 |
|
|
 |
|
| ABDULHAMİD HAN |
ABDÜLHAMİD HAN
Osmanlı padişahlarının 34'üncüsü olan Sultan II. Abdülhamid Han aklı, zekası ve ilmi fevkalade üstün olan bir zattı. Batılıların ve iç düşmanların asırlar boyunca devleti yok etmek için hazırladığı yıkıcı, sinsi planlarını sezip, önlerine aşılmaz bir set olarak dikildi. Hazırlayanları ve maşa olarak kullandıkları yerli işbirlikçilerini, sahte kahramanları işbaşından uzaklaştırdı.
İşte bu büyük zatın 10 şubat, 96. yıldönümü idi. Yıldönümü vesilesi ile Yıldız Üniversitesi ve İstanbul Medeniyet Üniversitesi işbirliği ile iki açık oturumdan oluşan etkinlik düzenlendi. İlk panel Abdülhamid'in sağlık politikasıyla ilgiliydi. Oturum başkanlığını yaptığım bu panelde konuşmacılar özet olarak şunları anlattılar:
Prof. Dr. Hüsrev Hatemi; Abdülhamid'in çok iyi niyetli, sağlam karakterli ve vefalı bir insan olduğunu söyledi. Kendisinden çok devleti düşünürdü. 33 sene zalimlik yapmadan devleti ustalıkla idare etmişti. Ona atılan iftiralardan biri de pinti olduğuna dairdi. Bu çok çirkin bir suçlama olduğunu ifade etti. Aristokrat havada, halktan uzak yaşamamıştı. Atatürk'ün Abdülhamid'i küçümseyici veya kötüleyici bir sözünün olmadığını da ekledi.
Prof. Dr. Nil Sarı ise Abdülhamid'in sağlık alanındaki eserlerinden söz etti ve bazılarının fotoğraflarını gösterdi. Abdülhamid 90 adet gureba hastanesi, 19 adet belediye hastanesi, 89 adet askeri hastane ayrıca eğitim hastaneleri, kadın hastaneleri, akıl hastaneleri açmıştı. Bu hastaneler ülkemizden Lübnan'a, Yemen'den İsrail'e, Makedonya'dan Suriye'ye, Yunanistan'dan Libya'ya, Suudi Arabistan'dan Irak'a pek çok yerleşim bölgesine yayılmıştı. Ayrıca eczaneler, hapishane, sağlık merkezleri, fakirler, acizler ve hacılar için misafirhane de pek çoktur. Müthiş bir sağlık hizmetidir bu. Maalesef tahttan düştükten sonra bu eserlerin isimleri değiştirilmiş, bazıları yıkılmış ve bir kısmı da başka alanlarda kullanılmaya başlanmıştır. Kısacası bu büyük insan unutturulmak istenmiştir. Kasımpaşa, Haydarpaşa, Gülhane ve Mektebi Tıbbiye-i Şahane adlı eğitim ve üniversite hastanelerini açan da Abdülhamid olmuştur.
Doç. Dr. Adem Ölmez ise Abdülhamid Han'ın özellikle eğitim, sağlık, ulaşım ve asayişe önem verdiğini anlattı. Zamanında yeni bulunan aşıları ülkeye getirmiş, aşı ve kuduz hastalığı üzerine merkezler kurmuş, Bimarhaneleri yani akıl hastanelerini ıslah etmiştir. Akıl hastalarına zincir kullanımını yasaklayarak bugün bile saldırgan hastalarda kullanılan gömleği yerine koymuştur.
Dr. Şerif Esendemir konuşmasına Necip Fazıl'ın, "Abdülhamid'i anlamak her şeyi anlamak olacaktır." sözleriyle başladı. Abdülhamid'in tren yolları, bakteriyolojihane, cami ve mektepler yaptırdığını, çağına uygun yaşlılık politikası izlediğini, habitat yani biyosferi merkezi alan ekolojik politikaya önem verdiğini anlattı.
Bunları dinlerken aklıma hep başbakanımız Recep Tayyip Erdoğan çağrışım yaptı. O da ülkeye duble yollar, hızlı trenler, Marmaray, üçüncü boğaz köprüsü, çok sayıda havaalanı gibi sayılamayacak eserler hediye etti. Sağlık alanında yeni hastaneleri hizmete açtı. Sağlık hizmetlerini halka yaydı. Eğitim alanını pek çok üniversite, sayısız derslik ve binlerce yeni öğretmenle destekledi güçlendirdi. Kısacası Abdülhamid'in çağdaş bir takipçisiyle karşı karşıyayız.
Abdülhamid Han'ı nasıl ki bir takım vicdansız, merhametsiz ve acımasız kişiler, iç ve dış düşmanların oyununa gelerek, maşası olarak bir saray darbesi ile düşürdülerse aynı komplo şu an başbakanımıza karşı düzenlenmektedirler. Bu ülkeye hizmet etmek bazılarının gözüne batmakta ve ellerinden geleni yapmaktadırlar.
Rabbim Başbakanımızı korusunu2026 |
|
|
|
|
 |
.İyi görün, iyi hisset!
Dr. Gamze Gezginci
10.03.2025 - 00:00
Yayınlanma
09.03.2025 - 20:21
Güncelleme
3
Paylaşım
Rekabet duygusu belki de hiç bu kadar tehlikeli olmamıştı. Eskiden sadece iş hayatına atfedilen bu duygu artık bireyin gündelik yaşamdaki doğasının bir parçası. Kullanılan aksesuarlar, kıyafetler, gidilen mekanlar, çocuklarının başarıları hatta “ben daha iyi anneyim” gibi temel değerler için bile rekabet duygusuna alıştık ama günümüzün yeni trendi “en çok ben iyi hissetmeliyim”.
Bu konuda sadece sosyal medyayı suçlamak doğru olmaz. Etrafınıza bakın. Herkes iyi! Hatta herkes çok iyi! Çünkü iyi görünüp, iyi hissetmeliler… Bakımlı olmalılar. Kötü duygulardan uzaklaşmalılar. Kendilerini olumsuz etkileyecek insanlardan uzaklaşmalılar. Kendilerine iyi gelmeyen şeylerden uzaklaşmalılar derken 2024 yılının kavramı Kalabalık Yalnızlık seçildi.
Sanırım yeterince iyi hissedemeyen insanların sayısı oldukça fazla. Peki iyi hissetmeye çalışırken acaba nelerden vazgeçmek zorunda kalıyoruz? Cevap basit aslında: Kendimizden. İnsan doğası gereği olumlu duygularla olumsuz duyguları bünyesinde bulunduran bir canlıdır. Sevinmesi kadar üzülmesi de doğaldır. Ağlaması da gülmesi de… Birinin eksik olması mümkün mü? Normal şartlarda değil. Ancak günümüzde beklenen sadece “iyi” olan şeyler. İyi hissetmek de iyi görünmeyle ilişkilendirilmiş. İyi görünmek de bakımlı olmakla, bakımlı olmak da denilince akla gelen estetik müdahaleler derken aslında tüm bunların içe içe halkalardan oluşan bir zincir olduğunu görüyoruz. Adeta anonimleşen bir beklenti. Oysa ki olması gereken duyguların aynı bir salıncağın sallanması gibi inişli çıkışlı ve gelip geçici olduğunu fark edebilmek. Ancak sadece iyi duygularda kalmak zorundaymışçasına bizlere empoze edilmeye başlanan günümüzde üzülmek utanç verici bir durum haline dönüştü. “Ne yoksa sen hala üzülüyor musun?”. Tabii burada karşımıza duyguya saplanma gibi bir başka durum da ortaya çıkıyor. Çoğumuz ya üzüntüye ya da iyilik haline saplanıp kalıyor. Oysa ki duyguların da bir başlangıç, gelişme ve sönme gibi evreleri vardır. İşte bu döngü sağlıklı hissetmektir. Kendini bir dev aynasında görmek de değildir bir kuyunun dibinde olduğunu görmek de… Kendimize yönelik sürekli olumlu görüş bildirmek aşırı şeker yüklemesi gibidir. Sonunda vücuda zarar verir. Dengeyi bozar.
Bu hafta üzerinde düşüneceğiniz bir soru gelsin sizlere.
Duygularınız bir dalga gibi sizi sarıyor olsaydı bu dalga nasıl bir dalga olurdu? Tatlı bir meltem mi? Yoksa sizi sürükleyen dev bir dalga mı?
Cevap verirken iyi hissetmelisin diyen sesi kısmayı unutmayın.
.
Vefa Bazen Bir LEYLEK’ten Öğrenilir
Dr. Gamze Gezginci
17.03.2025 - 00:00
Yayınlanma
16.03.2025 - 18:52
Güncelleme
5
Paylaşım
Sevgi ve şefkat görüntülerine o kadar ihtiyacımız var ki… Sevgi, derin bir şefkatin yoğun hissidir. Şefkat ise karşılıksızdır. Belki de en çok ihtiyacımız olan sevgi değil şefkattir aslında. Son yıllarda karşılıksız sevgiyi bulmak zorlaştı. Şefkat ise imkansız hale geldi.
Kendine Acımasızlık
Günümüzdeki kendine dahi şefkat göstermeyen insan sayısı her geçen gün artıyor. Bir başkasına söylemeyeceği kadar sert eleştirileri ne yazık ki bireyler kendilerine söylüyorlar. Adeta kendilerine acımasızca saldırıyorlar. Sevgi, sadakat gibi olumlu kavramlara kendilerini layık görmüyor, kendi değerini bir başkasından gelecek övgüyle belirlemeyi bekliyorlar. Kendinizi gerçekten olduğunuz gibi kabul edebilseydiniz nasıl hissederdiniz? Kendinizle ilgili en çok neyi kabullenmekte zorlanırdınız?
Bir şeyler ters gittiğinde herkesin sizden daha iyi zaman geçirdiğini ve en kötü olanın kendi durumunuz olduğunu mu düşünürsünüz?
İşte tüm bu soruların cevabı kendinize verdiğiniz şefkat ile ilişkilidir.
O kadar uzaklaşmışız ki bu duygulardan her yıl Yaren Leyleğin yolunu gözlemek bile bizlere mutluluk verir oldu. Adem amca ile Yaren Leylek 14. Kez buluştu. Yani Yaren Leylek yuvasına yeniden döndü. Adem amca sağlıkla bir yıl daha geçirdi ve bu yılda onu karşıladı. Yaren Leylek döndü ama Adem amca da çok şükür ki hayatta. Fotoğraflanan karede saf bir şefkat, sevgi ve vefanın aynı karede yer aldığını görmek günlük yaşamda kendi doğasından uzaklaşan insan için aslında tokat niteliğinde.
John Locke’un tabula rasa (boş levha) önermesinde yer aldığı gibi insan zihninin yaşam içerisinde deneyimler ve algılarla dolması sonucu günümüzde uzaklaştığımız olumlu duyguların hala var olduğu çarpıyor yüzümüze.
İnsan aslında sadece bir hafızadan ibaret. Bu hafızayı nelerle doldurduğumuz neleri saklamak istediğimiz neleri hafızadan öte tutum kalıbı haline büründürdüğümüz yaşamımızı kolaylaştırırken bir yandan da zorlaştırıyor.
Yaren Leylek ile Adem Amca’nın fotoğrafını herkes evine asmalı. Özünde olan ancak unuttuğu duyguları yeniden anımsaması için…
Bu haftanın sorusu: Hayatınızın filmi çekilecek olsaydı hangi anılarınızın görülmesini ve sizin hakkınızda neyin bilinmesini isterdiniz?
Ve en önemlisi bu filmin sonunda izleyici hangi duyguyla salondan ayrılmasını beklerdiniz?
.
Bayramlar, çocuklar ve akrabalar
Dr. Gamze Gezginci
24.03.2025 - 00:00
Yayınlanma
24.03.2025 - 11:55
Güncelleme
3
Paylaşım
Bu hafta ilk ve orta dereceli okullarımızda Ramazan Bayramı tatili ile birleştirilen ikinci dönem ara tatili başlıyor. Açıkçası çocuklarımız yoğun sınav haftasının ardından rahat bir nefes alacak. Son yıllarda bayramlar tatile çıkma dönemi gibi algılanmaya başlandı. Bayramlarda çocukların başta akrabalarıyla sonrasında da sevdikleri yakın çevreleriyle bir araya gelmesi beklenirken, “siz gidin ben gelmeyeceğim, evde duracağım” söylemlerinin sıkça duyulduğu bir dönem içerisindeyiz. Çocuklarımızı eleştiriyoruz. Asosyal oldu diyerek yakınıyoruz. Peki çocuklarımızın bu davranışı ya da düşüncesi nasıl oluştu diye düşünüyor muyuz?
Bu hafta ilk ve orta dereceli tüm okullarda ikinci dönemin birinci yazılıları tamamlanmış olacak. Ardından gelen bayram ziyaretlerimizin gündem konusu da pek tabii ki “sınav sonuçları nasıl?” olacak. Zaten alternatifi olarak da “dersler nasıl, karne nasıl?” soruları hazır olda bekliyor. Yetişkinler çocukları, gençleri sürekli sorguluyor. Sürekli bir beklenti halindeyiz. Aralara örtük bir biçimde kıyaslama cümlelerimizi de ekliyoruz. Ziyaretleri görev bilinci ile yapıyoruz. Şefkat ve keyiften yoksun…
Çocuklarımıza ve gençlerimize kendi beklentilerimize yönelik sorular sorup kendi değer yargılarımıza göre cevaplar bekliyoruz. Onlarla inatlaşıp öfkelendirdiğimizde şakalaştığımızı düşünüyoruz.
Bu bayram karşılaştığımız çocuklara, gençlere sadece hâl hatır soralım. Duygularından, hobilerinden bahsedelim. Sağlıklarını soralım. Hayallerinden bahsetmelerine olanak tanıyalım.
Bize maaşımızın ne kadar olduğunun sorulmasından nasıl ki pek hoşnut olmuyorsak çocuklarımıza da sınavlardan kaç puan aldıklarını sormayalım.
Bir de son olarak ülke gündemi hareketli. Özellikle ilkokul çağı çocuklarımızın yanında söylemlerimize dikkat edelim. Her çocuğun kendini güvende hissetmesi en doğal hakkı. Onlar yetişkin dünyasının sembollerini çok farklı olarak imgeleyebilirler.
Hepimize şimdiden hayırlı bir bayram diliyorum.
.
An’ı, Yaşamak mı İleriye Ötelemek mi?
Dr. Gamze Gezginci
31.03.2025 - 15:34
Yayınlanma
31.03.2025 - 15:35
Güncelleme
1
Paylaşım
Millet olarak bazı ortak söylemlerimiz, beklentilerimiz, varmamız gereken hedefler, aşılması gereken engellerimiz var. Dilimizden hayatımıza yerleşmiş söylemlerimiz… Şu Ramazan’ı atlatalım da… Şu bayram bir geçsin de… Kurbanı da gördükten sonra…
Sürekli olarak varış noktası belirleyerek ilerliyoruz. Toplumsal boyutta ortak söylemlerimiz bireysel yaşantılarımızın da belirleyicisi oluyor zamanla.
Bir Ramazan ayı daha bitti. Bir bayramı daha yaşıyoruz. Kurban Bayramı da yakındır. Peki geçen zaman ne olacak? Tüm bu hedeflerimize odaklanırken an’ın güzelliğini fark edebiliyor muyuz?
Hedef mi süreç mi önemli hayat yolculuğunuzda? Süreç insanı geliştirir. Hedef sabittir. Tek bir noktaya odaklandığımızda etrafta oluşabilecek diğer alternatifleri göremeyiz. Oysa ki sürece odaklanırsak harcadığımız emeği, bu süreçteki heyecanımı, planlarımızı kısaca kendimizi görürüz. Kendi kendimize, kendimizi ispat ederiz.
Asıl başarma gücü, başlama cesaretidir. Sonuç ne olursa olsun süreç içindeki kendinizi gördüğünüzde kendinize saldırma eğiliminizi azaltmış olursunuz. Çünkü kazanımlarınızı ve emeğinizi fark ederek ilerlersiniz.
Süreç içindeki kendinizi görmezseniz ne yaptığınızın da farkında olamayacağınız için kendinizi “ben ne işe yarıyorum ki? Zaten beceriksizim” gibi değersizlik içeren ifadeleri düşünürken bulabilirsiniz.
Çocuklar için de aynı durum geçerlidir. Ve bunu ebeveynlerinden öğrenirler. Çünkü ebeveynler genellikle sonuçları takdir etme eğilimindedir. Oysa ki önemli olan çocuğun çabası ve isteğini görmektedir. Bir çocuğun görülmesi, görüldüğünü hissetmesi sadece ebeveyninin başarı beklentisini karşıladığında değil, süreç içerisindeki özyeterlilik durumları görülerek sağlanmalıdır.
Bu tatil sürecimizde sevdiklerimizi, ailemizi ertelemeyelim. Bir bayram daha geldi ve geçiyor. An’ı ileriye ötelemeyelim. Şimdi ve şuan maddi olarak satın alınamayacak en önemlisi de geri gelmeyecek bir değer.
Ailenize ve çocuklarınıza sarıldığınız, bol bol sohbet ettiğiniz bir bayram olsun.
.
Hepimiz narsistiz!
Dr. Gamze Gezginci
07.04.2025 - 00:00
Yayınlanma
06.04.2025 - 18:21
Güncelleme
Moda… Her dönemin hatta her mevsimin bir modası var. Moda renkler, moda olan saç kesimleri, moda kıyafetler, aksesuarlar. Moda olan meslekler. Pek tabii psikoloji bilimi de özellikle sosyal medya platformlarının da desteğiyle moda akımlarının bir parçası oldu ve moda hastalıklarımız türedi.
Şüphesiz ki son yılların en moda hastalığı narsisizm. Sosyal medyaya giriyoruz “sevgilinizin narsist olduğunu nasıl anlarsınız?” Etrafımıza bakıyoruz “kocam kesin narsist”, iş yerindeki üsleri için “kesin narsist bu adam” söylemlerini duyuyoruz. Kısaca hepimiz narsistiz.
Bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olmak…
Arama motoruna birkaç şikayetini yazarak kendisine kanser teşhisi koyabilen bireyler olarak yine arama motoruna birkaç davranış şekli yazarak kişilik bozukluğu tanısı koymamız çok da şaşırtıcı olmasa gerek. Bir konu hakkında bilgi sahibi olmadan o konu hakkında fikir üretmekten vazgeçmemiz gerekli.
Narsist Kişilik Bozukluğu sanıldığı gibi elini atsan çarpılan bir kişilik bozukluğu değildir. Son zamanlarda özellikle çiftlerde birbirlerine yönelik narsist olduğuna dair söylemlerle çok sık karşılaşıyoruz. Biraz daha daha derinlemesine sorguladığımızda bireyin kendi istediğine uyum sağlanmadığı, karşısındaki bireyin sınırını kabul etmek istemediği noktalarda da bu kişiyi narsist olmayla suçlaması ile karşılaşıyoruz.
Kısaca kişi kendi isteklerini karşısındaki bireye diretemediği yerde karşı tarafı suçlamayı tercih ediyor. Tabii bunda sosyal medyanın da etkisi çok fazla. Tıp doktorlarının yıllarca aldıkları eğitim ve derinlemesine incelemeler sonucu koydukları tanıyı, sosyal medya sayesinde 5 saniyede koyabilir hale geldik.
Her bireyde biraz narsistik yan, bencillik, benmerkezcilik, faydacılık vardır. Hepimiz zaman zaman aynı bir deniz gibi yükselip alçalabiliriz. Dalgalar kış aylarında daha şiddetli yaz aylarında daha dingindir. İnsanlar da içinde bulunduğu şartlar, dönem ve bağlamlar sonucu farklı davranışlar sergileyebilir. Geçişler yaşayabilir. Ancak özellikle duygusal ilişkilerimizde partnerimizi narsist olmakla suçlamadan önce kendimizi de sorgulamalıyız. Onun narsist olarak tanımadığımız davranışlarının oluşmasında peki siz ne yaptınız? Değişen ne oldu? Bu değişime sizin katkınız nasıl oldu?
Ya da en önemlisi onun narsist diye tanımladığınız davranışında aslında o kişi kendi sınırını sizden korumaya çalışıyor olabilir mi?
.
Sizin evde oturma odası var mı?
Dr. Gamze Gezginci
21.04.2025 - 09:12
Yayınlanma
21.04.2025 - 09:12
Güncelleme
4
Paylaşım
Son zamanlarda gündemimizde herkes bilmese de çocuğu olanların muhakkak haberdar olduğu bir dizi var. İzleyen herkes çok etkilendiğini söyledi. İzlemem konusunda çok öneri aldım. Mesleğim gereği izlerken farklı bir gözle baktım. Dizi hakikaten günümüz aile yapısı ve çocukların gelişimi hakkında güzel bir anlatım olmuş. Dizinin son bölümlerinde yer alan diyaloglar izleyen birçok kişinin belki de kendisiyle yüzleşmesine yol açtı. Açıkçası ben o kadar etkilenmedim. Ya da mesleğim gereği çok aşina olduğum için olağan geldi. Aile içi iletişimin önemini yıllardır vurguluyoruz. Modernleşme çatısı altında bize giydirilmeye çalışılan bireyselleşme olgusu, yeni nesil ebeveynlik stilinde çocuk yetiştirmenin ana teması haline geldi. Çocuğun bireyselleşmesinden kasıt, küçük yaştaki çocuğun yalnızlaşmasına yol açtı. Aile kavramı şu an artık sadece kâğıt üzerinde.
Çocuğun çocuk olduğu unutuldu. Yetişkin aklına yakın iki cümle kurduğunda çocuğa “olgun, akıllı çocuk” etiketi yapıştırıldı ve çocukluğu elinden alındı.
Günümüzde çocuklar yalnız. Eskiden evin salonu vardı. Oturma odası vardı. Salonda misafirler ağırlanır diğer zamanlarda aile bireyleri evin oturma odasında otururdu. Burada yaşanırdı. Çocuk ailenin bir parçası olduğunu hissederek büyürdü. Okuyanlarınız arasında çocukluğunu mutsuz olarak anımsayanlar elbet olacaktır. Anne-babalarınızın bireysel hatalı tutumları ile ailecek aynı ortamda bulunmayı birbirine karıştırmamamız gerekli. Ailemizdeki mutsuzluğumuzun sebebi bireysel tutumlar olabilir. Ancak aile içerisinde kimsenin sizi anlamıyor olduğunu düşünmeniz ile bir odada tek başınıza yalnızlığa itilip bunu da bireyselleşme çatısında birleştirmek çok farklı bir durumdur.
Dizide işlenen konu çok da ütopik bir konu değil ne yazık ki(!). Gündemdeki haberler, çocuk cinayetleri, çocuklar arasında cinsiyet fark etmeksizin artan şiddet olgusu, çocukların aileleriyle iletişim kurmaması, ailelerin çocuklarıyla oynayacağı oyun bulamaması, günlük ekran süreleri, teknoloji bağımlılığı gibi durumları bir gözden geçirdiğimizde maalesef dizi olarak izlediğimiz senaryonun alt komşumuzda, akrabamızda hatta kendi evimizde olduğunu somut bir şekilde görebiliyoruz.
Bizim evde oturma odası var. Oyunlar da orada oynanır, orada üzülürüz, orada seviniriz. Aynı yerde misafir ağırlarız. Sorunları konuşuruz. Birbirimize küseriz. Ancak küsen de oturma odasında oturur. Sessizlikler olur. Sessizlikler bozulur. Ancak tüm aile oturma odasında yaşar. Bireyselleşme, ayrışma değildir. Farklılıklara saygı duymaktır.
Peki sizin evin oturma odası var mı? Varsa burayı kim hangi saatlerde kullanır? Burada neler yapılır? Çocuklarınız size kendisini ne kadar açar? Kaçımız çocuğu için “bizimle pek bir şey konuşmaz O.” Diyerek hayatına devam eder? Kaçımız çocuktaki en ufak bir değişimi anında fark eder?
.
Depremle sarsılan psikolojimiz
Dr. Gamze Gezginci
28.04.2025 - 00:00
Yayınlanma
27.04.2025 - 18:17
Güncelleme
Yarım kalan bir bayram heyecanı, 1999 depremini yaşayanların tetiklenen anıları, yakın zamanda yaşadığımız Hatay depreminin izleri derken şu an korku, endişe ve normalleşme üçgeninde dolanıyoruz. Sosyal medya da insanların korkularına korku katmaları için elinden geleni yapıyor. Enformasyon yoğunluğu, felaket söylemleri derken sosyal medya kullanıcılarının bazıları mümkün olsa eline megafon alıp “hepimiz öleceğiz” diye bağıracak. Diğer bir taraftan da toplumun bu konuda da ikiye bölündüğünü görüyoruz. Her an deprem olabilir diyenlerle büyük deprem buydu bitti diyenler arasındaki gerilim ve nefret söylemi her geçen gün artıyor.
Peki tüm bu kaosta gerçekten biz ne yapıyoruz? Biz ne yapmalıyız?
İşin toplumsal boyutunu bir kenara bırakıp çekirdek ailemize dönecek olursak öncelikle depremi çocuklarınıza anlattınız mı diye sormak isterim?
Deprem aile içi kriz dönemidir.
Ailenin yönetmesi gereken, duygularını kontrol etmesi gereken, rol ve sorumlulukların belirlenmesi gereken bir kriz dönemidir.
Öncelikle aile içerisinde konuşulan konulara, izlenilen içeriklere dikkat edilmeli. Siz farkında olmadan yanı başınızda oturan 5-6 yaşlarındaki çocuğunuz da sizinle birlikte aynı haberi ya da içeriği izliyor olabilir.
Korkulacak bir şey yok! Demeyin
Evde yaşayan aile bireylerinin (çocuğunuz, eşiniz, anneniz, akrabalarınız) korkusu karşısında asla korkulacak bir şey olmadığını söylemeyin. Böyle bir durumda korkulması normaldir. Siz böyle dediğinizde özellikle çocuklarda “anormal olan ben miyim” düşüncesi oluşabilir. Bu sebeple duyguyu kabul edip ardından önlemlerden ve yapılacaklardan bahsedilmelidir. Ayrıca kaygı bulaşıcıdır. Dilinizle ben hiç kaygılanmıyorum derken bedeniniz kaygıdan bayılmak üzere olduğunuzu söylüyor olabilir. Duygularımızı bastırmadan dürüstçe ifade etmelisiniz.
Seni en çok korkutan neydi? Sorusu yerine “Seni en çok zorlayan ne oldu?” demeyi tercih edin.
Çocuğunuzu Gözlemleyin
Küçük yaş grubu çocuğu olan ebeveynler çocuklarındaki değişimleri gözlemlemelidir. Gece sık uyanma, ağlayarak uyanma, alt ıslatma gibi davranış değişikliklerinde bir uzmandan destek alınmaya özen gösterilmelidir.
Deprem de yağmur, fırtına gibi bir doğa olayıdır. Bizi korkutan yapılarımıza olan güvensizliğimizdir. Allah milletimizi bu acılardan korusun.
.
Çocuklarda akran zorbalığı
Dr. Gamze Gezginci
05.05.2025 - 17:46
Yayınlanma
05.05.2025 - 17:47
Güncelleme
2
Paylaşım
Yetişkinler dünyasının manipülasyonu, iş dünyasının mobbing’i çocuklar arasında da akran zorbalığı olarak karşılık buluyor. Oysa ki yaş, cinsiyet, meslek farketmeksizin tüm bu davranışlar sözel, duygusal şiddet çatısı altında yer alan bir zorbalık eylemidir.
Son yıllarda ebeveynlerin farkındalık, bilinç ve eğitim seviyeleri arttıkça çocukların arasında yaşanan zorbalığın azalmasını beklerken aksine her geçen gün çocuklar arasında yaşanan bu zorbalığa dayalı şiddet artış gösteriyor.
Ailenin maddi ve eğitim seviyesindeki yükselme ile zorbalık arasındaki ilişki dikkat çekici!
Anne ve babaların eğitim seviyesi çocuğun zorba davranışları sergilemesini engellemiyor. Ya da yüksek ekonomik standartlar yine zorba davranışları da beraberinde getirebiliyor. Öyleyse zorbalığın çocukluk döneminde, olumsuz anne-baba tutumlarının ve duygusal süreçlerin yansıması olduğunu söylememiz mümkün. Zorbalık aslında çocuğun kendini ifade ediş biçimi. Çocuklarla iletişimde göz teması kurmamak, yüzüne bakmamak, çocuk konuşurken başka bir şey ile ilgilenmek, çocukla baş başa vakit geçirmemek, oyun oynamamak çocuk dünyasında büyük hasara yol açıyor. Erken çocukluk döneminde görmezden gelinen çocuk ortaokul itibariyle ailesini görmezden gelmeye başlıyor. Çünkü roller değişiyor…
Ödevlerini yapmak istemiyor, okula gitmek istemiyor. Çünkü anne-baba çocuğu bir tek akademik başarısı konusunda görüyor. Bu konuda konuşuyor. Bu konuda yargılıyor. Çocuk da ailesiyle iletişim kurmasının tek yolu olan okulu ve okula ait şeyleri reddediyor. Ebeveynlerini gururlandırmak istemiyor çünkü anne-babası da zamanında onun istediğini yapmamıştı. Onunla oyun oynamamıştı, parka gitmemişti, kumdan kale yapmamıştı…
Değerli olduğu hissettirilmemişti. Böyle çocuklarımız ne yazık ki okulda kendilerini değerli hissetmenin yolunu arar. Kendisine davranıldığı gibi davranmaya çalışır, fiziksel gücüyle hakimiyet kurmak ister. Zorbalık; zorba, kurban ve izleyici üçgeniyle gerçekleşir. Kurban kadar izleyici olan çocuklar da bu durumdan etkilenir. Kurban ve izleyici olan çocuklar kadar zorba olan çocuk da mağdurdur aslında.
Bu üçgenleşen sistemde en önemlisi biz yetişkinlerin, eğitimcilerin ve ebeveynlerin çocukları sürekli gözlemlemesidir. Çocuklardaki farklılıkları takip etmeliyiz. Vücutlarındaki izleri, duygusal durumlarını fark etmeliyiz. Son zamanlarda içine kapandı diyerek günümüze devam etmemeli, bu değişimin altında yatanı fark etmeliyiz.
Çocuklarımız çok kıymetli. Her çocuk biraz kurban, biraz zorba biraz izleyicidir. Bunun anlamı benim çocuğum yapmaz ya da bizimkine bir şey olmaz demek ne yazık ki pembe gözlüklerden başka bir şey değildir. Çocuklarımızı “görelim”, fark edelim.
.
Dijital ebeveynlik
Dr. Gamze Gezginci
12.05.2025 - 00:00
Yayınlanma
12.05.2025 - 11:16
Güncelleme
Son birkaç yıldır iletişim bilimleri alanında yapılan çalışmalarda haraketlilik var. Bu alan o kadar geniş ki içerisine teknoloji, psikoloji, sosyoloji, aile, çocuk, davranış, tüketim gibi birçok konuyla disiplinlerarası bir yapı oluşturarak ilerliyor.
Gündemimizde sessizce varlığını devam ettiren önemli bir kavram “Dijital Ebeveynlik”. Geçtiğimiz hafta Külünkoğlu Derneği tarafından organize edilen bir “Dijital Medya Okuryazarlığı Eğitimi”ne eğitmen olarak davet edildim. Medya Okuryazarlığı’nın önemi son yıllarda sık sık gündeme gelse de ne yazık ki halen daha oturabilmiş bir bakış açısı değilken Dijital Medya Okuryazarlığı’na yönelik halka açık ücretsiz bir eğitim organize etmek açıkçası bana şaşırtıcı geldi. Çünkü bilinç oluşturulmazsa çok büyük hasarlara yol açabilecek olan bu beceriye yönelik bir eğitimi düşünüp faaliyete geçirmek hakikaten sinsi sinsi ilerleyen bir kanser hücresini fark etmek gibi… Külünkoğlu Derneği Başkanı Sn. Metin Külünk eğitimin açılış konuşmasında “halk içinde hak ile beraber olmak” bilincinden hareketle bu yola çıktıklarını belirtti. Zihnimde kalan çok güzel bir cümle oldu. Aslında tüm mesele insanın insan onuruna ve doğasına yaraşır erdemlerle yaşamını sürdürebilmesini sağlamak olmalı.
Hiçbir yiyecek tek başına kilo yapmaz.
Yeme saati, sıklığı, miktarı, hareketsiz bir yaşam şekli gibi birçok faktör birleşir. Ancak biz çoğu kez tek başına yiyecekleri suçlu tutarız.
Dijital dünya da aynı bu şekilde tek başına zarar vermiyor. Asıl soru bu medyanın bize ne yaptığı değil, bizim onunla ne yapıyor olduğumuz? İçimizdeki hangi boşlukları onunla telafi etmeye çalıştığımız? Tüm bunları fark etmek için de ihtiyacımız olan ilk şey “bilinç oluşturma” yani eğitim…
Peki nedir bu dijital ebeveynlik?
Şu an 30-40 yaş aralığındaki ebeveynlerden bahsediyor aslında. Çocukların zihinsel ve sosyal gelişimine büyük yatırımlar yapan, erken yaşta dil eğitimi, kültür, sanat gibi alanlarda kurslara gönderen, aile yapısı, ruh sağlığı, farkındalık ve empati konularına daha fazla önem verilen ortamlarda çocuk büyütmeye çalışan bir kuşak aslında.
Ancak ne yazık ki her şeyin fazlası ya da eksiği zarar. Çünkü yaşam denge üzerine kuruludur.
Kendi kendinle kalamayan çocuklar, çocukla baş başa kalamayan ebeveynlerin dünyasına doğru bir eğilim de yine bu dijital ebeveynlik kavramının içerisinde yer alıyor. Aslında temelde “iyi anne” olma arzusu yatıyor. Peki yeterince iyi anne nasıl olunur? Bunun cevabını da gelecek haftaki yazımızda verelim.
.
Yeterince iyi ebeveyn olmak
Dr. Gamze Gezginci
19.05.2025 - 00:00
Yayınlanma
18.05.2025 - 18:31
Güncelleme
1
Paylaşım
Yeterli ve iyi olma olguları şüphesiz her insanın sahip olmak istediği en önemli iki değerden birisi. Yeterince iyi olmaya çalışan annenin, yeterince iyi evlat olmaya çalışan çocuğunun olması çok da sürpriz değil. İlk bakışta bunun nesi kötü diye düşünülebilir.
Anne babamı mutlu etmek için asla yeterince iyi bir şey yapamayacağımı.
Anne babamın ne istediklerini söylemeden bilmem gerekiyormuş̧ gibi hissederdim.
Anne babam benim özelime saygı göstermez, izinsiz müdahale ederdi.
Anne babam söylenenleri beğenmediklerinde dinlemeyi bırakırdı.
Anne babamın benim hep hassas ve duygusal olduğumu düşündüğünü hissettim.
Tüm bu cümleler yeterince iyi olmaya çalışan ebeveynlerin aslında özgüvensizliklerini ve kaygılarını yansıttıkları çocuklarının en acı güçlüklerini ifade ediş biçimleri... Duygusal olarak olgunlaşmayan ebeveynler ne yazık ki çocuklarını ebeveynleri haline dönüştürür. Aslında iyi olduklarına dair çocuklarından bile onay ararlar.
Günümüzde Y kuşağı ebeveynlerde gözlemlediğim en önemli sorunlardan biri “yeterli ebeveynlik” arzusu. Sürekli bir hareketlilik halindeler. Çocuklarına “yetmeye” çalışıyorlar. Sürekli yan yana iç içe olma davranışı gösteren de var, bir işte çalıştığı için yeterli olamadığını düşünüp her istediğini alan da… Sürekli kurslara kayıt ettiren de bu kavrama dahil. Bir yandan yeterli olmaya çalışırken diğer yandan da çocukla baş başa kaldığında ne yapacağını bilememe yine eşlik eden durumlardan. Ya da “yeterli” ebeveyn olabilmek için işinden ayrılan çocuğuyla yıllarca vakit geçirdikten sonra kendisi kişisel olarak yetersiz ve üretmeyen olarak gören annelerimiz de yine sıkça rastladığımız bir durum.
Oysa bu hayatta en önemli üretkenlik, bir insan bir birey yetiştirebilmek…
Özetleyecek olursak, iyi ve yeterli ebeveyn olma durumu günümüzün tüketim toplumunun bir öğesidir. Sürekli ihtiyaç oluşturarak bu karşılanmadığında yetersiz olunacağını gizliden aşılayan popüler kültürün sonucudur. Çocuğun “ihtiyacı olan”a ihtiyacı vardır ve her çocuğun ihtiyacı farklıdır. Çocuğuyla bütün gün aynı evde duran ancak beş dakika bile çocuğunu karşısına alıp sohbet etmeyen, onu görmezden gelen sadece evin işleriyle ilgilenen anne ile işten geldikten sonra çocuğuyla baş başa verimli bir saat geçiren, çocuğunun gözlerine bakarak sohbet eden anneyi ele aldığımızda yeterli anne kimdir? Ya da Baba? Ben para kazanıyorum evde çocuklarla ilgilenemiyorum diyen babaların sonucunu yaşamıyor muyuz şu an sizce de? Yeterli ebeveyn, çocuğunu tanıyan, farklılıklarını kabul eden, çocuğunun kendisine çok benzeyen ancak kendisinden bambaşka bir birey olduğunu kabul eden, şefkatli ve istikrarlı bir iletişim dili kullanan, onu koşulsuz sevdiğini hissettiren kişidir. Yeterince iyi ebeveyn, çocuğa yardım istemesini öğretendir. Ağlamanın da gülmek kadar normal olduğunu bilen, onu bastırmayan, eleştirmeden dinlemeyi bilendir. Ve en önemlisi yeterince iyi ebeveyn özellikle çocuğu yetişkin olana kadar onun “çocuk” olduğunu kabul edendir.
.
Evlenme sezonu açılmıştır
Dr. Gamze Gezginci
26.05.2025 - 00:00
Yayınlanma
26.05.2025 - 11:39
Güncelleme
Baharın son haftasına giriş yapıyoruz. Bütün yıl beklenen yaz tatiline kısa bir süre kaldı. Hayatlarını birleştirecek çiftlerimizin de harekete geçmek için en çok tercih ettikleri zaman dilimi yaz ayları… Kendi çevremde de düğün, nişan, isteme merasimlerini görmeye başladım yavaş yavaş. Her doğumun ölüm adayı olması gibi her evlilikte de boşanma ihtimal. Son yıllarda doğum oranı azaldı, boşanma oranı arttı. Peki, bu evliliklerin formülü var mı? Aşkın matematiği diyoruz ya evliliğin formülü de var mıdır bir şey diyemem ama evliliğin gereklilikleri kesin olarak var: Saygı, tutku, bağlılık.
Her evliliğin bir amacı vardır. Bir arayış sonunda gerçekleşir. Bu arayış yalnızlığı gidermek, maddi paylaşım, eğlenmek, ten uyumu, çocuk sahibi olmak, aile olmak, toplumda statü sahibi olmak (başını bağlayalım evini yurdunu bilsin düşüncesi) gibi… Birbirinden farklı birçok sebeple evlilik gerçekleştirilir. Hatta çoğu zaman o arayışa o kadar bağlanılır ki evlenen kişinin diğer özellikleri göz ardı edilir. Ta ki aynı eve girdikten sonrasına kadar… Görmezden gelinen birçok davranış, durum ve olaylar artık gözünüzün önünde koskoca bir dağ gibi engel olmaya başlar.
Evlilik Bir Balon Gibidir
Biraz baskı uygularsanız şekil değiştirir. En ufak kesici bir durumda patlar. Serbest bırakırsanız uçar. Aynı yerde günlerce bırakırsanız söner… Bu sebeple evlilik bütünlüklü bir yapıdır. Bir kenarda bekletmeye gelmez. Sıkmaya gelmez, bırakmaya hiç gelmez. Özellikle çocuklu aileler: Siz her şeyden önce karı kocasınız. Kadın ve erkeksiniz. Anne ve baba olmak sizlerin birbirinize kattığı bir rol, değer… Bu yüzden yola çıkarken size eşlik edeni unutmayın.
.
Kurban, sınav ve gençler
Dr. Gamze Gezginci
02.06.2025 - 15:54
Yayınlanma
02.06.2025 - 15:54
Güncelleme
3
Paylaşım
Bayramlar çocukların neşesiyle anlam kazanır derler. Ama ya o çocuğun bayram sabahı uyanırken tek düşündüğü sınavsa?
Ve Haziran ayı geldi çattı. Hem üniversiteye hem de liseye giriş sınavı aynı zamanda, karne heyecanı da derken çocukları, gençleri ve aileleri kaygılı, stres dolu, heyecanlı bir bayram bekliyor bu hafta.
Öncelikle sınava girecek gençlerimiz, kısa bir süre kalması sebebiyle kendilerini gergin ve sıkışmış hissedebilirler. Belirli seviyede kaygılı ve heyecanlı olmak normaldir. Eylül ayından beri yoğun bir programla çalışan çocuklarımız ve gençlerimiz de oldu zaman zaman, yorulan da… Ancak sevgili aileler, bütün yılın hesabını bu bayram yapmayalım, bayram ziyaretlerinde yapılmasına da müsaade etmeyelim. Sınav öncesi bütün yıl yapılmayana odaklanmak yapılanı görmezden gelmektir. Yapmadıklarımıza değil bu kısa zamanda yapabileceklerimize odaklanalım.
Araştırmalar, aile baskısının çocukların sınav performansını artırmadığını, aksine kaygı düzeyini yükselttiğini ortaya koyuyor. Hatta sınavdan birkaç gün önce duygusal destek gören çocukların daha sağlıklı kararlar alabildiği ve okuduğunu daha iyi anlamaya başladığı da bilimsel olarak kanıtlanmış durumda. Bu da demek oluyor ki, bu bayram “Ders çalış,” demek yerine “Yanındayım,” demek çok daha etkili olabilir.
Unutmayalım ki, çocuklar yalnızca sınava değil; beklentilere, kıyaslara ve hayal kırıklıklarına da hazırlanıyor. Bu yüzden bu süreçte onlara en çok ihtiyacı olan şey, notlar değil duygusal güven. Kurban Bayramı gibi değerlerin konuşulduğu bir haftada, en kıymetli hediye belki de onlara “Biz seni sen olduğun için seviyoruz,” demektir. Söylediklerinizi beden dilinizle de desteklemek. Bu süreçte biz yetişkinlere düşen en önemli görev, çocuklara sadece akademik başarılarıyla değil, insanlık hâlleriyle de değerli olduklarını hissettirmek. Başarılı olmak kadar dinlenmenin, çalışmak kadar durmanın, başarmak kadar denemenin de kıymetli olduğunu onlara aktarabilmek. Çünkü çocuklarına en çok ihtiyacı olan şey, “kendilerine güvenme izni.” Bazen bir bayram sofrasında söylenen tek bir cümle, bir ömür boyu içlerinde taşıyacakları bir motivasyon olabilir.
Kurban Bayramı, bir şeyi feda etmek değil; anlam yüklemek demektir. Gelin bu bayram, beklentilerimizi değil, sevgimizi büyütelim. Çocukların gözlerinin içine bakarak, yalnızca sınava değil, hayata hazırlandıklarını hatırlayalım. Sınav geçecek. Ama biz nasıl davrandıysak, o duygu bâki kalacak.
.
Boşanamayanlar
Dr. Gamze Gezginci
09.06.2025 - 00:00
Yayınlanma
09.06.2025 - 10:38
Güncelleme
1
Paylaşım
Boşanmak her zaman mahkeme salonunda yaşanmaz. Kimi insanlar vardır ki evli görünür ama aslında yıllar öncesinde ilişkilerini kalpte bitirmişlerdir. Aynı evde yaşar aynı sofraya oturur, birlikte çocuk büyütür ama birbirlerinin ruhlarına yıllarca uğramazlar. Onlar “Boşanamayanlar”dır. Kimi el alemden çekinir kimi maddi güvenceden kimi de sorumluluğunun artmasından… Kimi “Çocuklar üzülmesin” söyleminin arkasına sığınır kimi “ben nereye giderim ki?” diyemez bile. Ve bir ömür böyle katlanmakla sabretmenin ayırt edilemediği bir gri alanda geçip gider. O evlerde ses yükselmez ancak hiçbir şey de konuşulmaz. Kırgınlık suskunluğa, suskunluk yabancılaşmaya dönüşür. Birbirine dokunmadan geçen onca yıl sadece bir evliliği değil aynı zamanda iki hayatı da eksiltir. Çocuklar üzülmesin diye kalınan evlilikte neyin eksik olduğunu en çok da çocuklar anlar. Birbirine tahammül eden anne babaların gölgesinde büyüyen çocuklar, sevginin değil mecburiyetin neye benzediğini ezberler. Boşanamayanlar çoğaldıkça evlilik sayısı değil, sevgi oranı azalır bu ülkede. Çünkü sevgiyle kurulmayan hiçbir yapı, sağlıklı büyümez.
İnsan içten içe bildiği bir gerçekle baş başa kalır: Bazı ilişkiler nikahla başlamaz, bazı ayrılıklar mahkemeyle bitmez.
Kimi gitmek ister ama cesaret edemez, kimi kalır ama içinde çoktan gitmiştir. Hayat, o arada bir yerde geçip gider. Oysa herkesin hakkıdır sevilerek yaşamak, anlaşılmak, aynı evde yalnız hissetmemek. Çünkü bir ömür, sadece sabretmek için uzun bir zaman… Ama birlikte iyileşmek, mümkünse yeniden kurmak, olmuyorsa incitmeden ayrılmak… İşte, asıl cesaret belki de budur.
Unutmadan gün gelince çocuklarınıza “ben sizler için bu adamı/kadını çektim, boşanmadım!” demek de sorumluluğunu alamadığınız hayatınızın suçlusunu aramaktır.
.
Geldi ‘Mezuna mı Kalsam?’ ayları
Dr. Gamze Gezginci
16.06.2025 - 00:00
Yayınlanma
16.06.2025 - 10:58
Güncelleme
1
Paylaşım
Haziran, eğitim dünyası için önemli ve kritik süreçlerle dolu bir ay. Geçtiğimiz hafta sonu orta son öğrencilerimiz liselere geçiş sınavında ter döktü. Bu hafta da gençlerimiz üniversiteye geçebilmek için sınavda ter dökecek. Aileler stresli ve heyecanlı, gençler gergin ve korku dolu…
Sevgili genç arkadaşım,
Artık son bir haftaya girdin. Belki de “son düzlüğe” çoktan adım attın ve içinde karmaşık duygular taşıyorsun. Heyecan, kaygı, yorgunluk, umut… Bazen tüm bu duyguların hepsi bir arada bazen biri diğerinden daha baskın. İnan bu çok normal ve insani.
Seninle paylaşmak istediğim birkaç şey var. Ancak bir akademisyen olarak değil sadece seni anlayan aynı yolları yıllar önce yürümüş hem de meslek lisesinden mezun biri olarak.
Sınav kaygısı yaşamak zayıflık değil, beynin savunma mekanizmasıdır. Tehdit algısına verilen doğal bir tepkidir. Belirli bir seviyeye kadar zihni daha odaklı yapmaya çalışır. Ancak ipin ucunu kaçırırsan işte tam da o noktada akşam yemeğini çok kaçırınca hissettiğin rahatsızlık gibi seni ortamdan uzaklaştırır.
Olumsuz iç konuşmaların yerini olumlamalar da almasın, bırak… Ve sor kendine “neden yapamayayım ki? Neden olmasın?” Evet belki yeteri kadar çalışmamış olabilirsin. Peki ya çalıştıkların? Onlara haksızlık etmiş olmuyor musun?
Son hafta çalışılmaz düşüncesi bir efsanedir. Son hafta genellikle yeni bir konu çalışmamaya özen göster. Tekrar çalışmaları ön planda olsun.
Sınav bir sonuç değil, bir süreçtir. Bazen yol gitmek varılan yerden daha çok keyif verir. Daha çok öğretir. Kararlılık, azim, öz disiplin, hayal kurma gücü… Sadece bir üniversiteye değil, hayata hazırlanmanın ta kendisidir.
Hedefine ulaşacağın yol bazen düz olmayabilir. Bir meslek lisesi öğrencisi olarak akademisyen olma hayaline “biraz zor” diye bakılan bir dönemin öğrencisiydim. Katsayı problemlerinin olduğu yıllar. Meslek liselerine karşı halen daha toplumumuzda sessiz bir önyargı var. Bundan 20 yıl öncesinde de bu vardı. Peki bir meslek lisesi öğrencisinin üniversite müfredatında yer alan çoğu konuya zaten yıllardır hâkim olduğunu biliyor musunuz? Üniversiteler arasında sınıflandırmalar, etiketlemeler de yine sıkça işitilen söylemler arasında. Gençlerimizin hayallerini önyargılarımızın esiri yapmayalım.
Sevgili genç arkadaşım,
Önemli olan ben istedim ve yaptım diyebilmendir.
Çünkü sana uygun görülmüş rolleri değil, kalbindeki hayalleri seçtiğinde hayat anlam kazanır.
Ve unutma, gerçek başarı, bir sıralamaya girmek değil; iç sesine kulak verip o sesi susturmadan yürüyebilmektir.
Etiketler silinir, unvanlar değişir… Ama cesaretle atılan her adım, ömrün en sağlam izini bırakır.
Sen de bir gün dönüp baktığında “Ben istedim… ve yaptım,” diyebiliyorsan işte o zaman gerçekten başarmışsındır.
Mutluluk, varacağın yer değil; kendinle barış içinde yürüdüğün bir yoldur.
.
17 yıl sonra YKS’ye girmek
Dr. Gamze Gezginci
23.06.2025 - 00:00
Yayınlanma
23.06.2025 - 13:05
Güncelleme
2
Paylaşım
17 yıl önce üniversite aday öğrencisi olarak girdiğim sınava geçtiğimiz hafta sonu akademisyen olarak yeniden girdim. Amacım hem bir anne hem bir akademisyen hem de ruh sağlığı alanında çalışan biri olarak mevcut sistemi, soru stillerini görmek, üç saatlik stres deneyimini yeniden yaşamaktı.
Öncelikle fark ettiğim, test çözebilmek aynı araba sürmek gibi öğrendikten yıllar sonra da yeniden ortaya çıkabilen bir beceriye dönüşüyormuş.
Sınavda yer alan soru stilleri yıllar öncesine göre oldukça değişim göstermiş. Türkçe ve Sosyal derslerine yönelik soru stillerinin benzerliği dikkatimi çekti. Benim girdiğim yıllarda sosyal sorusunun sosyal dersine ait olduğu oldukça netti. Ancak bu sınavda ara ara Türkçe kısımda mıyım sosyal kısımda mıyım diye ara ara kontrol ettiğim oldu. Matematik konularında da değişim, dönüşüm yaşanmış.
Soru içerikleri oldukça nitelikti. Son bir yılda çalışan öğrenciyi değil, entelektüel bilinci bir yaşam tarzı haline getiren öğrenciyi ayırt etmek üzerine kurulu. Doğrudan bilgi sorularının yanı sıra tüm derslerde okuduğunu anlama, kavrama, mantık yürütme, işlemleme, dikkat ve odaklanma gibi becerilerin ön planda tutulduğu bir içerik mevcut.
Yani bu sınavda başarılı olmak için sadece bilmek, ezberlemek yeterli değil. Düşünen, eleştiren, akıl yürüten, genel kültüre hâkim bireyleri ayırt etme temelli. Sınav için verilen süre yeterli. Sonuçta ölçmeye çalışılan ayırt edici kriterlerden biri de hız, zaman yönetimi gibi beceriler.
Genel itibariyle yine en çok dikkatimi çeken tüm sınavın Türkçe becerisi üzerine kurulu olması.
Türk Diline hakimiyet, okuma, anlama, algılama, kavrama gibi sözel becerileri matematik, fen sorularında da kullanmanız gerekli.
Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitim Seçme Sınavı(ALES)’na çok sayıda girmiş biri olarak yıllar önce üniversite sınav sisteminin de Ales soru stiline benzeyeceğini söylemiştim. Ales’te bilgiden öte sahip olduğu bilgiyi yorumlama ve kullanabilme becerisi önemlidir. Adı üstünde lisansüstü eğitime hak kazanabilecek kişiyi seçme. Yani bilgiye sahip olmanın ötesine geçen bir beceriyi arama…
Buraya kadar her şey çok güzel. Peki çocuklarımız mevcut eğitim düzeninde bu kadar nitelikli bir sınava yakışır bir eğitim içeriğine, sosyal ortama, hobilere, alışkanlıklara, aile yapısına, idollere, rehberlere sahip mi? Üzgünüm değil. Bu sınavın hak ettiği 12 yıllık eğitim sistemi lisansüstü eğitim sistemine benzer bir yapıya sahip olmalıdır. Bilginin ötesinde bilgiyi kullanabilme becerisidir. Bilgi sahibi olup, yorum yapabilmeyi sağlatmaktır.
Tüm ebeveynlerin dilinde “bizim çocuk hiç kitap okumuyor?” Hangi kitabı okusun diye sormak isterim o ebeveynlere? Her kitap, kitap mıdır peki? Her kitap bir şey katar mı hakikaten? Bir anne olarak artık şunu biliyorum ki çocuğumu sınava hazırlamayacağım. Çocuğumun düşünme pratiklerini, Türk diline hakimiyetini, tarihimize ilişkin bilgilere erişimini, eleştirel aklını, mantık yürütmesini, farklı açılardan bakabilmesini sağlamak için gereken sistemi oluşturacağım. Yani bunu yaşam tarzı haline getireceğim.
17 yıl sonra hiçbir müfredat konusuna bakmaksızın girdiğim sınavda hala soru çözebiliyorsam, bu okuma, düşünme, bilgiye ulaşma ve çıkarım yapabilme becerimdendir. Bu beceriye sahip olmam da doğuştan gelen bir özellik değil sonradan kazandığım bir beceridir. Çocuklarınıza belgesel izletin gündüz kuşağı programı değil. Tartışma programlarını dinleyin. Popüler olanı değil klasik olan kitapları okutun. Ama tabii ki sevgili ebeveynlerim, tüm bunları çocuğunuzdan beklemekten öte önce farkındalığı kendinizde başlatın.
Bu arada değinmeden edemeyeceğim; “sözelci olmasın sayısalcı olsun. Sözelde bir şey yok.” diyen ebeveynlerim üzgünüm ki artık sayısalı çözebilmenin yolu da sözel beceriye sahip olmaktan geçiyor…
.
Diploma yetkinlik mi, yeterlilik mi verir?
Dr. Gamze Gezginci
30.06.2025 - 00:00
Yayınlanma
29.06.2025 - 18:27
Güncelleme
3
Paylaşım
Bir süredir Güneydoğu bölgesinin illerinde bulunuyorum. Mesleğimin en güzel yanlarından biri olsa gerek gittiğim yerlerde çocuklara ve ailelere dokunma fırsatım oluyor. Bu sayede bulunduğum süre boyunca çocuk gelişimsel takip ve danışmanlık süreçleri üzerine gözlem yapma fırsatım oldu. Karşılaştığım bazı durumlar karşısında hayrete düştüğümü ifade etmeliyim. Herkesin her mesleği yapma cesaretine alıştık ancak yine de söz konusu insan sağlığı hele ki çocuk sağlığı olunca vicdani yükümlülük bir başka olmalı beklentisine bürünüyor insan… Ya da en azından ben böyleyim. Çocuk gelişimi ve ruh sağlığı alanında hakikaten yasal düzenlemeler ve uygulamaların daha belirgin hale gelmesi gerektiğini bir kez daha gördüm.
Öncelikle şunu söylemeliyim ki bizim ülkemizde sağlık alanında çalışanlar dahil olmak üzere “psikiyatrist”e karşı olma düşünce mevcut. Genelleme yapamayız tabii ki ancak böyle düşünenler yok denemeyecek kadar fazla. Psikiyatrist demek ilaç kullanmak demek. “Ben ilaca karşıyım” diyen ebeveynlere alıştım(!) da bunu diyen ruh sağlığı profesyoneline, özel eğitim uzmanına, çocuk gelişimciye ne yazık ki alışamıyorum. Alışmayalım da… Burada karşılaştığım bir durumda psikiyatrist 6 yaşındaki bir çocuğa ilaç düzenlemesi yapıyor. Aile sonrasında çocuğu bir özel eğitim merkezine götürüyor ve buradaki uzman kişi (merkez sahibi) çocuğu eğitime alabileceğini ancak ilaca karşı olduğunu ilaç kullanan çocuğu kabul etmediğini söyleyerek psikiyatristten habersiz bir şekilde ilacı bıraktırıyor. Sonuç… Çok daha büyük davranışsal sorunlar ve psikiyatriste gidilerek ilaca geri dönüş…
Çocuk gelişimsel takip, değerlendirmesi bütüncül bir yaklaşımdır. Nasıl ki ağaç dalsız olmaz, bu alan da çocuk gelişim uzmanı, dil konuşma terapisti, ergoterapisti, psikoloğu, psikiyatristi olmadan olmaz. Bir meslek dalı diğer meslek dalının alanında karar verme yetkisine sahip değildir. Bir alandaki diploma, her alanda söz hakkı vermez. Psikiyatristler öcü değildir. Aynı alandan iki farklı kişiye gidip görüş alabilirsiniz. Ancak ne olursa olsun psikiyatristin görüş ve tanısını koordine olmaksızın hiçe saymak hiç birimizin yetkisinde değildir. Sevgili ebeveynler, psikiyatri çocuk gelişimi ve takibinin önemli dinamiklerinden biridir. Tıptan, bilimden korkmayalım. Bir de gittiğimiz uzmanların yeterliliklerini sorgulayalım. Bu sizin doğal hakkınız.
Ben bir süredir küçük illerde bulunduğum için buradaki gözlemlerimi paylaştım. Büyükşehirlerde de benzer sorunlar var tabii ki. Ancak büyükşehirlerde tercih hakkı daha geniş bir yelpazede. Küçük illerimizde, ilçelerimizde ne yazık ki çok seçenek olmayabiliyor.
Ve artık üzgünüm diploma yetkinlik veriyor ancak yeterlilik kazandırmıyor.
.
Kırılgan erkeklik, yorulan kadınlık: İlişkilerde yeni roller
Dr. Gamze Gezginci
07.07.2025 - 00:08
Yayınlanma
07.07.2025 - 00:08
Güncelleme
Birliktelik sandığımız şey bazen aslında tek başına ayakta durmaya çalışan birinin hikâyesidir. Son yıllarda seans odamda sıkça duyduğum cümlelerden biri şu: “Hep ben güçlüydüm bu yüzden de hep ben taşıdım.”
Bu cümleyi kuranlar çoğunlukla kadınlar…Ve taşıdıkları şey sadece evin yükü değil duygusal yük, ilişkisel sorumluluk, çocukların ihtiyaçları, duygusal bağları ayakta tutma çabası.
Karşılarında ise çoğu zaman kırılgan ama görünmez bir sessizlik hâkim.
Erkeklik, hâlâ birçok kültürde “güçlü olmalısın, çözüm odaklı olmalısın, hislerini içine atmalısın” kalıplarına sıkıştırılmış durumda. Ama işin ironik tarafı bu kalıplar hem erkekleri yıpratıyor hem de ilişkideki kadını yalnızlaştırıyor.
Yeni çağda roller değişti ama duygular hâlâ gizli
Kadınlar artık üniversite mezunu, kariyer sahibi, ekonomik olarak bağımsız. Ama ilişkide hâlâ “duygusal emekçi” olan taraf çoğunlukla kadın. Erkek ise dış dünyada yorulsa da duygusal alanda dinlenen, kendini ifade etmekten çekinen, çoğu zaman da değişim taleplerine “ama ben buyum” cevabını veren taraf oluyor.
Erkeklerin kırılganlığı çoğu zaman sessizlikle, öfkeyle ya da kaçışla maskeleniyor. Kadınların ise bu kırılganlık karşısında iki yolu oluyor: Ya daha da güçlü olmak zorunda kalıyorlar ya da hırçınlaşıyorlar.
İlişkilerde “eşitlik” sadece iş bölümüyle olmaz
Evin işini paylaşmak bir adımdır. Ama asıl ihtiyaç duyguların paylaşılması, yüklerin içten bölüşülmesidir. Bir ilişkide “eşitlik”, sorumluluğu sadece kadının taşımasıyla değil; duyguların birlikte konuşulması, yorgunlukların karşılıklı görülmesiyle başlar.
Bugünün erkekliği, yeniden tanımlanmaya muhtaç. “Ben senin omzun olamam ama sana yaslanabilirim” diyebilen, güçlü görünme takıntısını bırakıp “yardım istemeyi bilen” bir erkeklik olmalıdır.
Ve bugünün kadınlığı…
Yalnızca “taşıyan” olmanın yorgunluğunu dile getirebilen, sınır koyabilen, duygusal sorumluluğun sadece bir kişiye ait olmadığını hatırlatabilen bir kadınlık…
Son söz: Aşk, eşit yükle daha uzun yol alır
Geleneksel roller değişiyor, ama bu değişimin adil olması için duygular da konuşulmalı.
Kadının sadece “güçlü” olması değil, güvende de hissetmesi gerekir.
Erkeğin sadece “sağlam durması” değil, duygularını da gösterebilmesi gerekir.
İlişkiler artık duygusal dayanışmayı bekliyor.
Ve belki de en çok, her iki tarafın da şunu diyebilmesini: “Yorulduğunda seninle yavaşlayabilirim.”
.
İlişkisinde “Biz Şimdi Neyiz?” Diye Soranlara: Situationship’siniz!
Dr. Gamze Gezginci
14.07.2025 - 00:00
Yayınlanma
13.07.2025 - 23:32
Güncelleme
Gençler arasında sıkça duyduğumuz cümlelerden biri biz birlikteyiz ama adı yok.
Ya da sevgili değiliz ama sürekli konuşuyoruz.
Bu ifadeler, yeni nesil ilişki biçiminin en belirgin yansıması. İnsanlar bir arada olmak istiyor ancak aynı zamanda bağlanmaktan, tanım koymaktan, sorumluluk almaktan da korkuyor.
Bu belirsiz ilişkinin de bir adı var tabii ki: Situationship
Bağlanma kuramının modern bir sahnesi gibi. Kaçıngan bağlanma şeması olan bireyler için ideal bir ilişki biçimi. Yakınlık kuruyor ancak asla tam olarak bağlanmıyor.
Kaygılı bağlananlar için ise adeta bir tuzak… Bu bireyler de sürekli belirli tanımlar, sınırlar ve güven arıyor ancak karşılık bulamıyor.
Bu tür ilişkilerde sık duyulan taraflardan birinin sürekli olarak “Biz şimdi neyiz?” sorusu karşısında partnerin bu sorudan rahatsız olup geri çekilmesi döngüsü ne yazık ki yine günümüz tabiriyle toksik ilişkinin zeminini oluşturuyor.
Ara ara yoğun duygular ve hemen sonrasında aniden mesafe…
Modern Zamanların Aşkı Situationship mi?
Dijitalleşme, özgürlük arayışı, yalnızlık ve bağlanma korkusu… Hepsi birleşince ortaya tanımsız ama duygusal bir zemin çıkıyor. Bir mesajla başlayan, bir story ile anlam kazanan, bir anda kaybolan “ilişkiler”.
Ama sorun şu: İlişkiler tanımsızlaştıkça, duygular da tanımsızlaşıyor.
Kırgınlıklar adlandırılamıyor, hayal kırıklıkları sahiplenilmiyor. Çünkü “zaten resmi bir şey değildik ki!” savunması her zaman hazır.
Son zamanlarda bu ilişkilerin görülme sıklığı artıyor. Bu kadar hızlı yaygınlaşmasının sebepleri arasında sorumluluk almama ancak aynı zamanda da yalnız kalmama isteği var.
Bireyler bağlanma ihtiyacını özgürlük illüzyonu içinde bir şeyler yaşayarak kısa vadeli doyurmak istiyor.
Ama bu denklemin sonunda çoğu zaman yorgunluk, kafa karışıklığı ve duygusal tükenmişlik ortaya çıkıyor.
Sonuç olarak her ilişki tanıma muhtaç olmayabilir belki evet ancak her duygusal bağ netlik ister.
Eğer bir ilişkide; sürekli sorguluyorsan, kendini değersiz hissediyorsan, belirsizlik seni kemiriyorsa orada durup kendinize şu soruyu sormanız gerekir:
Bu bağ bana iyi geliyor mu?
Kendine sadık kalmak, ilişkilerdeki en sağlam tanımdır.
İlişkinizin adı olmasa da sizin bir adınız, bir değeriniz bu doğrultuda da bir yönünüz olmalı.
.
Dijital İz Bırakan Tatil: Çocuğunuzun Fotoğrafı Kimlerin Elinde?
Dr. Gamze Gezginci
21.07.2025 - 11:15
Yayınlanma
21.07.2025 - 11:16
Güncelleme
Bundan 40 yıl önce biri ebeveynlerinize “biliyor musun bir mekânda otururken orada kimlerin olduğunu bu cihazdan görüp hem de onlara mesaj atabileceksin” dese bu onlara muhtemelen oldukça hayali gelirdi. Ya da senin verilerini analiz ederek seni tanıyan bir yapay zekâ olacak ve sen onunla konuşacaksın sana cevap verecek deseler… O günün şartlarında anlaşılması güç olan ancak günümüzde oldukça basit ve normalleşen bu yeniliklerin artık daha da kritik bir boyutu var: Dijital Ayak İzi.
Uzmanlar konuşuyor, anlatıyor; bilen biliyor. Ancak hâlâ farkında olmayan, önemsemeyen ya da “bize bir şey olmaz” diyen çok kişi var. Özellikle tatil dönemlerinde, çocukların mayolu, deniz kenarında ya da ev ortamındaki özel anlarının sosyal medyada paylaşılması, bu dijital ayak izinin en tehlikeli halkasını oluşturuyor.
Dijital Ayak İzi Nedir ve Neden Önemli?
Dijital ayak izi, internette paylaştığımız her fotoğraf, yazı ve verinin geride bıraktığı kalıcı izdir. Bu iz, silmek isteseniz bile çoğu zaman tamamen silinmez. Çocuğunuzun bugün paylaştığınız bir fotoğrafı, yıllar sonra okul ortamında zorbalığa, sosyal dışlanmaya veya iş görüşmesinde bile istenmeyen bir sürprize dönüşebilir.
Interpol’ün 2024 verilerine göre, internette dolaşan çocuk fotoğraflarının %50’sinden fazlası izinsiz şekilde istismar amaçlı sitelere düşüyor. UNICEF ise, bu görsellerin %80’inin bizzat ebeveynler tarafından yüklenen içeriklerden türediğini raporluyor. Yani çoğu zaman çocuklarımızı korumaya çalışırken, onları istemeden en büyük tehlikenin kapısına götürüyoruz.
Bir Tatil Fotoğrafı Nelere Yol Açabilir?
Siber zorbalık ve kimlik hırsızlığı riski, çocuğun gelecekteki iş, okul ya da sosyal hayatında olumsuz algılar, internette geri dönüşü olmayan, silinmeyen bir mahremiyet kaybına yol açabilir. Üstelik sosyal medya algoritmaları bu içerikleri ne yazık ki sadece arkadaşlarınıza değil, verilerini satın alan şirketlere hatta kötü niyetli kişilere kadar ulaştırabiliyor.
Ebeveynler Ne Yapabilir?
- Çocuğunuzun mayolu veya özel an fotoğraflarını paylaşmayın. Paylaşmanız gerekirse de yüzü kapalı bir şekilde olmalı veya profilinizi herkese açık moddan çıkararak, kapalı hale getirin.
- Anılarınızı özel olarak saklayın. Yine eskilerin uygulaması olan basılı albümler, hard disk gibi kendi dijital saklama alanlarınıza aktaracağınız albümler, çocuğunuzun güvenliğini ve mahremiyetini daha iyi koruyacaktır.
- Ve en önemlisi paylaşmadan önce şu soruyu sorun kendinize: “Bu fotoğrafı çocuğum 10 yıl sonra görse gurur mu duyar, utanç mı hisseder?”
Sizin için eğlenceli olan, sizi güldüren çocuğunuzun o tatlı, şirin, komik olarak tanımladığınız anları bırakın size ve yakınlarınıza özel kalsın. Çocuğunuz ergenlik dönemine geldiğinde acaba sizin yüklediğiniz aynı anlamı yükleyecek mi? Çocuğunuzun eline yüzüne bulaştırdığı bir çikolatayı komik bulup paylaşırken sizin izleyen, çocuğunuzun ise o anı yaşayan olduğunu unutmayın.
.
Dijital iz bırakan tatil: Çocuğunuzun fotoğrafı kimlerin elinde?
Dr. Gamze Gezginci
22.07.2025 - 00:00
Yayınlanma
21.07.2025 - 18:26
Güncelleme
Bundan 40 yıl önce biri ebeveynlerinize “biliyor musun bir mekânda otururken orada kimlerin olduğunu bu cihazdan görüp hem de onlara mesaj atabileceksin” dese bu onlara muhtemelen oldukça hayali gelirdi. Ya da senin verilerini analiz ederek seni tanıyan bir yapay zekâ olacak ve sen onunla konuşacaksın sana cevap verecek deseler… O günün şartlarında anlaşılması güç olan ancak günümüzde oldukça basit ve normalleşen bu yeniliklerin artık daha da kritik bir boyutu var: Dijital Ayak İzi.
Uzmanlar konuşuyor, anlatıyor; bilen biliyor. Ancak hâlâ farkında olmayan, önemsemeyen ya da “bize bir şey olmaz” diyen çok kişi var. Özellikle tatil dönemlerinde, çocukların mayolu, deniz kenarında ya da ev ortamındaki özel anlarının sosyal medyada paylaşılması, bu dijital ayak izinin en tehlikeli halkasını oluşturuyor.
Dijital Ayak İzi Nedir ve Neden Önemli?
Dijital ayak izi, internette paylaştığımız her fotoğraf, yazı ve verinin geride bıraktığı kalıcı izdir. Bu iz, silmek isteseniz bile çoğu zaman tamamen silinmez. Çocuğunuzun bugün paylaştığınız bir fotoğrafı, yıllar sonra okul ortamında zorbalığa, sosyal dışlanmaya veya iş görüşmesinde bile istenmeyen bir sürprize dönüşebilir.
Interpol’ün 2024 verilerine göre, internette dolaşan çocuk fotoğraflarının %50’sinden fazlası izinsiz şekilde istismar amaçlı sitelere düşüyor. UNICEF ise, bu görsellerin %80’inin bizzat ebeveynler tarafından yüklenen içeriklerden türediğini raporluyor. Yani çoğu zaman çocuklarımızı korumaya çalışırken, onları istemeden en büyük tehlikenin kapısına götürüyoruz.
Bir Tatil Fotoğrafı Nelere Yol Açabilir?
Siber zorbalık ve kimlik hırsızlığı riski, çocuğun gelecekteki iş, okul ya da sosyal hayatında olumsuz algılar, internette geri dönüşü olmayan, silinmeyen bir mahremiyet kaybına yol açabilir. Üstelik sosyal medya algoritmaları bu içerikleri ne yazık ki sadece arkadaşlarınıza değil, verilerini satın alan şirketlere hatta kötü niyetli kişilere kadar ulaştırabiliyor.
Ebeveynler Ne Yapabilir?
- Çocuğunuzun mayolu veya özel an fotoğraflarını paylaşmayın. Paylaşmanız gerekirse de yüzü kapalı bir şekilde olmalı veya profilinizi herkese açık moddan çıkararak, kapalı hale getirin.
- Anılarınızı özel olarak saklayın. Yine eskilerin uygulaması olan basılı albümler, hard disk gibi kendi dijital saklama alanlarınıza aktaracağınız albümler, çocuğunuzun güvenliğini ve mahremiyetini daha iyi koruyacaktır.
- Ve en önemlisi paylaşmadan önce şu soruyu sorun kendinize: “Bu fotoğrafı çocuğum 10 yıl sonra görse gurur mu duyar, utanç mı hisseder?”
Sizin için eğlenceli olan, sizi güldüren çocuğunuzun o tatlı, şirin, komik olarak tanımladığınız anları bırakın size ve yakınlarınıza özel kalsın. Çocuğunuz ergenlik dönemine geldiğinde acaba sizin yüklediğiniz aynı anlamı yükleyecek mi? Çocuğunuzun eline yüzüne bulaştırdığı bir çikolatayı komik bulup paylaşırken sizin izleyen, çocuğunuzun ise o anı yaşayan olduğunu unutmayın.
.
Dijital iz bırakan tatil: Çocuğunuzun fotoğrafı kimlerin elinde?
Dr. Gamze Gezginci
22.07.2025 - 00:00
Yayınlanma
21.07.2025 - 18:26
Güncelleme
Bundan 40 yıl önce biri ebeveynlerinize “biliyor musun bir mekânda otururken orada kimlerin olduğunu bu cihazdan görüp hem de onlara mesaj atabileceksin” dese bu onlara muhtemelen oldukça hayali gelirdi. Ya da senin verilerini analiz ederek seni tanıyan bir yapay zekâ olacak ve sen onunla konuşacaksın sana cevap verecek deseler… O günün şartlarında anlaşılması güç olan ancak günümüzde oldukça basit ve normalleşen bu yeniliklerin artık daha da kritik bir boyutu var: Dijital Ayak İzi.
Uzmanlar konuşuyor, anlatıyor; bilen biliyor. Ancak hâlâ farkında olmayan, önemsemeyen ya da “bize bir şey olmaz” diyen çok kişi var. Özellikle tatil dönemlerinde, çocukların mayolu, deniz kenarında ya da ev ortamındaki özel anlarının sosyal medyada paylaşılması, bu dijital ayak izinin en tehlikeli halkasını oluşturuyor.
Dijital Ayak İzi Nedir ve Neden Önemli?
Dijital ayak izi, internette paylaştığımız her fotoğraf, yazı ve verinin geride bıraktığı kalıcı izdir. Bu iz, silmek isteseniz bile çoğu zaman tamamen silinmez. Çocuğunuzun bugün paylaştığınız bir fotoğrafı, yıllar sonra okul ortamında zorbalığa, sosyal dışlanmaya veya iş görüşmesinde bile istenmeyen bir sürprize dönüşebilir.
Interpol’ün 2024 verilerine göre, internette dolaşan çocuk fotoğraflarının %50’sinden fazlası izinsiz şekilde istismar amaçlı sitelere düşüyor. UNICEF ise, bu görsellerin %80’inin bizzat ebeveynler tarafından yüklenen içeriklerden türediğini raporluyor. Yani çoğu zaman çocuklarımızı korumaya çalışırken, onları istemeden en büyük tehlikenin kapısına götürüyoruz.
Bir Tatil Fotoğrafı Nelere Yol Açabilir?
Siber zorbalık ve kimlik hırsızlığı riski, çocuğun gelecekteki iş, okul ya da sosyal hayatında olumsuz algılar, internette geri dönüşü olmayan, silinmeyen bir mahremiyet kaybına yol açabilir. Üstelik sosyal medya algoritmaları bu içerikleri ne yazık ki sadece arkadaşlarınıza değil, verilerini satın alan şirketlere hatta kötü niyetli kişilere kadar ulaştırabiliyor.
Ebeveynler Ne Yapabilir?
- Çocuğunuzun mayolu veya özel an fotoğraflarını paylaşmayın. Paylaşmanız gerekirse de yüzü kapalı bir şekilde olmalı veya profilinizi herkese açık moddan çıkararak, kapalı hale getirin.
- Anılarınızı özel olarak saklayın. Yine eskilerin uygulaması olan basılı albümler, hard disk gibi kendi dijital saklama alanlarınıza aktaracağınız albümler, çocuğunuzun güvenliğini ve mahremiyetini daha iyi koruyacaktır.
- Ve en önemlisi paylaşmadan önce şu soruyu sorun kendinize: “Bu fotoğrafı çocuğum 10 yıl sonra görse gurur mu duyar, utanç mı hisseder?”
Sizin için eğlenceli olan, sizi güldüren çocuğunuzun o tatlı, şirin, komik olarak tanımladığınız anları bırakın size ve yakınlarınıza özel kalsın. Çocuğunuz ergenlik dönemine geldiğinde acaba sizin yüklediğiniz aynı anlamı yükleyecek mi? Çocuğunuzun eline yüzüne bulaştırdığı bir çikolatayı komik bulup paylaşırken sizin izleyen, çocuğunuzun ise o anı yaşayan olduğunu unutmayın.
.
YKS tercih dönemi: Herkes uzman, peki ya sen?
Dr. Gamze Gezginci
28.07.2025 - 00:00
Yayınlanma
27.07.2025 - 18:28
Güncelleme
YKS sonuçları açıklandı. Şimdi tercih zamanı. Bizim insanımız doğuştan gelen bazı uzmanlık alanlarına sahiptir. Siyaset, ekonomi, sağlık ve tercih danışmanlığı… Akrabalar, komşu teyzeler, yurtdışında master’a giden oğlu/kızı olan aile dostları bir anda rehber öğretmen ya da tercih danışmanı olarak hayatımıza dahil olur.
Sonuçların açıklanmasının ardından çok sevdiğim Rehber Öğretmen ve Uzman Psikolojik Danışman Sevcan Duğan hocamla sohbet ederken bu konuya değindi. Herkesin gençlerin hayatı ve tercihleri konusunda görüş bildirmesi üzerine konuştuk. Ben de kendisinden müsaade alarak bu konuyu bu hafta köşeme taşıma kararı aldım. Kendisine şükranlarımı sunuyorum.
Tercih dönemi bir gencin hayatında ciddi bir kriz. Hele ki hayal ettiği puanı alamamışsa ya da sıralaması istediği gibi değilse… İstediği bölüm var ama üniversite yok, üniversite var ama bölüm yok… İşte tam bu noktada devreye “iyi niyetli” uzmanlarımız giriyor. Kimi kendi gençliğinde yapamadığı hayalleri senin tercihlerine yüklüyor, kimi “garanti meslek” takıntısını listeye sokuyor. Ve genç, farkında olmadan başkasının rüyasını yaşamaya başlıyor.
Komşu Ayşe Teyze, “Benim yeğenim hukuk yazdı, şimdilerde çok iyi maaş alıyor, sen de yaz” diye arıyor. Dayı, “Eskiden mühendislik en iyisiydi, garanti iş!” diye bastırıyor. Aile dostunun yurtdışında master yapan çocuğu, sosyal medyada hikaye atıp “Türkiye’de şu bölümü okuma, boşuna uğraşma” diye içerikler yayınlıyor. Daha ne olduğunu anlamadan, sanki bütün mahalle bir anda tercih danışmanı oluyor.
Oysa Sevcan hocamın da altını çizdiği gibi bu sürecin asıl odak noktası gencin kendisi olmalı. Çünkü tercihler yalnızca bir liste değil; bireyin gelecekteki mesleğini, yaşam biçimini, hatta bazen sosyal çevresini belirleyen bir yol haritası. Olay sadece tavsiye almak değil; bazen bu tavsiyeler, gencin kendi sesini tamamen bastırıyor.
Peki, bu kadar sesin arasında genç kendi yolunu nasıl bulacak?
O yüzden gençler, size sesleniyorum: Bu süreçte herkesin diploması var ama sadece çerçevesi yok! Yani herkes konuşur, herkes “ben bilirim” der. Dinleyin, gülümseyin ama direksiyonu kimseye kaptırmayın. Çünkü sonunda o sıralarda oturacak, sabahlamaları çekecek olan ve yıllarca o mesleği yapacak olan sensin.
NE YAPMALI?
Kendi yolunu çizmek için bir taktik: Gürültüden uzaklaş, kulaklıkları tak ve şu üç soruyu kendine sor:
1. Ben gerçekten ne istiyorum? (Başkalarının değil, kendi hayalim ne?)
2. Beş-on yıl sonra kendimi nerede görmek istiyorum?
3. Hangi alan beni motive eder, çalışırken zamanın nasıl geçtiğini unutturur?
Ve unutma, YÖK Atlas gibi resmi kaynaklar, rehber öğretmenler ve gerçek deneyimler, komşunun “benim yeğenim öyle yaptı” tavsiyesinden çok daha güvenilir.
AKADEMİSYENLERLE GÖRÜŞÜN!
En güvenilir kaynaklarda biri de akademisyenlerdir. Alanı ne olursa olsun farklı bölümlere de ders verme, lisansüstü eğitim tecrübeleri, süreçlere hakimiyetleri sebebiyle üniversite ve bölümler konusunda lisans üstü bakış açılarına sahip olmaları sebebiyle güvenilir kaynaklardır.
İŞ GARANTİLİ MESLEKLER?
İstihdam alanı daha geniş meslekler olsa da her dönemin popüler meslekleri oluyor. Ne yazık ki birkaç yıla kadar mezun sayılarındaki artış sebebiyle bu popülerlik azalıyor. Bu nedenle mezun olur olmaz iş bulacağım düşüncesi üzgünüm bir ütopik. Çünkü meslek sizi tek başına bir yere taşımaz. Mesleği taşıyacak olan sizsiniz.
Bu alanda iş yok? Diyenlere peki yapanlar nasıl yapıyor diyerek cevap verebilirsiniz. Mesleğinizi vazgeçilmez kılacak olan sizsiniz. Daha önceki köşe yazılarımda da ele aldığım gibi diploma size yetkinlik verir ancak tek başına yeterlilik vermez. Bu meslekte sizi bir yere konumlandıracak olan kendi isminiz olacak. Yani SİZ’siniz.
ONLARLA DÜŞÜNCELERİNİZİ DEĞİL BİLGİLERİNİZİ PAYLAŞIN!
Şunu yapmalısın, bunu yazmalısın söylemleri şahsi kanaatlerdir. Ancak yetişkinler olarak gençlerimizin bu süreçte yanlarında olmak istiyorsak onlara göz önünde bulundurmaları gereken faktörleri hatırlatmamız yeterli. Onlarla yorumlarınızı paylaşmayın. Bilgilerinizi paylaşın. Bilgi esastır. Bilgi değişmez. Ancak düşünceler görecelidir. Size göre yorucu olan bir meslek diğerine göre yaşam biçimi olabilir.
Elbette aileler, akrabalar fikirlerini söylesin; dinlemek zararlı değil. Ancak son söz, hayatı yaşayacak olan gençte olmalı. Çünkü o sıralarda oturacak, o dersleri çalışacak ve yıllarını o mesleğe adayacak olan, tavsiye verenler değil; karar veren genç olacak.
Unutmayalım, tercih süreci sadece bir liste değil, bir yol ayrımıdır. Herkes konuşabilir, herkesin bir fikri olabilir. Ama direksiyon hep sende olmalı. Gürültüyü sustur, kendi sesini dinle. Çünkü geleceğini, başkasının değil, kendi hayalinle inşa edeceksin.
.
Türk işi Kahinlik Beklentisi: Ben Susayım “O” Anlasın
Dr. Gamze Gezginci
04.08.2025 - 09:36
Yayınlanma
04.08.2025 - 09:37
Güncelleme
“Yok bir şey.”
Bu cümleyle başlayan kaç iletişim cinayeti oldu acaba?
Çünkü biri “yok bir şey” diyorsa orada her şey vardır. Hem de taş gibi, sessiz, küskün ve nereye koyacağını bilemediğin cinsten bir her şey…
Aslında pasif-agresif dünyamızın en rafine silahı bu söylem.
Bu pasif-agresif davranış biçimi kısa vadede “üstünlük” sağlar gibi görünür:
“Ben konuşmuyorum. Çünkü haklıyım.”
Ama uzun vadede ilişkileri içten içe çürütür. Konuşulmayan her duygu daha sonra başka yerden sızar: alay, küçümseme, kırgınlık, bazen de “hiçbir şey hissetmeme”.
Hani diyorlar ya bir ilişkide konuşarak kavga ediliyorsa hâlâ umut vardır. Ancak biri konuşmayı bırakmışsa o ilişki bitmiştir. Bu sistem keşke bu kadar basit olsaydı. Çünkü biri susuyorsa ve gitmiyorsa işte orada artık “iyileşme” değil, “süründürme” başlar.
Susmak bazen bir “bitti”nin provasını yapmak gibidir. Ama daha zalimcedir çünkü hâlâ yanındasındır ve kelimelerin yoktur.
Sevgililer arasında mesela… Tartışma büyür, sesler yükselir ve sonra… biri susar. Diğeri kıvranır.
— Bir şey söyle bari!
— Söyleyecek bir şey yok.
İşte orası çöküş noktasıdır. Artık kelimeler değil, bakışlar çatışır. Telefona bakar, hikâye atılır ama mesaj cevaplanmaz. O meşhur “görüldü” damgası da zaten dijital çağın tokadı gibi fiziksel temas yok ama ruhsal iz bırakır.
Ebeveyn-çocuk ilişkisinde de işler farklı değil. Çocuk hata yapar, anne-baba “Ben seninle konuşmak istemiyorum.” der. Ceza sandığımız sessizlik, aslında çocuğun kafasında yankılanan bir depremdir. Çünkü çocuk için en temel ihtiyaç, kabul görmek, sevildiğini duymaktır. Susturularak değil, konuşularak büyür çocuklar. Ama biz hâlâ “susayım da anlasın” derdindeyiz.
Arkadaşlıklarda daha da sinsidir bu. Bir şey olur, kırılırsın ama yüzüne vurmazsın, uzaklaşırsın… Aramayı kesersin. Arada hikayelerine bakarsın ama beğenmezsin. Hatta ortak gruptan sessizce çıkar, bir nevi “sana küstüm ama sen anlamazsan sorun senin” evresine geçersin.
Peki sorun kimin? Susanın mı, anlayamayanın mı? Belki de artık kimsenin değil… Çünkü biz konuşmayı değil, susarak ima etmeyi öğrenmiş bir toplumuz.
Sessizlik duvar örmektir. Duvar ördüğünüzde içeri kimse giremez. Ancak aynı zamanda sen de çıkamazsın. İlişkiler konuşularak düzelir, susularak değil.
Çünkü iletişim, ne söylediğin kadar, neyi söylemediğinle de ilgilidir.
Ama söylemiyorsan neden sustuğunu da belli etmelisin. Yoksa karşı taraf kendi senaryosunu yazar, başrolünü sana sormadan verir, sonunda sen hem kötü adam hem figüran olursun. Kimi zaman konuşmadığın için değil, yanlış anlaşıldığın için kaybedersin.
Susmak bazen altın olabilir ama ilişki dediğin şey, altın değildir.
Canlıdır. Nefes alır.
Oksijeni de kelimelerdir.
O yüzden bazen tek bir “konuşabilir miyiz?” sessizliğin verdiği bin cezadan daha iyileştiricidir.
.
Labubu bebekleri çocukların yeni kabusu mu?
Dr. Gamze Gezginci
11.08.2025 - 12:19
Yayınlanma
11.08.2025 - 12:20
Güncelleme
1
Paylaşım
Ebeveynler hatırlar… Bir dönem mavi balina oyunu vardı. Sonrasında bir oyunda yer alan momo adlı karakter yüzünden belirli bir yaş aralığındaki çocuklarda uyku problemi, evde tek kalamama, tek başına evin içinde başka odaya gidememe gibi durumlarda artış yaşanmaya başladı. Bir sonraki yıl da çocuklar arasında yine bir oyun yayıldı: Kanlı para. İsminden de anlaşılacağı gibi çocuk dünyasına hiç de ait olmayan bu sözde oyunda amaç birbirlerinin ellerini kanatmaktı. Bu oyunun da hemen arkasından yine bir sözde oyuncak karakteri popüler oldu: Huggy Wuggy. Tabii ki bu karakterin oyuncakları hemen her yerde satılmaya başlandı. Çocuklar arasında popüler hale geldi. Ebeveynlerden çocuk istiyor diye alanı oldu. Oyuncağa yönelik eleştiriler artınca oyuncağın satışı yasaklandı. Ancak huggy wuggy yine belirli bir yaş aralığındaki çocukların davranışlarını çoktan etkilemişti…
Şimdi de yeni bir furya başladı: Labubu bebekleri. Merkezime başvuran ebeveynlerden de gözlemlediğim kadarıyla şu anda ilk çocukluk (3-6 yaş) ve ilkokul (7-11) yaş aralığındaki çocukların duygu tanıma ve duygu düzenleme becerilerindeki sorunlar oldukça artmış durumda. Duygu düzenleme ile oyuncak bebeğin ne ilgisi var diyenleriniz olursa, palyaçodan korkan biriyle tanıştınız mı hiç? diye sormak isterim… Bunu bir düşünün…
Son aylarda sosyal medya platformlarının da etkisiyle labubu bebekleri fenomen haline geldi. Masum bir peluş gibi görünse de bazı ülkeler tehlikeyi hemen fark etti ve oyuncağı yasakladı. Darısı ülkemizin başına diyorum. Neden böyle diyorum gelin bir bakalım.
Labubu bebekleri, çocuk dünyasına ilişkin “güzel” ve “sevimli” algısına ters düşen korku estetiğine yönelik öğeler barındırıyor.
Küçük yaş grubu çocuklarda estetik algısı henüz gelişme aşamasında olduğu için bu tür figürler “güzel ile korkutucu” arasındaki sınırı bulanıklaştırıyor. Yani mutluluk ile öfke duygusunun karışması gibi birbirine zıt iki kavram iç içe geçmeye başlıyor. Bu da bazı çocuklarda kaygı tepkilerine bazılarında ise korku unsurlarına karşı duyarsızlaşmaya yol açabiliyor.
Duygusal düzenleme becerileri ve korku ile ilişki
Korku figürüne “tatlı” bir kılıf giydirilmesi, çocuğun iç dünyasında karışık mesajlar yaratabiliyor. “Korkulacak şey sevimli de olabilir.” Bu ikilemler, özellikle 7 yaş altı çocuklarda gerçek ile kurgu arasındaki ayrımı netleştirmeyi zorlaştırmaktadır. Özellikle 10 yaş altı çocuklarda estetik ve korku kavramı netleşmediği için tasarımı “korkutucu-sevimli” arasında kalan oyuncaklar dikkatle seçilmelidir.
Senin Labubu bebeğin yok mu? Bak benim var!
Okullarda ve arkadaş gruplarında popüler olan her obje, sosyal kabulün bir parçası haline gelir. Labubu bebekleri de bu sosyal statü aracılığıyla çocuklar arasında “senin yok mu, benim var” karşılaştırmalarına ve tüketim baskısına neden olabilir. Taklit davranışının güçlü olduğu ilkokul çağında, oyuncakla ilişkili “korku taklitleri” veya “rol oyunları” gerçek yaşam davranışlarına geçici de olsa yansıyabilmektedir.
Kör kutu etkisi
Labubu figürleri genellikle “kör kutu” sistemiyle satılıyor. Yani çocuklar hangi modeli alacağını bilmeden satın alıyor. Bu yöntem, çocukta sürpriz duygusunu beslerken aynı zamanda tekrar tekrar satın almaya yönelten bir ödül-beklenti döngüsü oluşturuyor. Bu yöntem ile satılan başka oyuncaklar da var ne yazık ki. Ailelerin bu konuda da dikkat etmesini öneriyorum. Çünkü bu pazarlama taktiği erken yaşta tüketim alışkanlıklarının ödül-bağımlılık mekanizmasına bağlanmasına zemin hazırlayabiliyor. Bu sebeple kör kutu alışverişinin sınırları belirlenerek çocuklara bu pazarlama tekniğinin işleyişi anlatılmalıdır.
Her pelüş oyuncak ne yazık ki sadece bir pelüş oyuncak değildir. Çocuk dünyası biz yetişkinlerin göremediğini görür. Bu tür figürlerin çocuk dünyasında ne tür anlamlar ürettiğini görmek ve yönlendirmek gerekir.
Her oyuncak aslında bir hikâye anlatır. Önemli olan çocuğun bu hikâyeyi nasıl okuduğudur.
..
Nişan sürecinde neden kavgalar çoğalır?
Dr. Gamze Gezginci
18.08.2025 - 00:00
Yayınlanma
17.08.2025 - 23:44
Güncelleme
Evlilikte keramet olmadığının artık hepimiz farkındayız. Evlenince bir şeylerin düzelmediğinin de. Yazın sonuna doğru yaklaşırken köprüden önce son çıkış gibi düğün ve nişan organizasyonlarının da yaz bitmeden yapılması için telaşlar yoğunluk kazandı. “Yan yanayken hiç kavga etmiyoruz uzaktayken sorun yaşıyoruz” söylemi yerini “sevgiliyken hiç kavga etmezdik nişan sürecinde birbirimize girdik” yakınmasına bıraktıysa bu haftaki yazı tam size göre…
Filmlerin fragmanlarını bilirsiniz. Fragmanı izleyip çok güzel olduğunu düşündüğünüz bir filmi izleyip hayal kırıklığına uğradığınız oldu mu hiç? Ama fragmanı çok güzeldi… Çünkü filmin en iyi sahneleri koyulmuştu fragmana. Siz o kısa sürede filmin en iyi formunu gördünüz. Kalan ise sizin için koskoca bir zaman kaybı oldu. Zaten izleyiciyi filme çekmek için de fragmana en iyi sahnelerin koyulması gerekmez mi?
Evlilik de tam olarak böyle.
Sevgililik fragman,
Nişan genişletilmiş özet,
Evlilik ise filmin kendisi…
Sevgililik sürecinde çiftin kendisi vardır. Nişanlılık itibariyle bu saf aşk ilişkisine artık para bulaşır. Çiftin kendisi artı maddi durum şeklinde ilişki üç kişi yaşanmaya başlanır. Bir de o güne kadar göz ardı edilen aile faktörü de devreye girer. “Ailesinin bir önemi yok seni gelin/damat ilgilendirir” hipotezi burada çürür. Çünkü her birey bir aile sisteminin parçasıdır. Nişan organizasyonu bir şekilde gerçekleşir ve evliliğin ön izlemesi bundan sonra başlar.
Annemleri aramıyor muşsun?
Halamlar çaya bekliyor?
Babam aramış açmamışsın?
Düğün ne zaman olacak?
Kardeşine ev alındı biz kirada mı oturacağız?
Özetle beklentiler artık partnerinizden gelecek bir günaydın mesajı, iltifat, buluşma isteği değildir. Artık ilişkinin merkezinde siz ve partneriniz değil, “kendinizce olmazsa olmazlar” vardır. Bu olmazsa olmazlar neye kime göredir tartışılır tabii. Ancak net olan artık sizin gerçek siz olmadığınızdır. Mikro ve makro kültürünüzün bir ürünü olduğunuzdur.
“Evlenmek” için Evlenmek…
Yapılan araştırmalar, pek çok kimsenin eş seçerken önceden belirledikleri "ideal eş"e, ulaşmaları mümkün olmamakla birlikte, tasarladıkları ideal eş niteliklerine elden geldiğince bağlı kalmaya gayret ettiklerini göstermektedir. Evlilik öncesi yapılacak arkadaşlıklar hem bu "ideal tipin niteliklerinin belirlenmesi" ve hem de "bulunması" açısından yararlıdır. "ideal tip" kavramı göreceli bir kavramdır.
Herkese uygun ideal bir tip yoktur, ideal tip kişilere göre değişen bir çeşitlilik gösterir. Bireyler, ideal tiplerini kendileri oluştururlar.
Her duygusal ilişkinin evlenme ile sonuçlanmayacağını düşünerek yaklaşmak yaşanabilecek hayal kırıklıklarını engeller.
SON OLARAK;
Sadece evlilik organizasyonu hayaliyle bir duygusal ilişkiye başlamak, aç karna alışverişe çıkmak gibidir. Bilinçsizce gerekli gereksiz, ihtiyacınız dışı şeyler almanız mümkündür. Sepetinize neler koyduğunuzun farkına varmazsınız ta ki mideniz ağrıyana kadar…
..
Çocuğunuzu yeni eğitim dönemine hazırlama yolları
Dr. Gamze Gezginci
25.08.2025 - 12:56
Yayınlanma
25.08.2025 - 12:56
Güncelleme
Okulların açılmasına kısa bir süre kaldı. Eğitim dönemi, çocukların hayatına yeniden düzen, sorumluluk ve kuralların girmesi anlamına gelir. Yaz tatilinde çoğu ailede bir rahatlama olur; uyku saatleri kayar, ekran süreleri uzar, kurallar esner. Bu dönemde öğrenmeden uzak kalmak olağan bir durumdur. Ancak okullar açıldığında, bu esnek yaşam tarzından birden disiplinli bir rutine geçmek, çocuklarda kaygı ve direnç yaratabilir.
Birçok ebeveyn, çocuklarının yeni döneme hemen adapte olmasını bekler. Oysa ki ani geçişler çocukta “engellenmişlik hissi” uyandırır ve bu durum motivasyon kaybına yol açabilir. İşte bu nedenle, okul öncesi hazırlık süreci yalnızca kırtasiye alışverişinden ibaret değildir; çocuğunuzun bedensel, duygusal ve akademik olarak yeni döneme hazırlanması gerekir.
Uyku düzenini kademeli olarak düzenleyin
Araştırmalar, düzenli uykunun öğrenme kapasitesi, dikkat ve ruh hali üzerinde doğrudan etkili olduğunu göstermektedir. Tatilde geç yatan çocuklar için okul açılmadan en az bir hafta önce uyku saatlerini kademeli olarak erkene çekmek gerekir.
İlk ve ortaöğretim çağındaki çocukların 9–11 saat uykuya ihtiyacı vardır. Yatmadan önce ekran maruziyetini azaltmak, uykuya geçişi kolaylaştırır. Ayrıca düzenli uyku çocukların sabahları daha enerjik uyanmalarını sağlar.
Çalışma rutinine yumuşak bir başlangıç yapın
Uzun bir tatil sonrası çocuklardan birden saatlerce ders çalışmasını beklemek gerçekçi değildir. Öncelikle günlük 20–30 dakikalık tekrarlar, kısa okuma seansları veya eğlenceli öğrenme etkinlikleriyle başlanmalıdır. Bu süreçte amaç “ders çalıştırmak” değil, “zihni öğrenmeye hazırlamak” olmalıdır. Çocuğun sorumluluk bilincini artırmak için ders saatini birlikte planlamak faydalıdır.
Günlük rutinleri yeniden oluşturun
Okul hayatı yalnızca derslerden ibaret değildir, yaşam düzeninin tamamını etkiler. Çantanın ve kıyafetlerin bir gece önceden hazırlanması sabah stresi azaltır. Sağlıklı bir kahvaltı, çocuğun zihinsel performansını doğrudan etkiler. Oyun, spor ve sosyal etkinliklere de yer açmak, duygusal dengeyi korur.
Duygusal hazırlığı ihmal etmeyin
Yeni dönem, yeni öğretmenler, arkadaşlıklar ve dersler demektir. Bu da çocukta hem heyecan hem kaygı yaratabilir. Çocuğunuzla okul hakkında konuşun, kaygılarını küçümsemeden dinleyin. Ona, okulun yalnızca ders yapılan bir yer değil; aynı zamanda arkadaşlıkların kurulduğu, keşiflerin yapıldığı bir ortam olduğunu hatırlatın. Destekleyici ebeveyn tutumu, çocuğun güven duygusunu pekiştirir.
Okula hazırlık yalnızca defter-kitap almakla sınırlı değildir. Düzenli uyku, dengeli çalışma alışkanlıkları, sağlıklı beslenme ve psikolojik destek, çocuğunuzun okula uyumunu kolaylaştırır. Çocuğunuza bu dönemde anlayış ve rehberlik sunmak, yeni eğitim yılının sağlıklı ve başarılı geçmesi için en önemli adım olacaktır.
Önemli bir not: Okulda çok eğleneceksin, okulu çok seveceksin gibi söylemler sürekliliği yansıtmaması sebebiyle gerçekçi değildir. Bu tarz büyük beklentiler oluşturmak okul içerisinde yaşanan en ufak zorlayıcı bir durumda hayal kırıklığı oluşturabilir.
Okul alışverişinde nelere dikkat edilmeli? Cevap, haftaya bu köşede
.
Okul Alışverişi: Çocuğun İlk Yetişkinlik Deneyimi
Dr. Gamze Gezginci
01.09.2025 - 00:00
Yayınlanma
31.08.2025 - 23:54
Güncelleme
2
Paylaşım
Okul alışverişi çoğu zaman aileler için bir ihtiyaç listesi hazırlamaktan ibaret görünür. Oysa bu süreç, çocuk için yalnızca defter, kalem ya da çanta seçmek değildir; yaşamının ilk ciddi “yetişkin aktivitelerinden” biridir.
Bir çocuk için okul alışverişine katılmak; kendi kararlarını vermek, seçimlerinin sonuçlarını görmek ve sorumluluk almak anlamına gelir. Tıpkı yetişkinlerin markette, kıyafet mağazasında ya da iş hayatında verdikleri kararlar gibi…
O yüzden alışverişi yalnızca “eksikleri tamamlama” işi olarak değil, çocuğun kişilik gelişimine katkı sağlayan bir deneyim olarak görmemiz gerekir.
Okul Alışverişi Nasıl Olmalı?
Öncelikle günümüz kuşağında en sık görülen problemler arasında öncelik sıralaması, ihtiyaç-istek ayrımı, hazzı erteleme gibi bilişsel ve davranışsal süreçler yer almaktadır. Ne yazık ki bu sorunun temel dinamiklerinden biri de ebeveyn tutumudur.
Bu sebeple ilk iş olarak size heyecanlı gözlerle bakan çocuğunuzu karşınıza alıp ihtiyaç ile isteği ayırmayı öğretin. “Evet, bu çok güzel görünüyor ama listemizde var mı?” gibi küçük sorularla farkındalık kazandırın. Ayrıca bu alışverişte onun için ayrılan miktarı bilmelidir ki bu miktar doğrultusunda seçenekler arasında bütçeye uygun seçim yapmayı öğrenebilsin. Unutmayalım ki maddi sınırları öğrenmek, çocuğa gerçek yaşamın bir parçası olan kaynak yönetimini tanıtır.
Çocuğunuzu sürece dahil edin. Hangi kalemi, hangi suluk modelini istediğini sorun. Seçimlerine saygı duyun. Siz farklı bir renk defteri beğenseniz de çocuğun tercihini onaylamak, onun yetişkinlik duygusunu besleyerek karar verme becerisini geliştirir. İlerleyen günlerde duyma ihtimaliniz yüksek olan “ben artık bu modeli/rengi istemiyorum. Yenisini alalım.” talebine karşı da önlem alarak “Bu çantayı/eşyayı sen seçtin şimdi birlikte ona iyi bakacağız” demek, çocuğun yaptığı tercihin sorumluluğunu almayı öğrenmesini sağlar.
Araştırmalar, çocuklukta verilen küçük kararların, ileriki yaşlarda daha büyük ve kritik kararların temeli olduğunu gösteriyor. Bu sebeple sabırlı olun. Onun karar verme süresi, sizin hızınıza göre daha yavaş olabilir.
Çocuğunuzun seçtiği figürlere, süslere dikkat edin. Okulun bir gösteriş sahası olmadığını vurgulayın. “Ama bu benim en sevdiğim karakterli not defteri” şeklindeki minik isyanı duyar gibiyim. Böyle bir iletişim sürecinde odak noktayı; önemli olan o karakterli bir eşyaya sahip olmak değil, işlevsel-kullanışlı bir not defteri ihtiyacının karşılanması olduğuna çekmek gerekir.
Tüm ebeveynlere yeni eğitim-öğretim yılında sabır, çocuklarımıza da zihin açıklığı diliyorum. Hayırlara vesile olan bir eğitim yılına başlamamız dileğiyle…
.
Sorun çocuğunuzda değil, SİZDE!
Dr. Gamze Gezginci
15.09.2025 - 00:00
Yayınlanma
14.09.2025 - 23:54
Güncelleme
1
Paylaşım
“Hocam, bizim çocuk ders çalışmıyor.
Hocam, bizim çocuk bizi sadece banka gibi görüyor.
Hocam, bizim çocuk bizimle hiç sohbet etmiyor, hep telefonda tablette…”
- Peki, çocuğunuzla nasıl vakit geçirirsiniz?
Akşamları eve geliyoruz işte birlikteyiz.
- Peki eve geldiğinizde birlikte neler yaparsınız?
Hocam yorgun oluyoruz zaten tüm gün çalışmışız.
- Peki çocuğunuzla baş başa özel zaman ayırır mısınız?
Hocam o zaten odasından çıkmıyor. Sürekli telefonda tablette…
İşte bu tam bir kısır döngü... Çocuklar sanki bu hayata anne karnından telefon/tablet ve banka kartı ile birlikte doğmuş gibi davranıyoruz. Gelişimsel süreçte anne/babaların etkisini yok sayıyoruz. Doğal yaşam alanlarında, küçük yaşlardan itibaren kurallara uyma, sorumluluk bilinci ve ailenin beklentilerini/ideallerini karşılamaları davranış kodlarına kendiliğinden yüklendi. Zaten okuldaki öğretmenler de bu iş için yoklar mı! (?)
Çocuğunuzu sorumsuz diye suçlarken acaba ebeveyn olarak kendinizin ne kadar sorumluluk aldığını düşündünüz mü?
Aile bir sistemdir ve sistemde bir bireyin davranışı tüm üyeleri etkiler. Çocuğun ders çalışmaması ya da iletişimden uzaklaşması çoğu zaman sistemin bütünündeki bir dengesizliğin yansımasıdır.
Hemen cevapları duyar gibiyim: Onun için çalışıyoruz, ne isterse alıyoruz, bir dediğini iki etmiyoruz, her şeyi var, daha ne yapalım?
Öncelikle yetişkinler olarak kendi seçimlerimizin ve hayatımızın sorumluluğunu “onun için” kısmından çıkarıp “kendimiz için” kısmına çekerek başlayalım.
Çocukla aynı evde olmak aynı odada oturmak onunla vakit geçirmek değildir.
Araştırmalar, çocukların sorumluluk bilinci ve sosyal becerilerinin büyük ölçüde modelleme yoluyla geliştiğini göstermektedir. Yani çocuk, anne babasının sergilediği davranışları gözlemleyerek içselleştirir. Eğer ebeveynler evde iletişimden çok ekranlara, televizyon karşısında uyumaya, ayrı bir odaya çekilmeye, kendi başına bir şeyler yapmaya yöneliyorsa, çocukların da benzer şekilde sosyal etkileşimden kaçınması şaşırtıcı değildir. Ayrıca eşlerin kendi aralarında sohbet etmiyor oluşları da yine çocuklardaki iletişim becerilerini etkilemektedir.
Çocuklarımızı değiştirmeye çalışmadan önce aile sistemimizi gözden geçirmek en etkili müdahaledir. Bilim bize gösteriyor ki, ebeveynin küçük değişimleri, çocukta büyük gelişimlere yol açabilir.
..
Matematik Kadar Önemli: Duygu Okuryazarlığı!
Dr. Gamze Gezginci
29.09.2025 - 00:00
Yayınlanma
28.09.2025 - 23:55
Güncelleme
Öfke mi? Üzüntü mü?
Rahatsız olmak mı? Sinirlenmek mi?
Aşk mı? Arzu mu?
Heyecan arayışı mı? Beğenilme isteği mi?
İnsan doğduğu andan itibaren duygularla yaşar. Ama bu duyguları fark etmek, adlandırmak ve sağlıklı şekilde ifade etmek ne yazık ki doğuştan gelen bir beceri değildir.
İşte buna tam olarak duygu okuryazarlığı denilir…
Yani hem kendi duygularını hem de başkalarının duygularını anlayabilme, ifade edebilme ve yönetebilme yeteneği… Kaçımızda bu yetenek var? Ya da kaçımız bu beceriyi gerçekten önemsiyor?
Araştırmalar gösteriyor ki duygu okuryazarlığı yüksek olan çocuklar daha güçlü ilişkiler kuruyor, zorbalığa daha az maruz kalıyor ve okul başarısı da artıyor. Peki aileler bu beceriyi nasıl destekliyor? Üzgünüm ama şu an toplumda bırakın bunun desteklenmesini öncelikle yetişkinler olarak bizler bile bu beceriye sahip değiliz. Eh kişi de kendinde olmayanı bir diğerine nasıl aktarsın?(!)
Ben buraya çocuğunuz için birkaç not düşeyim de belki yetişkin olarak kendinize yönelik de çıkarımlar sağlayabilir. (Kızım-Gelinim misali…)
1. Duygularınızın Adını Koyun
Çocuklara duyguların ismini öğretmek çok kıymetli. “Oyun bozulduğunda öfkelendin, fark ettim.” gibi cümleler çocuğun duygu sözlüğünü geliştirir.
2. Model Olun
Ebeveynin kendi duygusunu ifade etmesi, çocuğa örnek olur. “Bugün kaygılı hissediyorum, biraz nefes alarak sakinleşeceğim.” gibi paylaşımlar hem normalleştirici hem öğreticidir. (Eşler arasında da “Sen zaten… ” cümlesiyle başlamak yerine hissettiğinizi söylemeyi deneyebilirsiniz)
3. Duyguları Bastırmayın
Kıskançlık, üzüntü, öfke… Hepsi insani duygular. Çocuğa “Bunu hissetmen çok normal.” diyebilmek, duyguyu inkâr yerine kabul etmeyi öğretir.
4. Paylaşım Alanı Açın
Gün sonunda “Bugün seni en çok ne mutlu etti?” diye sormak, duygu paylaşımını teşvik eder. Basit ama etkili bir yöntemdir (Tabii bunun için aile saati, sohbet saati gibi çocukla göz teması kurarak sohbet ettiğiniz bir zaman dilimi olmalı).
Sonuç olarak duygu okuryazarlığı, çocuklara kazandırabileceğimiz en önemli yaşam becerilerinden biridir. Çünkü duygularını tanıyabilen bir çocuk hem kendine hem çevresine daha şefkatli olur. Öyleyse Yunus Emre’nin şiirini hatırlayalım: İlim ilim ilmektir, ilim kendini bilmektir…
.
Chatbot terapi yapabilir mi?
Dr. Gamze Gezginci
06.10.2025 - 00:00
Yayınlanma
05.10.2025 - 23:38
Güncelleme
Yakın zamanda ABD’de 16 yaşında bir gencin intiharında Chatgpt’nin sorumlu olarak gösterilmesi ve gencin ailesinin suçlamasını yargıya taşıması sebebiyle sohbet robotlarının psikoterapi ve psikolojik danışmanlık süreçlerini yönetip yönetemeyeceği üzerine tartışma konusu baş göstermeye başladı.
Kendi ürettiğimiz teknolojiyi kendimizin yerine koyuyoruz ve insanlara özerk bir bakış açısıyla ruhsal iyileşme sağlamasını bekliyoruz. Bunun mümkün olabileceğini söyleyen bir kesim olsa da konu ruh sağlığı olunca ne yazık ki bu durum etik ve bilimsel açıdan oldukça mümkün olmamakla birlikte oldukça da endişe verici.
Son yıllarda dil üretim kapasitesi olağanüstü bir gelişim gösteren yapay zeka, insana benzer yanıtlar üreterek “anlaşıldığını hissettirme” etkisi oluşturabilmektedir.
Ancak bu etki, duygusal rezonans ve otantik empati ilişkiyi içermemektedir. Terapist, danışanın duygusunu sadece zihinsel düzeyde değil kalben de algılar ve bunu yapaylıktan uzak bir biçimde yansıtır.
Yapay zeka otantik empati kuramaz.
Çünkü otantik empati bilinçli bir seçim değil, duygusal bir varoluş halidir. Yapay zeka dilsel kalıpları tanıyarak buna uygun yanıtlar verir. Yani duygunun biçimini taklit eder ancak özünü hissedemez. Bu sebeple söyledikleri empatik görünebilir ancak duyguyu taşımak değildir.
Terapi ve psikolojik danışmanlık süreçleri yalnızca bilişsel düzeyde yürüyen bir diyalog değildir. Kurulan güvenli ilişki, sözcüklerin ötesinde duygusal düzenleme alanını oluşturur. Bazen bir sessizlikte bazen bakıştaki tedirginlikte ya da danışanın nefes alışverişindeki değişimde bile anlam görünür.
Bu mikroduygusal farkındalık, algoritmik sistemin erişemeyeceği bir düzeydir. Elbette birçok meslek dalı, yapay zekâ gibi teknolojik gelişmelerden verimli bir biçimde yararlanmalıdır. Ancak ruh sağlığı söz konusu olduğunda buradaki mesela teknik bir kolaylıktan öteye geçmektedir.
İnsan bir noktada kendi benzerini oluşturmaya (yaratmaya) hatta duygu ve bilinci simüle ederek yaratıcı kudreti taklit etmeye yönelmektedir.
Bu eğilim psikolojik değil, etik ve varoluşsal bir tartışmayı da beraberinde getirir. İnsanın kendi yaratıcılık sınırlarını aşarak “insan üretme” çabasına girmesi problemli bir konu olmakla birlikte tartışılması gereken bir başka durumdur.
.
Eşinizle uyumaya hazır mısınız?
Dr. Gamze Gezginci
13.10.2025 - 15:51
Yayınlanma
13.10.2025 - 15:52
Güncelleme
Hayat arkadaşı olunca mı aile olunur yoksa çocuk olunca mı aile olunur tartışmaları vardı yakın zamanda. Bu tartışma bir yana dursun bir çiftin hayatında şüphesiz ki belirgin kriz ve kırılma dönemleri vardır.
Çok iyi iletişim becerilerine sahip, uyumlu çiftler dahi nişan ve düğün gibi süreçlerden yorgun çıkar. Bazıları ise bu süreçlerde çift olmayı bırakarak, yollarını ayırma kararı alır.
Nişan, düğün gibi kriz süreçlerinin ardından bu yeni kurulan aileyi artık yeni bir kriz dönemi bekler. Çocuk…
Bazen ortak kararla, bazen plansız bir biçimde anne-baba olunur (bazen ise sadece kök ailelerin beklentisini karşılamak için de çocuk sahibi olunduğu görülmektedir).
Minicik bir şey gelir dünyaya, tamamen size muhtaç ve her gün gözünüzün önünde büyüyen, size çok benzeyen ancak sizden de tamamen farklı, masum, sevimli bir bebek.
Aile olmak için çocuk gerekli midir tartışmasını bilmem ama “çift” olmanın en büyük faili toplumun yüklediği ana-baba rolüdür.
Bebeğin yatağı hemen yatak odasında bir köşeye konulur. Zaman geçer. Gece uyanmaları sebebiyle çiftimiz yorgun düşer, kalkıp yatmak zorlaşır. Bebeğimiz de birkaç aylık olmuştur. Bebeğimiz kendi beşiğinden çiftimizin yatağına geçiş yapar. Çiftimiz ya da ebeveynlerden biri artık bu minicik, dünyalar tatlısı bebeğimizle uyumaya başlar. Çiftimizin biri salona taşınır. Ya da çocuğun odasına çocukla birlikte ebeveynlerden biri yerleşir. Diğer taraf yatak odasındaki yatakta kalmaya devam eder.
Çocukla uyumak güzeldir. Mis kokuludur. Hele bir de anne çalışıyorsa, duygusal süreçlerde yetersiz miyim düşüncesi beyninde yankılanmaya başlar ve geceleri sarılarak uyumak artık vazgeçilmez olur. Bebeğimiz büyür artık çocuk olur. Bu durum zaten onun işine gelen ve istediği bir şeydir.
Çocuğumuz odada tek başına kalamamaya, tek başına oynayamamaya, annesinden ayrılamamaya başlar. Çocuğumuz anneye sarıldıkça, baba “zaten hep annesini istiyor ben istesem de bana gelmiyor ki” der. Kendisini sistemin dışına çeker. O sistemin dışına çekildikçe boş kalan alanı anne telafi etmeye çalışır. Anne yıpranır, baba kısıtlanmış hisseder. Bu sırada çiftimizin duygusal alanında da eksilmeler yaşanır. Duygusal uzaklaşma fiziksel olarak uzaklaşmayı da beraberinde getirir.
Ve Onlar artık çift değil sadece anne ve babadır.
Çocuğumuz da hem mutlu hem öfkeli hem duygusal hem hırçın bir halde evin patronu haline dönüşür.
Ve sonra…
Okul zamanı gelir. İşte zorlu günler tam olarak burada başlar. Ancak yaşadığınız problemlerin kaynağının onunla birlikte uyumak olduğu asla aklına gelmez…
Çocukla birlikte uyumak özgüven, bireyselleşme ve bireysel farklılaşma, kendini keşfetme, korku ve kaygı duygusu ile baş etme gibi durumların önündeki engellerden biridir.
Yani sevimli, sıcak ve masum görünen bu rutin ne yazık ki bir o kadar sinsidir. Aynı şeker gibi tüketirken anlık mutluluk hormonunu yükselten ancak fazla tüketimde tüm metabolizmayı bozan…
Öyleyse artık eşinizle uyumaya hazır mısınız?
.
.Teşhircilik mi? Dekolte mi? Özgürlük mü?
Dr. Gamze Gezginci
20.10.2025 - 00:00
Yayınlanma
19.10.2025 - 18:46
Güncelleme
Toplumsal sorunlarımızın ayyuka çıktığı bir dönemdeyiz. 1900’lerdeki gazeteleri incelediğimizde o yıllarda da ülkemizin toplumsal sorunları olduğunu görüyoruz ancak nüfusun artmasından mıdır, küresel bir köy haline dönüşmemizden midir ya da hepsinin bir sonucu mudur bilinmez ancak şu bir gerçek, öyle bir noktaya geldik ki bu başlığı görür görmez bile siyasi görüş olarak 2’ye 3’e ayrıldık. Oysa ki konu tamamen sosyolojik.
Bu konuyu ele alıp almamayı çok düşündüm. Sonrasında benim gibilerin fazla hassasiyeti ile meydanın kimlere kaldığını düşündüm. Ve kaleme almaya karar verdim.
MEB bu yıl yeniden kıyafet yönetmeliği yayınlayarak her okulun kendi belirlediği ekonomik formayı kullanmalarını belirtti. Ancak bu yıla gelene kadar öyle bir hale geldik ki ortaokul öğrencileri okula makyajla gidiyor. Tanık olduğum bir durumda velilerden biri rehberlik birimine “ders saatinizde okul kurallarını anlatırken makyaj yapmalarının da yasak olduğunu belirtir misiniz? Biz aile olarak söylüyoruz ancak sizin söylemeniz de etkili olacaktır” dediğinde bizzat duyduğum “bu benim görev tanımıma girmiyor” cevabı oldu.
Öte yandan kamu meslek mensuplarının sosyal medyaya düşen kıyafet görüntülerini hemen hepimiz görüyoruz. Çocukların sınıf içi görüntüleri fenomen öğretmenlerin en büyük malzeme kaynağı.
Sadece şunu sormak istiyorum “gündelik yaşamınızda gelinlikle markete gider miydiniz?” Ya da yarın bikini ile yürüyüşe gitsek mesela? Neden gidemiyoruz? Özgür değil miyiz? Acaba özgürlük, özgürlüğümüzün için tercihlerimizi bilincimizle birleştirdiğimiz, toplumsal uyum, psikolojik esneklik, şartları ve koşulları mantık zemininde çözümleyerek karar verebilme yetisine sahip olmamız olabilir mi? Toplumsal uyum’dan kastım da yanlış anlaşılmasın. Burada protokol ve görgü kurallarını kastediyorum. Bir tanıdığınızın cenaze törenine neon renkli kıyafetler ile katılmayı tercih etmemeniz sizin toplumsal uyumunuzu gösterir. Ya da bu törende esprileri havada uçuşturmayacağınızı düşünüyorum(!)
İşte ülkemizde kıyafet meselesi de tam olarak böyle bir hal aldı. Mesela protokol kurallarına göre etek diz boyunun nerede olacağını kaçımız biliyoruz? Etek boyu dizden biraz üstte, diz hizasında olmalıdır. Gündelik yaşamınızda tabii ki özgürsünüz. Ancak ne yazık ki kamu çalışanlarında bu protokol kuralı ihlaline çok sık rastlıyoruz.
Gelinlik seçerken bile düğün yerine göre hareket etmiyor muyuz? Kır düğünü ile salon düğününün bile gelinlik modelleri farklıyken bu konuda dahi bu kadar detaylı düşünen toplumumuzda ne oluyor da gündelik yaşamda bu detaycılık yok oluyor?
İngiliz Kraliyet ailesi üyelerine bir bakalım. Zarafet, şıklık, dekolte… Hepsi bir arada değil mi? Ya da Cumhuriyetimizin ilk yıllarındaki kıyafetlere bir bakalım. Yine benzer görüntüyü görürsünüz.
Bu konu siyasetin ve dinin ötesinde, toplumsal bir durumdur. Nereye ne giyeceğini ayırt edebilmek özgürlük paketimize dahil olan “bilinç” ile ilişkilidir. Ve evrensel bir durumdur. Teşhircilik ve dekolte arasında ince bir çizgi vardır. Teşhircilik her alandadır. Başınızdan ayağınıza kadar her yeri kapalı ancak iç gösteren dapdar kıyafetler de teşhirciliktir.
Şimdi diyebilirsiniz ki birçok sorunumuz var iş kıyafete mi kaldı? Toplumsal sorunlarımız ne yazık ki matruşka gibi… Her sorun bambaşka bir soruna bağlanıyor. Günümüzün en büyük sorunu özgürlüğü yanlış anlamamız. Baskılanan her şey daha şiddetli açığa çıkmak üzere pusuda bekler. Burada amaç baskı, engel, kısıt değil. Bilinç oluşturmak. Ortama, mekâna, zamana ve duruma uygun tercihler yapmak. Bu davranışlarımız için bile geçerli…
Sonuç olarak protokol ve görgü kuralları evrenseldir. Kamu ve toplumsal alanlar aslında bu işleyişe göre düzenlenir. Üniformanın amacı eşitliktir. Seçtiğimiz her bir takı, renk, kıyafet göstergesel olarak simgedir. Mesaj içerir. Kendinizi neşeli hissettiğinizde çoğunuz açık renkli kıyafetler giymeyi seçer. Neden hiç düşündünüz mü? Bu yüzden oturup bir daha düşünelim…
...Narsizmden sonraki trend hastalığımız: DEHB
Dr. Gamze Gezginci
03.11.2025 - 00:00
Yayınlanma
02.11.2025 - 23:29
Güncelleme
1
Paylaşım
Eskiden burçlar konuşulurdu. Şimdilerde tanılar moda. 2024 yılında hepimize narsistlerden kaçınmamız gerektiği öğütlendi. 2025 yılında sıra Dehb’ye geldi.
Yani Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu. Ama artık bu ismi de kimse kullanmıyor çünkü tiktok’ta ADHD demek daha havalı duruyor.
Kitabı yarım bırakanlar da diziyi yarım bırakanlar da mesajlara cevap veremeyenler de, unutkanlığı olanlar da, sabredemeyenler de sosyal medyanın uzmanlığında kendine tanı koyar oldu.
Tanıları seviyoruz. Her şeyi tıbbi bir etiketle açıklamak daha konforlu hissettiriyor. Ancak gelin görün ki ne eksik? Gerçek bir tıp doktoru gözlemi!
Psikoloji derin bir bilim alanıdır. Ancak sosyal medya onu eğlenceli filtre ve tanılarla onu kendini keşfetme oyuncağına çevirdi. Gerçek uzmanlar yıllarını eğitimle geçirirken, sosyal medya uzmanları her şeyi 20 saniyelik videolara sığdırarak herkese “benim içimdeki çocuk hiperaktifmiş” diyerek rehberlik ediyor. Farkındalık elbette artmalı ancak farkındalık farklılığı taklit etmekle olmamalı.
Gerçek tanı trend olma durumuyla değil uzman değerlendirmesiyle konulmalıdır.
Her mide bulantısı hamilelik belirtisi olmadığı gibi her dikkat eksikliği dehb değildir. Bu arada diğer bir önemli durum da hastalık seçiyor olmamız.
Mesela ismi kulağa kötü gelen bir hastalık ise bunu da kabul etmiyoruz. Yani menfaatimiz doğrultusunda tanı seçiyoruz. Kendimizle ilgili gerçeklerle yüzleşip, bunun sorumluluğunu alarak değişim gerçekleştirmekten kaçınıyoruz.
Günde 6 saat ekran süresi, 8 saat stres ve 0 saat sessizlikteyiz. Belki de biz dikkatimizi kaybetmedik. Sadece dikkatimizi nereye vereceğimizi unuttuk.
Bize etiket değil, denge lazım.
Kendinizle kaldığınız saatin, ekranla geçirdiğiniz süreden daha fazla olduğu bir hafta dilerim.
.Ara tatilde nelere dikkat edelim?
Dr. Gamze Gezginci
10.11.2025 - 14:22
Yayınlanma
10.11.2025 - 14:23
Güncelleme
İlk ve ortaöğretim kademesinde birinci dönemin ara tatili başladı. Okul süreci hem aileler hem de öğrenciler için keyifli olduğu kadar yorucu da bir süreç. Özellikle ortaokul ve lise dönemiyse biraz daha da zorlayıcı olabiliyor bunun sebeplerinden biri sınav sisteminin ortaokul itibariyle sürece dahil olması.
Aslında yaptığımız hatalardan biri “öğrenme” becerisini bir külfet gibi görmemiz. Ödev yapma, çalışma, uğraşma kısmı maalesef ki yorgunluk, çabalama, zahmet kavramlarıyla kol kola geziyor. Aslında bir insanın hayatındaki en güzel çalışma “kendini geliştirmek, dünyayı algılamak ve öğrenmek için bilgiye ulaşma hali” dir. Bu çalışma bir işveren için yapılmaz. İşin sonucu başka birine menfaat sağlamaz. Tamamen kendiniz için yaptığınız bir eylemdir.
Hal böyle olunca ara tatiller de “ders çalışmaya dair” hiçbir şey görmek istememe, kuralları ortadan kaldırma gibi bir içeriğe bürünebiliyor.
YAPMAYIN!
Eğitim-öğretim, yetişkinin iş hayatı gibi değildir. Yetişkinler olarak tatil vakitlerimizde iş hayatımız hakkında bir şey görmek istemeyebiliriz. Bu normaldir. Adı üzerinde iş’tir. Bu yüzden de size çalışan denilir. Ancak çocuklarımız öğrencidir. Onlara okul çalışanı değil öğrencisi denilir. Öğretmen işinden uzaklaşmak isteyebilir. Ancak öğrenci öğrenmeden uzaklaşmamalı.
Çocuklardan sık sık duyuyorum: Tatilde hiç kitap açmayacağım, sabaha kadar oturacağım, tüm gün dışarıda arkadaşlarımla olacağım vb.
Çocukların tatilde yapacaklarını planlaması güzeldir. Ancak çocukların hayata karşı algıları da detaylarda gizlidir. Burada okulu ve öğrenme sistemini tamamen uzaklaşması gereken zorlayıcı bir iş olarak görmemesi gerekir. Çünkü okul sistemi çocuğu yetişkin hayatına hazırlar. Öğrenmesi, akıl yürütmesi, kendi adına bir şey yapmasını öğretir. Veliler de bunu destekler. Okul ve öğrenme sistemi, fırsat bulunan her boşlukta kurtulmaya çalışılan bir durum gibi görülmemelidir.
Erken uyumak, okul olduğu için değil sağlıklı bir yaşam için gereklidir.
Ödev yapmak, öğrenmeyi pekiştirmek için gereklidir.
Kitap okumak, öğretmen için değil çocuğun kendini geliştirmesi için gereklidir.
Yani aslında tatillerde kurtulmaya çalıştığımız şeyler aslında okul ile ilgili değil kendimiz ile ilgilidir.
Kendimizin hayrına olan şeylerden kurtulmak istemeyelim.
Herkese güzel bir tatil dilerim.
.Yaşamı bir savaş alanı gibi görmek
Dr. Gamze Gezginci
17.11.2025 - 00:00
Yayınlanma
16.11.2025 - 18:11
Güncelleme
- Sürekli bir mücadele halindeyim.
- Güçlü olmam gerek.
- Her şeyle ben savaşmaktan yoruldum.
Bu cümleler size de tanıdık geliyor mu? Mesela sabah uyanınca terlikle kavga eden birini gördünüz mü? Ya da trafiğin varlığı ile kavga eden? Büyükşehirlerde yaşamak zor diyoruz ancak küçük şehirlerde yaşayan insanlara hayat gerçekten toz pembe mi acaba? Sürekli mücadeleci olmamız öğretisiyle büyütülüyoruz, yaşıyoruz, motive ediliyoruz.
Oysa ki kavramlara göre bakış açılarımız da yön değiştirir. Mesela ideallerin doğrultusunda elinden geleni yap demek ile hedefe giden her yol mubahtır demek arasında sizce de bir fark yok mu? Ancak ikisini de motive amaçlı kullanabiliriz.
Ya da “istediğin hayatı yaşayabilmen için bugün gerekli olanı yapmalısın” ile “çalışman gerek yoksa sürünürsün” cümlelerinin oluşturduğu duygu sizce de aynı mıdır?
Hayatı bir savaş alanı gibi gördüğünüz sürece zihniniz size savaşacağınız yeni cepheler bulur. Sorumluluklarımızı birer görev gibi gördüğümüz sürece sorumluluklarımız bize yük olur. Hayatımızın rutinlerini kabullenmeyip iş olarak gördüğümüz sürece bu rutinler bize yük olur.
Kendimizi hayatın akışına bırakmayıp sürekli olarak zihin okuma, duygusal nedenselleştirme yaptığımız sürece hayatın her anı bize yük olur.
Ve gün gelir. Tüm bu yüklerin altında kalırsınız.
“Her gün çocuğu okula ben bırakıyorum, evi ben temizliyorum, her şey ile ben ilgilenmek zorundayım! Artık yoruldum, bıktım.” gibi cümleler çoğumuza tanıdık geliyordur. Bir işi yaparken keyif katmak da bizim elimizde aslında. Çocuğunuzu okula bırakırken bunu bir görev olarak görüyorsanız bu size yük gibi görünür. Ancak çocukla geçirilen bir vakit olarak görürseniz keyif alırsınız. Her gün yemek ve temizlik gibi rutinlerin kontrolü sizin elinizdedir. Değiştirebilme, durdurabilme gücü aslında bizdedir. Ancak bizler ona “vazgeçilmez” anlamı yükleriz.
Hayatımızda mutlu yapmamız gerekenler ile yapsak iyi olur’ları ayırt etmemiz gerekir. Ve kendi seçimlerimizi bir yük olarak görmekten çıkarmalıyız. Seçimlerimizin sorumluluğunu almayı bilmeliyiz.
Yaşamı bir savaş alanı gördüğünüz sürece sürekli savaşmak zorunda kalırsınız ki bu da yorucudur. Belki de yaptığımız birçok şey kendi tercihlerimiz ile üstlendiğimiz rollerin getirdiği sorumluluklardır.
Ve son olarak: Akışı değiştiremiyorsanız bakışı değiştirin!
.İlişkilerde ölümcül çekim
Dr. Gamze Gezginci
24.11.2025 - 12:28
Yayınlanma
24.11.2025 - 12:29
Güncelleme
20
Paylaşım
“Zıt kutuplar birbirini çeker.”
“İlişkilerde farklılıklar güzeldir.”
“Bir taraf artıysa, diğeri mutlaka eksi olmalıdır.”
Peki bunlar mit mi gerçek mi? Hadi birlikte bakalım. Çevremizde neredeyse hiçbir ortak noktası yokmuş gibi görünen bazı çiftlerin ilişkilerini görüyoruz. Peki gerçekten bu kadar farklı iki insan nasıl anlaşabiliyor? Daha da önemlisi bu farklılıkların uzun vadede bir uyum mu yoksa çatışma alanı mı oluşturduğu…
İşte tam bu noktada, duygusal ilişkilerde “ölümcül çekimler” kavramıyla karşılaşıyoruz.
İlk başta bizi büyüleyen, baş döndüren, “beni tamamlıyor” diye düşündüğümüz özellikler, zamanla ilişkinin en büyük gerilim kaynağı haline gelebilir. Sessiz, içine kapanık birinin, aşırı dışa dönük birine âşık olması… Kontrol ihtiyacı yüksek birinin, özgürlüğüne düşkün birine kapılması… Düzen ve plan seven birinin, spontane ve umursamaz birine hayranlık duyması…
Başlangıçta bu farklılıklar çekici hatta tamamlayıcı gibi görünür. Ancak zaman içinde o “çekici” özellikler tahammül sınırlarını zorlayan davranışlara dönüşebilir.
İşte ölümcül çekim tam olarak burada başlar. İlişkiye belirli bir zaman harcanmış, kişi içindeki bu boşluğa sığan ancak uygun olmayan bireyin davranışları ile doldurmuştur. Bu durum yansıtma ve tamamlanma arayışı ile açıklanır. Birey, kendi içinde bastırdığı, yaşayıp geliştiremediği yönleri karşısındakinde gördüğünde bilinçdışı bir hayranlık geliştirebilir. Karşısındaki kişinin onda temsil ettiği şey, aslında olmak istediği ama olamadığı bir “benlik parçasıdır.” Başka bir deyişle, çoğu zaman âşık olduğumuz kişi, gerçekte o kişinin kendisi değil, bizim onda gördüğümüz ve idealize ettiğimiz yansımadır.
Ne var ki idealizasyon sürdürülebilir değildir. Zamanla gerçeklik kapıyı çalar. O çok konuşkan partner artık “yüzeysel”, o aşırı sakin kişi “ilgisiz”, o düzen takıntılı kişi ise “kontrolcü” olarak algılanmaya başlar. İşte bu dönüşüm, ölümcül çekimin en belirgin aşamasıdır: Çekim, çatışmaya; hayranlık, eleştiriye; farklılık, tehdide dönüşür.
Peki bu kötü bir şey mi? Her zaman değil. Eğer çiftler, aralarındaki farklılıkları bir savaş alanı olarak değil, gelişim fırsatı olarak görebilirlerse; savunma yerine empatiyi, suçlama yerine merakı, kaçış yerine iletişimi seçerlerse “ölümcül çekim” yerini “dönüştürücü bir bağa” bırakabilir.
Ancak şunu hatırlatmakta fayda var. Her farklılık, romantik bir çekim değildir.
Ve en önemlisi ilişkiler çekim ile başlar, uyum ve denge ile devam eder. Bu yüzden çekim hissetmeniz o kişiye uyumlu olduğunuz anlamına gelmez.
.Okul Alışverişi: Çocuğun İlk Yetişkinlik Deneyimi
Dr. Gamze Gezginci
01.09.2025 - 00:00
Yayınlanma
31.08.2025 - 23:54
Güncelleme
2
Paylaşım
Okul alışverişi çoğu zaman aileler için bir ihtiyaç listesi hazırlamaktan ibaret görünür. Oysa bu süreç, çocuk için yalnızca defter, kalem ya da çanta seçmek değildir; yaşamının ilk ciddi “yetişkin aktivitelerinden” biridir.
Bir çocuk için okul alışverişine katılmak; kendi kararlarını vermek, seçimlerinin sonuçlarını görmek ve sorumluluk almak anlamına gelir. Tıpkı yetişkinlerin markette, kıyafet mağazasında ya da iş hayatında verdikleri kararlar gibi…
O yüzden alışverişi yalnızca “eksikleri tamamlama” işi olarak değil, çocuğun kişilik gelişimine katkı sağlayan bir deneyim olarak görmemiz gerekir.
Okul Alışverişi Nasıl Olmalı?
Öncelikle günümüz kuşağında en sık görülen problemler arasında öncelik sıralaması, ihtiyaç-istek ayrımı, hazzı erteleme gibi bilişsel ve davranışsal süreçler yer almaktadır. Ne yazık ki bu sorunun temel dinamiklerinden biri de ebeveyn tutumudur.
Bu sebeple ilk iş olarak size heyecanlı gözlerle bakan çocuğunuzu karşınıza alıp ihtiyaç ile isteği ayırmayı öğretin. “Evet, bu çok güzel görünüyor ama listemizde var mı?” gibi küçük sorularla farkındalık kazandırın. Ayrıca bu alışverişte onun için ayrılan miktarı bilmelidir ki bu miktar doğrultusunda seçenekler arasında bütçeye uygun seçim yapmayı öğrenebilsin. Unutmayalım ki maddi sınırları öğrenmek, çocuğa gerçek yaşamın bir parçası olan kaynak yönetimini tanıtır.
Çocuğunuzu sürece dahil edin. Hangi kalemi, hangi suluk modelini istediğini sorun. Seçimlerine saygı duyun. Siz farklı bir renk defteri beğenseniz de çocuğun tercihini onaylamak, onun yetişkinlik duygusunu besleyerek karar verme becerisini geliştirir. İlerleyen günlerde duyma ihtimaliniz yüksek olan “ben artık bu modeli/rengi istemiyorum. Yenisini alalım.” talebine karşı da önlem alarak “Bu çantayı/eşyayı sen seçtin şimdi birlikte ona iyi bakacağız” demek, çocuğun yaptığı tercihin sorumluluğunu almayı öğrenmesini sağlar.
Araştırmalar, çocuklukta verilen küçük kararların, ileriki yaşlarda daha büyük ve kritik kararların temeli olduğunu gösteriyor. Bu sebeple sabırlı olun. Onun karar verme süresi, sizin hızınıza göre daha yavaş olabilir.
Çocuğunuzun seçtiği figürlere, süslere dikkat edin. Okulun bir gösteriş sahası olmadığını vurgulayın. “Ama bu benim en sevdiğim karakterli not defteri” şeklindeki minik isyanı duyar gibiyim. Böyle bir iletişim sürecinde odak noktayı; önemli olan o karakterli bir eşyaya sahip olmak değil, işlevsel-kullanışlı bir not defteri ihtiyacının karşılanması olduğuna çekmek gerekir.
Tüm ebeveynlere yeni eğitim-öğretim yılında sabır, çocuklarımıza da zihin açıklığı diliyorum. Hayırlara vesile olan bir eğitim yılına başlamamız dileğiyle…
.Prenses erkekler...
Dr. Gamze Gezginci
08.12.2025 - 09:36
Yayınlanma
08.12.2025 - 09:37
Güncelleme
Son zamanlarda öğrencilerimden, danışanlarımdan ve arkadaşlarımdan sıkça duyduğum bir kavram bu. Sosyal medyada ünlenen bir kavram olduğunu fark ettim. Benim için en ilginç olanı “uzman” ünvanı taşıyan kişilerin de “prenses erkek kimdir?” açıklamaları yapmasıydı.
Peki prenses olmayan erkek bireye biçilen görevler kimin beklentisi?
Hani diyoruz ya argo kullanımında neden hep kadınlara yer veriliyor diye? Şimdi sorarım size prenses erkek kavramı argoya girmiyor mu? Bu tanımlamadan bir kadın olarak bir tek ben rahatsız olmamalıyım.
Biraz bakındığımda “ilgi ve özen gösterilmesini isteyen, sürekli trip atan, küsen, duygusal olarak yoğun hassasiyet taşıyan” erkekler için kullanılan bir kavram olduğunu gördüm.
Öyleyse bu saydığımız sağlıksız nitelikler “prenses” olan kadına ait olan özellikler mi? Kadın hassas, kadın küsen, kadın sürekli trip atan bir yapı mı? Peki iletişim becerileri, sağlıklı ilişkiler ve psikolojik açıdan sağlıklı örüntüler için bu saydığımız özellikler ne kadar doğru?
Zaten “şaka” kavramının içerisine itelediğimiz toplumsal değerlerimizin sonuçlarını yaşamıyor muyuz şu an?
Bu da şiddetin görünmeyen yüzüdür. Hem erkek için hem kadın için psikolojik şiddet yansımasıdır. Sosyal medyanın ve popüler kültürün kadın ve erkek rollerini yozlaştırmasıdır.
Küsmek, iletişim kurmamak, görmezden gelmek zaten hali hazırda başlı başına cinsiyet fark etmeksizin psikolojik şiddet türü içerisinde yer alan pasif saldırganlık durumudur. Yani kendi içinde düzeltilmesi gereken iletişimde çatışma yaratan, aile içi ilişkileri sekteye uğratan davranışlardır.
Düzeltilmesi gereken davranışların cinsiyeti olmaz! Herkesin aradığı tek bir erkek profili olmaz! İnsan duygularıyla var olan bir canlıdır. Duyguların da cinsiyeti olmaz.
Kadın ve Erkek eşitliğini gerçekten bazen yanlış bazen de hiç anlamıyoruz.
Terk Edileceğimizi Nasıl Anlarız?
Dr. Gamze Gezginci
22.12.2025 - 00:00
Yayınlanma
21.12.2025 - 23:51
Güncelleme
3
Paylaşım
Aşkın matematiği olur da ayrılmanın bilimsel bir dayanağı olmaz mı? Tabii ki var. Terkedileceğimizi aslında fark edebiliyoruz. Ancak fark ettiğimize inanmak isteyip istememe artık size kalmış…
İlişkiyi başlatmak mı, sürdürmek mi yoksa sona erdirmek midir daha zor olan? Eminim buna hepimizin farklı cevapları olacaktır. Bu üç aşama da aslında ayrı bir yönetim becerisi gerektirir.
İletişim Bilimci Prof. Dr. Mark Knapp ilişkisel iletişim alanında ilişkilerin kopma sürecini tanıtan bir model geliştirmiş. Modeli size anlatacağım. Artık inanıp inanmamak, günlük hayatınızda kullanıp kullanmamak size kalmış…
Bir ilişkinin potansiyel olarak yavaşlama veya kopma aşamasının ilki ayrım yapmadır. Bireysellik, bireysel aktiviteler çift için daha çok hedef haline gelir. Taraflardan biri bireysel olarak çokça bir şeyler yapmak ister (bu yoğun talepte ilişkide sınırlar gözden geçirilmelidir. Taraflardan birinin alanı ihlal ediliyorsa, duygusal bağımlılık, baskın davranış stilleri gibi durumlar söz konusu ise yine bireyselleşme talepleri görülebilir). Bu süreçte “biz” kavramının yerini “sen ve ben” alır. İlk zamanlarda oldukça uyumlu olduklarını düşünen ve farklılıklarını görmezden gelen çiftimizde bu aşamada farklılıklar sorun olmaya başlar.
İkinci aşama sınırlamadır. Çift arasında gergin ve seyrek bir iletişim görülür. İlk aşamadaki sorun olan konular yerini tartışmalardan kaçınmak adına güvenli konulara bırakır. Ancak bu aşamada sorunlar hasır altı edilmeye başlandığı için uzun sürmeyecektir.
Üçüncü aşama ise çökmedir. Diğer bir adıyla durgunluk evresidir. Bu aşamada iletişim daha da azalır. Çiftler bu süreçte zihin okumaya da başlar. Yani hayali iç konuşmalar gerçekleşir. Partnerlerinin tepkisini zihinlerinde gerçekmiş gibi varsayarlar ve bu da partnerlerinin tepkisini önceden belirledikleri için gerçek bir konuşmadan kaçınmalarına yol açar.
Kaçınma ise artık köprüden önceki son çıkış gibi olan aşamadır aslında… Ancak ne yazık ki bu aşamada çiftler birbirlerinden fiziksel olarak da uzaklaşmaya başlar. Çiftimizin arasında bir sorun olduğu dışarıdan da anlaşılır hale gelir. Aralarında artık adeta düşmanca bir tutum belirir.
Ve ne yazık ki son aşama… Bu zamana kadar biriktirilen tüm taşlar bu aşamada dökülür. Hiçbir bitiş ne yazık ki kendi sorumluluğunu almaz. Yıkıcıdır.
Oysa ki açık ve kibirden uzak bir iletişimin çözemeyeceği pek az sorun vardır. Ancak ne yazık ki duygusal ilişkilerimiz zamanla savaştığımız cepheler haline bürünür. İlişkiler bir günde bitmez. Her gün biraz daha konuşulmadığı için sona erer.
Evet Knapp hocamız bize bilimsel olarak kopuşun adımlarını anlattı. Peki biz, o ilk adımlar atılırken durup birbirimize bakmayı, temas etmeyi seçemez miyiz? Hadi söyleyin bakalım siz şuan ilişkinizde neredesiniz?
.
Takvim ilerler ama ruh bazen aynı günde kalır
Dr. Gamze Gezginci
29.12.2025 - 00:00
Yayınlanma
28.12.2025 - 23:08
Güncelleme
2
Paylaşım
Bir yılın daha sonuna geldik. Ne demiş Herakleitos “Panta Rhei” yani her şey akar… Aynı derede iki kez yıkanamayız çünkü ne biz dünkü halimizle aynıyızdır ne de deredeki akan su. 2025 yılına hoş geldin diyen siz ile güle güle diyen siz’in arasındaki farkları düşündünüz mü?
Yeni yıl, umut kadar yetersizlik duygusunu da tetikleyen bir zamandır. “Bu yıl değişmeliyim” söylemi özellikle mükemmeliyetçi, kaygılı bireylerde özşefkati değil özeleştiriyi besliyor. Sürekli bir şeylerin değişmesi ve düzelmesi gerektiği algısı zamanın güzelliğini gölgeliyor. Adeta tavşanın havuca koşması misali sürekli bir tüketim arzusu ile ilerliyoruz. Ancak bir bakıyoruz ki yıllar birbirini kovalamış ve ömür tükenmiş. Sonra oturup nerede eski yıllar, eski halim ne kadar güzelmiş demeye başlıyoruz.
Oldu mu sana hiçbir yere varmayan hamster çarkı J
Yeni yıl, çocuklar için oyun; yetişkinler için ise performans takvimidir. Ancak artık bu döngümüzü çocuklarımıza da yansıtıyoruz. Yeni yıl, yeni çocuk beklentisi sayesinde çocuklarımızı da yeni yılda değişime zorluyoruz. Ancak yetişkindeki değişim kavramıyla çocuk zihnindeki değişim kavramı ne yazık ki aynı algıyı oluşturmuyor. Yetişkinler için değişim; umut, güzellik, refahın yükselmesi gibi anlamlar taşırken çocuk için ise “olduğum halimle kabullenilmiyorum” anlamı taşır. “Bu yıl daha çok çalışmalısın, daha uslu bir çocuk olmalısın” gibi söylemler çocuk zihninde “şu an yeterli değilim” şeklinde karşılık bulur.
Çocuklar yeni yıla takvimle değil, ilişkilerle girerler. Yani takvim değişse de aile iklimi aynıysa çocuk için “yeni” bir şey yoktur.
Hayatımızda sürekli ileriye odaklanmak bugünümüzü görmemizi engeller. Değişim zamanı nefes aldığımız her andır.
Ayrıca asla unutmayalım ki; yeni yıl hedefleri bazen gelişim değil, kişinin kendisine açtığı yeni bir dava dosyasıdır.
.Neden Evleniyoruz?
Dr. Gamze Gezginci
05.01.2026 - 00:00
Yayınlanma
04.01.2026 - 18:14
Güncelleme
2
Paylaşım
Aile ve çift danışmanlığında ortak olan sorulardan biri de sorunun yaşanmadığı bir zaman dilimini bulmaktadır.
Ancak seans odasında çok sık karşılaştığım bir durum var ki; çiftlerin çoğu evlendikten sonra da devam eden durumların aslında ilk tanıştıkları günden itibaren var olduğunu belirtiyor.
Bazıları ise evlilik kararı alırken evlilik birliği için gerekli olan hususların birçoğunu hiç gündemlerine dahi almamış.
Bu ne demek biliyor musunuz? Evlilik Hipnozu.
“Toplumda kabul görmem için aile kurmam gerek” düşüncesi hemen her meslek ve eğitim seviyesine mensup bireyler için geçerlidir. İyi bir baba görünümüne sahip olmak siyasette dahi güven temsilidir.
“Yaşı geldi…”
Toplumsal normların belirlemiş olduğu yaş’sal beklentiler sebebiyle yaşamınıza istemsizce yön vermeye başlarsınız.
Açken nasıl ki market alışverişine gitmeniz önerilmiyorsa, evlilik hipnozu ile de karar vermeniz doğru olmayacaktır. Çünkü insan doğası zaafları ve durumsal ihtiyaçları doğrultusunda karar almaya meyillidir. O günkü sizin neye ihtiyacı var ise evlilik hipnozu ile hareket ettiğinizde tek bir ya da birkaç belirleyici faktör doğrultusunda karara varırsınız. Ancak bir birey ile hayatınızı birleştirme kararı birkaç faktörün ötesinde çok boyutlu, karmaşık, kaotik ve derin bir yapıdır.
Daha önceki yazılarımda ele aldığım gibi ilişkiler çekim ile başlayıp denge ile devam eder. Bu denge her zaman aynılık anlamına gelmez. Ortak bir yeni dünya inşa ederek de denge sağlanabilir. Burada önemli olan kişilerin değişim için hazır ve istekli olmalarıdır. “O değişsin” düşüncesi koca bir yanılsamadır. Çünkü aile ve çift ilişkileri bir sistemdir. Bozuk bir parça var ise bunu onarmak sistemin görevidir.
Neden evleniyoruz sorusuna gelince… Evlenmeden önce rollerin doğru tanımlanması çok önemlidir. İyi bir sevgili olmak evlilikte iyi bir eş olunabileceği anlamına gelmez. Çok iyi arkadaş olmanız iyi sevgili olabileceğiniz anlamına da gelmez. Burada tarafların evlilik kurumuna bakışı ve beklentileri çok önemlidir. İlişkiyi yeni bir boyuta taşımadan önce bu yeni boyutun sorumlulukları ve tarafların beklentileri konusunda konuşulmalıdır. Neden evlenmek istediğinizi kendinize samimi bir şekilde itiraf etmeniz ve zaman zaman bunu hatırlamanız da kıymetlidir.
Bir de başka bir hipnoz türü de vardır ki “Ruh eşi” denilen… Bunu da haftaya ele alalım
.Dönemin z raporu: Karne haftası
Dr. Gamze Gezginci
12.01.2026 - 00:00
Yayınlanma
11.01.2026 - 21:23
Güncelleme
2
Paylaşım
Çocuk yetiştirmek… En büyük zanaat. Aslında adeta bir sanat eseri üretmek. Çocuklarımızı büyütürken yetişkinliklerine tohum ekiyoruz aslında…
Yine bir karne haftası ve yine birçok çocuğun yetişkinliğine tohum ekilecek. Bazıları sağlıklı tohum bazıları ise ne yazık ki hastalıklı bir tohum olacak.
Çocuklar görülmek ister. Kendileri oldukları için sevildiklerini anlamak ister. Ebeveynin “belirli şartları sağlarsan seni severiz” yaklaşımı çocuğun yetişkinliğine yaralar açar. Ebeveyn bunu çoğu kez motive etme niyetiyle ifade etse de söylemin içeriği amacından çok başkadır. Dönem boyunla çocuğunu görmeyen(!) ebeveyn bu cuma günü bir anda “getir bakalım karneyi” diyecek. Ne bu notlar diyecek. Oysa ki notlar sadece bir sonuç. Peki ya süreçte neler oldu? Çocuğun o güne gelmesinde ebeveyn olarak sizin katkınız nasıldı?
Çocuklar bir olayla karşılaştıklarında ebeveynlerinin yüzlerine bakarlar. Çünkü duyguyu okurlar. O karneyi aldığınızda buruk bir dudak haraketlinizi çocuklarınız fark edebilecek kapasiteyle dünyaya gelir. Biz onu desteklediğimizi söylüyoruz derken beden diliniz tam aksini söylüyor ise bunu ayırt edebilirler. Yani sizin çocuklarınızı iyi tanıdığınız kadar emin olun onlar da sizleri çok iyi tanırlar.
Ceza yöntemi her çocuğa uygun değildir.
Her çocuğun mizacı, kişilik yapısı farklıdır. Bu yüzden çocuklarınızın karne notlarını gördüğünüzde doğrudan onların olanaklarını kısıtlama yoluna gitmek doğru bir yöntem olmaz. Çocuğun akademik başarısı birçok faktöre bağlıdır. Sevdiği şeylerden doğrudan mahrum bırakmak yerine çocukta farkındalık oluşturmaya ve sınır koymaya odaklanılması daha faydalı olacaktır.
Çocukla çatışmaya girilmemelidir. Dönem sonu değerlendirmesi ebeveynlerin “bak işte ben haklı çıktım biliyordum böyle notlar geleceğini” söyleminin olduğu haklılık arenası olmamalıdır. Aile toplantısı yapılarak kazanımlar, farkındalıklar ve yeni yöntemler üzerine konuşulmalıdır. Amaç burada yapıcı bir yol bulmak olmalıdır.
Öğrencilerin zekâları ortalama olarak birbirlerine yakın olsa da onları birbirinden ayıran faktörün öğrenme hızları olduğu unutulmamalıdır. Bu sebeple çocuğunuzun algılamasını ve öğrenme becerilerini etkileyen faktörleri bulmak ebeveynin fark etmesi gereken bir durumdur.
Karne notları çocuklarınızın iyileştirilmesi ve desteklenmesi gereken bilgi alanını ve öğrenme becerilerini gösterir. Çocuğun değerini veya sevgiye layık olup olmadığını belirlemez. Çocuklarımızda “başarılı olursam sevilirim” düşüncesini değil, “başarılı olmam için neleri değiştirmem gerekiyor” düşüncesini aşıladığımız bir karne dönemi olsun.
.Suça Sürüklenen Çocuk!
Dr. Gamze Gezginci
19.01.2026 - 00:00
Yayınlanma
18.01.2026 - 23:45
Güncelleme
1
Paylaşım
Yine yüreğimiz yandı. Aile kavramına sahip çıkan, çocuklarına iyi ebeveynlik yapma kaygısı taşıyan, ebeveyn olmayan ancak insan olmanın erdemlerine sahip, vicdanlı, merhametli, yaratılanı yaratandan ötürü seven, uçan kuştan, ağacın dalına kadar sevgiyle ve koruma güdüsüyle yaklaşan insanlar yine kahroldu.
Bir gencimiz daha “yan baktın” sebebiyle hayattan koparıldı. Sosyolojik açıdan bakıldığında çocuk ve gençler için her dönem farklı bir tehlike olduğunu görürüz. Bir dönem satanizm temelli vuku bulan hayvanlara zarar verme, intiharlar, cinayetler gündemdeydi. Sonrasında yaygın yasaklı madde kullanımı, çeteleşmeler… Bir dönem organ mafyaları tarafından kaçırılan çocuk haberleriyle sarsıldık.
Gelinen son noktada çocuklarımızı tek başına markete yollamayacak hale geldik. Çünkü karşımızdakiler ne satanist ne mafya. Gündüz okula giden, akşam sokakta, parkta gezen, madde kullanmayan çocuklar(!). Madde kullanmayan diye özellikle belirtiyorum çünkü hepsi madde kullanmıyor ve daha vahim olanı da bu. Şöyle ki bu cinayetler maddenin etkisi ile yapılmıyor. Cinayeti işleyen kişilerin günlük rutininde, olağan, sıradan bir durum gibi işleniyor bu cinayetler.
Bu çocuklar suça sürüklenmiyor. Bu çocuklar için suç işlemek bir erdem! Suç işlemek bir itibar. Suç işlemek olağan bir eylem.
Görülmesi gereken nokta tam olarak bu. Çocuk olduğu için işlemiyor bu cinayeti. Ya da birileri onu bu cinayet için tehdit etmiyor, zorlamıyor. Bu sebeple de bu kişiler suça sürüklenmiyor. Nerede bu aileler?
Okuldan sonra eve gelmeyen, gece geç saatlere kadar arkadaşlarıyla olan çocuklar(!)… Soruyorum aileleri ne yapıyorlar bu sırada?
Çocuklar arasında hızla yayılan “cezasını benden bulacak, bize yan bakmanın bedelini ödetiriz” şeklindeki büyüklenmeci tutumun kaynağı ne?
Öncelikle şunu ayırt edelim; bu çocuklar suça sürüklenmiyor. Bu çocuklar için suç işlemek bir statü. Bir tercih!
Atlas Çağlayan’ın ailesinin, bu acıyı görünce yüreği yanan tüm vicdanlı insanların başı sağ olsun.
Az çalışıp çok kazanmak…
Dr. Gamze Gezginci
02.02.2026 - 14:23
Yayınlanma
02.02.2026 - 14:24
Güncelleme
Son günlerde herkes penguenleri izlerken ülkemde çok fazla olay oldu. Kimisi okudu, fark etti, kimisi bilinçli bir tercih ile gündemi takip etmiyor, kimisi zaten hiç takip etmiyor. Bazıları hangi birini takip edeceğini de şaşırmış olabilir tabii… Malum sosyal medya falan derken çok fazla haber içeriği çok hızlı bir akışa sahip.
Şu anda çocuklarımıza ve gençlerimize yönelik en büyük tehdit: Sosyal medya üzerinden az çalışıp çok para kazandığını gösteren kişiler…
Yine iyi niyetli yaklaşarak “az çalışan” dedim. Aslında öyle bir tablo var ki “hiç çalışmayan” da diyebiliriz.
Bu kişiler aynı zamanda çalışıp, emeğiyle para kazanan kişilere de hakaret edip, aşağılıyor. Normal olan anormal, anormal olan ise normalleşmeye başlıyor.
İnterneti kullanmayı başaramadık…
Her şey ustasının elinde değerlidir. Amaçlı kullanılırsa faydalıdır. Küçük bir çocuğa kesici alet vermezsiniz. Sebebi nasıl kullanılacağını bilmediğinden dolayıdır. Ehliyeti olmadan araç sürülmesi de yasaktır. Ancak herkes interneti kullanabiliyor. Aslında ehliyetin en çok ihtiyaç duyulması gereken bir yer sosyal medya platformları.
Mcluhan’ın vakti zamanında küresel köy olarak tanımladığı dünyanın haberleşme olanaklarıyla kocaman bir köye benzetilmesi bile çok geniş kaldı günümüzde… Artık tüm ülke olarak aynı evde yaşıyor gibiyiz. Anormal olana anormal diyemediğimiz gibi temel değerlendirme ölçütlerimiz lüks, güç, para, gösteriş üzerine. Önemli olan bunlar, gerisine bakan yok.
Üretme hissi bile tüketimle!
Erdemli yaşam denilen olayı çoktan maziye bırakmaya doğru yol aldık. Bir şeyleri üretmenin hazzını bile artık katıldığımız workshoplar, atölyelerde falan alıyoruz. Çünkü o kadar mekanikleştik o kadar hazırcılığa alıştık ki üretme hissini kaybettik. Modern bireyler olarak ekmek yapma atölyelerine katılıyoruz mesela… Yaptığımız ekmeği de sosyal medyada paylaşıp üretmenin verdiği mutluluğu anlatıyoruz. Ancak emek vermeden para kazanmak da istiyoruz. Üretmeden kazananlara hayranlık besliyoruz.
Doğal olan entelektüel oldu.
Olması gereken banel oldu.
Erdemler hayal oldu.
Hakikaten çok ilginç günlerden geçiyoruz.
.Sevgilisinden boşananlar…
Dr. Gamze Gezginci
10.02.2026 - 00:00
Yayınlanma
09.02.2026 - 23:20
Güncelleme
4
Paylaşım
Ortada resmi bir sözleşme yok ama duygusal bir mahkeme var. Deliller; son görülmeler, mavi tikler, hikâye izlemeler. Tanıklar; yakın arkadaşlar ve ekran görüntüleri. Karar genelde sessizce veriliyor ancak taraflara açıklanmıyor ve ilişkide kalmaya devam ediliyor. Hiç olmadığımız kadar bağlı ancak hiç olmadığımız kadar yalnız hissediyoruz.
Bu hafta gazeteci arkadaşım Kader Ertaş ile sohbet ederken dil sürçmesi ile kurdu bu cümleyi. Freudyen yaklaşıp dil sürçmesi yoktur diyerek bu haftaki köşe yazıma taşımak istedim. Çünkü aslında doğru bir tespitte bulunmuştu.
Günümüz ilişkilerinin en büyük çelişkisi şu: Birbirimizi tanımadan bağlanıyor, bağlanmadan kopuyoruz.
Yeni Nesil Ayrılık Manifestosu: KENDİMİ SEÇTİM!
Asla bir denge bulamıyoruz. Eski dönemlerin “eşimi düğün gecesi gördüm” ya da “bizde boşanma olmaz bir şekilde anlaşmam gerekiyordu” bakış açılarından “bir an bile mutsuz olduğum yerde asla durmam” noktasına geldik. En ufak anlaşmazlıkta çözümü ötekini suçlayarak ilişkiyi sonlandırma olarak görüyoruz. Belki de aslında gerçekten bir ilişki yaşamak istemiyoruz sadece “deniyorum ama olmuyor işte ortalıkta düzgün insan kalmamış” diyebilmek, kendimize sorun bende değil ötekinde diyebilmek adına başlıyoruz ilişkilere kim bilir. Burada altını çizmek istediğim “sorunu hep öteki olarak tanımlamak da başlı başına bir sorundur”.
Ayrılık bir son değil bir performans sanatına dönüştü
Hızlı tanışma, hızlı bağlanma, hızlı kopma. Ancak ne yazık ki bu kopma tam bir ayrışma anlamına gelmiyor. Asıl “boşanma” olarak tanımladığım kısmı da zaten ilişkinin bitiminden sonrası.
Hangimiz daha iyi? Hangimiz daha hızlı toparlayacak? Hangimiz daha çok gezecek? Hangimiz daha mutlu olacak? Ya da tam tersi olarak -bak ben hala unutmadım, -hayır asıl ben daha çok unutmadım, çekişmeleri, stalklamalar şeklinde haftalarca, aylarca süren ayrışamama olarak karşımıza çıkıyor.
Artık evlilikleri sonlandırmak daha kolay, ilişkileri sonlandırmak daha zor.
Hızla yenilen yemek sonrası yaşanan sindirim zorluğu gibi aslında…
.
Lovebombing varsa Ghosting kapıda!
Dr. Gamze Gezginci
16.02.2026 - 12:34
Yayınlanma
16.02.2026 - 12:35
Güncelleme
Rahmetli Anneme ithafen… Hasretim, sevgim ve saygımla…
Çocukluğumda mutfakta anneme yardım ederdim. Özellikle helva, soğan kavurma ya da puding yapma gibi uzun süreli karıştırılması gereken yemeklerde “al bakalım sen karıştır” derdi. Ocağın ayarı hep en kısıkta olurdu. Ben de sabırsız bir çocuktum ve çaktırmadan hemen altını açardım ki hızlı olsun. Annem de tabii ki her zaman yakalardı ve “hızlı pişerse tadı olmaz güzel kızım, yavaş yavaş pişmesi gerekir” derdi. Sonra liseye geldim. Bu kez de “insanlara bir anda güveniyorsun, hemen iyi diyorsun biraz sabırlı ol” demeye başlamıştı. Ben de “anne iyi işte” derdim. Sonra annem haklı çıkardı ve hemen her ergen birey gibi annem haklı çıktı diye üstüne bir de ona karşı öfke duyardım. Sanki kadının suçu varmış gibi… Ama tüm bunları yetişkin olunca fark ediyorsunuz ne yazık ki… Bu da doğanın kanunu, insan gelişiminin bir doğal bir parçası.
Bugüne geldiğimde mükemmel yapılardan ürktüğümü söyleyebilirim. Mesela biriyle yeni tanıştıktan kısa bir süre sonra kendi kendime “olumsuz yanı var mı?” diye sorarım. Kendi kendime cevap alabiliyorsam rahatlarım. Çünkü ortada bir doğallık vardır. Ancak her şey çok iyi, mükemmel bir insan cevabını veriyorsam işte orada dururum. Demek ki saklanan bir şey var.
Günümüzün ilişki sorunlarından biri ghosting. Aynı zamanda lovebombing. Bu ikisini yaşayınca da hemen narsisist damgasını da yapıştırıveriyoruz. Hooop olduk mu mağdur. Üzgünüm ama o kişi narsisist değil. Zaten herkes narsisist değil. Zaten sanıldığı kadar da narsisist tanısı alan yok. Burada hep ötekini suçluyoruz ancak durup neden hızlıca güvenip, bağlanan kendimiz hakkında düşünmüyoruz? Çünkü diğeri daha kolay gelir genellikle…
Bu haftaki yazım rahmetli anneme ithafen olsun. Bir teşekkür borçluyum ona. İnsanları tanıma ve bu mesleği seçme temellerimi attığı için. Yakın kız arkadaşın dahi olsa sana alınan maddi değeri ağır hediyelerden kaçın derdi. Yıllar sonra protokol kuralları dersini alırken bu bilginin evrensel olduğunu öğrendim mesela… Kişilerarası ilişkilerde bir “borçlandırma” tekniği olduğu öğrendim.
Sözün özü, yeni biriyle tanışırken ne kadar mükemmel olduğuna bakın. Sürekli sizin istediğiniz cevapları mı veriyor? “İnanamazsın tüm zevklerimiz aynı” mı diyorsunuz? Burada bir düşünün. Çünkü “hayır” diyebilmek önemlidir. Ben pizza seviyorum dediğinizde size uyumlanmak için mi evet diyor? Yoksa ben pek sevmem ama sana eşlik ederim mi diyor. Yani ne kadar kendi olabiliyor? Kendi olmayan bireyler, ötekinin zihninde oluşturduğu o mükemmel kalıbının kalmasını arzular ve işte tam olarak o anda ilişkiden kaybolur. Çünkü burada sadece bir tatminkarlık vardır. Sağlıklı bir ilişkide giriş gelişme ve sonuç bulunur. Ancak burada her şey yolunda giderken ani bir kopuş yaşanır. Çünkü zaten en başından beri size göre yolunda gidiyordur.
Annemin mutfakta öğrettiği gibi altını kısarsanız lezzet artar, hayatta da kalbinizi yavaşlatırsanız hakikat görünür…
.Ergenlik trendi…
Dr. Gamze Gezginci
23.02.2026 - 14:14
Yayınlanma
23.02.2026 - 14:14
Güncelleme
Hiçbir gelişim süreci yoktur ki son dönemlerde bu kadar moda olsun. Herkesin yorum yaptığı, yakındığı, görüş bildirdiği bir dönem ergenlik süreci. Özellikle sosyal medya sayesinde daha da fazla popüler hale geldi. Kimse “ah yetişkinlik, yetişkinliğe mi girdin sen?” demiyor ya da “ah canım erken çocukluk dönemin bitti mi senin?” diye üzülmüyor. Kimse fallik döneme hâkim değil. Kimse o dönemin zorluğundan bahsetmiyor mesela…
Aslında ergenlik dönemine gelene kadar yaşanan süreçlere hâkim olunsa ergenlik dönemi de ne çocuk ne de ebeveynler adına zor geçecek… Ancak ne yazık ki ergenlik öncesi dönemler henüz popüler olmadı.
Rahmetli Kemal Sunal’ın ünlü bir repliği vardır: Şimdi ben buraya neden çıktım, niçin çıktım, nasıl çıktım, bunu izaha gerek yok. Görünen köy uzakta değildir.
Tam olarak durum bu şekilde. Ergenlik döneminde çocuk artık farkına varır. Bu döneme kadar süper kahraman gibi gördüğü ebeveynlerini sorgulamaya başlar. Kendine yapılanları sorgular. Muhakeme yeteneğini kullanmaya başlar. İşte tam olarak çatışmaların kökeninde de bunlar yatar.
Aile çocuğa sınır koymamış, arasındaki bağı güçlendirmemiş, çocuğu dinlememiş, yeterli zamanı ayırmamış ise ergenlik dönemindeki çatışmalar sürekli tırmanır hale gelir. Çünkü çocuk yaşa gelinceye kadar aynı Kemal Sunal’ın dediği gibi bir yerlere çıkarılmıştır. İsteği dışında konumlandırılmıştır, ihtiyaçları karşılanmamış ya da fark edilmemiştir. Zaten hali hazırda hormonal açıdan zorlayıcı bir dönem olmasının yanı sıra aile faktörü de stresör olarak çocuğa yüklenmiştir.
Erken çocukluk ve ilkokul dönemlerinde çocukların görsel olarak da yetişkinden farklı bir bedene sahip olması sebebiyle “her şeyin yavrusu güzel” edasıyla anlayış ve sevgi gösterilir. Bu çocuğa sınır, kural koyulmamasına kadar gider. Çocuk toplumsala uyum sağlamaz. Ya da basit hakaretler söylemeye başlar aman ne tatlı söylüyor deriz. İdare ederiz. Bize bağırır oyuncak fırlatır. Diğer ebeveyn oradan tamam ne istiyorsa ver sussun der. Yani idare ederiz. Bu dönemlerdeki yaramazlıklar ebeveynler için daha katlanabilir olur. Ancak ergenlik döneminde görsel ebatlar artık bir yetişkin ile uyumludur. Çocuk küçük yaşlardaki benzer davranışları sürdürür ancak ebeveyn için bu artık katlanılmazdır. Çünkü karşısındakini küçük, sevimli bir çocuk olarak değil koskoca kız, koskoca erkek olarak tanımlamaya başlar. Aslında değişen sadece ebattır. Çocuğumuz halen daha çocuktur. Görüntünün yetişkin davranışların çocuk gibi olması ebeveynin aklını karıştırır. Ve ne yazık ki onu yetişkin kabul etmek ister. Bunun bir tarafında da daha az sorumluluk alma isteği de yatar.
Sonuç olarak, çocuğunuz ergenlik döneminde de çocuktur aslında… O güne gelene dek çocuğunuza ne verdiyseniz biraz daha bunları izlediğiniz bir dönemdir sadece… O yüzleşmeler zor olabilir sizler için. “Ben sana oynayalım derken neredeydin? Sen zaten hep meşgulsün! Sen benimle ilgilendin mi hiç!” gibi söylemler sizi öfkelendirir. Oysa ki çocuğun biriktirdiklerinin, karşılanmadığını düşündüğü ihtiyaçlarının dışa vurumudur.
Amaç size saygısızlık değildir, amaç “beni anla”dır.
.Ego mu kibir mi?
Dr. Gamze Gezginci
09.03.2026 - 10:15
Yayınlanma
09.03.2026 - 10:16
Güncelleme
Toplumda her zaman için doğru bilinen yanlışlar vardır. Egolu insan kavramı da bunlardan biri… Günlük dilde çoğu zaman olumsuz bir anlam yüklenerek kullanılan ego kavramı aslında insanın kendini algılayış biçimidir. Ego, bireyin kendini nasıl gördüğü, kimliğini nasıl oluşturduğu ve yaşamındaki zorluklarla nasıl başa çıktığıyla ilişkilidir. Sağlıklı bir ego bütünlüğü bireyin gerçekçi bir benlik algısına sahip olmasını sağlar.
Kişinin sınırlarını bilmesi, sorumluluk alabilmesi ve yaşadığı sorunlarla baş edebilmesi için belirli bir ego gücüne ihtiyacı vardır. Bu sebeple ego düşünülenin aksine psikolojik dayanıklılığın önemli bir parçasıdır.
Kibir ise bambaşka bir durumdur. Kibir; kişinin kendisini diğerlerinden üstün görmesi, eleştiriye tahammül edememesi ve çoğu zaman savunmacı hatta saldırgan bir tutum sergilemesiyle kendini gösteren olumsuz bir karakter özelliğidir. Dışarıdan güçlü görünen bu tavrın ardında çoğu zaman kırılgan bir benlik yapısı bulunur.
Kibirli görünen insanların önemli bir kısmında hata yapma ve küçük düşme korkusu oldukça yoğundur. Elbette hepimiz hata yapmaktan kaçınmak isteriz; ancak burada belirleyici olan, kişinin bu durumları nasıl yorumladığıdır. Kibirli bireyler çoğu zaman kendilerini sürekli başkalarının gözünden değerlendirmeye çalışır. Günün sonunda gördükleri ise aslında kendi içlerindeki değersizlik korkusunun bir yansımasıdır.
Bu içsel kırılganlıkla baş etmek zorlaştığında ise savunma mekanizmaları devreye girer. Kişi kendi yetersizlik duygusuyla yüzleşmek yerine, karşısındakini küçümseyerek ya da değersizleştirerek psikolojik bir mesafe kurar. Böylece kibir, çoğu zaman güçlü bir benliğin değil; korunmaya çalışan kırılgan bir benliğin dışa vurumu haline gelir.
Bu nedenle asıl soru şudur:
Gerçek özgüven başkalarından üstün olduğunu düşünmek ve sürekli olarak belirli kalıplarda yaşamaya çalışmak mıdır? Yoksa hata yapabilen bir insan olduğunu kabul edebilmek mi?
Kendinizi kabul edin. Hatalarınızla, başardıklarınızla ve başaramadıklarınızla… Çünkü bugün sizi siz yapan, tam da bu deneyimlerin bütünüdür. Eksikleri saklayarak değerli olacağını düşünmek yanılgıdır. Kaçtığınız, görmezden geldiğiniz ya da inkâr ettiğiniz yanlarınız siz bastırmaya çalıştıkça diğer insanlar tarafından fark edilmeye devam edecek…
Kendinize kör olmayın.
.
|
| Bugün 244 ziyaretçi (357 klik) kişi burdaydı! |
|
 |
|
|
