimize yerleşen kalıp sözlerin çoğu böyle bereketli değil; yüzeysel kavrayışı, ezber anlayışı, boş tekrarı beraberinde getiren klişelerimiz hep daha fazla. Aslında artık ezbere dönüşen bu sözlere klişe deyip geçmek mümkün olabilirdi. Eğer bu klişe sözler, klişe anlayışların yolunu

Kopya zevkler ve tekdüze dünya

20 Mart 2023, Pazartesi

Bugün kendi ülkesinden ayrılarak dünyanın herhangi bir başka ülkesine giden insanlar, pek fazla yabancılık hissi yaşamazlar. Küresel ticaretin bütün büyük markaları ondan çok daha önce giderek o ülkelerin şehirlerini boydan boya kaplamıştır çünkü. Yeryüzünde hali hazırda bu tablonun çok çok az istisnası kalmış durumda. Nereye giderseniz gidin, aynı markanın kahvesini, meşrubatını içip hamburgerini yiyebilirsiniz. Aynı markaların arabalarını kiralayabilir, otel zincirlerinin o ülkede kurulu yerel

Bende başka, sende başka

16 Mart 2023, Perşembe

“Hiçbir insan ve hiçbir yazgı, başka bir insan ve yazgıyla kıyaslanamaz. Hiçbir durum kendini tekrar etmez ve her durum farklı bir cevap gerektirir” diyor ‘İnsanın Anlam Arayışı’ ismini verdiği kitabında Victor E. Frankl.İnsanların büyük bir kısmı, her sorunun tek ve sabit bir cevabı olduğuna inanıyor bugün. İki kere iki sorusunun cevabının dört olduğu gibi (Hoş, bundan şüphe edenler de var hâlâ)... Kendi tecrübelerimiz ve kavrayışlarımızdan bulup çıkardığımız sınırlı açıklamanın yaşayan herkese

Işıl ışıl dilekler

13 Mart 2023, Pazartesi

İçimizden geçen güzel şeyleri aşikar etmekten sakınırız bazen, çünkü söylediğimizde başkalarının anlayışlarına teslim etmiş oluruz onları. Ne anlayacaklarını, ne düşüneceklerini bilemeyiz. İyi dileklerimizin başkalarında bir karşılık bulup bulamayacağını kestiremeyiz. Tam aksine, yanlış anlaşılabilirler, hiçe sayılabilirler, gülünç bile bulunabilirler. İncitir bu bizi; yanlış anlaşılmak değil, daha çok içimizden geçen güzel şeylerin kırılıp gitmesinden.Hep vardır böyle bir tehlike... Anlatmaya çalışırken

İdrak kilitlenmesi

09 Mart 2023, Perşembe

Sabah uyandığımızda bir günün içine doğru yürüdüğünüz hissini yaşıyor musunuz? Yoksa taşımaktan bezdiğiniz ağırlıkların hamalı bir günün bütün yoruculuğuyla üstünüze doğru geldiğini mi hissediyorsunuz? Bir çoğumuz için ikinci şık daha gerçek, bizim yaşadığımıza daha çok uyuyor sanki. Günler, adeta aynı tornadan çıkmış gibi birbirini tekrar ediyor ve bu heyecansız döngü derinden derine hepimizi hırpalıyor. Sürekli aynı şeyi yaşıyor olmak hissiyle içten içe kırılıp duruyoruz. İşin daha kahredici tarafı,

Sevgi nereden gelir?

06 Mart 2023, Pazartesi

İnsanları birbirine doğru yaklaştıran çekim gücünün etkisini yitirmeye başladığını düşünen herhalde bir tek ben değilim. Görünen köyün aşikar manzarası haline geldi bu. Etrafınıza baktığınızda herkesin birbiriyle sözlü dalaşlara girdiği, itişip kakıştığı, asıp kestiği bir dünyada yaşadığı hissine kapılıyor insan. Bir başkasını sevebilme kabiliyetimizi yavaş yavaş yitiriyoruz sanki. Sevebilmek için değil, mahkum etmek, nefret etmek, ipliğini pazara çıkarmak için temastayız sanki insanlarla. Kapılara

Kendi sesinin sarhoşu

02 Mart 2023, Perşembe

Herkes, belki de tarihin başka hiçbir döneminde olmadığı kadar büyük bir anlatma çabasında. Herkes anlatabileceği bir şeyler olduğuna ve bunları anlatmazsa insanların, hayatın, hatta tarihin eksik kalacağına inanıyor. Bu ‘söylenmese olmayacak’ şeyler, devasa meseleleri çözecek büyük hakikatler hakkında olmuyor buna karşılık; harareti yüksek güncel meselelerle ilgili ömrü kısa, söylenene kadar gündemdeki yerini kaybeden sabun köpüğü şeylerle ilgili oluyor çoğu zaman. Bir çoğu büyük bir ihtirasla

Ne yaşıyoruz?

27 Şubat 2023, Pazartesi

“Deneyimin yıkımı için bir felaketin gerekli olmadığını biliyoruz; büyük bir kentte rutin bir gündelik varoluş buna yeter de artar bile. Çünkü çağdaş insanın ortalama bir günü deneyime çevrilebilecek neredeyse hiçbir şey içermemektedir artık..... Modern insan akşam evine -eğlenceli ya da sıkıcı, sıra dışı ya da sıradan, korkunç ya da keyifli- bir sürü olay yaşamış ve tükenmiş olarak döner ama bu olayların hiçbiri deneşime dönüşmemiştir” diyor Giorgio Agamben, ‘Çocukluk ve Tarih’ isimli kitabında.Ne

Serin gerçek artık kimsenin ilgisini çekmiyor!

23 Şubat 2023, Perşembe

Türkiye’nin üstünde pek de durmadığımız en temel, en hayati meselelerinden biri aklıselimin hızla yitiriliyor olması... Herhangi bir konuda bırakın anlaşabilmeyi, konuşabilecek zeminden bile büyük ölçüde yoksun durumdayız artık. Herhangi bir konuda söylenen herhangi bir söz, değerlendirmeye açılan herhangi bir konu başlığı, çok kısa bir süre içinde ölümüne bir kavganın sebebi olabiliyor. Burada ‘ölümüne’ derken, anlamın, izanın, fikrin ölümünden söz ediyorum. Böylesine kesif bir toz duman ortamının

Sığ sularda

20 Şubat 2023, Pazartesi

Kalabalıklar halinde ve gürültülü bir şekilde tartıştığımız şeylerin bir çoğu eninde sonunda inançla bilimi karşı karşıya getiren bir ikilik zeminine oturuyor. Bir yanda inançların bilimle çelişmediğine inanan bir kalabalık oluyor, diğer tarafta inançların bilimsel davranışın önündeki en büyük engel olduğuna inanan başka bir kalabalık... Meselenin aklıselim dairesinde böyle keskin yargılı cümlelerle konuşulup kavranamayacağı biraz vukufiyet sahibi olan herkesin malumu... Ancak bu tartışmalar, bizim

Sarsıntı metinleri

16 Şubat 2023, Perşembe

“Şems bana bir şey öğretti: Dünyada biri üşüyorsa sen ısınamazsın.”(Hazreti Mevlana)“Yol nedir yolun neresindeyiz/ Dönüyor muyuz sonsuz bir dairede/ Tarifsiz telâfisi olmayan bir gerilemede mi/ Farkedilmeyen ama ansızın farkedilecek olan/ İlerlemede miyiz hafif hafif birikip/ Birden patlayan/ Deprem dalgaları gibi gelip/ Sükûneti duruşu blok blok düşüren/ Önlenemez bir sonda mıyız/ Bütün medeniyetlerin ölümü mü bu/ Peki ne kalacaktır geriye?»(Sezai Karakoç/ Alınyazısı Saati)“Kaderin birdenbire bir

Tomurcuklar

13 Şubat 2023, Pazartesi

Şehirleri tarumar eden iki ağır depremin üstünden buz gibi soğuk, zifir gibi karanlık günler ve geceler geçtikten sonra enkazlardan yaşını doldurmamış, bazıları birkaç aylık, hatta bazıları doğalı sadece günler olmuş nur topu gibi bebekler sağ salim çıkarılıyor. Bu onlar için ikinci doğum... Bu dondurucu soğukta, havasız beton yığınlarının altında, aç ve susuz kalarak yüz saatten, yüz elli saate kadar uzayan bir zaman boyunca canlı kalan Hamza, Aliye, Yiğit, Ayşe, Yağız, Ömer ve isimlerini bile

Aynı safta

09 Şubat 2023, Perşembe

Elim tuşlara gitmiyor. Aklıma gelen kelimelerden bile utanıyorum. Kelimeleri başka kelimelerle değiştirerek en uygun olanı bulmaya çalışıyorum. Yazı yazmak bir lüks şu anda... Bir ekranın, bir klavyenin önünde olmak, kalkıp bir bardak sıcak çay koymak bir lüks... Kilometreler ötede birileri enkaz altında soğukla boğuşur, canıyla uğraşırken, binlerce insan soğukta adeta tırnaklarıyla kazıyarak onlara ulaşmaya çalışırken cümle kurmaya çalışmak bile acıtıyor insanın içini.Felaketler ayrıştırmadan geliyor

Kontrol bizde mi?

06 Şubat 2023, Pazartesi

Kendini ıssız bir gölün kıpırtısız sularına bırakır gibi her şeyin oluruna bırakabilir mi insan? Suyun onu kaldırdığı gibi, bütün kahırların üstünde bir yerde tutabilir mi varlığını bu teslimiyeti? Sebepli sebepsiz bin türlü endişe bizi aşağılara çekmekte bu kadar ısrarlıyken...Hayatı kendi ellerimizle çekip çevirdiğimize o kadar inanmış vaziyetteyiz ki, azıcık bir şeylerin ucunu bıraksak her şey bir yana savrulacak sanıyoruz. Bu yüzden herkes ayakta yaşıyor hayatını; olabilecek yanlışların, kötü

İnsanın derinlikleri

02 Şubat 2023, Perşembe

Her şey hayatın sathında gerçekleşiyor gibi artık sanki. Bütün insanlar göründüğü kadar... Gündelik koşuşturma içinde olup bitiyor her şey... Böyle mi gerçekten? İnsan, aramızdan herhangi biri, bu kadar az, bu kadar basit, bu kadar sathî olabilir mi? Her insan bir alem gizlemiyor muydu içinde? Böyle bir insana inanmıyor muyduk biz? Nasıl toprağın üstünde koşuşturan karıncalar gibi görmeye razı olabiliyoruz insanı, insanları? Kaldı ki, o karıncalar bile göründükleri kadar değil! Biz insanları gözümüze

Beyaz bir kağıt

30 Ocak 2023, Pazartesi

Büyükler dalıp gittiğinde yaşadıklarına dair bir şeylere takılıp gittiklerini düşünürüz. Peki ya çocuklar? Onlar ne düşünür dalıp gittiklerinde? Başlarını buğulu camlara dayayıp bakışlarını bir bilinmeze diktiklerinde ne düşünürler mesela? Elindeki üzümlü kurabiyeyi yemeyi unutacak kadar neye dalıp giderler? Bir yere uzanıp sessiz kaldıklarında, hiç uykuları olmadığı halde neden bu kadar sessizleşirler? Bir duvarın üstüne oturup durağanlaştıklarında aslında nerededirler? Nedir çocukların kafalarını

Yanındaki yabancı

26 Ocak 2023, Perşembe

Belki yan yanasınız ama aslında aranızda aşılmaz mesafeler var. Belki görünüşte yanı başında ama aslında hiç orada değil. İçiyle senin çok uzağında. Hayatın senin bakmadığın yerlerine bakıyor içinden. Senin görmediğin taraflarını görüyor insanların. Eviniz, iş yeriniz, oturduğunuz mekanlar, bindiğiniz araçlar aynı olabilir ama siz çoğu zaman hiç beraber değilsiniz. Gerçeğin aynı cephesinde oturmuyorsunuz, pencereleriniz farklı yerlere bakıyor. Yanınızdaki yabancı o. Siz de ona, en az sizin olduğunuz

Sazan

23 Ocak 2023, Pazartesi

Geçen hafta Çarşamba günü fotoğraflarımı paylaştığım malum siteye bir özel mesaj düştü. Kendi halinde görünen bir kullanıcı, internetin bir yerlerinde hakkımda çok ‘iğrenç’ birtakım şikayetlerde bulunulduğunu ve başka bir çok kişinin de bu şikayetlere yenilerini eklediğini ifade ediyor ve bundan haberimin olup olmadığını soruyordu. Beni iftiralardan korumaya çalışan iyi niyetli biri olduğunu düşünerek bu şikayetlere nasıl ulaşabileceğimi sordum. Bana tıklayabileceğim bir logo gönderdi, bu logonun

Çekingen

19 Ocak 2023, Perşembe

İnsanların birbirine ulaşabilmesi için bazen birkaç kırık dökük kelime yetebiliyor. Ama kelimelerin ağızdan çıkabilmesi pek o kadar kolay değil... Nice insan, tanışıp, bilişip, kaynaşıp, içinin odalarına buyur etmek istediği birine, birilerine, bu meramını ve merakını ifade edecek o birkaç kelimeyi bir türlü söyleyemediği için erişemiyor. Nice insan, iki tarafı da mesrur edecek bir muhabbetin kapısından böyle dönüyor, fikrini orada bırakıp yoluna gidiyor. Bu kadar büyük bir imkan, bu kadar güzel

Pencerenin ardındaki kadınlar

16 Ocak 2023, Pazartesi

Pencerelerin ardından hayata bakan yaşlı, yorgun, kederli ama yine de hallerine boyun bükmüş kadınlar... Yaşayanı değil, sanki seyircisi oldukları bir şey olmuş onlar için hayat... Akan şeylerle akmayan, alıcı gözle bakmayan, araya heyecanları sokmayan bakışlar... Yüzlerinde uzun bir geçmişle yaşayan, gözlerini dışarıya çevirirken geleceğe bakmayan günü geçmiş suretler... Gözlerde donuklaşan fer, etrafında her şeyi hem aşikar eden, hem örtüp gizleyen çizgiler...Hayat gelip dokunmaz onlara, ağaran

Bulanmadan, donmadan...

12 Ocak 2023, Perşembe

Yeni Şafak·Gökhan Özcan - Bulanmadan, donmadan...Edebiyat eleştirisi büyük oranda metin çözümlemesine indirgendi ve bunun neticesinde eserler şablonik tanımlara zorlanıyor çoğu zaman. Bu oldum olası sıcak gelmeyen bir şeydir bana. Metin ile okur arasına sokulan her türlü açıklayıcı/açımlayıcı çabayı, katılaştırmaya yol açan indirgemeci, çözümleyici, tanımlayıcı faaliyetleri lüzumsuz bulurum kendi adıma. Bunun yazarın/şairin kendisi de yapsa, başkaları da yapsa fikrim değişmez. Metin, en yalın haliyle

Göz özü görmüyor!

09 Ocak 2023, Pazartesi

Yeni Şafak·GÖKHAN ÖZCAN - Göz özü görmüyor!Bakışlarımızla sürekli çevremizi tarıyor, fiziksel varlığa sahip her şeyi görünümüyle birlikte tespit ediyoruz. Binalar, sokaklar, taşıtlar, eşyalar, insanlar, hayvanlar ve daha bir çok şey... Gözlerimizin ilk bakışta bize gösteremediği şey, bütün bunları birbirine bağlayan hikayeler, bağlar, ilişkiler... Ve hepsini bütünleyen asıl büyük hikaye... Görünümlerini tespit ettiğimiz şeylerin hayat için ne manaya geldiğini keşfetmek, bütün bu ‘varlık’ların hikmetine

Hayatın büyüsü

05 Ocak 2023, Perşembe

Yeni Şafak·GÖKHAN ÖZCAN - Hayatın büyüsüGenç yaşlarında dünyamızdan ayrılan Didem Madak, “Hayat beni büyülüyor. Yazarken hayatı sandığımdan çok sevdiğimi, ona hayranlık duyduğumu anlıyorum. Aslında az sonra ölecek birinin gözleriyle dünyaya baktığımızda hayatın her yerinden şiirin fışkırdığını görürüz, önemli saydığımız çoğu şeyin önemini yitirdiğini görürüz.O zaman anlamsız bulduğumuz küçük gündelik hayatımızın aslında anlamlı olduğunu hissederiz» diyor kendisiyle yapılan bir söyleşide (Varlık

Hokus pokus!

02 Ocak 2023, Pazartesi

Yeni Şafak·Gökhan Özcan - Hokus pokus!Bir yılı içindeki her şeyle birlikte geride bırakmayı, yeni yılın ilk gününden itibaren sanki her şeyi sıfırlamış gibi hayata yeniden başlamayı diliyor içten içe herkes. Olan şeyleri olmamış gibi, biten şeyleri bitmemiş gibi görmek istiyor. Yeni bir sayfa açmayı seviyoruz malum... Geçmiş yakamızı bıraksın ve peşimizden gelmesin istiyoruz. Bir yılı diğer yıla bağlayan saatler, el çabukluğuyla bizi olduğumuzdan daha başka biri yapsın, yaşamadığımız bir hayatın

Çer çöp olup sürüklenmek

29 Aralık 2022, Perşembe

Yeni Şafak·Gökhan Özcan - Çer çöp olup sürüklenmekEn kolay harcadığımız şey herhalde zaman... Belki de zihnimizin kurgusal ihtiyaçları için tamamen teorik biçimde türettiğimiz, cebimizdeki para gibi gün günden eksildiğini gözlerimizle müşahhas olarak göremediğimiz için bu savurganlığımızın farkında olmuyoruz pek.İçine hakikat nezdinde değer arz eden bir mana, bir muhteva, bir kazanç koyamadan geçip gitmesine göz yummadığımız her nefes bizim için büyük bir kayıp aslında. Bu kaybımızın idrakinden

Hayalsiz yaşanır mı?

26 Aralık 2022, Pazartesi

Yeni Şafak·Gökhan Özcan - Hayalsiz yaşanır mı?Hayal kırıklıklarımız bizi mutsuz ediyorsa; hiç hayal kurmayarak mutluluğumuzun önündeki bu engeli ortadan kaldırabilir miyiz? Böyle bir şey mümkün mü? İnsan hayal etmeden yaşayabilir mi? Elbette mümkün değil; insan hayal etmeden yaşayamaz! İnsanın yaradılışında, tabiatında var hayal kurma arzusu, hayal etme meyli... Hem de bir zafiyet olarak değil, bir kabiliyet olarak... Sıkıntı, hayallerimizi eni boyu belli bir dünya ile sınırlıyor olmamızda, hayal

Hayal ve hayat

22 Aralık 2022, Perşembe

Yeni Şafak·Gökhan Özcan - Hayal ve hayatKafamızın içinde geleceğe dair onlarca beklenti var, her şeyin nasıl gideceğini önceden düşünüyor, nasıl düşünmüşsek öyle olmasını bekliyor, beklentilerimiz gerçekleşmeyince de hayal kırıklığına uğruyor, mutsuz oluyoruz. Mutsuzluğumuz, yaşadığımız dünyanın kafamızda kurduğumuz hayali dünyaya benzemiyor, uymuyor olmasından kaynaklanıyor çoğu defa.“Hayal ve hayat kelimelerini sadece son harfleri birbirinden ayırıyor” dedi yanındakine, “oysa insanlar için o tek

Kitabın alacakaranlığı

19 Aralık 2022, Pazartesi

Yeni Şafak·Gökhan Özcan - Kitabın alacakaranlığıKitapların bize sağladığı faydalar arasında biri diğerlerinden daha değerliymiş gibi gelir bana; başka bir hayatı, başka bir insanı, başka birinin hissettiklerini, düşündüklerini, hayal ettiklerini tecrübe etmek... Bu tecrübeler, bir zaman sonra garip biçimde bakışlarımızı kendimize çevirmemizin yolunu açar.“Bu kitapta kendimi buldum” dedi kitabı göstererek. “Peki nerede kaybetmiştin?” diye sordu gülümseyerek öteki.Bazı kitaplar son sayfalarında bitmez,

Biz uyurken içimizde uyanan nedir?

15 Aralık 2022, Perşembe

Yeni Şafak·Gökhan Özcan - Biz uyurken içimizde uyanan nedir?Yaşayadururken içimizde birtakım uyanışlar ortaya çıkar, o uyanışların peşine düşeriz ve onlar bizi bazı mecralara doğru akıtır, yönlendirir. Çok da ihtiyarımız olmadan girdiğimiz bu küçük maceralar çok daha büyük yönelimlerin, hayatımıza yön veren kavşak noktaları haline gelebilir. Zaman zaman da bu kadar büyümez, küçük ayrıntılarda anlam tonları oluşturarak iç dünyamızı nakış gibi işlerler. Bize ait bir kişiliğimiz olduğundan söz ediyorsak,

Kanıksanmış asılsızlıklar

12 Aralık 2022, Pazartesi

Yeni Şafak·Gökhan Özcan - Kanıksanmış asılsızlıklar90’lı yıllarda bir süre çeşitli belgesel çekimlerinde farklı görevler aldım ve bolca seyahat ettim. Bu seyahatlerden birinde, çadırda yaşayan göçerleri çekmek üzere denize kıyısı olan bir Akdeniz şehrimizin yaylasına çıktık. Orada göçer ailesinin reisi konumunda bir amcamızla tanıştık, çok renkli, çok ilginç şeyler anlatan eğlenceli biriydi. Onunla uzun bir röportaj çekmeye karar verdik. Biz bu kararı verdiğimiz sırada misafiri olduğumuz göçer aile

Aperatifler

08 Aralık 2022, Perşembe

Yeni Şafak·GÖKHAN ÖZCAN - AperatiflerPırıl pırıl güneş ışıklarının bizi uyandırdığı her sabah içimizin soğuğunun kırılması için yeni bir fırsat...İçeriye temiz hava girmesi için penceresini açan kişi... Bil ki hayat o pencerenin dışında seni hep aynı sabırsızlık ve heyecanla beklemeye devam ediyor.Bizi bir sonraki güne kendinden bir şeyler katarak taşıyan güne şükrediyor muyuz? O aslında bunun için!“Bu söylediğini ilk defa duyuyorum” dedi Büyük Sözlük. “Sen de mi?” diye sordu hayretle İmla Kılavuzu.Kaç

Huzursuzlar

05 Aralık 2022, Pazartesi

Yeni Şafak·Gökhan Özcan - HuzursuzlarHayatın kendimizi en ustalıkla inandırdığımız yalanı, sanki burada, bu dünyada, bu hayatta, içinde aktığımız bu çetrefil hikayede sonsuza kadar kalacakmış hissidir. Bu hikayenin sonsuz olmadığını elbette biliyoruz, bu gerçek... Ama hayatın sanki hiç sona ermeyecek bir şey olduğu yalanına görünüşe göre bu gerçekten çok daha fazla inanıyor, inanmayı istiyoruz. Yaşını başını almış insanların, muhtemel ki hiç tüketemeyecekleri paraları kazanmak için çırpınmalarına

Şimdi beni dinle, hiç konuşmayacağım!

01 Aralık 2022, Perşembe

Yeni Şafak·GÖKHAN ÖZCAN - Şimdi beni dinle, hiç konuşmayacağım!İki kişi karşılıklı oturduğunda onların herhangi bir konuda konuşmalarını bekleriz. Genellikle de öyle olur. Ancak konuşmayıp sessiz kaldıklarında kaygı verici başka ihtimaller ortaya çıkar. Ya konuşarak bir yere varamadıkları için diyalogu kestiklerini düşünürüz ya aslında konuşacak bir şeyleri olmadığını... Bunlar isabetli tahminlerdir çoğu zaman. Ama her zaman değil! İnsanın kendi içine yöneldiği, kendisiyle konuşmaya daldığı anlar

Okuma notları

28 Kasım 2022, Pazartesi

Yeni Şafak·Gökhan Özcan - Okuma notları“Doğanın dili, her nöbetçinin bir sonrakine kendi dilinde ilettiği gizli bir parolaya benzer, ama parolanın içeriği nöbetçinin dilinin kendisidir. Bütün yüksek diller aşağıdakilerin bir çevirisidir, ta ki bu dilsel devinimin birliği olan Tanrı kelamı bütün berraklığıyla görünene kadar...”Son Bakışta Aşk/ Walter Benjamin“Her ne düşünüyorsak oyuz. Her ne olursak düşüncelerimizle oluruz. Kim ki saf düşünceyle konuşmaz veya hareket etmez arabayı çeken öküzün tekerlerin

Şems Baba’nın vuslatı

24 Kasım 2022, Perşembe

Yeni Şafak·Gökhan Özcan - Şems Baba’nın vuslatıMünevver, mütefekkir, entelektüel, seyyah, ressam, fotoğraf sanatçısı, yönetmen, yazar ve bunların hepsineözrengini katan mütevazı bir derviş... Şems Friedlander, dostlarının söyleyişiyle Şems Baba da Hakk’a yürüdü, vuslata erdi. Menzili mübarek olsun, makamı âli buyrulsun.Şems Baba’nın bir ömür süren manevi yürüyüşünün izlerini takip edebileceğimiz üç kitabı varTürkçe’de. ‘Kış Hasadı’, ‘Toynak Sesini Duyunca Zebra Gelsin Aklına’ ve ‘Mevlana Celaleddin

Ezbere mahkum

21 Kasım 2022, Pazartesi

Yeni Şafak·Gökhan Özcan - Ezbere mahkumEn yüksek sesle söylenen sözlerden aramızda konuştuklarımıza kadar dile getirdiğimiz her şey size de daha önce duyduk-larınızın tekrarıymış gibi gelmiyor mu? Bu dejavu hissi bir yanılsama olarak mı ortaya çıkıyor, zihnimiz bize böyle bir oyun mu oynuyor; yoksa gerçekten söylediğimiz sözlerle sürekli kendimizi tekrar mı ediyoruz?Gazete manşetlerine bakın, yüksek volümlü söylevlere bakın, önemli günler için kurduğumuz cümlelere bakın, duygularımızı yansıtan ifadelere

Kim var orada?

17 Kasım 2022, Perşembe

Yeni Şafak·Gökhan Özcan - Kim var orada?Kim olduğumuzu düşünürken gözümüzde hep dünyada yapıp ettiklerimizle canlandırıyoruz kendimizi. O fani halimizle, kırılgan, bir gölge gibi bu alemden geçip giden suretimizle... O ki sonsuz hakikat perdesine düşen bir hayalden ibarettir aslında. Asıl insan, insanın içine baktığında bulabileceği bir ‘şey’... Görme kabiliyetini keskin tutabilse oradan hakikatin sonsuzluğuna nazar edebileceği bir pencere insanın içi... O pencereden sonsuza düş düşebildiğin kadar...“Ego

At gözlüğü

14 Kasım 2022, Pazartesi

Yeni Şafak·Gökhan Özcan - At GözlüğüBizim gerçek dediğimiz şey, dünyanın öteki ucundaki birinin gerçek dediği şeyle aynı mı? Ondan geçtim, bizim gerçeğimiz yanı başımızdaki birinin gerçeği ile örtüşüyor mu? Aynı şeylere bakıyor, aynı şeyleri görüyor olabiliriz; peki ama gördüklerimizden aynı şeyi anlıyor/alıyor muyuz? Tuttuğumuz parti, taraftarı olduğumuz takım, yakınımız olan insanlar, doğduğumuz şehir, vatandaşı olduğumuz ülke, sevdiğimiz kişiler söz konusu olduğunda tam olarak birbirimizin aynı,

Kilitlenmiş zihin, alıkonmuş kalp

10 Kasım 2022, Perşembe

Yeni Şafak·Gökhan Özcan - Kilitlenmiş zihin, alıkonmuş kalpHayata can dikkatiyle baktığımızda, yaşadıklarımızı berrak bir dikkatle müşahede ettiğimizde her anı zihnimize ve kalbimize yeni zenginlikler katarak geçirmiş oluruz. Çünkü hayat bütün bunları sonsuz bir zenginlikle sunar bize. Gözlerimizi elimizdeki, dizimizin ya da masamızın üstündeki, salonumuzun karşı duvarındaki ekranlara kilitlediğimizde bu olmaz. Hayatın doğrudan seyri, müşahedesi değildir çünkü o, belki hayattan devşirilmiş ama artık

Endirekt serbest atışlar

07 Kasım 2022, Pazartesi

Yeni Şafak·Gökhan Özcan - Endirekt serbest atışlarKafamızın ne kadar karışık olduğunu görebilmek için trafikte nasıl araç kullandığımıza bakmak yeterli.Keşke hayatın diğer alanlarında da bizi zaman zaman durdurup az da olsa sakinleştirecek trafik ışıkları olsa...Kredi kartı kullanımı arttı, yanında para taşıyanlar her geçen gün artıyor. Dilenciler büyük sıkıntıda, bakalım onlar da “Üstümde hiç para yok” diyenlerin oyununu bozmak için yanlarında pos cihazı taşımaya başlayacak mı?Hakemler kural hatası

Zihin katılaşması

03 Kasım 2022, Perşembe

Yeni Şafak·Gökhan Özcan - Zihin katılaşmasıBir meseleyi konuşup tartışarak bir yere varma ihtimalimiz her geçen daha da azalıyor. Pek çoğumuz sabit fikirlerimizle kendi zihnimizin fasit dairelerinde dönüp duruyoruz. Görünüşte birileriyle konuşup tartışıyoruz ama zihinlerimiz o sırada birbirine hiç temas etmiyor aslında. Yaptığımız daha ziyade her gün hiç aksatmadan aynı sabit fikirleri seslendirerek kendimizi bir yere varmış olduğumuza inandırmaya çalışmak... Lunaparktaki çarpışan arabalar gibiyiz

Sözün düğümleri

31 Ekim 2022, Pazartesi

Yeni Şafak·GÖKHAN ÖZCAN - Sözün düğümleriUzun uzun konuşarak, araya sessiz boşluklar girmesine izin vermeyerek, sözü biri kendisinden çekip alacakmış gibi sıkı sıkı tutup bırakmayarak söyleyecek bir şeyi olmadığını gizlemeye çalışanlar var. İçinde biriken milyon tane şeyi nerede, hangi sırayla ve kime söyleyeceğini bilemediği için kendini ölmeden suskunluk mezarına gömenler var. İçlerine yeterince anlam koyamadığı için kararsız kalan, duraksayan, ritim tutturamayan, ama bu aksak ritmi sebebiyle

Kendine takılmak

27 Ekim 2022, Perşembe

Yeni Şafak·GÖKHAN ÖZCAN - Kendine takılmakBir çok insan ömrünü kendine küs vaziyette yaşıyor, kendine hayatın güzelliklerinden bir şeyler sunmayı düşünmeden. Ters gitmiş şeylere takılıp kalmış bir halde... Sanki bir daha hiçbir şey düz gitmeyecekmiş gibi... Oysa hayat ne hep yaz ne de hep kış... Ne hep sıcak ne hep soğuk... Daha çok ılık, serin... Güneşin ve bulutların gökyüzünü beraber kuşattığı günler var, hem gölgeleri olan hem sızdığı her yere ışıl ışıl berraklık katan güneşi olan... Hem soğuk

Yakından uzağa

24 Ekim 2022, Pazartesi

Yeni Şafak·GÖKHAN ÖZCAN - Yakından uzağaAdımlarımızı mümkün mertebe bizi hakikate yakınlaştıracak, yaklaştıracak biçimde atmakla mükellefiz. Ancak bunu mükellef olduğumuz için değil, buna muhtaç olduğumuz için yapmamız, bunun idraki ve şuuruyla hareket etmemiz gerekiyor. Allah Teala kullarını kendi bütünlükleri içinde tutacak şeylerle mükellef tutmuştur. O’nun kullarının yapıp edeceklerine elbette ihtiyacı yoktur, kullarının kendilerini O’nun rızasına uygun yaşamaya ihtiyacı vardır. Çünkü kullar

Teslimiyetimiz nereye kadar?

17 Ekim 2022, Pazartesi

Yeni Şafak·Gökhan Özcan - Teslimiyetimiz nereye kadar?Müslüman olanın Allah’ın iradesine teslim olmak gibi bir mükellefiyeti var. Bu mükellefiyetin gereğini dil ile ikrar kolay da, bunu bir şuur, bir hal, bir meleke olarak gönlümüzde yaşatmak o kadar kolay değil. Hele olan biten her şeyi dünyanın içiyle sınırlı bir pratiğin sebep ve sonuçlarıyla açıklamanın yaygınlaştığı bir zamanda, bütün bu zihinsel engelleri aşıp kendini hakikate, o hakikatin seyrine, yani kadere ve kazaya teslim etmek çok daha

Acayipten daha acayip

13 Ekim 2022, Perşembe

Yeni Şafak·Gökhan Özcan - Acayipten daha acayipToplum hayatında biri görünür yerde bir acayiplik yaptığında, bütün toplum işi gücü bırakıp o acayipliği konuşuyorsa, o acayipliği yapan kişi mi daha acayiptir, yoksa o acayipliği gündeminin baş köşesine koyan toplum mu daha acayiptir?Eski medya bir şekilde matah olsun ya da olmasın farklılığı olan insanları vitrine çıkarıyordu. Şimdi herkesin elindeki ekran üzerinden kendini dünyaya açabildiği bir zamanı yaşıyoruz. Sıradanlar arasında bazı sıradanlar

Pikseller ve fotoğraf

10 Ekim 2022, Pazartesi

Her insan bir yokluk uzayında tek başına var olan bir gezegen gibi görüyor günümüzde kendini. Oysa uzay bütünlüğü içinde kendi ışığıyla parlayan birer yıldız her kişi... Varlığımızı (aslında parçasız olan) bu bütünlük içinde görmeyince, kendi hakikatimizi idrakten de adım adım uzaklaşıyoruz doğal olarak. Bu kendi başınalık yanılgısı, her şeyi ötekileştirme yönelimlerimizi doğuruyor, besliyor, büyütüyor. Ayrılık zannı, birlik tasavvurunu perdeliyor böylece. Kendimizi alemin bütüncül hakikatinden

Amerika kahroluyor mu?

06 Ekim 2022, Perşembe

Yeni Şafak·Gökhan Özcan - Amerika kahroluyor mu?Dünyada adının önüne en çok ‘Kahrolsun’ ibaresi eklenen sözcük herhalde ‘Amerika’ sözcüğüdür. Amerika herkesin malumu olduğu üzere bir ülke, bir birleşik devletler ülkesi... Ama bunun ötesinde nefret edilen pek çok şeyi muhtevası içine toplayan bir simge... Gerçekten yüksek sesle söylendiği kadar nefret ediyor muyuz Amerika’dan? Küresel yaygınlıkta bir öykünmenin de adresi çünkü aynı Amerika. Kendi kendine oluşmuş şeyler değil elbette bu yönelimler...

Güz penceresi

03 Ekim 2022, Pazartesi

Yeni Şafak·GÖKHAN ÖZCAN - Güz penceresiBenim için güz vakitleri ışığın olgunlaşması, sarı kızıl tonlar üzerinde kendini demleyerek adeta kristalleşmesi demek... Fotoğrafla uğraşanlar bilir; tatlı ışık, eline makinesini alıp kendini tabiatın kollarına bırakanlara eşsiz imkanlar tanır, fotoğrafı bir görsel şenliğe, bir meşke, ışıl ışıl bir seyrana dönüştürür. Tabiatın en dingin, en sükunetli, renk skalasının en özel, en iyi demlenmiş tonlarıyla arz-ı endam ettiği vakitler o vakitlerdir. Bu özel halin

Aşina yabancılıklar

29 Eylül 2022, Perşembe

Yeni Şafak·Gökhan Özcan - Aşina yabancılıklarAz önce kurduğu bir cümleyi, sanki bir önceki gün de aynı şekilde kurmuş gibi bir hisse kapıldı birden. Daha önceki gün müydü yoksa? Belki birden fazla günde kurmuştu bu cümleyi, aynı kelimelerle. Ya karşısındakinin onun sözlerine mukabele etmek üzere ardı ardına dizdiği kelimeler... Hafızasında dünden, önceki günden, daha önceki günden bir yankısı yok mu bu kelimelerin? Bugün olan şeylerin dün olanlardan, ondan önceki günlerde olanlardan bir farkı var

Suçüstü

26 Eylül 2022, Pazartesi

Yeni Şafak·Gökhan Özcan - SuçüstüHayata veda etmeye hazırlanan yaşlıların, ömürlerinin baharındaki gençlere göre çok daha moralli ve sağlam durduğu bir dönemin içinden geçiyoruz. Aksi beklenir oysa.Gençlerin önünde uzun bir ömür var; yaşanacak kim bilir ne çok şey... Gelecek, bilinmezleri içindeki kötü ihtimallerle bir parça endişelendirebilir insanı. Ama önünüzde koca bir hayat varken, hayalleriniz ve umutlarınız bu endişelerin, kaygıların, korkuların üstünden rahatça atlatabilir sizi. İyi şeylere

Yani bunlar da mı olacak?

22 Eylül 2022, Perşembe

Yeni Şafak·GÖKHAN ÖZCAN - Yani bunlar da mı olacak?Dünya her şeyin en iyisini bilen, her şeyden herkesten çok anlayan milyarlarca insanın hır gür içinde yaşadığı ve aslında hiçbir şeyin doğru gitmediği bir gezegen mi olacak?Herkesin zenginlerin dünyasıyla sarhoş hale geldiği bu dünyada, hiçbir şeyi olmayanlar ihtiyaç fazlası olarak görülüp denize mi dökülecek?İnsan harcamak, küresel ekonominin en fazla kâr getiren ticari faaliyeti haline mi gelecek?Konuşacak fazla bir şey kalmadığı için işaretler

Patika mı, ana cadde mi?

19 Eylül 2022, Pazartesi

Yeni Şafak·Gökhan Özcan - Patika mı, ana cadde mi?Bir patikada yürüyormuş gibi yaşamak mı, bir ana caddede yürüyormuş gibi yaşamak mı?Ana caddeler bize çok daha çeşitli imkanlar ve seçenekler sunuyor gibi görünüyor ilk başta. Sürprizlere açık, daha hareketli, daha heyecan verici şeyler yaşanabilir sanki orada. Öte yandan, orada yürüyen herhangi biri olmayı da içimize sindirmemiz gerekiyor. Çünkü orada bitenleri kontrol etme gücümüz yok. Bir şeyler oluyor ve biz bir şekilde o olan bitenin içinde

Nerede demleniyoruz?

15 Eylül 2022, Perşembe

Yeni Şafak·Gökhan Özcan - Nerede demleniyoruz?Zaman diye bir şey icat etmeye ihtiyaç duyduk. Gündelik işleri sıraya sekiye sokmak için böyle bir soyut ayarlama, bu sanal kurgu gerekli gibi geldi bize. İşe de yaradı aslında. Ama sonra her şeyi o kendimiz icat edip kendimizi inandırdığımız zaman tarifi içinde anlamaya, anlamlandırmaya ve yaşamaya başladık. Bu bize özlemek ve ertelemek gibi kolayca aşırılığına düştüğümüz yeni alışkanlıklar getirdi. Geçmeyen pişmanlıkları ve sönmeye mahkum umutları

Bir nefeste sonsuz hayat

12 Eylül 2022, Pazartesi

Yeni Şafak·GÖKHAN ÖZCAN - Bir nefeste sonsuz hayatSolunum cihazına bağlı olarak yaşayan hastalar, kendi doğal hayat seyirlerine dönmedikleri sürece bir arafta yaşıyor. Çünkü solunum imkanları onları bir anlamda o makinenin bir parçası kılıyor. Nefes alıp vermenin hakikati, görünüşte bütün bu hareket mekanik bir şey gibi görünse de, insanı makineden ayıran vasıflarıyla birlikte düşünmeyi gerektiriyor. Nefes bize hayat veren şey, onu alıp veremediğimizde hayatımız bitiyor. O halde, aldığımız ve verdiğimiz

Gül kokardı, gül oldu

08 Eylül 2022, Perşembe

Yeni Şafak·GÖKHAN ÖZCAN - Gül kokardı, gül olduAh ki gurûb etti güneş. Gurubun rengi har oldu, yangın oldu içimize düştü ilkin. Sonra yine gül oldu, kokusu sinemize doldu."Topraktan gelip toprağa giden sadece bedendir. Kul Allah'tan gelip Allah'a gider" derdiniz, muradınıza erdiniz. Sözünüzün eriydiniz, ağlayarak geldiniz bu dünyaya, pîr-u pak yaşadınız, dâr-ı bekâya da en güzel halinizle gülerek gittiniz.Siz vuslata eriştiniz, vatan-ı aslînize döndünüz, biz burada, şu fani dünyada, gurbette kaldık.

Anlam nerede oluşur?

01 Eylül 2022, Perşembe

Yeni Şafak·GÖKHAN ÖZCAN - Anlam nerede oluşur?Bir dünya olduğu ve hepimizin onun içinde yaşadığı kabulü görünüşte doğrudur. Bu dünyada olan her şeye hepimiz aynı anda tanık oluyoruz ve bu bize hepimizin aynı şeyi aynı şekilde yaşadığımız hissini veriyor. Ancak işin biraz daha ayrıntılarına baktığımızda, bu fiziki ortaklığı iç dünyalarımızın pek de doğrulamadığını görebiliyoruz. Elbette hepimiz bu dünyada seyreden büyük hikayenin bir parçasıyız ama tek tek hepimiz aslında kendi içimizde bu dünyanın

Çatlaktan sızan

29 Ağustos 2022, Pazartesi

Yeni Şafak·Gökhan Özcan - Çatlaktan sızan‘Zhuangzi Metinleri’nden kendi deminden adeta kristalize olmuş kelimeler: “Gök ve yer ne yücedir, fakat onlar tek bir kelime bile etmez. Dört mevsim düzenli döngülerde ortaya çıkar, ancak tek bir argüman bile ortaya atmaz. Dünyadaki her şey sabit bir düzende büyür, ancak tek bir söz etmez. Bilge, gök ve yerin erdemini araştırır, böylece her şeyin yasasını anlayabilir. Böylece, mükemmel insan doğal akışı takip eder ve herhangi bir şey yapmaz, büyük bilge hiçbir

Gözün gördüğü, göremediği...

25 Ağustos 2022, Perşembe

Yeni Şafak·Gökhan Özcan - Gözün gördüğü, göremediği...Derin uykumdan uyandığımda, bahçedeki ıhlamur ağacının benim gözlerimi açmamı büyük bir heyecanla beklediğini düşünmek istiyorum bazen.“Uyandığımda burada ol” dedi gözlerini kapatmadan önce. “Tamam ama uyandığında sen de burada olacak mısın?”Silmek, karalamak istiyordu kurulmuş bazı cümleleri, yapamıyorsa yazılı bulundukları hayali sayfaları yırtıp atmak istiyordu hayat defterinden. Hep söylendiği gibi, yeni bir sayfa açmak, orada her şeye yeniden

Ayna

22 Ağustos 2022, Pazartesi

Yeni Şafak·GÖKHAN ÖZCAN - AynaGünaydın... Modern dünyada yeni bir güne uyandınız. Güneş aydınlık kollarını açmış, içinde sonsuz ihtimal barındıran heyecan verici yeni bir güne çağırıyor sizi. Ama siz pek oralı değilsiniz. Gözünüzü açar açmaz telefonunuza uzanıyor ve hızlıca göz atıyorsunuz. Güzel, bir çok yeni takipçiniz var. Paylaşımlarınızı beğenmişler. Siz de alışılmış hareketlerle onlarınkileri beğeniyorsunuz. Günlük beğeni dozunuzu aldınız. Ama hala geceyi geçirdiğiniz odanın içindesiniz, uyku

İnceliğin ince noktası

18 Ağustos 2022, Perşembe

Neden inceliklere ihtiyacımız var? Bu soruyu sorabilenler, muhtemel ki zaten cevabın çok uzağında değiller. İncelik hayatı yüzeyden, satıhtan, kabuktan değil, derinliklerine vâkıf olarak özünden yaşamaya yaklaştırır bizi. Kavrayışımızın boyut kazanmasıdır bir anlamda. Bakışlarımızın keskinleşmesi, görüşümüzün mahiyet kazanmasıdır. İncelme konusunda mesafeler almış, inkişaf etmiş insan, daha fazla farkındalık edinmiş, hassasiyet kazanmış demektir. Yüzeye bakan, yüzeyden gören, günlerimizi zengin

Yerinde saymak

15 Ağustos 2022, Pazartesi

İnsanın tabii olan şeylerle zihinsel ve duygusal irtibatı giderek zayıflıyor. Sadece tabiattaki varlıklarla değil, kendi tabiatımızda olan şeylerle de mesafemiz giderek açılıyor. Bunun sebebi, büyük ölçüde insan eliyle oluşturulan yapay bir dünya içinde yaşamaya başlamış olmamızdır diye düşünüyorum. Hem fizik dünyamızda bu böyle, hem de iç dünyamızda, düşünce ve hissedişlerimizde, ilgi, merak ve yönelimlerimizde...Yaşadığımız dünya, aslında daha çok tanığı olduğumuz, seyircisi kılındığımız, katılım

Kıymık ve portakal

11 Ağustos 2022, Perşembe

“Eline hiç kıymık battı mı? Kuşkusuz batmıştır. Bir marangoz olarak bu acıyı tatmamış olamazsın. Dolayısıyla o anda insan ne hisseder bilirsin: Tahta parçası etine girer ve etin onu atmak için mücadele eder. İsrail de Arap etinde bir kıymıktır” diye yazmış ‘Taşların Çığlığı’ kitabında Gilbert Sinoué.İsrail’e çocuk katili denmesi hiç boşuna değil! Ateş kusan silahlarını rahatlıkla, gözünü kırpmadan çocukların üstüne çevirebilen bir ordu İsrail ordusu. Aynı şekilde yaşlılara, kadınlara, savaşma gücü

Geri alamamak

08 Ağustos 2022, Pazartesi

Bir taşı suya atmak gibi olup geçiveriyor bazı şeyler. Kısacık bir zaman halkalanıyor sanki suyun üstünde ve kaybolup gidiyor sonra. Ne suyun üstündeki izleri biraz daha orada tutmak mümkün, ne taşı geriye almak... Bazı şeyler diye söze başladım ama aslında her şey böyle hayatımızda... Hatta hayatın kendisi böyle... Suya atılmış bir taş, suyun yüzeyinde bıraktığı belli belirsiz izler ve...“Mümkün olsa da elime bir silgi alsam ve geriye doğru yürüyüp hayatımın bütün yanlışlarını silsem...” diye geçirdi

Fotoğraflarımın fotoğrafı

04 Ağustos 2022, Perşembe

Lise yıllarında, meraklılarının çok iyi bileceği, üstten bakmalı Lubitel makine ile ilk fotoğraflarımı çektim. Makineyi bir arkadaşımdan bir süreliğine ödünç almıştım. Daha sonra bir yakınımın savaş için görevli gittiği Kore’den getirdiği Ricoh marka, kurma kollu analog makine ile çekimler yaptım. Üniversitede iki dönemlik fotoğraf dersinde tematik denemeler yapma imkanı buldum, karanlık odaya girdim, fotoğraflarımın baskılarını da kendim yaptım. Kendi paramla aldığım ilk fotoğraf makinesine sıra

Kendini kaybetmek

01 Ağustos 2022, Pazartesi

Telefonlarımızda, arabalarımızın medya teçhizatında bize gitmek istediğimiz yere götüren yol gösterici yazılımlar var. Kendimiz bir adres arayışı içine girmiyoruz, gideceğimiz yeri cihazlara söylüyoruz onlar bizi götürüyor. Gittikçe karmaşıklaşan şehir labirentlerinde işimizi kolaylaştıran bir teknolojik çözüm, bir imkan... Ancak her insan yapısı şeyde olduğu gibi bu cihazlarda da bazen işler karışıyor, değişkenlerin farklılaşması ile durumlar değişiyor ve kendimizi bu yazılımlara teslim ettiğimiz

Kibrin gürültüsü

28 Temmuz 2022, Perşembe

“Kibir, kendisinden habersiz, kendini bilmeyen insanın durumudur. Tıpkı güneşten haberi olmayan buzun kendini bir şey zannetmesi gibi” buyuruyor Hazreti Mevlana.Ne kadar çok öfkeli insan birikti dünyanın üstünde. Ne çok bağıran çağıran var. Yolda, taşıtlarda, evlerde, ekranlarda, hemen her yerde... Bağırıp çağırarak haklılığını ispata çalışan ne çok kişi... Üste çıkabilirse herkesi altta bırakacağını sanan ne çok gafil... Ağzından köpükler saçarak konuşan, kendi yaptığı gürültüden kendi söylediğini

Hepimizin ‘Rasim Abi’si

25 Temmuz 2022, Pazartesi

Örnek aldığım, ahlakıyla, duruşuyla, edebi titizliği ve vukufiyetiyle ve unutmama imkan olmayan abiliğiyle tanıyıp sevdiğim güzel adamlardan biri daha dünya hayatına noktayı koyarak ebediyete adımını attı. Rasim Abi gerçekten güzel bir insandı, buna onu tanıyan herkes şahitlik edecektir, ediyor. Herkesin ‘abi’liğinde ittifak ettiği, hepimize o yakınlık hissini veren bir insandı. Karşısındaki kim olursa olsun araya mesafeler koymazdı, ona şaka yapabilirdiniz, o da size yapardı, birlikte gülerdiniz.

Biri bana kim olduğumu söylesin!

21 Temmuz 2022, Perşembe

Başkalarının bizimle ilgili söyledikleri sözlere, oluşturdukları kanaatlere, dile getirdikleri olumlu olumsuz yargılara, beğeni ve eleştirilerine fazlasıyla önem veriyoruz. Çünkü bütün bu malzeme bizim kendimizle ilgili fikir edinmemize imkan veriyor. Çünkü kendimizle ilgili kendi içimizde oluşan bir fikir, bir kanaat, bir duygu yok neredeyse. Bunun olması için gereken muhakeme ve muhasebeyi yapmaktan, bu zahmete girmekten, bu cesareti, dirayeti ve gayreti göstermekten, bu maliyeti üstlenmekten

Kör nokta

18 Temmuz 2022, Pazartesi

Bir insanın hafızasındaki en eski görüntü, veda etmeye hazırlandığı boş bir ev olabilir mi? Ev bile değil, boş bir hol... Durduğumuz yerde bir kapı, tam karşısında ışıltılı bahçeye bakan bir pencere ve yanlarda başka kapılar... Hatırda kaldığına göre, bir çocuğu bile etkileyecek derinlikte bir hikayesi olmalı. Bu görüntü, yüzü geriye doğru bakan nice hikayenin ilk cümlesi olabilir. Bütün o hikayeler, o cümleler, o kelimeler, toplanıp bir böyle bir görüntünün içine sığdırmış kendini ve küçük bir

Sıkıntıyı doğuran sıkıntı

14 Temmuz 2022, Perşembe

İnsanlar için bu çağın en büyük belalarından biri herhalde stres... Stres herkesin hayatını bir parçası neredeyse artık. Sadece kendi gündelik işlerimizin peşinde koşarken bile stresin kapsama alanı içine girebiliyoruz. Çünkü tabiri caizse, hepimiz çivisi çıkmış hayatlar yaşıyoruz. Neden yapmak durumunda olduğumuzu bilmediğimiz bir sürü şeyi yapmak için dur duraksız bir koşturmaca içindeyiz. Her sektörde, üretilen her mal ve hizmetin gerekçesi güya hayatı kolaylaştırmak... Oysa sorsak, dünyanın

Bayram okumaları

11 Temmuz 2022, Pazartesi

“Geçen iki yüzyıldaki toplumsal dönüşümlerin ne kadar yakın tarihli ve ne kadar çarpıcı olduğuna ilişkin tarihsel duyunun canlandırılması zordur. Fakat, Batı’da gelişen yaşam biçimlerinin bir şekilde diğer kültürlerin yaşam biçimlerinden üstün olduğuna dair açık ya da gizli inançtan uzaklaşmak belki çok daha zordur. Böylesi bir inanış, temasa geçmiş olduğu diğer kültürlerin çoğunu tahrip eden ya da yok eden olaylar dizisini harekete geçiren Batı kapitalizminin yayılmasıyla teşvik edilir:”Sosyoloji/

Çok bilmek, az anlamak

07 Temmuz 2022, Perşembe

Yeni teknolojilerin insana bir çok yeni imkan kazandırdığı inkar edemeyeceğimiz bir gerçek. Birkaç tuşa dokunarak ulaşamayacağımız bilgi neredeyse yok. Bilmek elbette önemli ve bu imkanlardan hepimiz yararlanıyoruz. Bu elbette önemli bir kazanım... Ancak insanın sahip olduğu ya da kolayca ulaşabildiği bilgilerle ne yapacağı, bu bilgileri hangi anlamlı neticelere bağlayacağı konusu belki bundan da önemli. Bildiklerimizi analitik kabiliyetlerimizle verimli neticelere bağlayamıyorsak eğer; bilgileri

İtirazla huysuzluk arasında

04 Temmuz 2022, Pazartesi

Sürekli her şeye itiraz eden huysuz bir karaktere mi dönüştüm acaba diye soruyorum bazen kendime. Çok mu kötümserim acaba olan biten şeyler hakkında. Birilerinin, hiç kimsenin duymak istemediği şeyleri söylemesi gerektiği konusunda kendimi fazla mı dolduruyorum? Benim lüzumlu gördüğüm bu itirazlar, birilerine mızıldanma gibi geliyor olamaz mı? Sevimsiz, antipatik, sıkıcı ya da bıktırıcı gelmez mi?Çok tekrarladığımız tekerleme doğruya işaret ediyor; çok hızlı değişen bir dünyanın insanlarıyız bizler.

O hep Cüneyt Arkın’dı

30 Haziran 2022, Perşembe

Yetmişlerin Bursa’sı... Emir Sultan Mezarlığı’na komşu bir mahallede yaşıyor, oyunlarımızın çoğunu da mezarlığın içinde, kabirlerin arasında oynuyoruz. Doğal bir plato gibi, ışıltılı çayır çimenle kasvetli servilerin tamamladığı bir acayip dünya, hayatla ölümün iç içe olduğu bir oyun bahçesi... Neredeyse Tim Burton tarafından çizilmiş çocukluk manzaraları... Her çocuğun bir tahtadan kılıcı var; biri uzun biri kısa iki sopa, kısa olan uzun olana üst kısmından ya iple sağlam şekilde bağlanmış ya uygun

Irmak yatağında akar

27 Haziran 2022, Pazartesi

Salını ırmağa atıp ‘hadi beni evime götür!’ diyebilir misin? Irmağa dizgin vurup gittiğin yere götürebilir misin? Irmağın akışı senin akışından büyüktür, onun akışı senin akışını içine alır, içinde eritir, sana hükümran olur. Hakikatte ırmağın da içinde aktığı bir felek vardır; ırmak da akmaya tâbi ve teslim olduğu bir yatakla, bir istikamet üzere, bir akıbete doğru akar.Mademki ırmak yatağında akar, yatağı nereye doğruysaırmak daoraya gider? Üstündeki salı da gittiği yere götürür.İnsanın ırmağa

Yorgun ve gemisiz

23 Haziran 2022, Perşembe

Her biri endişe renginde arabalarla tıka basa dolu otopark. Her biri içinde umudu arayan hastalarla dolu hastane. Bir hasta, solgun, yorgun, uzaklardan kaçacak bir yer bakıyor kendine mecalsizce. Bakarken arada bir inildiyor, içine.Allah’ım ne kadar da yalnız insan şu koskoca kainatın içinde. Şu koskoca kainattan daha kocaman bir dert taşırken içinde.Yollar, caddeler, meydanlar, koşuşan insanlarla dolu, her biri ayrı bir yere. Her biri kendi içine kanayan bir başka hikayeye.Gözleri kendi endişesiyle

Güzelliğin standardı olur mu?

20 Haziran 2022, Pazartesi

Yeni zamanlarda her kavramın/olgunun başına gelen şey ‘güzellik’ kavramının da başına geldi ve birileri güzelliği standartlara bağladı. Artık güzellik tanımlı bir şey ve o tanıma uymayan hiçbir şey güzel sayılmıyor. Herkesin güzellikten kendine bir pay alabilmesi için kendini hariçten dayatılan standartlara uydurması, bunu yapamıyorsa yaklaştırmaya gayret etmesi gerekiyor. Kozmetik endüstrisi, tekstil imparatorlukları, moda tröstleri, estetik cerrahi krallıkları... İnsanların fiziki görünümlerinin

Otomatiğe bağlamak

16 Haziran 2022, Perşembe

Sinema tarihinin sosyal bilimciler tarafından en çok atıf yapılan filmlerinden biri herhalde Charlie Chaplin’in ‘Modern Zamanlar’ isimli filmidir. Bunun sebebi, Chaplin’in bu başyapıtında modernleşme ile gelen değişimin hayatı nasıl kendi ritmi ve hikayesinden kopardığını, yeni zamanlarda insanların aşama aşama nasıl zoraki bir otomasyonun kimliksiz ve aynılaşmış unsurları haline geldiğini sembolize eden unutulmaz sahneleridir. Bu sahnelerin en çok akılda kalanı; bir fabrikadaki işçilerin önlerinden

Ah ki vakit uzadı!

13 Haziran 2022, Pazartesi

Deniz orada, hep orada, ihtişam mavisiyle şehrin tam ortasında duruyor. Şehrin de bir yere gideceği yok, gidilecek en güzel yer zaten orası. Sadece şehrin mi, bu şehri sevinç ve hüzünle, umut ve heyecanla, hayal ve kırılmışlıkla dolduran insanların ve kedilerin ve martıların, elbet incir ağaçlarının, iğde ve ıhlamurların, akasya ve erguvanların, lalelerin ve güllerin, sulusepken yağmurun, konuşkan bulutların ve aradan süzülen ılık güneşin, vapurların ve güvertelerin, siluetlerin ve yakamozların,

Yolun açık olsun bayım!

09 Haziran 2022, Perşembe

Günlerdir tedirgin bir vaziyette gelecek iyi haberi bekliyorum. Salih’in zaten ağır olan yükünü daha da ağırlaştırmamak için elim telefona gitmiyor. Zaten beklemek ve dua etmekten başka yapacak bir şey olmadığını konuşmuştuk en son. Açıp tedirgin bir vaziyette interneti tarıyorum, yeni bir haber var mı diye. Saat başı, belki daha da sık... Nispeten daha iyi olduğu haberini aldığımız akşamın sabahında acı haber geliyor. Mevlana İdris, can arkadaşım, kardeşim, masal aleminin güngörmüş prensi, bizatihi

Eğride doğru olmaz!

06 Haziran 2022, Pazartesi

İnsanın söz söyleme iştahını kaybetmesine yol açabilecek ne kadar çok şey var. Kastın ne olduğuna dair bir zihinsel gayret içine girmeye razı pek az kişi oluyor çoğunlukla etrafta ve onların sayıları da giderek azalıyor. Buna karşılık açığınızı arayanların, punduna getirip ayar vermek üzere pusuda bekleyenlerin, sizi harcayarak yükselebileceği vehmiyle yaşayanların, dağarcığına ekledikleriyle 7/24 hava atma fırsatı kollayanların,kendi başarısızlıklarını herkesi başarısız kılarak alt edebileceğine

Tabela

02 Haziran 2022, Perşembe

Dünyanın gidişatına baktığımızda yolunda giden, içimizi serinleten, geleceğe dair hepimize umut ve heyecan vaat eden bir şey görebiliyor muyuz? Belki ama çok az... Buna karşılık hepimizi derinden endişelere sevk eden, içimizi karartan, tedirgin eden pek çok şey var. İnsanlık olarak yanlış istikamete doğru gittiğimizi anlamamız için daha ne olması gerekiyor? Bu soru orta yerde duruyor ama onunla yüzleşmeye, bu muhakeme ve muhasebeden geçmeye kimsenin ne niyeti ne cesareti var. En yüzeysel düşünenlerle

Serpme yazı

30 Mayıs 2022, Pazartesi

Bazen ben ufuklara bakıyorum, güneş gelip içime batıyor. Buna da günbatımı deniyor mu?Detone olacağım korkusuyla hiçbir şarkıya ucundan dahi olsa giremedim, bunun nasıl bir şey olduğunu biliyor musunuz?Uzaklardan içime dokunan bir şarkı duyuldu. Elimdeki bütün meseleleri oracığa bırakıp şarkıya doğru koşmaya başladım. Bundan belki de yüzlerce saat önce...“Diğerleri nerede?” diye sordu aşıklardan biri. “Dünyada kaldılar!” dedi diğeri. Ayakları yerden kesileli çok dakikalar olmuştu.Çok tuhafız, cevabını

Gönlün heyecanı, gözün neşvesi

26 Mayıs 2022, Perşembe

İçimizde insanı, hayatı, iyiliği, güzelliği kollayan bir meleke var, olmalı. Tükenmeye her yüz tuttuğumuzda hatırlatmalı hakikatin enginliğini, heyecanını, neşvesini en gür sesiyle ya da sadece fısıltıyla bize. Ama neden her geçen gün duymakta biraz daha fazla zorlanıyoruz o sesi. Hayatımızı gürültülü şeyler, yıkıcı ezberler, zihin öğütücü tekerlemeler ele geçirdiği için olabilir mi? Baktığımız hiçbir şey bize iyiliği, güzelliği çağırmıyor neredeyse. Hep yakıp yıkmak, yargılayıp infaz etmek, kurutup

Metnin silikleşmesi

23 Mayıs 2022, Pazartesi

İletişim araçlarının çoğalıp çeşitlenmesiyle yazarlar, şairler, yazılı eser ortaya koyan kalem erbabı daha fazla göz önüne gelir oldu. Eski zamanların aksine şimdi okuduğumuz metinleri kaleme alan isimlerin fiziksel görünümlerini, simalarını da biliyoruz. Bir çok yerde onlarla karşılaşma imkanımız var; fuarlarda, düzenlenen farklı etkinliklerde onlarla bizzat tanışma imkanımız da var. Hal böyle olunca, yazı erbabının tanınırlığı da arttı doğal olarak. Yayıncılık sektörü de bunun farkında ve bunu

Haymatlos

19 Mayıs 2022, Perşembe

Kısa cümlelerle konuşuyor oluşumuz insanlığımızın uzun, zamana dayanıklı, yerini seven, kendi tınısında eğleşen sözlere güç, belki de yürek yetiremediğimizden.“Bir şey mi söyleyecektin?” diye sordu sesi gür çıkan. “Ben bütün hayatımı o eşikte geçirdim!” diye geçirdi içinden hiç bir şey söylemeyen.İçimizde birikip duran o kadar çok şey var ki, hangi kelimelere sığdıralım, hangi sözlere güvenelim, anlatmaya nereden başlayalım, bir çırpıda içimizden çıkaramayacağımıza göre nasıl bir sıraya sokalım

Nedir insanı ayakta tutan?

16 Mayıs 2022, Pazartesi

Nedir insanı ayakta tutan? Bunca sendeleyişten, bunca yıkılıştan sonra nedir bizi yeniden ayağa kaldıran? Metruk binalar gibi aniden çöküp bir enkaza dönüşmeyenimiz var mı geçmiş zamanın bir yerinde. Ama bakın, bugün yine ayaktayız, yine istiyoruz, yine seviyoruz, yine arıyoruz ve yine olmuşlardan çok daha güzel şeylerin olacağı bir zamana dair ümitler besliyoruz koynumuzda. Nedir insana ve hayata dair inancımızı tazeleyip duran şey? Bizi düştüğümüz yerden kaldıran şey nedir? Dallarımızı çiçeklendirerek

Dil kayboluyor

12 Mayıs 2022, Perşembe

“Ben ne söylüyorum, sen ne anlıyorsun!” diye hafiften sitem etti yanındakine. “Benim ne anladığımı sen nereden biliyorsun!” diye geçirdi içinden yanındaki.Suskunluk artık bir arıza sayılıyor, bir eksiklik, bir aksaklık, insanı oyundan düşüren bir maluliyet. Konuşmadan olmadığına inanıyor demek herkes, en azından kahir ekseriyet. Dışarıya doğru konuşmak kastediliyor tabii bundan. İçe doğru konuşmak, malum, suskunluktan sayılıyor.Dışarıya doğru konuşunca ne konuşuyor peki insanlar? Birbirlerinin söylediklerinden

Sonsuz okyanus

09 Mayıs 2022, Pazartesi

“İnsan bilinci insan ruhunun ancak küçük bir bölümünü oluşturur. Bilincinde olduğumuz şeyler buzdağının sudan çıkan ucu gibidir. Su yüzeyinin -ya da bilinç eşiğinin- altında bilinçaltı ya da bilinçdışı yatmaktadır” diyor Jostein Gaarder, ‘Sofie’nin Dünyası’ isimli meşhur kitabında.Bilinç gizemli bir mesele... Onu gizemli kılan şey, her şeyi olgular üzerinden sistematik biçimde kavradığımız görünür bilincimiz değil; içimizin derinliklerinde kendi bildiğince akan, gizlerini çözemediğimiz, kurduğumuz

Yapayalnız bir soru

05 Mayıs 2022, Perşembe

Önümüzdeki yılların en kritik ikilemi şu olacak muhtemelen: Dijital dünyaya taşınıp ortamlara akacak mısınız; yoksa bu dünyada kalarak akışın dışında kalmayı göze alacak mısınız?Elon Musk diye bir adam var, malum... Size yeni hayatın kodlarını anlatıp duruyor. Aslında sadece yeni bir hayat değil sözünü ettiği, yeni bir inanç sistemi... Hatta neredeyse yeni bir din! İnsanlığın tarihi seyrine istikamet değişikliği getirecek bir devrimin akidesini ortaya koyuyor adeta. Ona inananlar hayatın doğallığı

Bayram okumaları

02 Mayıs 2022, Pazartesi

“Bu dünyada iyilik de kötülük de nispidir. Sana kötü gelen şey başkasına iyidir. Zehir senin için memat, yılan için hayattır... Çiftçi yağmur bekler, tuğlacı ister ki güneş daha da kızsın. Kainatın mimarı her şeyi bir hikmetle yaratmış ve zıtlar arasında denge kurmuştur. Müminin değerini kafirle arttırmış, güzelin güzelliğini çirkinle çoğaltmıştır. O halde hikmete itiraz etme ve hiçbir şeyin abes yere yaratılmadığını bil.”Mesnevi/Hazreti Mevlana“Bir insan olarak insanlığın bir parçasısın ve dolayısıyla,

Geçip gidiyor mu, bizimle kalıyor mu?

28 Nisan 2022, Perşembe

Günler her zamankinden daha başkaydı, daha feyizli, daha bereketli... Ne çok şey söyledi kim bilir bize rahmetle yıkanan, maneviyatla dolu şu paha biçilmez vakitler. Dinledik mi? Duyabildik mi? Duyup içimizde kıymetlendirebildik mi? Kendimize iyiye doğru, hayra doğru, güzelliğe doğru biraz olsun değiştirebildik mi? Hayatımıza bir şeyler ekleyebildik mi bu güzelliklerden? Bir kazancımız oldu mu kapağı açık bırakılan bütün bu hazinelerden? Bir kaç gün sonra, bu müstesna zamanlar nihayetlenecek? Elbette

Asıl ve asılsızlık

25 Nisan 2022, Pazartesi

Hayata dair iddialarımızın içini ne kadar doldurduğunu kafasına takan, bunu bir mesela olarak gören, bunun muhakeme ve muhasebesini yapmaya gönüllü çok insan yok. Çoğumuz iddiaları yüksek sesle, özellikle kendimize duyurmaya çalışarak tekrar edip duruyoruz. Aslında sadece bunu bu kadar çok ve tekraren yaptığımız için işkillenmeliyiz aslında. Neden ne olduğunu her haliyle yaşayan ve ortaya koyan bir kimsenin bunu lafzen bu kadar çok tekrar etmesi gereksin ki! İkna etmeye çalıştığımız kim, başkaları

Bülent’e veda

21 Nisan 2022, Perşembe

Erken ölüm diye bir söz var dilimizde, genç kaybettik dediğimiz kimseler de oluyor. Elbette takdir-i ilahi tartışmaya açık değil, haşa... Bu anlamda her ölüm tam vaktinde geliyor. Her insanın bir vadesi var, dolunca hayatının dünya ışıkları sönüyor. Yine de bazen, bazı ölümler bize öyle erkenmiş gibi geliyor. Daha sağlam olduğunu sandığımız bir ip, hiç beklemediğimiz anda kopuvermiş gibi... Film yarıda kalmış gibi... Şiir bitirilememiş gibi...Bülent Parlak, 43 yaşında ayrıldı aramızdan. Onun ismini

Etiketimizde ne yazıyor?

18 Nisan 2022, Pazartesi

Hepimiz kim olduğumuzu birtakım kavramlarla ifade ediyoruz. Milliyetimiz, etnik kökenimiz, doğduğumuz şehir, yaşadığımız bölge, tuttuğumuz takım, saçımızın ya da tenimizin rengi, kilomuz, boyumuz... Türk, Boşnak, Sakaryalı, Beşiktaşlı, sarışın, tıknaz gibi mesela... Bunlar bizimle ilgili somut verilere dayalı tartışılmaz kavramlar... Bir de somut olmayan fikirlere, duygulara, inançlara dayalı kavramlar var, onlarla da kendimizi ifade ettiğimizi düşünüyoruz. Müslüman ya da ateist, Sünni ya da Alevi,

Yitik güzellikler

14 Nisan 2022, Perşembe

Birbirimize nasıl bakıyoruz? Birbirimizde ne görüyoruz? Şu belli ki, insan baktığı gibi görür? İçinde ne varsa baktığı her şeyde onu görür? Şimdilerde birbirimize bakışımızda pek fazla sevgi yok, muhabbet, şefkat, merhamet yok. Baktığımızda güzelliği aramıyor pek bakışlarımız. Kusuru, yanlışı, çirkinliği, ayıbı arar olduk daha çok. İçimizden, ‘insan’ı kollayan, onu savunan, onu gözeten ve esirgeyen o insanca meleke eksildi sanki. Katılaştık, hoyratlaştık, acımasızlaştık, kabalaştık birbirimize karşı.

Çılgınca akanlar, hiç akmayanlar

11 Nisan 2022, Pazartesi

Hayatımızın temel kaidesini, istikametini belirleyen, kimliğimizi, insanlığımızın rengini, tadını, karakterini oluşturan temel sabiteler var, bunlar olmadan kim olduğumuzu bilemeyiz. Oradan oraya sürüklenmemek için, kim olduğumuza dair bir fikrimiz olmalı. Ancak bu sabiteler iç dünyamızı statik hale getirmemeli, hayatın tabiatına göre akan her şeyle birlikte akmaya açık tutmalıyız kendimizi. Kurgusal, güdümlü, maksatlı değişim/dönüşüm senaryolarında oynamaya gönüllü olmaktan söz etmiyorum. Hayatın

İnsana çıkan yol

07 Nisan 2022, Perşembe

“Bir şeyi birazcık anladığımı hissettiğimde” dedi yanındakine, “anlamayı isteyebileceğim yeni bir şey hemen oracıkta beni bekler halde oluyor!”“Hayat...” diye başlayan ne çok cümle kurmuşum. Dahası, bu eli kalem tutan herkes için de böyle... Konuşurken de dilimizden eksik olmuyor hiç ‘hayat’lı ifadeler. Kafamızın içindeki en temel meşgalelerden biri hayat ve gizemleri... Onu anlamaya, anlamlandırmaya, onunla ilgili zihnimizi açacak, kalbimizi ferahlatacak tutamaklar belirlemeye çalışıyoruz. Bunu

Orucu giyinmek

04 Nisan 2022, Pazartesi

Bugünü, dünyanın kılık kıyafetinden soyunup oruç libasını üstümüze giymek için fırsat bilebilsek... Dünya nimetlerinden el çekince üstümüze inen ipeksi sükunetten, her şeyin ritmini düşüren huzurlu yavaşlıktan, zamane seğirmelerini canımızdan çekip alan dinginlikten usul usul bir kumaş dokusak, o kumaşı kuşansak, o kumaşla yeni bir hayata bürünsek... Onu bir yorgan kılsak, bütün üşümelerimizi ısıtsın, bütün soğumalarımızı ılıtsın diye ömrümüzün kalan bütün vakitlerinin üstüne doğru çekip örtünsek...

Efektli düşünmek

31 Mart 2022, Perşembe

Birbirimizi anlamamızı sağlayan ortak anlam kümesi giderek küçülüyormuş gibi geliyor mu size de? Özellikle dijital mecralarda bu gerçek göze batacak kadar görünür halde şu anda bana kalırsa. Sosyal medyada klavye marifetiyle paylaşılan herhangi bir sözün kendi bağlam ve kastı içinde anlaşılması sanki istisnai bir durum artık. Atılan mesajlara verilen cevapların, bir köşe yazısının altında serdedilen okuyucu yorumlarının, kamuoyuna yapılan bir açıklamanın, kitaplar, filmler ya da başka şeyler hakkında

Metaverse evrenine balıklama atlamak...

28 Mart 2022, Pazartesi

Dan Brown, ‘Başlangıç’ isimli kitabında öne alınmış bir gelecekten adeta peşinen kanıksanmış insanlık manzaraları sunuyor: “Edmond, ‘Eğer insanlarla teknolojinin birleşeceğine inanmıyorsanız, etrafınıza bakın’ dedi. Ekranda birbiri ardına hızlı görüntüler belirdi. Cep telefonlarına yapışmış, sanal gerçeklik gözlükleri takmış, kulaklarına bluetooth cihazlar yerleştirilmiş insanlar; kollarına müzik çalar bileklikler takmış koşucular; ‘akıllı hoparlör’ eşliğinde akşam yemeği yiyen bir aile ve beşiğinde

Dünyada kaç dünya var?

21 Mart 2022, Pazartesi

“Nasıl gidiyor hayat?” diye sordu yolda karşılaşan iki kişiden kısa saçlı olanı. “Senin hayatın mı, benimki mi?” diye soruyu soruyla cevapladı diğeri.Bizim çok istediğimiz, çok inandığımız, çok önemsediğimiz şeylerin başkaları için tartışmaya açık, en azından tereddüt taşıyan konular olmasına hiç tahammül gösteremiyoruz. Bu durum, bakış açımızı ve görüş kabiliyetimizi kendi sınırlarımızla sınırlamamızdan kaynaklanıyor çoğu zaman. Elbette insanın duyularının sınırları var, bu sınırları fizikî olarak

Ceviz Ağacı ve...

17 Mart 2022, Perşembe

Faysal Soysal’ın yeni filmi Ceviz Ağacı gösterimde... Ben daha önce izleme imkanı bulmuş; filmin tartışmaya açtığı, daha doğru bir deyişle söylersek düşünmeye davet ettiği meselelere biraz kafa yormuştum. Kafamızı yoracak şeylerden kaçmayı adet edindik son zamanlarda; oysa insanı incelten, derinleştiren, zenginleştiren şey kafasını yoran şeylerden gelir, bunu unutuyoruz.Böyle bir yanı var genelde sinemanın, özelde bir derdi, anlatmaya, düşünmeye, eşelemeye, deşmeye, gerekirse kanatmaya değecek meselesi

Kovaladıkça kaçan

14 Mart 2022, Pazartesi

“Bugün bu kadar hevesle sahip olmak istediğim şey” diye söylendi kendi kendine, “biliyorum ki elime geçtiğinde anlamını çoktan yitirmiş olacak!”Mutlu olmak için neye ihtiyacımız var? Bugün dünyanın hemen her yerinde bu soruya cevap verecek insanların büyük bir kısmı bize fiyatı olan şeyleri sıralayacaktır. Satın alınabilir şeyler... Ne alırsak, ne kadar alırsak bizi mutlu eder? Ucu açık hayallerimizin, arzularımızın beklentilerimizin... Ama şurası belli, mutluluk için çok paraya ihtiyacımız var.

İyi ama neden?

10 Mart 2022, Perşembe

Birilerinin bilgi sahibi olmak için yıllarını, belki de ömürlerini harcadığı meselelere iki dakika içinde, hatta o kadar bile uzun olmayan bir süre içinde hakim olabileceğinize inanabilir, bu inançla günde bir kaç ton atık tez üretebilir ve diğer insanların da bunları kabul etmesini bekleyebilirsiniz. İyi ama neden?Her sabah tuttuğunuz tarafın yediği haltları otomatikman savunmak, karşıt olduklarınızın iyi kötü her yaptığına bir kötülük kulpu takmak üzere hazır kıta bir bekleyen bir psikoloji ile

Hayat vurulurken...

07 Mart 2022, Pazartesi

Eski zamanlarda savaşlar, aralarında mesele olan gruplar arasında ya herkesi içine sığdırabilecek geniş alanlarda ya siperlerde, tahkim edilmiş kaleler ve çevrelerinde ya açık denizlerde yüz yüze, göğüs göğüse yapılıyordu. Bir taraf üstün gelinceye kadar ya da iki tarafın birden takati tükeninceye kadar sürüyordu bu kıran kırana vuruşmalar... Sonrasında kazananı ve kaybedeniyle taraflar kayıp ve kazançlarını da yanlarına alarak terk ediyordu bölgeyi. Vuran da vurulan da bile isteye o savaşa katılanlar

Hiç kimse görmedi!

03 Mart 2022, Perşembe

Soğuk ve yağışlı geçen bir kışın nadide güneşli günlerinden biriydi. Hiç kimse ona hayran olmadı. Bir çocuk eğildi, kış güneşinin tadını çıkaran tekir kediyle bir şeyler konuştu. Hiç kimse çocuğun kediye ne söylediğini merak etmedi. Herkesten daha dalgındı denize bakarken vapurun güvertesindeki bir yolcu. Hiç kimse onun farkına varmadı. Bir simitten kalan kırıntıları didikliyordu birkaç serçe. Hiç kimse dönüp onlara bakmadı. Okuduğu bir mısra adeta nefesini kesti hasır taburede çay içmekte olan

Ayılamamak

28 Şubat 2022, Pazartesi

İnsanlığın ortak idealleri gibi havalı laflarla on yıllardır kafamızı ütüleyip durdular. Pozitif bilimler, aydınlanma, teknoloji devrimi, bilgi çağı gibi lafazanlıklar içine düştüğümüz şu karanlık çağın kahredici gevezelikleri olmaktan öte geçmedi. Bir çok yenilik gerçekleştirildi, teknoloji dünyamızın yanına bir yeni dünya, hiçbir şeyin bedelinin ödenmediği bir sanal dünya koydu.Bütün bunlar oldu ama göz bebekleri korkuyla büyümüş bir çocuğu vahşice işgallerden koruyacak bir kalkan olamadı bütün

Bataklıkta çiçek açmaz mı?

24 Şubat 2022, Perşembe

Elde bir simit varsa ve karnı aç iki kişi o simidin başındaysa ihtimaller bellidir. İki kişi bir simitle doymayacağına göre ya adil bir şekilde simidi ikiye bölüp ikisi de yarım doyacak ya da biri diğerini sindirip simidi mideye indirecek. Bir simitle iki kişinin tam doymasına imkan olmadığına göre ya ikisi de yarım doymaya kanaat edip hayatını bu gerçekle sürdürmeyi öğrenecek ya da biri doyacak diğeri aç kalacaktı. İnsan olmanın gereği simidi ikiye bölmekti, bunu yapmadılar. Simidin tamamına göz

Kişilik nakli

21 Şubat 2022, Pazartesi

Hepimiz yaşarken başkalarına nasıl göründüğümüz konusunda kafamızda belli kanaatler taşıyoruz. Oturup bunu özel olarak düşündüğümüzden değil, yaşadıkça zihnimizin içinde kendiliğinden bir sürü şeyin birikiyor olmasından oluyor bu. O birikiminbüyük bir kısmıdoğrudan ya da dolaylı olarak kendimiz hakkında... Oluşan o toplam imajı, kendimizi ikna ettiğimiz, inandırdığımız, duygusal ihtiyaçlarımıza karşılık gelecek şekilde inşa ettiğimiz tartışmalı bir görünüm olarak değil, kendimizle birlikte herkes

Sayısal hayat

17 Şubat 2022, Perşembe

Yetişme dönemindeki nesillerin önlerine, henüz muhakeme yetilerinin tam olarak yetkinleşmediği çok erken yaşlarında çok temel bir tercih zorunluluğu, çok ağır bir ikilem koyuyoruz: Sayısal bir gelecek mi, sözel bir gelecek mi? Aslında pek de ikilem denemez buna; terazinin sayısal kefesi; kamusal kanaatin kesin biçimde o yönde oluşuyla açık ara ağır çeker halde bulunuyor. Sayısal bir gelecek için kendini şanslı görenler bu konuyu düşünmüyor bile, hemen sayısala yöneliyor onlar. O tarafta kendine

Bir adım geriden bakınca...

14 Şubat 2022, Pazartesi

“Düşündüm de...Biz burada aslında ne yapıyoruz?”diye sordu düşünceli olan. “Biri bunu sorunca her şey bozuluyor!” diye tepki gösterdi yanındaki.Yapıp ettiğimiz şeylerin içindeyken her şey insana anlamlı görünüyor ama herhangi bir sebeple o ritmin dışına çıktığımızda oyun bozuluyor ve daha önce gözümüze anlamlı görünen her şey birden sakil, boş, şuursuzca işlermiş gibi görünmeye başlıyor. Sahiciliğini, gerçekliğini, inandırıcılığını kaybediyor, hatta bazen basbayağı saçmalaşıyor. Bir adım geriden

Atsan atılmaz

10 Şubat 2022, Perşembe

İçimiz yazılmış da gönderilmemiş mektuplarla dolu... Yahut başlanmış da bitirilememiş, belki başlamaya dahi cesaret edilmemiş mektuplarla... İçimiz unutmaya kıyamadığımız küçük ayrıntılarla dolu... Alıp nereye koyacağımızı, neye iliştireceğimizi, hangi cümlede geçireceğimizi bilemediğimiz kırıntılarıyla dolu hayatımızın. İçimiz yutulmuş isyanlarla, bastırılmış haykırışlarla dolu... Neye mal olduğunu kimselerin bilmediği fay kırıklarıyla... İçimiz anahtarı denize atılmış paslı kilitlerle, kapalı

Taze sıkılmış insan canı

07 Şubat 2022, Pazartesi

“Sanki her şey gözümün önünde tarumar oluyor, bense yerimden bile kıpırdayamıyorum” dedi canı sıkkın, hali o sıkıntıdan bıkkın olan. “Belki durduğun yeri değil, baktığın yeri değiştirmelisin” dedi canının sıkıntısıyla can ciğer olan.Kıyıda durduğu halde gözleriyle sele kapılmış canlar gibiyiz. Malum ki sel, hakikatiyle bağı zayıf olan her şeyi çer çöp kılar, önüne katar götürür. Bu manzaraya dalıp ayağını toprağa bastığını unutursan, senin hissiyatın da o çer çöple birlikte sürüklenir gider. Belki

Sosyal kontrol

03 Şubat 2022, Perşembe

“Bugün canın ne yapmak istiyor?” dedi yüzünü yeni yıkamış olan. “Bilmem, henüz telefonuma bakmadım” diye cevapladı onu henüz afyonu patlamamış olan.Yapmayı istediğimiz şeylerin ne olduğuna karar verirken kendi başımıza mıyız? Yoksa içinden aktığımız süreçler, o süreçlere etki eden başkaca etki ajanları, propaganda unsurları, sinsi kışkırtıcılar, küresel ve yerel trend oluşturucular da en az bizim kadar, hatta belki daha da fazla söz sahibi oluyor mu seçimlerimizde? Hayatımızın gidişatını kendi içsel

Büyük robotizasyon

31 Ocak 2022, Pazartesi

Birileri içinden geçtiğimiz zamana ‘bilgi çağı’ isimlendirmesini yakıştırdığından beri, yaşayan herkes bilgilenme konusunda adeta histerik bir çaba içinde... Bilmekten kastın, bilgi görünümlü her şeyi zihnimizde depo etmek olduğuna yaygın biçimde inandık nedense. Eğitimden anladığımız da buna yakın bir şey; belirli zaman dilimleri içinde öğrencilerin zihinlerine mümkün olan en fazla bilgiyi (yani kitabi bilgiyi) tıkıştırmaya çalışıyoruz. Oysa bilgi depolamak insanların değil bilgisayarların işi...

Yanan ve sonra sönen...

27 Ocak 2022, Perşembe

“Sessizlik diye bir şey yok aslında” dedi hafifçe eğilerek yanındakine doğru, “dışarıdan sessizmiş gibi görünen her anı, içimizdeki uyumsuz orkestranın aslında bir gürültüden ibaret olan baş ağrıtıcı konseri dolduruyor”İçimizde sürekli bize laf yetiştiren huysuz, ukala, çok bilmiş bir ses var. Her şeyin en doğrusunu bildiğini vehmediyor ve bizi sürekli yargılıyor. Ondan kaçamıyoruz, parmaklarımızla kulaklarımızı tıkamakla bu sesi duymaktan kendimizi kurtaramıyoruz. O ses, gittiğimiz her yere bizimle

Nefs sözünü sinsice söyler!

24 Ocak 2022, Pazartesi

Hayata, başka insanlara karşı bir şeyler söylerken, freni boşa almak adetimiz oldu. Buna karşılık, kendimize bakışımızda ayağımız hep fren pedalında. Kendimize kıyamıyoruz hiç, başkalarının arasına yalın kılıç dalıyoruz oysa. Başkalarının neyi hak ettiğiyle ilgili vehimlere o kadar kaptırıyoruz ki kendimizi, bize yakışanın ne olduğuna dikkat kesilmeye mecalimiz kalmıyor. Hoyratlık, nobranlık, patavatsızlık yadırganırdı eskiden meclislerimizde. Şimdi alıştı kulaklarımız, insafımız ve izanımız bütün

Güneşsizken hayat

20 Ocak 2022, Perşembe

Sanıyoruz ki güneş görünür şeyleri aydınlatıyor sadece; şehirleri, sokakları, evleri, bahçeleri, kırları... Güneşin bizi kendinden mahrum bıraktığı günleri düşünün bir de; nasıl kararıyor değil mi içimiz de. Demek içimizi de aydınlatıyor aslında güneş, içimizin kalabalık ya da tenha muhitlerini de...“Nasılsın bakalım bugün?” diye sordu yaşı epeyce ilerlemiş olan. “Ben parçalıyım, hava bulutlu!” diye cevapladı onu umarsızca yolun başlarındaki.Güneş bulutların ardına saklayınca kendini, perdeleri

‘Toplum’u olmayan toplumsal suçlar

17 Ocak 2022, Pazartesi

Hem dünyada hem bizde toplumsal hayatı dönüştüren büyük savrulmalar yaşanıyor. Bu savrulmaların ne gibi sonuçlar üretebileceğinin, toplum dokusunda nasıl ürkütücü yara bereler açabileceğinin pek de farkında görünmüyoruz. Nice alametler belirmiş durumda aslında; her gün pek çok kaygı verici hadiseye şahitlik ediyoruz. Ancak bütün bu olanlardan ortak bir ders çıkarmak yerine, olayları lokalize ediyor, çarpıtıyor, her suçun günahını yıkacak birilerini buluyor ve elimizdeki medyatik imkanları seferber

Gençleri inciten ne?

13 Ocak 2022, Perşembe

Sağlam bir müşahede ve muhakeme kabiliyetine sahip herkes şu gerçeği rahatlıkla görebilir: Türkiye’de kuşaklar arası iletişimde ciddi sıkıntılar var ve farklı kuşaklar bugün artık birbirine sağır dünyalar haline gelmiş durumda. Bunun böyle olmadığına dair iyimser yaklaşımlar var ve hepimiz aslında bu beklentilere inanmak istiyoruz. Ancak giderek daha net görünen gerçek durumun giderek çığırından çıkmakta olduğunu gösteriyor. İyimser yaklaşımlar hem birtakım ön kabullerle ve zorlama mantıklarla şekillendiriliyor

Eksik parçalarda yaşamak

10 Ocak 2022, Pazartesi

“Yaşamaya cesaret edemediğim şeylerin ağırlığı” dedi kendi kendine, “yaşadıklarımdan daha fazla çöküyor sanki üstüme!”İçimizin yapbozundao kadar çok eksik parça var ki, hayatımızın resmi hiç tamamlık hissi vermiyor bize. Tamam olsa bir şeye benzeyeceğine inandığımız o resmi eksik bırakan yine biziz. Güzel olanın mükemmel olan olduğuna inandırmışız bir kere kendimizi. Oysa insan güzelliği mükemmelliğin olmadığı yerlerde arayıp bulabilmeli. Böyle bu, çünkü insan mükemmel değil... Olamaz da... Tamam

Sunî teneffüs

06 Ocak 2022, Perşembe

“Yeryüzünün tarihiyle biraz fazla uğraşınca, bugün maalesef pervasızca sömürülen yeryüzüne karşı derin bir saygı duymaya başlıyorsunuz. Yeryüzü sistematik bir biçimde yağmalanıyor. Bizim yeniden yeryüzü karşısında, onun güzelliği, yabancılığı, eşsizliği karşısında şaşırmayı öğrenmemiz gerekiyor. Bahçede tecrübe ettiğim şey: Yeryüzü büyüdür, bilmece ve sırdır. Ona sömürülecek bir kaynak gibi davranırsanız onu zaten tahrip etmişsiniz demektir”Yukarıdaki ifadeler, son zamanlarda ismini sıkça duyduğumuz

Sabahı ıslatan yağmur

03 Ocak 2022, Pazartesi

Kurulmuş sonsuz sayıdaki cümle arasından bazılarını çekip neden bir kenara not etmeyi düşünürüz? O cümleler hayatımızda kalıcı bir yere sahip olabilsinler diye mi? Ama biz, kendimiz kalıcı değiliz. Hayatımızın kum saati sürekli geriye sayarken, neden bir şeyleri biriktirip dururuz? Bize kalmayacakları belliyken... Niye? Kime? Yapmayı çok istediğimize inandığımız şeyler neden bir köşede çoğalır durur? Neden yapmayı çok istediğimiz zaman yapmayız da, sürekli erteleriz onları sonraki belirsiz, hatta

Bir başka hayatın seyircisi

30 Aralık 2021, Perşembe

Neredeyse kendimi bildim bileli film seyrediyorum. Sinemayla aramda adını koyamadığım tuhaf bir çekim var. Çok yoğun çalışma dönemleri, hastalıklar, hayatı bölen istisnai durumlar dışında iki gün üst üste film seyretmediğim nadirdir. Demek hiç azımsanmayacak kadar çok vakit ayırıyorum bu işe. Değiyor mu peki buna? Bunca filmden ne kalıyor geriye, hangi kareler, hangi sekanslar, hangi diyaloglar, hangi kamera hareketlerinden akseden hangi duygu geçişleri içimde kendine bir yer buluyor? Böyle içinden

Tek kanatlı kuş

27 Aralık 2021, Pazartesi

Bütün bunlar ne için... Ne için bütün bu koşuşturma?” diye sordu kendi kendine, “hayatlarımız, içinde kendi anlamlarını dahi biriktiremeden gelip geçiyor!”İnsanın kendi hakikati içinde yeri olan şeylerin bir kısmını görmezden geliyor olması, onlardan adeta kaçıyor olması tek kanatlı bir kuş haline getiriyor insanı. O sebepten ki, havada fasit daireler çizerek dolanmaya mahkum o tek kanatlı kuş gibi çaresizce dönüp duruyoruz içinden çıkamadığımız girdapların içinde. Kendini pişirecek ateşten kaçmaya

Sözün bittiği yerde insan da bitiyor mu?

23 Aralık 2021, Perşembe

Böyle susup oturacak mısın, anlatsana bir şeyler” dedi yürüyenlerden biri. “Bu belki sadece suskunlukla anlatılabilecek bir şeydir” diye geçirdi içinden diğeri.Sözün bittiği yer... Son zamanlarda çok kullanılan bir ifade bu... Medyatik dolaşıma girdi, o dolaşımın içinde anlamından büyük ölçüde soyundu ve bir klişeye dönüştü. Oysa, üstünde azıcık düşünme imkanı bulabilsek pek çok derin meseleye kapı açabilir bu ifade... Sözün bittiği yer, bir anlamda insan dimağının sınırına gelip dayandığımızda

Hayatın fiziği ve metafiziği

20 Aralık 2021, Pazartesi

Bu kadar sıkılıyorsan kendini ara sıra güncelle!” dedi hafiften ukala olan. “Yapmak istiyorum ama üstümde bunu yapacak tuşu bulamıyorum!” dedi lafı gediğine koyan.Tepeden tırnağa teknikle, mekanikle, organizasyonla, projeksiyonla doldu hayatımız. İnsanın ve hayatın metafiziğine dair meraklarımızı neredeyse tamamen yitirir hale geldik. İnsan da, hayat da tek boyutlu değil oysa. Bu tek boyutluluğa mazeret kılınan bilim bile öyle değil hatta... Tabiatımız alemi bu şekilde tek boyutlu kavramaktan, metafizik

Akış ve patinaj

16 Aralık 2021, Perşembe

Başka bir çevrede doğmuş, başka insanlarla başka ilişkilerin içinde yaşamış olsak her şeyin bizim için çok daha farklı, çok daha güzel olacağına inanıyor insanların çoğu. Biz aslında çok daha parlak bir denklemin parçası olabilirmişiz de, ne olmuşsa olmuş çok istenmeyenli yanlış bir denklemin içine düşmüşüz. İçinde yaşadığımız çevre, bizi yükseltmiyor da sürekli aşağıya çekiyormuşuz. Çokça kendini bilmezlik ve bizi sinsice zehirleyen bir kibir var bu yakınmaların altında. Böyle bir iç isyanla yaşamanın

Dünyada hayat var mı?

13 Aralık 2021, Pazartesi

Pencereleri, kapıları çarpan o uğultulu rüzgar, biz söylediğine kulak kesilmediğimiz için sesini yükseltiyor olabilir mi?Dünyayı okumak, hayatı okumak, insanı okumak... Yazılı metinleri okumaktan daha mı önemsiz bütün bunlar! Hele hele her gün onlarcası, yüzlercesi ekranlarımıza düşen lüzumu tartışılır ‘paylaşım’lardan daha mı önemsiz hayat, insan, dünya! Kimimiz entellektüel meraklarımızın içinde kilitli kalıyoruz. Kimimizin öyle bir derdi yok, hayatı sözel gargaralarla geçiriyoruz. Farkında olduğumuz,

Nasıl bilir, nasıl anlarız?

09 Aralık 2021, Perşembe

“Bazı kitaplar okurken beni o kadar sarıp sarmalıyor ki” dedi yanındakine, “bitince kendi hayatıma geri dönmekte güçlük çekiyorum.”Bazı günler ayraç gibi; hayatın takılı kaldığımız yerlerinin hafızamızdan kaybolup gitmesine engel oluyor.Hayattaki en acıklı şeylerden biri, sahafta nadir güzellikteki bir kitabın sadece ikinci cildini tek başına bulmaktır.“Bir kitabı okuyup bitirdiğiniz zaman, bunu yazan keşke çok yakın bir arkadaşım olsaydı da, canım her istediğinde onu telefonla arayıp konuşabilseydim

Mutluluk nerededir?

06 Aralık 2021, Pazartesi

“Ne kadar arasam da mutluluğu hiç bir zaman bulamayacakmışım gibi geliyor bana” dedi gözlüklü olan. “Ancak içimizde hissedebileceğimiz bir şeyi neden dışarıda arayıp duruyoruz ki” diye mırıldandı buna karşılık saçı daha uzun olan.Hepimizin mutlu olmak gibi bir hedefi var. Mutluluğun kişisel beklentilerimizden doğan bize özgü bir muhtevası olduğuna inanıyoruz. Böyleydi bir zamanlar gerçekten de. Sonra, ticari zihin, insan mutluluğunun birtakım pazarlanabilir şeylerle giderilmesinin ne kadar büyük

Buradayken neredeyiz?

02 Aralık 2021, Perşembe

“Seni uzun zamandır görmüyorum, nerelerdeydin?” diye sordu yolda karşılaşanlardan biri. “Bilmem, ben de uzun zamandır kendimi görmüyorum” dedi diğeri.Zaman ‘bir film şeridi gibi’ insanın içinden gelip geçen bir şey. İnsan, fiziken bir yere gidip gelmediği halde, bu akışın ipliklerinden kendine özgü hikayesini dokuyor. Zamanın mevsimleri değil, insanın mevsimleri aslında gelip geçenler. Bu zengin ayrıntılarla bezeli hikaye olmasaydı, dünya gergefine işleyecek anlam motiflerini bir yerlerden bulup

Dönüşümün geri dönüşü var mı?

01 Aralık 2021, Çarşamba

Orta yaşın üstünde olanlar, bugün ebeveynlerinin yaşamadığı bir şekilde yaşıyor. Daha genç olanlarsa hızla anne babalarının yaşadığı dünyadan uzaklaşıyor. Baş döndürücü değişim (belki dönüşüm demek daha doğru buna) her alanda büyük bir hızla sürüyor. Bilgisayarların işyerlerine ve sonrasında evlere girmesinin üstünden sadece bir çeyrek asır geçti ama o zamanlarda kullandığımız araçlarla şimdikiler arasında devasa farklar var. İnternet daha da hızlı gelişti ve yaygınlaştı, bugün neredeyse dünyadaki

Güz düşünceleri

29 Kasım 2021, Pazartesi

Güneş son demlerinde berrak, ışıltılı, seyrine doyulmaz bir şal gibi vadileri, tepelere doğru yükselen korulukları bakır kızılına boyuyor. Bakır kızılı dedimse, tek bir renk, tek bir ton değil, sarıdan kızıla kadar belki onlarca, belki yüzlerce farklı ton seyrimize amade. Yeter ki dönüp bu doyumsuz güzelliklerin seyrine dalacak anları çekip alabilelim, kurtarabilelim içinde dönedurduğumuz gündelik girdapların içinden.“Karşı tepeler buradan ne kadar heybetli görünüyormuş, daha önce hiç dikkat etmemişim”

Dönüşümün geri dönüşü var mı?

25 Kasım 2021, Perşembe

Orta yaşın üstünde olanlar, bugün ebeveynlerinin yaşamadığı bir şekilde yaşıyor. Daha genç olanlarsa hızla anne babalarının yaşadığı dünyadan uzaklaşıyor. Baş döndürücü değişim (belki dönüşüm demek daha doğru buna) her alanda büyük bir hızla sürüyor. Bilgisayarların işyerlerine ve sonrasında evlere girmesinin üstünden sadece bir çeyrek asır geçti ama o zamanlarda kullandığımız araçlarla şimdikiler arasında devasa farklar var. İnternet daha da hızlı gelişti ve yaygınlaştı, bugün neredeyse dünyadaki

‘Bekleme odası’

22 Kasım 2021, Pazartesi

Belki aramızda konuşmuyoruz, belki birbirimize söylemiyoruz ama sanki hepimiz bir şey olmasını ve bugün yaşadığımız ‘şey’in değişmesini bekliyoruz. Yaşadığımız şu zamana, bugüne özgü şu yaşama hallerine, biçimlerine sanki tam olarak yerleşmiyoruz. Hep birazdan kalkıp başka bir ‘şey’e gidecek gibiyiz. Ya burada, şu anda, şu zamanda, bizi tam olarak içine almayan bir şey var ya da biz arıyor ama bir türlü kök salacak bir avuç toprak bulamıyoruz bugüne özgü bu hikayede kendimize. Daha tanıdık, daha

Son münzevi

18 Kasım 2021, Perşembe

Geleneksel ve doğrudan haberleşme alışkanlıkları tamamen terk edildi neredeyse. Benim gibi bu yerleşik siber ağın içinde bağlantısı bulunmayanlar dolaşımın dışında kalıyor. Oradan buradan yağmur gibi bildirimlerin, paylaşımların akmadığı, buna kapalı bir hayatım olduğu için bir çok şeyi geç haber alıyorum. Sezai Bey’in dünya sürgününü tamamlayarak dâr-ı bekâya hicretini de biraz geç haber aldım. Benim geç haber almış olmam, Sezai Bey’in “her ölüm erken ölümdür” diyen şair arkadaşının hakkını teslim

Yaşamaya mani olan ne?

15 Kasım 2021, Pazartesi

“Her şeye endişelenip durmaktan çok yoruldum” dedi parkta yürüyen iki kişiden biri. “Belki de asıl endişelenmemiz gereken şey bu!” diye karşılık verdi buna yanındaki.Her şeyden korkar, her şeyden endişe eder hale geldik. Garip bir şekilde, bizim endişelerimiz arttıkça endişe edilecek şeylerin sayısı da artıyor. Endişe hayatın bütün köşelerini ele geçirmiş durumda sanki. Bir endişeden diğerine savrulup duruyoruz. Bu neyin işareti? Neden bu kadar endişeliyiz? Kaybetmekten korktuğumuz şeyler bulunduğu

Kamualem ne diyor, ne yiyor?

11 Kasım 2021, Perşembe

“Bugünlerde neler okuyorsun?” diye sordu telefonunun ekranında sıraya dizilmiş çok satılan kitaplara göz gezdirenlerden biri. “Herkesin okuduklarını” diye cevapladı diğeri.Çok satanlar çok satmaya, herkes herkesin okuduklarını okumaya, herkes herkesin anladığı gibi anlamaya devam ediyordu. Bir şeyin çok satmasını sağlayan ilk fikirler kimlerden çıktı, bunun cevabını arayan yoktu. Çok satanların kitapçı raflarında, online listelerinde ve aslında zihinlerde de yeri zaten belliydi. Çok satan bir şey

İnsanlık krizi

08 Kasım 2021, Pazartesi

Joseph Conrad’ın ‘Karanlığın Yüreği kitabından canımızı yakacak birkaç satırla başlayalım bugün: “Çevremizde olup bitenleri fark edemiyorduk. Hayaletler gibi hareket ediyorduk. Meraklıydık ama aynı zamanda dehşete de düşmüştük, adeta bir tımarhanedeki ayaklanmayı izleyen aklıselim insanlardık... Hiçbir şeyi anlayamıyorduk, çünkü haddinden fazla ileri gitmiştik ve hiçbir şeyi hatırlamıyorduk...”İnsanı olduğundan başka bir şey yapmaya çalışıyoruz bu devirde sürekli. Daha bilgili, daha donanımlı, daha

Dalında çürüyen hayat

04 Kasım 2021, Perşembe

“Ne yapacaksın?” diye sordu genç olan. “Bu sorunun hiçbir zamanda mantıklı bir karşılığı yok!” dedi daha az genç olan, “Ne geçmişte, ne şimdide, ne gelecekte...”Bugüne, yarını kurtarmak için uyanıyorum. Bir sonraki adımın teminatı olsun diye bütün adımlarım. Bu yıl gelecek yılların tarlası, beklentilerimi o tarlaya ekip dikiyorum. Söylediğim her söz, daha sonra söyleyeceğim çok daha önemli bir başka sözün girizgâhı niyetine... Çocuklarıma koyduğum bütün kurallar, geleceklerini kurtarmak için...

Sessizliğin sözleri, sözlerin sessizliği

01 Kasım 2021, Pazartesi

“Böyle sessiz sessiz oturacak mısın?” diye sordu biri. “Evet, çünkü söyleyeceklerim var!” dedi diğeri.Her şeyi sözlere indirgemek konusunda anlaşılmaz bir ısrar içindeyiz. Bu kapılıp gittiğimiz ve geri dönemediğimiz bir zihinsel alışkanlığa dönüştü giderek. Sözlerin ifade gücü olduğunu elbet inkar edemeyiz; ancak ifade ettiklerini sözlerin sınırlarıyla sınırladıkları da bir gerçek... İnsanın içinde ya da bazen iki insan arasında ya da hayatın kıyı köşesinde, beklenmedik anlarında bazen öyle şeyler

Gidenler

28 Ekim 2021, Perşembe

Bu dünyadan gidenlerin hatırası, hayatın teninde açılmış bir yara gibi kısa bir süre kanıyor, sonra kuruyor ve daha sonra hiç orada değilmiş gibi kapanıp gidiyor. İzler belirsizleşiyor, sözler silikleşiyor, birlikte yaşananlar gün geçtikçe canlılığını yitiriyor. Gidenin hatırasını onunla birlikte yaşamışlar bir süre saklıyor, sonra geriye bir isim, birkaç kırık dökük fotoğraf kalıyor hafızalarda. Bazılarını daha çok insan tanıyor, şöhretleri onların isimlerinin, cisimlerinin diğer gidenlerden biraz

Benzemez kimse sana

25 Ekim 2021, Pazartesi

“Her yıl yeniden görününce ucu, güzün soluk kentinin, otururlar, iyice kurutulmuş çam tahtalarından günlerce rendeleyerek sağlam, geçmeleri sıkı bir tabut yaparlardı. Geçen mevsimlerin ölüsünü koymak için” diye yazmış Onat Kutlar, ‘Bahar İsyancıdır’da.Duvarlardan her gün bir sayfasını kopardığımız takvimler eksildiği için, günlerin nasıl sessizce geçip gittiğini fark edemiyoruz pek eskisi gibi. o bir tür illüzyondu, şimdi de başka bir illüzyonun içindeyiz. Bir şeyin geçip gittiği yok aslında, akan

Can eğlencesi

21 Ekim 2021, Perşembe

“Can sıkıntısına ne iyi gelir?” diye sordu eczacıya müşteri. “Can eğlencesi” dedi cevaben eczacı gülümseyerek.Can ne zaman sıkılır? Belki en çok huzuru arayıp bulamadığında... Muhtemel daralma ihtimallerini ortadan kaldıracak genişliklere ulaşamadığında... Kendini hayatın içinde koyacak, yumuşaklığına başını yaslayacak, sırtını dayayacak anlamlı bir yer bulamadığında... Şeylerin anlamlarıyla görünür halleri arasında inandırıcı bir yakınlık, bir irtibat, bir özdeşlik kuramadığında... Söylediği söz,

Kendini söylemeyen hayatlar

18 Ekim 2021, Pazartesi

“Bütün ömrümüzü, hakkımızda en ufak bir şey bilmeyen ama hakkımızdaki her şeyi bildiklerini iddia eden insanlarla birlikte geçiriyoruz”diyor Thomas Bernhard, ‘Kiler’ isimli kitabında. Katılıyor ve arttırıyorum: Bütün ömrümüzü hakkımızda en ufak bir şey bilmeden kendimize yabancı geçiriyoruz.Bir şeyleri yazıyor gibi değiliz yaşarken, daha önce yazılmış şeylerin üstünden geçiyormuş gibiyiz. Sözlerimiz, duygularımız, düşünme biçimlerimiz, tepkilerimiz, yani yaptığımız hemen her şey rahatlıkla öngörülebilecek

Kahır mektubu

14 Ekim 2021, Perşembe

Bugün hem dünyaya hem kendi toplumsal hayatımıza medya ve sosyal medya üzerinden bakacak olursak, bir cehennem tablosu yaşadığımızı görürüz. O kadar bozulmuş bir düzen, o kadar kötüleşmiş bir insanlık, o kadar büyük bir kargaşa görüntüsü var ki medyada, insanın hayattan ümidini kesmemesi imkansız. Farklı görünümleriyle hayatın her yanını sarmış bir şiddet, üst üste yaşanan felaketler, tabiatın her unsurundan gelen kötü sinyaller, yakamızı bir türlü bırakmayan virüsler, küresel ekonomik daralmanın

Ayıplarımızı nereye saklıyoruz?

11 Ekim 2021, Pazartesi

Şimdilerde sıklıkla kullanılan kavramlardan biri özeleştiri... Pratiği pek yok ama hayatımızda... Herkesin ‘beğen’ tıklamalarına kafayı taktığı bir zamanda kendini sorgulamasını pek de beklememek lazım belki. Özeleştiri, kişinin kendini kendi tarafından eleştirebilmesini, sorgulayabilmesini ifade ediyor. Bunun olabilmesi için; kişinin kendisini yakın gözlükleriyle gözlüyor, ne yapıp ettiğiyle, hayatın içinde nerede durduğuyla, nereden gelip nereye gittiğiyle samimi olarak ilgileniyor olması gerekiyor.

Anlatmanın binbir yolu

07 Ekim 2021, Perşembe

“Bana bir şeyi, sadece bir tek şeyi, daha önce hiç anlatılmamış bir şekilde anlatabilir misin?” diye sordu kadın. “Yapamam!” dedi adam, “Bunun için bir şeyi herkesin düşündüğünden farklı bir şekilde düşünebilmem lazım!”Anlatmanın binbir yolu var diyoruz... Bu devirde hâlâ anlatmanın binbir yolu var mı? Herhangi birimizin böyle bir arayışı anlamlı kılacak çapta, derinlikte, kıratta, incelikte bir meselesi, derdi, meramı var mı? Hiç tereddüt etmeden yok demek, öylece kestirip atmak ne kadar doğrudur,

Bitmeyen şeyler nerede başlar?

04 Ekim 2021, Pazartesi

“Bizim gerçekliğimiz yaşadıklarımızın uzandığı son yerde bitiyor” dedi yanındakine, “böyle basit bir bitiş noktası olan şeye tam olarak gerçek denebilir mi?”Hayatın içinde sonsuz sayıda görmeye, bilmeye, yaşamaya değer ayrıntı var ve bizler bir şekilde, farkında olarak ya da olmayarak o zenginliklerin kıyısında bulunuyoruz. Farkındaysak; o sonsuz sayıdaki ayrıntıdan hayatımıza bir şeyler katılıyor, onlardan olduğumuzdan daha fazlası olabilmek için paha biçilemeyecek fırsatlar ve imkanlar kazanıyoruz.

Oradan buradan

30 Eylül 2021, Perşembe

Bazen bir kedinin neden size bütün dikkatiyle size uzun uzun baktığını merak edersiniz. Muhtemel ki o sırada o kedi de aynı şeyi sizin için düşünmektedir.“Aslında hayatı çok daha düzgün bir şekilde yaşamak istiyorum ama olmuyor!” diye içlendi bir devrik cümle.Çok düşündü ve hayatının çok kalabalık olduğuna kanaat getirdi. Daha minimalist bir hayat yaşamaya karar verdi. Çevresindekilerden bazılarını da buna ikna etti. Onlarca kişi bu fikrin etrafında toplanınca bir grup oluşturdular ve hep birlikte,

Büyük katılaşma

27 Eylül 2021, Pazartesi

Hiç kimsenin kendisini anlamadığını düşünen insanlar hiç kimseyi anlamak için bir çaba göstermiyor. Hiç kimsenin kendisine iyi davranmadığına inanan insanlar hiç kimseye iyi davranmıyor. Hayattan, elde edilmesi imkansız büyüklükte ve çoklukta şeyler bekliyor, olmayınca bunun acısını başkalarından çıkarmaya çalışıyoruz. Birbirimizi çekmiyor, birbirimize tutunmaya çalışmıyor, yapayalnız kalmak pahasına birbirimizi kendimizden uzağa itiyoruz. Birbirimize karşı kıyıcıyız, hiç olmadığımız kadar yıkıcıyız,

Sıçrayıp uyanabilsek...

23 Eylül 2021, Perşembe

Sabahın puslu saatlerinde sıcak yataklarından kopup seğirmeye başlamış şehrin sokaklarını, caddelerini dolduran sessiz kalabalıklar gittikçe kendi hikayelerinin içine gömülüyor. Onların hayatları dikkatlerden uzakta, herhangi bir gündem maddesinde bir şey yok onlara dair, konuşulmuyor onlar hakkında pek tartışma programlarında. Onlar da ilgili değil artık çoğunlukla nereden gelip nereye gittikleriyle. Bir rutinleri var, ona tutunuyor, şehrin seğirmesine eş bir seğirmeyle bırakıyorlar kendilerini

Ağır sarhoşluk

20 Eylül 2021, Pazartesi

Yüzeysel ilgi ve bilgi ile elde edilmiş sanılar ve daha çok toplumsal dolaşımdan devşirilmiş hazır cevaplar, ezbere kanılar, ön yargılar üzerinden oluşturuyor bugün insanlar fikir dünyalarını. Burada fikir kelimesini lafın gelişi olarak kullanıyorum elbette. Fikir dediğimiz şey, böyle kısa yollarla, ezber rotalarla ulaşılabilen bir şey değil çünkü. Sağlam bir yöneliş, yoğun bir gayret, bedel ödemeyi göze alabilen bir dirayet gerektiriyor. Tuğlaları sabırla tek tek örülerek yükseltilen bir bina fikrin

Erişimi olmayan kelimeler

16 Eylül 2021, Perşembe

İnsanların metinlerle ilişkisinde görünürlüğü giderek artan bir yüzeyselleşme yaşanıyor sanki son yıllarda. Birçok farklı etken rol oynuyor olabilir bu durumda ama bana öyle geliyor ki internet kullanımının yaygınlaşmasıyla topluma sirayet eden yeni kültürün neticelerinden biri bu. İnternet belli bir içerikle ama ondan çok daha önce tasarımlara ve imajlara dayalı bir görsellikle hayatımıza girdi. Bu cazibe katılmış görsel menü (yüzler, arayüzler vesaire) ile dikkatimizi kendine çekti. Metin elbette

Suyumuzu bulandıran ne?

13 Eylül 2021, Pazartesi

Dereden aldığımız suyu içmeden önce bir süre dinlendirmemiz gerekir; bulanıklığı gitsin, kumu, kiri, tortusu dibe çöksün, su en berrak haliyle ortaya çıksın diye. Aklıselim de böyledir; akışı, hareketi ve harareti sürmekte olan fikir ve duyguların sükûnet kabında dinlendirilmesi, dingin hale gelmesi ve durulaşması ile hayatiyet kazanır. Fikir ve duyguların demini almış halidir. Sükûnetle demlendiğinden sakin bir dille konuşur aklıselim. Sesin ihtirasla, iddiayla, tekebbürle yükseltilmesine ihtiyaç

Okuduklarımız nereye gider?

09 Eylül 2021, Perşembe

“Aradığım kitapları bir türlü yerinde bulamıyorum” dedi adam. Gülümseyerek, “İçine bak!” diye karşılık verdi kadın.İnsanlar okuma konusunda belli bir olgunluk noktasına gelmeden önce bir konuda kaygılı olmaktan kendilerini pek kurtaramaz. Soru şudur; Okuduklarım nereye gidiyor, bana bir şey bırakmadan öylece kaybolup gidiyor mu bunca şey? Erken vakitlerde bunu kendine sormayan biri var mıdır? İnsanın okuma hevesini bile kaçırabilecek raddeye bile gelebilir zihnimizde bu soru. Neyse ki okuma ısrarını

Kara delik

06 Eylül 2021, Pazartesi

“Zekasından kıvanç duyan insan, hücresinin büyüklüğüyle övünen mahkumdan farksızdır” diyor Simone Weil, ‘Kişi ve Kutsal’ isimli kitabında. Bu çağın özeti gibi bu cümle... Böyle bir yanlışı tereddütsüzce benimseyerek, insanlığın uzun zihinsel serüveninde içine düştüğü en büyük kara deliğin içine bırakıyoruz adeta kendimizi.Durup birkaç dakika insafla, basiretle, berrak bir dikkatle dünyanın haline bakabilsek; zekasının peşine takılan insanın dünyayı, hayatı, insanı ne hale getirdiğini görebileceğiz.

Mutsuzluk neye benzer?

02 Eylül 2021, Perşembe

“İnsan mutsuzken dikkati hep kendine döner. Kendini çok ciddiye alır. Mutlular, yani kendilerini gerçekten sevenlerse, pek düşünmezler kendilerini. Mutsuzu neşelendirmeye çalıştığında, istemez, karşı çıkar. Çünkü dikkatini kendinden ayırıp evrene yöneltmek zorunda kalacaktır. Mutsuzluk, kendine düşkünlüğün varacağı son noktadır.”(Parfümün Dansı/Tom Robbins)“Gölgen yok senin, ayak izlerin yok/ Neden mi?/ Acılar barınmamış ki sende;/ Mutluluk yok, mutsuzluk yok.”(Üçlükler/Edip Cansever)“Mutsuzluk

Nasıl inceleceğiz?

30 Ağustos 2021, Pazartesi

Zamana dayanıklı geleneksel değerler üzerinde yükselen bir toplumda, o toplumun bireyleri olan insanlar çevrelerinden aldıklarıyla belli bir incelik kazanır. Bunun üstüne elbette kendi gayretleriyle bir şeyler koymak mecburiyetleri vardır. Toplumsal hayatın içinden ve çevrelerinden aldıklarına kendi incelme gayretlerini ekleyenler, yaşadıkça, yeni şeylerle karşılaştıkça hayatlarını incelikle tezyin etmeye devam eder, o incelikle hadiseleri, olguları, başka insanları anlamaya, o incelikten bin insan

Statü, racon vesaire...

26 Ağustos 2021, Perşembe

Ev hayatında, iş hayatında, farklı toplumsal ilişkilerde bir statüye sahip olmak hemen herkesin çok önemsediği bir şey haline gelmiş gibi görünüyor. Kendisini eşitler arasından bir adım öne ya da yukarıya çıkaracak türden bir statü kazanmak için çok uğraşıyor insanlar. Bu arayışı uzun yoldan da sürdürenler var, kısa yollar, kestirmeler arayan niceleri de var. Kısa yoldan gidenlerin, uzun yoldan gidenlere göre, sonradan sahip oldukları bu yeni konumu hazmetmekte zorlandıkları bir gerçek...Bu hazımsızlığın

Neyin kölesiyiz?

23 Ağustos 2021, Pazartesi

Tüketimin belli bir artış trendi içinde sürekliliğini esas alan ekonomik büyüme modelleri bugün dünyanın hemen her yerinde yürürlükte... Bu temel olarak şu demek; ekonomik büyüme modellerimizin işlerliğini sürdürebilmesi için hepimizin tüketmeye, hem de az ya da çok artan bir talep eğrisiyle tüketmeye devam etmemiz gerekiyor. Aksi halde sıkıntı çıkıyor, çarkların dönmesi zorlaşıyor, satıcı kâr marjında bir gerilemeyi kolay kolay kabullenmediğinden istihdam düşüyor, sistem ciddi ölçüde hararet yapmaya

Her zihin bir cephe açmalı!

19 Ağustos 2021, Perşembe

Adım adım fiilen işgal edilen bir ülke olsaydık, o ülkenin halkı olarak ne yapardık? Tarihte en etkileyici örneklerini verdiğimiz üzere o işgali kaldırmak, o işgalcileri sürüp ülkemizden çıkarmak için canımız pahasına mücadele eder, elimizden ne geliyorsa gözümüzü kırpmadan yapardık.Bugün bütün insanlık tankı, topu, bombası, donanması, filosu olmayan sinsi bir işgalin esiri durumundadır. Belki toprağımız, yurdumuz, vatanımız fiilen işgal edilmiyor, şehirlerimiz ele geçirilmiyor, devletimiz esir

Tecdid-i insan

16 Ağustos 2021, Pazartesi

“Ülkeler tarımla mı, yoksa sanayi ile mi kalkınır?” başlığını hemen hepimiz okul yıllarımızda katıldığımız ya da dinleyicisi olduğumuz münazaralardan hatırlarız. Başı sonundan belli ve taraflardan birinin maça 5-0 önde başladığı tartışmalardı bunlar. Tarımı savunan grubun münazarayı kazanması için ekstra bir performans göstermesi gerekirdi; hatta öğretmenler münazaraya belli bir denge getirebilmek için sınıfın çalışkanlarını tarımı savunmak üzere görevlendirirlerdi. Sanayi Devrimi’nden sonra başlayan

“Ey kalbi olanlar!”

12 Ağustos 2021, Perşembe

Yeni dünyada somut hedefler, vizyoner stratejiler, kariyer planlamaları, standartları yükseltme ya da sınıf atlama hesapları, uzun yaşama temrinleri ile geçiyor insanların ömrü. En küçük yaşlardan en ileri yaşlara kadar bir koşturmaca, bir telaş, bir yetişme çabası... Bütün bu karmaşadan başını kaldırıp “Hayat nedir?” diye sormaya kimsenin ne vakti, ne takati, ne de cesareti var artık. Hayat hakkında düşünmeye ihtiyaç duymayan, yaşadıklarının künhüne varmayı, tutturduğu istikametin kendisini nereye

Bindik bir alamete

09 Ağustos 2021, Pazartesi

Birilerinin daha iyi kazanmak için kurdukları ve bizleri daha iyi yaşayacağımıza inandırdıkları yeni dünya düzeninin yakıcı yan etkileri yavaş yavaş ortaya çıkıyor. Hemen herkes olan bitenin vahametini görmekle birlikte, gelinen bu afallatıcı noktanın bu saatten sonra artık ‘geri dönülemez’ bir yer olduğuna inanıyor. Ne yapılabileceğine dair hiç kimsenin bir fikri yok. Yine de istikametin doğru, yapılanların yanlış olduğunu düşünmekte ısrar edenler var. Bir diğer yanda işin bilirkişileri, umumun

Kavrulan kim, yanan neresi?

05 Ağustos 2021, Perşembe

Ülkemizin ormanlık alanlarını ve yeryüzünün birçok farklı bölgelerindeki ormanları yakıp kavuran yangınların sebepleri, daha yangınlar sönmeden başladı bile. En azından ülkemizdeki yangınların zincirleme bir terörist tertibin eseri olduğuna inananların sayısı çoğunlukta. Haklılar, böyle düşünmek için birçok geçerli sebep var. Bunun yanında, küresel ölçekteki yangınları da bu yakıcı tabloya ekleyip ürkütücü komplo teorileri üretenler de var. Onlar da haklılar; son yıllarda o kadar çok acayip şey

Yeni tarih

02 Ağustos 2021, Pazartesi

“Değişim, tembel, açgözlü, korkmuş insanların, bir şeyleri yapmanın daha kolay, daha kazançlı ve daha güvenli yollarını araması sonucu ortaya çıkar. Fakat insanlar nadiren ne yaptığının farkındadır. Diğer bir ifadeyle, istenmeyen sonuçlar yasasına göre insanlar eylemlerinin sonuçlarının ne olacağını nadiren bilir” diyor ‘İstif Çağı’ isimli çok lüzumlu kitabında James Wallman.Son iki yıl içinde yaşadıklarımız insanların zihninde yavaş yavaş ‘Ne oluyor?’ ile başlayan sorular uyandırmaya başladı. Dünya

Eşik

29 Temmuz 2021, Perşembe

İnsanlığın asırlar öncesinden bugüne uzanan tecrübesinde edindiği ortak değerler farklı toplumsal yapı, inanç ve kültürlerde ufak tefek yorum farklılıkları taşıyor olsa da, aklıselim zemini üstünde yükselen bir ortak değer paydası oluşturdu tarih boyunca. Adalet, özgürlük, merhamet, barış, hakkaniyet gibi kavramlar, aksine davranan bireysel ve kitlesel nice kötü örneklere rağmen en azından teorik muhtevasıyla korundu. Bugün, belki de ilk kez bu kadar sahaya inmiş şekilde aşınıyor, aşındırılıyor

Pencerenin camındaki böcek

26 Temmuz 2021, Pazartesi

Uzun bir kapalılık döneminin ardından kazanılan görece serbestlik hakkını kendini eğlendirmeye adayan kalabalıklarla dolu her yer. Belki uzun tenhalık günlerinin getirdiği haleti ruhiye ile her yer gözüme olduğundan daha kalabalık görünüyor, belki de gerçekten her yer çok kalabalık. Kesin olan, fazlasıyla dikkat çeken şey herkesin abartılı bir gayretle kendini eğlendirmeye çalışıyor olması. Bugünün insanı için temel meşgale bu: Kendini eğlendirmek! Zaman zaman kendini şımartmaya kadar varıyor bu

Bayram okumaları

22 Temmuz 2021, Perşembe

“Her nefeste, dünya ve dünyada bulunan her şey yenilenir. Adeta her an ölür ve dirilir. Fakat biz, onu hiç değişiklik olmadan, durur görürüz de bu yenilenmeden haberimiz olmaz. Ömür, ırmak gibi yeniden yeniye gelir gelir akar gider, yenisi gelir. Fakat biz, bu akışı kesintisiz görürüz.”(Mesnevi Tercümesi-Hazreti Mevlânâ)“Onların duaları, döktükleri gözyaşları boş mudur? Sevgi, kutsal, vefalı sonsuz bir sevgi, her şeyi yenemez mi? Hayır, mezarın içinde saklı olan yürek ne kadar ihtiraslı, ne kadar

İnsanın iki ucu

19 Temmuz 2021, Pazartesi

İyi bir insan olduğumuza kanaat getirmişsek, içimizdeki potansiyel kötülüklerle iyi başa çıkıyor olduğumuza inanıyoruz demektir. İçimizdeki potansiyel kötülüklere dair bir fikrimiz yoksa, bu kendi iyiliğimize dair iddiamızı tartışılır hale getirir. Bir çoğumuz kötülüğü hep başkalarının üstünde, kişiliğinde, hayatında teşhis etmeye eğilimliyiz. Bu bizi kendimize bakmaktan, kendimizle ilgili sorgulamalara girişmekten alıkoyuyor çoğu zaman. Oysa kötülüğün de, tıpkı iyilik gibi içimizde bir yeri, farklı

Dünyamızın merkezi nerede?

15 Temmuz 2021, Perşembe

Dünyamızın merkezi nerede? Dağlar, denizler, kırlar, bulutlar arasında mı yaşıyoruz; yoksa bloklar, duvarlar, geçitler, tüneller arasında mı? Çevremizde neler var? Yıldızlar mı, ay ve güneş mi? Ağaçlar, çiçekler, börtü böcek mi, ılık bir esinti gibi her yanımızı saran ahenk mi? Yoksa arabalar, ticarethaneler, fabrikalar, ekranlar, trafik ve kargaşa mı? Zihnimizde ne var? Anlama arayışı, idrak çabası, tefekkür gayreti mi? Yoksa katılmış kavramlar, sabit fikirler ve donuk duygular mı? Kalbimizde ne

Un değirmende, elek duvarda

12 Temmuz 2021, Pazartesi

En zor soruların bile cevapları çok basit olsun, kolayca kavranabilsin, ezberlenip tekrar edilebilsin ve bir kere öğrenmekle o konuyla ilgili muhtemel bütün sorulara nihai cevap teşkil edebilsin istiyoruz. Oysa ne insanın ne hayatın tabiatı donukluğa müsait değil; her şey her an değişiyor, dünya her an yeniden kuruluyor, yaşadıklarımızın kompozisyonu sürekli yenileniyor. Bugün çoğumuzun yapmaya çalıştığı gibi statik zihinlerle hayatın dinamik süreçlerini, sonsuz ihtimal barındıran değişkenlerini,

İlgi dilenciliği

08 Temmuz 2021, Perşembe

Her insan etrafından az ya da çok ilgi görmek, takdir edilmek, beğenilmek, sevilmek ister. Belli sınırlar içinde kaldığı sürece bunda bir acayiplik yok. Sıkıntı o sınırların aşılıp bu arayışın günlük bir mesaiye dönüşmesinde ortaya çıkıyor. Yakın zamanlara kadar sosyal hayatın sınırlarına tâbi hayatlar yaşıyorduk ve ilgiyi, takdiri üzerimizde toplama noktasındaki zorlamalar o sınırlara takılıyordu. Şimdi o sınırların büyük ölçüde devre dışı kaldığı tekno-atmosferde yaşıyoruz. Bu dünyanın sosyalleşme

Kendini biriktirmeyen insan

05 Temmuz 2021, Pazartesi

“Zamanın insana yeni şeyler kattığını söylüyor bir çok kimse” diye geçirdi içinden, “ama bana daha çok her şeyi azaltıyormuş gibi geliyor!”Her şeyi unutup geçmek kolaylaştı; hafızalarımızı teknik bir kaynakça gibi kullanıyoruz daha çok. Zamanın önüne kurulan barajlar suyu nasıl tutup dinlendiriyorsa, hafızalarımız da yaşadıklarımızı öyle tutup dinlendiriyor, berraklaşıncaya kadar filtre edip saklıyordu. Şimdi, pek öyle işlemiyor bu ilişki. Yaşadıklarımızı, yaşadıklarımızdan bir şeyleri içimizde

Hakikat terk etmez insanı

01 Temmuz 2021, Perşembe

“Hepimizin içinde bir yalan makinesi var, farkında mıyız?” diye sordu kürsüdeki, “ne zaman yalan söylesek alarmı çalıyor ve biz onun sesini işitmemek için yalanımızı çok daha yüksek sesle söylemek zorunda kalıyoruz!”Ne kadar yalana bulanırsak bulanalım, içimizde gerçeğe sadakatini yitirmeyen bir şey, bir yer var. En kötülükle dolu insanın bile içinde, nedamet duyduğunda arayıp bulabileceği bir iyilik sığınağı var. Bütün cepheler düşse, yalanın askerleri her yeri işgal etse de, insanın iç vatanında

Kâğıt ve leke

28 Haziran 2021, Pazartesi

Çevremizi, dünyayı, hayatı, hatta âlemi hayatımıza eşlik eden bir dekor gibi görmeye başladık sanki. Önünde durup gülümseyerek fotoğraf çektirdiğimiz bir fon... Yeni zamanların getirdiği idrak kayıplarının en önemlilerinden biri bu insanlar için... Her şeyin bütünlüğü içinde anlamlı olduğumuzu büyük ölçüde unuttuk. Bu geniş açıyı kaybettiğimiz için kendimizde olan biteni büyütüp hayatı oradan anlamaya, her şeyin anlamını o dar açıdan çıkarmaya çalışıyoruz. Her geçen gün benmerkezli bir hayata daha

Başlayan bitmez!

24 Haziran 2021, Perşembe

“Hafızamın duvarları geçmişin renklerini bugüne taşıyan tablolarla dolu” dedi sanki onu dinleyen biri varmış gibi, “Ne kendi halleriyle tam olarak hatırlamak mümkün her şeyi ne de büsbütün unutmak, hiç olmamışlar gibi!”Okuyup bitirdiğimiz dokunaklı bir kitap gibi yaşadığımız her gün, kapağını kapattıktan sonra da içimizdeki fısıltısını duymaya devam ediyoruz.Bazen herkesin özellikle duymasını istediğimiz yükseklikte bir sesle, her şeyi bitirdiğimizi, yaşadığımız her neyse orada ona son verdiğimizi

Havandaki su

21 Haziran 2021, Pazartesi

“O kadar çok şeyi o kadar telaşla yaşıyoruz ki” dedi yanındakine dönerek, “günün sonunda elimizde sadece sersemletici bir yorgunluk kalıyor!”Elimizdeki cihazlar, satıcı lisanıyla söylersek multifonksiyonel imkanlarla dolu... Hayatın doğal seyri içinde olmayan kolay kısayollar sunuluyor bize. Hem her gün yenilenerek, mevcudun üstüne yeni yeni imkanlar eklenerek... Evinizden çıkmadan ihtiyaç duyduğunuz, sizin ve sizinle olmasını istediğiniz her ‘şey’ birkaç dokunuşla emrinize amade hale geliyor. Evinizden

Bindiğimiz dal

17 Haziran 2021, Perşembe

Havamız kirlendi, çevremiz tahrip oldu, şehirlerimiz giderek boğuculaşıyor, denizlerimiz salyalandı, göllerimiz kuruyor, ırmaklarımız kirli, tabiat nefes almakta güçlük çekiyor. Gelişelim, ilerleyelim, refaha erelim, konfora ulaşalım derken hayatın dengesini bozduk, bize afiyet içinde yaşayalım diye verilen nimetleri tahrip ettik, bindiğimiz dalı kestik, her şeyi berbat ettik, etmeye de devam ediyoruz. Güya insanlığa daha uygar bir hayat temin edelim diye çıktık bu yola. O kadar emindik ki çıktığımız

Yeni insan, eski giysiler

14 Haziran 2021, Pazartesi

Hayatımızın gözle görülmeyen bir duvarında bir ilan panosu var sanki. Üstüne kayıp ilanlarımızı yapıştırdığımız bir pano... Görünür hale gelmesini istemediğimiz ama unutulup gitmesine de içimizin pek razı olmadığı kayıplarımızı o panoya iliştiriyoruz sanki sessizce. Artık eskisi kadar içten hissedemediğimiz duygular orada. Anlamayı eskisi kadar beceremediğimiz insanlar... Geri döndürme kudretinde olmadığımız güzel zamanlar... Hikayemizin artık koyacak yer bulamadığımız küçük parçaları, canlılığını

Hafızanın uzunları ve kısaları

10 Haziran 2021, Perşembe

Unutmaktan da, unutamamaktan da neredeyse aynı derecede korkarız. Unuttuklarımız, yaşadıklarımız arasından eksilenler, elimizden kaçırdıklarımız gibi gelir bize. Sahipken geri alamayacak biçimde yitirdiklerimiz... Hayata veda etmiş bir yakınımızın yüz haritası, çocukluğumuzdan bir koku, kapanmış bir sevda defterinin günden güne silikleşmekte olan satırları, çocukluğa, gençliğe dair duygular, hissedişler... Unutamadıklarımızsa, hayat boyu ilerlerken ağırlıklarını sırtımızda taşımak, yanımızda götürmek

Çıt!

07 Haziran 2021, Pazartesi

“Anlamaya çalışmak o kadar yoruyor, o kadar çok vaktimi alıyor ki” diye mırıldandı kendi kendine, “tam sonuç alacağım sıra oracığa yıkılıp kalacağım diye korkuyorum!”Eski fotoğraflarınıza bakın; çocukluğunuza, gençliğinize, hayatınızın geçip giden zamanlarına dair görünümlerinizi bir daha gözden geçirin. O günler için birer muamma olan bir çok sorunun, hayatınıza dair henüz çözülmemiş nice düğümün gözlerinizden okunduğunu göreceksiniz. Bugün başka bir yerdesiniz ve o günler çok gerilerde kaldı.

Toplu zehirlenme

03 Haziran 2021, Perşembe

“Gerçeği, yalnızca gerçeği...” diye söze başladı kürsünün ardından hakim. “Böyle şeyler de sadece filmlerde oluyor” dedi ve kapattı televizyonu sıkıntılı seyirci.Günümüzün yalnız insanları arasında en acıklı görünenler, bir hakikati kulağını hakikate sağır bir kalabalığa anlatmaya çalışan kişilermiş gibi geliyor bana. Kürsülerde, radyo-televizyon programlarında, gazete sütunlarında rastlayabilirsiniz onlara. Rastlayabilirsiniz derken bir ihtimalden söz ediyorum, o kadar da çok değil sayıları, azalıyorlar

Kendimin gerisinde

31 Mayıs 2021, Pazartesi

“Şunca yıl, kurduğum şunca cümle” diye geçirdi içinden, “kederle fark ettim ki beni kendime bile açıklamaya yetmiyor!”İnsanla ilgili en çok lafın edildiği, irili ufaklı, koyulu açıklı en fazla yargının ortaya konduğu şu laf kalabalığı zamanlarında insan kaybolup gidiyor. Herhangi bir zeminde herhangi bir konuda insana dair bir tartışma başlığı açsanız, orası anında uzmanların, bilirkişilerin, kerameti kendinden menkul yargı heveslileriyle doluyor. İnsan sanki en iyi bildiğimiz şey, dibine kadar

Gafil pikseller

27 Mayıs 2021, Perşembe

“Şu an buradayım ve sana bunları söylüyorum” dedi gözlerinin içine bakarak, “çünkü bu her şeyi birbirine bağlıyor!”Bir kazak, birbirine bağlanmış yüzlerce ilmikten oluşuyor. Bir kilim, nice motifin birbirine hem benzeyerek hem hiç benzemeden sonsuz kere kendini çoğaltmasıyla dokunuyor. Bir çini sayısız desenin, motifin, kıvrımın, rengin, tonun birbiriyle buluşmasından. Bir şarkı onlarca notanın, sesin, titreşimin ahenkle birbirine ulanmasıyla ortaya çıkıyor. Bir şiir kelimelerin, imgelerin, suskunlukların,

Duvardaki elekler

24 Mayıs 2021, Pazartesi

“Ne zaman bir şey hakkında esaslı bir fikir edindiğimi düşünecek olsam” diye geçirdi içinden, “bir bakıyorum, o mesele zihnimin düşünülecek şeyler kuyruğunun sonunda yeniden sıraya girmiş!”Owen Barfield’ın ‘Görünüşleri Kurtarmak’ kitabından sonu soruya bağlanan birkaç ilginç satır: “Gökkuşağına bakın. Görünüşünü sürdürdüğü veya öyle göründüğü sürece, orada, boşlukta birçok renkten oluşarak yer kaplayan bir yay görürsünüz. Oradaki baca ile ağaç arasında ufka teğet geçer. Arkanızdaki güneşten başlayarak

Göz ucuyla

20 Mayıs 2021, Perşembe

“Anlatacak o kadar az şeyim var ki” dedi kendi kendine, “bunca yıl nerede yaşadım, bilemiyorum!”Nefesimizi kesen bütün o filmlerin, içimizi kaynatan sıcacık şarkıların, elimizden tutup bizi peşi sıra sürükleyen romanların hikayelerin, dokunduğu yeri ısıtan, serinleten etkileyici şiirlerin şu soğuk, kasvetli, durağan, durağan olduğu için sıkıcı, bezdirici olduğunu söyleyip durduğumuz hayatın, hayatımızın içinden bulup çıkarıldığını unutuyoruz bazen. İnsanın içinde bir başka hayat taşıdığını, alemin

Basiret neyi gerektiriyor?

17 Mayıs 2021, Pazartesi

Batılı devletlerin İsrail’in yaptıkları karşısında başlarını kuma gömmeleri hayretle karşılanıyor. Hayret edecek bir şey yok, herkes tabiatına uygun davranıyor. Hak nedir bilmeyenin, tanımayanın hakkaniyetli davranmasını beklememek icap eder. Nasıl İsrail zalime, zalimliğine yakışanı yapıyorsa, onunla iş tutanlar da ahlaksızlıklarına uygun bir ikiyüzlülük içinde hareket ediyorlar. Onların dillerinden düşürmedikleri birtakım evrensel kavramların, güya insani değerlerin her şeyi kendilerinin menfaatine

Bayram okumaları

13 Mayıs 2021, Perşembe

“İnsan bedeninin yapısı yerküreye, kemikleri dağlara, kemiklerdeki ilikleri minerallere, karnı okyanusa, bağırsakları nehirlere, damarları küçük akıntılara, etleri arazilere, saçları bitkilere, saç biten bölgeler verimli topraklara, vücutta saç bitmeyen bölgeler çorak topraklara, yüzden ayaklara kadar uzanan kısım bayındır şehre, sırtı harabeye, yüzün ön kısmı doğuya arkası ise batıya, sağ el güneye, sol el kuzeye, nefes alması rüzgâra, konuşması gök gürültüsüne, bağırması ise yıldırıma, gülüşü

Kötü çok, çünkü iyi az!

10 Mayıs 2021, Pazartesi

“Kötüler ne kadar cüretkar” dedi elindeki gazeteyi masaya bırakarak, “ve iyiler ne kadar da habersiz iyi olduklarından!”Rabbimiz’in nimetlerini hep bizlere verdiği şeylerden biliyoruz; oysa sadece vermeyerek bizi nimetlendirdiği şeyler de var. İsyanı vermediği için teslim olmaya kabiliyetli oluyoruz. Yalanla oyalanmaya rıza göstermediğimiz için hakikati aramaya yöneliyoruz. Zulmün yollarından yürümediğimiz için adaletten ve hakkaniyetten bir nasip umuyoruz. Nankörlük etmeye cüretimiz olmadığından

İnsanı okuyan kitaplar

06 Mayıs 2021, Perşembe

“Okuduğunuz kitabı bitirebildiniz mi?” diye sordu daha genç olan. “Son sayfasına kadar geldim ama hangi kitap son noktanın konduğu yerde biter” diye cevapladı bu soruyu daha az genç olan.Çok denebilecek kadar kitap okudum mu, emin değilim. Az mı okudum, bunu da söyleyemiyorum. Bu belirsizlik okuduğum kitaplar konusunda sayısal bir karambol içinde olduğumdan değil, az ya da çok okumanın tam olarak neyi ifade ettiğini berrak biçimde kestiremiyor olmamdan. Okumanın, öncelikle nicelikleri lüzumsuzca

Can hatırı

03 Mayıs 2021, Pazartesi

“Niye sokağa çıkmayı bu kadar çok istiyoruz?” diye sordu ahizenin ucundaki ses. “Çünkü orada kendimizle karşılaşma ihtimali yok!” dedi cevaben diğer ucundaki.Hayatın içinde herkes kadar var görünen benim. Ateşli tartışmalarda hiç kimseden geride kalmayan benim. Söylediklerinde tereddüde düşmeyen, yanılgılardan kendine pay biçmeyen benim. Sürekli kaçmakta olan şeyleri kovalayan benim. Sürekli geç kalmışlık hissiyle yaşayan ama neye geç kaldığını bilmeyen benim. Her an bir şeyleri özleyip duran ama

Çerçeveye çarpmadan

29 Nisan 2021, Perşembe

Bizler hakikatin sahibi değil, muhatabıyız. Kafamızdaki engelleri aşarak kendimizi açık tuttuğumuz müddetçe, her gün mucizevi şekilde kendini yenileyen yüzüyle varlığın değişmez özünü müşahede imkanına sahibiz. O engellerin sayısı çoktur ama onların tamamının kendimizi hakikatin sahibi görmekle öyle ya da böyle bir ilgisi vardır. İnsan ancak kendi miktarınca bir bilgeliğe sahip olabilir; bunun yegane yolu da kendisini aradan çıkararak hakiki bilgiye, onun sayısız kendini gösteriş biçimine, sonsuz

Patchwork ve muhayyile

26 Nisan 2021, Pazartesi

Yakın zamanlara kadar bir yaşadığımız devrin bir ‘görsellik çağı’ olduğunu söylüyorduk. Şimdi o aşamanın bir sonrasına geçmiş durumdayız; ama her an maruz kaldığımız dev görsellik dalgalarının sersemliği içinde olduğumuzdan bu yeni ‘gerçeklik’ durumunu ne ile ifade edebileceğimizi henüz bilemiyoruz. Yazılı kültür, işin görselleşmeyle ilgili kısmını akla, zihne, muhayyileye bıraktığı için iç alemimizde kapılar, pencereler açıyor, bizi içsel olarak alabildiğine zenginleştiriyor ve derinleştiriyordu.

Yama tutmaz sökülmeler

22 Nisan 2021, Perşembe

Sıradan bir insanın, göründüğü gibi sıradan, küçük, neredeyse ehemmiyetsiz bir hikayesi olur diye düşünülüyor. İri kelimelerle konuşanların, her şeyi biliyormuş havası yayanların, çok hareketli yaşayanların çok daha büyük hikayeleri olduğunun varsayıldığı gibi... Fotoğraflara bakın, öyle olmadığını göreceksiniz. Bakışları bir yerlere dalıp gitmiş yaşlı kadınların mesela, kahkahası yüzünde donup kalmış çocukların, erken gelen yorgunluğu yüzünden harf harf okunabilen orta yaşlı erkeklerin, umudu ancak

Bant yayın

19 Nisan 2021, Pazartesi

Zihninde geniş bir görme açısı bulunmayanlar, her şeyi optik sınırları içinde, yanıltıcı bir darlıkla görmeye mahkum olur. Bu elbette insanın gerçekle irtibatı bakımından ciddi bir maluliyet halidir. Bugün hepimizde az ya da çok görülen türden bir maluliyet...Her şeyi bulunduğunuz yere, ait olduğunuz tarafa, yüzünüzü çevirdiğiniz yöne bakarak tarif eder ve anlarsanız, sadece bakış açınızı değil görüş açınızı da daraltmış ve kısıtlamış olursunuz. Bu gerçeğin sizin dar bakış açınızla sınırlanması,

Çürük tahtalar

15 Nisan 2021, Perşembe

İnsanların dünyanın gidişatına uyumlu bir şekilde değişip dönüştükleri bir gerçek... Her şeyin hızının arttığı yeni zamanlarda bu değişimin geçmişte yaşandığından çok daha hızlı gerçekleştiği de bir vakıa... Her şeyin her an değiştiği bir dünyada, tabiatı gereği sabit bir hakikate sıkı sıkıya bağlı olması gereken inanmışların inandıklarında sabit kadem olmaları elbette güçleşiyor. Bu gerçeği kabul etmemiz gerekiyor ki, neyle imtihan edildiğimizi hatırımızda tutabilelim.Eski insan, Allah’ın iradesini

Okuma notları

12 Nisan 2021, Pazartesi

“İçinde bir zerre olarak yaşadığımız kainat, mesafeye boyun eğmeyen ilahi aşktan sudur etmiş bir mesafedir. Bizler bu mesafede bir noktayız. Zaman, mekan ve doğanın mekanik kanunları da bu mesafedir. Kötülük diye adlandırdığımız her şey de aslında bu mekanizmaya dahildir. Tanrı merhametiyle bir insanın yaşamına girip tüm varlığını aydınlattığında, kişiye doğa kanunlarına bağlı kalmaksızın, suyun üstünde yürümenin imkanını verir. Ama ne zaman aynı kişi Tanrı’dan aksi istikamete bakar ise, Tanrı’ya

Simülasyona tutunmak

08 Nisan 2021, Perşembe

“O an, hayatım bir film şeridi gibi gözlerimin önünden geçti” diye anlatıyordu kanepedeki adam. “Hangi kanaldaydı bu!” diye sordu birden koltuktaki.Son yüzyılın getirdiği yeni imkanlar insanı doğal sınırlarının ötesinde birtakım imkanlarla donattı. Bugün dünyanın bize fersah fersah uzağındaki herhangi bir köşesinde olup biten bir şeyi görüp işitme imkanına sahibiz. Bu doğal çevremizin, insanlığın başka hiçbir çağında olmadığı kadar genişlemiş olması anlamına geliyor. Kendi hayatının doğal sınırları

Gördüğüne esir düşen bakışlar

05 Nisan 2021, Pazartesi

Bakışlarımı herhangi bir yöne doğru çevirdiğimde gördüklerimi göremediklerime perde kılan kim? Güneşin binalar arasında yavaşça süzülüşünü dikkatimden kaçıran kim mesela? Badem ağacının dallarında birbiriyle oynaşan iki minik serçeyi gözlerimden gizleyen kim? Hastane bahçesinde sessizce oturup içinde umuda dönüştürecek bir şeyler arayan adamı görünmez kılan kim? Hayatımızın orasından burasında kendini gösteren minik hevesli kır çiçeklerini susuz bırakan kim? Biri kendini çok zorlayarak bir şey söylediğinde,

İçimize biriken şeyler

01 Nisan 2021, Perşembe

Bir şeyi gördüğümüzde, işittiğimizde, bir şeyin farkına vardığımızda, orada öyle bir şeyin yaşandığının ayırdında olduğunuzda artık o ‘şey’ hayatınızın bir parçasıdır. Her gün sayısız hayat parçacığını, yaşanmışlık kırıntısını, anlam zerresini alıp içimizde biriktiriyoruz. Bütün o biriktirdiklerimiz bizimle yaşayan, hayatımızı inşa eden, büyütüp çoğaltan, zenginleştirip derinleştiren şeyler oluyor sonra. Kendiliğinden oluşuyor bu birikim, özel bir gayretle toplayıp biriktiriyor değiliz bu ayrıntıları.

Yeni yazı, eski kağıt

29 Mart 2021, Pazartesi

“Eskiden kim olduğumu hatırlamak gittikçe zorlaşıyor” diye söylendi kendi kendine, “bugün kim olduğumu bulabilmemin önündeki en büyük engel de bu!”Yeni şeyler yaşadıkça; duyduklarımıza, gördüklerimize, öğrendiklerimize yeni şeyler ekleyince çoğaldığımızı düşünüyoruz. Bu doğru belki ama... Yaşantımıza, zihnimize, duygularımıza eklediğimiz bütün bu yeni şeylerle eksiliyor da değil miyiz? Sonsuz bir kapasitemiz yok öğrenmek, bilmek için... Bir şeyleri kabımızın içine almak için bir yerden sonra bir

Edebiyat nerede, nasıl?

25 Mart 2021, Perşembe

İyi bir dil, sağlam bir kurgu, titiz ifadeler bir metnin başarısı için önemlidir. Ama bu özenli dinamikler sonucun ‘eser’ olmasını garanti etmez. Her metnin temelde özgün bir fikre, ayrı bir bakış açısına, kendine özgü bir kavrayışa sahip olması gerekir. Eserin, “başarılı bir metin” ya da “iyi bir yazı”dan daha fazla bir şey olduğuna, olması gerektiğine inanıyorsak eğer...Acizane kanaatim, geçen zamanın ve değişen hayatın ‘eser’i hayata getiren süreci önemli ölçüde arızaya uğrattığı şeklinde...

Yürüme bandından inmek

22 Mart 2021, Pazartesi

“İyi ki vaktiyle birileri günlere birbirinden farklı isimler vermiş” dedi yanındakilere, “yoksa onları birbirinden nasıl ayıracağımızı bilemeyebilirdik biz bugün!”Çok zamandır yeni bir güne uyanmıyoruz. Uyanıyoruz tabii ama her yeni gün üç aşağı beş yukarı bir önceki günün, günlerin sürprizsiz bir tekrarı olduğundan yeni bir güne uyanma hissini neredeyse hiç yaşamıyoruz. Günler, sanki hepimiz yürüyen bir bandın üzerindeymişiz ve o bant bizi her gün aynı noktalardan başka aynı noktalara taşıyormuş

Yazı yahut yazılım

18 Mart 2021, Perşembe

“Modern Çağ’ın sonunda iletişimdeki fantastik gelişmeler, neredeyse herkesin dünyanın her tarafındaki insanları anında görme veya konuşmasını mümkün kıldı. Ama aynı zamanda gerçek iletişim, yani ebeveyn ve çocuklar, karı ve kocalar, hatta sevgililer dahil, insanların birbiriyle konuşması ve birbirini dinlemesi gittikçe azaldı. Kısacası; yüz yüze iletişim çöküyor” diyor John Lukacs, ‘Modern Çağın Sonu’ isimli kitabında.Görsel malzemeleri oldukları halden çok daha çarpıcı ve etkileyici hale getiren

Belirli belirsizlikler

15 Mart 2021, Pazartesi

“Hazır bulduğu kavramlarla konuşmayı bir kere kabullenince insan” dedi yanındakine, “yavaş yavaş kendi kelimelerini yitiriyor da, farkında bile olmuyor bunun.”Çerçevesi çizilmiş bir kompozisyonun içini dolduruyoruz. Başlanmış cümleleri bitirmek için kullanıyoruz bütün enerjimizi. Kopyası çıkarılmış resimlerin koyu kalemlerle üstünden geçiyoruz. Tahmin edilebilir sözler söylüyor, hayata giydirilmiş banal senaryoya uygun hareket ediyoruz. Bir rol biçilmiş bize, onu oynuyor, ufak tefek mimiklerle role

Bitimsiz tren

11 Mart 2021, Perşembe

Şu saatlerde neyi tartışıyoruz, hangi mesele etrafında didişiyoruz, ne için birbirimizi gerçekten ya da gıyaben itip kakıyor, onu bunu linçliyoruz? Bunu soruyorum ama aslını isterseniz merak etmiyorum. Hatta güncel hararetli mevzu gelgitleriyle ilgilendiğim bile söylenemez. Dağlar taşlar, uçan kuşlar da ilgilenmiyor. Eser rüzgarın, gelip geçen bulutların, gökte ışıldayan yıldızların da zerre umurunda değil... Fok balıklarının, deniz kaplumbağalarının, mercan ormanlarının muhtemelen haberi bile yok

Sırrını örten esrar

08 Mart 2021, Pazartesi

Bizi, parçası olduğumuz bütünlüğü seziyor olmaktan da alıkoydular. O bütünlüğü bütün hakikatiyle biliyor olmamız, kendi aklımız ve fikrimizle mümkün değildi ama seziyor olmanın, farklı farklı yollardan giderek de olsa arıyor olmanın imkanlarına sahiptik. Hâlâ da sahibiz aslında. Ancak o mübarek merakın içimizin bir yerinde yeşermesine yol verecek iklimden uzaklaştık. Bütünlüğünden habersiz bir parçaya dönüştük, parçanın dar kalıpları içinde yaşamaya alıştık. Bütünlük sezgisine sahip olmak, her parça

İnsanın öteki yarısı

04 Mart 2021, Perşembe

Akan şeyler arasından alıp zihnimizin kazanına attığımız birçok malzeme var. Bunların pek çoğu güncelliğini ancak saatlerle sınırlı olarak koruyabilen sade suya tirit şeyler... Bilgi deseniz değil, enformasyon deseniz karşılamaz, havaya karışmaya fevkalade müsait sabun köpükleri... Yine de zihnimizin kazanı içinde hiç de yabana atılamayacak boyutta ve hacimde yer tutuyorlar. Malum insanlar olarak hepimiz kendi doğal kabiliyetlerimizle sınırlıyız, bunun ötesine geçemiyoruz. Dolayısıyla, içinde sürekli

Zihniyetin mezar taşı

01 Mart 2021, Pazartesi

“Bu sözlerimle artık bu meseleye son noktayı koyuyorum” diye pervasızca böbürlendi biri. “Noktayı koyduğun yere zihninin mezar taşını da dik o vakit!” dedi sakin bir sesle diğeri.Büyük harflerle konuşmayı, sözünün içini dolduramayacağı baştan belli iddialarla doldurmayı seviyoruz. Öyle olmak, en fazla ortalamanın tavanını yakalamaya muktedir kişiliklerimizi bolca süsleyip makyajlamak icap ediyor topluluk içinde. Böyle adı konmamış bir kural var sanki, herkes inanıyor böyle olması gerektiğine. Böyle

Yediveren

25 Şubat 2021, Perşembe

Yüzüne uzun uzun baktıktan sonra, “Benimle gelmek ister misin” diye sordu ellerini tutarak. “Gerçekten bir yere gidiyor olduğunu düşünseydim gelirdim” dedi umarsızca karşısındaki.Dünya, yol boyu ihtiyaç duyacağına inandığı her şeyi mutlaka yanında taşımak isteyenler için ne uzun yol!Her şeyin sözlüklerde yer tutan bir standart tarifi var, birbirimizle anlaşabilmek için bu standart tariflere ihtiyaç duyuyoruz. Ancak hayatımızı dolduran anlam evreninin sadece sözlüklerde zapt olunan, kayıt altında

“Gökyüzü gibi bir şey”

22 Şubat 2021, Pazartesi

Bu zamanda içten içe derin kırılmalar yaşıyor hemen her insan. Böyle olduğu için, hayatındaki o kırılmaları tetikleyen bir fay hattı gibi hatırlıyor daha çok çocukluğunu. Oysa çocukluğu uzak kaldığı vatanıdır insanın. Bilmeden, neresini nasıl acıttığını anlayamadan özleyip durduğu ana yurdu...“Küçük bir çocukken” dedi kederli gözlerle yanındakine bakarak, “her şey içime sığmayacak kadar büyüktü”Kimilerinin zor bir çocukluk yaşadığı doğrudur. Bugün kişiliğine bir kambur gibi binen yükleri acılarla

Doğruya nereden gidilir?

18 Şubat 2021, Perşembe

Bu devirde kendimize her gün yüzlerce kere sormamız gereken esaslı sorulardan biri şu olmalı diye düşünüyorum acizane: Acaba şu anda gerçekten doğruyu mu arıyorum, yoksa bütün zihin mesaimi bir şeyleri kendi doğruma uygun hale getirmek için tevile mi harcıyorum? Herkesin bu soruya verdiği cevabın farklı olabileceğini kabul etmekle birlikte, genel olarak büyük ekseriyetimizin kafa mesaisinin daha ziyade ikinci duruma karşılık geldiğini söylemekte pek tereddüt etmiyorum. ‘Doğruyu bilmek’ zannı ya

Uzun yolun kısası

15 Şubat 2021, Pazartesi

“Dinleyecek biri olsa” dedi kederle, “anlatmayı istediğim o kadar çok şey var ki!”Ömrümüz boyunca sadece bir kez yan yana geldiğimiz insanlarla birkaç duraklık yolculukları paylaştığımız oluyor. Birbirimizle konuşmadığımız sürece hikayelerimiz, bir otobüsün o günkü hikayesinde beraberce bulunmak dışında birbirine dokunmuyor. Karton kutulardaki yumurtalar gibi, sarımız beyazımız birbirine karışmıyor. Şurada burada birbirinin yanı başına kadar sokulup birbirinden habersiz yaşamaya devam eden nice