 |
|
|
 |
|
| ABDULHAMİD HAN |
ABDÜLHAMİD HAN
Osmanlı padişahlarının 34'üncüsü olan Sultan II. Abdülhamid Han aklı, zekası ve ilmi fevkalade üstün olan bir zattı. Batılıların ve iç düşmanların asırlar boyunca devleti yok etmek için hazırladığı yıkıcı, sinsi planlarını sezip, önlerine aşılmaz bir set olarak dikildi. Hazırlayanları ve maşa olarak kullandıkları yerli işbirlikçilerini, sahte kahramanları işbaşından uzaklaştırdı.
İşte bu büyük zatın 10 şubat, 96. yıldönümü idi. Yıldönümü vesilesi ile Yıldız Üniversitesi ve İstanbul Medeniyet Üniversitesi işbirliği ile iki açık oturumdan oluşan etkinlik düzenlendi. İlk panel Abdülhamid'in sağlık politikasıyla ilgiliydi. Oturum başkanlığını yaptığım bu panelde konuşmacılar özet olarak şunları anlattılar:
Prof. Dr. Hüsrev Hatemi; Abdülhamid'in çok iyi niyetli, sağlam karakterli ve vefalı bir insan olduğunu söyledi. Kendisinden çok devleti düşünürdü. 33 sene zalimlik yapmadan devleti ustalıkla idare etmişti. Ona atılan iftiralardan biri de pinti olduğuna dairdi. Bu çok çirkin bir suçlama olduğunu ifade etti. Aristokrat havada, halktan uzak yaşamamıştı. Atatürk'ün Abdülhamid'i küçümseyici veya kötüleyici bir sözünün olmadığını da ekledi.
Prof. Dr. Nil Sarı ise Abdülhamid'in sağlık alanındaki eserlerinden söz etti ve bazılarının fotoğraflarını gösterdi. Abdülhamid 90 adet gureba hastanesi, 19 adet belediye hastanesi, 89 adet askeri hastane ayrıca eğitim hastaneleri, kadın hastaneleri, akıl hastaneleri açmıştı. Bu hastaneler ülkemizden Lübnan'a, Yemen'den İsrail'e, Makedonya'dan Suriye'ye, Yunanistan'dan Libya'ya, Suudi Arabistan'dan Irak'a pek çok yerleşim bölgesine yayılmıştı. Ayrıca eczaneler, hapishane, sağlık merkezleri, fakirler, acizler ve hacılar için misafirhane de pek çoktur. Müthiş bir sağlık hizmetidir bu. Maalesef tahttan düştükten sonra bu eserlerin isimleri değiştirilmiş, bazıları yıkılmış ve bir kısmı da başka alanlarda kullanılmaya başlanmıştır. Kısacası bu büyük insan unutturulmak istenmiştir. Kasımpaşa, Haydarpaşa, Gülhane ve Mektebi Tıbbiye-i Şahane adlı eğitim ve üniversite hastanelerini açan da Abdülhamid olmuştur.
Doç. Dr. Adem Ölmez ise Abdülhamid Han'ın özellikle eğitim, sağlık, ulaşım ve asayişe önem verdiğini anlattı. Zamanında yeni bulunan aşıları ülkeye getirmiş, aşı ve kuduz hastalığı üzerine merkezler kurmuş, Bimarhaneleri yani akıl hastanelerini ıslah etmiştir. Akıl hastalarına zincir kullanımını yasaklayarak bugün bile saldırgan hastalarda kullanılan gömleği yerine koymuştur.
Dr. Şerif Esendemir konuşmasına Necip Fazıl'ın, "Abdülhamid'i anlamak her şeyi anlamak olacaktır." sözleriyle başladı. Abdülhamid'in tren yolları, bakteriyolojihane, cami ve mektepler yaptırdığını, çağına uygun yaşlılık politikası izlediğini, habitat yani biyosferi merkezi alan ekolojik politikaya önem verdiğini anlattı.
Bunları dinlerken aklıma hep başbakanımız Recep Tayyip Erdoğan çağrışım yaptı. O da ülkeye duble yollar, hızlı trenler, Marmaray, üçüncü boğaz köprüsü, çok sayıda havaalanı gibi sayılamayacak eserler hediye etti. Sağlık alanında yeni hastaneleri hizmete açtı. Sağlık hizmetlerini halka yaydı. Eğitim alanını pek çok üniversite, sayısız derslik ve binlerce yeni öğretmenle destekledi güçlendirdi. Kısacası Abdülhamid'in çağdaş bir takipçisiyle karşı karşıyayız.
Abdülhamid Han'ı nasıl ki bir takım vicdansız, merhametsiz ve acımasız kişiler, iç ve dış düşmanların oyununa gelerek, maşası olarak bir saray darbesi ile düşürdülerse aynı komplo şu an başbakanımıza karşı düzenlenmektedirler. Bu ülkeye hizmet etmek bazılarının gözüne batmakta ve ellerinden geleni yapmaktadırlar.
Rabbim Başbakanımızı korusunu2026 |
|
|
|
|
 |
Fakirleri doyurmanın karşılığı!..
Abdüllatif Uyan
01 Ocak, 2026
Horasanlı biri, Habîb-i Acemî hazretlerine; "Efendim, biz hacca gidiyoruz. Dönünceye kadar, şu on bin dirhemle benim için bir ev alır mısınız?" dedi.
Ve parayı verdi.
Hazret-i Habîb de;
"Olur, alırım" dedi.
O, teşekkür edip ayrıldı.
Büyük velî düşündü ki:
"Bu parayla fakir halkı doyurayım, o kimse için de Cennette bir köşk satın alayım!"
Horasanlı geri döndü.
Hazret-i Habîb'e sordu:
“Söylediğim evi aldınız mı?"
O, cevâben;
"Evet, sana çok muhteşem bir köşk aldım" buyurdu.
Adam sevinç içinde;
“Onu bir göreyim" dedi.
Hazret-i Habîb;
"O köşk, Cennette ve yakında ona kavuşursun" dedi.
Adam sevindi...
Hazret-i Habîb'e;
“Bunun için senet yaz" dedi.
O da bir kâğıda;
"Bu, Habîb-i Acemî'nin, Rabbinden, şu Horasanlı için satın aldığı köşkün senedidir" diye yazıp verdi.
Adam onu aldı.
Ve hanımına verip;
"Ölürsem bu senedi kefenime koy" dedi.
Ve bir müddet sonra da vefât etti...
Ertesi gün, kabrin üzerinde bir “ipek” gördüler.
Rengi yeşildi.
Ve üzerinde;
"Bu, Habîb-i Acemî'nin şu kimse için aldığı köşkün berâtıdır. Allahü teâlâ, bu köşkü Horasanlıya verip, Habîb'i borcundan kurtardı" diye yazıyordu.
.
"Habib kalpten konuşur..."
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
02 Ocak, 2026
Hasan-ı Basrî hazretleri; Habib-i Acemî hazretlerini çok sever ve bâzen meclisinde sohbet etmesini söylerdi.
O da sohbet ederdi.
Bâzısı merak etti...
Ve Hasan-ı Basrî'ye;
"Efendim, siz varken meclisinizde onun sohbet etmesini istemenizin hikmeti nedir?" diye sordular.
O da cevâben;
"Habib, kalbinden ihlâsla konuşup insanların kalbine yerleştirir. Onun için konuşturuyorum" buyurdu.
● ● ●
Bir defa da kapılarına bir fakir geldi.
O sırada hanımı hamur yoğurmuş, ekmek yapmak için komşudan ateş istemeye gitmişti.
Habîb kapıyı açtı.
Ve gelen o fakîre;
“Şu hamuru al, ekmek yapar, yersiniz" buyurdu.
Fakîr çok sevindi.
Ve hamurları alıp gitti.
Habîb'in hanımı gelip hamuru göremedi.
Hâliyle merak etti.
Ve beyine sordu bunu.
O da cevâben;
"Ekmek yapmaya götürdüler" dedi.
O ara biri geldi.
Elinde sepet vardı.
İçi, sıcacık ekmekle doluydu.
Onu bırakıp gitti.
Kadıncağız bunu görünce;
"Hamurlar ne çabuk ekmek oldu?" diyerek hayretini bildirdi!
.
Bu dinde en zor iş nedir?
Abdüllatif Uyan
abdullatif.uyan@tg.com.tr
03 Ocak, 2026
Bir kadın, Hazret-i Habîb'e gelerek; "Evde hiç ekmeğimiz yok" diye dert yandı.
O da sordu ona:
"Aileniz kaç kişidir?”
Kadın söyledi.
Habîb de kalktı.
İki rekât namâz kılıp;
"Yâ Rabbî! Bana hüsn-i zan ediyorlar. Sen bunlara ihsân eyle" dedi.
Sonra kalktı.
Etrâfa baktı.
Önünde gördüğü "elli dirhem" parayı kadına verip;
“Bunu al, ama kimseye söyleme" buyurdu.
● ● ●
Bu zât bir gün sevdiklerine;
“Bu dinde en zor iş, doğru yolu bulduktan sonra, hep o yolda kalmak, sebat etmek, o yoldan hiç ayrılmamaktır” buyurdu.
Ve ilâve etti:
“Hud sûresinde, Efendimize; ‘Emrolunduğun doğru yolda yürü, o yoldan ayrılma!’ meâlindeki âyet-i kerîme inince, Efendimiz aleyhisselâm; ‘Hud sûresi, sakalıma ak düşürdü’ buyurdular.”
● ● ●
Bir gün de;
“Kardeşlerim! İki şey olmasaydı, bu dünyâda yaşamaya değmezdi" buyurdu.
“Onlar nedir?” dediler.
Cevâbında;
“Biri; seher vakitlerinde tövbe istiğfâr etmek, öbürü, Allah dostlarıyla berâber olmaktır” buyurdu.
.
“Kardeşlerim, gıybetten uzak durun!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
04 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
İbni Sîrîn hazretleri, Tâbiîn’den, tefsîr ve fıkıh âlimi ve meşhur rüyâ tâbircisidir. Basralı’dır. 110 (m. 729) senesinde vefât etti.
Adı Muhammed. Babasınınki Sîrîn. "İbni Sîrîn" diye tanınır.
Resûlullah’ın hizmetçisi olan Enes bin Mâlik hazretlerinin âzâtlı kölesidir.
İbni Sîrîn hazretleri âlim olup, rüyâ tâbiri ilminde meşhurdu özellikle.
Her günahtan kaçardı.
Allah'tan çok korkardı!
Yakınlarına sık sık;
“Kardeşlerim! Gıybetten uzak durun. Zîrâ gıybet edenlere çok şiddetli azap olacaktır!” buyururdu.
● ● ●
Birisi anlatıyor:
Bir gün İbni Sîrîn hazretlerine vardım.
Haccac'ın aleyhinde bir iki lâf söyledim.
Derhâl susturdu beni.
Ve çok hiddetli olarak;
“Bilesin ki, Cenâb-ı Hak, hükmünde çok âdildir. Başkasının hakkını ondan aldığı gibi, onun hakkını da başkalarından alır!” buyurdu.
Mahcup oldum!
Önüme baktım...
O, devâm edip;
“Sen, onun işlediği zulüm ve günâha bakıp da, senin yaptıklarını küçük görme sakın! Zîrâ senin işlediğin çok küçük bir günah, âhirette, senin için çok büyük ve çetin olacaktır” dedi.
Elini öpüp ayrıldım.
Bir daha da gıybet yapmadım.
..
"İmânımız çok kıymetlidir!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
05 Ocak, 2026
İbni Sîrîn hazretleri, meşhur rüyâ tâbircisidir.
Biri, bu zâta gelip;
“Efendim, gıybetinizi yaptım, lütfen beni hoş görün ve hakkınızı helâl edin” dedi.
Büyük velî;
“Ey kişi! Rabbimiz bu gıybet fiilini çirkin bilip hoş görmezken ben nasıl hoş görürüm. Hakkımı helâl ettim. Ama sen de bu işi bir daha yapma” buyurdu.
O kişi mahcuptu.
“Peki efendim” dedi.
Elini öpüp ayrıldı.
Ve bir daha yapmadı kimsenin gıybetini.
● ● ●
Bir gün de sohbette;
“Birinin çok nâdide inci mücevherleri olsa, bunları koyacak yer bulamaz. Üstelik hırsız çalmasın diye de türlü çâreler arar, hattâ bu yüzden uykusu bile kaçar, değil mi?” diye sordu.
Dinleyenler;
“Evet efendim” dediler.
Büyük velî;
“İşte îmânımız da böyle çok kıymetlidir, onu korumak için tir tir titremeliyiz!” buyurdu.
● ● ●
Bir gün de sohbetinde;
“Kardeşlerim! Namâzlarınızı vaktinde kılın ki, kıyâmet günü pişmân olmıyasınız!” buyurdu.
Ve ilâve etti:
“Efendimiz aleyhisselâm; ‘Bir namâzı vaktinde kılmayarak kazâya bırakan ve edâ etmeden önce vefât eden kimsenin mezarına, Cehennemden yetmiş pencere açılır ve kıyâmete kadar azap çeker’ buyurmuştur.”
.
"Câriyelerden biri annen olabilir!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
06 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
İbni Sîrîn hazretleri, meşhur rüyâ tâbircisidir.
Bir kimse bu zâta;
"Ben rüyâmda, zeytinyağını zeytinlerin üzerine döktüğümü gördüm. Acabâ tâbiri nedir?" diye sordu.
İbni Sîrîn, ona;
"Zeytinyağı zeytinden olmadır, aslına gidiyor. Sen câriyelerini araştır. Onlardan biri, genç yaşta esîr edilen annen olabilir" dedi.
Adam şaşırdı!
Gidip araştırdı...
Hakîkaten bir câriyesinin, “kendi annesi” olduğu ortaya çıktı.
● ● ●
Bir başkası da;
"Rüyâmda incileri domuzların boynuna astığımı gördüm. Acabâ tâbiri nedir?" diye sordu.
İbni Sîrîn cevâben;
"Sen, lâyık olmayan kimselere hikmet öğretiyor olabilirsin" buyurdu.
Adam araştırdı...
Düşündü taşındı...
Talebelerinden birinin bu işlere ehil ve lâyık olmadığını öğrendi.
● ● ●
Bir adam da;
"Ben, rüyâmda bir kuşun, mescitten güzel bir taşı alıp gittiğini gördüm" dedi.
İbni Sîrîn dinledi.
Ve cevap olarak;
"Hasan-ı Basrî vefât etmiştir" buyurdu.
Hakîkaten o gece vefât etmişti...
.
Meleklerin dua ettiği kimse!..
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
07 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
İmâm-ı âzam Ebû Hanîfe hazretleri; bir gece rüyâsında, Peygamber Efendimizin mübârek kabrini açıp, mübârek kemiklerini göğsünde topladığını gördü.
Uykudan uyandı...
Tâbirini merak etti...
Derhâl İbni Sîrîn'e gidip kendisini tanıtmadan anlattı gördüğü rüyâyı.
Ve tâbirini suâl etti.
İbni Sîrîn hazretleri dinleyince;
"Bu rüyâyı sen göremezsin. Bunu ancak Ebû Hanîfe görebilir" dedi.
İmâm-ı âzam;
"O benim" deyince;
"Sırtını aç" dedi.
İmâm-ı âzam açtı.
İbni Sîrîn iki omuzu arasındaki 'ben'i gördü.
O olduğunu anladı...
Ve çok duygulanıp;
"Sen o kimsesin ki, Resûlullah senin hakkında; ‘Ümmetimden bir kimse gelir ki, onun iki omuzu arasında bir 'ben' vardır. Allahü teâlâ, benim dînimi onunla diriltir’ buyurmuştur" dedi.
● ● ●
İbni Sîrîn, bâzı gençlere;
"Din kardeşlerinizin işlerine yardım edin. Allahü teâlâ bunun karşılığını mutlaka size verir" buyurdu.
● ● ●
Bir gün de;
“Peygamber Efendimiz; ‘Bir kimse din kardeşinin bir işini yaparsa, binlerle melek o kimse için dua eder. O işi yapmaya giderken her adımı için bir günâhı affolur’ buyuruyor” diye nakletti sevdiklerine.
.
İbadetten tad alanlar...
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
08 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Hallâc-ı Mansur hazretlerinin asıl adı Hüseyin bir Mansur'dur.
306 (m. 918)’de şehîd edildi.
Kalbi, Hak teâlânın aşkıyla yanar, şiddetli mücâhede ve riyâzet yapardı.
Nefsinin istediğini yapmaz, istemediklerini yapardı.
Her gün “bin rekât” namâz kılardı.
Bu âdetini, hiç bozmamıştı.
Yalnız, öldüğü gece, beş yüz rekât kılmıştı.
● ● ●
Bâzı sevenleri;
“Efendim, bu yüksek dereceye erişmişken niçin bu kadar çok ibâdet yapıyorsunuz” dediler.
Onları dinledi.
Ve cevâbında;
“Bir kul Rabbine dost olursa, o, ibâdetten başka hiçbir şeyden tat almaz” buyurdu.
● ● ●
Bu zât bir gün, Hallâc, yâni pamuk atıcısı olan bir tanıdığının dükkânına gitmişti.
Dükkân sâhibi yoktu...
Bir iş için çıkmıştı dükkândan.
Mübârek zât pamuklara baktı.
Sonra eliyle bir “işâret” yaptı...
Pamukla çekirdek ayrıldı.
Az sonra geldi dükkân sâhibi.
Gördü ki; bir günlük iş bir anda hâlledilmiş.
Bu hâdiseden sonra ona “Hallâc” dediler.
Yoksa, asıl mesleği bu değildi mübârek zâtın.
.
"Fakirlik nedir efendim?"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
09 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Hallâc-ı Mansur hazretlerine, “Fakîrlik nedir efendim?” diye sordular.
Cevâbında;
“Fakîrlik, herkesten ümîdini kesmek ve her ihtiyâcını Rabbinden istemektir. Yâni bir Müslüman, ne kadar sıkıntıda olsa da, yine hiçbir işini âciz kullara arz etmemelidir.” buyurdu.
● ● ●
Bir gün de gençlere;
“Siz Allah katında kıymetli olmak ister misiniz?” diye sordu.
O gençler sevinip;
“Çok isteriz” dediler.
“Öyleyse Allahü teâlânın kıymet verdiğine kıymet verin. Hakîkî Müslüman, Allahü teâlânın emirlerine kıymet verir” buyurdu.
● ● ●
Bir gün de sevdiklerine;
“Kendinizi hiçbir Müslümandan üstün bilmeyin, bilâkis her Müslümanı kendinizden daha üstün tutun” buyurdu.
Ve ekledi:
“Her Müslümanı görünce, kendi saadetinizi, onun duâsını almakta bilin ve kendinizde hakkı bulunanların ‘kölesi’ gibi olun”
● ● ●
Bir sohbetinde de;
“Kendinizi, vermeye alıştırın, vermeye alışmayanların, son nefeste işi zordur” buyurdu.
“Niçin” dediler.
“Vermeye alışık olmadıkları için ruhlarını da zor verirler. Ölüm meleği, onların ruhlarını, yaş keçeden diken söker gibi çekip alır” buyurdu.
.
Anne babanın en mühim vazifesi!
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
10 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Hallâc-ı Mansur hazretleri bir gün dört yüz kişiyle hac yoluna çıktı.
Bir miktar yol gittiler.
Sonra çok acıktılar.
Bunu bu zâta arz edip;
“Efendim, şu anda kelle kebabı olsaydı ne güzel yerdik” dediler.
Hemen bir elini arkasına uzattı.
Ve tâze pişmiş iki pide ile bir kelle kebabı alıp verdi birine.
Sonra bir daha uzandı.
İki pide bir kelle kebabı daha alıp verdi ikinciye.
Sonra üçüncüsüne...
Sonra dördüncüsüne...
Böylece o dört yüz kişinin tamâmına ikrâm etti bu pide ve kebaptan.
Onlar kebapları yiyip;
“Şimdi de tâze hurma istiyoruz efendim” dediler.
Mübârek zât ayağa kalktı.
Ve “Öyleyse ağaç diye beni silkeleyiniz!” buyurdu.
Dediğini yaptılar.
O anda o kadar çok tâze hurma döküldü ki, o dört yüz kişinin hepsi yedi de bitmedi yine.
● ● ●
Bir gün bu zâta;
“Efendim, anne babanın, çocuklarına karşı en mühim vazîfesi nedir?” diye sordular.
Cevâben;
“Dînini öğretmektir. Zîrâ bir hadîs-i şerîfte; (Ey Eshâbım! Her biriniz bir sürünün çobanı gibisiniz. Nasıl ki, çoban sürüsünden mesulse, siz de emriniz altındakileri Cehennem ateşinden korumalısınız) buyuruldu” diye nakletti.
.
"Allah’ın kullarına yardım edin!”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
11 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Hallâc-ı Mansur hazretleri, sôfiyye-i aliyye denilen büyük velîlerdendir.
Onun devrinde birinin kuşu âniden ölmüştü...
Buna çok üzülüyordu ki, bu velîye rastlayıp söyledi kuşunun öldüğünü.
Büyük velî;
“İstiyorsan dirilsin” buyurdu.
Adam;
“Çok isterim, ama dirilmez ki” dedi.
Büyük velî;
“Allahü teâlâ dilerse dirilir” buyurdu.
O anda, bi iznillah “kuş” canlanıp geldi yanlarına.
Adam sevinçten uçuyordu...
● ● ●
Bir gün bu zâta;
“Efendim, duânın kabûl olacağı anlar var mıdır?” diye sordular.
Buyurdu ki:
“Elbette vardır. Farz namâzlardan sonra, Kâbe-i şerîfi ilk görünce ve mümin mümini görünce, yapılan duâlar kabûl olur. Onun için müminle karşılaşınca selâm veriyoruz. Zîrâ selâm, en büyük duâdır.”
● ● ●
Bir sohbetinde de;
“Kardeşlerim! Allah’ın kullarına yardım edin” buyurdu.
Ve ekledi:
"Hadîs-i şerîfte Peygamberimiz aleyhisselâm (Bir mümin kardeşinin bir ihtiyâcını karşılamak için giden kimseye, her adımı için yetmiş sevap verilir ve yetmiş günâhı affolunur) buyurdu."
.
"Enelhak ne demek?"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
12 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Hallâc-ı Mansur büyük velîlerdendir. Sekr hâlindeyken ağzından “enelhak” kelimesi çıktı bir gün.
Bu söz, görünüşte “ben Hakkım" mânâsına geliyorsa da, onun bundan murâdı bu değildi.
"Ben yokum, Allah var" demek istemişti.
Zîrâ sekr hâlindeydi.
Yâni şuuru yerinde değildi.
O devrin âlimleri, onun bu sözünü, dînî yönden "küfür" sayıp hapsettiler.
O hapisteyken, bâzı sevdikleri kendisine;
“Sabır nedir efendim?” diye sordular.
Büyük zât ayaklarını bağlayan kalın zincirlere işâret ederek;
“Sabır şudur ki, şu kalın zincire baksam açılırlar” buyurdu.
Ve o zincire bir nazar etti.
O anda, kalın zincir koptu.
O kimse çok şaşırdı!
Bu defâ, içinde olduğu odanın duvarına, bir baktı.
O bakışla kayboldu duvar.
O anda Dicle'nin kenarında buldular kendilerini.
Adamcağız “neler oluyor?" diye düşünürken, yine zindanda olduklarını fark etti.
Büyük zât ona bakıp;
“İşte, sabır budur” buyurdu.
Yâni o kişiye;
"Bütün bunlara rağmen sabredip, hapishâneden çıkmıyorum" demek istedi.
.
“Beni sevmeyenleri de affet yâ Rabbî!”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
13 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Hallâc-ı Mansur hazretlerine bir gün bir kimse geldi.
Ve bu zâta;
“Tasavvufta fakîrlik nedir?” diye sordu.
O anda zindandaydı.
Adam bakınca, zindanın duvar taşlarının altın ve gümüş olduğunu fark etti.
Çok şaşırdı.
Bu defâ da;
“Fütüvvet nedir?” diye sordu.
Cevâben;
“Bu gece anlarsın” buyurdu.
Adam merak içinde eve gitti.
Ve o gece rüyâ gördü.
Rüyâsında kıyâmet kopmuş ve bütün insanlar bir meydanda toplanmışlardı.
Bir aralık Hallâc-ı Mansur hazretlerini gördü yanında.
Ve bir ses duydu;
Gâipten geliyordu.
“Ey Mansur! Seni seven Cennette, sevmeyen Cehennemde olacaktır” buyuruluyordu.
Hazret-i Mansur bu nidâyı duydu.
Ve ellerini açıp;
“Yâ Rabbî! Beni sevmeyen kulları da affet” diye yalvardı.
Adam bu gördüklerinden bir mânâ çıkarmaya çalışıyordu ki; büyük velî o kimseye dönüp;
“İşte fütüvvet budur” buyurdu.
.
"Sabrın alâmeti nedir efendim?"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
14 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Hallâc-ı Mansur hazretleri, 400 kişi ile birlikte çöle açılmıştı. Birkaç gün geçti. Yiyecek hiçbir şey bulamadılar. Açlıktan perişan bir hâle geldikleri sırada ona gelerek hallerini arz ettiler. Hemen elini arkaya uzatıp, 400 kişinin her birine bir kelle ile iki pide verdi.
***
Bir gün bir sevdiği, Hallâc-ı Mansur hazretlerine gelerek;
“Sabretmenin alâmeti nedir efendim?” diye sordu.
Büyük velî;
“Bir kimsenin elini ayağını kesip bir köprüde asarlar, hattâ türlü türlü eziyet ederler de, o kimse bütün bunlara sabredip hiç âh-u vâh etmezse, işte sabrın alâmeti budur” buyurdu.
‘Bir kimse’ dediği, bizzat kendisiydi.
Nitekim bu sözünün üzerinden fazla bir zaman geçmemişti ki, elini ayağını kesip bir köprü başında astılar kendisini.
Bir gün de birine;
"Ne iş yapıyorsun?" diye sordu.
O kimse de;
"Hamdolsun huzûr ve âfiyetteyim. Dünyâyı terk ederek bir köşeye çekildim, cenâb-ı Hakk'ın zikriyle meşgul oluyorum” dedi.
Büyük velî;
“Huzûr ve âfiyet bu değildir” buyurdu.
Adam şaşırdı:
“Ya nedir efendim?” diye sordu.
Cevâben;
“Huzûr ve âfiyet, nefsin itmînâna kavuşmasıdır. Nefsini tam îmâna getir de, ister bir köşede otur ibâdet yap, istersen insanların arasında bulun” buyurdu
..“Ârif kime denir efendim?”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
15 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Hallâc-ı Mansur hazretleri, sôfiyye-i aliyye denilen büyük velîlerdendir...
Bir gün sevdiklerinden biri bu zâta gelip “Ârif kime denilir efendim?” diye sordu.
Büyük velî;
“Ârif o kimsedir ki; onu, üçyüzbeş senesinin, Zilkâde ayının bitmesine altı gün kala, bir salı günü, Bağdat'ın bir meydanında; ellerini ve ayaklarını kesip ve gözlerini çıkarıp, baş aşağı olarak îdâm eder, cesedini de yakıp, külünü savururlar” buyurdu.
Bir kimse dediği, bizzât kendisiydi.
O kişi bu târihi kaydetti.
O gün geldiğinde Bağdat'ın bir meydanında buyurduğu gibi astılar ve cesedini yakıp külünü savurdular!
● ● ●
Îdâm edilmesine, “üç gün” kalmıştı...
O gece yatağında bulamadılar.
İkinci gecesinde, ne Hallâc-ı Mansur hazretleri vardı, ne de zindan.
Son gece, Hazret-i Mansur da vardı, zindan da.
Hikmetini sordular.
Cevâbında;
“Haklısınız, ilk gece Rabbimleydim, onun için beni bulamadınız. İkinci gece Rabbim benimleydi, onun için ne beni buldunuz, ne de zindanı. Son geceyse beni bulmanız lâzımdı, buldunuz. Çünkü beni bulmadan idâm edemezdiniz” buyurdu.
.“Halka nasîhat et yâ Alî!.."
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
16 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Alî bin Vehb-i Sincârî hazretleri, Irak'ta yaşıyan büyük evliyâdandır.
Yedi yaşında Kur’ân-ı kerîmi ezberledi.
On üç yaşında Bağdat'a gitti.
Derin âlimlerden ders okudu...
Bütün bu ilimlerde tam olarak yetişti.
Bir gece rüyâsında Ebû Bekr-i Sıddîk hazretlerini gördü.
Büyük sahâbî ona bir “takke” giydirdi.
Uyandığında başında buldu takkeyi.
Birkaç gün geçti...
Ve bir gece yattı.
Hızır aleyhisselâm rüyâsına girdi ve “Yâ Alî!.. İnsanlara dînimizin emirlerini söyle, onlara anlat” buyurdu.
Az zaman geçti.
Resûl-i ekrem hazretlerini rüyâda gördü.
Efendimiz kendisine;
“Halka nasîhat et” buyurdu.
Bu mânevî îkazı aldı.
Ve nasîhate başladı.
Çok faydalı oldu Allah'ın kullarına.
Ayrıca ziraatla uğraşırdı.
Çift sürer, tohum eker, hasat yapardı.
Bir gün tarlasında çift sürüyordu.
Öküzün biri düşüp öldü ansızın.
Hayvanı boynuzundan tuttu.
“Yâ Rabbî! Bunu dirilt” diye yalvardı.
Günahsız ağızla yalvarmıştı.
Duâ, ânında kabûl oldu.
Ve hayvan dirilip kalktı...
.
“Üzülme, eski hâllerine yine kavuşacaksın!”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
17 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Alî bin Vehb-i Sincârî hazretleri zamânında, Hemedân'da bir kimse vardı ki, “melekût âlemi”ni görüyordu.
Bir müddet sonra kaybetti bu hâlini.
Çok üzülüp tövbe ve istiğfâr etti!
Bu hâlini tekrar kazanabilmek için bir “Allah adamı” aradı diyâr diyâr.
Bu zâtı tavsiye ettiler.
Çok sevinip çıktı hemen.
Geldi bu velîyi ziyârete.
Derdini söyleyip himmet ve yardımını ricâ etti.
O da kendisine;
“Üzülme. Eski hâlinden daha yüksek hâllere kavuşursun inşallah” buyurdu.
Adam çok sevindi;
Ve sordu ki:
“Sahi mi efendim?”
“İnşallah kardeşim” buyurdu.
Ardından;
“Gözünü kapat!” dedi.
Adam gözünü kapatınca, “melekût âlemini” gördü yine.
Buyurdu ki:
“Bu, senin önceki hâlin. Bir daha kapat bakalım. Bu defâ neler göreceksin.”
Bir daha kapatınca, yerden tâ Arş'a kadar bütün âlemleri âşikâr gördü bu defâ.
Son olarak;
“Gözünü aç ve bir adım at” buyurdu.
Adam gözünü açıp bir adım atınca, Hemedân'da buldu kendini...
.
."Tövbe vakti gelmedi mi?.."
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
18 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Irak’ta yetişen evliyânın büyüklerinden Ebû Bekr bin Hüvârâ hazretleri; gençlik senelerinde harâmîlik yapar, insanların yolunu keserdi.
Adamları vardı yanında.
O, hepsinin reîsiydi...
Bir gece, çetesiyle tenhâda gidiyordu ki, bir kadının, kocasına; "Korkuyorum, şimdi İbni Hüvârâ gelip bizi yakalar!" dediğini işitti.
Ve bir ses duydu...
Gâipten geliyor ve;
“Ey ibni Hüvârâ! Allah'tan korkma zamânı gelmedi mi?” diye nidâ ediliyordu.
Bu sesle irkildi.
Ve ağlayarak;
"Bu nasıl iş ki, insanlar benden korkuyorlar, bense Rabbimden korkmuyorum!" dedi.
O an tövbe etti.
Hak yola yöneldi.
Ve bir gece yattı.
Resûl-i ekrem’i gördü rüyâsında.
Yanında Ebû Bekr-i Sıddîk da vardı.
İbni Hüvârâ, Efendimize yaklaşarak; “Bana, hırka giydirir misiniz” dedi.
Resûl-i zîşân Efendimiz,
Hazret-i Sıddîk'ı gösterip;
“Senin üstâdın odur, sen ona git!” buyurdu.
Ve Hazret-i Sıddîk'a;
“Yâ Ebâ Bekr! Adaşın Ebû Bekr’e hırka ve takke giydir” buyurdu.
O da îfa etti bu emri.
İbni Hüvârâ uyandı...
“Hırka” ile “takke”yi üzerinde buldu.
O gün Irak semâlarında;
“Ebû Bekr bin Hüvârâ, Allah'a yakın bir velî oldu” nidâsı duyuldu.
.
"Çocuğumu kurtarın!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
19 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Irak’ta yetişen Ebû Bekr bin Hüvârâ hazretlerinin huzûruna bir kadın gelerek; “Efendim, az önce filân nehirde oğlum boğuldu. Ondan başka da hiç kimsem yok, ben ne yapacağım” diye dert yandı.
İbni Hüvârâ sordu:
“Peki, ne istiyorsun?”
“Oğlumu bana geri ver.”
“Boğuldu diyorsun.”
“Evet, boğuldu. Ama sen duâ edersen, Rabbim onu diriltir. Azîz ve Celîl olan Allahü teâlâya yemîn ederim ki, O sana bu makâmı vermiştir. Bana bu iyiliği yapmazsan, seni Hak teâlâya şikâyet ederim” dedi.
Büyük Velî güldü.
Ve ona sordu ki:
“Nasıl şikâyet edersin?”
Kadıncağız;
“Yâ Rabbî! Ben, içim yanarak bu zâta gidip yalvararak derdimi arz ettim. Ama o, gücü varken oğlumu kurtarmaya yanaşmadı, derim” dedi.
Mübârek, başını öne eğdi.
Sonra sordu kadına:
“Oğlun nerde boğuldu?”
“Filân nehirde” dedi.
O nehrin kıyısına geldiler.
Gerçekten ileride, su üstünde, hareketsiz yatan biri vardı.
Çocuğun cesedi, boğulduğu yerde, su üstünde duruyordu öylece.
İbni Hüvârâ suda yürüdü.
Ve gidip o çocuğu aldı.
Omuzunda taşıdı.
Annesinin önüne bırakıp;
“Al, işte oğlun!” buyurdu.
Kadıncağız, oğlunu gördü.
Kuvvetli bir sevinç çığlığı attı.
Zîrâ nefes alıyordu çocuk.
."Ben sana itâatle emrolundum!..”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
20 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Ebû Bekr bin Hüvârâ hazretleri zamânında bir gün, çok kuvvetli bir zelzele olmuştu o diyârda.
Herkes şaşırmıştı?!.
Hazret-i İbni Hüvârâ;
“Ey zelzele, sâkin ol!” diye nidâ etti, seslendi.
Zelzele dile gelip;
“Ey ibni Hüvârâ!.. Ben de sana itâatle emrolundum” diye cevap verdi.
Bu sesi orada olanların hepsi İşittiler.
Zelzele durdu o anda.
● ● ●
Bir gün de bu zâtın huzûruna biri geldi.
Gördüğü manzara karşısında irkildi!
Zîrâ koca bir arslan duruyordu yanında.
Ve sanki bu zâta bir derdini arz ediyor, o da bir şeyler söylüyordu koca arslana.
Ve arslan geri geri gitti.
Edeple, terk etti o yeri.
O kimse yaklaşıp;
“Efendim, o hayvanla ne konuştunuz?” diye sordu.
Büyük velî;
“Hayvancağız üç gündür bir şey yememiş. Onu Hamâmiye köyüne gönderdim ve ‘Senin rızkın, Hamâmiye köyünde bulunan bir inektir, git onu ye!’ dedim” buyurdu.
O kimse merak edip o köye gitti.
Ve gerçekten o gün bir arslanın bir ineği yediğini söylediler kendisine.
.
“Burada, tam sekiz evliyâ var!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
21 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Irak’ta yetişen evliyânın büyüklerinden Ebû Bekr bin Hüvârâ hazretlerine, bir gün bâzı sevdikleri gelerek;
“Efendim, Irak'ta meşhur evliyâlardan kimler var?” diye sordular.
Cevâbında;
“Bu yerde, tam sekiz evliyâ vardır” buyurdu.
Ve saydı her birini tek tek.
Ancak sonuncusunu, hiç kimse işitmemişti.
Zîrâ sekizinci olarak Abdülkâdir-i Geylânî hazretlerini saymıştı.
Merak ettiler.
Ve kendisine;
“Efendim, biz bu velî zâtın ismini hiç duymadık, onu bize tanıtır mısınız” dediler.
Büyük velî;
“Bu zât hâlen Bağdat'ta yaşıyor. Bugün onun ismini kimse duymamışsa da, çok yakında tanımayan kimse kalmayacak. Çünkü o zât, zamânının en büyük velîsi olacak ve insanların kalbine ‘nûr’ salacaktır” buyurdu.
Hayret ettiler.
● ● ●
Aradan uzun seneler geçti...
“Abdülkâdir-i Geylânî” ismi her yerde duyuldu.
Dillere destan oldu.
İnsanlar o günü hâtırlayıp;
“Bu zâtın geleceğini, yıllar önce İbni Hüvârâ hazretleri bize müjdelemişti ” dediler.
.Eden, kendine eder!
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
22 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Büyük velîlerden İbrâhim bin Usayfir hazretleri, 942 (m. 1535) senesinde Kâhire’de vefât etti.
İyilerin düşmanı çoktur.
Bu zâtı da sevmeyenler vardı.
Hele biri vardı ki, çok üzüyordu onu.
Ama haddini aştı adam...
Hakâretlerini gittikçe arttırdı.
Bu defâ kalbi incindi mübâreğin...
Gadaba gelip;
“Eden, bulur!” dedi.
O böyle buyurduğu anda, o bedbaht bir yolda yürüyordu ki, birden düştü!
Ve kalkamadı bir daha...
Efraftan koşup geldiler.
Ama bir şey yapamadılar.
Zîrâ nabzı atmıyordu.
Ölmüştü!..
● ● ●
Bir gün gençler bu zâta;
“Dînimizi nereden öğrenelim?” diye sordular.
Buyurdu ki:
“Dîninizi Allah dostlarından, Ehl-i sünnet âlimlerinin kitaplarından öğreniniz. Bu büyüklerin kitâbını okuyan, hem dînini doğru olarak öğrenir, hem de feyiz alır.”
Sordular ki:
“Feyiz nedir efendim?”
Cevâbında;
“Feyiz, nûr demektir. Yâni bu kitapları okuyanın kalbi temizlenir, nurlanır ve parlar. Çünkü o büyüklerin kalbindeki feyizler kitaplarına sinmiştir. Okuyanlar, satırlar arasında onları görür ve o feyizlerden istifâde ederler” buyurdu.
.“Kendinizi hiç kimseden üstün görmeyin!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
23 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Büyük velîlerden İbrâhim bin Usayfir hazretleri, 942 (m. 1535) senesinde Kâhire’de vefât etti.
Bu zât bir gün sakaları gördü yolda.
Ve çağırdı onları.
Geldiler yanına.
Onlara, medresenin etrafındaki hendekleri gösterip; “Sularınızı buralara dökün!” buyurdu.
Birbirlerine baktılar.
Emrini de yaptılar.
Ama bu işin hikmetini bir türlü anlayamadılar!?.
Tâ ki, gece yarısı oldu.
O saatte âniden şiddetli yangın çıktı o çevrede.
Alevler hızla etrâfa yayılıyordu.
Ancak medresenin etrâfındaki su dolu hendekleri geçemeyince büyük bir felâket önlenmiş oldu.
Medrese yanmaktan kurtuldu.
Hikmetini o vakit anladılar...
● ● ●
Bu zât bir gün sevdiklerine;
“Kendinizi hiç kimseden üstün görmeyin. Allah dostları; kendilerini hiç kimseden üstün görmezler ve böyle olduğuna inanırlardı” buyurdu.
Sordular ki:
“Açıkca günah işleyen fâsıklardan da mı üstün görmezlerdi efendim?”
Buyurdu ki:
“Evet, bir Müslümanı görünce, ‘Benim saadete kavuşmaklığım, bu kardeşimin kalbini kazanmakla ve duâsını almakla olabilir’ diye düşünürlerdi."
.“Önce itikadı düzeltmeli..."
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
24 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Büyük velîlerden İbrâhim bin Usayfir hazretleri, 942 (m. 1535) senesinde Kâhire’de vefât etti.
Bir gün süt ikrâm ettiler bu Allah dostuna.
Kabûl edip aldı.
Fakat içmedi.
Ve hızla yere çarptı toprak kâseyi.
İkram eden, çok üzüldü buna!
Zîrâ anlamamıştı hikmetini.
Ama kap kırılıp da içinden ölü bir yılanın çıktığını görünce anladı meseleyi.
Mübârek, ona döndü.
Ve buyurdu ki:
“Hak teâlâ bizi korudu!”
● ● ●
Bir gün de bâzı sevdikleri;
“Efendim, kıyâmette Cehennem azâbından kurtulmak için acabâ ne yapmak lâzımdır?” diye sordular.
Cevâbında;
“Önce itikadı düzeltmeli, sonra fıkıh bilgilerini öğrenip yapmalıdır. Yâni farzları, vâcipleri, hattâ sünnet ve müstehapları yapmak, helâli ve haramı gözetmek ve İslâmiyet hudûdunun dışına taşmamak lâzımdır” buyurdu.
● ● ●
Bir gün de;
“Efendim şehid olmak için ne yapalım?” diye sordular.
Cevâbında;
“Ehl-i sünnet âlimlerini ve evliyâları seven ve İslâm’a hizmet eden mümin, yatağında ölse bile şehiddir” buyurdu.
.“Yâ İlâhî! Beni mahcup eyleme!..”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
25 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Muhammed Bekrî hazretleri, Allah adamlarındandır. 952 (m. 1545) senesinde Kâhire’de vefât etti. İmâm-ı Şâfiî hazretlerinin kabri civârına defnedildi.
Bu zât bir gün Beytullahın yanında ibâdet ediyordu.
Az sonra hizmetçisi geldi.
Ve ihtiyâcı için para istedi.
Ancak hiç parası yoktu.
“Az bekle” buyurdu.
Hizmetçi de;
“Peki efendim” deyip gitti.
Az sonra biri gelip;
“Efendim, şu kadar paraya çok âcil ihtiyâcım var, ne olur beni bu sıkıntıdan kurtarın” diye yalvardı.
Ona da “yok” diyemedi.
“Biraz bekle” buyurdu.
Adamcağız sevinçle;
“Peki efendim” dedi.
Ve başladı beklemeye.
Mübârek zât kalktı.
Yüzünü Beytullaha çevirdi.
Ve kalbinden;
“Yâ İlâhî!.. Param olmadığını sen biliyorsun. Ama bu kullarına söz verdim. Beni mahcup eyleme” diye yalvardı.
O anda biri yanaştı yanına.
Elinde iki “altın kesesi” vardı.
Onları bu zâta uzatıp;
“Efendim, bu altınlar Hindistan Sultânından size hediyedir. Lütfen kabûl buyurun” dedi.
Büyük velî çok duygulandı!
Oracıkta “secde-i şükre” vardı.
Kesenin birini hizmetçiye verdi.
Öbürünü de diğerine...
."Baba eskidi Sultânım!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
26 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Babaeski'de, Fâtih Sultân Mehmet Hân zamânında yaşamış olan Ahmed Baba Allah dostu bir zât olup, Babaeski'ye adını veren, budur.
Ahmed Baba’nın türbesi Harput’a 1,5 kilometre mesâfede, bir vâdi içinde olup, Göllü Bağlar'a giden yolun sağ tarafındadır.
Büyük Fâtih, çok sever ve “Baba” derdi bu zâta. Bir gün ikisi yolda karşılaştılar...
Seslendi Pâdişah;
“Heey, baba!..”
“Buyurun Sultânım.”
“Nasılsın, iyi misin?”
Ahmed Baba cevâben;
“Baba eskidi Sultânım” dedi.
İşte “Babaeski” adı, onun bu sözü üzerine verildi bu havâliye.
● ● ●
Bir gün biri geldi bu zâta.
“Gerçek mümin nasıl olur?” diye soracaktı.
Ancak içeri girince unuttu.
Bir müddet sohbetten sonra;
“Ben artık kalkayım” deyip izin istedi.
Mübârek zât;
“Az daha otur, belki soracağın bir şey vardır” dedi.
Ama yine hâtırlamadı.
O zaman;
“Peki, sen bilirsin” buyurdu.
Tam giderken;
“Gerçek mümin; elinden ve dilinden kimsenin zarar görmediği kimsedir” buyurdu.
Adam bunu işitince bu zâta olan sevgisi kat kat arttı...
“İnsan için en faydalı şey nedir?”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
27 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Babaeski'de, Fâtih Sultân Mehmet Hân zamânında yaşamış olan Ahmed Baba bir “Allah dostu” olup, Babaeski'ye adını veren, budur.
Bir kişi bu zâta gelerek;
“İnsan için en faydalı şey nedir efendim?” diye sordu.
Büyük velî;
“İyi arkadaştır” buyurdu.
“En zararlı şey nedir hocam?”
Cevâbında;
“Kötü arkadaştır. Ancak kötü arkadaş yalnız insandan olmaz. Seni doğru yoldan uzaklaştıran her şey; meselâ okuduğun kitap zararlıysa, o bile kötü arkadaş'tır” buyurdu.
● ● ●
Bir gün de sohbetinde;
“Peygamber Efendimizin her sözü, her hâli İslâmiyettir. Onun herhangi bir sözüne, hattâ oturuşuna, kalkışına, bakışına îtiraz etmek, küfür’dür. Çünkü O, açık duran bir Kur’ân-ı kerîmdir. Kur’ân-ı kerîm’in yaşayan şeklidir. Cenâb-ı Hak’ın râzı olmadığı bir söz, bir fiil, bir hareket ve bir bakış, Onda olmaz” buyurdu.
● ● ●
Bir gün de bu zâta;
“Efendim, Allahü teâlânın sevdiği kullar nasıl olur?” diye sordular.
Mübârek zât;
“Hâdiselerin değişmesi, onların ahlâklarını değiştirmez. Başkalarının ayıplarına bakmaz, dâima kendi ayıp ve kusurlarını görürler. Kendilerini hiçbir Müslümandan üstün bilmez, hepsini kendinden üstün görürler” buyurdu.
“Merkebini kaybeden çiftçi!..
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
28 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Ebül Hasen Büşencî hazretleri zamânında bir çiftçinin merkebi kayboldu. Başka da merkebi yoktu garibin.
Mutlaka bulmalıydı onu.
Düşünüp bir yol buldu.
Şöyle ki;
Ebül Hasen Büşencî hazretlerinin evine gitti.
Ve çaldı kapıyı.
Büyük zât çıktı kapıya:
“Buyurun kardeşim.”
Dedi ki:
“Merkebim çalındı, herhâlde sen almışsındır, hemen getir teslîm et.”
“Kardeşim! Ben sizi tanımam, başka biri almış olmasın?”
“Hayır, sen aldın!”
“Almadım kardeşim.”
“Sen almadıysan, nerede öyleyse. Onu bul, yoksa gitmem buradan.”
Mübârek el kaldırıp;
"Yâ Rabbî! Bir an önce bu kulun merkebini buldur da çeksin benden elini" diye yalvardı.
O an merkebin sesi duyuldu.
Adam murâdına kavuşmuştu.
Büyük velîye dönüp;
“Efendim, merkebimi sizin almadığınızı biliyordum. Bilerek bu yola tevessül ettim, ne olur, kusûruma bakmayın” dedi.
Mübârek sordu:
“Maksadın ne idi peki?”
“Sizin, Allah dostu bir velî olduğunuzu bilerek geldim ve sizi zor durumda bırakıp, duâ etmenizi sağladım. Zîrâ bilirdim ki, Hak teâlâ, sevdiği kullarının duâsını reddetmez. Bunun için böyle yaptım, lütfen beni affedin” dedi.
Ve ilâve etti:
“Şunu daha iyi anladım ki, her kim büyüklerin yanına, ne niyetle gelirse, mutlaka murâdına kavuşurmuş.”
."Ben hakkımı helâl ettim evlâdım!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
29 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Ebül Hasen Büşencî hazretleri, Horasan'da yetişen evliyânın büyüklerindendir.
Bu zât bir gün yolda yürürken, gencin biri gelip, ensesine bir tokat vurdu ve gitti!
Halk bunu gördü.
"Sen ne yaptın? O zât evliyânın büyüklerinden Ebül-Hasen Büşencîdir" dediler.
Genç bunları duydu.
Ve çok üzüldü!
Hemen geri dönüp o mübarek zatın yanına geldi.
Çok özür diledi.
Ve affını istedi.
Ebül Hasen hazretleri, o gence; "Sen rahat ol evlâdım! Ben hakkımı helâl ettim. Ama bu hakâret ve bu tokat sizden gelmedi" buyurdu.
Genç suâl etti:
"Kimden geldi?"
"Allahü teâlâdan geldi. Demek; bir kabâhatimiz var ki, bu hâl geldi başımıza" buyurdu.
Tövbe istiğfâr ederek,
yoluna devâm etti.
***
Bu zât bir sohbetinde;
“İbâdet yapanların kendilerini beğenmeleri, fâsıkların günahlarından daha kötüdür” buyurdu.
Ve şunu anlattı:
Bir velî, câmide îtikâf yapıyordu.
Sonra birden çıkıp gitti.
“Niçin çıktınız?” dediler.
“Hâfızların, kendilerini beğendiklerini görüp, onlardan kaçtım” buyurdu.
.Bu gömleği falan fakîre ver!.."
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
30 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Ebül Hasen Büşencî hazretleri, Horasan'da yetişen evliyânın büyüklerindendir.
Bir gün helâda bulunduğu bir sırada, hizmetçisini çağırdı.
Kapının arkasından gömleğini uzatarak;
“Bunu, falan fakîre ver" buyurdu.
Hizmetçi;
"Peki efendim" dedi.
Ve gömleği o fakîre verip geldi.
Sonra da;
"Efendim, bunu dışarı çıkınca söyleyemez miydiniz? Orada söylemenizin hikmeti neydi, anlayamadım" diye arz etti.
Cevap bekledi.
Bunun üzerine;
"O hayırlı düşünce orada hâtırıma geldi. Dışarı çıkıncaya kadar nefsimin beni bu düşünceden caydıracağından korktum! Nefsime çok kısa zaman da olsa îtimat edemedim" buyurdu.
● ● ●
Bir gün bu büyük zâta;
“Efendim, namâz kılarken, kalp ne ile meşgul olmalı?” diye sordular.
Buyurdu ki:
“Namâzla meşgul olmalıdır.”
Sordular:
“Namâzın nesiyle efendim?”
Cevâbında;
“Farzlarını, vâciplerini, sünnetlerini, müstehaplarını ve her edebini en mükemmel şekilde yapmayı düşünmekle” buyurdu.
.Vâki olanda hayır vardır...
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
31 Ocak, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Mesruk bin el Celâ hazretleri, Tâbiîn devrininin meşhûr fıkıh ve hadîs âlimidir.
O, şöyle anlatır:
Bir çöl bedevîsinin bir merkebi, bir köpeği, bir de horozu vardı. Horoz onları namâza uyandırır, köpek bekçilik yapar, merkep de yüklerini taşırdı.
Bir gün bir tilki, horozu kaçırdı.
Aile fertleri çok üzüldüler!
O ise hayra yorup;
“Üzülmeyin, belki hakkımızda böylesi hayırlıdır” dedi.
Aradan bir müddet geçti...
Bir kurt merkebi parçaladı!
Çoluk çocuğu üzüldüler!
O, yine üzülmeyip;
“Üzülmeyin, belki hayırlısı böyledir” dedi.
Daha sonra köpek öldü!
Ailesi yine çok üzüldüler!
Adam buna da üzülmeyip;
“Üzülmeyin, vâki olanda hayır vardır” dedi.
Nihâyet bir gece sabaha karşı eşkıyâlar köyü bastı. Bu aile hâriç bütün köy halkının mallarını gasbedip kendilerini de esîr alıp götürdüler.
Çünkü eşkıyâlar, hayvanlarının gürültüsünü işitip, bulundukları yeri tesbit etmişlerdi...
Onlarınsa hayvanları birer sebeple ölmüşlerdi. Hayvan olmayınca sesleri de yoktu...
Hayvan sesleri olmayınca eşkıyâlar zifirî karanlıkta bunları fark edemediler.
Ve çekip gittiler.
Mesruk bin el Celâ hazretleri bu hâdiseyi anlattıktan sonra; "Bunların hayvanlarının ölmesi, hayırlı olmuş ki, bu belâdan kurtulmuşlar" buyurdu.
.“Seni, Allah yoluna hibe ettim!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
01 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Mesruk bin el Celâ hazretleri, Tâbiînden meşhûr fıkıh ve hadîs âlimidir.
O şöyle anlatıyor:
Büyüklerden biri, gençliğinde anne babasına; "Beni Allahü teâlâya hibe edin. Gidip Onun dînini öğrenip döneyim!" dedi.
Onlar da memnun olup;
"Var git, ilim öğren!" dediler.
O gün sabah çıktı evden...
Gece vakti dönüp çaldı kapıyı...
Babası seslendi içerden:
"Kimsiniz?"
Çocuk dedi ki:
“Benim, oğlunuz."
Babası;
“Ben, oğlumu Allah yoluna hibe etmiştim, geri almam!" dedi.
Ve açmadı kapıyı.
O da geri dönüp gitti.
Ve bütün ilimleri öğrenip, büyük bir âlim olarak geri döndü...
● ● ●
Bir gün bâzı gençler geldi.
Ve bu büyük velîye;
“Efendim, insanlığa hizmet düşüncesi ile çalışarak faydalı bilgiler ve eserler bırakmış olanlar, bu hizmetlerinin faydasını görürler mi?” diye sordular.
Büyük velî dinledi.
Ve cevap verip;
“Evet, böyle kimseler başka dînden olsalar bile, ömürlerinin sonlarında Hak teâlânın hidâyetine kavuşmaları kuvvetle umulur. Eskiden Müslümanlar, böyle insanlar için ‘gizli din tutar’ derlerdi” buyurdu.
.."Size sert olana da yumuşak davranın!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
02 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Mesruk bin el Celâ hazretleri, Tâbiînden olup, meşhûr fıkıh ve hadîs âlimidir.
Bu zât şöyle anlatır:
Bir Allah dostu vardı ki, kıymetini bilmiyordu insanlar.
Hattâ birini gönderip;
“Git ona söyle, insanları aldatmasın!" dediler.
Haberci gidip onun yanında durdu.
O sırada büyük zât talebesiyle sohbet ediyordu...
Sohbeti kesip;
“Bir Müslüman hakkında bilmeden ileri geri konuşmak uygun değildir" buyurdu.
Sonra onu çağırdı.
Eline bir kutu verip;
“Bunu götür, köy halkının huzûrunda aç!" dedi.
O da geri gitti.
Ve o kimselere;
"O zât kötü biri değil, bilâkis fazîletli ve âlim bir kişi. Şu kutuyu da size gönderdi" dedi.
Kutuyu açtılar.
İçinde biraz "pamuk", üzerinde bir “köz" vardı; ama köz, pamuğu yakmıyordu.
Köylüler gördüklerine şaştılar!
Özür dileyip “talebesi” oldular.
● ● ●
Bu zât, sevdiklerine;
“Kardeşlerim! Size karşı sert olana, yumuşak davranın, size zulüm yapanı affedin. Zîrâ hadîs-i şerîfte; ‘Sert olana karşı yumuşak davrananı, zulüm yapanı affedeni, kendisini aramayanı ziyâret edeni, Allahü teâlâ yüksek derecelere kavuşturacak ve Cennette köşkler ihsân edecektir’ buyuruldu” diye nakletti.
."Rabbimizden ne gelirse râzı olmalıyız"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
03 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn-i kirâmdan Muttarif bin Abdullah hazretleri, 95 (m. 713) yılında Basra’da vefât etmiştir.
Bu zâtın oğlu vefât etmişti.
Lâkin “üzüntülü” hâli yoktu.
Saçını sakalını taradı.
Güzel elbiseler giydi.
İnsanlar, böyle yapmasının sebebini sorduklarında; "Allah'tan gelene rızâ göstermeyip feryat etmemi mi bekliyordunuz? Mâdemki kuluz, Rabbimizden ne gelirse râzı olmalıyız" buyurdu.
● ● ●
Bir gün de bu zâtı çekemeyenler, kendisini, zamânın vâlisi olan Ziyâd bin Ebîh'e şikâyet ettiler.
Ziyâd da emretti askerlerine;
"Derhâl onu yakalayıp huzûruma getirin!”
Hemen gidip getirdiler.
Bu defâ askerlerine;
"Siz onu tutup getirirken hâlinde herhangi bir değişiklik oldu mu?" diye sordu.
"Olmadı" dediler.
"Öyleyse o sâlih bir kimsedir, onu bırakın ve kendisinden özür dileyin!" diye emretti.
● ● ●
Bir gün de bu zâta;
“Güzel ahlâk nedir efendim?” diye sordular.
Cevâbında;
“Güzel huy, herkese yumuşak davranmaktır” buyurdu.
Ve ardından;
Hadîs-i şerifte, Peygamber Efendimiz; “Allahü teâlâ refîktir, yumuşaktır. Her işinde yumuşak huylu olanları sever” diye nakletti.
."Sen adam öldürmüşsün!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
04 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn-i kirâmdan Muttarif bin Abdullah hazretleri, 95 (m. 713) yılında Basra’da vefât etmiştir.
Biri bu zâtı yalancılıkla suçladı.
Mübârek zât, kalbinden;
"Yâ Rabbî! Bunun cezâsını ver" diye duâ etti.
Adam birden fenâlaştı!
Sonra da yere düştü...
Koştular, ama ölmüştü!
Kadı, bu zâtı çağırıp;
“Sen adam öldürmüşsün!" dedi kendisine.
O ise cevâben;
"Hayır, ben sâdece duâ ettim. Hak teâlâ duâmı kabûl etti" diye cevap verdi.
● ● ●
Bu büyük zât, Allah korkusundan ve âhirette hesap verme endîşesinden "toprak" olmayı arzu ederdi!
Sohbetlerinde;
"Rabbim bana, Cennet veyâ Cehenneme girmekle, toprak olmak arasında tercîh hakkı verseydi, toprak olmayı tercîh ederdim!" buyururdu
● ● ●
Bu zât Allahü teâlâya daha sağlıklı ibâdet yapabilmek ve Onun kullarına daha iyi hizmet edebilmek için geceleri ibâdet yapmazdı.
Erkenden yatardı.
Uykusunu alırdı.
İnsanlar merak edip bunun hikmetini sorduklarında;
"Geceyi uyuyarak geçirip sabahleyin Rabbime karşı ‘mahcup’ ve ‘pişmân’ olarak kalkmayı; bütün geceyi ibâdetle geçirip de sabaha ‘kendimi beğenmiş’ olarak çıkmaktan daha çok severim" derdi.
.İmânla ölmekten büyük bir nîmet yoktur!
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
05 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn-i kirâmdan Muttarif bin Abdullah hazretleri, 95 (m. 713) yılında Basra’da vefât etmiştir.
Allah dostu bir velî idi.
Bu zât sohbetlerinde;
"Bir kulun içiyle dışı bir olursa Allahü teâlâ hazretleri, o kulu beğenir ve onun için; ‘İşte benim gerçek kulum budur’ buyurur" derdi.
● ● ●
Bir gün de sohbetinde;
"Âhirette azâba düşen bir kulun, bu azâba nasıl düştüğüne şaşırmam. Ama Cehennemden kurtulup sonsuz Cennet nîmetlerine kavuşan kulun, buna nasıl kavuştuğuna hayret ederim!" dedi.
Ve ardından;
"İyi biliniz ki, Allahü teâlâ bir kuluna, (îmânla ölmek)ten daha büyük bir nîmet vermemiştir" buyurdu.
● ● ●
Bu büyük zât, sohbetlerinde, ehliyetli olmadığı hâlde dînî mevzûlarda konuşan yâhut yazı ve kitap yazan kimselere nasîhat ederdi.
Bir gün evdeydi...
Dostları geldiler.
Sohbet ettiler.
Bir ara onlara;
"Kardeşlerim! Kıyâmet günü bâzı insanlar, dünyâdayken yazdıkları şeyler için pişmân olup; ‘Âh, keşke kalemlerimiz ateş olsaydı da bunları yazamaz olsaydık’ derler" buyurdu.
Bu kuşlar ne diyor?"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
06 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn-i kirâm’dan Muttarif bin Abdullah hazretleri, 95 (m. 713) yılında Basra’da vefât etmiştir.
Bu zât bir gün Efendimizin hadîs-i şerîflerini naklederek bir şey anlatıyordu.
Cemaatten biri;
"Bize yalnız Kur'ândan söyle!" deyiverdi.
Mübârek üzüldü!
Velâkin kızmadı.
O kişiye dönüp;
"Biz de zâten kendisine vahiy gelen ve murâd-ı ilâhîye tam vâkıf olan Hazret-i Peygamberin sözlerini naklederek Kur’ân-ı kerîmden bahsediyoruz" buyurdu.
● ● ●
Bu büyük zât, Arafat'ta vakfeye durmuştu.
Ellerini kaldırıp;
"Yâ Rabbî! Bu kullarının duâlarını, benim günahlarım sebebiyle reddetme, kabûl et" diye yalvardı.
Sonra ağladı!
Gözyaşı döktü.
Hâlbuki o insanlar, bilhassa “onu vesîle ederek” duâ ederlerdi.
● ● ●
Yine bir cumâ günü, kuşlar tatlı tatlı cıvıldaşıyarlardı.
Yanındakilere;
“Bu kuşlar ne diyor?" diye sordu.
"Bilmiyoruz" dediler.
Bunun üzerine;
"Bu kuşlar ‘Duâların ve tövbelerin kabûl olunduğu bu mübârek güne selâm olsun!’ diyorlar" buyurdu.
“İşte Allah korkusu budur!.."
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
07 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn’den bir büyük âlim olan Rebî bin Heysem hazretleri, 68 (m. 687) senesinde vefât etmiştir.
Bu zât dışarıda yürürken, haram görmemek için etrâfına bakmaz, dâima “başı önünde” yürürdü.
Bu yüzden, onu “kör” zannederdi insanlar.
Hâlbuki kör değildi.
Harama bakmıyordu.
Nitekim bir gün, Abdullah bin Mes’ûd hazretlerinin hanımı, bu zâtın geldiğini gördü.
Ve beyine dönüp;
"Senin âmâ dostun geliyor" dedi.
İbni Mes’ûd hazretleri kapıyı açınca, onu; gözleri önünde, başı yere eğik vaziyette gördü.
Ve kendisine;
"Vallâhi Peygamberimiz seni görseydi çok sevinirdi" buyurdu.
● ● ●
Bu zât, bir gün İbni Mes’ûd hazretleriyle demirciler çarşısına gitti. Orada, ateşin körüklerle alevlendiğini görüp Cehennemi hâtırladı...
Günahlarını düşündü...
Ve korkudan bayıldı!
Abdullah bin Mes’ûd hazretleri onun bu hâlini gördü.
Ve gayriihtiyârî;
“İşte Allah korkusu budur" buyurdu.
● ● ●
Bir gün de bu zâta;
“Efendim, insanlar neden ölmek istemezler?” diye sordular.
O da cevâben;
“Çünkü o insanlar; dünyâlarını mâmur, âhiretlerini harap ettiler. İnsan, mâmur bir yerden harap bir yere gitmek ister mi?” buyurdu.
"Bu dediklerini Allahü teala işitiyor!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
08 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn’den bir büyük âlim olan Rebî bin Heysem hazretleri, 68 (m. 687) senesinde vefât etmiştir.
Bir gün bir kişi, kendisine kötü söz söylemişti.
Çok üzüldü.
O kimseye;
"Bu dediklerini Allah işitiyor. Şâyet ben âhirette hesaptan kurtulup da Cennete girersem, bu sözlerinin bana hiç zararı olmaz" buyurdu.
Ve ilâve etti:
"Ama eğer Cehenneme düşersem, o zaman bu dediklerinden daha kötü biri olduğumu anlarım.”
● ● ●
Bir gün de bağında namaz kılıyordu. O esnâda biri gelip atını çaldı.
Bir kişi bunu gördü.
Ve gidip kendisine;
"Atını çaldılar" dedi.
Buyurdu ki:
"Evet gördüm."
"Niçin mâni olmadın?"
Deyince de;
"O anda daha çok sevdiğim bir zâtın huzûrundaydım" buyurdu.
● ● ●
Bu büyük velî, yıllarca yatsı abdestiyle sabah namâzını kıldı.
Yatsıdan sonra dünyâ kelâmı konuşmazdı.
Yanında kâğıt kalem bulundurur, gündüz konuştuklarını yazardı.
Akşam olunca da, bunun muhâsebesini yapar, içerisinde lüzumsuz bir "dünyâ kelâmı" olup olmadığını araştırırdı.
"Kendine nasîhat eden yine kendin ol!.."
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
09 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn’den bir büyük âlim olan Rebî bin Heysem hazretleri, 68 (m. 687) senesinde vefât etmiştir.
Bâzan içinden;
"Ey Rebî! Dağlar ve yeryüzü, müthiş bir sarsıntıyla sarsılıp parça parça dağılarak kıyâmet koptuğu zaman senin hâlin nice olur?" derdi.
Ardından uzun uzun ve hıçkırarak ağlardı.
Bir gün ona sordular:
"Nasıl sabahladın?”
Cevâben;
"Günahkâr bir hâlde sabahladım. Rabbimin bağışlamasını ümit ediyor, ecelimi bekliyorum" buyurdu.
● ● ●
Rebî hazretleri; evinde kendi kazdığı bir mezarda yatıp uyurdu.
Günahlarını düşünür, bin pişmânlık içinde;
"Yâ Rabbî! Beni dünyâya gönder, sana iyi ameller yapayım" meâlindeki âyet-i kerîmeyi okurdu.
Sonra ağlardı!
Kendi kendine;
"Ey Rebî! Geri dönemeyeceğin o gün gelmeden önce Rabbine ibâdet eyle" derdi.
● ● ●
Bu büyük zât bir arkadaşına yazdığı mektupta;
"Ey kardeşim! Kendine nasîhat eden yine kendin ol. Bir kusûrun olduğu zaman, başkalarının uyarmalarını bekleme… Bu, güzel bir haslettir; ama artık kalmadı" diye yazdı.
“Haram, ateş gibidir evlâdım!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
10 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn’den hadîs ve fıkıh âlimi olan Süleymân bin Mihrân hazretleri, 148 (m. 765) de vefât etti.
Bu zât, uykudan uyandığında su bulup abdest alması gecikecekse, teyemmüm ederdi.
Kendisine;
"Az bir zaman için teyemmüm etmenizin sebebi nedir?" dediler.
Cevâbında;
"Abdestsiz ölmekten korkuyorum! Çünkü ölümün ne zaman geleceği belli değil" buyurdu.
● ● ●
İmâm-ı Âzam hazretleri, bu zâta; "Allahü teâlâ, bir kulun gözlerinden görme hâssasını alırsa ona karşılığını verir, sana ne verdi?" diye sordu.
Cevâbında;
"Görmek istemediğim kimseleri görmekten beni kurtardı" buyurdu.
● ● ●
Bu zât, bir gence;
“Haram, ateş gibidir evlâdım. Rabbimiz, hiç yoktan yaratıp bunca nîmetleri vermişken, bir kul Ona karşı nasıl günah işleyebilir?” buyurdu.
● ● ●
Bir gün de sevdiklerine;
“Bir müminin güzelliği nasıl ölçülür, biliyor musunuz?” diye sordu.
“Bilmiyoruz” dediler.
Bunun üzerine;
“Müminin güzelliği, ne namâz kılması, ne de oruç tutmasıyle belli olmaz. Kimsenin kalbini kırmamasıyla anlaşılır” buyurdu.
"Sertlik, hiçbir yerde geçer akçe değildir!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
11 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn’den hadîs ve fıkıh âlimi Süleymân bin Mihrân hazretleri, 148 (m. 765)’de vefât etti.
Bu zât bir gün bir gence;
“Güzel ahlâkın en güzeli nedir, bilir misin?” diye sordu.
Delikanlı arz etti ki:
"Bilmiyorum efendim."
Büyük zât;
"İnsanlara yumuşak davranmaktır. Sertlik, ne ailede, ne iş yerinde, ne de devlette geçer akçe değildir" buyurdu.
● ● ●
Bir gün de sevdiklerine;
"Müminin alâmetlerinden biri nedir?” diye sordu.
"Bilmiyoruz efendim" dediler.
Büyük zât;
"Mümin; verdiği zaman sevinen, günah işlediği zaman üzülen kimsedir" buyurdu.
● ● ●
Bir sohbetinde de;
“Kardeşlerim! Yaptığınız iyilikleri ve size yapılan kötülükleri unutun. İki şey de var ki, onları hiç unutmayın” buyurdu.
Dediler ki:
“Onlar nedir?”
Cevâbında;
“Allahü teâlânın, sizi her an, her yerde gördüğünü ve ölümü unutmayın” buyurdu.
"Beni Hindistan'a iletir misin?"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
12 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn’den hadîs ve fıkıh âlimi Süleymân bin Mihrân hazretleri, şöyle anlatıyor:
Azrâil aleyhisselâm, “insan” sûretine girerek Süleymân aleyhisselâma uğrayıp, oradaki bir adama dikkatle baktı.
Adam da bunu fark etti.
Sonra Hazret-i Azrâil gitti.
O kimse çok korkmuştu!
Süleymân aleyhisselâma;
“Yâ Nebiyyallah! O giden kimdi?” diye sordu.
Süleymân Peygamber;
“Azrâil aleyhisselâmdı” deyince;
“Ben, onun o bakışından çok korktum! Rüzgâra emret de, beni Hindistan'ın tenhâ bir yerine bıraksın” diye ricâ etti.
O da kırmadı onu.
Ricasını yerine getirdi.
Bir gün sonra Azrâil aleyhisselâm tekrar geldi.
Süleymân aleyhisselâm;
“Yâ Azrâil kardeşim! Dün benim yanımdaki adam senden çok korkmuş, ona neden öyle dikkatli baktın?” diye sordu.
Hazret-i Azrâil;
“O gün Hindistan'ın tenhâ bir yerinde, o kimsenin rûhunu kabzetmek için emir aldım, fakat onu burada görünce şaşırdım! Onun için öyle dikkatli baktım... Sonra emir üzere Hindistan’a gittim. Onu orada görüp rûhunu aldım” dedi.
"Huzûrun kaynağı, toprak gibi olmaktır!”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
13 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Âmir bin Abdullah hazretleri, Tâbiîn-i kirâmdan bir büyük velî olup, 124 (m. 741) târihinde vefât etmiştir.
Âhiret derdiyle dertlenmişti.
Ölüm ve sonrasını düşünür, Resûlullah’ın aşkıyla yanardı.
Namâza durduğunda, kendinden geçer, tamâmen sıyrılırdı dünyâ düşüncesinden.
Bir gün bu zâta;
"Efendim, siz namâza durunca hâtırınıza hiç dünyâ düşüncesi gelmez mi?" diye sordular.
Cevâbında;
"Allah'ın huzûrundayken bir şey düşünmek hiç uygun olur mu?” buyurdu.
Gündüzleri oruç tutar, geceleri namâz kılardı.
Zîrâ başka şeyden zevk almazdı.
● ● ●
Bu zât, bir gün talebelerine;
“Helekel müsevvifûn" hadîs-i şerîfini okudu...
Anlayamadılar?!
Mânâsını sordular.
Cevâbında;
“Bunun mânâsı; hayırlı işleri tehir edip de ‘yarın yaparım, sonra yaparım’ diyenler, ziyân etti demektir” buyurdu.
● ● ●
Bir gün de sohbetinde;
“Dünyâda ve âhirette huzûrun tek kaynağı, toprak gibi olmaktır” buyurdu.
Ve ilâve etti:
“Toprağa, her gün binlerce kimse basar. Ama o, hiç şikâyet etmez. Biz de mümin kardeşlerimize karşı o topraktan farksız olmalıyız.”
Çabuk söyle, işim âcil!.."
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
14 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Âmir bin Abdullah hazretleri, Tâbiîn-i kirâmdan bir büyük velîdir.
Bir gün bir kimse onu görüp istifâde etmeye gelmişti kendisinden.
Baktı ki, namâz kılıyor.
Başladı beklemeye.
Büyük velî selâm verdi.
Onu görünce;
"Safâ geldin kardeşim!.. Bana bir şey diyeceksen çabuk söyle ki, işim âcildir" buyurdu.
Adam şaşırdı ve;
"Hayırdır efendim, bu kadar âcil işiniz nedir?” diye sordu.
Büyük zât;
"Ölümü bekliyorum" buyurdu.
Ve yine namâza durdu...
Rûhunu, namazdayken vermeyi çok istiyor ve bunun için namazdan çıkmak istemiyordu.
Arzusu gerçekleşti.
Namazda vefât etti...
● ● ●
Bu zât, bir gün sevdiklerine;
"Âhireti görsem de îmânımda ve ibâdetlerimde bir artma olmaz” buyururdu.
Çoğu geceleri uyumazdı.
Ölüm ve âhireti düşünürdü.
Bu zâtın hiç uyumayıp geceleri hep ağladığını bilenler;
"Niçin uyumazsınız?" diye sordular.
Cevâbında;
“Cehennemin harâreti uykumu kaçırıyor. Cehennem, yakmak için insan beklerken, rahat uyuyanlara şaşıyorum" buyurdu.
.Ahireti düşünerek hep ağlayan zat!..
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
15 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn-i kirâmdan Âmir bin Abdullah hazretleri bir cenâze görseydi kendinden geçer ve âhiretteki hâlini düşünürdü.
Şöyle ki;
“Ölüm meleği rûhumu güç mü alır, kolay mı? Kabre girdiğimde mezarım vücûdumu sıkıp da kemiklerimi birbirine geçirir mi? Suâl meleklerine nasıl cevap veririm? Amel defterim sağımdan mı verilir, yoksa solumdan mı?”
Hep bunları düşünüp kendinden geçer ve ağlayıp yaş akardı gözlerinden!
● ● ●
Sohbetlerinde;
“Kardeşlerim! Dışı, içine uymayan birini görmek isterseniz bana bakın” buyururdu.
Sevdikleri, ona;
“Niçin böyle söylüyorsun efendim?” derlerdi.
Onlara cevâben;
“Çünkü yüz kadar iyi huy biliyorum. Onlardan birini bile kendimde göremiyorum. Kötü huyları sayıyorum. Hepsinin kendimde olduğunu görüyorum” derdi.
● ● ●
Bir gün de dostlarına;
“Uygunsuz bir sözü terk etmek; nefse, bir gün oruç tutmaktan daha ağır gelir. Uzun yaz günlerinde oruç tutmak, gıybet konusunda dili tutmaktan daha kolaydır” buyurdu.
Kur’ân okumakla kalplere ‘nûr’ dolar...
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
16 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn-i kirâmdan Âmir bin Abdullah hazretleri, Eshâb-ı kirâmdan Zübeyr bin Avvam hazretlerinin torunudur.
Bir gün babası Abdullah bin Zübeyr hazretlerini ziyârete gitti.
Babası kendisine;
“Neredeydin oğlum?" diye sordu.
O da cevâben;
"Babacığım bâzı insanlarla tanıştım. Kur’ân-ı kerîm okuyup kendilerinden geçiyorlar!" diye arz etti.
Babası cevâben;
"Evlâdım! Ben, Resûlullahı Kur’ân-ı kerîm okurken çok gördüm. Ama onda hiç böyle hâller olmazdı" dedi.
O da terk etti onları.
● ● ●
Bu zât bir sohbetinde,
“Kardeşlerim! Nasıl ki, yağmurla yerlere ‘can’ gelirse Kur’ân-ı kerîm okumakla da kalplere ‘nûr’ dolar” buyurdu.
Ve ekledi:
“İki şey vardır ki, ikisi de çok büyük bir nîmettir.”
Sordular ki:
“Onlar nedir efendim?”
“Birincisi; ‘Allah adamları’nın sohbetinde bulunmak, ikincisiyse; gece herkes uyurken kalkıp namaz kılmaktır” buyurdu.
Yine buyurdu ki:
“İki şey de vardır ki, bedbahtlık sebebidir.”
Dediler ki;
“Onlar nedir?”
Cevâbında;
“Biri; kalbin katı olup, gözün yaşarmaması, ikincisiyse; kalbin dünyâya sıkı bağlanmasıdır” buyurdu.
"İyilerle berâber olan kurtulur!”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
17 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn-i kirâm’dan Âmir bin Abdullah hazretleri, Eshâb-ı kirâmdan Zübeyr bin Avvam hazretlerinin torunudur.
Bir gün bu büyük zâta;
"Efendim, bir mübârek geceyi ihyâ etmek için sabaha kadar ibâdet etmek gerekir mi?" diye sordular.
Cevâbında;
"Hayır, bir saat kadar ihyâ etmek, bütün geceyi ihyâ etmek olur" buyurdu.
● ● ●
Bir gün de;
"İbâdetlerin en mühimi nedir efendim?" diye sordular.
Cevâbında;
"En mühim ibâdet; bütün ibâdetleri kendinde toplayan ve insanı Allahü teâlâya en çok yaklaştıran namazdır" buyurdu.
● ● ●
Bir gün de buyurdu ki:
“Namâzı doğru kılmakla şereflenen bir kimse, çirkin şeyler yapmaktan korunmuş olur. Âyet-i kerîmede meâlen (Doğru kılınan namaz, insanı kötülüklerden herhâlde uzaklaştırır) buyuruldu.”
● ● ●
Biri de bu zâta gelerek;
“Âhirette kurtulmak için ne yapmalıyım efendim?” diye sordu.
Büyük velî, ona;
“Tek şey yap!” buyurdu.
“O nedir ki efendim?” deyince de;
“Kurtulanlarla berâber ol. İyilerle berâber olursan, âhirette kurtulursun” buyurdu.
Gariplere ikrâmda bulunan zat...
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
18 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn’den büyük âlim Âmir bin Abdullah hazretleri, bir gün kâfileyle yolculuğa çıkmıştı.
Az sonra karşılarına korkunç bir arslan çıktı.
Yolcular korktular!
Ve telâşa düştüler!
Büyük velî, arslana yaklaştı.
Ve ağzını sıkıca tuttu.
Arslan sâkinleşip hareketsiz kaldı.
Kervan gidip uzaklaşınca, arslan da ayrıldı oradan...
● ● ●
Âmir bin Abdullah hazretleri; kışın şiddetli soğuklarda abdest alacağı zaman, soğuk olan su, sıcak olurdu...
Ayrıca biri bir şey hediye ettiğinde alıp cebine koyar, karşılaştığı herkese verirdi.
Ama o şey eksilmezdi...
● ● ●
Bu mübârek zât, garipleri, özürlü ve delileri toplar, onlara yemek yedirir, ikrâmda bulunurdu.
Onu böyle görenler;
"Bunların aklı yok, ikrâmı ne bilir?” dediğinde;
"Allahü teâlânın bilmesi kâfidir" buyururdu.
● ● ●
Bu mübârek zât “ölüm hastalığına” tutulduğu zaman üzülüp ağlamaya başladı!
Yakınları;
“Niçin ağlıyorsun, ölümden mi korkuyorsun?" dediler.
Cevâben;
"Benden daha çok ağlaması gereken kim vardır ki? Sonsuz bir yolculuğa çıkıyorum, ama hiç bir azığım yok!" buyurdu.
Varlık ve yokluk, hâlinizi değiştirmesin!
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
19 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn’in büyüklerinden Atâ bin Ebî Rebah hazretleri, 114 (m. 732) senesinde vefât etti.
Bu büyük zâta;
"Efendim, zikir meclisi nedir?" diye sordular.
Cevâbında;
"Namaz nasıl kılınır, oruç nasıl tutulur, nikâh nasıl yapılır, alışveriş nasıl olur, abdest, gusül, helâl ve haram, gibi şeylerin konuşulduğu meclistir" buyurdu.
● ● ●
Bir gün de;
"Kul için en kıymetli şey nedir efendim?" dediler.
Cevâben;
"Dînini bilmektir" buyurdu.
● ● ●
Bir gün de bâzı sevdikleri;
"Güzel huy nedir efendim?" diye sordular bu zâta.
Cevâben;
"Münâkaşa etmemektir. Nitekim bir hadîs-i şerîfte (Haklı olduğu hâlde dahî münâkaşa etmeyen kimseye, Cennetin kenarında bir köşk verilecektir) buyuruluyor” dedi.
● ● ●
Bir sohbetinde de;
“Varlık ve yokluk zamanları, hâlinizi değiştirmesin. Hattâ yokluk zamânında neşeniz, varlıkta da sıkıntınız artsın!” buyurdu.
Sebebini sordular.
Cevâben;
“Allahü teâlânın sevdikleri böyledir... Fakîrlikte rahat ve sâkin, zenginlikteyse sıkıntılı olurlar. Hattâ rahatlık zamânında sıkıntı ararlar. Çünkü onlar, sıkıntılardan zevk alırlar” buyurdu.
"Allah'ın kullarını sevindirin..."
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
20 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn’in büyüklerinden Atâ bin Ebî Rebah hazretleri, bir gün sohbetinde;
"Allah'ın kullarını sevindirin" buyurdu.
Ve şunu anlattı:
Bir kimse bir mümin kardeşini sevindirince, Allahü teâlâ o sevinçten bir melek yaratır. Bu kimse ölüp kabre konunca, o melek yanına gelir ve ona sorar:
“Beni tanıyor musun?”
“Hayır, sen kimsin?”
Melek de;
“Ben; senin, bir Müslüman kardeşine vermiş olduğun sevincim. Bugün seni sevindirmek ve suâl meleklerine cevap verirken sana yardımcı olmak için geldim” der.
● ● ●
Bir gün, bir gence;
“İnsanlara karşı dilini muhâfaza etmek, ‘altın’ı muhâfaza etmekten daha zordur” buyurdu.
Ve ilâve etti:
“Âhiret'te, Cennete giden bir kimsenin orada ağlaması ne kadar garipse, Cennete gideceği meçhul olan bir kişinin burada gülmesi de o kadar gariptir.”
● ● ●
Bir gün de sohbetinde;
“Kardeşlerim! Vaktiyle öyle mübârek zâtlar vardı ki, başını, hanımıyla bir yastığa koyardı. Ama sabaha kadar uyumaz, sessiz sessiz ağlar; yastığı gözyaşından ıslanırdı!” buyurdu.
Ve ekledi:
“Yirmi yıl, geceleri böyle ağlardı da hanımının bundan haberi olmazdı!”
Halîfenin hürmet ettiği zat...
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
21 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Halîfe Abdülmelik, hac için Mekke'ye gitmişti.
Atâ bin Ebî Rebah hazretleri de o sırada Mekke-i Mükerreme'de bulunuyordu.
Halîfenin geldiğini işitti.
Onunla görüşmeye gitti.
O sırada halîfe Abdülmelik, devletin ileri gelenleriyle birlikte oturuyorlardı. Atâ bin Ebî Rebah hazretlerinin geldiğini haber verdiler...
Derhâl yerinden fırladı.
Hürmetle karşıladı.
Ve saygı ile;
"Hoş geldiniz efendim, safâlar getirdiniz" dedi.
Elinden tutup yanına oturttu.
Ve ziyâretinin sebebini sordu.
Atâ hazretleri;
"Ey müminlerin emîri! Şu mukaddes yerde Allah'tan kork. Onun yasak ettiği bir iş yapma" buyurdu.
Halîfe de;
"Başüstüne efendim, bu tavsiyenizi yerine getirmek için bütün gücümle çalışacağım" dedi.
● ● ●
Bu zât bir sohbetinde;
"Kardeşlerim! İbâdetlerinizin çirkin tarafı olmadığını sanmayınız. Biraz incelerseniz, hepsini çirkin bulur, hattâ güzelliğin kokusunu bile duyamazsınız. Böyle olan kimse kendini beğenmez. Kendini beğenmeyeniyse Allahü teâlâ çok sever" buyurdu.
"Kendisini beğenmek, felakettir!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
22 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn’in büyüklerinden Atâ bin Ebî Rebah hazretleri, 114 (m. 732) senesinde vefât etti.
Bir gün sohbetinde;
"Bir kimse ibâdetlerini kusurlu görünce, bunların kıymeti artar. Böylece kabûl edilmeye lâyık olurlar. Siz de iyiliklerinizi kusurlu görmeye çalışınız" buyurdu.
Dinleyenler;
"Ama bu çok zor efendim" dediler.
Cevâbında;
"Evet zor, ama kendini beğenmek felakettir. Allahü teâlâ hepimizi bu felaketten korusun" buyurdu.
● ● ●
Bir gün halîfe Abdülmelik, Atâ bin Ebî Rebah hazretlerini ziyârete geldi.
Ve nasîhat istedi.
Atâ hazretleri;
"Ey halîfe! Eshâb-ı kirâmın evlâdına iyi muâmele et, onları incitme. Emrin altında bulunanların haklarını gözet, ihtiyaçlarını gider. Kapını kilitleyip onları dışarıda bırakma!" buyurdu.
Halîfe;
"Efendim, hep başkasının ihtiyâcından söz ettiniz, sizin hiç ihtiyâcınız yok mudur?" diye sordu.
Büyük velî;
"Ben ihtiyâcımı, Allahü teâlâya arz eder, Ondan isterim" buyurdu.
Halîfe duygulanıp;
"Zâten sizi böyle yücelten de işte bu hâlinizdir" dedi.
“Onlar yoksa kitapları var!.."
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
23 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn’in büyüklerinden Atâ bin Ebî Rebah hazretleri, 114 (m. 732) senesinde vefât etti.
Bir gün sevdiklerine;
"Kardeşlerim (Evliyânın anıldığı yere rahmet iner) hadîs-i şerîftir" buyurdu.
Ve ilâve etti:
"Bu hadîs-i şerîf, evliyâyı severek hâtırlayanın, feyiz ve berekete kavuşacağını ve duâlarının kabûl olacağını haber veriyor. Herkes muhabbeti miktârınca o büyüklerin feyizlerinden istifâde eder.”
● ● ●
Bir gün de sohbetinde; "Evliyânın bakışları devâ, sohbetleri hasta ve ölü kalplere şifâdır. Onları gören, Allahü teâlâyı hâtırlar" buyurdu.
Dinleyenler;
"Öyle zâtlar yoksa efendim?" dediler.
Cevâben;
“Onlar yoksa kitapları vardır. Onların kitaplarını okuyup, seçilmiş olduklarına inanan ve bunun için onları seven de onların ruhlarından feyiz alır” buyurdu.
Bir gün de sohbette;
“Akıllı insan; dünyâya kıymet vermez, ona aldanmaz. Dünyâya kıymet verenin her işi üzüntülü, karışık ve zor olur” dedi.
Ve ardından;
“Dünyâ, zehir gibidir, gâfil olanlar onu yer. O da o gâfilleri mahv-u perîşan eder. Ey insanlar! Bu dünyâ vefâsızdır, sıkıntıyla doludur” buyurdu.
"Kalp kırmayın, kendinizi beğenmeyin!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
24 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn’in büyüklerinden Atâ bin Ebî Rebah hazretleri, 114 (m. 732) senesinde vefât etti.
Zamânın halîfesi, bir gün kapıcısına;
"Yoldan geçen ilk şahsı huzûruma getir" dedi.
Yoldan ilk geçen Atâ bin Ebî Rebah hazretleri oldu. Ancak kapıcı onu tanımıyordu.
Ona seslenip;
"Emîr-ül-mü’minîn sizi çağırıyor" dedi.
Atâ hazretleri içeri girdi...
Halîfeye selâm verdi...
O, nasîhat isteyince;
"Ey halîfe! Cehennemde ‘Hembeb’ adında bir vâdi vardır ki, zâlim hükümdârlar orada yanacaktır" buyurdu.
Halîfe bunu işitince bayılıp düştü!
Ömer bin Abdülazîz hazretleri, şaka yollu;
"Emîrimizi öldürdün" dedi.
Atâ hazretleri;
"Yâ Ömer! İş ciddîdir, şakaya gelmez" buyurdu.
Ve müsâfaha etti.
Ömer bin Abdülazîz;
"Elimi öyle kuvvetli sıktı ki, acısı, elimden hiç çıkmadı” demiştir.
● ● ●
Bir gün bâzı gençler;
“Bize nasîhatiniz nedir efendim?”
dediler.
O gençlere;
“Haram işlemeyin, kalp kırmayın, kendinizi beğenmeyin. Her işinizi ihlâsla yapıp insanlardan bir şey beklemeyin” buyurdu.
Mahşer günü mahcup olan kul!
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
25 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn’in büyüklerinden Atâ bin Ebî Rebah hazretlerine;
“Bir kimsenin velî olduğu nasıl anlaşılır efendim?" diye sordular.
Cevâbında;
"Tatlı dili, güzel ahlâkı, güler yüzü, cömertliği, münâkaşa etmemesi, özürleri kabûl etmesi ve herkese merhamet etmesiyle anlaşılır" buyurdu.
● ● ●
Bir gün de sohbetinde;
"Yumuşak huylu, hilim sâhibi kimse, gündüzleri oruç tutan, geceleri namaz kılan kimsenin derecesine kavuşacaktır” buyurdu.
Ve ilâve etti:
“Bir hadîs-i şerîfte “Gadap [kızgınlık] zamânında yumuşak davrananı Allahü teâlâ çok sever” buyuruldu.”
● ● ●
Bir gün de sevdiklerine;
“Bir Müslüman, dînimizin her emrine uysa, ama gönlünde biraz ‘dünyâ sevgisi’ olsa, o kul mahşer gününde çok mahcup hâle düşer!” buyurdu.
“Niçin?” dediler.
Cevâben;
“Çünkü o kimse, mahşer ehli arasından çıkarılır ve bir melek, o kimseyi göstererek; ‘Bu, falan oğlu filândır ve kalbinde ‘dünyâ sevgisi’ vardır. İşte ey ehl-i mahşer! Hak teâlânın hiç sevmediği dünyâyı, bu kişi bir ömür boyu sevmiş ve kıymet vermiştir’ diye nidâ eder.”
O kimse utanır!
Çok mahcup olur.
Ve “Âh! Yer yarılsa da içine girsem” diye temennî eder.
“Bu makâma nasıl ulaştın?”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
26 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Ebû Bekr bin İyâş hazretleri, Tâbiîn’den, hadîs ve kırâat âlimidir.
Heysem adında sevdiği biri anlatıyor:
Bir gece rüyâmda Ebû Bekr bin lyâş'ı gördüm.
Önünde bir “hurma tabağı” vardı.
Kendisine;
“Yâ Ebâ Bekr! Bilirsin ki, ben hurmayı çok severim, bana da o hurmadan ikrâm etmeyecek misin?” dedim.
Bana baktı.
Ve cevâben;
“Ey Heysem! Bu hurma, Cennet ehlinin yiyeceğidir. Dünyâdakiler bundan yiyemezler” dedi.
Ben bu defâ;
“Bu makâma nasıl ulaştın?” dedim.
Cevâbında;
“Ömrümde tek bir geceyi bile Kur’ân-ı kerîm veyâ bir din kitâbı okumadan geçirmedim” buyurdu.
● ● ●
Bu zât bir sohbetinde;
“Rabbimiz bir kuluna acır ve onu severse, ona iki şey verir. Birincisi; sevdiği bir kulunu, meselâ bir evliyâ zâtı tanıtır ve onun vâsıtasıyla onu kendine çeker” buyurdu.
Sordular ki:
“İkincisi ne efendim?”
Cevâbında;
“İkincisi de ona, hayırlı bir iş, bir meslek nasip eder. Allah'ın; bir kulunu sevdiğinin alâmeti; onun, hayırlı işlerle meşgul olmasıdır” buyurdu.
Şeytandan kurtulmanın reçetesi!
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
27 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Ebû Bekr bin İyâş hazretleri, Tâbiîn’den, hadîs ve kıraat âlimidir.
Bişr bin Hâris anlatır:
Ben, Ebû Bekr bin lyaş'ın;
“Ey sağımda ve solumda bulunan kirâmen kâtibîn melekleri! Benim için duâ ediniz. Çünkü siz, Allahü teâlâya benden daha yakınsınız!” dediğini duydum...
Yine ondan işittim...
Bir zaman bana;
“Hasta olduğum zaman dâhil hiçbir gecem yoktur ki, ben o gecede bir ibâdet yapmış olmayayım” demişti.
● ● ●
Bir gün de cemaatine;
"Size, nefis ve şeytanın zararından kurtulmanın reçetesini söyleyeyim mi?" diye sordu.
"Seviniriz" dediler.
O zaman;
"Bunun ilâcı, kurtulanlarla berâber olmaktır. Zîrâ bir cemaatin içinde ‘Allah’ın sevdiği biri’ varsa, Cenâb-ı Hak o zâtın hürmetine hepsini affeder" buyurdu.
● ● ●
Bir gün de bu zâta;
“Efendim, Sırat köprüsünden rahat geçebilmek neye bağlıdır?” diye sordular.
Cevâbında;
“Dünyâda İslâm’a uymakta kılı kırk yararcasına titiz davrananlara, Sırat köprüsü o nisbette geniş ve rahat olacak. Aksine gevşek ve sorumsuz davrananlara da, o nisbette dar ve sıkıntılı olacaktır” buyurdu.
Teşrîfinizin sebebi nedir efendim?”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
28 Şubat, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Ebû Eyyûb-i Sahtiyânî hazretleri, Tâbiînden, hadîs ve fıkıh âlimi olup, 748 (H.131) senesinde tâûn hastalığından Basra’da vefât etti.
Kabr-i şerîfi oradadır.
Bir sevdiği anlatıyor:
Bir gece rüyâmda Hazret-i Ebû Bekr ile Hazret-i Ömer'i (radıyallahü anhümâ) gördüm.
Bir hoş oldum.
Ve kendilerine;
“Teşrîfinizin sebebi nedir efendim?” diye sordum.
Cevâben;
“Ebû Eyyûb Sahtiyânî'nin cenâze namâzını kılacağız” buyurdular.
Sordum hemen:
“O vefât mı etti?”
“Evet, dün gece vefât etti” buyurdular.”
● ● ●
Ebû Eyyûb-i Sahtiyânî hazretlerinin de bulunduğu bir kervanda yolcuların suları bitti. İnsanlar, susuzluktan ölecek hâle geldiler.
Çâresizdiler!..
Bu zâta gelip;
"Efendim, çok zor durumdayız, ne olur bir şeyler yapın, ölüp gideceğiz" dediler.
Ebû Eyyûb hazretleri;
"Bir şartla, kimseye anlatmayacaksınız" buyurdu.
"Anlatmayız" dediler.
O zaman duâ etti içinden...
O anda, su fışkırdı.
Buz gibi ve berrak idi.
Herkes kana kana içip ölümden kurtuldular.
Göğe yükselen bir demet fesleğen!..
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
01 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Evzâî hazretleri, Tebe-i tâbiîn’den büyük fıkıh âlimidir. 157 (m. 774) de Beyrut’ta vefât etti.
Bu zât, Allah dostu bir velî idi.
Kerâmet sâhibiydi.
Sevdiklerinden biri, bir gece yatıp, rüyâ gördü.
Şöyle ki;
Bir demet fesleğen, mağrip tarafından göğe yükseldi ve kayboldu.
Ve uyandı uykudan.
Derken sabah oldu.
Bunu, sâlih birine anlattı.
Ve tâbirini sordu.
O da cevâben;
“Bu rüyâ, Evzâî hazretlerinin vefât ettiğine işâret ediyor" dedi.
Adam şaşırdı!
Araştırdılar...
Gerçekten o gece Evzâî hazretlerinin vefât ettiğini öğrendiler.
● ● ●
Evzâî hazretleri, seyyitlerden birinin uygunsuz bir davranış içinde olduğunu görünce, üzüldü!
Zîrâ onu çok seviyordu.
Hemen yanına gitti.
Ve ona şunu anlattı:
Resûlullah’a yakın olmanız, sizi aldatmasın. Çünkü Efendimiz aleyhisselâm, bir gün kızı Fâtıma'yı yanına çağırdı.
O da koşup geldi.
Ona sevgiyle bakıp;
“Ey kızım! Kendini Cehennem ateşinden kurtarmaya bak. Çünkü ben, senin nâmına Allahü teâlâdan bir şey temin edemem” buyurdu.
.“Az konuşun, az uyuyun ve az gülün!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
02 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Evzâî hazretleri, Tebe-i tâbiîn’den büyük fıkıh âlimidir. 157 (m. 774) Beyrut’ta vefât etti.
Kendisi anlatıyor:
Cebrâil aleyhisselâm bir gün Peygamber Efendimize gelmişti. Efendimiz ona;
“Yâ Cebrâil! Bana Cehennemi anlat” buyurdu.
O da şöyle anlattı:
Cehennem, Allahü teâlânın emriyle bin sene yandı.
Kıpkırmızı oldu.
Bin sene daha yandı.
Sapsarı oldu.
Bin sene daha yandı.
Simsiyah oldu.
Oradan dünyâya bir kıvılcım gelseydi, dünyâ yanıp yok olurdu.
● ● ●
Bu zât, bir sohbetinde;
“Fütüvvet yâni mertlik; düşmanlık edene iyilik yapmak, seni sevmeyene ihsânda bulunmak, sevmediğinle de tatlı konuşmaktır” buyurdu.
Ve ilâve etti:
“Az konuşun, az uyuyun ve az gülün. Zîrâ çok kahkaha, kalbi öldürür.”
● ● ●
Bir gün de sohbetinde;
“Kim Allahü teâlâya itâat ederse, Allah’ın mahlûkları da ona itâat ederler” buyurdu.
Ve ilâve etti:
“Büyüklerden biri; 'Günah işlediğimi, atımın bana olan huysuzluğundan anlıyorum' buyurmuştur.”
."O, bana hüsnüzan etti..."
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
03 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Evliyânın büyüklerinden Fudayl bin İyâd hazretleri, gençliğinde “eşkıyâlık” yapardı!
Bir gün adamları, büyük bir kervanın geleceğini haber aldılar. Kervandaki birinin, pek çok malı vardı.
Pek çok da altını.
Soyguncuları fark edince;
“Hiç olmazsa altınlarımı kurtarayım" dedi.
Ve indi deveden.
Onları saklayacak bir yer arıyordu ki, ileride bir çadır görüp içeri girdi.
Baktı, bir genç gördü.
Namaz kılıyordu. Namâzı bitince;
"Delikanlı, eşkıyâlar bizi soyacak, şu altınları sana emânet bırakıp da sonra alsam olur mu?" diye sordu.
Genç adam;
"Olur, onları şuraya koy" deyip namâza devâm etti.
Adam kâfileye döndü.
Baktı ki, kimin nesi varsa gasbediyorlar. İçinden "benim altınlarım emniyette" deyip sevindi...
Soygun işi bitti.
O da altınlarını almak için o çadıra girip gördü ki, eşkıyâlar, gasbettikleri malları, o gence arz ediyorlar.
Meğer genç adam, hepsinin reîsiymiş.
Fudayl, adamı görünce "Gel, altınlarını al" dedi.
Adam da gidip aldı.
Eşkıyâlar, o gence;
"Sen ne yaptın ey Fudayl! Biz topladık, sen dağıtıyorsun" dediler.
Fudayl da;
"O, bana hüsnüzan etti, onun hüsnü zannını boşa çıkarmadım. Benim de Rabbime hüsnü zannım var, O da benim bu zannımı boşa çıkarmaz ve beni bu pis işlerden kurtarır" dedi.
"İnşallah kurtulurum bu işlerden!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
04 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Evliyânın büyüklerinden Fudayl bin İyâd hazretleri, 187 (m. 803) yılında Mekke’de vefât etti.
Gençlik senelerinde soygunculuk yapardı!
Bir gün adamları bir kervanı soydular.
Sonra da yemek için bir yere oturdular.
O ara, kervandan biri gelip, sordu ki:
"Sizin reîsiniz kim?"
Dediler ki:
"Reis burada değil.”
"Nerededir peki?"
Ona bir ağacı gösterip;
"Bak, şu ağacın altında namaz kılan biri var ya, işte reîsimiz odur" dediler.
Adam şaşırdı;
Sordu hemen:
"O sizinle yemez mi?"
"Hayır, o her gün oruç tutar. Onun için gündüzleri yemek yemez" deyince hayretler içinde ayrılıp Hazret-i Fudayl'ın yanına gitti!
Ve dedi ki:
"Kusûra bakmazsanız size bir şey soracağım.”
"Estağfirullah, sor.”
"Bir yanda namaz oruç, bir yanda harâmîlik, anlamadım, bu nasıl oluyor?"
Fudayl "Haklısın" dedi.
Ve ardından;
"Doğru söylüyorsun, gerçekten tuhaf. Ama ümitliyim, inşallah bir gün kurtulurum bu işlerden" dedi.
Ve kısa zamanda kurtuldu.
Hattâ, büyük bir “velî” oldu.
."Ey yolcular! Fudayl tövbe etti!.."
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
05 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Evliyânın büyüklerinden Fudayl bin İyâd hazretleri, 187 (m. 803) yılında Mekke’de vefât etti.
Bir gün bir kervan, Fudayl bin İyâd'ın pusu kurduğu yere gelip mola verdi ve kervandaki bir yolcu Kur’ân-ı kerîm okumaya başladı.
Sesi çok tesirliydi.
Hazret-i Fudayl da işitiyordu okunan Kur’ân-ı kerîmi. Bir âyet kerîmeye gelince dikkat kesildi birden...
Ve çok etkilendi.
Zîrâ âyette meâlen;
"Vakit gelmedi mi ki, kötü hâllerine pişmân olup Allah’a tövbe etsinler" buyuruluyordu.
Bu âyeti işitti.
Başladı ağlamaya!
Kendi kendine;
"Vakit geldi, geldi, geçti bile" dedi.
Ve oradan ayrılıp bir harâbeye girdi...
Rabbinden utanıyordu!
"Beni affet" diyordu.
Bir müddet sonra aynı kervan yola çıktı yine.
Lâkin Hazret-i Fudayl tarafından soyulmaktan çok korkuyorlardı!
Birbirlerine;
"Fudayl'in yolu üzerindeyiz. Acabâ ona soyulmadan geçebilecek miyiz?" diyorlardı.
Fudayl işitti bunu.
Ve ortaya çıkıp;
"Ey yolcular, müjde; Fudayl tövbe etti, harâmîliği bıraktı, artık bu yollardan rahat olarak geçebilirsiniz!" diye seslendi onlara.
"Müslüman, alınca değil, verince sevinir”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
06 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Evliyânın büyüklerinden Fudayl bin İyâd hazretleri, 187 (m. 803) yılında Mekke’de vefât etti.
Bu zât, gençliğinde yaptığı günahlarına tövbe etmişti. Bir gün Sultân'ın adamlarını gördü yolda.
Yanlarına gitti.
Ve ağlayarak;
"Beni Sultân'a götürün ki, suçumun cezâsını versin!" diye yalvardı.
Birlikte gidip, isteğini Sultân'a bildirdiler.
Sultân onu gördü.
"Hoş geldin" dedi.
Ve adamlarına;
"Evine götürün, istirahat etsin!" diye emretti.
Saygıyla alıp götürdüler.
Evine geldiğinde hâlâ ağlıyordu!
Hanımı gördü onu.
Ve merakla sordu:
"Hayrola bey, ne oldu, niçin ağlıyorsun, yoksa dövdüler mi seni görevliler?"
"Hayır dövmediler.”
"Peki, niye ağlıyorsun?"
"Sultân cezâmı vermedi. Onun için ağlıyorum" buyurdu.
● ● ●
Bu zât bir sohbetinde;
“Kardeşlerim! Müslüman; almayı değil, vermeyi düşünür. Onu kârlı bilir. Alınca değil, verince sevinir”
buyurdu.
Ve ilâve etti:
“Böyle olan kimse, eceli geldiğinde rûhunu da kolay verir. Rûhu, tereyağından kıl çeker gibi çıkar da haberi bile olmaz.”
.Meleklerin imrendiği kimseler..
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
07 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Evliyânın büyüklerinden Fudayl bin İyâd hazretleri, 187 (m. 803) yılında Mekke’de vefât etti.
Bu zât sevdiği bir gence;
"Ölüme hazırlan!" buyurdu.
Genç cevâben;
"Ben henüz gencim efendim" dedi.
Büyük velî;
"Evet öyle" dedi.
Ardından da;
"Evet gençsin, ama ecel genç ihtiyar tanımıyor ki evlâdım" buyurdu.
Genç sordu hemen:
"Ölebilir miyim yâni?"
"Elbette evlâdım!.. Unutma, gençken ölenlerin sayısı, yaşlanıp da ölenlerden daha fazladır.”
Korkuyla sordu yine:
"Peki, ne yapayım?"
"Dînini öğren ve öğrendiklerinle amel et. Ama hemen başla, yarına bırakma!"
"Neden efendim?"
"Çünkü ölüm âni gelir. ‘Yaşlanınca yaparım’ diyenlerin çoğu, yaşlılığı görememişlerdir”
buyurdu.
● ● ●
Bir gün de sevdiklerine;
“Bir araya geldiğinizde İslâmiyetten konuşun, yâhut açın bir ilmihâl kitâbı okuyun” buyurdu.
Hikmetini sordular.
Onlara döndü ve;
“Allah rızâsı için, üç beş kişi bir araya gelir de Allah’tan ve Peygamberden bahsederlerse, gökteki melekler onlara imrenirler” buyurdu.
"Ben Kâbe'ye gidiyorum hanım"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
08 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Evliyânın büyüklerinden Fudayl bin İyâd hazretleri, 187 (m. 803) yılında Mekke’de vefât etti.
Gençliğinde işlediği bütün günahlarına tövbe ettikten sonra Beytullaha gitmeyi arzu etti.
Hanımına seslendi.
Yanına geldiğinde;
"Ben Kâbe'ye gidiyorum. İster aramızdaki nikâh bağını çözelim, serbest ol, istersen benimle sen de gel" dedi.
Hanım tereddütsüz;
"Geliyorum" dedi.
Ve gerekli hazırlığı yapıp, yola çıktılar...
Hazret-i Fudayl, hacdan sonra İmâm-ı âzam hazretleriyle görüştü.
Derslerine katıldı.
Çok şey öğrendi.
Ve az zamanda yetişip “âlim” ve “velî” oldu.
● ● ●
Bir gün Arafat Meydanında toplanan kalabalık halka baktı. O anda herkes Allahü teâlâdan af ve mağfiret diliyorlardı.
O, bu hâli gördü.
Kendi kendine;
"Yâ Rabbî! Senin affın sonsuz, merhametin nihâyetsizdir. Bu kulların hepsini de affedebilirsin" dedi.
Ve çok duâ etti...
O an can kulağına;
"Ey Fudayl! Senin bu hüsnüzannın hürmetine, bu hacıların hepsini affettim" diye bir ses geldi.
Cömertlik, kötü huyları örter!..
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
09 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Evliyânın büyüklerinden Fudayl bin İyâd hazretleri, bir gün sevdiği bir gence;
"Oğlum! Allahü teâlânın sana nasıl davranmasını istiyorsan, sen de Onun kullarına öyle davran" buyurdu.
Ve ekledi:
"Unutma, muvaffak olmanın sırrı iki şeydir."
Genç adam sordu:
"Onlar nedir efendim?"
Büyük velî;
"Biri; günahlardan sakınmak, öbürü, Allahü teâlânın kullarına iyilik etmektir. Bu ikisini yapan, evliyâdır" buyurdu.
● ● ●
Bir gün de bu zâta;
"İnsan, alın yazısını bilebilir mi efendim?" diye sordular.
Onlara cevâben;
"Bilebilir" buyurdu.
"Nasıl bilir?" dediler.
"Gönlünde ne yatıyorsa, alın yazısı odur... Meselâ bir ırmağın akış yönünden, hangi noktada denize döküleceği anlaşılır mı?"
"Evet" dediler.
"İşte insanın alın yazısı da, yaptığı işlerden anlaşılır" buyurdu.
● ● ●
Bu zât bir gün de cemaatine;
“Cömert olun. Cömertlik, öyle bir haslettir ki, insanın bütün ‘kötü huylarını’ örter, göstermez”
dedi.
Ve ekledi:
“Hasislik de öyle bir huydur ki, bütün güzel yanlarını örter, göstermez.”
"Beni, gönül ehli birine götür!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
10 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Fudayl bin İyâd hazretleri, Hârun Reşid zamânında yaşamış büyük bir velîdir.
Halîfe Hârun Reşid bir gece vezîrini yanına çağırdı.
Ve kendisine;
"Beni, gönül ehli birine götür. Zîrâ kalbim bu şaşaalı hayâttan sıkıldı. Bir ‘Allah adamı’ görelim de kalbimiz ferahlasın" dedi.
Vezîr cevâben;
"Başüstüne" dedi.
Ve o zamânın evliyâsından Süfyân bin Uyeyne hazretlerine götürdü.
Kapısını çaldı.
Ve dışarıdan;
"Ey Süfyân! Sultânımız kapına geldi, seninle görüşmek istiyor" diye seslendi.
Kapı hemen açıldı.
Hazret-i Süfyân çıktı.
Karşısında Sultânı görünce;
"Amân Sultânım! Niçin habersiz geldiniz? Bilseydik zât-ı âlinizi yormaz, biz gelirdik" dedi.
Sultân bunu duydu.
Vezîrinin kulağına;
"Aradığım bu değil" diye fısıldadı.
Oradan ayrılıp Fudayl bin İyâd hazretlerine gittiler. Bu zât, Kur’ân-ı kerîm okuyordu.
Sesi duyuluyordu.
Bir âyet-i kerîmede;
"Günahkârlar, kendilerini, ehl-i takvâ ile bir tutacağımı mı zannediyorlar?" buyuruluyordu meâlen.
Hârun bunu işitti.
"Bu, bize kâfi" dedi.
Ve saraya döndü...
En kıymetli sermaye ömürdür...
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
11 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Büyük velîlerden Fudayl bin İyâd hazretleri, bir gence;
"Oğlum! Senin en kıymetli sermâyen ömründür. Bunu, en kıymetli şeyleri yaparak değerlendir" buyurdu.
Delikanlı sordu:
"Ne yapayım efendim?"
Büyük zât;
"Dînini öğren, öğrendiklerinle amel et, hesap günü gelmeden kendini hesâba çek!" buyurdu.
● ● ●
Bir gün de sevdiklerine;
“Haramlardan kaçınmak, iki türlüdür. Birincisi, Allahü teâlânın hakkı olan günahlardan kaçınmaktır. İkinci mısmı, kulların hakları da bulunan günahlardan kaçınmaktır” buyurdu.
Dinleyenler;
“Hangisi daha mühim?” dediklerinde;
“İkinci kısmı daha mühimdir. Zîrâ Hak teâlâ hiçbir şeye muhtâç değildir ve çok merhametlidir. Kullar ise pekçok şeye muhtâç oldukları gibi cimridirler” buyurdu
● ● ●
Bir gün de bir sevdiğine;
“Evlâdım! İnsanların kaybettiğini bulmaya çalış!” buyurdu.
Delikanlı sordu:
“O nedir ki, efendim?”
Cevâbında;
“Sevgi ve muhabbettir. Sertlikle bir yere varılamaz. Sert insan; yalnız adamdır ve yalnız kalmaya mahkûmdur” buyurdu.
"Sultânın benimle ne işi olur?"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
12 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Halîfe Hârun Reşid, bir akşam üzeri vezîriyle birlikte Fudayl bin İyâd hazretlerinin kapısını çaldılar.
O, içeriden sordu:
"Kimsiniz?"
Vezîr seslendi:
"Sultânımız seni ziyârete geldi. Kapıyı aç ki, kendisini daha fazla bekletmeyelim" dedi.
Hazret-i Fudayl;
"Sultânın benimle işi olmaz, benim de sultânla hiç işim olmaz, lütfen meşgul etmeyin!" dedi.
Halîfenin hoşuna gitti.
Vezîrin kulağına eğilip;
"Aradığım, işte budur" dedi.
Ancak kapı açılmıyordu.
Vezîr, seslendi yine:
"Ey Fudayl! Aç kapıyı!"
Hazret-i Fudayl;
"Ben açmam. Ama siz zorla girecekseniz, onu bilemem” dedi.
Yaşlı annesi;
"Aç oğlum" deyince açtı.
Onlar girince kandili söndürüp;
"Gözüm, dünyâ ehli birini görmesin" buyurdu.
O, "dünyâ Sultânı"ydı.
Bu, "gönüller Sultânı."
Hârun Reşid;
"Ey Fudayl! Bir nasîhatini almak için kapına geldim" dedi.
Hazret-i Fudayl, onun elini tutup; “Ne yumuşak el, bâri Cehennemde yanmasa" buyurdu.
Hârun Reşid ağladı!
O, sözüne devâmla;
"Ey Hârun! Sen milletin Sultânısın. Ama bilesin ki, asıl Sultanlık, kendi nefsine Sultân olabilmektir” buyurdu.
. ."Nefsine sultân ol!.."
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
13 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Hârun Reşid, bir gün Fudayl bin İyâd hazretlerine geldi.
Ve nasîhat istedi.
Hazret-i Fudayl;
"Ey Hârun! Sen şimdi Sultânsın. Ama asıl sultânlık; nefsine hâkim olup bir günah işlememektir" buyurdu.
Ve devâm etti:
Ey Hârun! Hazret-i Abbâs, bir gün Resûl-i ekrem Efendimize gelerek "Beni bir kavim üzerine emîr yap!" diye arz etti.
Efendimiz cevâben;
"Ey Amcam! Seni, nefsinin üzerine emîr yaptım. Bir kavme başkan olmak, pişmânlıktır” buyurdu.
Hârun Reşid;
"Yine söyle" dedi.
Büyük velî;
"Sultânlık büyük vebâldir" buyurdu.
Ve şunu anlattı:
Ömer bin Abdülazîz hazretleri Sultân olduğu zaman, o devrin âlimlerinden Sâlim bin Abdullah hazretlerine mektup yazdı.
O mektupta;
“Çok ağır bir yükün altına girdim. altından kalkabilmem için bana ne tavsiye edersin?” diye sordu.
O, mektubu okudu...
Ve cevap olarak;
“Bunun için, halkından yaşlı kimseleri baban, gençleri kardeşin, çocukları evlâdın, kadınları anan, kızları da bacın bil. Sen bu yakınlarına nasıl davranıyorsan, tebaana da öyle davran. Yoksa âhirette azaptan kurtulamazsın!” buyurdu.
Cehenneme girmemenin yolu nedir efendim?”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
14 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Evliyânın büyüklerinden Fudayl bin İyâd hazretleri, 187 (m. 803) yılında Mekke’de vefât etti.
Hârun Reşid, bir gün Fudayl bin İyâd hazretlerine geldi.
Nasîhat istedi.
Hazret-i Fudayl;
"Ey Hârun! İyi bil ki, senin şu güzel yüzün Cehennemde yanar da çirkinleşir" buyurdu.
Hârun ağlamaya başladı!
Büyük velî devâm etti:
"Ey Hârun! Milletine zulmetme ki, bunun azâbından kurtulamazsın. Her bir icraatından Allah soracak. Ne cevap vereceksin?"
Hârun ağlıyordu!
O, devâm edip;
"Bugün koca saraya sığmıyorsun. Ölünce, o daracık mezara nasıl sığacaksın? Sultânlığına güvenme ki, orada sultanlığa bakmazlar" buyurdu.
Halîfe çok ağladı!
Vezîr dayanamadı.
"Yeter ey Fudayl, artık söyleme!" dedi.
● ● ●
Bir gün de bu zâta;
“Cehenneme hiç girmemenin yolu nedir efendim?” diye sordular.
Cevâbında;
“Doğru îmân ve itikat sâhibi olmaktır. Zîrâ itikadı bozuk olan bir kimse, dînimizin bütün emirlerini yapsa da, tövbesiz öldüyse, Cehenneme girmeme ihtimâli yoktur” buyurdu.
Öfkesini yenen kahramandır!
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
15 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Bir gün Fudayl bin İyâd hazretlerinin huzûruna sevdiği bir kimse geldi ve;
"Efendim! İyi bir Müslüman nasıl olur” diye sordu.
Hazret-i Fudayl;
"İyi bir Müslüman; hiç kimseyi gıybet etmez, kimseye sû-i zanda bulunmaz, kimseyi kötü bilmez ve hiç kimseyle alay etmez" buyurdu.
O kimse sordu:
"Başka efendim?"
Buyurdu ki:
"İyi Müslüman; kimseye yük olmaz, herkesin yükünü çeker. Kendini beğenmez, kendini hiç kimseden üstün görmez, tevâzuyu elden bırakmaz.”
Adam sordu yine:
"Ya namaz efendim?"
Büyük velî;
"O zâten belli, Müslüman elbette beş vaktini kılar. Ayrıca Ehl-i sünnet âlimlerini, evliyâ zâtları çok sever. Îmân ve ibâdet bilgilerini onlardan öğrenip buna göre amel eder" buyurdu.
● ● ●
Bir gün de bir genç;
“Bana nasîhat eder misiniz efendim” diye ricâ etti.
Büyük zât ona;
“Kızarsan, öfkeni yen! Zîrâ hadîs-i şerîfte, Resûlullah Efendimiz; ‘Kuvvetli olmak, başkalarını yenmek değildir. Kuvvetli olmak, kahraman olmak, kendi öfkesini yenmektir’ buyurdu” diye cevap verdi.
"Şimdi gülünecek vakit midir efendim?"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
16 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Evliyânın büyüklerinden Fudayl bin İyâd hazretleri, 187 (m. 803) yılında Mekke’de vefât etti.
Bu zâtın bir oğlu vardı.
Ne zaman Kur’ân-ı kerîmi dinlese, “âhiret korkusundan” bayılır, düşerdi!
Bir gün babasının yanına bir hâfız geldi.
Sesi çok güzeldi.
Ona oğlunu gösterip;
"Şu oğluma güzel sesinle Kur’ân-ı kerîm oku. Ama Zilzâl ve Kâri'a sûrelerini okuma sakın!" buyurdu.
Hâfız merak etti ve “Niçin?” diye sordu.
Hazret-i Fudayl;
"Çünkü azap âyetlerini dinlemeye tâkat getiremez ve güç yetiremez. Cehennem korkusundan bayılır, hattâ ölebilir!" buyurdu.
Hâfız durumu anladı...
"Peki efendim" dedi.
Ve gidip Kur’ân-ı kerîm okumaya başladı çocuğa. Ama unutup “Kâri'a” sûresini de okudu...
Dördüncü âyetini okuyunca, çocuk "Allah!” deyip düştü...
Baktılar, ölmüştü!
Babasına söylediler.
Fakat mübârek zât üzülecek yerde gayriihtiyâri tebessüm etti. Kendisine;
"Bu zaman gülünecek vakit midir efendim?" dediler.
Onlara cevâben;
"Resûlullaha uydum" buyurdu.
"Nasıl?" dediler.
"Resûlullah’ın da oğlu vefât etmişti... Efendimize yapılan, bana da yapıldı. Onu düşünerek sevinip güldüm" dedi.
"Hangi duâ kabul olur?"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
17 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Fudayl bin İyâd hazretleri, bir gün;
"Müminin arkasından yapılan duâ kabul olur, hattâ onun için ne duâ ettiyse, aynı şeylere kendisi de kavuşur" buyurdu.
Dinleyenler;
"Nasıl?" diye sordular
Buyurdu ki:
"Meselâ birine gıyâbında, duâ etseniz, bir melek de size; (Sen bu kardeşin için ne istediysen, o şeyleri Hak teâlâ sana da versin) diye duâ eder. Melek günahsız olduğu için, duâsı kabul olur.”
● ● ●
Bu zât, bir gün de Mira Dağı'nda bulunuyordu.
Yanında sevdikleri de vardı.
Bir ara onlara;
"Allah dostu bir velî zât, şu dağa, (sallan!) diye seslense, dağ o an sallanır" buyurdu.
O, sözünü bitirdi.
Dağ sallanmaya başladı.
Ordakiler korktular!
Hazret-i Fudayl;
“Korkmayın, şimdi durur" buyurdu.
Sallanma durdu.
● ● ●
Bir gün de sohbetinde;
“Yapılacak en mühim iş, îmânını Ehl-i sünnet âlimlerinin bildirdiği gibi düzeltmektir” buyurdu.
Sordular ki:
“Sonra ne mühimdir efendim?”
Cevâbında;
“Îmândan sonra en mühim emir, beş vakit namazdır. Beş vakit namaz kılmak, her Müslümana farz-ı ayndır ve kılmamak büyük günahtır” buyurdu.
"Sadece Rabbime kulluk borcum var!.."
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
18 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Evliyânın büyüklerinden Fudayl bin İyâd hazretleri, 187 (m. 803) yılında Mekke’de vefât etti.
Bir gün halîfe Hârun Reşid, bu büyük velîden nasîhat istedi.
O nasîhat ettikçe, ağlıyordu!
Çok ağlamaktan bayıldı!
Ve yere düştü...
Ayıldığında;
"Ey Fudayl! Birine borcun var mı?" diye sordu.
Hazret-i Fudayl;
"Rabbime kulluk borcum var" buyurdu.
Halîfe;
"Onu kastetmemiştim. İnsanlardan birine borcun var mı?" deyince;
“Hayır, Hak teâlâ bana öyle çok nîmetler verdı ki, kullarına minnet etmiyorum" buyurdu.
Hârun Reşid ona “bin altın” uzatıp;
"Bunlar kendi malımdır ve helâldir, rahatça kullan" dedi.
Lâkin kabûl etmedi.
"Al bunları önümden. Bunca öğüt dinledin, ama hiç faydası olmamış" buyurdu.
● ● ●
Bir gün de;
"Müslüman anne babanın yüzüne, şefkatle bir defâ bakan kişiye, kabûl olmuş bir hac sevâbı verilecektir" buyurdu.
Dinleyenler;
"Bin kere baksa efendim?" dediler.
Büyük velî;
"Bin kere baksa, bin hac sevâbı verilir" buyurdu.
"Bu işte bir hikmet olsa gerek!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
19 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Evliyânın büyüklerinden Fudayl bin İyâd hazretlerinin vefâtı yaklaşmıştı.
Hanımını çağırıp;
"Ben ölünce, şu iki kızımı alıp Ebû Kubeys Dağı'na çık. Orada duâ et" diye vasiyet etti.
Kadıncağız sordu:
"Nasıl duâ edeyim?"
"Yâ Rabbî! Beyim öleceği vakit, ‘Bu kızlar, Rabbimden bana emânetti, şimdi ölürken Ona iâde ediyorum’ deyip vefât etti. Sen bunları zâyi etme, diye duâ et" dedi.
Ve o gün vefât etti...
Namâzını kılıp defnettiler.
Hanımı, iki kızını aldı.
Ebû Kubeys Dağı'na çıktı.
Orada ağlayarak bunları söyledi.
O esnâda Yemen hükümdârı, hanımıyla oradan geçiyordu.
İki de oğlu vardı yanında.
Bu hanıma yaklaşıp;
"Ey hâtun! Sen bu tenhâ yerde ne arıyorsun, hem niçin ağlıyorsun?" diye sordu.
Kadıncağız da anlattı.
Hükümdâr duygulanıp;
"Bu işte ilâhî bir hikmet olsa gerek. Zîrâ senin iki kızın var, benim de iki oğlum var" dedi.
Ve sordu kadına:
"Allah'ın emriyle ve biner altın mehirle, senin bu kızlarını benim oğullarıma istiyorum, râzı mısın?"
Hanım çok sevinip;
"Evet râzıyım" dedi.
Ertesi gün nikâhları kıyılıp, düğünleri oldu.
"Din nasîhattir kardeşlerim"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
20 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Evliyânın büyüklerinden Fudayl bin İyâd hazretleri, 187 (m. 803) yılında Mekke’de vefât etti.
Bir gün sevdiklerine;
"Din nasîhattir kardeşlerim. Her Müslüman elinde ne imkân varsa, onunla Allah'ın kullarına emr-i mâruf yapmalıdır" buyurdu.
Dinleyenler sordu:
"Nasıl yapalım efendim?"
Büyük velî;
"İlmi olan ilmiyle, malı olan malıyla, mevkîsi olan mevkîsiyle yapar" buyurdu.
● ● ●
Fudayl bin İyâd hazretleri bir gün, bâzı sevdiklerine;
"Bir kişi Allah'a âsi, günahkâr olsa, mahlûklar da ona isyân eder. Ben; Rabbime isyân edip etmediğimi, hayvanlarımın bana olan tavrından anlarım" buyurdu.
Dinleyenler sordu:
"Nasıl anlarsınız?"
Cevâben onlara;
"Şöyle anlarım ki; Ben Rabbime itâat edersem, onlar da bana itâat eder, ben isyân edersem, onlar da bana isyân ederler" buyurdu.
● ● ●
Bu velî zât bir gün de sohbetinde, cemaate;
"İnsanın yanındakilerle, tatlı dil ve güler yüzle, sevgi ve muhabbetle iyi geçinmesi, geceleri namaz kılmasından, gündüzleri oruç tutmasından daha iyidir" buyurdu.
"Hısım akrabâna iyilik ediyor musun?"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
21 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Evliyânın büyüklerinden Fudayl bin İyâd hazretleri, 187 (m. 803) yılında Mekke’de vefât etti.
Yakınları, bu büyük zâta, birini methederken;
"O, hiç tatlı yemez" dediler.
Hazret-i Fudayl;
"Tatlı yememek, mârifet midir?" buyurdu.
Sordular bu defâ:
"Mârifet nedir efendim?"
Büyük velî;
"Ahlâkı nasıl, yakınlarına güzel davranıyor mu, hısım akrabâsına iyilik ediyor mu, ayrıca birine kızdığı zaman öfkesini yeniyor mu? Kişinin fazileti, işte bunlardan belli olur" buyurdu.
● ● ●
Bir gün de bu zâta;
"Tasavvuf nedir efendim?" diye sordular.
Cevâben;
"Günah işlemek arzusunu kalbinden söküp atmaktır!" buyurdu.
Ve şunu anlattı:
Alî bin Ebî Tâlip “radıyallahü anh” bâzı insanların eğlendiklerini görünce, onlara;
“Niçin eğleniyorsunuz?’ diye sordu.
Onlar cevâben;
“Bugün bizim bayramımızdır” dediler.
O vakit Hazret-i Alî;
“Günah işlemediğimiz gün de, bizim bayramımızdır” buyurdu.
"Senin kaç kalbin var baba?!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
22 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Evliyânın büyüklerinden Fudayl bin İyâd hazretleri, harâmîlik yaptığı dönemde, bir gün kendi çocuğunu kucağına almış, seviyordu.
Çocuk ona;
"Beni seviyor musun babacığım?" diye sordu.
Dedi ki:
"Elbette oğlum?"
"Peki, Allah'ı seviyor musun?"
"Tabii ki, seviyorum."
"Annemi seviyor musun?"
"Hem de çok."
Çocuk bu defâ;
"Peki, bu sevgilerin hepsini bir tânecik kalbine nasıl sığdırıyorsun babacığım?" dedi.
Oğlunun bu sözünden, çok etkilendi.
Ve “hidâyet nurları” dolmaya başladı kalbine.
Çok duygulandı!
Kendi kendine;
"Bu, bana bir îkaz-ı İlâhî, bunu ona Allah söyletti. Yoksa bu çocuk, bu sözleri edemezdi. Rabbim, bana acıyıp, bu çocukla beni îkaz ediyor" diye düşündü...
Bıraktı oğlunu.
Ve ellerini açıp;
"Yâ İlâhî!.. Söz veriyorum, bundan sonra harâmîlik yapmayacağım, beni affet" diye yalvardı.
Ve oğluna;
"Evlâdım! Sen ne güzel vâizsin ki, beni irşâd ettin... Senin nasîhatinle kalbim değişti, hidâyete kavuştum" dedi.
Hârun Reşid'in kadı seçimi!
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
23 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Hafs bin Gıyâs hazretleri, Hânefî mezhebi imâmlarındandır. 198 (m. 809) da Kûfe’de vefât etti.
Kendisi hadîs âlimidir.
Sonra kadı/hâkim oldu.
O da şöyle oldu:
Halîfe Hârun Reşid, Abdullah bin İdris, Veki' bin Cerrah ve Hafs bin Gıyâs'ı huzûruna çağırdı. Üçünden birini kadı yapmak istiyordu.
Abdullah içeri girdi...
Odaya girer girmez;
"Esselâmü aleyküm" deyip, felçli gibi kendini yere attı. Hârun Reşid onun bu hâlini gördü.
Garibine gitti.
Adamlarına;
“Bu felçliyi götürün, bundan kadı olmaz" dedi.
Onu götürdüler...
Veki' bin Cerrah huzûra girdi.
Parmağını gözünün üstüne koydu.
Ve Halîfeye dönüp;
"Bir yıldır bununla görmüyorum" dedi.
Maksadı, parmağıydı.
Plânı tutmuştu.
Meclistekiler, gözüne işâret ettiğini sanıp; "Gözü görmeyen, kadılık yapamaz" dediler.
Sonra Hafs bin Gıyâs geldi.
Hem çok fakîrdi.
Hem de borçlu idi.
Üstelik ailesi de kalabalıktı.
Onun için kadılığı kabûl etti.
Nitekim kendisi;
"Allah’a yemîn ederim ki, açlıktan ölecek hâle düşmedikçe kadılığı kabûl etmedim" demiştir.
İnandığı gibi yaşadı, yaşadığı gibi öldü...
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
24 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Hamîd-üt-Tavîl hazretleri, Tâbiîn’in meşhur hadîs âlimlerindendir.
Basra’da yaşadı.
143 (m. 761)’de namaz kılarken vefât etti.
Allah dostu bir velî idi.
Kerâmetleri vardır.
Boyu kısa idi.
Elleriyse uzun,
Öyle yaratılmış.
Şöyle ki;
Evinde durduğu zaman, bir eli yere değerken, öbür eli tavana değerdi.
Meziyetleri vardı.
Kırk sene, yatsı namâzının abdestiyle sabah namâzını kıldı.
Yâni gece uyumadı.
İnandığı gibi yaşadı.
Yaşadığı gibi öldü.
● ● ●
Bu zât, Enes bin Mâlik hazretlerinden rivâyetle anlatıyor:
Resûlullah Efendimizle bir grup Eshab birlikteyken ikindi oldu.
Ancak su yoktu...
Eshab telâşlandı!
Ve hemen su aramaya dağıldılar.
Ama bulamadılar.
Efendimiz aleyhisselâm bir kap “su” istedi.
Hemen getirdiler.
Mübârek elini kaldırdı.
Kabın üstüne koydu.
O anda parmakları arasından suyun fışkırdığını gördüm.
Hepimiz abdest aldık.
“Üç yüz” kişiydik...
Hepimize kâfi geldi.
"Allah’ım, bize dünyâda da âhirette de iyilik ver"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
25 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Hamîd-üt-Tavîl hazretleri, Tâbiîn’in meşhur hadîs âlimlerindendir. Basra’da yaşadı ve 143 (m. 761)’de namaz kılarken vefât etti.
Bu zât rivâyet ediyor:
Peygamberimiz “aleyhisselâm”, bir gün çok zayıf, kuş yavrusu gibi olmuş bir kişiye rastladı.
Dikkatini çekmişti.
O kişiye dönüp;
“Sen Allahü teâlâdan bir şey istiyor muydun?" diye sordu.
O kimse cevâben;
"Evet yâ Resûlallah!" dedi.
Sordular ki:
"Ne istiyordun?”
O kişi de;
"Allah’ım! Bana âhirette ne ile cezâ vereceksen onu dünyâda ver, diye duâ ediyordum” dedi.
Resûl-i ekrem;
"Sübhânallah! Sen buna tâkat getiremezsin. Sen, ‘Allah’ım! Bize dünyâda da âhirette de iyilik ver ve bizi Cehennem azâbından koru’ diye duâ et" buyurdu.
● ● ●
Bir gün de bu zâta;
“Bize namâzın üstünlüklerinden bahseder misiniz efendim” dediler.
Cevâbında;
“Doğru kılınan bir namaz, peygamberlerin sünneti, meleklerin sevdiği, yerin ve göklerin nûru, bedenin kuvveti, rızkın berekâtı ve duânın kabûlü, ölüm meleğine şefâatçi ve kabirde ışık, Münker ve Nekir’e cevaptır” buyurdu
"Cenâb-ı Hak bizi affeder mi?"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
26 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Hammad bin Seleme hazretleri, Tebe-i tâbiînin büyüklerinden olup hicrî 167 (m. 783)’de câmide namaz kılarken vefât etti.
Pek çok ibâdet yapardı.
Şöyle ki;
Kendisine, "yarın öleceksin" deseler, ancak o kadar yapabilirdi. Bir şey sormak için gelenlere, sormadan cevap verirdi...
● ● ●
Bir gün Süfyân-ı Sevrî hazretleri;
"Ey Hammad! Cenâb-ı Hak bizi affeder mi acabâ?" diye sordu.
Hazret-i Hammad;
"Elbette" dedi.
Ve ilâve etti:
"Kıyâmet günü bana; ‘Hesâbını annene babana mı, yoksa Allaha mı vermek istersin?’ deseler, Vallâhi Rabbime derim. Zîrâ O, annemden babamdan çok daha merhametlidir" buyurdu.
● ● ●
Bir gün sevdiklerine;
“Kardeşlerim! Bir namâzı, vaktinde bile bile kılmayan; yâni bir namâzın vakti geçerken o namâzı kılmadığı için hiç üzülmeyen kimse, ölürken îmânsız gidebilir!”
buyurdu.
Ve şöyle devâm etti:
“Bir vakit namâzı geçirenin hâli böyle olursa, ya namâzı hâtırına bile getirmeyen kimseler ve namâzı vazîfe tanımayanlar ne olur? Namâza önem vermeyenin dînden çıkacağını, dört mezhebin bütün âlimleri söz birliği ile bildirmişlerdir...
Kim Allah'tan korkarsa...
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
27 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Hammad bin Seleme hazretleri, Tebe-i tâbiînden olup, hicrî 167 (m. 783)’de vefât etti.
Bu zâtın evinde bir hasır, bir Kur’ân-ı kerîm, bir de abdest almak için bir su kabı vardı.
Bir gün bir dostu geldi.
Ve kendisine;
"Sizi görünce beni bir heybet sardı, hikmeti nedir?" diye sordu.
Hazret-i Hammad;
"Hikmeti belli" dedi.
"Nasıl?" deyince de;
"Peygamberimiz aleyhisselâm ‘Kim Allah'tan korkarsa, herkes ondan korkar. Kim de Allah'tan korkmaz ise, O kimse her şeyden korkar!’ buyuruyor" dedi.
Adam duygulandı!
Ona bir kese para verip;
“Bunu kabûl et" dedi.
"Hayır, alamam" buyurdu.
O kimse;
“Vallâhi helâl paradır" dedi.
Yine kabûl etmedi.
Ve parayı geri verip;
"Bunu al, ihtiyâcı olanlara sen kendin ver!" buyurdu.
● ● ●
Bu zât, bir gün, sevdiklerinin yüzlerine sevgiyle baktı ve;
“Size niçin böyle baktım, biliyor musunuz?” diye sordu.
Dediler ki: “Bilmiyoruz.”
Büyük velî;
“Müminin yüzüne sevgiyle bakmak, ibâdettir. Ayrıca müminin yüzüne muhabbetle bakanın kalbi temizlenir, nurlanır ve parlar” buyurdu.
“Ey kulum, yerin nasıldır?”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
28 Mart, 2026
Paylaş
Özetle
Kaydet
a-
|
+A
Hammad bin Seleme hazretleri, Tebe-i tâbiînin büyüklerinden olup, hicrî 167 (m. 783) senesinde câmide namaz kılarken vefât etti.
Kendisi anlatır:
Allahü teâlâ Cennet ehlinden bir kimseyi çağırıp;
“Yerin nasıldır?” diye sorar.
O kimse;
“Çok iyidir yâ Rabbî! Çok büyük nîmetler içindeyim” diye arz eder.
Allahü teâlâ;
“Benden bir isteğin var mı?” diye sorar.
O kimse;
“Dünyâya geri dönüp, senin rızân için şehit olmak istiyorum. Zîrâ şehitlerin yüksek derecelerini görüyor, onlara imreniyorum” diye arz eder.
● ● ●
Rabbimiz bu defa Cehennemden bir kimseyi çağırıp;
“Ey kulum, yerin nasıldır?” diye sorar.
O kimse;
“Çok fenâdır yâ Rabbî, şiddetli azap içindeyim” diye arz eder.
Allahü teâlâ;
“Dünyâdayken yeryüzünün tamâmı senin için ‘altın’ olsaydı, o altınları ne yapardın?” diye sorar.
O kimse;
“O altınların tamâmını verip de, bu elîm azaptan kurtulmayı isterdim” diye arz eder.
Hak teâlâ;
“Yalan söylüyorsun. Çünkü dünyâda iken bu azaptan korunman için senden az şey istedim, vermedin. Onun için, sen bu azapta kal” buyurur.
“Yumuşak huylulara çok müjde var”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
29 Mart, 2026
Paylaş
Özetle
Kaydet
a-
|
+A
Hammad bin Seleme hazretleri, Tebe-i tâbiînin büyüklerinden olup, hicrî 167 (m. 783) senesinde vefât etti.
Kendisi anlatıyor:
Cennette bir münâdî;
“Ey Cennet ehli! Sizin Hak teâlâdan bir dileğiniz var mıdır?” diye seslenir.
Cennet ehli;
“Rabbimiz bizi Cennetine koydu, daha ne isteriz?” derler.
O an perde kalkar.
Allahü teâlâyı müşâhede ederler, görürler...
● ● ●
Bu zât, bir sohbetinde;
“Îmân, Ehl-i sünnet âlimlerinin bildirdiklerine uygun, devâmlı ve sâbit olmalıdır” buyurdu.
“Nasıl yâni?” dediler.
O, daha açıklayıp;
“Yâni bir an ayrılmayı düşünmemelidir. ‘Üç yıl sonra Müslümanlıktan çıkacağım’ diyen kimsenin, o andan îtibâren îmânı gider, Müslümanlıktan çıkmış olur” buyurdu.
● ● ●
Yine bir sohbetinde;
“Yumuşak huylu olmaya çalışın, böyle olan kimselere büyük müjdeler var” buyurdu.
“Nasıl bir müjde?” dediklerinde;
Büyük velî;
“Hadîs-i şerîfte; ‘Allahü teâlâ yumuşak huylu olanları sever ve onlara yardım eder. Sert ve öfkeli olanlara ise yardım etmez’ buyuruldu” diye cevap verdi.
“Hanımın seni sevmiyor!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
30 Mart, 2026
.
Hammad bin Seleme hazretleri, Tebe-i tâbiînin büyüklerinden olup, hicrî 167 (m. 783) senesinde vefât etti.
Kendisi anlatır:
Köle satın alacak bir adam, kölenin sâhibine sorar:
“Hiç kusûru var mıdır?”
Kölenin sâhibi;
“Biraz söz taşıyıcıdır” der.
O, bunu önemsemez.
Ve köleyi satın alır.
Bir gün bu köle, evin hanımına;
“Kocan seni çok sevsin ister misin?” diye sorar.
Kadın cevâben;
“Tabii ki isterim” der.
Köle de;
“Öyleyse, o uyurken sakalının alt kısmından usturayla birkaç kıl kes. Onlarla kocana büyü yapayım, seni çok sevsin” der.
Sonra da ayrılır.
Efendisine gidip;
“Hanım seni sevmiyor, hattâ öldürmek istiyor. İnanmazsan bu gece uyur gibi yap, anlarsın” der.
Adam inanmaz.
Ama şüphelenir.
Ve o gece yatar.
Uyur gibi yapar.
Az sonra, hanımın elinde usturayla geldiğini görür.
Fırlar yataktan.
Kadını öldürür.
Hanımın akrabâları da onu öldürürler.
İki kabîle birbirine girip, helâk olurlar
.Asık surat bize yakışmaz!.."
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
31 Mart, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Hammad bin Seleme hazretleri, Tebe-i tâbiînin büyüklerindendir.
Bu zât şöyle anlatır:
Âdem aleyhisselâm;
“Yâ Rabbî! Beni ve evlâdımı şeytanın şerrinden muhâfaza et” diye duâ etti...
Hak teâlâ;
“Neslinden herkese bir melek veririm. O melek onu şeytanın şerrinden korur” buyurdu.
Âdem Nebî;
“Yâ Rabbî! İhsânını arttır” dedi.
Hak teâlâ;
“Onların iyiliklerini bire on, kötülükleriniyse bire bir yazarım” buyurdu.
Âdem aleyhisselâm;
“Daha arttır” dedi.
Hak teâlâ;
"Ruhları bedenlerinde bulundukça tövbelerini kabûl ederim” buyurdu.
● ● ●
Bir gün de talebesiyle sohbet ediyordu. Ancak talebeden birinin suratı “asıktı” nedense.
Bu hâl, dikkatini çekti.
Ve mevzûyu değiştirip;
“Müminin alâmeti, güler yüzlü olmaktır çocuklar. Münâfığın alâmetiyse çatık kaş ve asık surattır. Elhamdülillah hepimiz mümin olduğumuza göre asık surat bize yakışmaz” buyurdu.
Sonra yana döndü.
Ve belli etmeden baktı o talebeye.
O asık suratı gitmişti.
Tebessüm ediyordu.
"Elhamdülillah" dedi.
Ve devâm etti önceki dersine...
.
Yâ Rabbî, borcumu ödemeyi nasip eyle”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
01 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Mısır’da yetişen meşhûr fıkıh âlimlerinden Hayve bin Şüreyh hazretleri, 158 (m. 774) târihinde vefât etti.
Bir sevdiği anlatıyor:
Fakîr bir adam vardı.
Bir gün Kâ'be-i şerîfe geldi.
Tavafını yaptı...
Ve ellerini açarak;
“Yâ Rabbî! Çok borcum vardır, bunları ödemeyi bana nasip eyle” diye duâ etti...
Sonra uyudu.
Rüyâsında;
“Borcunu ödemek istiyorsan, Mısır'da Hayve bin Şüreyh'e git, sana duâ etsin!” denildi.
O da Mısır'a gitti.
Ve bu zâtı buldu.
Selâm verip yanına oturdu ve tam derdini ona açacaktı ki, o anda dört bir yanı “çil çil altın”la doldu.
Hazret-i Hayve;
“Allahtan kork, borcun kadar al, fazlasını alma” dedi.
O da borcu kadar aldı.
Ve tamâmını ödedi borcunun...
● ● ●
Bu zât, bir sohbette;
“Muhammed aleyhisselâmın güzel huyları pek çoktur. Her Müslümanın bunları öğrenmesi ve bunlara göre yaşaması lâzımdır” buyurdu.
Cemaat sordu ki:
“Hikmeti ne efendim?”
Cevâbında;
“Bunu yapanlara, dünyâda ve âhirette, felâket ve sıkıntılardan kurtulmak ve o iki cihan efendisinin şefâatlerine kavuşmak nasip olur” buyurdu.
.
"Hiç kimseyle münâkaşa etme!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
02 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Mısır’da yetişen meşhûr fıkıh âlimlerinden Hayve bin Şüreyh hazretleri, Allah’tan çok korkar ve bu korku sebebiyle çok ağlardı.
Gözyaşı dökerdi!
Biri anlatıyor ki:
Hayve, sıkıntı içinde ve fakîr olarak yaşar, fakat bu hâlinden hiç şikâyet etmezdi.
Bir gün ona gittim.
Sohbetten sonra;
“Efendim, fakîrlikten kurtulmam için bana duâ buyurun” dedim.
Sağa sola baktı.
Yerden bir “taş” aldı.
Ve avcuma koydu.
O anda o kıymetsiz taş, çok parlak bir “mücevher” oluverdi.
Çok şaşırdım?!
Sonra da bana;
“Allah, kuluna uygun olanı en iyi bilendir” buyurdu.
Mahcup oldum!
Kendisine;
“Bu altını ne yapayım efendim?” diye sordum.
Cevâbında;
“İhtiyâcına harca!” buyurdu.
Artık ona başka bir şey söylemekten korktum!
● ● ●
Bir genç de, bu büyük velîden nasîhat istemişti.
Ona cevâben;
“Ey evlâdım! Dost düşman, herkesi güler yüz ve tatlı dille karşıla. Hiç kimseyle münâkaşa etme, herkesin özrünü kabûl et. Kusur ve kabâhatlerini affedip, zararlarına karşılık yapma!” buyurdu.
.
"Ben, Allah rızası için veriyorum!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
03 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Mısır’da yetişen meşhûr fıkıh âlimlerinden Hayve bin Şüreyh hazretleri, Allah dostlarından bir mübârek zâttır.
Eline, zenginlerin ihsânı olarak çok altın ve gümüş geçerdi.
Ama harcamazdı.
Fakîrlere verirdi.
Hattâ eline geçtiği andan itibâren evine gelinceye kadar, yolda hepsini dağıtır, evine geldiğinde onların hepsini yatağının altında bulurdu.
● ● ●
Bir akrabâsı vardı.
O, buna vâkıf oldu.
Ve kendi kendine;
"Ben de onun gibi yapıp, paraları fakîrlere dağıtsam, eve geldiğimde onları yatağımın altında bulur muyum?" diye düşündü...
Onun gibi yaptı...
Paraları dağıttı.
Ama eve gelince, yatağın altında bir şey göremedi.
Çok üzüldü.
Morali bozuldu.
Ve bu zâta gidip;
"Ben de senin gibi yaptım. Ama yatağımın altında bir şey yoktu, sebebi nedir?" diye sordu.
Hazret-i Hayve;
"Öyle olmaz" buyurdu.
"Nasıl olur?" deyince de;
“Niyet mühimdir, ben ‘Allah için’ veriyorum, sen ise ‘tecrübe’ için verdin, Allah için vermedin, onun için olmaz" buyurdu.
.
İlim bir hazîne, anahtarı ise öğrenmektir!
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
04 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Mısır’da yetişen meşhûr fıkıh âlimlerinden Hayve bin Şüreyh hazretleri, bir gün şunu anlattı:
Sevgili Peygamberimiz, bir gün Eshâb-ı kirâm’a;
“Cennette öyle köşkler vardır ki, içinde bulunan kimse her dilediği yeri görür ve dilediği her yere kendini gösterir” buyurdu.
Bir sahâbî kalktı.
Ve Efendimize;
“Yâ Resûlallah! Böyle köşkler kimlere verilecek?” diye sordu.
Resûl-i ekrem;
“Güzel huylu, tatlı sözlü, kimseye yük olmayan ve herkesin yükünü çeken kimselere verilecektir” buyurdu.”
● ● ●
Bu zâta bâzı gençler sordular ki:
“İbâdet nedir?”
Cevâbında;
“İbâdet, bizi ve bütün kâinâtı yoktan var eden ve her an varlıkta durduran, görünür görünmez kazâ ve belâlardan koruyan ve her an çeşitli nîmetler ve iyilikler ihsân eden Allahü teâlânın emir ve yasaklarını yerine getirmektir” buyurdu.
● ● ●
Bir gün de sevdiklerine;
“Her şeyden önce İslâmiyeti öğrenin. İlim bir hazînedir. Anahtarı ise sorup öğrenmektir. Yâni İslâmiyeti öğrenip başkalarına öğretmek, günahlara keffârettir” buyurdu.
.Senden râzıyız ve seni affettik!..”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
05 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
İbrâhim bin Ebî Abele hazretleri, Tâbiîn'den olup hadîs âlimlerindendir.
152 (m. 769) da vefât etti.
Kendisi anlatır:
Halîfe Hişam bin Abdülmelik, bana haberci gönderip, sarayına çağırdı.
Yanına vardım.
Bana iltifat edip;
“Biz senin küçüklüğünü, büyüklüğünü ve her hâlini biliriz. Seni, işlerimde kendime yardımcı yapacağım. Bu sebeple Mısır'ın haracı üzerine, seni tâyin ettim”
dedi.
Hiç sevinemedim.
Cevap da vermedim...
“Niçin susuyorsun?” dedi.
“Bu vazîfeyi yapacak gücü ve liyâkati kendimde göremiyorum. Onun için size faydalı olamam” dedim.
Cevâbı beğenmedi.
Hattâ gadaba gelip;
“Ne demek istemiyorum. İster istemez bunu kabul edeceksin!” dedi.
Ben yine sustum.
Kızgınlığı yatışınca;
“Konuşabilir miyim?” dedim.
“Konuş” dedi.
Ben de konuştum.
“Allahü teâlâ, Kur’ân-ı kerîmde (Biz emâneti göklere, arza ve dağlara teklîf ettik. Ama onlar, bunu yüklenmekten çekindiler) buyuruyor. Onlar kabul etmeyince, Allahü teâlâ onlara kızmadı. Siz de bana kızmayın” diye arz ettim.
Çok hoşuna gitti.
Bir süre güldü.
Ve “Sen ilim adamlığında ısrâr ettin. Pekâlâ, senden râzıyız ve seni affettik” dedi.
.“Şükretmek nasıl olur efendim?”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
06 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Mansur bin Mu'temir hazretleri, Tâbiîn’den olup, hadîs ve fıkıh âlimlerindendir. 132 (m. 749) senesinde vefât etti.
Kırk sene gündüzleri oruç tuttu.
Geceleri namaz kıldı.
Az yer, az uyurdu.
Ama çok ağlardı!
Hattâ çok ağlamaktan gözleri az görürdü!
Annesi bir gün;
"Bu kadar ağlama oğlum, kendini helâk ediyorsun!" dedi.
Cevâbında;
"Üzülme anne" dedi.
"Niçin?" deyince;
"Anneciğim bugün ağlarsam yarın âhirette, hiç ağlamam!" dedi.
Hâlini bilenler ona acırlardı.
● ● ●
Komşusunun kızı, bir gün babasına;
"Babacığım! Komşumuz Mansur'un evinde bir direk vardı, bugün o direği göremiyorum, acabâ ne oldu?" diye sordu.
Babası da;
"O direk dediğin, Mansur’du kızım. Devâmlı namaz kıldığı için sen onu direk sanıyordun. Bugün namaz kılarken vefât etti" dedi.
● ● ●
Bâzı gençler, bu zâta;
“Şükretmek nasıl olur efendim?” diye sordular.
Büyük velî;
“İslâm’ın beş şartını yerine getiren kimse, Allahü teâlânın nîmetlerine şükretmiş olur” buyurdu.
.Gençlerin ibâdeti daha kıymetlidir?”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
07 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Mansur bin Mu'temir hazretleri, Tâbiîn’den olup, hadîs ve fıkıh âlimlerindendir.
Irak hükümdârı Yûsüf bin Ömer, bu zâta Kûfe kadılığını teklîf etti kendisine.
O kabûl etmedi.
Tekrar teklîf etti.
O, yine reddetti.
Ne kadar ısrâr ettiyse de kabûl etmedi.
Sonunda;
"Kabûl etmezsen seni hapsederim" dedi.
Kabûl etmedi.
Ve hapse girdi...
● ● ●
Bu zât sohbetlerinde;
"Hiç günâhımız olmasa, ama kalbimizde dünyâ sevgisi olsa, bu günah, Cehenneme atılmamıza kâfi gelir" buyururdu.
● ● ●
Bir gün de sevdikleri;
“İyi huylu olmak için bize ne tavsiye edersiniz efendim?” dediler.
Cevâbında;
“İyi huylu olmak için, iyi huylu kişilerle arkadaşlık etmelidir. Çünkü insanın ahlâkı, arkadaşının huyu gibi olur. Ahlâk, hastalık gibi sârî, yâni bulaşıcıdır” buyurdu.
● ● ●
Bir gün de; “Efendim, gençlerin ibâdet yapması neden daha çok kıymetlidir?” diye sordular.
Cevâbında;
“Gençlik çağında; insana musallat olan şeytan, nefis ve kötü arkadaş, o kişiye ibâdet yaptırmak istemez. Genç kimse buna rağmen namazlarını kılarsa, çok kıymetli olur ve yaşlı kimsenin yaptığı ibâdetten kat kat fazla sevap kazanır” buyurdu.
"İstiğfârın açmadığı kapı yoktur”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
08 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Meymun bin Mihrân hazretleri, Tâbiîn’in büyüklerindendir. 734 (H. 116) da Cezîre’de vefât etti...
Bir gün misâfirleri geldi.
Hizmetçisine seslenip;
"Misâfirlerimize, yiyecek ve içecek bir şeyler getir" dedi.
Hizmetçi;
"Peki efendim" dedi.
Ve mutfağa girip, çorba pişirdi.
Tabaklara koydu.
Ve sıcak çorbaları misâfirlerin önüne koymak için gelirken ayağı takılıp düştü!
Sıcak çorba, Meymun hazretlerinin başından aşağı döküldü.
Garip üzüldü!
Mahcup oldu!
Ve kendi kendine;
"Acabâ bana ne cezâ verecek?" diye çok korktu.
Endîşe ile bekledi!
Hazret-i Meymun;
"Korkma, sana bir şey yapmayacağım!" dedi.
Bu da yetmedi.
"Seni affettim ve Allah rızâsı için âzâd ettim. Haydi, artık hürsün ve istediğin yere gidebilirsin" buyurdu.
● ● ●
Bir gün de bâzı dostları;
“Efendim, isteklerimize kavuşmak için, bize ne tavsiye edersiniz?” diye sordular.
Büyük velî cevâben;
“Tövbe ve istiğfâr edin. Çünkü tövbe ve istiğfârın açmadığı kapı yoktur” buyurdu
"Onlar cahil ve ahmak kimselerdir!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
09 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Meymun bin Mihrân hazretleri, Tâbiîn’in büyüklerindendir. 734 (Hicrî 116) senesinde Cezîre’de vefât etti...
Bir gün bu zâta;
"Efendim, hiç çalışmayıp da, rızkımız ayağımıza gelir diyenler hakkında ne buyurursunuz?" dediler.
Büyük zât dinledi.
Ve cevap olarak;
"Onlar hem câhil, hem de ahmak kimselerdir” buyurdu.
Sebebini sordular.
Cevâbında;
"Çünkü İbrâhim aleyhisselâm gibi bir büyük peygamber, hattâ bütün peygamberler, rızık için sebeplere yapışır, çalışıp kazanarak geçimlerini sağlarlardı" buyurdu
● ● ●
Bu zât, sevdiklerine;
"Bende hoş olmayan bir hâl görürseniz lütfen bana söyleyiniz ki, hâlimi düzelteyim. Zîrâ bir kimse din kardeşinde kötü bir hâl görür de, bunu ona bildirmezse, faydalı olamaz" buyururdu.
● ● ●
Meymun bin Mihrân hazretleri; bâzı insanların uygunsuz davranışlarda bulunup, birbirlerine küstüklerini duyunca çok üzülürdü.
Hatta hastalanırdı. Ve yatağa düşerdi.
İnsanlar “geçmiş olsun” demeye gelirlerdi.
Günler geçerdi.
Onlar barışırdı.
Bu hâli bilenler, hemen bu zâta gidip;
"Efendim, o küs kimseler barışıp helâlleştiler" diye haber verince, çok sevinir, sıhhat bulur, tamâmen iyileşirdi.
"Azgınların gideceği yer cehennemdir!”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
10 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Meymun bin Mihrân hazretleri, Tâbiîn’in büyüklerindendir.
Bu zât anlatıyor:
Bir gün, Eshâb’tan biri, Kur’ân-ı kerîm okuyordu. Hicr sûresinde;
“Şüphesiz o azgınların gideceği yer cehennemdir” meâlindeki âyet-i kerîmeyi okudu...
Orada Selmân-ı Fârisî hazretleri de vardı.
O, bunu işitti.
Hüzünlendi .
Ve ellerini başına koyup, hemen ağlamaya başladı.
Sonra kalkıp ne tarafa gittiğini bilemez hâlde kendinden geçmiş olarak çıkıp gitti.
Aradan üç gün geçti.
Ancak kendine gelebildi...
● ● ●
Bu zât, beş vakit namâzı muhakkak câmide, cemaatle kılardı.
Bir gün yine cemaat için mescide gitti.
Namâzın kılınmış olduğunu öğrendi.
"Eyvaaah" dedi.
Çok hüzünlendi!
Yanındakilere;
“Bir vakit namâzı cemaatle kılmak; bana, Irak vâliliğinden daha sevimlidir" buyurdu.
● ● ●
Yine o anlatıyor:
Bir gün Halîfe Ömer bin Abdülazîz’le bir mezarlığa uğradık.
Halîfe çok ağladı!
Sonra bana baktı.
Ve “Vallâhi şu mezara girip de kabir azâbından emîn olan kimseden daha şanslı, daha bahtiyâr bir kimse bilmiyorum” buyurdu.
Dostlarımla aslâ münâkaşa etmedim!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
11 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Meymun bin Mihrân hazretleri, Tâbiîn’in büyüklerindendir. 734 (H. 116) senesinde vefât etti...
Bir gün kendisine;
"Efendim, arkadaşlarınızdan hiç ayrılmıyorsunuz ve birbirinize hiç küsmüyorsunuz, bu nasıl oluyor?" diye sordular.
Onlara bir baktı.
Ve cevâbında;
"Çünkü ben, dostlarımla hiçbir hususta, hiçbir gün münâkaşa etmedim ve aslâ etmem" buyurdu.
● ● ●
Halîfe Ömer bin Abdülazîz hazretleri, bu zâtı vâli olarak Cezîre'ye tâyin etmişti.
Yeni vazîfesinin başına gitmek için Halîfeden bâzı nasîhatler aldı.
Sonra vedâ etti.
Ve ayrılıp gitti...
O ayrılınca Halîfe hazretleri; oradaki vazîfelilere bu zâtı gösterip;
"Bu ve bunun emsâli olan büyük âlimler vefât ederlerse, halk, kumandanından mahrum kalan askerlere döner" buyurdu.
● ● ●
Bu zât bir sohbetinde;
“Kardeşlerim! Şeytan, insanı iki yerde küfre düşürür. Yâni bu iki yerde insanı kolay küfre sokar. Bunların biri öfke, diğeri şehvettir. Öfke ânında akıl örtülür, şuur çalışmaz. İnsan ne dediğini, ne yaptığını bilemez. Şehvet de böyledir” buyurdu.
Ahmaklığın tedâvîsi yoktur!.."
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
12 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Meymun bin Mihrân hazretleri, Tâbiîn’in büyüklerindendir. 734 (H. 116) de Cezîre’de vefât etti...
Bir gün, bâzı kişiler,
bu velî zâtın oğluna;
"Baban bu dereceye ne ile kavuştu?" diye sordular.
Oğlu düşündü...
Ve cevâbında;
"Babam, kavuştuğu bu yüksek derecelere, çok namaz kılmakla ve çok oruç tutmakla değil, ‘ufak bir günah işlerim de Allahü teâlâya âsi olurum’ korkusuyla ulaşmıştır" dedi.
● ● ●
Bir gün sohbet ediyordu.
Allahü teâlânın takdîrine rızâ göstermekten bahsediyordu ki, konuşmasını, "Allahü teâlânın takdîrine rızâ göstermeyen kimse ahmaktır ve bu ahmaklığın tedâvîsi yoktur" diyerek bitirdi.
● ● ●
Bir gün de sevdikleri;
“Efendim, bir kimse sâdece ‘Lâ ilâhe illallah’ dese, fakat ‘Muhammedün Resûlullah’ demese, o kimse Müslüman olur mu?” diye sordular.
Cevâbında;
“Olmaz” buyurdu.
“Neden?” dediler.
Cevâbında;
“Çünkü Kelime-i tevhîd bir bütündür. Herkes ‘Allah’ diyor. Kâfirler de zorda kalınca 'Allah' diyorlar. Ama Muhammed aleyhisselâmı peygamber tanımıyorlar. O zaman îmân olmuyor” buyurdu.
"Siz her gün misk mi sürünürsünüz?"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
13 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Nâfî bin Abdurrahman hazretleri, Tebe-i tâbiîndendir.
169 (m. 785) senesinde Medîne’de vefât etti.
Esmer, güzel yüzlü idi.
Ahlâkı da pek güzeldi.
Yeri gelince mîzaha meyleden, güler yüzlü, hoşsohbet bir zâttı.
Konuşurken ağzından “misk kokusu” çıkardı...
Ve etrâfa yayılırdı.
Bir gün kendisine;
"Siz her gün misk mi sürünürsünüz?" diye sordular.
Mübârek zât;
"Hayır, rüyâmda Resûlullahı gördüm. Ağzıma Kur’ân-ı kerîm okudular. O zamandan beri ağzımdan bu güzel koku çıkar ve yayılır" dedi.
● ● ●
Bir gün de bu zâta;
"Efendim, ne güzel yüzünüz ve ne güzel ahlâkınız var?" dediler.
Büyük velî;
"Neden olmasın, bir gece rüyâmda Allah’ın Resûlü, Sevgili Peygamberimiz benimle müsâfaha etti ve kendilerinden Kur’ân-ı kerîm dinledim" buyurdu.
● ● ●
O devrin büyükleri;
"Nâfî, ahlâk bakımından halkın en iyisi, kıraat/okuma bakımından en güzeliydi. Dünyâya düşkün değildi ve çok cömertti. Ayrıca yetmiş yıl, Resûlullah’ın mescidinde namaz kıldı" demişlerdir.
“Kötü arkadaştan sakın evlâdım!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
14 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Nâfî bin Abdurrahman hazretleri vefât edeceği zaman çocukları;
"Bize vasiyet edin?" dediler.
Cevâben Kur’ân-ı kerîmden bir âyet-i kerîme okudu.
Başını kaldırdı.
Ve çocuklarına;
"Bu âyette meâlen;
(Eğer mümin iseniz Allah'tan korkun! Cehennem ateşine karşı takvâyı elden bırakmayın. Birbirinizle iyi geçinmeyi farz-ı ayn bilin. Allah’a ve Resûlüne itâatten bir nefes ayrılmayın) buyuruluyor" dedi.
● ● ●
Bu zât, bir gence;
“Kötü arkadaşlardan sakın evlâdım! Onlar; Allah’ın merhametini ileri sürüp seni aldatırlar” buyurdu.
Genç sordu:
“Allahü teâlâ merhametli değil mi efendim?”
Cevâbında;
“Elbette merhametlidir. Ama azâbı da çok şiddetlidir. Kâfirleri ve günah işleyenleri yakar” buyurdu.
● ● ●
Bir gün de dostlarına;
“Emr-i mâruf, yâni dîne hizmet etmek kime nasip olursa, çok sevinsin, çok şükretsin” buyurdu.
Sordular ki:
“Bu iş, çok mu sevaptır efendim?”
Cevâbında;
“Elbette... Bir beldede küfre karşı emr-i mâruf yapılırsa, Allahü teâlâ o beldenin hak ettiği azâbı tehir eder. Emr-i mâruf yapılmayan beldeye ise azâb-ı İlâhî gelir” buyurdu.
Attaki mızraklı ve heybetli zat!..
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
15 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Rebîa bin Ebî Abdurrahman hazretleri, Tâbiînin büyük hadîs ve fıkıh âlimlerindendir.
137 (m. 753) senesinde vefât etti.
Babası Ferruh, Horasan tarafına gazâya giderken hâmile olan hanımına “üç bin dînar” verdi.
Ve helâlleşip yola çıktı...
Yirmi yedi sene sonra eve döndü.
At üstündeydi.
Ve mızraklıydı.
Atından inip mızrağıyla kapıya vurdu. Kapı açılıp da karşısında yakışıklı bir delikanlıyı görünce;
“Sen kimsin, evimde ne arıyorsun?" diye çıkıştı!
Hâlbuki kendi oğlu Rebîa idi.
Sinirlendi, kızdı!
Ve sordu ona:
"Sen kimsin?”
Tam kavgaya tutuşacaklardı ki, komşuları yetişip ayırdılar.
Meselenin hâlli için zamânın meşhur âlimi Mâlik bin Enes hazretlerine başvurdular.
Hazret-i Mâlik;
"Ey pîr-i fâni, senin bu evde ne işin var?" diye sordu.
Ferruh cevâben;
"Ben Ferruh'um, bu ev de benim" dedi.
Hanımı onu tanıyıp;
"Bu, zevcim Ferruh'tur. Rebîa da o harpte iken doğan oğlumuzdur" dedi.
Baba oğul sarılıp ağlaştılar!
Sonra Rebîa, Mescid-i Nebevî'ye gidip, her gün vermekte olduğu dersine başladı
Müminleri sevindir”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
16 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn’in büyüklerinden olan Sâbit bin Eslem Benânî hazretleri, 737 (H.120) senesinde vefât etti.
Zâhid, âbid, müttekî bir zâttı.
Enes bin Mâlik radıyallahü anh, onu çok severdi.
Bir gün onu gördü.
Ve dikkatle bakıp;
"Senin gözlerin, Resûlullah’ın gözlerine ne kadar da çok benziyor" dedi ve Resûlullah’ı hâtırlayıp çok ağladı!
● ● ●
Vefât ettiğinde defnedip mübârek kabrini kerpiçle ördüler. Ertesi gün kabre gelenler, kabrin üzerini “nûr” kaplamış gördüler.
Ayrıca kabrinin civârından geçen kimseler, bâzen içeriden Kur’ân-ı kerîm sesleri işitirlerdi.
Bir sevdiği vardı.
Bir gün bu zâta;
"Falan, çok kibirli" dedi.
Sâbit el Benânî de ona;
"Onun önünde ‘ölüm’ yok mudur ki, kibirleniyor?" buyurdu.
● ● ●
Bir genç, nasîhat istedi bu mübârek zâttan.
Cevâben buyurdu ki:
“Müminleri sevindir.”
Genç adam sordu:
“Bu iş çok mu sevaptır?”
Büyük velî de ona;
“Evet, Peygamberimiz; ‘Allahü teâlânın, farzlardan sonra en çok sevdiği iş, bir mümini sevindirmektir’ buyuruyor” diye cevap verdi.
Şimdi ektiğimi biçiyorum..."
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
17 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn’in büyüklerinden olan Sâbit bin Eslem Benânî hazretleri şöyle anlatıyor:
Bir mümin; Allahü teâlâdan bir şey isterse, Allahü teâlâ bu iş için Cebrâil Aleyhisselâm’ı vazîfelendirir.
O kul “sâlih” ise, Hazret-i Cibrîl’e;
“Bu kulumun ihtiyâcını yerine getirmekte acele etme. Çünkü ben, o kulumun sesini duymayı seviyorum” buyurur.
Eğer “fenâ kul” ise;
“Yâ Cebrâil! Onun isteğini hemen yerine getir. Çünkü ben, onun sesini duymak istemiyorum” buyurur.”
● ● ●
Yine o anlatıyor:
Bir kimse vardı ki, babasını bir yerde dövüyordu.
O kimseye;
“Babanı niçin dövüyorsun. Günah değil mi?” dediler.
Babası bunu duydu.
Ve onlara dedi ki:
“Bırakın dövsün!”
“Niçin?”’ dediler.
“Çünkü vaktiyle, tam bu yerde, ben de babamı dövmüştüm, şimdi ektiğimi biçiyorum!” dedi.
● ● ●
Bir gün de sevdikleri;
“Efendim, Allahü teâlânın en çok sevdiği ibâdet nedir” diye sordular.
Cevâbında;
“Allahü teâlânın en sevdiği ibâdet, Müslümanların birbirini sevmesidir ki, bu haslet, îmânın da şartıdır zâten” buyurdu.
Geceleri hep ibâdet eden mübarek zat
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
18 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn’in büyüklerinden olan Sâbit bin Eslem Benânî hazretleri, geceleri kalkar, hep ibâdet ederdi.
Çoluk çocuğuna da;
"Kalkın, Allahü teâlâya ibâdet edin. Unutmayın ki; gece kalkıp ibâdet yapmak, kıyâmetin şiddet ve dehşetinden daha hafiftir" derdi.
Çok âbid idi.
Sevdiklerine;
"Biz öylelerine yetiştik ki, çok namaz kılmaktan, başlarını yastığa koyacak vakit bulamazlardı" derdi.
***
Yine o anlatır:
Enes bin Mâlik, bana;
“Ey Sâbit! Benden ne alacaksan al. Zîrâ ben aldıklarımı, Resûlullahtan, Resûlullah Cebrâil'den, o da Allahü teâlâdan aldı” diye söylerdi.
***
Yine bu zât anlatıyor:
Efendimiz, bir hadîs-i şerifte buyurdu ki:
“Kıyâmet günü kulun ameli getirilir, oraya mahsus olan terâzinin bir gözüne konur. Melekler tartar. Ama hafif gelir. Tâ ki, Allahü teâlâ tarafından mühürlenmiş 'bir sayfa” getirilip sevap kefesine konunca, bu göz ağır gelir. Bu sayfada ‘Lâ ilâhe illallah’ yazılıdır."
"Ağlamayan gözde hayır yoktur"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
19 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn’in büyüklerinden olan Sâbit bin Eslem Benânî hazretleri, 737 (H.120) senesinde vefât etti.
Bir ara gözleri rahatsızlandı.
Bir tabîbe gitti.
Tabip de baktı.
Ve ona dedi ki:
"Bir husûsa dikkat edersen, gözlerin iyi olur.”
Hazret-i Sâbit sordu:
"O nedir ki?"
"Ağlamayacaksın.”
Hazret-i Sâbit;
"Ağlamayan gözde hayır yoktur!" buyurdu.
● ● ●
Yine bu zât anlatıyor:
Sinirli bir gence, annesi sık sık öğüt verip;
“Ey oğlum, senin için öyle bir gün vardır ki, sen hep o günü düşün” derdi.
Bir zaman geçti...
Oğlu hastalandı.
Artık son nefeslerini alıyordu.
Annesi oğlunun üzerine kapanıp;
“Ey Oğlum! Ben seni, işte bugün için uyarıyordum” dedi.
O gözünü açtı.
Ve annesine;
“Anneciğim! Benim Rabbim, mağfireti bağışlaması, affı ve ihsânı bol olandır. Bugün beni affedeceğine ümîdim tamdır” dedi.
Dediği gibi de oldu.
Günahları affolundu.
“Ey kulum! Dünyada beni andın mı?"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
20 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn’in büyüklerinden olan Sâbit bin Eslem Benânî hazretleri, 737 (H.120) senesinde vefât etti.
Bu zât anlatıyor:
Mümin, kıyâmet gününde Allahü teâlânın huzûrunda durur.
Allahü teâlâ;
“Ey kulum! Sen dünyâdayken bana ibâdet eden kullarımla berâber ibâdet ediyor muydun?” diye sorar.
Kul cevap verir:
“Evet yâ Rabbî!”
Ve yine sorar ki:
“Ey kulum! Dünyâdayken bana duâ edip yalvaran ve beni zikredip ananlarla berâber, sen de yalvarıp beni andın mı?”
O, cevap verir ki:
“Evet yâ Rabbî!”
Bu defâ Hak teâlâ;
“İzzetim hakkı için; beni zikredip andığın her yerde, ben de seni andım. Nerede duâ edip yalvardınsa kabûl ettim” buyurur.
Efendimiz de;
“Müminin hiçbir duâsı geri çevrilmez. Karşılığı, ya dünyâda verilir, ya âhirete ertelenir veyâ günahlarına kefâret ve af sebebi olur” buyuruyor.
● ● ●
Bir gün de bu zâta;
“Efendim, Allahü teâlânın en çok sevdiği ibâdet nedir?” diye sordular.
Cevâbında;
“Allahü teâlânın en sevdiği ibâdet, Müslümanların birbirini sevmesidir ki, bu haslet, îmânın da şartıdır zâten” buyurdu.
Duâmın kabul edildiğini bilirim”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
21 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn’in büyüklerinden olan Sâbit bin Eslem Benânî hazretleri, 737 (H.120) senesinde vefât etti.
Bu mübârek zât anlatır:
Sâlihlerden biri vardı ki;
“Rabbimin beni andığı zamânı biliyorum” dedi.
Arkadaşları sordu:
“Nasıl biliyorsun?”
“Kolay” dedi.
“Nasıl kolay?” dediklerinde;
“Ben Allahü teâlâyı andığım zaman O da beni anıyor. Çünkü Allahü teâlâ; (Kulum beni anınca, ben de kulumu anarım) buyuruyor” dedi.
Aradan zaman geçti...
Bir gün dostlarına;
“Ben duâ ettiğim zaman Allahü teâlânın duâmı kabûl ettiğini bilirim” dedi.
Sordular yine:
“Nasıl bilirsin?”
Cevâbında;
“Kolay. Çünkü duâdan sonra kalpte bir incelik, vücutta rahatlık, gönülde açılma ve ferahlık oluyorsa, o duâ kabûl edildi demektir, dedi.”
● ● ●
Bir gün de bu zâta;
“Efendim, Müslüman nasıl olur?” diye sordular.
Cevâbında;
“Müslüman; güleryüzlü, tatlı sözlü olur. Güler yüz ve tatlı sözün, dînimizin yayılmasında mühim yeri vardır. Zîrâ böyle olmayan insanlar, dîne fazla faydalı olamazlar” buyurdu.
“En zor iş, hakkı bâtıldan ayırmaktır"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
22 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Büyük hadîs âlimlerinden Mis'ar bin Kedam hazretleri, 155 (m. 772) senesinde Mekke-i mükerremede vefât etti.
Allah’tan çok korkardı!
Kıyâmet günü hâtırına gelince ağlar, orada bulunanlar onu teselli ederlerdi!
Bir annesi vardı.
Yaşlı ve hastaydı.
Hizmetinden ayrılmaz ve;
"Eğer annemin hizmeti olmasaydı, o zaman yardıma muhtaç olan insanları arar, bulur ve onlara hizmet ederdim" derdi.
● ● ●
Ölüm hastalığında ağlıyordu!
Süfyân-ı Sevrî ziyârete gelip;
“Niçin ağlıyorsun?" diye sordu.
Cevâben;
"Nasıl ağlamayayım, günâhım çok, amelim yok!" dedi.
Bu cevâbı beğendi.
Ve çok duygulandı!
Hattâ çok ağlayıp;
“Ne mutlu sana kardeşim, sendeki bu Allah korkusu, sana dünyâda da, âhirette de yeter!" dedi.
● ● ●
Bir gün de bu zâta;
“En zor iş nedir efendim?” diye sordular.
Cevâbında;
“En zor iş, hakkı bâtıldan ayırmaktır. Yâni hangisi doğru, hangisi yanlış? Hak nedir, bâtıl nedir; kim sevilir, kim sevilmez? Bunu ayırabilmektir. Bunu da, ancak mürşid-i kâmiller anlar” buyurdu.
“Allah dostları, feyiz gelmesine vâsıtadır"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
23 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Halîfe Ebû Câfer Mansur, Mis'ar bin Kedam hazretlerine kadılık teklîf etti bir zaman.
Büyük velî;
"Ey Halîfe! Ben ailemin nafakasını teminde zorlanırken, kadılık gibi mühim bir işi nasıl yaparım?" dedi.
Halîfe onu sevdi.
Bu işten vazgeçti.
Ve ona sevgiyle bakıp;
"İmkânım olsaydı, her gün sana yaya olarak gelir, ilminden istifâde ederdim" dedi.
● ● ●
Biri anlatıyor ki;
Rüyâmda Resûlullahı gördüm.
Süfyân-ı Sevrî de yanındaydı.
Süfyân, Efendimize;
“Yâ Resûlallah! Mis'ar bin Kedam vefât etti” dedi.
Efendimiz üzüldü!
Ve ona cevâben;
“Evet, Mis'ar vefât eyledi. Bunu gök ehline müjdele!" buyurdu.
● ● ●
Bâzı sevdikleri bu zâta;
“Feyiz almak nasıl olur efendim?” diye sordular.
Cevâbında;
“Allah dostları, yâni velîler, feyiz gelmesine vâsıtadır. Yâni o büyükler; kaynaktan gelen suyu veren (musluk) gibidirler. Yâni nakleder, kafalarından bir şey söylemezler” buyurdu.
Dünyâdan soğumak için...
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
24 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tebe-i Tâbiîn’den Muhammed bin Nadr el Hârisî hazretleri, Kûfe'nin en çok ibâdet edeni diye tanınır.
Kûfe’de yaşadı.
Orada vefât etti.
Bir sevdiği anlatıyor:
Bir gün Muhammed'in kabristandan geldiğini gördüm.
Yanına gittim.
Ve suâl ettim:
“Kabristana çok sık gidiyorsunuz, hikmeti nedir acabâ?”
Cevâben;
“Kabristana gidince, dünyâdan soğuyor, âhirete yaklaşıyorum da onun için” dedi.
● ● ●
Sevenlerinden “gönül ehli” bir kimse şöyle anlatıyor:
“Bir gün Muhammed bin Nadr'ın evine gittim.
Evde yalnızdı.
Merak ettim.
Ve kendisine;
“İnsanlardan niçin uzlet ediyorsun?” diye sordum.
Bana dedi ki:
“Yanıma yaklaş!”
Çok şaşırdım?!
Hattâ merak ettim.
Kendisine;
“Siz, insanlardan uzak dururken, beni niçin yanınıza çağırırsınız?” dedim.
Cevâbında;
“Ben, Allahü teâlâdan uzak olan kullardan uzak duruyorum. Ondan gâfil olmayan kimselerden değil” buyurdu.
"Duâ etmemek, kederlerin en büyüğüdür"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
25 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tebe-i tâbiîn’den Muhammed bin Nadr el Hârisî hazretleri, Kûfe'nin en âbidi diye tanınır.
Yanında ölümden bahsedildiği zaman çok mahzunlaşır ve kemiklerinden “gıcırtı" sesleri gelirdi.
Bu zâtın, Müslim isminde bir kimseden alacağı vardı.
Ona haber gönderip;
"Falan gün geleceğim, alacağımı hazırla" dedi.
O da parayı hazırladı.
Ama gidip de almadı.
Ona, birini gönderip;
"Sendeki alacağımı almaktansa, hediye etmem, benim için daha hayırlıdır. Onun için, alacağımı sana hediye ettim" buyurdu.
● ● ●
Bir gün de sevdiklerine;
“Ölüm acısı çok şiddetlidir” buyurdu.
“Nasıl?” dediklerinde;
“Sanki bir diken dalını, bir kişinin içine koymuşlar, kuvvetli bir kimse de onu çekiyor. Kestiğini kesiyor, kalan kalıyor gibi olur” buyurdu.
● ● ●
Bir gün de bâzıları;
“Efendim, dertlerden kurtulamıyoruz, bize ne tavsiye edersiniz?” diye sordular.
Cevâbında;
“Duâ eder, yalvarırsanız, hiç gam kalmaz. Duâ etmemek, kederlerin en büyüğüdür. Allahü teâlâ, duâ edenleri sever. Ayrıca dertleri, belâları, büyük nîmet bilmelidir” buyurdu.
"Müminlere ikrâm etmek hoşuma gidiyor"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
26 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Muhammed bin Sükâ hazretleri; Tâbiîn’den olup çok ibâdet etmesi, dünyâya düşkün olmaması ve cömertliğiyle tanınmıştı.
Allah'tan korkardı!
Ve çok da ağlardı!
Muhammed bin Münkedir;
"Yâ İbni Sükâ! Sana en hoş gelen amel hangisidir?" diye sordu.
Cevâbında;
"Mümin kardeşlerimi sevindirmektir" dedi.
Ardından sordu:
"Ondan sonra nedir?"
Cevâbında;
"Mümin kardeşlerime ikrâm etmektir" buyurdu.
● ● ●
Bâzıları da, bu zâta;
“İslâmiyet, dünyâ zevklerini yasaklıyor mu?” diye sordular.
Cevâbında;
“Hayır, dînimiz dünyâ lezzetlerini yasaklamıyor. Bunların, hayvanlar gibi azgın, taşkın şekilde, zararlı olarak kullanılmasını yasaklıyor” buyurdu.
● ● ●
Bir gün de gençler;
“Siz nasıl muvaffak oldunuz efendim?” diye sordular.
Büyük velî;
“Helekel-müsevvifûn hadîs-i şerîfini kendime rehber edindim. Bu hadîsin mânâsı; (Tövbeyi ve iyi işleri sonraya bırakarak fırsatı kaçıranlar helâk oldu, ziyân etti) demektir” buyurdu.
“Duâlarımızın kabul olmasının şartları vardır”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
27 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Muhammed bin Sükâ hazretlerine, bir gün kendi yeğeni bir suâl sordu.
Cevâbını beklerken bu velî ağlamaya başladı!
Yeğeni şaşırdı tabii!
Sordu hemen:
"Amcacığım, niçin ağlıyorsunuz?”
Cevâbında;
"Ey kardeşimin oğlu! Bu mühim mevzûyu, sana bugüne kadar niçin öğretmediğime üzülüp ağlıyorum" dedi.
● ● ●
Yine bir sohbetinde;
"Allahü teâlâ, müstahak olmayan hiçbir kimseye azap yapmaz. Azap yaptığı kimseler, muhakkak o cezâya lâyıktır" buyurdu.
"Nasıl?" dediler.
Onlara cevâben;
"Bir kimse Allahü teâlânın emir ve yasaklarına uymaz, uymadığına pişmân olmaz, üzülmez, aldırmaz, tövbe dahî etmezse, bu kimse, bu azâba nasıl müstahak olmasın?" buyurdu.
● ● ●
Bir gün de;
“Efendim, duâlarımızın kabûl olması için şartlar var mıdır?” diye sordular.
Cevâbında;
“Evet var. Önce Ehl-i sünnet îtikadında olmak ve dört hak mezhebden birinde bulunmak, ayrıca farzları da yapmak lâzımdır” buyurdu.
"Mümine sert bakmak bile kul hakkıdır”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
28 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Muhammed bin Yûsüf İsfehânî hazretleri, Tebe-i tâbiîn’in âlimlerinden olup, aslen İsfehânlıdır.
188 (m. 804) senesinde otuz yaşlarında vefât etti.
Dünyânın, “Allah için” olmayan her şeyinden el çekmişti.
Bir dostu vardı.
O şöyle anlatır:
Muhammed bin Yûsüf hazretleriyle yolculuğa çıkıp, bir handa sabahladık.
Bana bakıp;
“Kervancıbaşını çağır” dedi.
Ancak kervancıbaşının ayağını akrep sokmuş, kalkamıyordu.
Dönüp arz ettim.
Kendi teşrîf etti.
Ve ayağını tutup, sessizce bir şeyler okuyunca, adamcağız derhâl şifâ buldu.
Ben merak edip;
“Ne okudunuz?” dedim.
“Ümmül-kitâbı okudum’’ buyurdu.
Sordum yine:
“Ümmül-kitap nedir?”
“Fâtiha'dır” buyurdu.
Ben bunu öğrenince, hastalara “Fâtiha” okumaya başladım.
Lâkin benim okumamla hiçbir hasta şifâ bulmadı!..
● ● ●
Bir genç, bu zâta;
“Âhirette en çetin şey nedir?” diye suâl etti.
O da cevâbında;
“Kul hakkıdır, ama ‘kul hakkı’ deyince yalnız maddî haklar gelmesin hâtırına. Mümini çekiştirmek, gıybet ve sû-i zan, hattâ mümine sert bakmak bile ‘kul hakkı’dır” buyurdu.
Şöhret olmaktan korkan zat...
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
29 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Muhammed bin Yûsüf İsfehânî hazretleri, Tebe-i tâbiînin âlimlerinden olup ibâdete çok düşkündü.
Aslen İsfehânlıdır.
Şöhretten korkardı.
Bunun için tanınmamaya özen gösterirdi.
Harran'a da bu yüzden gelmişti.
Ancak gelir gelmez, oradaki hadîs âlimleri Onun geldiğini duydular.
Yanına üşüştüler.
O ise rahatsız oldu.
Ve oradan da ayrıldı.
Başka bir şehre gitti.
Orada yerleşti.
"Niçin böyle yaptınız?" dediklerinde;
"Tanınmaktan korktuğum için" buyurdu.
● ● ●
Muhammed bin Yûsüf hazretleri, ekmeğini her zaman değişik fırınlardan alırdı.
Sebebini sordular.
Onlara cevâbında;
"Her zaman aynı fırından alırsam, belki fırın sâhibi beni tanır ve hürmet eder de dînimi dünyâya âlet etmiş olurum" dedi.
● ● ●
Bir sohbetinde;
“Özürsüz namaz kılmayan kimseye, Allahü teâlâ onbeş sıkıntı verir. Bunların altısı, bu dünyâdadır” buyurdu.
Sordular ki:
“Onlar nedir efendim?”
Cevâbında;
“Ömründe bereket, yüzünde; Allah dostu kimselerin güzelliği ve sevimliliği kalmaz. Hiçbir iyiliğine sevap, ecir verilmez. Duâları kabûl olmaz. Onu kimse sevmez. Müslümanların iyi duâlarının buna faydası olmaz” buyurdu.
"Günah işlediği zaman üzülen mümindir"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
30 Nisan, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Muhammed bin Yûsüf İsfehânî hazretleri, Tebe-i tâbiînin âlimlerinden olup ibâdete çok düşkündü.
Aslen İsfehânlıdır.
Bu zât ile Fudayl bin Iyad hazretleri, çok arzu etmelerine rağmen bir türlü tanışamamışlardı.
Bir gün, Basra çarşısında, bu iki velî zât karşılaştılar.
Birbirlerine baktılar.
Biri diğerine sordu:
"Sen Muhammed bin Yûsüf müsün?”
O da ona sordu:
"Sen Fudayl bin İyâd mısın?"
Her ikisi de aynı anda "Evet" dediler.
Ve birer nâra atarak bayıldılar!
Fudayl'i tanıyorlardı.
Hemen kaldırdılar.
Ve evine götürdüler...
Muhammed bin Yûsüf hazretlerini ise tanıyan olmadığı için hiç ilgilenen olmadı.
Daha dğrusu;
"Allah’ın garip bir kulu, yatmış uyuyor" deyip ellemediler.
● ● ●
Bu zât bir sohbetinde;
“Kardeşlerim! Ben sizlere, müminin alâmetlerinden birini haber vereyim mi?” diye sordu.
Dinleyenler;
“Söyleyin efendim, çok seviniriz” dediler.
Büyük velî;
“Bir mümin; verdiği zaman sevinen, günah işlediği zaman üzülen kişidir” buyurdu.
Burası ne güzel kabir olur"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
01 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Muhammed bin Yûsüf İsfehânî hazretleri, Tebe-i tâbiînin âlimlerinden olup ibâdete çok düşkündü.
Aslen İsfehânlıdır.
Bir sevdiği anlatır:
Muhammed bin Yûsüf hazretleri, bir ara Mesise'ye geldi.
O sıralarda Ebû İshak hazretleri vefât etmişti...
Bizden onun kabrini sordu.
Yerini târif ettik.
Ve birlikte gittik.
Orada Kur’ân-ı kerîm okudu.
Bu zâtın rûhuna bağışladı.
Ve çok duâlar etti.
Sonra, o kabrin bitişiğindeki boş yeri bana gösterip;
“Burası, bir Müslümana ne güzel kabir olur” buyurdu.
O gün hastalandı.
Gittikçe daha arttı.
Sonra da vefât etti...
Biz derhâl techîz ve tekfîn işlerini yaptık.
Ve kendisini, bir gün önce işâret ettiği o boş yere defnettik. Cenâb-ı Hak rahmet eylesin.
● ● ●
Zenginlerinden birisi, bir gün bu zâta gelip;
"Hem güzel, hem de dînine bağlı bir kızım var. Onu bütün servetimle birlikte sana vermek istiyorum" dedi.
Ama o istemedi.
Adam ısrâr etti.
O yine hayır deyip;
"Allah râzı olsun. Benim evlenmek gibi bir niyetim olsaydı elbet kabûl ederdim. Fakat böyle niyetim yok" buyurdu.
"Allah’ın kullarına merhametli olmalı"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
02 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Mûsâ Kâzım hazretleri, Tabiîn’in yüksek âlimlerinden ve evliyânın büyüklerinden olup, seyyiddir.
Oniki İmâm'ın yedincisidir.
186 (m. 802) senesinde, Bağdâd’ta vefât etti.
Siyâsete hiç karışmadığı hâlde, Abbâsî halîfesi Muhammed Mehdî, onu Medîne'den Bağdat'a getirtip hapsetti.
Bir gece yattı.
Ve rüyâ gördü.
Hazret-i Alî’yi görmüştü.
Allah’ın Arslanı, ona bir heybetli nazar edince; korkudan uyanıp, hemen o gün, Mûsâ Kâzım'ı hapisten çıkardı!
● ● ●
Halîfe Hârun Reşid de Umre'den dönerken Medîne'ye uğradı. İmâm hazretlerini alıp Bağdat'a getirdi.
Ve bir siyâsi sebep göstererek hapsetti.
Hattâ ölünceye kadar hapiste kaldı mübârek zât.
Halîfeye bir mektubu var.
O mektup şöyledir:
"Benden belâ ve musîbet gitmeyecek, sen de dâima rahatlık ve genişlik içerisinde olacaksın. Ama şunu unutma ki, sonu gelmeyen âhirete sen de gideceksin, ben de..."
● ● ●
Bir gün de bu zâta;
“İyi insan nasıl olur efendim?” diye sordular.
Cevâbında;
“İyi insan olmak için, helâle harama dikkat etmeli, Allah’ın kullarına merhametli olmalı ve evliyâ zâtların sohbetine devam etmelidir ki, üçü de çok mühimdir” buyurdu.
Fazîlet sâhibi olmanın ölçüsü...
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
03 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Mûsâ Kâzım hazretleri, Tabiîn’in yüksek âlimlerinden ve evliyânın büyüklerinden olup, seyyiddir.
Bu zât, Hârun Reşid tarafından hapsedildiği zaman; İmâm-ı âzam Ebû Hanîfe hazretlerinin iki talebesi olan Ebû Yûsüf’le Muhammed Şeybânî hazretleri, ziyâretine gitmiş, birlikte oturuyorlardı.
O ara nöbetçi geldi.
Ve hazret-i İmâma;
"Efendim! Bugünkü nöbetim bitti, yarın dönüşümde bir ihtiyâcınız varsa getireyim" diye arz etti.
Hazret-i İmâm;
"Sağol, bir ihtiyâcım yoktur" buyurdu.
Nöbetçi ayrıldı.
Hazret-i İmâm;
"Bu, yarın döneceğini zannedip, bana ihtiyâcımı soruyor, hâlbuki yarın ölecek" buyurdu.
O gece ölüm haberi geldi...
● ● ●
Bu zât, bâzı gençlere;
“Birini uçarken görseniz bile, onun fazîletine hükmetmeyin” buyurdu.
Gençler merak edip;
“Bir insanın fazîleti başka nasıl anlaşılır hocam?” diye sordular.
Cevâbında;
“Bir kimse İslâm’ın her emrine titizlikle uyuyor, farzları yapıp haramlardan kaçıyor, Ehl-i sünnet âlimlerini de seviyorsa, fazîlet sâhibidir, ona yaklaşın. Fazîlet sâhibi olmanın ölçüsü budur. Bu iki şeyde gevşeklik varsa, bu da felâketin başlangıcı demektir” buyurdu.
"Tövbe eden kimseleri elbette affederim!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
04 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Mûsâ Kâzım hazretleri, Tabiîn’in yüksek âlimlerinden ve evliyânın büyüklerindendir.
Şakîk-i Belhî anlatıyor:
Hacca gidiyordum.
Bir yere varınca, orada güzel yüzlü, buğday benizli, yün elbiseli, başı sarıklı ve ayağı takunyalı bir genç gördüm.
İnsanlardan ayrı idi.
Yalnız oturuyordu.
Çok merak ettim...
İçimden; “Bu kimdir? Niçin Müslümanlardan ayrı duruyor. Gidip nasîhat edeyim de böyle yapmasın” diye düşündüm...
Ve yaklaştım.
Bana baktı ve;
“Ey Şakîk! Âyet-i kerîmede meâlen, (Zandan çok sakınınız! Zîrâ bâzı zanlar günahtır) buyuruluyor” dedi.
Ve ayrılıp gitti...
Hayret ettim!
Kendi kendime;
“Bu, sâlih kişi olmalı. Zîrâ adımı ve kalbimdekini bildi” dedim.
Helâlleşmek istedim.
Ve arkasından gittim.
Ama yetişemedim.
Kaybolmuştu gözden...
Başka bir konak yerinde onu yine gördüm.
Namaz kılıyordu.
Hem de ağlıyordu!
İçimden;
“Namâzını bitirsin de helâlleşeyim” dedim.
Namâzı bitince yaklaştım.
Bana döndü.
“Ey Şakîk!” dedi ve ardından; (Tövbe eden kimseleri elbette affederim!) meâlindeki âyet-i kerîmeyi okuyup, uzaklaştı.
“Müminleri sevindir”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
05 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Saîd bin İyâs hazretleri, Basralı hadîs âlimlerindendir.
Kendisi anlatıyor:
Dâvud aleyhisselâm birkaç kişiyle birlikte oturmuş, onlara bir şeyler anlatıyordu...
O ara biri geldi.
Hakâretler etti.
Orada bulunanlar, bu şahsa kızarak haddini bildirmek istedilerse de, Dâvud aleyhisselâm mâni olup;
“Ona kızmayınız ve bir şey söylemeyiniz!” buyurdu.
Sonra da kalktı.
Namâza durdu.
Tövbe istiğfâr edip sohbetine devâm etti.
Bu arada o kimse de ayrılıp gitmişti.
Biraz sonra aynı kişi geldi.
Ve Dâvud aleyhisselâm’ın ayaklarına kapandı.
Ellerini öptü.
Çok ağladı!
Ve “Ey Allah’ın peygamberi! Ben çok büyük hatâ yaptım, lütfen beni affediniz” dedi.
Dâvud Nebî de onu affetti...
● ● ●
Saîd bin İyâs hazretlerinden, bir genç nasîhat istemişti.
Büyük velî, ona;
“Müminleri sevindir” buyurdu.
Genç sordu:
“Nasıl sevindireyim efendim?”
Büyük zât, ona;
“Bir sıkıntısını gider, bir derdine derman ol. Peygamberimiz; (Allahü teâlânın, farzlardan sonra en çok sevdiği iş, bir mümini sevindirmektir) buyuruyor” diye cevap verdi.
"Günâhı kime karşı işlediğinizi düşünün"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
06 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Saîd bin İyâs hazretleri, Basralı hadîs âlimlerindendir.
Kendisi şöyle anlatıyor:
Peygamber Efendimiz (aleyhissalâtü vesselâm) bir evde sohbet ediyordu ki, o sırada Cerir bin Abdullah geldi.
Cemaat çok kalabalıktı.
Oturacak yer bulamadı.
Mecbûren ayakta dikildi!
Resûl-i ekrem onu gördüler.
Etrâflarına bakıp, boş yer olmadığını görünce, mübârek cübbesini ona uzatıp;
“Al, bunun üzerine otur” buyurdular.
O da, cübbeyi aldı.
Öpüp bağrına bastı.
Hürmet ve saygıyla, onu Efendimize verip;
“Yâ Resûlallah! Siz bana ikrâmda bulundunuz. Allahü teâlâ size daha fazlasını ihsân eylesin” diye duâ etti...
Efendimiz memnun olup, ona çok duâ buyurdular.
● ● ●
Saîd bin İyâs hazretleri, bir gün sevdiklerine;
“Günâhın küçük olduğunu değil, onu kime karşı işlediğinizi düşünün. Biz Onu görmüyorsak da O, bizi görüyor. Dünyâ sevgisi, günahların başıdır” buyurdu.
Sordular ki:
“Dünyâdan maksat nedir?”
Cevap tek cümleydi:
“Allahü teâlânın beğenmediği şeylerdir.”
Boşa geçen günlerime yanıyorum...
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
07 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tebe-i tâbiîn’in büyük hadîs âlimlerinden Selâm bin Ebî Muti’ hazretleri 164. (m. 780) senesinde vefât etti.
Kendisi Basralıdır.
Bu zât şöyle anlatıyor:
Bir hastayı ziyârete gitmiştim.
İnleyip duruyordu...
Acıdım hâline.
Ona yaklaştım.
Ve kendisine;
“Öyle hastalar var ki, evsiz ve kimsesiz olup, sokaklarda dertleriyle baş başa kalmışlar, su verenleri bile yok. Onları düşün de hâline şükret” dedim.
Ve ayrıldım.
Bir müddet geçti.
Tekrar ona gittim.
“Nasılsın?” dedim.
Cevâben;
“Şükürler olsun... Evim var, hizmet edenim var, çok kimse bunlardan mahrum. Ben bunları düşündükçe seviniyor, Rabbime şükrediyorum” dedi.
● ● ●
Yine bu zât anlatıyor:
Bir gün Mâlik bin Dînar'ın yanına gittim.
Vakit geceydi.
Karanlıkta “kuru ekmek” yiyordu.
Yemek yapacak kabı bile yoktu...
Acıdım hâline.
Ve suâl ettim ki:
“Bu ne hâldir?”
Cevâben;
“Beni bırak da geçen günlerime yanayım. Zîrâ koskoca bir ömür geçti gitti, hiçbir şey yapamadım” dedi.
İftâr vaktinde ağlayan zat...
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
08 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tebe-i tâbiînin büyük hadîs âlimlerinden Selâm bin Ebî Muti hazretleri 164. (m. 780) senesinde vefât etti.
Kendisi Basralıdır.
Bu zât şöyle anlatıyor:
-Hasen-i Basrî hazretleri oruçluydu.
Akşam olunca iftârını açması için su getirdiler.
Suyu alıp içeceği sırada, ağlamaya başladı!
Merak edip sordular:
“Niçin ağlıyorsunuz?”
Buyurdu ki:
“Cehennemi hâtırladım. Orada azap çeken kimseler, Cennette nîmetler içinde olanlara; (İçtiğiniz o sulardan bize de verin) diye seslenirler.
Onlar bunu işitir.
Ve kendilerine;
(Allahü teâlâ bu nîmetleri kâfirlere haram kıldı) diye cevap verirler. İşte bunu hâtırladım da onun için ağladım!”
● ● ●
Bu zât bir sohbetinde;
“Düşman karşısında bir farz namâzı kılmak mümkün olduğu hâlde terk etmek, yediyüz büyük günah işlemiş gibidir. Yâni Müslüman, her gün beş vakit namâzını kılan insan demektir” buyurdu.
Sordular ki:
“Namâzı kazâya bırakmak için hiç özür yok mudur efendim?”
Buyurdu ki:
“İki özür var. Biri uyumak, öbürü unutmaktır.”
"Senin hâlin nice olur?"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
09 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Seleme bin Dînar hazretleri, Tâbiîn’in büyük âlim ve velîlerindendir.
Medîne âlimi ve kadısı idi. Aslen Farslıdır. 140 (m. 757) senesinde vefât etti...
Bu zât, kendi nefsine hitâben;
"Ey Seleme! Kıyâmet günü bir münâdî çıkıp da; 'Ey şu şu günahları işleyenler, ayağa kalkın!’ diye seslendiğinde, sen elbette kalkarsın!" diye söylendi.
Bir “âh!” dedi.
Ve devâm etti:
“Ey Seleme! Kıyâmet günü bir münâdî de çıkıp; 'Şu şu günahları işleyenler kalksın!' dediğinde, sen yine kalkarsın. Ey Seleme! O zaman hâlin nice olur, hiç düşündün mü?" der ve ağlardı!
● ● ●
Bir gün kendisine;
“Senin sermâyen nedir?" diye sordular.
Hemen ağladı!
Ve cevâbında;
"Bir tek sermâyem, Allahü teâlâya güvenip, şu insanlardan hiçbir şey beklememektir" buyurdu.
● ● ●
Bu zât şöyle anlatıyor:
Büyüklerden biri, bir kimseyi namaz kılarken rükû ve secdelerini tamâm yapmadığını gördü.
Çok üzüldü.
Ve sordu hemen:
“Sen, ne kadar zamandır böyle namaz kılıyorsun?”
O kimse de;
“Kırk senedir” deyince;
“Sen kırk senedir namaz kılmamışsın. Ölürsen, Muhammed Resûlullah’ın dîni üzere ölmezsin” buyurdu.
“İlimden maksat nedir efendim?”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
10 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Seleme bin Dînar hazretleri, bir gün şöyle anlattı:
-İnsanların günah işlediğini görür ve kendisine sorarsınız:
“Ölmek ister misin?”
“Hayır, istemem” der.
“Günâhı terk et” dersiniz.
O, cevâben;
“Günâhı, ancak öldüğümde terk ederim, fakat ölmek de istemiyorum” der...
● ● ●
Süleymân bin Abdülmelik, Seleme bin Dînar’a;
“Bana ihtiyaçlarını bildir" diye mektup yazdı.
O, mektubu okudu...
Murâdını anladı ve;
"Ben, her ihtiyâcımı Rabbime arz ederim. Bana verdiklerine kanaat eder, vermediklerine de rızâ gösteririm" diye cevap yazdı.
● ● ●
Bir gün de bu zâta;
“İlimden maksat nedir efendim?” diye sordular
“İslâmiyeti öğrenmektir” buyurdu.
“Amel nedir efendim?”
“Öğrendiklerini tatbîk etmektir.”
“Ya ihlâs hocam?”
“İhlâs, samîmiyet demektir. Kul, her işini, Allah emrettiği için yapması lâzımdır” buyurdu.
Ve ilâveten:
“Bir amelin hâlisiyle bozuğu birbirine çok benzese de, ayrıdır. Nitekim hakîkî çiçek ile yapma çiçek ne kadar benzeseler de ayrıdırlar. Hakîkî çiçeği koklayın, hoş kokar. İşte hâlis ibâdet de mis gibi kokar” buyurdu.
"Sen büyük âlimsin, kadı olacaksın"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
11 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Seleme bin Dînar hazretleri şöyle anlatıyor:
Zamânın Halîfesi Ebû Câfer, o devrin en büyük âlimlerinden olan Ebû Hanîfe, Süfyân-ı Sevrî, Mis'âr bin Kedam ve Şüreyk bin Abdullah’a haber gönderip huzûruna çağırdı.
Bunlar birleştiler.
Ve yola çıktılar...
Ancak Süfyân-ı Sevrî yolda kaçtı.
Böylece diğer üçü kaldı.
Bunlar halîfenin huzûruna çıktılar.
Halîfe, İmâm-ı âzama;
"Sen kadı olacaksın" dedi.
Ebû Hanîfe;
"Ben Arap değilim. Arapların ileri gelenleri, vereceğim hükmü kabûl etmezler" dedi.
Halîfe Mansur;
"Bu işin soyla alâkası yok. Burada ilim lâzım, sen de büyük âlimsin" dedi.
Ebû Hanîfe;
"Ben bu işe lâyık değilim. Sözüm doğruysa böyle diyorum. Yalansa, yalancıdan kadı olmaz" buyurdu.
Halîfe "pekâlâ" dedi.
Ve Mis'ara teklîf etti.
Mis'âr, Halîfeye dönüp;
“Nasılsın, çocuklar ne yapıyor, hayvanların ne âlemde?" diye sormaya başladı.
Mansur kızdı ve;
“Götürün bu deliyi!" dedi.
Geride Şüreyk kalmıştı...
O da halîfeye;
“Ben sevdâvî denen bir hastalığa yakalandım" dedi.
Ancak Halîfe Mansur;
"Mühim değil, ilâç alırsın" dedi.
Ve kadılığa tâyin edildi.
"İnsana en önce lâzım olan şey nedir?”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
12 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Talha bin Musarref hazretleri, Tâbiîn’den olup, tanınmış hadîs ve kıraat âlimidir.
Kendisi Kûfelidir.
112 (m. 730) senesinde vefât etti.
Zühd ve verâ sâhibiydi...
Bir gün oruç tuttu.
Evinde az et vardı.
Hanımı bu eti iftârlık olarak hazırlamak istiyordu.
Ama pişirecek “ızgara” gibi bir şey yoktu...
Bu sırada, komşunun hizmetçisi “ateş” almak için geldi.
Elinde ızgara vardı.
Izgarayı gördü.
Ve hizmetçiye;
"Az bekle, şu eti senin ızgarada pişireyim" dedi.
Izgarayı aldı ve eti pişirdi.
Nihâyet iftâr vakti oldu.
Hanım eti sofraya koydu.
Hazret-i Talha sordu:
"Eti nerede pişirdin?"
"Komşunun ızgarasında."
"Komşudan izin aldın mı?”
"Almadım.”
Bunu öğrenince;
"Komşudan helâllik almadıkça bu eti yemem" dedi.
● ● ●
Bir gün de bâzı gençler;
“Efendim, insana en önce lâzım olan şey nedir?” diye sordular.
Cevâbında;
“Önce lâzım olan şey; îtikâdını, Ehl-i sünnet âlimlerinin bildirdiğine göre düzeltmektir” buyurdu.
Sordular:
“Ondan sonra nedir?”
Buyurdu ki:
“Îmândan sonra ibâdete sıra gelir.”
“İstişâre etmek, nefsi kırar"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
13 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Talha bin Musarref hazretleri, Tâbiîn’den olup tanınmış hadîs ve kıraat âlimidir.
Bir gün sebepsiz gülmüştü.
Ama hemen pişmân oldu.
Ve kendi nefsine;
"Niçin güldün?" dedi.
Ardından sordu:
"Sebepsiz güldün değil mi?"
Buna çok üzüldü!
Çok pişmân oldu.
“Bundan sonra hiç sebepsiz gülmeyeceğim" diye yemîn etti.
O günden sonra ölünceye
kadar güldüğü görülmedi.
● ● ●
Tanıdıkları, bu zât için;
"Filân ve filân âlimlerden daha üstündür" derlerdi.
O, bunu duyunca hemen o âlimlere gidip, önlerinde diz çöker, onlardan bir şeyler öğrenirdi.
Ve rahatlardı.
Öyle diyenlere;
"O, benden üstündür. Zîrâ bugün ondan şunu şunu öğrendim" der ve böylece kendisi için yaptıkları methiyeleri silmeye çalışırdı...
● ● ●
Bu zât bir sohbetinde;
“Kardeşlerim! İnsanın en büyük düşmanı, nefsidir. Dînin her bir emrinde, bu nefsi kırmak vardır ve nefis kırılırsa netice hayır olur” buyurdu.
Ve ilâve etti:
“İstişâre etmek, nefsi kırar. Zîrâ nefis, istişâre etmeyi, fikir sormayı istemez, ‘ben de biliyorum’ der.”
"Malım azalıyor ancak, ömrüm de bitiyor”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
14 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn’in meşhur âlimlerinden Ubeyde bin Muhâcir hazretleri aslen Rum’dur.
112 (m. 730) da vefât etti.
Köleleri satın alır, sonra da âzâd edip serbest bırakırdı.
Bir gün, Rum asıllı ihtiyar bir “köle” kadın gördü.
Onu satın aldı.
Sonra âzâd etti.
Kadıncağız;
"Kimsem yok; nereye gideyim, nerede barınayım, bilmiyorum" dedi.
Bunun üzerine ona acıdı.
"Öyleyse bizde kal" dedi.
Ve evinde misâfir etti o ihtiyar kadıncağızı.
Derken akşam oldu.
Birlikte yediler...
Sonra o kadına;
“Sen kimsin, nesin?" diye sordu.
Aldığı cevaplardan, bu kadının kendi annesi olduğunu anladı...
● ● ●
Bu zât, misâfirine çok ikrâm ederdi.
Evde ne varsa çıkarırdı önlerine.
Bir gün ona dediler ki:
“Çok ikrâm yapıyorsunuz.”
“Evet, biraz öyle” buyurdu.
“Ama malınız azalıyor.”
“Olsun, malım azalıyorsa, ömrüm de bitiyor.”
“Birâzını saklasanız?”
Mübârek zât;
“Mal, saklamak için değil, harcamak içindir. Bırakıp gideceğime, Allah yolunda harcarım daha iyi” buyurdu.
"Bundan daha büyük nimet olur mu?”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
15 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tâbiîn’in meşhur âlimlerinden Ubeyde bin Muhâcir hazretleri, aslen Rum’dur.
112 (m. 730) da vefât etti.
Bir defâsında ticâret için Azerbaycan'a gitmişti.
Bir akşam vakti, gecelemek üzere nehir kenarında bir yere çekildi.
Ve bir hâdiseye şâhit oldu.
Yâni bizzat yaşadı.
Kendisi şöyle anlatıyor:
Yakınımda, devamlı Allahü teâlâya hamd eden birinin sesini işittim.
Sesin geldiği yere doğru yaklaştığımda, çukur içinde, bir hasıra sarılmış birini gördüm.
Yanına yaklaştım.
“Selâmün aleyküm.”
“Aleyküm selâm.”
Dedim ki:
“Sen kimsin?”
“Bir Müslümanım.”
“Niçin buradasın?”
Cevâbında;
“Ben burada Rabbime hamd ediyorum. Zîrâ beni yarattı, bana düzgün âzâlar verdi, Müslüman olmakla şereflendirdi, sıhhat âfiyet verdi, ayıp ve günahlarımı da örtüyor. Bundan daha büyük nimet olur mu?” dedi.
Çok sevdim onu.
Ve teklîf ettim ki:
“Gel, bize gidelim.”
Kabûl etmedi.
Onun, o hâldeyken bile hâlinden memnun olup şikâyet etmemesi, beni çok duygulandırdı.
Herkesi kötü bilenin kendisi kötüdür!
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
16 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Vehb bin Münebbih hazretleri, Tâbiîn devrinde yetişen tanınmış hadîs âlimidir.
124 (m. 737) de San’ada vefât etti.
Bu zât anlatıyor:
Dâvud aleyhisselâm;
“Yâ Rabbî! Seni aradığımda nerede bulurum?” diye sordu.
Allahü teâlâ;
“Ben, benden korkularından dolayı kalpleri titreyip ürperen kimselerle berâberim!” buyurdu.
Sonra da;
“Ey Dâvud! Hangi kulun günâhını affetmeyi severim biliyor musun?” buyurdu.
Hazret-i Dâvud sordu:
“Kimin yâ Rabbî?”
Allahü teâlâ;
“Günahlarını hâtırladığı zaman içi titreyen kullarımın!” buyurdu.
● ● ●
Vehb hazretlerine;
"Efendim, çok ibâdet yapan iki kişiden hangisi daha üstündür?" diye sordular.
Cevâbında;
"Hangisinin insanlara faydası çoksa, o kişi daha üstündür" buyurdu.
● ● ●
Bir gün de bu zâta;
“Kötü huylu insan nasıl olur efendim?” diye sordular.
Cevâbında;
“O, herkesi kötü bilir. Kimseye iyilik yapmaz. Yapsa da başa kakar. İbâdet de yapmaz. Yapsa da sevap alamaz” buyurdu.
“Zikir, İslâmiyet'e uymaktır”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
17 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Vehb bin Münebbih hazretleri, Tâbiîn devrinde yetişen tanınmış hadîs âlimidir.
Bu zât anlatıyor:
Îsâ aleyhisselâm, yanında havârîleri olduğu hâlde bir köye uğradı.
Orada, herkesi ölmüş bir vaziyette görünce;
“Bunlar toplu hâlde öldüklerine göre Allah’ın gazabına uğramışlar” dedi.
Ve o ölülerden birine;
“Allah’ın izniyle kalk!” diye seslendi.
Bir ölü dirildi ve;
“Buyurun!” dedi.
Îsâ aleyhisselâm;
“Suçunuz ne idi ki, bu azâba lâyık oldunuz?” diye sordu.
O mevtâ cevâben;
“Ey Allah’ın nebîsi! Biz dünyâyı, çocuğun annesini sevdiği gibi sevmiştik. Dünyâlık işlerimiz yolunda olunca sevinir, iyi gitmeyince de üzülürdük” dedi.
Îsâ nebî sordu:
“Sonra ne oldu?”
Cevâbında;
“Gece çok iyiydik. Sabah bu hâle geldik” dedi.
● ● ●
Bir gün bu zâta sordular:
“Zikir nedir efendim?”
Onlara cevâben;
“Zikir, İslâmiyete uymaktır” buyurdu.
Ve açıkladı:
“Yâni İslâmiyet'e tam uyan bir kimsenin her hareketi zikirdir. Eğer böyle değilse, eline tesbîh alıp da binlerce defâ 'Allah, Allah, Allah' dese, zikretmiş sayılmaz.”
Müslüman, her canlıya merhamet duyar...
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
18 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Yezid bin Ebî Habîb hazretleri, Tâbiîn’in büyük âlimlerinden olup, 128 (m. 745) târihinde Mısır’da vefât etti.
Aslen Sûdanlıdır.
Bu zât, bir gün hastalandı.
Vâli, ziyâretine geldi.
Hürmetlerini arz edip;
“Geçmiş olsun” dedi.
Ve bunun ardından;
"Üzerinde pire kanı bulunan elbise ile namaz kılınır mı?" diye fıkhî bir mesele sordu bu zâta.
O ise, sırtını döndü.
Hiç cevap vermedi...
Çünkü vâlinin uygunsuz hâllerini ve halkına yaptığı eziyet ve zulümleri işitmişti.
Vâli, suâlini tekrar sordu.
Ve cevap bekledi.
Durumsa aynıydı.
Sırtı ona dönüktü.
Ve bu hâlde iken; "Sen her gün, nice mâsum insanları öldürüyorsun, onların kanlarından sormuyorsun da ‘pire kanı’ hakkında soruyorsun?" dedi.
O, dersini almıştı.
Artık zulmetmedi halkına.
● ● ●
Bir gün de bu zâta;
“Müslümanlık nedir efendim?” diye sordular.
Cevâbında;
“Allahü teâlânın emir ve yasaklarına saygılı olmak ve O’nun mahlûku olan her canlıya acımaktır” buyurdu.
Sordular yine:
“Müminin şiârı nedir efendim?”
Cevâben;
“Güleryüz, tatlı dildir. Münâfıklar, çatık kaşlı ve asık suratlı olurlar” buyurdu.
"En büyük mutluluk nedir?”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
19 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Yezid bin Ebî Habîb hazretleri, Tâbiîn’in büyük âlimlerinden olup, 128 (m. 745) târihinde Mısır’da vefât etti.
Halîfenin oğlu, bir kimseyi göndererek, bâzı dînî meseleleri sormak için yanına çağırdı bu büyük zâtı.
O zât buyurdu ki:
"Kendi bana gelsin.”
Haberci bunu söyleyince, kendisi kalkıp, geldi.
Ve ona sordu ki:
"Niçin siz gelmediniz?"
Büyük zât cevâben;
"Senin bana gelmen, senin için şereftir. Benim sana gelmemse benim için zillettir, aşağılıktır" buyurdu.
● ● ●
Bu zât anlatır:
Bir gün Mina'daydık.
Kurbânımızı kestik.
Ama bir çocuk kesmedi.
“Niçin kesmiyorsun?” diye sordum.
Çocuk ağladı!
Ve ellerini açıp;
“Yâ Rabbî! Kurbân kesecek param yok... Şu küçük vücûdumu, rızân için kurbân etmek istiyorum, lütfen kabûl buyur” dedi.
Gözyaşları döktü!
Ve “Allah!” deyip, canını Cânâna teslîm eyledi.
● ● ●
Bir gün de bu zâta;
"En büyük mutluluk nedir?” diye sordular.
Cevâbında;
"İnsanları sevindirmektir, ama bir şartla; unutacaksınız! Eğer ufak bir karşılık beklerseniz, o, ticâret olur ki, hiç kıymeti olmaz" buyurdu.
"Nîmet gelince şımarma, gelmeyince de üzülme"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
20 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Yûsüf bin Esbât hazretleri; Tebe-i tâbiînden olup, hadîs, fıkıh ve kıraat âlimidir.
Antakya’da yaşadı.
195 (m. 810)’de vefât etti.
Sohbet ederdi.
Ama ekseriyâ;
"Kardeşlerim! Herkesin mutlaka tadacağı ve kimsenin çâre bulamadığı ölüm için şimdiden hazırlanınız... Çünkü ölüm geldikten sonra ‘Âh!’ etmekten, pişmân olmaktan başka yapacak bir şey olmaz" buyururdu
● ● ●
Bir gün kendisine;
"Zühdün gâyesi nedir efendim?" dediler.
Cevâbında;
"Zühd, dünyâdan kesilmektir. Nîmet gelince şımarmamak, gelmeyince de üzülmemektir" buyurdu.
Sordular yine:
"Tevâzu nedir?"
Cevâbında;
"Evinden çıktığında karşılaştığın herkesi, kendinden üstün bilmendir" buyurdu.
● ● ●
Bir gün de;
“Bedbaht olmanın alâmeti nedir? diye sordular bu zâta.
Cevâbında;
“İlmi olup da amel yapmamak ve ameli olup da ihlâsı olmamaktır” buyurdu.
Ve ekledi:
“Üçüncü alâmetiyse, bir velî sohbetine kavuşamamaktır. Zîrâ bir Allah adamını tanımamak, kötü bahtlı olmanın en büyük nişânıdır.”
"Borçlu ölmekten korkuyorum!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
21 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Yûsüf bin Esbât hazretleri; Tebe-i tâbiînden olup hadîs, fıkıh ve kıraat âlimidir.
Antakya’da yaşadı.
195 (m. 810) senesinde vefât etti.
Bir gün bu zâta sordular:
"Hemen ölmeyi ister misin?"
Cevap verdi:
"Hayır, istemem."
"Niçin?"
"Hazır değilim" dedi.
Ve îzah edip;
"Daha yaşarsam, belki bir gün günahlarıma pişmân olup, iyi ameller yaparım da, iyiler arasına katılmak nasip olur" buyurdu.
● ● ●
Bir gün de sevdiklerine;
"Ben vefât ederken Allahü teâlâdan ‘üç şey’ isterim" buyurdu.
Sordular ki:
"Onlar nedir?"
Cevâbında;
"Vefât ederken param olmasın, borcum olmasın ve kemiklerimde et kalmasın" buyurdu.
● ● ●
Bu zât bir gün de sevdiklerine;
“Bir zaman gelecek, dünyâda hakîkî mürşit bulunmayacak. Yazık o milletin hâline” buyurdu.
Merak edip;
“Onlara tavsiyeniz nedir efendim?” diye sordular
Cevâbında;
“Bir İslâm âliminin kitâbını okusunlar. Onların kitaplarının okunduğu yere rahmet yağar. Hem o büyüklerin ruhlarından istifâde edilir” buyurdu.
"Bir köleden mi ilim öğreniyorsun?"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
22 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Zeyd bin Eslem hazretleri, Tâbiîn’in büyüklerinden olup, Medîne’de yetişen müfessirlerin en meşhurudur.
136 (m. 753) târihinde Medîne’de vefât etti.
Hazret-i Ömer'in kölesiydi.
Sonra âzât oldu.
İlim sâhibiydi...
Peygamber Efendimizin mescidinde talebelere ders vermeye başladı.
Hattâ Hazret-i Hüseyin’in oğlu Zeynelâbidîn bile kendisinden ilim öğrenirdi.
Halk merak etti...
Zeynelâbidîn’e;
"Akrabâlarınızdan pek çok büyük âlimler varken, Hazret-i Ömer'in kölesine mi gidiyorsun?" dediler.
Cevâbında;
"O bana, dinde çok faydalı oluyor" dedi.
● ● ●
Hazret-i Zeyd anlatıyor:
Bir gün Abdullah bin Ömer, köle olan bir çobana rastlayıp “Şu sürüden bir koyun getir de, kesip yiyelim” dedi.
Çoban karşı çıktı;
“Hayır veremem.”
“Niçin?”
“Akşam sâhibine ne derim?”
“Kurt kaptı dersin.”
“Böyle yapmaktan Allah’a sığınırım. Çünkü O, her şeyi bilir” dedi.
Bu cevâbı beğendi.
Hattâ hayran oldu.
Sâhibini bulup, bu köleyi ve koyun sürüsünü ondan satın aldı.
Sonra köleyi âzâd edip, koyun sürüsünü kendisine hediye etti.
Günahta ısrâr tehlikelidir!
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
23 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Zeyd bin Eslem hazretleri, Tâbiîn’in büyüklerinden olup, Medîne’de yetişen müfessirlerin en meşhurudur.
136 (m. 753) târihinde Medîne’de vefât etti.
Bu zât anlatıyor:
Fakîrler, Efendimizine gelip;
“Yâ Resûlallah! Zenginler hayır hasenât yapıyor, biz yapamıyoruz” dediler.
Ve dert yandılar.
Efendimiz onlara;
“Sabreden fakîre, Cennette yüksek köşkler verilir. Zenginlerden beş yüz sene önce Cennete girerler ve zenginlerin kavuştukları sevâba, sâdece bir tesbîh söylemekle kavuşurlar” buyurdu.
● ● ●
Bir gün de sevdiklerine;
“Bir zaman gelecek, dünyâda hakîkî mürşit bulunmayacak. Yazık o milletin hâline” buyurdu.
Sordular ki:
“Onlara tavsiyeniz nedir efendim?”
Buyurdu ki:
“Bir İslâm âliminin kitâbını okusunlar. Onların kitaplarının okunduğu yere rahmet yağar.”
● ● ●
Bu zât, bir gün;
“Bir Müslüman, bir günah işlediğinde pişmânlık duysa, bu pişmânlığı, onun için, bulunmaz nîmettir” buyurdu.
Ve ilâve etti:
“Çünkü pişmânlık, tövbe demektir. Eğer üzülmez ve günah işlemek tatlı gelirse, bu, günahta ısrârdır ki, çok tehlikelidir. Zîrâ îmânına zarar verebilir maazallah.”
Evliyayı sevmek, ihlâsı arttırır
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
24 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Zührî hazretleri, Tâbiîn’in âlimlerindendir.
124 (m. 742) senesinde, Şam civârında Şegbedâ denilen köyde vefât etmiştir.
Kendisini tamâmen ilme ve kitaplara vermişti.
Bir gün evde oturmuş, kitaplarını da “duvar gibi” etrâfına dizmişti.
Hanımı gördü.
Yanına geldi.
Ve kendisine;
"Vallâhi üzerime üç tâne kuma getirseydin, bana bu kadar ağır gelmezdi" dedi.
● ● ●
Bir gün bu zâta;
“Efendim, Allahü teâlânın en çok sevdiği, hoşnut olduğu şey nedir?” diye sordular.
Cevâbında;
"Allah yolunda akıtılan kan ve Allah korkusuyla akıtılan yaşlar, Allahü teâlânın en çok hoşnut olduğu, sevdiği damlalardır!" hadîs-i şerîfini nakletti.
● ● ●
Bir gün de sohbetinde;
"Allah adamlarını çok sevin ve onların hayât tarzını kendinize örnek alın. Allah dostlarını sevmek, insanın ihlâsını arttırır" buyurdu.
Sordular ki:
"Efendim, bu dünyâda kim kimi seviyorsa, âhirette de onunla berâber olacakmış, öyle mi?"
Büyük velî;
"Evet" dedi.
Ve Peygamber Efendimizin; "Kişi, dünyâda ve âhirette sevdiğiyle berâberdir" buyurduğunu nakletti.
"Yetimlere merhametli ol”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
25 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Zührî hazretleri, Tâbiîn’in âlimlerindendir.
124 (m. 742) senesinde, Şam civârında vefât etti.
Bu zât anlatıyor:
Bir gün Mûsâ aleyhisselâm yolda gidiyordu.
Bir ara;
“Yâ Mûsâ!” diye ses işitti...
Etrâfına baktı.
Kimseyi göremedi.
Ve yoluna devâm etti.
Az sonra yine;
“Yâ Mûsâ!” denildi.
Hazret-i Mûsâ yine bakındı.
Kimseyi göremedi.
Fakat içi ürpermişti!
Üçüncüsünde;
“Yâ Mûsâ! Ben, kendisinden başka hiç İlâh olmıyan Rabbin Allah’ım” diye nidâ edildi.
Bu defâ duydu.
Ve hemen durup;
“Buyur yâ Rabbî! Emrine hazırım” dedi.
Ve secdeye kapandı.
Allahü teâlâ;
“Yâ Mûsâ! Arş’ın gölgesinde gölgelenmek istiyorsan, yetîmlere karşı merhametli baba gibi ol” buyurdu.
● ● ●
Bir gün de sevdiklerine;
"Sizi Cehenneme düşmekten muhâfaza edecek olan şeyleri çoğaltınız" buyurdu.
Sordular ki:
"O şeyler nedir?"
Cevap verip;
"Allah’ın kullarına ihsân ve iyilik yapmaktır" buyurdu.
“Tek sermâyem, ümitli olmamdır”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
26 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Evliyânın büyüklerinden olan Abdullah bin Hubeyk hazretleri, Antakya’da ikâmet etti.
Aslen Kûfelidir.
Çok ibâdet yapardı.
Kendisi şöyle anlatıyor:
Bir âbid vardı.
Onu ziyâret için yanına gittim.
Bir ara sordum ki:
“Kendini nasıl buluyorsun?”
Cevâben;
“Günâhı çok, sevâbı az, yolculuğu uzun olan biri gibi buluyorum” dedi.
Yine sordum:
“Azığın nedir?”
Cevap olarak;
“Tek sermâyem, Onun affından ve mağfiretinden ümitli olmamdır” dedi.
● ● ●
Yine o anlatıyor:
Biri, Resûlullaha geldi.
Ve suâl etti ki:
“Yâ Resûlallah! Dünyâlık elde etmek gâyesiyle gazâya giden kimse için ne buyurursunuz?”
Efendimiz dinledi.
Ve buyurdu ki:
“Onun için, hiç sevap yoktur.”
● ● ●
Bu zât bir sohbetinde de;
"Bu dünyânın çirkinliğini anlamadıkça, ona düşkünlükten kurtulamazsınız. Ona düşkün olunca da, âhirette felaketten kurtulmak hiç mümkün olmaz" buyurdu.
Ve ekledi:
"Dünyâyı sevmek, günahların başıdır" hadîs-i şerîfi, buna delîldir.
"Allah ve Resûlünü çok seviyorum”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
27 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Evliyânın büyüklerinden olan Abdullah bin Hubeyk hazretleri bir gün şunu anlattı:
Birisi Resûlullah Efendimize;
“Yâ Resûlallah! Kıyâmet ne zaman kopar?” diye suâl etti.
Efendimiz sordu:
“Hazırlığın nedir?”
O kişi cevâben;
“Fazla bir şey hazırlamadım yâ Resûlallah, ama Allah ve Resûlünü çok seviyorum” dedi.
Resûl-i ekrem;
“Öyleyse âhirette, sevdiklerinle berâber olursun” buyurdu.
● ● ●
Bu zât anlatıyor:
Muâz bin Cebel hazretlerinin rivâyetiyle Resûlullah Efendimiz;
“Kim kalbinden ihlâsla ve yakînle, (Lâ ilâhe illallah) derse, Cennete girer ve ona Cehennem ateşi dokunmaz” buyurdu.
● ● ●
Bir gün de bu zâta;
“En mühim ibâdet nedir efendim?” diye sordular
Buyurdu ki:
“Beş vakit namaz kılmaktır. Namaz, ibâdetlerin hepsini kendinde toplayan ve insanı Allahü teâlâya en çok yaklaştıran bir ibâdettir.”
● ● ●
Bir gün de bâzı gençler;
"Efendim, bize namaz kılmak zor geliyor, sebebi nedir?" dediler.
Cevâbında;
"Sebep, nefistir. Çünkü nefis, İslâmiyete inanmıyor! Bunun için İslâmiyetin emri olan namaz kılmak, ona acı geliyor ve kılmak istemiyor" buyurdu.
"Hocama hiç muhâlefet etmeyeceğim"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
28 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Ahmed bin Ebîl-Havârî, Şam'da yaşadı.
844 (H.230) da vefât etti.
Hocası Ebû Süleymân Dârânî hazretlerine hiç muhâlefet etmeyeceğine, karşı çıkmayacağına dâir söz vermişti...
Bir gün hocası ders veriyordu.
Ahmed bin Ebîl-Havârî geldi.
Kapıyı tıklattı.
Ve içeri girip;
"Efendim, fırın iyice kızdı, ne pişirmemi emredersiniz?" diye sordu.
Hocası cevap vermedi...
Ahmed bin Ebil-Havârî geri gitti.
Biraz sonra yine geldi.
Aynı şeyi sordu.
Cevap alamadı.
Üçüncüde hocası;
"Fırına kendini sür!" dedi.
Ve derse devâm etti.
Bir müddet geçti...
Talebelere dönüp;
"Ahmed'i çağırın!" buyurdu.
Koşup aradılar.
Ortalarda yoktu...
Onu bulamayınca geri dönüp, hocalarına durumu bildirdiler:
"Ahmed'i bulamadık efendim.”
Buyurdu ki:
"Fırına baktınız mı?"
"Bakmadık" dediler.
Buyurdu ki:
"Gidin bakın."
Koşup fırının kapağını açtıklarında, Ahmed'i, kızgın fırının içinde görüp şaşkına döndüler! Zîrâ çok rahat ve huzur içinde oturuyordu...
"Bu nurlu yüzü neye borçlusun?”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
29 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Ahmed bin Ebil-Havârî, Şam'da yaşadı.
844 (H.230) da vefât etti.
Kendisi anlatır:
Rüyâmda yüzü nûr gibi pırıl pırıl parlayan bir hûri gördüm.
Ve kendisine;
“Ne kadar güzel ve nurlu yüzün var. Bunu neye borçlusun?” dedim.
Bana baktı.
Ve cevâben;
“Ey Ahmed! Sen bir gece Allah korkusundan ağlıyordun. Gözyaşların sel gibi akıyordu! O akan yaşları alıp yüzüme sürdüm. İşte yüzümün parlaklığı, senin o gözyaşlarındandır” dedi.
● ● ●
Bir gün de sevdikleriyle sohbet ediyordu ki; “Allahü teâlâ bir kulunu severse, ona iki nîmet verir” buyurdu.
Sordular ki:
“Onlar nedir efendim?”
Buyurdu ki:
“Birinci nîmet, sevdiği bir kulunu tanıtır ona.”
Sordular:
“Sevdiği kuldan maksat nedir hocam?”
Buyurdu ki:
“Hakîkî bir İslâm âlimidir, Allah dostu bir velîdir. Bu büyük zâtları tanıtır ve sevdirir onları.”
Sordular yine:
“İkinci nîmet nedir hocam?”
Buyurdu ki:
“Hayırlı bir iş, yâni insanların dünyâsına veyâ âhiretine faydası olan bir iş nasip eder ona.”
“Oğlumun size söyleyecekleri var”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
30 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Bakıyye bin Mahled hazretleri, hadîs ve fıkıh âlimidir. Endülüs’ün Kurtuba şehrinde yaşadı.
276 (m. 889) da vefât etti.
Şöyle anlatılır:
Bir gün, oğlu düşmana esîr düşmüş bir kadın, bu zâta geldi.
Huzûruna çıktı.
Ve durumu anlatıp;
“Çok üzülüyorum efendim. Ne olur bir duâ edin de, oğlum kurtulsun” dedi.
Büyük zât kadını gönderdi.
Ve Allahü teâlâya duâ etti.
Ertesi gün kadın, oğluyla birlikte bu zâta geldi.
Teşekkür etti.
Ve duâlar edip;
“Oğlum sağ sâlim döndü efendim. Fakat size söyleyeceği şeyler var” dedi.
Genç, şöyle anlattı:
Efendim, ben esîrken, başka bir esîrle birlikte, her gün ayaklarımız zincirle bağlı olduğu hâlde, bağda bahçede çalışıyorduk.
Dün, zincirlerimiz koptu.
Niçin koptu, anlayamadık.
Muhâfız bunu gördü.
Ve bana sordu ki:
“Zinciri sen mi kırdın?”
Ben cevaben;
“Hayır, kendisi düştü” dedim.
Muhâfız hayret etti.
Din adamlarını çağırdı.
Onlar da hemen geldiler.
Biri bana sordu ki:
“Senin annen var mı?”
“Evet var” dedim.
“Allah, annenin duâsını kabûl etti ve bağını düşürdü. Bizim, seni esîr tutmamız artık mümkün değildir” dedi.
Ve bana yiyecek verip gönderdiler.
"İnsana önce lâzım olan şey nedir?”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
31 Mayıs, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Bakıyye bin Mahled hazretleri, hadîs ve fıkıh âlimidir. Endülüs’ün Kurtuba şehrinde yaşayıp, 276 (m. 889) yılında vefât etti.
Bir gün bu zâta;
"Hocam! Cennete ne ile girilir?" diye sordular.
Cevâbında;
"Allah’ın rahmetiyle girilir" buyurdu.
Sordular yine:
"Herkes mi efendim?”
"Evet, Efendimiz aleyhisselâm bir gün ‘Hiçbir kul, kendi ameliyle Cennete girmez. Ancak Allahü teâlânın rahmetiyle girebilir’ buyurmuştur” dedi.
● ● ●
Bir gün de bâzı gençler;
“Efendim, insana önce lâzım olan şey nedir?” diye sordular.
Buyurdu ki:
“Önce lâzım olan şey; îtikadını, Ehl-i sünnet âlimlerinin bildirdiğine göre düzeltmektir.”
Sordular:
“Ondan sonra ne mühimdir?”
Buyurdu ki:
“Îmândan sonra ibâdet mühimdir.”
● ● ●
Bir gün de;
“En mühim ibâdet nedir?” diye sordular
Buyurdu ki:
“Beş vakit namaz kılmaktır. Namaz, ibâdetlerin hepsini kendinde toplayan ve insanı Allahü teâlâya en çok yaklaştıran bir ibâdettir.”
Zemherîr nedir yâ Resûlallah?”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
01 Haziran, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Osmân bin Muhammed bin Ebî Şeybe hazretleri, hadîs âlimlerindendir.
Aslen Kûfelidir.
297 (m. 910) da Bağdâd’da vefât etti.
Kendisi şöyle anlatır:
Efendimiz, bir gün Eshâb-ı kirâma buyurmuşlar ki:
Hava sıcak olduğunda, Allahü teâlâ kullarına bakar.
Yer ehlini dinler.
Gök ehlini dinler.
Ve bir kişinin;
“Bugün ne kadar da sıcak. Allah’ım! Beni Cehennemin harâretinden koru” dediğini işitir.
Merhamet eder.
Ve Cehenneme;
“Ey Cehennem! Kullarımdan biri, senin harâretinden korkup, bana yalvarıyor. Şâhit ol, ben o kulumu senin harâretinden korurum” buyurur.
Hava soğuk olduğu zaman da, Allahü teâlâ yine kullarını dinler.
Bir kimse;
“Bugün hava ne kadar da soğuk. Allah’ım! Beni Cehennemin zemherîrinden muhâfaza eyle” dediğini işitir.
Ona da çok acır.
Ve Cehenneme;
“Ey Cehennem! Kullarımdan birisi, senin zemherîrinden kurtarmamı istiyor. Şâhit ol, ben onu kurtaracağım” buyurur.
Eshap, Efendimize;
“Zemherîr nedir yâ Resûlallah?” diye sorarlar.
Efendimiz;
“Zemherîr, kâfirlerin gireceği soğuk Cehennemdir ki, ona bir an dayanılmaz” buyurur.
"Haydi, birlikte cennete girin"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
02 Haziran, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Osmân bin Muhammed bin Ebî Şeybe hazretleri, hadîs hâfızlarından olup, aslen Kûfelidir.
Bu zât, Resûlullah Efendimizin hadîs-i şerîflerinden şöyle naklediyor:
-Kıyâmet gününde ümmetimden iki kişi, Hak teâlânın huzûruna çıkar.
Biri, alacaklıdır.
Ve hakkını ister.
Rabbimiz, diğerine;
“Bu kardeşinin sende olan hakkını ver” buyurur.
O kimse;
“Yâ Rabbî! Hiç sevâbım kalmadı, ne vereyim?” der.
Alacaklı üzülür!
Ve Hak teâlâya;
“Yâ Rabbî! O zaman günahlarımı alsın” der.
Hak teâlâ, alacaklıya;
"Başını kaldır da, Cennetin şu muhteşem köşklerine bak!" buyurur.
Hak sâhibi;
"Yâ Rabbî! Gördüğüm bu köşkler hangi şehit, hangi sıddîk veyâ hangi peygamberindir?" diye sorar.
Hak teâlâ ona;
"İşte o gördüğün göz kamaştırıcı köşkler, bedellerini ödeyenler içindir" buyurur.
Hak sâhibi;
"Yâ Rabbî! Bunların bedellerini kim ödeyebilir ki?"
Deyince, Allahü teâlâ;
"Hakkını bu kardeşine bağışlarsan, bunlara mâlik olursun" buyurur.
Hak sâhibi sevinir ve cenâb-ı Hak’a;
"Bağışladım yâ Rabbî!” der.
Allahü teâlâ;
"Haydi, arkadaşının elinden tut da, berâber cennete girin" buyurur.
"Namaz kılmak, nefse acı geliyor"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
03 Haziran, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Ebû Alî Müştevlî hazretleri, Mısır’a on fersah mesâfede bulunan Müştevl köyündendir.
340 (m. 951) senesinde vefât etti.
Gençliğinde, bir gece rüyâsında Peygamber Efendimizi gördü. Efendimiz kendisine;
"Yâ Ebâ Alî!.. Seni, dervişleri sever ve onlara meyleder görürüm" buyurdu.
O, buna sevindi...
Ve cevap verip;
“Öyledir yâ Resûlallah!" dedi.
Efendimiz;
"Dervişlerin mühim işlerini yerine getirmek üzere, seni vekîl kıldım" buyurdu.
Ebû Alî;
"Peki yâ Resûlallah!" dedi.
Aradan zaman geçti...
Çok “zengin” oldu.
Allahü teâlâ o kişiye, mal varlığı ihsân etti.
Bu malıyla, dervişlerin ihtiyaçlarını karşıladı.
Arzularını, isteklerini yerine getirdi.
Hiçbirinin bir sıkıntısı olmaması için çok gayret ederdi.
● ● ●
Bir gün de bâzı gençler;
"Efendim, bize namaz kılmak zor geliyor. Sebebi nedir?" dediler.
Cevâbında;
"Sebep, nefistir. Çünkü nefis, İslâmiyete inanmıyor. Bunun için İslâmiyetin emri olan namaz kılmak, ona acı geliyor ve kılmak istemiyor" buyurdu.
"Herkese aynı şey söylenmez”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
04 Haziran, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Ebû Alî Müştevlî hazretleri, Mısır’a on fersah mesâfede bulunan Müştevl köyündendir.
340 (m. 951) senesinde orada vefât etti.
Abdullah-ı Ensârî hazretleri anlatıyor:
Ebû Alî Müştevlî, zamânın büyük velîlerinden Ebû Yâkub-i Sûsî'yi ziyâret için Basra'ya gitti.
O zâtın talebelerini gördü.
Ve birine yaklaşıp sordu:
“Hocanız nerededir?”
Genç, tereddüt etti.
Sonra cevap verip;
“Falan yerdedir. Ama siz Onun yanına girdiğinizde; (Git! İşine gücüne bak) diyecektir. Şaşırmayın. Zîrâ her gelene böyle demek âdetidir” dedi.
Ebû Alî 'peki' dedi.
Ve gidip, kapıyı çaldı.
İçerden;
“Giriniz!” diye ses geldi.
O da huzûruna girdi...
Büyük zât gülerek karşılayıp;
“Hoşgeldiniz” dedi.
Ve yer gösterdi.
Çok iltifatlar etti.
Ebû Alî şaşırdı!
Zîrâ korktuğu olmamıştı.
Mübârek zât;
“İnsanlar, dünyâ işi konuşmaya geliyorlar. Böylelerine (Git! İşine gücüne bak!) diyorum. Sen ise Allah için, ilim ve edep öğrenmeye geldin. Herkese aynı şey söylenmez” buyurdu.
İlim ve iffet sâhibi bir kız...
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
05 Haziran, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Buhâra’da yetişen âlim ve evliyânın büyüklerinden Ebû Hafs-ı Kebîr hazretleri, 264 (m. 877) senesinde, Buhâra’da vefât etti.
Şöyle nakledilir:
Bu zât, gençlik yıllarında ilim ve iffet sâhibi, sâliha bir kızla evlendi...
İlk gece, kız buna;
"Kadınların âdet hâlleriyle ilgili hayız ilmini öğrendin mi?" dedi.
Ebû Hafs;
"Öğrenmedim" dedi.
Bunun üzerine;
"Allahü teâlâ bir âyet-i kerîmede meâlen; ‘Kendinizi ve emrinizde olanları Cehennemden koruyun!’ buyuruyor. Câhil olan nasıl koruyabilir?" dedi.
Ebû Hafs utandı!
Hak verdi hanımına.
Onu Allahü teâlâya emânet ederek, ilim öğrenmeye çıktı.
Merv şehrinde on beş sene, büyük bir âlimden ilim tahsil etti.
Sonra vatanına döndü.
Bir de arkadaşı vardı.
Ceyhun Irmağının üzerinden geçiyorlardı ki, Ebû Hafs’ın ayağı kaydı birden...
Kitaplar savruldu.
Hepsi suya düştü.
Çok üzülüp, o arkadaşından, yazmak için kitaplarını ödünç istedi.
O ise cevâbında;
“Sen öyle ilim öğrenmeliydin ki, kitâba ihtiyâcın kalmamalıydı" dedi.
Ona; “Haklısın” dedi.
Ve Merv'e geri gitti.
Altı senede o kitapları ezberleyip "âlim" olarak hanımının yanına döndü.
“Ey insanlar! Ben tövbe ettim!"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
06 Haziran, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Ebül Hasen-i Eş’arî hazretleri, Ehl-i sünnetin itikattaki iki imâmından biridir.
330 (m. 941) senesinde Bağdâd’da vefât etti.
Kırk yaşına kadar bozuk fırka olan mutezileye göre yaşadı.
Bir Ramazan-ı şerîf ayının ilk günlerinde, rüyâda Peygamber Efendimiz kendisine;
"Yâ Alî! Benim ve Eshâbımın yoluna yardım et" buyurdular.
Ramazanın onbeşi oldu.
Efendimiz yine görünüp;
"Sana emrettiğim şey için ne yaptın?" buyurdu.
Onbeş gün evinden çıkmadı.
Her şeyi inceledi…
Bir bir gözden geçirdi.
Ve Basra Câmii'ne gitti.
Orada kürsüye çıktı.
Cemaat, mutezile bozuk yolunun en meşhur âlimi olarak bildikleri İmâm-ı Eş’arî'nin ne söyleyeceğini merak ediyordu...
Şöyle hitâb etti:
“Ey insanlar! Bir müddettir size görünmedim. Bu zaman zarfında dikkatle düşündüm. İnsafla inceledim. Yanımdaki delîlleri ve senetleri bir bir gözden geçirdim.
Tercîhte zorlandım.
Allah’a yalvardım.
Beni hidâyete kavuşturması için, çok duâ ettim. Allahü teâlâ merhamet etti.
Doğruyu bildirdi.
Hidâyete erdirdi.
Ehl-i sünnete kavuşturdu.
Mutezile yoluna âit itikatlarımın hepsinden pişmân olup tövbe ettim..." diyerek, Ehl-i sünnet itikadına girdiğini herkese ilân etti.
Hangisi köle hangisi efendi?
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
07 Haziran, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Ebül Hayr Habeşî hazretleri, Mekke’de yaşadı.
383 (m. 993) yılında, İran’da, Ebrikûh beldesinde vefât etti.
Ve oraya defnedildi.
Gençliğinde birinin kölesiydi.
Bir kula köle iken, “asıl Efendisine” kullukla meşgul olurdu.
Yâni ibâdet ederdi.
Efendisi, her zaman bir arzusu olup olmadığını sorar, bir şeyler istemesini arzu ederdi.
Ama o, “yok” derdi.
Bir şey istemezdi.
Bir gün sıkıştırınca;
"Eğer çok istiyorsan, beni Allah için âzâd et" dedi.
O da cevâben;
"Yıllardır efendi sen, köle bendim. Seni ben, çok önceden âzâd etmiştim" dedi.
O da memnun oldu.
Ve oradan ayrıldı.
Bağdat'a vardı.
Orada, büyüklerden bir zâtı ziyârete gittiğinde “son nefesini” vermek üzere olduğunu gördü.
O büyük zât;
"Ey Ebül-Hayr! Hicaz'a git, aradığını orada bulursun" buyurdu.
Bunu, “emir” bildi.
Ve Mekke'ye gitti.
Yıllarca orada kalıp, oranın büyük velîlerinden istifâde etti. Cömertlikte eşi yoktu...
Kendisi kimseden bir şey istemez, her hâcetini Allahü teâlâdan beklerdi.
“Evliyâ zâtlara saygıda kusur etmemelidir”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
08 Haziran, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Ebül Hayr Habeşî hazretleri, Mekke’de yaşadı. 383 (m. 993) yılında, Güney İran’daki Ebrikûh beldesinde vefât edip, oraya defnedildi.
Resûlullahın kabr-i şerîfine vardığında;
"Esselâmü aleyküm yâ Resûlissekaleyn!" derdi.
Cevap beklerdi.
Efendimiz ona;
"Ve aleykesselâm yâ Tâvus-ül-Haremeyn!" diye cevap verirdi.
● ● ●
Kendisi anlatır:
Altmış sene Mekke ve Medîne'de oturdum.
Çok sıkıntılar çektim.
Ne zaman bir kişiden bir şey istemeyi düşünsem, “bir ses” işitirdim.
Gâipten gelirdi.
Can kulağıma;
“Bize secde ettiğin yüzü, kulların önünde küçük düşürmekten hiç utanmaz mısın?”derdi.
Beni vazgeçirirdi.
● ● ●
Bir gün de;
“Efendim, evliyâ zâtlara karşı nasıl davranmak gerekir?” diye sordular bu büyük velîye.
Cevâbında;
“Evliyâ zâtların büyüklüğünü bilmeli, onları çok sevip, saygıda kusur etmemelidir” buyurdu.
Namaz vakti girince iyileşen felçli zat!..
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
09 Haziran, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Ebül Hüseyin Şirvânî hazretleri, İran'da yetişen büyük velîlerdendir.
Hicrî dördüncü asırda, Mekke’de vefât eyledi.
Ömrünün sonlarına doğru felç oldu.
Eli ayağı tutmazdı.
Ayağa kalkamazdı.
Fakat her gün beş namaz vakitleri girince iyileşirdi.
Sohbet esnâsında da sıhhatli ve sağlam olur, bu zamanlar hâricinde yine felçli olurdu...
Kendisine;
"Tasavvuf nedir?" diye sordular.
Cevâbında;
"Hakîkî din âlimlerinden birine bağlanıp ona teslîm olmak, onun feyiz ve bereketlerinden istifâde etmek ve ondan öğrendiği gibi yaşamaktır" buyurdu.
Sohbet ederdi.
Ve sevdiklerine;
"Eğer imkânım olsaydı, ayaklarım da sağlam olsaydı evliyâya sevgisi olanları ziyâret etmek için Horasan'a kadar giderdim" derdi.
Bunu sık sık söylerdi.
● ● ●
Bir gün de biri gelip;
“Dînimizde ilim öğrenmenin yeri nedir efendim?” diye sordu.
O da cevâben;
“İlim öğrenmek için evinden çıkan kimseye, melekler imrenir. Gelip o kimsenin ayakları altına kanatlarını sererler. Denizdeki balıklar, karadaki hayvanlar, havadaki kuşlar, onun için duâ ederler” buyurdu.
"Hak teâlâ nîmetini kul eliyle gönderir"
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
10 Haziran, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Ebül Hüseyin Şirvânî hazretleri, İran'da yetişen büyük velîlerdendir.
Kendisi anlatıyor:
Bir gün Mekke-i mükerremede yolda yürürken, bir kimsenin, yol ortasında can çekişmekte ve şiddetli bir ızdırapla kıvranmakta olduğunu gördüm.
Çok üzüldüm!
O an kalbime;
“Şu zavallının bu sıkıntıdan kurtulması için Fâtiha okuyup üzerine üfleyeyim” düşüncesi geldi.
O sırada o kimsenin karnından bir ses geldi.
Dikkat kesildim.
Anlaşılır şekilde;
“Bırak bu alçağı! Çünkü bu, Hazret-i Ebû Bekr'e düşmandır” diyordu.
Hemen vazgeçtim.
Ve kendi kendime;
“Demek ki, bozuk itikadının cezâsını çekiyor” deyip, ayrıldım...
● ● ●
Bu zât bir sohbetinde;
“Kardeşlerim! Ben, şu insanlara şaşıyorum” buyurdu.
Sordular:
“Hangi insanlara efendim?”
“Şu insanlara ki, kendisine az bir iyilik yapana teşekkür ederler de, her nîmetin ve her iyiliğin hakîkî sâhibine şükretmezler. Hâlbuki insanlardan gelen her iyiliği, her nîmeti de gönderen, yine O’dur” buyurdu.
Ardından îzah etti:
“Çünkü Hak teâlânın âdeti şöyledir ki, her nîmeti ve iyiliği, kullarının eliyle gönderir. O hâtırlatmasa, kuvvet ve kudret vermese, kimse kimseye iyilik yapamaz.”
"Kavuştuğunuz bu nimete lâyıksınız”
Abdüllatif Uyan
Abdüllatif Uyan
Takip Et
abdullatif.uyan@tg.com.tr
11 Haziran, 2026
Paylaş
Kaydet
a-
|
+A
Tasavvuf ehlinin meşhurlarından olan Ebû Tâlib-i Mekkî hazretleri, 386 (m. 996) senesinde Bağdâd’da vefât etti.
Bu zât anlatıyor:
Kıyâmet günü, namaz kılanları, derecesine göre Cennete iletirler.
Birincilere sorarlar:
“Sizin namâzınız nasıldı?”
Onlar cevaben;
“Biz, ezânı işittiğimizde, hemen abdest almaya kalkardık” derler.
Melekler dinler.
Ve o kimselere;
“Siz, kavuştuğunuz bu nîmete lâyıksınız” derler.
Sonra ikinci grup kimseler gelir.
Bunların yüzleri daha parlaktır.
Melekler onlara da sorar:
“Sizin namâzınız nasıldı?”
Onlar da;
“Biz, namaz vakti girmeden abdestimizi alırdık” derler.
Melekler;
“Siz de kavuştuğunuz bu nîmete lâyıksınız” derler.
Sonra üçüncü grup kimseler gelir.
Bunlar, öncekilerden nurludurlar.
Yüzleri parlaktır.
Melekler onlara;
“Sizin namâzınızın husûsiyeti ne idi?” diye sorarlar.
Onlar da cevâben;
“Biz, her vaktin ezânını mescitte dinlerdik” derler.
Melekler onlara;
“Siz de şu kavuştuğunuz nîmetlere lâyıksınız” derler.."
.
. .
.
.
.
.
.
|
| Bugün 356 ziyaretçi (706 klik) kişi burdaydı! |
|
 |
|
|
