Tasavvuf =Nefsi kulluk alanında koşturmak ve kalbi yüce Rabb'e bağlamak, halktan ihtiyaçları gizlemek ve sıkıntılara göğüs germek,kalbi halk ile beraber olma arzusundan temizlemek, tabiattan gelen kötü ahlâkları terketmek, beşerî sıfatların zararlı etkilerini söndürmek, nefse ait boş dava ve iddialardan uzak durmak, ruhânî sıfatlarla elde edilecek yüksek makamlara yükselmek, hakikat ilimlerine sarılmak ve dinde Hz. Resûlullah'a (s.a.v) uymaktır

İlmin Üstünlüğü

Yüce Allah buyuruyor ki;"Allah kendinden başka hiç bir varlığın ibadete müstahak olmadığını deliller (ayetlerle) açıkladı.Melekler ve ilim sahipleri de doğru hareket ederek buna inandılar (3/18)"

Görüldüğü gibi Yüce Allah ilk sırada kendi ismini,ikinci olarak melekleri,üçüncü olarak da alimleri zikretmişlerdir.Yüce Allah'ın ilme verdiği değeri anlatmak için yalnız bu ayet bile yeterlidir

Yüce Allah buyuruyor ki;"De ki,hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu (Zümer Süresi/9)".

Yine Yüce Allah buyuruyor ki;Ey Adem oğulları,size şeytanın açmak istediği çirkin yerlerinizi örtecek libas (giyecek) ve giyip süsleneceğiniz elbiseler indirdik.Takva libası ise daha hayırlıdır(A'raf Süresi Ayet26).Ayetteki libas kelimesinden gaye,ilimdir.Zira ilim cehalet ayıplarını örter.Takva ise güzela hlak veya utanmadır

Sevgili Peygamberimiz (s.a.v) buyuruyor ki:Alimler,Peygamberlerin varisleridir.Yine bir hadis-i şeriflerinde:Peygamberlikten daha üstün bir derece olmayacağına göre,bu mirasa sahip olmaktan daha büyük bir şeref düşünülemez

Sevgili Peygamberimiz (s.a.v) buyuruyor ki:İki özellik münafıklarda bulunmaz.Biri güzel ahlak,diğeri de din ilmidir

İçi dışına,yaptığı sözüne uymayan zamanımızda ki din alimlerine aldanıp bu hadisin doğru olduğundan (istisnalar hariç) şüphe edilmemelidir.Zira Peygamber'in din alimi dediği kimseler, zannedildiği gibi ibaet ve muamele alimi değildir.Bu ilerleyen bölümlerde açıklanacaktır.Bunun en düşük derecesi,ahiretin dünyadan hayırlı olacağını bilmektir.Bunu böyle bilip gerçekten inanan kimse bozgunculuk,iki yüzlülük ve bezneri gibi kötü huylardan kurtulur.

Sevgili Peygamberimiz buyuruyor ki;
Siz (devri saadette yaşayanlar) alim ve fıkıhçıları çok,okuyucu ve hatipleri az,soranları fazla olmayan cevap verenleri çok olan bir yerde ve zaman da yaşıyorsunuz.Bööyle bir durumda amel ilimden hayırlıdır.Yakında bir zaman gelecek,fıkıh alimleri azalacak,konuşmalar çoğalacak,soranlar fazlalaşacak,fakat cevap verenler az bulunacaktır.İşte o zaman ilim amelden hayırlıdır

FECR SÛRESİ / 27-28-29-30

Ey mutmainne olmuş nefis (huzura kavuşmuş insan)! Sen O'ndan râzı, O da senden râzı olarak Rabbine dön. Seçkin kullarım arasına katıl ve Cennetime gir.

"Ircıi" hitabının tecelliyeti nedir? Her ne olursa olsun ihlâs ve itikat başta gelir, ibadet üçüncüye düşer. Birinci ihlâs, ikinci ihtikat, üçüncü ibadet. İhlâsı yaşantısını kötüye kullanmayacak, itikadı sağlam olacak, tasdik edecek. Bunun üçü sağlam oldu mu Allah ondan razı olur, o da Allah'tan râzı olur. "Ya eyyetühennefsül mutmainneh, ırcıî ilâ Rabbikî radiyaten mardiyyeh, fedhuli fî ibadî vedhulî cennetî" İşte bu âyet-i kerîmenin sırrını hiçbir diller ve kalemler ifşa edemez, Fizâtullah'tır. Onun şerhi rehberi gönül ehli olandır. Ne mutlu bu sırra mazhar olanlara. Bu sırrın lafını çoğusu eder ama muamelâtta uzak kalır.

Tasavvufta amaç; namaz kıldığında huzur, oruç tuttuğunda ağızda tat, zikir yaptığında gönlün coşması, içindeki sevinçtir. Tasavvufta aranan içindeki huzurdur.

Tasavvufun son noktası; Allah senden râzı olur, sen Allah'tan râzı olursun. İhlâssız, itikatsiz yapılan amel, temeli çürük bir binaya benzer. Dünya cifedir, taliplisi de kelp. Dünya kalbe geçti mi, Allah sevgisi oradan çıkar. Bir insanın ruh ve kalp âlemi Allah ve Resûlü ile anlaşamadıktan sonra, hak ve hakikatten bir konuya girmesi hayalîdir.

Cennet-i Naîm iyi diyorlar, ama siz Firdevs'i isteyin. Cennetler amellere göre kat kattır. Cennet-i Firdevs bütün cennetlerin özüdür, Peygamberimizin makamı "Makamen Mahmud" da Firdevs Cenneti'ndedir. Siz onları bırakın Allah'ı isteyin. Bizim işimiz "Lâ ilâhe İllallah" tır.

Tasavvufun tabanı "Veled-i Kalp", tavanı "Fizatullah". Tasavvufta "T" noktası terbiye, "S" teslimiyyet, "VAV" velayet ve velayete geçit'i ifade eder.

Tasavvuf, Huzûr-u Hakk'ta zarurî ihtiyaçtır, ruhun yıkanması için gereklidir. Tam otomatik çamaşır makinası nasıl elbiseyi temizliyor ve leke bırakmıyorsa, zikir de ruhta leke bırakmaz. Ama beceriksiz bir ev ailesi makinayla yıkamayı beceremediğ

ﺑِﺴْﻢِ اﻟﻠّٰﻪِ اﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ اﻟﺮَّﺣٖﻴﻢِ 
﴿ﻓَﺘَﻌَﺎﻟَﻰ اﻟﻠّٰﻪُ اﻟْﻤَﻠِﻚُ اﻟْﺤَﻖُّ وَﻟَﺎ ﺗَﻌْﺡَﻞْ ﺑِﺎﻟْﻘُﺮْاٰنِ ﻣِﻦْ ﻗَﺒْﻞِ اَنْ ﻳُﻘْﻀٰٓﻰ اِﻟَﻴْﻚَ وَﺣْﻴُﻪُ وَﻗُﻞْ رَبِّ زِدْﻧٖﻰ ﻋِﻠْﻤًﺎ﴾

"Gerçek hükümdar olan Allah, yücedir Sana O'nun vahyi tamamlanmazdan önce Kur'an'ı (okumakta) acele etme ve 'Rabbîm benim ilmimi arttır' de.(1)"

İlim ne demektir?

İlim yetişmek demektir. Kalbi Hakk'la meşgul edemeyen ilim, ilim olur mu? Kalbe hitap edemeyen ilim kuru bir gürültüden başka bir şey değildir.

Tabiî ki bilmeyenden bilen insanlar çok iyidir, ama nefsini bilen Rabbi'ni bilir. Nefisten gelene cevap verende her bilgiden iyidir. Yunus Emre'ye zamanında çatmayan kalmadı. Onun konuştukları âlimlerin hoşuna gitmezdi.

Yunus da der ki;

İlim ilim bilmektir

İlim nefsin bilmektir

O ki nefsin bilmezsin

Ey hoca o nice okumaktır

En iyisi bir gönüle girmektir

Akıl olmasa hiçbir şey olmaz. Akıl iyiye kullanılacak! İyi akıl ve kötü akıl var. Selim olmayan, yararsız akıl Allah'a muhalefet eder. 
Siz okuyacağınız zaman Kur'an'ı okuyun.

Aklı zayıf olan insanlarda îman tehlikesi var. Aklın değerini bilmeyen îmanın değerini nereden bilir. Allah'ın lûtfuyla her şey akıl ile yürür. Aklı noksan insanlarla hayvanların bir farkı yoktur. Hayvanlar karnı acıktı mı taşraya gider karnını doyurur. Ama geriye dönüp yuvasına gidemez, olduğu yerde kalır. Canavarın bunu parçalayacağı da hiç aklına gelmez. İşte şurda anlaşılıyor ki akılsız insanlar ölümü, kabiri hatırlamazlar.

Bildiğimizle amelimiz birbirini tutsa, bilmediğimizi Allah tamamlar.

Okuyup dinlemeye Kur'an-ı Kerîm yeterlidir.

Ezber, hâfizanın kuvvetlenmesi için; yedi kere "Ve gul Rabbi zidni ilmen ve fehmen", yedincinin arkasından "Teveffeni müslimen ve el Hıkni bissalihin" sabah ve akşam namazından sonra yerinden kalkılmadan okunacak.

Öğrettiğine seviniyorsun, öğretene kızıyorsun. Halbuki öğrenirsen öğretebilirsin, yaşarsan yaşatabilirsin.

İslâmiyet'in onda yedisi kafayı çalıştırmaktır, mideyi değil.

Bir insan bilmediğinin, yapmadığının düşmanıdır. Alimin fasıkından nasın evvamı daha üstündür.

"Bildiğinize çalışın, bilmediğinizi öğreteyim", Hazret-i Allah'ın vaadidir.

Cahil; takvaya çalışmayan kişidir.

Her işi Allah'tan korkarak yapacaksın. İlmine güvenir de hafife alırsan tehlikeli. Allah'a yapılan hakarete karşı Allah'ın adaleti tam işleyecek olsa, Hazret-i Allah bîr salisede kâinatın altını üstüne getirir.

Senin soru sorduğun adamın ya aklı düzgün olacak, ya da Allah'a senden daha yakın olacak ki, doğru cevap versin, ihtiyacını gidersin. Yoksa seni çıkmaza bırakır, Allah'a götürmez.

Allah kalbi düzgün olmayanlara âyetlerin sırrından nasip etmez.

Bu din tevhid dini, bu ilim tevhid ilmi.

Peygamberimiz; "gün gelecek benim ümmetimin % 99 'u çirkefe düşecek, okuduğu ilme zıt düşecek" demiştir. Yedi defa "fayda vermeyen ilimden sana sığınırım Ya Rab " demiştir.

Menfaat vermeyen ilim nedir?

Okuduğu ilmi kendi keyfîne uydurmaktır. Şeytanın bilgisi kendini lanete uğratmıştır.

İlmi yeterli, ancak ameli ilmine uygun olmayan "zındık?" demektir.

İlmin ne suçu var, insanlar kendini ayarlamadıktan sonra. Öldükten sonra uyanmak fayda vermez.

Kendini çok akıllı görenlerden akılsızını görmedim. Resûlullah'ın zimmet defterine mi veya şeytanın zimmet defterine mi geçecek? İki taraf birbirine taş atar.

"En hakikî mürşid ilimdir" sözü hadistir.

İlim ameldir, amel de ilim. Çünkü amel, ibadet Allah'a olur. Başkasına ibadet ve amel olmaz. Amelsiz ilim kafasız cesettir. Kafasız cesedin ahengi olursa, amelsiz ilimin de ahengi olur. İlimsiz amel zararlı olduğu gibi, amelsiz ilim de zararlıdır. İlimsiz amel cahiliyyet sıfatı, amelsiz ilim de sıfat-ı şeytanidir. Burdan anlaşılıyor ki, sıfat-ı şeytanî daha zararlıdır. Amelsiz ilim davası görenler, kör olarak elsiz ayaksız düşman karşısında ağır kayıplar veren bir kişi gibidir, bunlar "fâsık" tır. İlimsiz amel davası görenler de "zındık?" dır. "Zındık" demek cahiliyyetten azma ve tard olunan demektir, "Fâsık" demek de ilim okuyup bilgisi yeterli olduğu halde okuduğu ilme ters düşenler ve karşı çıkanlardır. Bu da tard olmuş şeytanın sıfatıdır. Hak olan şeyi doğru söylemek haktır. Haksızlığa hak demek de en büyük günah ve suçtur. Af olmayan günah, bile bile Emr-i İlâhî'ye ters düşüp de ihtirazında sabit durmaktır. Ta ki çürük davasından vazgeçip tevbe edene kadar.

Bile bile cahiliyyet, bilmeden yapılan cahiliyyetten daha korkunç ve tehlikelidir.

Şeytanın ilmine kimsenin gücü yetmez, Peygamberler müstesna.

Sapıklık, ilim yönünden ve cahillik yönünden olur. İlim yönünden olanın düzelmesi çok zordur. Cahilin yola gelme ihtimali var. İlim şeytanda da var. Şeytan ilmi olduğu halde azdı ya! Şeytan ilim yönünden girdi mi enaniyet artar ve nefis körüklenir, şehvete mahkûm eder.

Aklı başında olup da Hazret-i Allah'ın emrine muhalif çıkanların şuur düzeni bozuktur. Akıl dengeyi sağlamaya yeterli değil. Hak ile meşgul olmayan gönül ölüdür. İstediği kadar ilmi olsun, hakikatte cahildir. O ilmi ile âmil olmadığı müddetçe ilmi ameline, ameli ilmine düşmandır. İlim konusunda tard olanlar var. Devamlı satmaya heveslidirler, alıcı ve tutucu olmazlar, satıcı olurlar. "Bin bilirsen sen yine de bir bilenden öğren", Zaten insanlar Hazret-i Allah'tan ümidi kesip, ilim ve nefisle kendini üstün gördü mü alçaklıktan kurtulamaz.

Yaptığımızdan emin değiliz, ama Hazret-i Allah'tan ümidimizi kesmiş değiliz.

Dengeli akıl, aklıselim sahibi olun! Hayalî şeylerle zaman tüketmeyin!

Müslümanın gayesi; Allah için bilmediğini öğrenmektir.

Kab kab içinde, kapalı kab içinde, ne mollalar okumuş, ne kitaplar içinde, bilir ehlisi içinde.

Şeytanın onda dokuzu hocaya, onda biri de cahile musallat olur.

1. Akli ilimler ve
2. şer'i ilimler.

1. zaruri ilimler ve
2. çalışma ile kazanılmış olan ilimler olmak üzere yine ikiye ayrılırlar.

1. Dünyaya ait ilimler,
2. ahirete ait ilimler.

1. zaruri ve
2. kazanılmış olmak üzere yine ikiye ayrılırlar.

nasıl ve nereden geldiği anlaşılamayan bilgilerdir.Bir kimsenin aynı anda iki yerde bulunamayacağını,bir şeyin hem yaratılmış hem yaratan olamayacağını bilmek gibi.Yine bir varlığın aynı anda hem var hem yok olamayacağını bilmek de zaruri ilimlerdendir.Bunlar doğuştan getirdiğimiz bilgilerdir.Aklı yerinde olan insan,bu gerçekleri böyle kabul eder,Ancak bunların nereden ve ne zaman kazanıldığı belli değildir.Bunlarında Yüce Allah'tan geldiği bellidir,fakat kesin bir sebebini bulamaz.

öğrenmek ve delil getirmekle elde edilen ilimlerdir.Bunların ikisi de akıl ile ilgili ilimlerdir.

Aklı iki türlü gördüm:Biri yaratılmış akıl,diğeri kazanılmış akıl.Gözü kör olanlar için güneşin ışınları bir fayda sağlamadığı gibi,yaratılmış akıl olmasaydı kazanılmış akıl da insana bir fayda sağlamazdı.

"İnsanlar türlü iyilikleriyle Yüce Allah'a yaklaşırlarken,sen de aklın ile yaklaş.".Bu hadis-i şerif te geçen akıldan murad da kazanılmış akıldır.Zira yaratılmış akıl ile Yüce Allah'a yaklaşmak imkanı yoktur.Sadece kazanılmış akıl ile ona yaklaşmak mümkündür.İnsanın kalbi bir göze benzer.Kalbdeki aklın durumu,gözdeki görme gücünü hatırlatır.

"(Gözün gördüğünü gönül yalanlamadı. (Necm Süresi'11)".

Gerçek şudur ki gözleri yalnız (görmemek suretiyle) kör olmaz,fakat asıl göğüslerde olan kalbler kör olur. (Hac Süresi'46)"

"(Kim bu dünyada (hakkı görmeyecek kadar) kör olursa,artık o ahirette de kördür ve yol bakımından da daha sapıktır (İsra Süresi'72)"

DİN İLE İLGİLİ İLİMLER

---Yazık sana,gözlerinin kör olduğunu düşünmüyorsun da başkalarında kusur buluyor ve onlara çatıyorsun.İşte dine ait ilimleri akla ait ilimlere göre durumu böyledir.

• Dünya ve ahiret,terazinin iki gözü,doğu ile batı ve aynı erkeğe varan iki kadın kalbi gibidirler. Bunlardan bir tanesine yöneldiğin zaman diğeri ihmal edilmiş olur.Diğerine yöneldiğin zaman da bu sefer bu taraf ihmale uğramış sayılır.Birinin gönlünü daha çok yapayım derken,öbürünün küstürürsün.

Cennete girenlerin çoğu,dünya işlerini pek anlamayanlardır.

Biz öyle insanlara yetiştik ki,siz onları görseniz bunlar delidir derdiniz.Onlar da sizi görseler,bunlar müslüman değildir derlerdi.

"Öldükten sonra huzurunuza gelip hesap vereceklerini ummayan,dünya hayatından hoşnut olup, onunla emniyet içinde olanlar ve bunca ayetlerimizden (delillerimizden) gafil bulunanlar...(Yunus Süresi'7)"

"Bu yüzden ey Habibim,sen bizi zikretmekten yüz çevirenlere ve dünya hayatından başka bir şeyi istemeyenlere bakma.İşte onların ilimden erebildikleri gaye,bu dünya işidir. (Necm Süresi'29-30)"

HER MÜSLÜMANA FARZ OLAN İLİMLER NELERDİR ?

Sevgili Peygamberimiz buyuruyor ki;İlim öğrenmek her müslümana farzdır

Akıllı ve baliğ olan her Müslümanın yapmakla yükümlü olduğu üç şey vardır;
1-)İtikat (inanmak)
2-)Fiil (inandıklarını yapmak)
3-)Terk (yasak edilen şeyleri yapmamak)

Yaş haddi olarak veya ihtilam olarak erginleşen akıllı bir kimseye ilk farz olan şey,anlayarak şehadet getirmek,yani Allah'ın bir olduğunu, Peygamberin de O'nun elçisi olduğunu tasdik etmektir..Bu şahadet başkasından görüldüğü üzere taklit ile de mümkündür.Bunun için delil aramaya,kıyas getirmeye gerek yoktur.Gaye şüphesiz oalrak kesin bir şekilde inanmaktır.Böyle bir inanç sağlandığı zaman gaye tamamlanmış olur.

Bizzat Peygamber (s.a.v),Arap cahillerinin tasdik ve sözleriyle yetinir,ayrıca kendilerine delil öğretmezdi.Bundan doalyı inanıp anlayarak şahadet getiren kimse ilk görevini yapmış ve o an için başka bir farza gerek kalmamıştır.Eğer o anda ölürse Allah'ın emirlerine uymuş ve inançlı bir kişi olarak ölür.Bundan sorna gelen yükümlülükleri gerektiren sebepler,inandığını yapmak,yasak edilenleri yapmamak ve inançla ilgilidir.

İnandığını Yapmakla İlgili Yükümlülükler
 

Kuşluk vakti, iman eden bir Müslüman,öğleye kadar yaşadığı takdirde kendisine yeni bir farz daha yüklenir.Oda öğle vaktinin girmesiyle, namaz için gerekli olan temizliği öğrenmesi ve namaz kılmayı bilmesidir.Diğer vakitler içinde durum aynıdır

Eğer Ramazan ayına kadar yaşarsa,kendisine yeni bir farz daha yüklenir.Oda oruçla ilgili hükümleri bilmektir.Oruç vaktinin ne zaman başlayıp ne zaman bittiğini,orucun nelerle bozulduğunu ve orucun ne kadar devam ettiğini bilmesi farz olur

Zengin oalrak erginleşir ve sonradan zengin olursa o zamand a zekat vermekle yükümlü olur.Ne kadar zekat vereceğini,nasıl vereceğini vs gibi hükümleri bilmesi farzdır.Hatta her çeşit malı olmasa bile,kendi elinde bulunan çeşitlerin zekatını öğrenmekle yükümlüdür.

Haca gelince;Bu farz acele olmadığı için hac mevsiminde hemen hac meselelerini öğrenmek gerekmez.Eğer hemen hac etmek isterse,o zaman hacla ilgili bilgileri öğrenmek farz olur.Öğrenilmesi farz olan bilgiler haccın rükünleri (ana esasları) ve vacipleridir.

Yapılmaması Farz Olan Şeyleri Öğrenmek

Bunlarıda duruma göre öğrenmekg erekir.Bu durum şahsa göre değişir.Zira bil dilsizin “şu sözü söylemenin haram olduğunu”,bir körün “şuna bakmanın yasak olduğunu”öğrenmeleri farz değildir. Görüldüğü gibi yapılması gereken şeyleri öğrenmenin farz olması şahsa göredir.İnsanın yapamayacağı yasaklarla değil,yapması mümkün olabilen yasaklardan doalyı uyarılması gereklidir.

İnançla İlgili Şeyleri Öğrenmek

Bir kimsenin,içinde doğacak şüpheleri giderecek kadar ilim öğrenmesi farzdır
Mesela=Şehadet kelimesinin anlamından şüphe ederse,bu şüpheyi giderecek kadar ilim öğrenmesi farz olur.Böyle bir şüphe duymayan kimse henüz Yüce Allah'ın vasıflarını,ahirette görüleceğini vs gibi inançla ilgili meseleleri öğrenmeden ölürse,mü'min olarak ölür.Ancak öğrenme imaknı olduğu halde,ilim öğrenmek yerine gereksiz şeylerle ve uğraşlarda vaktini ve zamanını tüekcetecek olursada bu sefer cezaya maruz kalır.

Allah Resulü (s.a.v) buyuruyor ki;

Üç şey insanı yok eder;

1-)Cimrilik

2-)Arzuların esiri olmak

3-)Kendini beğenmişlik

Bir Müslümanın çocuğuna şahadet kelimesinden sonra bunun devamı sayılan ölümden sonra dirilmeyi,hesaba çekilmeyi,mizan,cennet ve cehennemi de öğretmesi gerekir.Zira bu çocuk Peygamber'in (s.a.v) Allah tarafından gönderilmiş bir elçi olduğunu bildikten sonra,onun açıkladığı şeylerin de ne anlama geldiğini bilmesi icap eder.Bu da Allah ve elçisine uyanın cennete,bunları tanımayıp inkar edeninse cehenneme gideceğini bilmektir.