 |
|
|
 |
|
| ABDULHAMİD HAN |
ABDÜLHAMİD HAN
Osmanlı padişahlarının 34'üncüsü olan Sultan II. Abdülhamid Han aklı, zekası ve ilmi fevkalade üstün olan bir zattı. Batılıların ve iç düşmanların asırlar boyunca devleti yok etmek için hazırladığı yıkıcı, sinsi planlarını sezip, önlerine aşılmaz bir set olarak dikildi. Hazırlayanları ve maşa olarak kullandıkları yerli işbirlikçilerini, sahte kahramanları işbaşından uzaklaştırdı.
İşte bu büyük zatın 10 şubat, 96. yıldönümü idi. Yıldönümü vesilesi ile Yıldız Üniversitesi ve İstanbul Medeniyet Üniversitesi işbirliği ile iki açık oturumdan oluşan etkinlik düzenlendi. İlk panel Abdülhamid'in sağlık politikasıyla ilgiliydi. Oturum başkanlığını yaptığım bu panelde konuşmacılar özet olarak şunları anlattılar:
Prof. Dr. Hüsrev Hatemi; Abdülhamid'in çok iyi niyetli, sağlam karakterli ve vefalı bir insan olduğunu söyledi. Kendisinden çok devleti düşünürdü. 33 sene zalimlik yapmadan devleti ustalıkla idare etmişti. Ona atılan iftiralardan biri de pinti olduğuna dairdi. Bu çok çirkin bir suçlama olduğunu ifade etti. Aristokrat havada, halktan uzak yaşamamıştı. Atatürk'ün Abdülhamid'i küçümseyici veya kötüleyici bir sözünün olmadığını da ekledi.
Prof. Dr. Nil Sarı ise Abdülhamid'in sağlık alanındaki eserlerinden söz etti ve bazılarının fotoğraflarını gösterdi. Abdülhamid 90 adet gureba hastanesi, 19 adet belediye hastanesi, 89 adet askeri hastane ayrıca eğitim hastaneleri, kadın hastaneleri, akıl hastaneleri açmıştı. Bu hastaneler ülkemizden Lübnan'a, Yemen'den İsrail'e, Makedonya'dan Suriye'ye, Yunanistan'dan Libya'ya, Suudi Arabistan'dan Irak'a pek çok yerleşim bölgesine yayılmıştı. Ayrıca eczaneler, hapishane, sağlık merkezleri, fakirler, acizler ve hacılar için misafirhane de pek çoktur. Müthiş bir sağlık hizmetidir bu. Maalesef tahttan düştükten sonra bu eserlerin isimleri değiştirilmiş, bazıları yıkılmış ve bir kısmı da başka alanlarda kullanılmaya başlanmıştır. Kısacası bu büyük insan unutturulmak istenmiştir. Kasımpaşa, Haydarpaşa, Gülhane ve Mektebi Tıbbiye-i Şahane adlı eğitim ve üniversite hastanelerini açan da Abdülhamid olmuştur.
Doç. Dr. Adem Ölmez ise Abdülhamid Han'ın özellikle eğitim, sağlık, ulaşım ve asayişe önem verdiğini anlattı. Zamanında yeni bulunan aşıları ülkeye getirmiş, aşı ve kuduz hastalığı üzerine merkezler kurmuş, Bimarhaneleri yani akıl hastanelerini ıslah etmiştir. Akıl hastalarına zincir kullanımını yasaklayarak bugün bile saldırgan hastalarda kullanılan gömleği yerine koymuştur.
Dr. Şerif Esendemir konuşmasına Necip Fazıl'ın, "Abdülhamid'i anlamak her şeyi anlamak olacaktır." sözleriyle başladı. Abdülhamid'in tren yolları, bakteriyolojihane, cami ve mektepler yaptırdığını, çağına uygun yaşlılık politikası izlediğini, habitat yani biyosferi merkezi alan ekolojik politikaya önem verdiğini anlattı.
Bunları dinlerken aklıma hep başbakanımız Recep Tayyip Erdoğan çağrışım yaptı. O da ülkeye duble yollar, hızlı trenler, Marmaray, üçüncü boğaz köprüsü, çok sayıda havaalanı gibi sayılamayacak eserler hediye etti. Sağlık alanında yeni hastaneleri hizmete açtı. Sağlık hizmetlerini halka yaydı. Eğitim alanını pek çok üniversite, sayısız derslik ve binlerce yeni öğretmenle destekledi güçlendirdi. Kısacası Abdülhamid'in çağdaş bir takipçisiyle karşı karşıyayız.
Abdülhamid Han'ı nasıl ki bir takım vicdansız, merhametsiz ve acımasız kişiler, iç ve dış düşmanların oyununa gelerek, maşası olarak bir saray darbesi ile düşürdülerse aynı komplo şu an başbakanımıza karşı düzenlenmektedirler. Bu ülkeye hizmet etmek bazılarının gözüne batmakta ve ellerinden geleni yapmaktadırlar.
Rabbim Başbakanımızı korusunu2026 |
|
|
|
|
 |
2.03.2013 - 23:00
Yayınlanma
0
Elbette okuyor. Hem de büyük bir iştahla. Bazıları farklı düşünse de ben bu kanaatteyim. Türkiye'de kitabın artık okunduğunu, ilgi gördüğünü, itibar kazandığını düşünüyorum. Yetişkinlerin de, gençlerin de, öğrencilerin de ellerinde kitaplar görüyorum. Evet, Cumhurbaşkanımız Abdullah Gül'ün yıllar önce başlattığı "Türkiye Okuyor!" hayırlı kampanyası, amacına ulaşıyor ve insanlarımız okuyor.
Sürekli biçimde millet olarak okumadığımızı tekrarlayanların ve bu kasvetli havayı yaymak isteyenlerin pek olumlu iş yapmadıklarına, insanları gereksiz yere karamsarlığa ittiklerine inanıyorum. Onlara kitap fuarlarını hatırlatmak istiyorum. Geçmişte sadece İstanbul ve Ankara'da kitap fuarları düzenlenirdi. Şimdi Trabzon, Sakarya, Kocaeli, Diyarbakır, Konya, Adana, İzmir, Bursa, Kayseri, Malatya ve diğer bir çok ilimizde kitap fuarları açılıyor. Mesela bu yıl, ilk olarak "1. Siirt Kitap Fuarı" hazırlanıyor.
Çocukluğumda beş on yayınevi vardı topu topu. Bugün binlerce yayınevi bu alanda hizmet veriyor, her birinin de yüzlerce, hatta bazılarının binlerce kitabı kültür dünyamızı zenginleştiriyor. Demek talep var ki, arz da oluyor. İnsanlar uzun bir hasretin ardından kitaplarla buluşmak, yazarlarıyla tanışmak ve dostluk kurmak istiyor. Yayıncılar da, yazarlar da okuyucular da bu durumdan çok memnun. Aslında tam farkında olunmasa da gerçek bir 'aydınlanma' yaşanıyor ülkemizde.
Kampanyanın başladığı sıralarda Abdullah Kılıç, Yavuz Bülent Bakiler, Ümit Meriç, Hikmet Barutçugil, İlhan Özkeçeci ve Dursun Gürlek ile birlikte Cumhurbaşkanımızı ziyaret etmiş, bu meseleyi konuşmuştuk. Köşk, bu konunun takipçisi oldu ve geçen beş altı sene içinde bu yolda bir hayli mesafe alındı. Kitap okuma konusunda duyarlı olan valilerimiz, belediye başkanlarımız, kaymakamlarımız, il ve ilçe milli eğitim müdürlerimiz, vakıf ve dernek başkanlarımız, iş adamlarımız ve diğerleri, kısacası bu ülkenin gerçek sevdalıları "Türkiye Okuyor" kampanyasına candan sarıldılar ve bir 'kitap okuma seferberliği'ni başlattılar.
Orhan Alimoğlu, Nuri Okutan, Hasan Duruer, Veysel Yurdakul ve Ahmet Aydın'ın başlarını çektiği çok değerli valilerimiz halkımıza, ama bilhassa gençlerimize kitap okutmanın üstün gayreti içinde oldular, oluyorlar. Kahvehaneler kıraathane oldu. Artık ellerde kitaplar dolaşıyor, ev ve işyerlerinde kütüphaneler kuruluyor. Elbette 1980'lerden önce de Türkiye'de kitap okunuyordu. Ama daha ziyade ideolojik yayınlar rağbet görüyordu. 80 Darbesi'nden sonra uzun süre kitaplar tenhalarda durdu, çok az el uzandı onlara. Garip şeyler olmuştu ülkede, kitaba ve düşünceye mesafeli durulmuştu. Şükürler olsun ki bu karanlık dönem fazla uzun sürmedi ve tamamen kapandı.
Kitapların çok okunmasında bazı yetkililerin büyük çabasını görmemek nankörlük olur. İstanbul Milli Eğitim Müdürümüz Dr. Muammer Yıldız'ın geçen yıldan beri başlatıp sıkı bir şekilde takip ettiği "Okul Yazar Buluşması" veya "Yazarlar Okullarda" kampanyası, dev bir hamle olarak göz dolduruyor. Geçen yıldan beri yazarlar İstanbul'u dolaşıyor. Öğrenciler, yazarlarla bir araya geliyor, onları dinliyor, yazarlara sorular yöneltiyor ve büyük bir şölen yaşanıyor okullarda. Kitaplar okunuyor artık. Öğrenciler sahiden kitap okuyor, okudukları kitapların yazarlarını karşılarında görünce heyecanlanıyor, onlara sorular yöneltiyor, cevaplar alıyorlar.
Bu kampanya çerçevesinde ben de "kur'a çekimi"ne katılmıştım. 39 ilçeye yazarlar gönderilecekti. Bana Başakşehir çıkmıştı. Bu yeni ilçemizde okullara davet ediliyorum. Öğrencilerle buluşuyorum, onlarla sohbet ediyorum. Çok zekice ve iyice hazırlanılmış güzel sorular alıyorum onlardan, bunlara cevaplar veriyorum. Öğrenciler yazı çalışmalarını paylaşıyorlar bizimle. Hatıra fotoğrafları çektiriyoruz. Kısacası bir kültür fırtınası esiyor okullarda. Okul yöneticileri sevinçli, öğrenciler mutlu, veliler huzurlu. İstanbul'un bu hiçbir zaman unutulmayacak ve giderek zenginleşen tarihî projesi, neredeyse Milli Eğitim Bakanlığı'nın temel politikasına dönüşüyor. Diğer illerimiz de bu faydalı ve hayırlı modeli benimsediler, uyguluyorlar.
Başlığımızda sormuştuk ya, Türkiye okuyor mu? Elbette okuyor. Zaten toplum olarak başka çaremiz mi var? Sahibi olduğumuz büyük medeniyetin amir hükmü bu değil mi? İnancımızın temel kitabı Kur'an-ı Kerim'in ilk emrinde ne buyruluyor: "Oku" Öyleyse elimize kitapları alıp okuyacağız. Bize ufuk açacak, düşüncelerimizi kanatlandıracak bu ezelî, ebedî ve vefalı dostlarımıza sarılmanın şimdi tam zamanı. Zira bütün karanlık düşünceler, kitapların aydınlığıyla kovulabilir.
Uzun bir aradan sonra yine bir günlük gazetede "Bismillah" deyip yazmaya başlıyorum. Kısmetse pazar ve çarşamba günleri sizlerle birlikte olacağım. Milat, çıktığından beri her gün okuduğum, takip ve tavsiye ettiğim bir gazeteydi. Şimdi sorumluluğum daha da artıyor. Düşünce, kültür, sanat, edebiyat ve medeniyet merkezli yazılarıma siz değerli okuyucularımızın katkılarını ve değerlendirmelerini bekleyeceğim. Teklif, tahlil ve tenkitlerinize her zaman açık olduğumu belirtmek isterim. Sağlıcakla kalın.
.4.03.2013 - 23:00
Yayınlanma
0
Usta gazeteci Ahmet Güner Elgin'in kitabı, Babıali Ölürken adını taşıyor. 1999'da yayımlanmıştı. O zamandan beri hep bu semtin nasıl can çekiştiğine ürpererek tanık oldum. 14 senedir ölmedi, ölmüyor. Âdeta yaşamak için direniyor, son nefeslerini harcıyor.
Kalem efendilerinin izlerini taşıyan Babıali'de yaşananların 35 yıldır şahidiyim. Her adımda gördüklerim bana maziyi hatırlatıyor. Attila İlhan'ın bir sözünü çok sevmiştim. Diyordu ki: "Türkiye'nin kalbi İstanbul'da İstanbul'un kalbi Babıali'de atar." Halen atıyor mu dersiniz? Bana göre evet. Bunca ilgisizliğe, terk edilmişliğe ve ihanete rağmen zayıf da olsa hala atıyor.
Yıllar önce gazeteler göç edip semti terk ettiklerinde üstad Sezai Karakoç'u ziyaret etmiştim. "Ağabey, gazeteler tek tek Cağaloğlu'ndan ayrılıyor. En son Cumhuriyet veda etti. Ne olacak bu tarihî semtimizin hali?" şeklindeki soruma cevap kısa ve anlamlıydı: "Gazeteler gitsin, yayınevleri kalsın." Mütefekkirimiz, gazetelerin gitmesine üzülmüyor, ama ilim, sanat, fikir ve edebiyat taşıyıcıları olan yayınevlerinin kalmasını arzu ediyordu.
Babıali canımızı acıtırcasına her gün can çekişiyor. Neredeyse her geçen gün bir yayınevimizin taşındığını duyuyorum. Bir süre önce Parıltı (Anonim) Yayıncılık Kadıköy yakasına geçti. Bugünlerde Boğaziçi Yayınları kendisine yer arıyor. Yayıncılar telaş içinde. Çünkü zenginler bütün binaları tek tek alıp otele, lokantaya ve mağazaya dönüştürüyor. Ne olacak bu işin sonu? Yayınevlerinin tamamı taşındığında ve bu tarihî semtimize turistler doluştuğunda ne kazanacağız? Sadece biraz döviz mi? Peki ya tarih, ya kültür, ya yaşanmış hatıralar, ya millî hafıza… Namık Kemal'in, Ziya Paşa'nın, Şinasi'nin hakkı ne olacak? Ahmet Midhat Efendi bize küsmeyecek mi? Muallim Naci dargın durmayacak mı biz vefasız evlatlarına? Ya Mehmet Âkif, Eşref Edib, Peyami Safa, Refi Cevat, Necip Fazıl, Ahmet Kabaklı, Vecdi Bürün, Ergun Göze ve Mehmet Emin Alpkan'ın kemikleri sızlamayacak mı?
Yahya Kemal Beyatlı'nın Edebiyatımızın Güleryüzü'nde geçen bir nüktesi var. Şöyle ki: "Yahya Kemal oldukça kiloluydu ve yüzden zaman zaman rahatsızlanıyordu. Doktorlara görünmeyi de ihmal etmiyordu bu arada. Bir gün dostlarına derdini döktü: 'Doktorlara sorarsanız karaciğer mükemmel, kalp mükemmel, böbrek mükemmel, tansiyon mükemmel! Yalnız ben berbat bir haldeyim."
İstanbul'u yöneten büyüklerimizle, kültürümüze yön veren idarecilerle bir araya geldiğimizde hepsi de ağızbirliği etmişçesine "Babıali önemlidir, tarihî kimliği mutlaka korunmalıdır. Üstümüze ne görev düşerse yaparız." diyorlar. İyi de peki her gün bu semte yapılan saldırılara niçin kimse ses çıkarmaz? Basın tarihimizin tanıkları olan o binalara 'kör kazma'lar saplanırken neden itiraz eden olmaz? Beş dakika uzaklıktaki Vilayet'e bu 'kazı kazan' nağraları ulaşmaz mı? Büyükşehir Belediyesi ne zaman gözünü açıp Suriçi'nin bu en kıymetli semtini koruma altına alacak? Ya Fatih Belediyesi sadece 'Babıali Şenlikleri'nde mi görünecek? Peki Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın bu işe seyirci kalması düşündürücü değil mi? Yoksa 'Kültür' 'turizm'e feda mı ediliyor? O zaman hepimizin 'Eyvah kimi kime şekva edeyim, ben dahi şaştım" deyip bu semte mersiye düzüp ağıt yakmaktan başka çaresi kalmaz.
Babıali henüz ölmedi, ama can çekişiyor. Gençler hala Diriliş Yayınları'na uğrayıp Sezai Bey'i ziyaret ediyorlar. Hekimoğlu İsmail, Timaş'ta misafirlerini her gün kabul ediyor. Kıdemli ve yaşlı ağabeylerimiz Gazeteciler Cemiyeti'ne bir vazifeyi ifa edercesine yine uğruyorlar. Mehmed Şevket Eygi'nin Bedir'i hala yokuşu süslüyor. Bütün gazeteleri, televizyonları ve radyoları haberleriyle besleyen Anadolu Ajansı, Cağaloğlu'ndaki binasını henüz terk etmedi. Basın İlan Kurumu semtte kalmaya direniyor. Bunlar bizi mutlu ediyor, ümidimizi yitirmiyoruz.
Kültür ve sanat konularına çok duyarlı olduğunu bildiğimiz İstanbul Valimiz Hüseyin Avni Mutlu Büyükşehir Belediyemizin Başkanı Kadir Topbaş'la birlikte bu ölümün önüne geçebilir. Bu konuda Kültür ve Turizm Bakanımız Ömer Çelik de destek verecektir inancındayım. Babıali'nin ölümü, kültürümüzün zafiyet geçirmesi, basınımızın hafıza kaybına uğraması demektir. Sorumlu olan yetkililer, derhal sivil toplum kuruluşlarının yöneticileriyle bir araya gelmeli, istişare etmeli, çözüm bulmalıdır. Henüz iş, işten geçmeden…
Bırakınız Babıali ölmesin, bırakınız hatıralarımız bu semtte yaşasın. Çünkü bu semt sadece basın dünyamızın hafıza ve hatıra defteri değil, aynı zamanda yayın aleminin de sicil defteridir, siyaset tarihimizin parlak aynasıdır. Ömer Çelik, Hüseyin Avni Mutlu, Kadir Topbaş ve Mustafa Demir büyüklerimiz Babıali'ye sahip çıkarak, semti terk etmeye devam eden yayıncıları koruyarak kültür tarihimize isimlerini altın harflerle yazdırabilirler. İnanıyorum ki böyle bir gayret netice verir ve Babıali kurtarılırsa ömürleri boyunca aziz milletimizin dualarını alacaklardır. Zira makamlar, mevkiler fanidir gelir geçer, ama yapılan hizmetler hiçbir zaman unutulmaz.
.11.03.2013 - 23:00
Yayınlanma
0
Bu sütundaki ilk yazımda Türkiye'de kitap okuma oranında ciddî bir artış olduğunu belirtmiştim. Okuyan kişi aydınlanır, donanır, beslenir, dolar ve daha sonra taşar. Artık o da duygu ve düşünceleriyle başkalarını beslemeye, donatmaya ve aydınlatmaya başlar. İşte yazma isteği, hissi, emeli, merakı, arzusu, sevgisi ve aşkı böyle doğar. Başlar ve devam edip gider. Ne zamana kadar? Son nefese dek. Üstad Necip Fazıl 12 yaşında yazmaya başladı, emaneti teslim edinceye kadar da devam etti. Diğer bir çok şair ve yazar da öyle. Ben de on yaşımda başladım okumaya ve yazmaya. Yarım asırlık bir ömrü geride bıraktım, ama okuma yazma aşkım sona ermedi, aksine artıyor. Demek ki, kalem bağımlılığı, iflah olunmayacak bir tutkudur. Hani bazıları, "okuma hastalığı" derler ya. Allah bu güzel hastalığı çoğaltsın ve "yazma hastalığı"nı da insanlarımıza ihsan etsin. Âmin.
"Kitap Yazan Gençler" nüktesi, Mizahın İzahı'nda geçiyor. Konumuzla ilgili olduğu için kitaptan naklediyorum:
"Kültür tarihçisi Can Alpgüvenç Üsküdar'daki Fatih Mahkemesi'nde anlatmıştı. Vehbi Vakkasoğlu ile sohbet ediyormuş. 'Vehbi Bey yazarlık nasıl gidiyor?' diye sormuş. Bu sual üzerine Vakkasoğlu şu cevabı vermiş: 'Vallahi eskiden kitap fuarlarına imza günü için gittiğimizde gençler gelirdi ve bize kimleri tavsiye edersiniz, hangi yazarları okuyalım?' diye sorarlardı. Şimdi de geliyorlar ama o soruyu sormuyorlar, 'Bir kitap yazdım, hangi yayınevinde yayımlatmamı tavsiye edersiniz?' diyorlar." Elbette Vehbi ağabeyimiz bu hatırasıyla kitap okuyan gençlerin aşka geldiğini ve kaleme sarıldığını anlatıyor.
Yaklaşık 10 yıl önceydi. Küçük oğlum Ömer, henüz 8 yaşındaydı. Bir gün eve geldim, bilgisayara oturmuş bir şeyler yazıyor. "Hayrola Ömercik, ne yapıyorsun?" diye sordum. "Çocuklar için masal yazıyorum baba!" demez mi? Ben hemen karşılık verdim: "Oğlum sen daha küçücük bir çocuksun, çocuklara nasıl masal yazacaksın ki?" Hayatımın ilk ciddî fırçasını o zaman yedim, hem de küçük oğlumdan: "200 masal ve hikaye kitabı okudum baba! Yazarım tabiî. Hep sen mi kitap çıkaracaksın? Bırak benim de bir kitabım olsun!" Merak edenler olabilir, söyleyeyim. Ömer 6-7 masal yazdı. Sonra kalemi bıraktı, okumaya başladı. Şimdi bilgi küpünü dolduruyor, inşallah ileride yazmaya devam eder.
Fıkra ve hatıralarla başladık, devam edelim: Beş altı sene önce çalıştığım vakfa bir genç geldi. Tahminen 20 yaşındaydı. Her iki elinde ağzına kadar kağıtlarla dolu iki büyük poşet. Selam verdi ve "Siz kitap yayınlıyor musunuz?" diye sordu. Oturttum, çay söyledim ve kendisini dinledim: "Efendim, ben şairim. Şiirler yazıyorum, kitaplarımı yayınlatmak istiyorum. Bana yardımcı olur musunuz?" Kaç şiiri olduğunu sordum. "Saymadım ama yaklaşık 10 bin şiir yazdım." demez mi? Gözlerim faltaşı gibi açıldı. Koca Yahya Kemal, ömrü boyunca 245 şiir yazmıştı. Birkaç şiirine göz gezdirdim, berbat. Bazı şairleri, mesela Yûnus Emre'yi, Fuzulî'yi, Şeyh Galip'i, Karacaoğlan'ı, Mehmet Âkif'i, Ahmet Muhip Dıranas'ı, Necip Fazıl'ı, Sezai Karakoç'u sordum. Bunları okuyup okumadığını merak ettim. "Hiç birini okumadım." dedi. Delikanlı artık çok oluyordu. "Niçin?" diye sordum. Sakin halde cevap verdi: "Etki altında kalmamak için." Şaşırdım, acı acı güldüm, sonra hayret ettim, hatta üzüldüm.
Biraz düşündükten sonra genç kardeşime dedim ki: "Yanlış yapmışsın, bütün büyük şairler, kendilerinden önceki şairleri okumuşlar, onlardan faydalanmışlar, etkileri altında kalmışlar, ama daha sonra kendi şiirlerini yazmışlardır. Sen de bence öyle yap. Şimdilik şiir yazmayı bırak. Sana bir isim listesi vereceğim. Önce eski ve yaşayan usta şairleri bol bol anlayarak oku. Kendini yetiştir, şiiri öğren, etkilen. Sonra oturup kendi şiirini yaz. Öyle on bin falan da değil, iki üç şiir yaz önce. Gerçek şiiri kavradığında daha önce karaladığın elindeki bu şiirlerin tamamını yırtıp atarsın zaten. Çünkü bunlar şiir değil." Benim müteşair gencim, boş gözlerle, belki de öfkeyle yüzüme baktı baktı, çıkıp gitti. Gidiş o gidiş. Bir daha da gelip selam vermedi. Halbuki, yazmak önce okumaktır, yani ter dökmektir. Kerem misali çıra gibi yanmak, Ferhatçasına bilgi dağlarını delmektir. İyi yazı, sabır, sebat, azim, irade, tahammül, metanet, gayret, himmet, aşk, şevk ister.
Dört yıldan beri "Yazı ve Editörlük" kursu veriyorum. Yüzlerce öğrenci arasında yolda dökülenler de oldu, sabrederek kaleme sarılan ve kitap yazanlar da… Bugün bazı yayınevlerimiz, bu kurstan yetişen editörleri istihdam ediyor. Okumayı ve yazmayı ciddiye alanlar başardılar. Çocuk edebiyatına yönelenler de oldu, gazeteciliğe merak salanlar da… Roman yazan da var aralarında, site kuranlar ve köşe yazısı yazanlar da… Hayırlısıyla Fatih'te, Ağaç Kültür Merkezi'nde yeni bir yazı ve editörlük kursu başlattık. "Yazmaya nasıl başlayayım?" diye soranlara, "Önce kainat kitabını okuyun, çünkü çiçeği, kuşu, bahçeyi, dağı, tepeyi, ırmağı sevmeyen yazı da yazamaz." diyorum.
Ölüm haberleri acıdır ama hakikattir. Ayet-i kerimede buyrulduğu gibi "Her doğan canlı ölümü tadıcıdır." Ama dolu dolu geçen ömürler boşa gitmiş sayılmaz. Fikir, sanat ve basın dünyamızın üç seçkin ismini cumartesi günü ebedî aleme yolcu ettik. Gazeteci, yazar ve tarih araştırmacısı İsmet Bozdağ, kültür tarihçisi Prof. Cemal Anadol ve ûdî bestekar Selahattin Erköse hayata veda ettiler. Allah'tan üçüne de rahmet diliyor, ailelerine ve yakınlarına başsağlığı ve sabırlar temenni ediyorum. Selahattin Erköse'nin o unutulmayan hüzünlü şarkısını hepimiz severiz elbette: "Rüzgar kırdı dalımı / Ellerin günahı ne? / Ben yitirdim yolumu / Yolların günahı ne?"
.6.03.2013 - 23:00
Yayınlanma
0
Edebî mahfiller, edebiyata ilgi duyan, şiirler yazan, nesirler kaleme alan, romana, tarihe, biyografiye dair eserler telif eden ediplerin, şairlerin, müelliflerin buluştuğu ortak mekanlardır. Bu mekanlar, bir çayhane, pastahane, sahhaf veya kitapçı dükkanı olabilmektedir. Bazı edebî mahfillerin otel ve evlerde mevcut olduğunu, uzun yıllar devam ettiğini biliyoruz.
Edebî mahfiller zaman içerisinde değişmiş, çeşitli şekiller almıştır. Osmanlı'da, Tanzimat ve sonrasında, Servet-i Fünûn ve Cumhuriyet dönemlerinde edebiyatçıların bir araya geldiği mekanlar olagelmiştir. İsmail Hami Danişmend'in, İbnülemin Mahmud Kemal İnal'in, İhsan Raif Hanım'ın konakları ile Abdülhak Hamid'in Maçka Palas'taki yeri ediplerin buluşmaları için birebirdi. Yakın tarihimizde bu gelenek "Küllük" ile başladı, "Acem'in Kahvesi" ile sürdü, hemen ardından "Marmara Kıraathanesi" ile devam etti.
Benim ilk devam ettiğim mahfil, Edebiyat Fakültesi'nde okuduğum yıllarda binamızın karşısında bulunan Koska Kahvesi'ydi. Daha ziyade fakültedeki sınıf arkadaşlarımın buluştuğu mütevazı bir yerdi. Laleli'deki bu yer sonra yıkıldı. O zaman oraya 'takılan' arkadaşlar arasında Yekta Saraç, Fatih Andı, Mustafa Armağan, Erol Ülgen, Rahim Tarım da vardı. Az ileride, Beyazıt'a doğru, tam da Süpürgeciler Hanı'nın yukarısındaki set üstünde, üstad Sezai Karakoç gelip otururdu. Elbette yakın dostları da onu yalnız bırakmazdı.
"Marmaratörler"in devam ettiği Beyazıt'taki meşhur Marmara Kıraathanesi'ne gitmeye başladığımda artık mekan eski canlılığını kaybetmeye başlamıştı. 1980'li yılların başlarıydı. Ama aynı zamanda Beyaz Saray Çarşısı'nın hemen girişindeki Enderun Kitabevi'nde İsmail Bey'in küçük dükkanı dolup taşardı. Sadece edebiyat değil, tarih, felsefe, tasavvuf ve sosyolojiye dair önemli konuşmalar, tartışmalar yapılırdı. Hayat, boşluk kabul etmez. "Marmara" tarihî misyonunu tamamlarken "Erenler" olarak anılan Çorlulu Ali Paşa Medresesi'nde edebiyatçılar, entelektüeller, üniversite hocaları ve talebeler burayı kendilerine mesken edindiler, seyrek de olsa oraya uğrardım.
Sonraları Çorlulu 'mahfil'i emekli olurken, o zaman İLESAM'ın da hizmet verdiği az ilerideki Sinan Paşa Medresesi mekan olur. Marmaratörler, genç edebiyatçılar ve sanat erbabı, burayı sık sık ziyaret eder, Mehmed Niyazi ağabeyi dinlemeye başlarlar. Vakit gelir, topluluk burada vazifesini ifa ve ikmal eder. Sonra Türkocağı ve Kızlarağası Medresesi. Mehmed Niyazi Bey'in, Mustafa Kutlu'nun, Yusuf Özarslan'ın ayrı ayrı halkaları vardı. Bazen halkalar birleşir ve geniş bir havuza dönüşür, dostlar salonda içtima ederdi. Kızlarağası Medresesi'ndeki sohbet halkaları dağılırken Fatih'te "Ozanlar Kahvesi", bir kısım eski Marmaratör'ü bir araya getirir, ancak Marmara Kıraathanesi'nin konuşmacıları değil, dinleyicileri bu bahçeli yere gelip gitmeye başlar.
Ve günümüzde Timaş Kitapkahve'de Perşembe akşamları üç yıldan beri yaz kış devam eden "Babıali Sohbetleri". Bu programların diğer vakıf ve derneklerde yapılanlardan farkı, konuşmaların sohbet havası içinde geçmesi, dinleyicilerin de sık sık hatibe ve konuşmacılara soru sorması, katkı sağlaması ve tenkitte bulunabilmesidir. Babıali'nin eski havasını arayanlar bu mekana devam etmeye başladı. Zaten Babıali Sohbetleri, Marmara Kıraathanesi'ni model olarak seçmiştir. Elbette bu arada Abdullah Işıklar ağabeyimiz gibi öncüleri de unutmamak gerek. O da Çatalçeşme Sokağı'ndaki Işıklar Kitabevi'ni bir edebî mahfile çevirmişti. Ne yazık ki dükkanı kapattı ve başkasına devretti.
Üsküdar'daki bazı kahvelerin mahfile dönüştüğünü, Edirnekapı Mihrimah Sultan Camii'nin hemen altındaki küçük kahvenin de edip ve şairlerin uğrak yeri olduğunu biliyoruz. Mesela İhsan Deniz Bursa'dan İstanbul'a geldiğinde dostlarıyla burada buluşur. Fatih'te gençlerin takıldığı At Pazarı da ayrı bir dünya… Her ne kadar bazı genç edebiyatçılar buradaki kahvelere takılsa da henüz o olgunluğa ulaşmadı. Mahfilden ziyade muhit. İleride inşallah iyi olur.
Şimdi yeni bir mekan açıldı edebiyatsever ve sanatseverler için. Cumartesi günleri saat 16.00'da meraklılar, artık Fatih Postahanesi'nin hemen bitişiğindeki Ağaç Kültür Merkezi'ne uğruyor. Sanatçı kahvelerini ve edebî mahfilleri merak edenlerin, okuması gereken başlıca eserler şunlardır: Kahveler Kitabı (Salah Birsel),Deliler ve Dahiler (Mehmed Niyazi), Marmara Kitabeleri (Ahmet Güner Elgin), Eski İstanbul Kahvehaneleri(Cem Sökmen), Mekandan Taşan Edebiyat (Turgay Anar).
Edebî mahfiller üniversitelerin çoğalmasıyla Anadolu'da yaygınlaşıyor. Bu mekanlar, fikir hayatımızın canlı ve dinamik ocaklarıdır. Artması hayırlı ve sevindiricidir. Yoksa oturduğunuz semtte hala bir edebî mahfiliniz yok mu, öyleyse ne duruyorsunuz? Bence hemen bulun birkaç kafadengi arkadaş ve açın bir mahfil… İnanıyorum ki, o mekanı ve müdavimi olan dostları çok seveceksiniz, belki de evden sonra ikinci adresiniz burası olacak, kimbilir?
.18.03.2013 - 23:00
Yayınlanma
0
Hat sanatının ilk örneği ile çocukken karşılaşmıştım. Hattat Abdülhalim Özyazıcı'nın nefis bir sülüs besmelesini, tıraş olduğum Merhem amcanın o küçük ve sevimli dükkanında görmüş, hayran kalmıştım. Hayat mecmuasının verdiği bir eserdi. Anadolu'da bir çok esnafın yaptığı gibi berberimiz de onu çerçeveletmiş ve dükkanına asmıştı. Tezhip sanatı ile ilk tanışmam ise, 6-7 yaşlarında Kur'an kursuna gittiğim sıralarda oldu. Kur'an'ı Kerim'in kenarlarını süsleyen o tezhip örneklerini çok sevmiştim. Ebru ile de aynı dönemde tanıştık. Çünkü matbaa baskılı ebru, mukaddes kitabımızın iç cilt kapaklarını süslüyordu. O zamanlar ebru duvara resim gibi asılmıyordu. Çini ve nakış sanatlarını görebilmem için, biraz daha büyüyüp Selçuklu eseri Ulu Cami'ye gitmem gerekecekti. Minarenin ana gövdesini mavi renkli çiniler kaplıyor, cami kubbelerinin içini ise göz alıcı mükemmel nakışlar kuşatıyordu. Cilt sanatını, Kur'an-ı Kerim'lerimizi tamir eden ve adeta yeniden yenileyen Bekir Hoca'nın mekanında tanımış ve sevmiştim. Mezar taşları üzerindeki sanatları ise şehrimizin Şeyh Musa Kabristanı'na giderken temaşa ediyordum.
O gün bugündür klasik Türk İslam sanatlarına büyük bağlılığım ve hayranlığım var. Gazetecilik yapmaya başladığım 1978 yılından bu yana sevgim ve ilgim azalmadı, aksine arttı. Geçen "Babıali Sohbetleri"ne misafir konuşmacı olarak davet edilen Şeyhülhattatin Hasan Çelebi, "Bir gece içinde İstanbul'dan 300 hattat işsiz kaldı." deyince bu söz büyük yankı uyandırmıştı. Bir bakıma sanatkarlarımızın o zaman yaşadığı büyük acıyı, dramı yansıtıyordu.
Necmettin Okyay ve Mustafa Düzgünman ebru sanatını, hattat Hamid Aytaç hat sanatını alıp ihya etmişlerdi. Süheyl Ünver ise tezhip, minyatür ve nakış sanatlarını terk edilmek istendikleri derin ve kuytu kuyulardan çekip çıkarmıştı. Rikkat Kunt ve Muhsin Demironat da bu alanda büyük emekleri olan hocalardı. Eski hattatların hepsini rahmetle anmak lazım ama Ali Alparslan Hocam da hüsn-ü hattın üniversite çevrelerinde yayılması için büyük gayret sarf etmişti. 1985'te Üsküdar'daki attar dükkanında kendisiyle mülakat yaptığım rahmetli Mustafa Düzgünman, bana dert yanmış ve "Dünyanın dört bir yanından insanlar gelip bizim ebruyla ilgileniyorlar. Oturduğum semtteki hiçbir komşum bugüne kadar benden bu sanatı sormadı. Çok meraksız bir milletiz vesselam." diye adeta serzenişte bulunmuştu. Yüzde yüz haklıydı. Ama şükürler olsun ki o gayreti, çabası ve himmeti boşa gitmedi. Bugün artık ebru sanatının ne olduğunu bilmeyen genç kalmadı ülkemizde. Fuat Başar, Hikmet Barutçugil, Alparslan Babaoğlu sanatı taçlandıran ve dünyada tanıtan sanatkarlarımız. Artık medyada da yer aldığı için, çocuklar bile ebrunun ne olduğunu gayet iyi biliyorlar.
Sanat erbabı Hasan Çelebi'nin yanı sıra, Hüseyin Kutlu, Ali Hüsrevoğlu, Hüsrev Subaşı, Muhittin Serin, Kamil Nazik, Savaş Çevik, İsmail Yazıcı, Muhsin Demirel ve diğer kıymetli üstadlar hat sanatımıza büyük merhaleler kazandırdılar. Çiçek Derman, İnci Ayan Birol, Gülbün Mesara, Gülnur Duran ve İlhan Özkeçeci ise tezhip sanatımıza mühim katkılar sağladılar. Minyatürde rahmetli Nusret Çolban adeta İstanbul'un her tarafını süsledi. Cahide Keskiner ise bir okul oldu. Uğur Derman, Süheyl Ünver'in misyonunu üstlenerek ömrünü bu güzel sanatlarımıza adadı. Nakışta Semih İrteş ve Mamure Öz unutulamaz.
İhtişam ve zarafet… Evet bu sanatlarımızda hem büyük bir görkem vardır hem de derin bir incelik. Ve medeniyetimizin, içerden beslenen ama dışa yansıyan çehresidir bu sanatlar. El emeği göz nuru idiler, sabır imbiğinden geçen abide şahsiyetlerin eliyle vücut buldular ve bugüne kadar geldiler. Düne kadar horlanan, yok sayılan bu sanatlar, şimdi el üstünde, baş üstünde tutuluyor.
1970'li yıllarda sadece Kubbealtı Cemiyeti, Cerrahpaşa Tıp ve Topkapı Sarayı'nda icra edilen bu sanatlarımız şükürler olsun ki, bugün başta İstanbul'da olmak üzere neredeyse ülkenin her yerinde öğreniliyor, uygulanıyor. Vakıf ve derneklerin yanı sıra artık okullarda da, üniversitelerde de önceleri sırt çevirdiğimiz bu sanatlar gözde oldu. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin kuruluşu İSMEK, bu sanatlara sahip çıktı ve öğretilmesi için büyük çaba harcadı. Şüphesiz ki bu kurslar faydalıdır. Belki her yerde ehil hocalar bulunamıyor, belki layıkınca bu nadide sanatlarımız öğretilemiyor, ama yetişen ve yetişecek olan sanatkarlarımız inanıyorum ki, ileride ebruyu, hattı, nakşı, minyatürü ve tezhip sanatını en iyi şekilde yeni nesillere öğreteceklerdir.
Kemiyet olarak yayıldı ve uygulayıcıları çoğaldı bu sanatlarımızın. Peki ama ya keyfiyet ne durumda? O konuda Uğur Derman hocamızın kaygıları var. Biraz daha titizlik, biraz daha hassasiyet istiyor haklı olarak. Bu sanatlar birkaç haftada veya ayda öğrenilemez. Büyük emek, gayret ve çalışma ister. Dolayısıyla bu sanatlara gönül veren gençlerimizin biraz daha terlemeleri, az daha koşuşturmaları, titizlenmeleri ve sabırlı olmaları gerekiyor ki, klasik sanatlarımızdaki o ihtişamı ve zarafeti yeniden yakalayabilelim.
.23.03.2013 - 23:00
Yayınlanma
0
Yeni bir tabirdir "Yaşayan İnsan Hazineleri". Bu kelime UNESCO ile gündeme geldi. Bizim yıllardan beri "abide şahsiyet", "aksakal", "üstat", "çınar", "ayaklı kütüphane", "bilge adam" diye tabir ettiğimiz, kültür, bilim ve sanat dünyamızda temayüz etmiş büyüklerimiz için kullanılıyor. Aslında her insan Allah'ın bir hazinesi, yaratılmışların en şereflisi değil mi zaten? Fakat bazı hazineler vardır ki, cevher iken mücevhere dönüşmüştür. Onlar aramızda, sessiz bir şekilde yaşarlar. Gündemde değillerdir. Hal dilleriyle bize ders verir, nesilleri beslerler. Yaşayan bu insan hazinelerini tanımak bize derinlik, zenginlik ve ufuk kazandırır. Bu konuda kültür kurumlarına, sivil toplum kuruluşlarına ve medyaya büyük görevler düşüyor. Öyleyse yüzlerce değerimizden bazılarını hatırlayarak onları buradan selamlayalım:
Abdullah Öztemiz Hacıtahiroğlu: Aruzun son temsilcilerinden. Ahmet Muhtar Büyükçınar: 95 yaşında. Hayatını ve hatıralarını Hayatım İbret Levhası'nda anlattı. Ahmet Nuri Yüksel: Meşhur Marmara Kıraathanesi müdavimi. Uçak mühendisi ve kültür adamı. Alaeddin Yavaşça: Sesiyle, besteleriyle, haliyle ve tavrıyla yaşayan bir efsane, örnek bir hayat. Ali Osman Atak: Çocuk edebiyatımıza en çok hizmet edenlerden. Ara Güler: İyi fotoğraf için yılmayan irade, yorulmayan beden. Ayhan İnal: Günün 24 saati şair. Coşkuyla hem kendi şiirlerini hem de dostlarının eserlerini seslendirir. Bekir Sıtkı Erdoğan: Kuğunun son şarkılarından. Aruzu yaşatan şair. Belma Aksun: Ziya Nur Aksun'un kız kardeşi. Vefa abidesi. Yazar. Beynun Akyavaş: Babası büyük gazeteci yazar Ragıp Akyavaş'ın külliyatını yayıma hazırlıyor. Kadirbilir. Cahit Öney: Besteleri ve şiirleriyle, müzikle şiir arasındaki münasebetleri eserleriyle anlatan seçkin sanatkar. Cahit Tanyol: Yahya Kemal üstadın sofrasında bulunmuş şair ve sosyolog. Feyzi Halıcı: Şair, yazar ve folklor bilimci. Mevlana'yı tanıtan edip. Halk ozanlarına sahip çıkan üstat. 50 yıldır Çağrı dergisini yayımlıyor. Fırat Kızıltuğ: Müziği ve edebiyatı kaynaştıran, müziğimizin yakın tarihini hatıralar eşliğinde yazan sanatkar, şair. Halil İnalcık: Büyük tarihçi. Osmanlı tarihine dair mühim çalışmalara imza attı. Hasan Çelebi: Şeyhülhattatîn. Hat sanatının zirve adı. Hasan Latif Sarıyüce: Günümüzün Kemalettin Tuğcu'su. Masalları çocuklarımıza sevdiren değerli yazar. Hekimoğlu İsmail: İnanan kitlelere romanı sevdiren yazar. Minyeli Abdullah tiraj olarak aşılamayan bir noktada duruyor. Hilmi Yavuz: Gül'ün ve hüznün şairi. Düşünmeyi ve tartışmayı seven aydın. Hüsrev Hatemi: Şiiri ve düşünmeyi seven ve sevdiren hekim. Tabib-i hazık. Hatıraları çok değerli. İlyas Çelikoğlu: Neyzen Tevfik'in hayattaki tek talebesi, 90 yaşlarında. Hala ney
üflüyor ve öğrenci yetiştiriyor. Kemal Eraslan: Türk dilinin yaşayan en iyi uzmanlarından. Her gün fakülteye, kütüphaneye gidip çalışıyor. Mehmet Genç: Tarihimizle ilgili mühim tahliller yapan ilim adamı. Kemal Karpat: Tarihi sevdiren alim. Peşin hükümlerden azade. Sempatik tarihçi. Mehmet Serhan Tayşi: Hafız-ı kütüp. Millet Kütüphanesi'nin unutulmayan müdürü. Mehmet Şevket Eygi: Dürüst, dobra ve etkili yazar. Mehmet Turan Yarar: Ankara'da yaşayan değerli şair. Aruzun ahenkli sesi. Mehmet Zeki Akdağ: Kendisine "Günümüzün Karacaoğlan'ı" diyenler var. Şair. Mualla Öner: Eski İstanbul Hanımefendilerinden bize kalan yadigar. Türkçenin billur sesi. Muammer Ülker: Süleymaniye Kütüphanesi'nin efsaneleşen müdürü. Mustafa Yazgan: Mefkureci yazar. İdealleri için yaşayan gönül insanı. Mübahat Kütükoğlu: Çok değerli bilim insanı. Eserleri her daim okunuyor. Müjgan Cunbur: Ankara'nın emektar kütüphanecisi. Milli Kütüphane'nin eski/mez müdürü. Münevver Okur Meriç: Fuat Köprülü'nün talebesi, edebiyat tarihçisi, Cem Sultan kitabının yazarı. Necdet Yaşar: Tanburun üstadı. Tanburî Cemil'den sonraki büyük isim. Yahya Kemal'in "Küçük Cemil'im" diye hitap ettiği sanatkar. Nevzat Atlığ: Türk müziğine en çok hizmet eden şahsiyetlerden. Konservatuarın kurucularından. Nevzat Yalçıntaş: Fikir adamı ve teşkilatçı. Nihat Öner: Reşat Ekrem Koçu'nun talebesi. Türkçeyi en güzel kullanan büyüklerimizden. Niyazi Sayın: Büyük neyzen ve ebru sanatkarı. Nuri Pakdil: Edebiyatta öncü. Genç kitleleri etkileyen ve peşinden sürükleyenlerden. Oktay Aslanapa: Sanat tarihçisi, asırlık ömrünü mimarimize adayan bayrak isimlerden. Oktay Sinanoğlu: Türkçenin önemine ilk dikkat çekenlerden. Orhan Bayrak: Yılmaz iradesiyle kültürümüzü araştırdı, 40'a yakın eser verdi. Orhan Okay: Tanpınar'ın müstesna talebelerinden. Edebiyatımızı sevdiren Hoca. Orhan Türkdoğan: Büyük sosyolog, kıymetli ilim adamı. Osman Akkuşak: Kalemin kutsiyetine inanan ve inandıran yazar. Hatıraları yakın tarihimize ışık tutuyor. Ömer Faruk Akün: Yaşayan en büyük edebiyat tarihçisi. Hocaların hocası. Sadettin Ökten: Medeniyetimizi en iyi bilen ve anlatabilen mütefekkir yazar. Sadün Aksüt: Türk müziğinin ustalarından. Hüzünlü şarkılarımızı bize sevdiren sanatkar.Salih Tuğ: Sivil toplum hareketlerinin öncülerinden. Millî değerleri koruyan ve kollayan Hoca. Sedat Umran: Ömrü şiirden ibaret. Günümüzün Ahmet Haşim'i. Nesnelere anlam katan sanatkar. Semavi Eyice: İstanbul'un hafızası. Sanat tarihimizin, mimarimizin bilgesi. Semih Sergen: Tiyatro dünyamızın unutulmayacak simalarından. Dilin üstadı. Sermet Sami Uysal: Yahya Kemal'in sofrasında bulunmuş gazeteci yazar. Sezai Karakoç: Üstat. Diriliş Nesli'ni besleyen ve yetiştiren üstün fikir ve sanat adamı. Süleyman Yalçın: Eski Aydınlar Ocağı'nın efsane başkanı. Hizmet ehli büyüğümüz. Turgut Kut: Kitabiyat alimi. Osmanlı mutfağını en iyi bilen yazarlarımızdan. Uğur Derman: Günümüzün Süheyl Ünver'i. Klasik sanatlarımıza sahip çıkan, geleneği yaşatan hocalarımızdan. Üstün İnanç: Yazar, senarist, aktör, romancı. İstanbul'u bilen ve en iyi anlatanlardan. Kültürümüzün son tanıklarından. Yusuf Ömürlü: 43 yıldır müziğimizi öğretiyor. Besteleriyle, koro şefliğiyle yaşarken klasikleşen sanatkar. Yavuz Bülent Bakiler: İyi şair, iyi yazar. Türkçeyi en güzel konuşan hatiplerimizden. Türkçeyi sevdiren kalem erbabı.
Yaşayan üstatlarımız arasında unuttuklarım elbette vardır. İsimlerini andığım ve hemen hatırlayamadığım büyüklerimize sağlıklı, feyizli ve bereketli ömürler dilerim. Sağ olsunlar, var olsunlar.
.25.03.2013 - 23:00
Yayınlanma
0
Bu yıl mütefekkir yazar Samiha Ayverdi'nin vefatının 20. yılı. Ocak ayından beri muhtelif kuruluşlar çeşitli faaliyetler düzenliyorlar. Sene içindeki çalışmaları, Ayverdi'nin eserlerini neşreden Kubbealtı Vakfı'nın sitesinden takip etmek mümkün. Samiha Ayverdi fikirleri ve eserleriyle nesilleri beslemiş ve toplumu etkilemiş bir yazar. 17 Mayıs 1952 tarihinde Nahit Sırrı Örik, Büyük Doğu'da şu satırları yazmış:
"Samiha Ayverdi Hanımın bu azametli şehir hakkında şimdilik o kadar şey bildiği ve o kadar çok şey okumuş bulunduğu belli ki, kendisini bu işe tamamen vakfederse, son asır İstanbul cemiyetinin en salahiyetli tarihçisi olacağı muhakkaktır. Bu ise hem istenilmeğe, hem kıskanılmağa hakikaten layık bir paye ve bir mazhariyettir."
Yaşadığı devrin bir çok aydınına, şairine, yazarına kendisini kabul ettirmiş ve hayranlık uyandırmış bir münevverdir Ayverdi. Enis Behiç'ten Necip Fazıl'a, Nihad Sami'den Ali Nihad Tarlan'a pek şahsiyet 1950'lerden itibaren tanınmaya başlayan Ayverdi hakkındaki takdir hislerini muhtelif vesilelerle belirtmişlerdir.
Samiha Ayverdi, sadece entelektüel kesimlerle münasebet kurmuş bir mürebbiye değildir. En tepedeki siyaset adamından dağdaki çobana kadar cemiyetin her kesimiyle mümkün mertebe temas etmiş, sorularına cevap vermiş, mektuplarına karşılık yollamıştır. Kendisini mazinin değerlerine ve toplumun meselelerine vakfetmiş bir insandır o. 3 binden fazla mektup yazmak kolay mı?
Geçenlerde Samiha Ayverdi Anadolu Lisesi'nde düzenlenen programa davet edilmiştim. Öğrenciler Ayverdi'nin eserlerini okumuş ve bazı seçme sözleri tespit etmişlerdi. Okudular, dinleyiciler pür dikkat dinledi. O "altın öğütler"den bir kaçını nakletmek istiyorum: "Ölçün doğruluk olsun, aleyhine dahi olsa doğruyu söylemekten çekinme. Haksız olduğun bir meselede, haklı olduğuna kendini inandırmaya çalışma. İnsanların kusurlarını gözünde büyütme. Arkadaş, meslektaş ve yakınlarının kabahatlerini değil, meziyetlerini görmeye çalış. Kusurlarını ararsan, onlar da sende arar ve senin bulduğundan fazlasını bulurlar. Ara bulucu ol, ara bozucu olma. İyilik yapmak için fırsat gözle. Bulamazsan îcat et. Zira kula hizmet, Hakk'a hürmet ve ibadettir. Kendinden evvel başkalarını düşünmek seviyesine ermeni çok isterim. Bu olmazsa kendin kadar; bu da olmazsa kendine yakın düşünmek de bir nîmettir."
Bu prensiplere uyan, iyi insan olma yolunda mesafe almaya başlamış demektir. Zaten erdemli toplum da, iyi insanlardan meydana gelmiyor mu?
Samiha Ayverdi toplumda gördüğü aksaklıkları söyleyen, düzeltilmesi için çaba harcayan bir gayret timsalidir. Cemiyetin derdi onun acısı, ızdırabı onun kederidir. Eski güzel adetleri bırakıp da batılılaşma hastalığına yakalanmış bazı insanlarımızın garip durumuna şahit olunca bu üzüntüsünü aktarmaktan geri kalmaz. Bağbozumu isimli nefis eserindeki hatıralarında bir müşahedesini anlatırken acı acı tebessüm ettiren bir vak'ayı şöyle nakleder:
"Seneler evvel davetli olduğum bir düğüne gitmek mecbûriyetinde kalmıştım. Az sonra, dans pistine fırlayan çılgın bir kalabalık, kıvranıp zıplamaya, birbirlerine saldıracakmış gibi sar'alı hareketler ve palyaçovari kıyafetlerle tepinmeye başlamıştı. Kendi kendime, belki de yanıbaşımdakilere: 'Ellerinde bir bıçakları eksik' dedim."
Samiha Ayverdi hakkında cumartesi günü Kubbealtı'nda bir konuşma yapan Prof. Dr. Mustafa Kara, onun eserlerinde öne çıkan hususlardan "dil şuuru"na da dikkat çekti. Malum bu konuda bazıları maalesef son derece lakayt davranmakta, olur olmaz yere tuhaf isimler vermekten çekinmemektedir. Fatih gibi muhafazakar semtlerde bile bazı işyerlerinin levhalarını, modernlik adına, hakikatte bir kompleksin sonucu olan yabancı isimler istila etmiş durumdadır. Tuhaf isimler tercih edilirken, Türkçemizin ahenkli ve güzel kelimelerinden kaçılıyor. Bu garabetin tarihi biraz eski. Yıllar önce Samiha Ayverdi bu çarpık isimlerden birini görünce hayretini gizleyememiş ve Bağbozumu isimli eserinde zikretmiş, okuyalım:
"Beş altı sene evvel, Küçükyalı'dan tren hattını sahile doğru geçmeden bir gençlik lokalinin kapısındaki levhada 'Ahır' ismini görmüştüm. Ahırlarda atlar tımar olur, arpa saman yer ve kızarlarsa çifte de atarlar. Burada eğlenmeye gelen gençlik neler yapıyordu acaba?..."
"Altın Öğütler"in diğerlerini de da paylaşmak istiyorum: "Kararlarında aceleci olma. Hükümlerini teennî (acele etmeden) ve basîretle vermek bahtiyarlıktır. Sakin, mülayim ve hesaplı konuş. Ağır, kırıcı ve geri dönülmez sözden çekin. Vakarlı ve haysiyetli ol, fakat alıngan olma. 'Öfke gelir göz karartır, öfke gider yüz kızartır' diyen, ne doğru söylemiştir. Onun için, sonradan pişmanlık verecek sözden ve hareketten şiddetle kaçın. Büyüğe, küçüğe saygılı ol. Hürmet et ki, hürmet göresin. Latifelerin latif olsun. Kalp, Allah'ın nazargahıdır. Kırmaktan şiddetle sakın. Bil ki, para gaye değil, vasıtadır. Eline bu vasıta bol bol geçtiği takdirde, onu hayırlı işlerde kullan. Sabırlı ve hazımlı ol. Allah şikayeti sevmez. Damia şükret. Güçlükleri kolayından al rahat edersin. Anana, babana, kardeşine hasılı bütün îlene mutî (itaatli), sadık ve yardımcı ol. Allah yardımcın olsun."
Samiha Ayverdi'yi anlamak ve fikirlerini öğrenebilmek için kitaplarını okumak gerekiyor. Bize bıraktığı eserler ve müesseseler emanet. Teşekkürü rahmet dileyerek göstermek gerek. Destan şairimiz Niyazi Yıldırım Gençosmanoğlu onun için bir şiir yazmıştı. Hürmet ve muhabbet hisleriyle gönülden kaleme aldığı "Samiha Anne" isimli şiirinde duygularını nakış nakış işlemişti. Millî şuurun, yerli idrakin, tefekkür hayatımızın bir temsilcisini anlatırken bizi güzellikler ülkesine taşımış, bir gül bahçesinde tenezzühe çıkarmıştı. Yazı, bu mısralarla hitama ersin: "Bir anne ki.. muhterem anneler aleminden;/ Elli yıl, nesilleri emzirdi kaleminden... / Çok şeyden mustaripti Samiha Anne, lakin/ Tattırmadı kimseye rûhunun eleminden... / Yalnız feyiz verdi, aşk verdi, şuûr verdi.../ Virane gönüllere şevk verdi, sürûr verdi... / Millî tarihe ışık, millete gurûr verdi... / Hasılı.. ne aldıysa bahşetti; El-Emîn'den."
.31.03.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Sinema çocukluk rüyalarımızı süslerdi. Henüz beş altı yaşlarımdan itibaren gidip Gazi Sineması'nda eski Yeşilçam filmlerini seyrederken büyülü bir dünyaya kanat açardım. Bir geceleri yıldızlı gökyüzünü seyrederek uyuduğum zamanları unutamıyorum, bir de bize farklı dünyaların kapılarını açan sinema salonlarını. Aradan yıllar geçti. O çocuksu şölenleri yaşadığımız dönemleri gerilerde bıraktık. Amatör ruhla yapılan o filmlerdeki sıcaklığı, samimiyeti bugün bile niçin arıyorum acaba? Aslında sinemada hiç geri değiliz. Teknik imkanlar çoğalmış, sinema sanatının ufukları genişlemiştir. Ama bir şeyler eksik. Toplumun özellikle muhafazakar kesimin yıldızı, sinema ile bir türlü barışmamıştır. Elbette bunun çeşitli sebepleri vardır. 1970'li yıllardaki seks furyası Yeşilçam'ı baltalamıştır, o zaman hem toplum sinemaya küsmüş, hem de iyi sanatçılar kenara çekilip terk-i sanat etmişlerdir.
Türk sineması çok kötü olsaydı, bu kadar nitelikli yapımlar olur muydu, bir çok filmimiz yurtdışında ödül alır mıydı? Elbette bu yükselişi görmek lazım. Ancak bir husus var. Bizde ne hikmetse genelde iyi ve kaliteli filmlerin seyircisi az oluyor, berbat, eleştirilen filmler ise tavan yapıyor. Niçin bu böyle, üzerinde biraz düşünmek lazım.
Önce şu soruyu kendimize sormamızda fayda var. Toplumun büyük bir kısmını oluşturan muhafazakar kesimin bir sinema derdi olmuş mudur, bence hayır! Eğer yarım yüzyıllık geçmişi olan bir "Milli Sinema" (yerli sinema, beyaz sinema, İslamî sinema da deniliyor) şu an içinde topu topu rahmetli Yücel Çakmaklı, Mesut Uçakan ve İsmail Güneş'i yetiştirmişse bunun vebali kimdedir? Bu zafiyet niçin? Çünkü biz sinemayı bir türlü sanat olarak benimsemedik. Çakmaklı'nın o hala dillere destan olan Kuruluş (Osmancık), Dördüncü Murat, Aliş ile Zeynep, Küçük Ağa isimli filmleri devletin, yani TRT'nin desteği olmasaydı çekilebilir miydi sanıyorsunuz? Peki daha sonra o tarz filmler neden yapılmadı? Çakmaklı, ahir ömründe Samiha Ayverdi'nin Batmayan Gün filmini çekmek istiyordu. TRT'den o zaman niçin red cevabı geldi? Hadi diyelim ki, roman sinema diline elverişli değil, peki İbrahim Efendi Konağı veya Mesihpaşa İmamı romanı sinemaya aktarılamaz mıydı? Millî Sinema'nın öncülerinden yönetmen Salih Diriklik niçin sinemadan uzaklaştı?
İki yıl önce ESKADER'in Babıali Sohbetleri'nde konuşan Hekimoğlu İsmail, konu sinemadan açılınca, "Minyeli Abdullah romanımın filmi çekildikten sonra bazı dostlar bana 'Öbür tarafta vebali var, milleti sinema salonlarına soktun.' demişlerdi." Bunu duyunca hepimiz şaşırmıştık. Peki bu anlayışın temsilcileri, sinemada başarılı olabilir mi?
TYB'nin Kızlarağası Medresesi'nde Bünyamin Yılmaz yönetiminde sinema toplantıları yapılıyor. Son konuşmacı İsmail Güneş'ti. Güneş, gönlünü sinemaya kaptırmış bir dost. Benim de Edebiyat Fakültesi'nden sınıf arkadaşım. Türkiye'deki tartışmalı festivallerde görmezden gelinen, dünya
festivallerinden ödüllerle dönen filmi Ateşin Düştüğü Yer'in başına gelenleri anlatırken hayret ettik. Oscar'a aday gösterilen filmin geçirdiği süreçleri dile getirirken bir bakıma sinemamızın fotoğrafı gösterilip hali pür melali anlatıldı. İsmail Güneş, Natuk Baytan'ın asistanıydı. Bir çok değerli filme imza attı. Üçlemesinin son filmi "Ateşin Düştüğü Yer"i seyreder etmez, "Tamam" dedim, "Ödüle hak kazanan iyi bir film." Nitekim tahminimde yanılmadım, film dünyada bir çok önemli festivalde ödüllendirilirken Türkiye'de bazı çevrelerin her zaman uyguladığı 'sükut suikasti'ne uğradı. Muhafazakar kesim zaten sinemayla ilgilenmez. Dolayısıyla film, salon bulup da gösterime giremedi, yazık. Filmi seyrettikten sonra fikirlerine değer verdiğim yönetmen arkadaşlarıma sordum. Hepsi mükemmel bulmuştu. ESKADER'in sinema ödülünün bu filmi dolayısıyla İsmail Güneş'e verilmesi kararlaştırıldı. 20 Nisan'da Ali Emiri Kültür Merkezi'nde gerçekleşecek olan ödül töreninde İsmail Güneş de inşallah aramızda olacak. Bütün sanatsever dostları bekleriz.
Muhafazakar kesimin sanat derdi yok demiyorum. Edebiyatta çok iyi bir yere gelindi. Yüzlerce yayınevinden yüzlerce kıymetli edebî eser çıkıyor. Artık sadece Nazım Hikmet'in, Yaşar Kemal'in kitapları dünya dillerine çevrilmiyor, 100'e yakın yazarımızın şiir ve hikaye kitapları, romanları dünyanın farklı dillerine aktarılıyor. Edebiyat vadisinde kat edilen bu mesafeyi maalesef sinema ve tiyatroda göremiyoruz.
İsmail Güneş'le sohbet yaklaşık iki saat devam etti o gün. Dinleyiciler de sorular sordular, düşüncelerini paylaştılar. O toplantının sonunda Bünyamin Yılmaz'a, "Bir sinema okulu kurulmalı. Yeni sinemacı gençlerimiz yetişmeli." dedim. "Abi dedi, Ali Murat Güven Üsküdar'da böyle bir okul açıyor." Bu habere çok sevindim. Bu bir müjdeydi. Ali Murat Güven de sinemamızın yüz akı isimlerinden. Ona destek olunmalı. Gerek Üsküdar Belediyesi, gerek Kültür ve Turizm Bakanlığı, öncelikle sinema çevreleri böyle hayırlı bir oluşuma sahip çıkmalı. Bu gayretinden dolayı Güven'i candan kutluyorum. Bu okulda Üstün İnanç, Mesut Uçakan, İsmail Güneş, Semih Kaplanoğlu, İhsan Kabil ve Yusuf Kaplan ders vermelidir. Geleceğin Metin Erksanları, Halit Refiğleri ve Yücel Çakmaklıları böyle yetişecek, başka yolu yok. Sinemayla birlikte tiyatroya da sahip çıkılmalı. Sahnelerde yerli ses duyulmalı. Yeni oyuncular yetiştirilmeli.
Sinema bir büyülü şölendir. Bizi bambaşka alemlere alır götürür. Mesela bugünlerde Yılmaz Erdoğan'ın Kelebeğin Rüyası isimli filmi vizyonda. Ben seyrettim ve çok beğendim. Genç yaşta vefat etmiş ve unutulmuş iki şairimizin Rüştü Onur ve Muzaffer Tayyip Uslu'nun hayatı lirik bir anlatımla çok iyi anlatılıyor. En önemlisi şiir sevdiriliyor. Bu filmden sonra unutulmuş olan bu şairlerin şiir kitapları en çok satanlar listesine girdi. Demek ki, sinema edebiyata, şiire hizmet edebilir, ihmal edilmiş ve nisyana terk edilmiş edebiyatçıları gündeme taşıyabilir. İsmail Güneş'in haklı tenkitlerine kulak verelim, Ali Murat Güven'in kutlu çabasını destekleyelim. Kazanan, şüphesiz ki bizler olacağız.
.2.04.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Sedat Umran, yaşayan bir efsane. Nesnenin biricik şairi. Ömrü şiire adanmış bir sanatkar. Bana göre günümüzün Ahmet Haşim'i. Mehmed Niyazi Beye "Haşim olmasaydı ben de olmazdım." demiştir. Peki toplum olarak bunun farkında mıyız? Evet Umran'ın ömrü hakikaten şiire adanmıştır. Şiir bir bakıma aldığı nefes, içinden gelen ses, çocukluğundan beri yaşattığı biricik hevestir.
Şiire hasredilmiş bir hayattır Sedat Umran'ınki. O şiirle sadece bir meşgale olarak uğraşan sanatçı değildir. Şiiri yaşama biçimi olarak algılayan ve buna gerçekten inanan bir özge şairdir. Şiiri elinden alıp, gündeminden çıkarıp aldığınızda Sedat Bey için yaşamanın da bir tadı kalmaz. Günün 24 saati şairdir diyebiliriz onun için. Rüyalarında bile şiir görür, hülyalarında mısralar kurar.
Sedat Umran hakkında bir kitap hazırlayan İkbal Kaynar, şairin portresini şu cümlelerle bize veriyor:
"Siz hiç şiirle yatan, şiirle kalkan bir adam gördünüz mü? Ya da şiir okumak, şiir yazmak için bazen belediye otobüsleriyle bazen vapurla Kanlıca'ya, Anadolu Hisarı'na, Gemlik'e, İzmit'e, Adalar'a giden birisini duydunuz mu? İçi şiir, kitap, dergi dolu siyah çantasıyla, dağınık pamuk saçlarıyla şiir soluyan bu şairi görmediyseniz bir gün bir kahvede, bir çay bahçesinde karşınıza çıkabilir. İşte o, şair Sedat Umran'dan başkası değildir. Yanına yaklaşıp masasına oturduğunuzda elinize, yüreğinize şiirler tutuşturulur. Eğer sohbeti koyulaşırsa bu arada garsondan 'iki çay' yerine iki şiir istenebilir. İşte böyle bir şair Sedat Umran. O'nun için şiirin okunmadığı, yazılmadığı bir yer yoktur. Çünkü şiir her an gerekli olandır; ekmek kadar, su kadar. Şiire yelken açandır o."
"Benim terkibim Ahmet Haşim ve Necip Fazıl terkibidir" dediğine vurgu yapan Kaynar, Umran'ın Beş Hececiler'e ve Yedi Meşaeleciler'e "burun kıvırdığını, Yedi Meşaleciler'den sadece Ziya Osman Saba'yı beğendiğini" söylüyor ki doğrudur. Sedat Umran, az beğenir, zor beğenir ama iyiyi beğenir. İkbal Kaynar anlatıyor:
"Ahmet Hamdi Tanpınar şiirinin yenileşmesinde zayıf olduğunu, Fazıl Hüsnü Dağlarca'nın edebiyatımıza bir yenilik getirdiğini, ama asker kökenli olduğu için şiirinde boşluklar olduğunu söyler. İkinci Yeni'ye gelince; bu gruba girenlerden sadece Sezai Karakoç'u ve Cemal Süreya'yı beğenir. Turgut Uyar, Ece Ayhan, Umran'a göre şişirilen şairlerdir. Attila İlhan'da metafizik derinlik ve içerik olarak özgünlük yoktur."
Prof. Dr. Turan Karataş da Umran için, "Onun 'küçük şey'lerin şairi olduğunu söyleyebiliriz. Eşyanın dilini, varlıkların ruhunu keşfetmek isteyenler, onlara bir de Umran'ın gözünden bakmalı." diyor.
Sedat Umran, unutulmuş şairleri hatırlayan ve topluma da hatırlatan kadirbilir, vefalı bir kişidir. Mazlum Kenan Köstekçioğu ve Vehbi Kızılgün gibi unutulmuş iki şairi edebiyat çevrelerine tanıtan odur. Konuşmalarında ve kitaplarında sıklıkla her ikisinin de iyi şair olduğunu söyler ve gündeme gelmelerini, eserlerinin basılmasını ister. Şiirde kıskanç değildir.
Sedat Umran için İstanbul Büyükşehir Belediyesi her ay bir toplantı düzeniyor. M. Lütfi Şen'ın hazırlayıp İlhan Şenel'in destek verdiği bu toplantılara ne yazık ki genç şairlerimiz katılmıyor. Kaybeden elbette onlar. Bilseler Sedat Umran'ın sanat gücünü, programları takip eder, ayda bir yapılan bu şiir sohbetini kaçırmazlardı. Üstelik şiirin de diğer sanatlar gibi usta-çırak münasebetiyle geliştiğini idrak etseler daha titiz davranırlar. Haşim der ya, "Melali anlamayan nesle aşina değiliz." diye, ama neylersiniz ki, bu da bir nasip meselesidir. Ki sevgili şairimiz bu toplantılarda beğendiği ve beğenmediği şairleri açık yüreklilikle söylüyor, hatıralarını anlatıyor ve pek çok şiiri ezbere okuyor. Diyebilirim ki günümüz şairleri arasında en çok ezbere şiir bilen şairdir Umran. Kendi şiirlerini de okur, diğer şairlerin eserlerini de. Bazen hızını alamaz çok iyi bildiği Alman şairlerin şiirlerini de seslendirir.
Kızlarağası Medresesi'ndeki son toplantıya da katıldım ve çok üzüldüm. Bir hüzün sardı beni. Ahmet Haşim'in tabiriyle bir melal kuşattı hepimizi. Ne yazık ki Sedat Umran artık duymuyor, işitme kabiliyetini yitirmiş, tedavisi devam ediyor, inşallah şiirseverlerin sorularını ve dostlarının konuşmalarını yeniden duymaya başlar.
Türk Şiirinden Portreler kitabıma aldığım Sedat Umran röportajında şairimiz, şiir anlayışını, beğendiği şairlerin kaç şiir yazdığını, Ziya Osman ile dostluğunu anlatıyor. "Bir Devin Uyanışı", "Gittin Taş Atarak Denizlerime", "İçimdeki Kaza", "Bataklık", "Uçurum", "Bozgun", "Bir Ozanın Portresi" gibi dev şiirleri bulunan Umran, "Benim şiirimde 'ben' var, ama bu küçük ben değil, 'şiir beni'dir. Benim metafizik dünyayla ilişkim var." diyor.
Kayışdağı Huzurevi'ne yerleşmediği ve henüz İstanbul'da rahatlıkla dolaşabildiği yıllarda Sedat Umran zaman zaman Babıali'ye gelir, Kubbealtı'na uğrardı. Sohbet ederdik. Şiir anlayışını, sanata bakışını, tanıdığı edebiyatçıları anlatırdı. Konuşmalarından çok istifade etmişimdir. Bir gelişinde mekanın tesiriyle yazdığı şiiri yanında getirmişti. O şiiri bana ithaf ettiğini söylemişti. Kubbealtı Akademi Mecmuası'nda yayımlandı. "Kubbeler ve Aksi Sadaları" isimli bu şiir, benim için armağanların en büyüğü oldu. Severek okuyacağınızı tahmin ediyorum: "İrili ufaklı kubbeler / Aksi sadalara gebeler / Doğurdukları yalnız ses / Duysun isterler onları herkes / Duaların içe işleyen sesini / İnsanlar unutsalar da görmesini / Sağır kulaklarını açar yüce Allah / Akşam, öğle, ikindi, yatsı her sabah / Kurtuluş sadece dünyadan öte / Sıyrılıp bedenden, tam hürriyete / Kavuşmanın sevincini tadanlar / Kubbelerin ne demek istediğini anlar!.."
Aziz şairimiz Sedat Umran'a sağlıklı ve bereketli ömürler diliyorum. Daha nice sevgi yüklü şiirler yazsın, armağan bıraksın bize ve geleceğe…
.7.04.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Toplumda karamsar ruh haline sahip olanların sayısı hiç azalmamıştır, her zaman ve zeminde bu tiplerden az da olsa bulunur. Onlar her zaman bedbin, her zaman karamsar, her zaman ümitsizdirler. Bu tiplerin ıslahı da mümkün değil üstelik, çünkü hiçbir zaman iyimser bir tarzda bakmayı denemezler de ondan. Diyelim ki, masada bardak vardır. Onlar mutlaka bardağın boş tarafını görürler, zinhar hiçbir zaman yarı dolu oluşunu fark etmek istemezler. Hatta bardağın çoğu dolu olsa bile bunu açıklamazlar.
Mesela, onlara göre hiçbir zaman ülkede doğru dürüst kitap okunmuyordur. Neredeyse herkes cahildir. Son okuma kampanyalarından, kitap fuarlarının artışından, okullardaki yazar öğrenci buluşmalarından bahsedersiniz. Bir kulaklarından girer, öbür kulaklarından çıkar. Bu gelişmeleri yok farz ederler. İstatistiklerden bahsedersiniz, "Artık dünyada kitap okuma konusunda en sonlardaki ülkeler arasında değiliz, derecemiz yükseldi." dersiniz, asla ve kat'a bu konuda tatmin olmazlar. Size şüpheyle, hatta kötü gözle bakarlar.
Edebiyatta hep geri kaldığımızı söylerler. Onlara göre edebiyat dünyasında kıymet-i harbiyemiz yoktur. Yetişen yeni hikayecilerden, şairlerden, romancılardan dem vurursunuz. Durumun o kadar da vahim olmadığını ifade edersiniz. Artık bir çok edebiyatçımızın eserlerinin dünya dillerine çevrildiğini hatırlatırsınız. Sizi dinler ama anlamazlar, sadece boş gözlerle size bakar dururlar. Kısacası onlara göre edebiyatta da yokuz, varlığımızdan söz edilemez.
Millî sanatlarımıza sahip çıkılmadığını şikayet eder dururlar. Geçmiş yıllarda doğru. Ama ya şimdi? Onlara hat, ebru, minyatür, tezhip gibi millî sanatlarımızda ciddi bir ilerleme olduğunu, hatta bu sanatların 'altın çağı'nı yaşadığını hatırlatırsınız. Şaşkınca size bakarlar, söylediklerinize inanmazlar. Onlara göre dün de bugün de revaçta olan boş resimler, mukallit ressamlardır. İstediğiniz kadar klasik sanatlarımıza dair, açılan atölyeleri hatırlatın, dünya çapında itibar gören meşhur hattatlarımızdan, ebrucularımızdan, minyatür sanatkarlarımızdan bahsedin, hiçbir zaman size inanmazlar. Çünkü onlara göre bu ülkede iyi bir gelişmenin, hoşluğun, güzelliğin olması mümkün değildir.
Söz sinemadan açılır. Malum şahıslara göre, bugüne kadar tek yerli ve millî tek bir film bile çevrilememiştir, oyuncumuz da, senaristimiz de, yönetmenimiz de yoktur. Sinemada da yokuz. Anlatırsınız, ta 1964'lerden bu yana Türk sinemasının bazı filmleri yabancı ülkelerde ödüller almıştır. Artık dünya sinemasıyla bizim sinemamız neredeyse boy ölçüşüyor. Filmlerimiz ülkemizin dışında bir çok yerde aynı anda vizyona giriyor. Bazı filmlerin hasılatı gayet iyi, sinema salonları doluyor. Bütün bu sözlerinizi dinlerler ama inanmış göründüklerine bakmayın, vallahi inanmazlar. Çünkü onların kitabında inanmak, kabullenmek, doğrulamak ve olaylara iyimser bakmak yoktur. Her şey yanlış, her iş kabahat, herkes kötü ve haindir. Ülkeyi de, milleti de, devleti de sadece onlar severler. Başkası değil.
Oturup iki laf edersiniz. Yazarlardan, şairlerden bahsedersiniz. Belki 20-30 yıl öncesine kadar doğru kabul edilebilecek bir kanaate sahip olduklarını söylerler, vefasızlık vardır, herkes unutulmuştur. "Doğru dersiniz, belki 1980'li, 1990'lı yıllara kadar bu söylediğiniz doğruydu. Ama artık dört bir yanda anma toplantıları yapılıyor. Unutulmuş şair ve yazarlar hatırlanıyor, eserleri basılıyor. Edebiyat dergilerinde özel sayılar için emek veriliyor. Yayınevleri anma ve saygı kitapları hazırlayıp yayınlıyorlar. Bazı edebiyatçıların, yazarların, sanatçıların isimleri kültür merkezlerine, cadde ve sokaklara, okullara veriliyor. Bütün sözlerinize kulak kabartmış görünürler, sonra da "ama…" deyip yeniden itiraz ederler.
Kısacası bu mahutlar, bu malumlar hiçbir zaman bu ülkede, Türkiye'de hayırlı, iyi, güzel, erdemli ve faziletli işler yapılacağına asla kanaat getirmezler. Karamsarlık çukuruna batmış, kötümserlik bataklığına saplanmışlardır. Marazî bir ruh haline sahiptirler. Tutup çıkaramazsınız, ellerini size uzatmazlar, uzatsalar bile sizi çekip kendi dar dünyalarına almak isterler. Onlara söylemek gerekir ki, geçmişte bütün önderler ümit beslemişlerdir. Cümle peygamberler, evliyalar, tasavvuf büyükleri, devlet adamları, komutanlar, siyaset adamları, kanaat önderleri ümit saçmışlardır çevrelerine ve kendilerine inananlara. Ümitsiz anlarda bile bir kıvılcım ve ışık fark etmişlerdir.
Hele bugünlerde sizin de çevrenizde böyle tipler mutlaka vardır. Önce anlatmaya çalışın bence. Bir Müslüman'ın hiçbir zaman ümitsiz olamayacağını ifade edin, tebliğinizi yapın. Yok inat edip inanmazlarsa bence boşuna uğraşmayın, vaktinizi zayi etmeyin, çünkü onlarda tarif edilemeyecek bir hırs, anlaşılamayacak bir inat ve çok garip bir ruh hali vardır. Onların yanında olmak size bir kar getirmez, hatta size de o ümitsizlik hastalığını aşılayabilirler, bence onları bulundukları durumda bırakıp gidin.
Âbide şahsiyetler, inanç öncüleri, filozoflar, alimler, şairler, mütefekkirler sevenlerine ve bağlılarına hep aynı kutlu mesajı veriyorlar: "Ümitvar olunuz!.
.09.04.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
"Merhamet edin efendim…" Bu ne insanî, ne vicdanî, ne sarsıcı bir cümledir. Üstat Necip Fazıl'ın Reis Bey isimli eserinde mesaj çok güzel verilir. Usta aktör Haluk Kurdoğlu'nun tok ve sıcak sesiyle, "merhamet" isteyen sözlerini unutamıyorum. O kalbî ve insanî terennüm beni çok etkilemişti. Bir de Sefiller'de sıklıkla geçer bu tema… Reşat Nuri Güntekin'in Acımak adlı romanı başta olmak üzere daha bir çok edebî eserde işlenir bu konu, bilirsiniz...
Kubbealtı Lugatı'nda "merhamet" şöyle karşılık buluyor: "Herhangi bir canlının acısını, kederini, mutsuzluğunu, yüreğinde hissedip üzüntü duyma ve ona karşı yardım hisleriyle dolma, acıma." Diğer bütün sözlüklerde de anlam, üç aşağı, beş yukarı böyledir.
Anneler elbette kızlarını sever, onların iyiliği içindir bütün sözleri. Nasihatler geleceklerine dairdir, istikballerini hedef alır. Öğütler daha mutlu olmalarına yöneliktir. Yanlış yapmamaları için sürekli ikaz ederler. Ama yine de ölçüyü kaçırmayın anneler! Ziyadece sevdiğiniz kızlarınıza sesiniz çok yüksek çıkmasın. Hilm ile, yumuşaklıkla, insaf ile yaklaşın onlara, merhamet edin…
Babalar sert öfkelerinde derin sevgilerini saklarlar. Erkek çocuklarına kaşlarını çatarken bile yürekleri lime limedir. Oğullarının daha iyi, daha güzel, daha müreffeh bir hayat yaşamasını isterler… Bunun için baskı yaparlar, bunun için bağırır çağırırlar. Ama yine de ses tonunu iyi ayarlamak, terbiye vermeyi tadında bırakmak gerek. Siz de tez elden değil, tiz perdeden tavsiyelerde bulunun babalar, çocuklarınıza merhamet edin…
Ey hocalar, öğretmenler! Öğrencilerinizi ne kadar çok sevdiğinizi biliyoruz. Onlar sizin adeta evlatlarınız gibidir, bunun farkındayız. Ebeveyn, bir evde bir iki çocuğu zapt edemezken, siz koca bir sınıfı, bazen 40-50 öğrenciyi idare edersiniz. Bağırır, çağırırsınız, sonra da onları dizginler, susturursunuz. Ama en çok da öğretirsiniz. Öğretirken sevdirmeyi de ihmal etmeyin lütfen. Anlatırken ürkütmeyin, bilgiyi aktarırken korkutmayın onları… Siz de birer ana ve babasınız, öyleyse talebelerinize merhameti çok görmeyin…
Ustalar siz şu anda mahir olduğunuz zenaatleri kolay mı öğrendiniz sanki, siz de kalfalarınızın, ustalarınızın ders rahlelerine oturmadınız mı yıllar boyu? Onlar size yanlışlarınızı göstermediler mi zaman zaman? Dinlediniz, gördünüz, anladınız, kavradınız ve düzelttiniz. Öyleyse çıraklarınızın hatalarını çok fazla büyütmeyin, kusurlarını abartmayın. Siz de merhamet edin onlara… Zenaatı severek yapsınlar ve yaşatsınlar. Kendilerine, ailelerine, milletlerine ve insanlığa faydalı olsunlar. Merhamet edin efendim, merhamet…
Ağabeyler kardeşlerine, amcalar yeğenlerine merhamet etmeli. Amirler memurlarına şefkati esirgememeli… Esnaf müşterisine, ağa köylüsüne, yayıncı yazarına, yazar okuyucusuna güleryüz göstermeli… Askerler sivillere, siviller askerlere iyi hisler beslemeli… Merhamet duygusu kaplamalı dört bir yanı… Şefkat ummanına dalmalı insanlar… Zira merhametin olmadığı yerde cebir vardır, öfke vardır, zulüm vardır. Kahır ve celallenme hükümfermadır.
Biz ki "yaradılanı yaradandan ötürü hoş görmeyi" şiar edinmiş ulu bir medeniyetin asîl çocuklarıyız. Peki benliğimizde tatbik ediyor muyuz bu yüce anlayışı, hayatımızda hakikaten yaşıyor muyuz? Yoksa öfkelenmek için bahane mi arıyoruz günboyu? Arkadaşlıkları, dostlukları, komşulukları, akrabalıkları minik sebeplerle sona mı erdiriyoruz? Bir pamuk ipliğine mi bağlı bütün münasebetler?
İnsanlar hayvanlara, hayvanlar bitkilere merhamet etmeli… Çocuklar okşanmalı, kediler sevilmeli, çiçekler kollanmalıdır… Kuşlar korkusuzca uçabilmeli gökyüzünde, geyikler pervasızca ormanlarda koşturabilmelidir… Merhamet zırhına bürünmeli herkes, şefkat pelerinini kuşanmalı… Muhabbet zarfıyla pullanıp yollanmalı sevgiler, dört bir yana…
Şarkılar bu duyguyu terennüm etmeli, romanlar bu hisle dolmalıdır… Türkülerde rahmet izleri olmalıdır her daim, şiirlerde, manilerde ve ninnilerde muhabbet rüzgarları esmeli… Edebiyatın da sanatın da insan için olduğu zinhar göz ardı edilmemelidir. Sanat yaparken insan kalbi kırılmamalı, edebiyat adına hemcinsler incitilmemeli… Kim demiş "Merhametten maraz doğar." diye… Asla ve kat'a doğru değil. Biz merhamet edelim, maraz başkasının olsun…
Dinimizde tebessümün sadaka olduğu unutulmamalı, kaşlar çatılmamalıdır hiçbir zaman. Gurur, kibir, enaniyet aslında insanoğluna yakışmıyor. Hele inanan birine, kesinlikle… Ben "merhamet" duygusunu bilirim sanırdım, ama bugünlerde bu duyguyu yeniden anlamaya, kavramaya ve yaşamaya çalışıyorum. Ruhumuza yakın, gönlümüze aşina, yüreğimize yakın gelmeli bu mukaddes kavram.
İmkanım olsa bütün odalara dolmasını isterim bu kelimenin, sonra da bütün kulaklara girmesini… Şehirlere, kasabalara, köylere yayılmasını arzu ederim her zaman. Dağlarda yankılanmasını, nehirlere akmasını, ovalara karışmasını dilerdim. Mühürlü ve katı kalpleri hemen açmasını… Savaşmayı ve kavgayı meslek edinenlerin yüreğine kökten sinmesini… İnsan olarak ne çok ihtiyacımız var aslında bu efsunlu kelimeye: Merhamet… Merhamet… Merhamet…
Filistin'de, Afganistan'da, Kerkük'te, Bosna'da, Grozni'de, Karabağ'da, Bağdat'ta, Şam'da, Kahire'de, Doğu Türkistan'da çocuklara da, kadınlara da, yaşlılara da şefkat eli uzanmalı, dünyada yaşayan bütün insanlara merhamet gösterilmelidir. Sadece insanlara değil, hayvanlara da aynı güzel muamele gösterilmeli, bitkilere, ağaçlara da sahip çıkılmalıdır.
Biz ki insanız, yaratılmışların en şereflisiyiz, öyleyse merhamet ve şefkat duygularından nasıl uzak durabiliriz? Merhamet hissini yüreğinde özge bir mücevher gibi taşıyan ve bu soylu kavramı hayatında yaşayan herkese selam olsun. Başka söze hacet yok: "Merhamet edin efendim!"
.14.04.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Bizim muhteşem bir şiirimiz var. Acaba bu sanatımızın ihtişamını fark edebiliyor muyuz? 1999'da bir gazete için düzenlediğim şiir anketine "İhtişam ve Zarafet" adını vermiştim. Bugün bir kısmı hayatta olmayan şair ve yazarlar, o ankete verdikleri cevaplarda klasik şiirimizin kudretini dile getirmişlerdi. Sonra o büyük ankete, yaşayan şairlerle yapılan röportajlar da eklendi ve Türk Şiirinden Portreler kitabı ortaya çıktı.
Bizim şiir coğrafyamızın bir ucunda Fuzulî seslenir, bir ucunda Karacaoğlan. Sivas dağında çalan Veysel'in sazı, Azerbaycan Karabağ'da Şehriyar'ın tarında yankı bulur. Şeyh Galip'ten Âkif'e, Yahya Kemal'den Ârif Nihad'a, Ahmet Haşim'den Necip Fazıl'a bir çağlayan gibi akar durur. Şiirimizi geniş kitlelere tanıtmada, okutmada ve sevdirmede antolojilerin rolü büyük. Kenan Akyüz'ün, İlhan Geçer'in, Memet Fuat'ın ve daha bir çok araştırmacının çok değerli antolojileri var. Bu antolojiler geniş kesimlere şiiri sevdiriyor. Şiir üzerine düşünmeyi seven dostlara da Mehmet Kaplan hocamızın Şiir Tahlilleri'ni tavsiye ederim.
Büyük bir anket yapılsa ve milletimizin en çok sevdiği şair sorulsa herhalde "Yûnus Emre" zirveye çıkar ve birinci olur. Bu sevginin temelinde ne yatıyor acaba? İbrahim Erşahin, Yunus Emre'nin Şiirleri'ni Yunus Bir Söz Söylemiş Hiçbir Söze Benzemez adlı kitapta toplamıştı. Ârif Nihat Asya, Yûnus için, "Onun sanatı, ancak, şiirin ermişliğiyle izah edilebilir." diyor. Öyleyse fazla izaha ihtiyaç yok ve dervişimiz de lüzumsuz medhe muhtaç değil. Mısralarıyla süsleyelim yazımızı: "Kimine bir aba vermez kim giye/Kiminin atına atlas çul eyler/Kimini dünyada hayvan yaratır/ Kimini kendine muhlis kul eyler / Kimin elin alır Arş'a çıkarır/ Kimin yere çalar kara kül eyler/ Biçare Yûnus'un altın sözünü / Cahile söylemen kızıl pul eyler."
Şiir hakkında önemli inceleme kitapları yayımlanıyor. Turan Karataş'ın Şiir Konakları da onlardan biri.Şiire, şaire dair mühim hakikatleri fısıldıyor. İyi bir akademisyen ve yazar olan Turan Karataş'ın bu eserinde başlıca şu konular işleniyor: "Güzel sanatlar ve şiir", "Şiir deyip yazıp geçmek", "Şiir ve hakikat", "Şiir hırsızları", "Akif İnan'ın şiiri", "Arif Ay'ın şiirlerinde medeniyet eleştirisi", "Cahit Sıtkı Tarancı'nın 'Uykusuzluk' şiirindeki değişmeler", "Dergilerde kalan şair"... Şimdi de Turan Koç şiire dair mühim bir eser hazırlıyor. İnşallah 2013 yılında okumak nasip olur.
Hasan Aktaş, şiirimizin tarihini tematik biçimde bir bütün olarak ele alıyor. Çağdaş Türk Şiirinde Kozmik Âlem eserlerinden biri. Aktaş kitabında şöyle diyor: "Çağdaş Türk Şiirinde Kozmik Âlem, divan şiiri merkezli ve çağdaş şiir açılımlı olarak evrenin şiir perspektifinden okunma projesidir." diyor. Hakikaten Aktaş'ın yazısının devamında söylediği gibi bu çalışma "edebiyat dünyasında bir ilktir ve tematik bir şiir araştırmasını içermektedir."
Şiir her zaman gündemde. Şairler her zaman göz önünde. Aslında hep 'şair millet' olduğumuz söylenir ya... Keşke daha az şair olsaymışız, ama hakiki şairlerin sayısı daha çok olsaydı memleketimizde... Sağımızda solumuzda önümüzde ardımızda şairler... Ama usta şairleri okumayan genç şairler ve kendi çiziktirdiklerinin dışında kimseye dönüp bakmayan heveskarlar... Sanırım gerçek şairlerimiz de bu durumdan şikayetçi...
Şiir nedir? Bu sorunun cevabını verenlerden biri de Bilal Kemikli. Kitabevi'nin şiirseverlere takdim ettiği Sûfi Şairin İzinde Şiir ve İrfan kitabı için Kemikli, şöyle diyor:
"İrfanî şiir, asırlardır bu toprağın sesi ve nefesi olmuştur. Bu ses ve bu nefes, sadece divan şairine, tekkedeki dervişe, mektepteki softaya, kalemdeki memura ve karargahtaki askere değil; aşıklara, halk bilgelerine, tarlasında çalışan çiftçiye, dükkanında demir döven sanatkara, pazarında malını satan tüccara yahut yoksulluğa ve sıkıntılara göğüs geren evdeki annelere de hayat vermiştir. Bu yüzdendir ki, asırlardır söylene gelen türkülerde, yakılan ağıtlarda, dost meclislerini süsleyen manilerde, bulmacalarda ve ninnilerde hep o şiirin izlerini görürüz. Bu kitap şiirden yola çıkarak irfana, irfandan yola çıkarak şiire varan uzun bir yolculuğun hikayesidir. Daha doğrusu, bu toprağın sesi ve nefesi olan şiirin peşinde yıllardır oradan oraya gezinen bir yolcunun tuttuğu notlardan ibarettir. Belki bir seyahat-name, belki bir rûzname... Lakin her bir cümlesinde, şiirden, gelenekten ve irfandan esintiler olan notlar."
Bekir Oğuzbaşaran, edebiyat camiamızın vefalı "ağabey"lerindendir. Güzel dörtlükler yazmaya başladı son yıllarda. "Fetih Gemuhluoğlu" başlıklı dörtlüğü okuyalım: "Nice yetenekliye maddî destek sağladı / Konuşurken, yazarken yüreğiyle ağladı / Güzele sevdalıydı, Yûnus gibi yaşadı / Türküsünü ebedî dostluk ile bağladı…"
Ahmet Muhip Dıranas benim hayran olduğum şairlerdendir. Onun en çok sevdiğim bir şiiri "Olvido" ise, bir diğeri de "Serenad"dır. "Serenad"ı merhum hocamız Muharrem Ergin'den dinleyebilen biz son nesil talebeleri, aslında çok talihliyiz. Bu şiiri Muharrem Hoca'dan dinlerken Türkçe'nin ahengini hissederdiniz. İşte o saltanatlı şiir: "Yeşil pencerenden bir gül at bana / Işıklarla dolsun kalbimin içi. /Geldim işte mevsim gibi kapına, / Gözlerimde bulut, saçlarımda çiğ. /Açılan bir gülsün sen yaprak yaprak / Ben aşkımla bahar getirdim sana. / Tozlu yollardan geçtiğim uzak / iklimden şarkılar getirdim sana. / Şeffaf damlalarla titreyen ağır / Goncanın altında bükülmüş her sak; /Seninçin dallardan süzülen ıtır, / Seninçin yasemin, karanfil, zambak... / Bir kuş sesi gelir dudaklarından / Gözlerin gönlümde açar nergisler, / Düşen bin öpüştür yanaklarından / Mor akasyalarla ürperen seher. / Pencerenden bir gül attığın zaman / Işıklarla dolacak kalbimin içi.. / Geçiyorum mevsim gibi kapından, /
.
Bir hikayemiz var
Mehmet Nuri Yardım
16.04.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Hikayemiz bir kış günü, eskilerin Babıali dedikleri Cağaloğlu semtinde başladı. Kafaları, yürekleri ve gönülleri ortak paydada buluşan bir avuç insan, idealleri için bir han odasında buluşmuştu. Topu topu 7 kişiydiler. Aralarında Şerif Aydemir, Muhterem Yüceyılmaz, Yusuf Dursun, Bestami Yazgan ve Mehmet Nuri Yardım da vardı. Karar verdiler. Edebiyat Sanat ve Kültür Araştırmaları Derneği'ni kurdular. Amaç, edebiyatımızı, dilimizi ve sanatımızı araştırmak, medeniyetimizi yaşatıp geleceğe taşımaktı.
Kollar sıvandı, hazırlıklar yapıldı ve her hayırlı işe başlandığı gibi "Bismillah" denildi. Tarih 4 Mart 2008'di… O gün bugündür ESKADER diye bir rüzgar esiyor. Bizim ruhumuzdan esintiler taşıyan, öz kilimlerimizin dokunduğu, iklimimizin hissedildiği bir kutlu çatı bu. ESKADER olarak yapılan faaliyetlerin başında "Babıali Sohbetleri" geliyor. 150 civarında haftalık toplantı yapıldı bugüne kadar. Her Perşembe akşamı Timaş Kitap Kahve'de beyin fırtınası esiyor. Sanatımızın, edebiyatımızın, tarihimizin, dilimizin, tefekkürümüzün çeşitli meseleleri konuşuluyor. Müzakereler yapılıyor. Bu toplantılara, "Marmara Kıraathanesi" örnek alınarak başlanmıştı. Şimdi "Babıali Sohbetleri" model alınıyor. Fatih Ağaç Kültür Merkezi'nde aynı rüzgar cumartesi akşamları esiyor. Sırada Üsküdar var…
Altunizade Kültür Merkezi'nde ulu çınarlarımız, usta şairlerimiz için geceler yapıldı. TZT Kültür Merkezi'nde, Topkapı'da "anma" ve "saygı" toplantıları gerçekleşti. Hedef, dünü geleceğe taşımak, "kökü mazide olan ati olmak"tı. Üsküdar'da, Beyoğlu'nda, Zeytinburnu'nda ve Beyazıt Devlet Kütüphanesi'nde dostlar ulvî gayeler için buluştu. Birlikten güç doğardı. Başka kuruluşlarla da müşterek faaliyetlere imza atıldı. Aynı gayeler uğruna çırpınan, aynı hedefe yürüyen müesseselerle ortak çalışmalar yürütüldü. Çok elin uzandığı hizmetler muhteşemdi, göz kamaştırıcıydı. Kitap mukaddesti bizim inancımızda. Her yıl Ramazan ayında düzenlenen Beyazıt Kitap Fuarı'nda "kitap kültür sohbetleri" yapıldı. İrfan sahibi münevverlerimiz, maziyi, değerlerimizi, yitirdiklerimizi, eski İstanbul'u ve unutamadıkları Ramazanları anlattılar.
ESKADER gençleri asla ihmal etmedi. Onlar için kurslar düzenlendi. Senaryo, karikatür, Türkçe ile Yazı ve Editörlük dallarında açılan kurslar, gençlerimizin yoğun ilgisiyle karşılandı. Eğitimimiz kökleşerek, derinleşerek devam ediyor. Ayrıca yazmayı seven gençlerimiz için Bizimsemaver.com sitesi kuruldu. İnternet medyasında var olmanın gerekliliğinin farkındaydık. Sanatalemi.net sitesinde kültürümüzün, sanatımızın nabzı attı. Her gün yenilendi, 40'a yakın köşe yazarı gündemi takip etti. Ardından Medeniyetimiz.com geldi. Peşinden Eskader.net. İrfanımıza zerre kadar katkıda bulunmuş herkes hatırlandı, bir vesile ile yad edildi. ESKADER birleştirici, bütünleştiriciydi. Dar bakışlardan uzak, geniş ufukluydu. Temel değerlerimize karşı olmayan herkese muhabbet ve dostluk eli uzatıldı.
Her yıl tekrarlanan Sanatalemi Edebiyat Yarışmaları, genç kalemlerin zaferi ve ödüller… Artık klasikleşmeye başlayan, her yılın sonunda merak ve heyecanla beklenen Kültür Sanat Ödülleri… Ali Emiri Kültür Merkezi, her yıl Nisan ayında bir şehrayine sahne oluyor.
Bugün İstanbul'da ve Türkiye'de bir ESKADER gerçeği var. Derneğin hizmetleri, vefası, faaliyetleri ve yoğun çalışmaları konuşuluyor. Yöneticilerinin ılımlı ama kararlı, geniş ama kuşatıcı fikirleri merak ediliyor.
Bir kış günü başlamıştı her şey… Yedi inanmış kişi bir araya gelmişti. Heyecanları had safhadaydı. Bir suskunluğun ardından bir karar vermişlerdi. ESKADER o gün doğmuş ve hemen adı konmuştu. Hikayemiz henüz yeni başladı, elbette devam edecek. 7 kişiyle yola çıkılmıştı ilkin, 70'e ulaşıldı daha sonra kişi 700 olduk. Muhabbetin esas alındığı, vefanın ihmal edilmediği bu anlayış büyük tasvip gördü, şükürler olsun ki, giderek büyüyor.
Kültür sanat dünyamızda giderek yükselen bu hareket, "mazideki" güzellikleri "atiye" taşımak isteyenlerin oluşturduğu kutlu bir gönül yolculuğudur. Şerif Aydemir ağabeyimiz Dergah dergisine verdiği mülakatta "ESKADER, selamı yaymak için kuruldu." demişti. Evet hem selamı, hem de vefayı, sadakati, gayreti, irfanı, himmeti ve muhabbeti kavramak ve yeniden yaymak için bir araya geldik. Şu anda yaklaşık 700 yürek, bu ulvî duygularla atıyor. Hayırlısıyla inşallah…
ESKADER'in 2012 Ödülleri, Fatih Ali Emiri Efendi Kültür Merkezi'nde 20 Nisan Cumartesi günü saat 14.00'ten itibaren sahiplerine verilecek. Beş sergi ve bir konserle renklenecek törene Türkiye'nin tanınmış üstad sanatkarları ve kültür adamları katılıyor. Bu özge şölene sizler de davetlisiniz aziz okuyucular. İşte Ödül alacak olan kişi ve kurumların listesi: Ahmet Özdemir, Âmir Ateş, İsmail Güneş, Cemal Şakar, Mustafa Tatçı, Dursun Gürlek, Fuat Başar, Hasan Latif Sarıyüce, Hece Dergisi, Muammer Yıldız, Kitap Cafe, Mehmet Aycı, Mehmet Hişyar Korkusuz, Mehmet Özbek, Memduh Cumhur, Metin Savaş, Nil Gülsüm, Orhan Alimoğlu, Cemal Kurnaz, Günay Karaağaç, Kemal Karpat, Mehmet Genç, Nevzat Yalçıntaş, Sema Uğurcan, Semavi Eyice, Şule Yayınları, Timaş Çocuk, Turgay Anar, Yavuz Bahadıroğlu, S. Bora Seçkin, Yusuf Ömürlü.
Bir çok güzelliği birlikte yaşayacağımız ödül töreninde buluşmak, görüşmek ve hasret gidermek ümidiyle sağlıcakla kalın, hayırda kalın.
Nasreddin Hoca
Mehmet Nuri Yardım
28.04.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
yardimmn@gmail.com
Çocukluğumuzda ilk duyduğum fıkra Nasreddin Hoca'ya ait olabilir mi? Bunu tam olarak hatırlamıyorum ama Hoca'nın nüktelerinin hepimizin hayatında kuvvetli biçimde yer aldığını biliyoruz.
Zeka ürünü fıkraları, deha alameti sayılan nükteleriyle hem Türk milletinin hem de dünyanın büyük hayranlığını ve sevgisini kazanan Nasreddin Hoca, asırlardan beri bizi güldüren, güldürürken düşündüren bir filozof, daha doğrusu şarkın sevgili, sevimli ve hoş mütefekkiridir. Gülmecenin yanısıra hikmetli sözleriyle bize yeni ufuklar açan, zarif bilge adamdır. Hayatı ve çevresi ile efsaneye dönüşen, fıkralarıyla sıcak dost sohbetlerinin vazgeçilmez ismi olan Nasreddin Hoca, dünya mizahının kalbi olan Akşehir başta olmak üzere bir çok yerde her yıl coşkulu sevgi gösterileriyle, minnet ve rahmetle yad ediliyor.
Âşina Çehrelerkitabımda "deha ve zeka dağı" diye vasıflandırdığım Nasreddin Hoca, bugün artık dünyaya mal olmuş üstün bir değerimiz. Bir hikmet adamı olduğunu söyleyenlerin sayısı artıyor. Doğrusu, onu sadece bir 'güldürücü' değil, bir 'mizah ustası', 'bilge' ve 'mütefekkir' olarak görmeliyiz.
Hoca hakkında ilk ciddî eserleri, Edebiyat Fakültesi'nde okurken incelemiştim. Ama büyük mizahçımızı yaklaşık 10 yıl önce kısmen tanıyabildiğimi düşünüyorum. 2003 yılı olmalıydı. Akşehir'e "Nasreddin Hoca Sempozyumu"na davet edilmiştim. Gittim. Yurtiçinden ve yurtdışından yaklaşık 30 ilim adamı Nasreddin Hoca'yı farklı cephelerden ele alıp anlatmışlardı. Üç gün boyunca toplantıları takip etmiştim. Hocanın ne kadar engin bir hazine olduğunu o zaman anladım. Şairliği, filozofluğu, hocalığı, nüktedanlığı ve diğer kimlikleriyle gönüllerde taht kurmuştu o gün. Türkiye'deki muhtelif üniversiteler ile Makedonya, Bulgaristan, Azerbaycan, Macaristan ve İngiltere'den bir çok akademisyen, ilginç ve derinliği olan önemli tebliğleriyle Hoca'mızın rengarenk dünyasını dinleyicilere daha da yaklaştırmışlardı. Bu arada psikolojik, pedagojik, felsefî, edebî, folklorik ve dinî cephelerden fıkraları ele alınıp tahlil edilmişti. Manevî dünyası zengin olan Hoca'nın konuşulanları dinlediğini hissediyordum. Kimbilir belki de o hararetli tartışmalara şahit oldukça kendi kendine, "Nasreddin, delilik edip kuyuya bir taş attın, kırk akıllı çıkaramıyor." diyordu.
Prof. Dr. Saim Sakaoğlu'nu o zaman tanıma bahtına erişmiştim. Âdeta Nasreddin Hoca'da fani olmuştu. Hocaya atfedilen çirkin fıkraları ayıklayan, ona yakışmayan nükteleri çıkarıp atan Sakaoğlu, daha sonra kendisini "Nasreddin Hoca'nın avukatı" olarak ilan etti. Hakikaten Hocamıza ne zaman bir saldırı yapılmışsa, onun adına hakikat dışı açıklamalarda bulunulmuşsa işte o vakit Saim Sakaoğlu ortaya çıkmış ve gerçekleri haykırmıştır. Mütevazı olduğu kadar değerli bir ilim adamıdır, hatta bir gönül insanıdır Saim Hoca. Bundan dolayı talebeleri ve meslektaşları tarafından çok sevilir.
Önceki gün ESKADER'de Şerif Aydemir'i ziyaret etmişim. Vahap Akbaş'la dernekte buluşacaktık. Vardım, sohbet koyulaşmış, demini almıştı. Laf lafı açtı ve sıra, Sakaoğlu'nun Cağaloğlu Timaş Kitapkahve'de "Babıali Sohbetleri" çerçevesinde yaptığı konuşmaya geldi. Hepimiz Saim Hoca'nın çok güzel konuştuğunu ve Nasreddin Hoca hakkında bize ufuk turu yaptırdığını söyledik. Konu Nasreddin Hoca'dan açılmışken, Vahap Hoca "Saim Hoca çok değerli, Mustafa Özçelik ile Şaban Abak da Nasreddin Hoca hakkında kıymetli çalışmalar yaptılar ve kitaplarını yayımladılar." dedi. Bu, sevindirici bir haberdi. Hocamız hakkında ciddî çalışmalar yapan yazarlarımızın mevcudiyeti beni mutlu etti. Saim Hoca o toplantıda Nasreddin Hoca'nın gerçek kimliğini anlatmış, onu bühtanlardan, iftiralardan ve çirkinliklerden uzak tutmuştu. Çünkü Mevlana'yı sadece 'hümanist', Yûnus Emre'yi sıradan bir 'ozan' gören bazı dar bakışlılar, Nasreddin Hoca'yı da basit bir hokkabaz, bir güldürücü olarak sunmaya başlamışlardı. İşte Saim Hoca bütün bu kendini bilmez nadanların yüzlerine birer Osmanlı tokadı aşk ediyordu. Çağdaş bir Nasreddin Hoca kitabını Çekirge Çetin Dünyanın Tam Ortası diyerek okuyucularına ulaştıran Muammer Erkul da toplantıya katılmış ve çok istifade ettiğini söylemişti.
Sohbet bu minval üzere devam ederken Vahap Hoca'yı Sedat Umran'ı dinlemek için Kızlarağası Medresesi'ne gitmeye ikna ettim. Çaylarımızı içtikten sonra kalktık ve yola çıktık. Yol uzun sanmayın, topu topu 10 adım… Geldik, Lütfi Şen ve İlhan Şenel, Sedat Umran'ın rahatsızlandığını ve gelemeyeceğini söylediler. Çok üzüldüm, şairimize Allah'tan şifalar diliyorum. Oturduk, çayları söyledik, biraz lafladık. Ali Emiri Kültür Merkezi'nde çok güzel geçen ödül töreninden bahsettik. Sohbet koyulaştı, az sonra bir tanıdık sima göründü. Ankara'dan Şaban Abak. Nasıl sevindim tahmin edemezsiniz. Yanımıza geldi, kucaklaştık, muhabbet ettik, çaylarımızı içtik. Şaban Bey, çantasından bir kitap çıkardı imzaladı ve lütfedip verdi. Adı ilginç: Tarifi Bende (Bir İslam Aydını Olarak Nasreddin Hoca). Tevafuku görüyor musunuz, yaklaşık on dakika önce adı anılmıştı yazarımızın. Okudum, sıra dışı bir kitap, orijinal düşünceleri ihtiva eden kıymetli bir eser. Herkese tavsiye ediyorum. Hakikaten bildiğimizi zannettiğimiz Hoca'nın, nasıl bir derya olduğunu bu sayfalara daldıkça göreceksiniz. Mustafa Özçelik'in kitabının adı ise, Menakıb-ı Nasreddin Hoca.
Nasreddin Hoca yazısı kaleme aldığım halde bir fıkrasını anlatmazsam okuyucular sitem edebilir. Saim Sakaoğlu'ndan duyduğum fıkrayı size aktarayım. Yüzünüzden Hoca'nın tebessümü, yüreğinizde hoş avazı, ağzınızda tatlı dili eksik olmasın. Her daim güleryüzle, erdemle, esenlikle kalın. "Hoca, komşu köydeki arkadaşını görmeye gider. Dönüş yolunda kendini bilmezin biriyle karşılaşır. Adam, Hoca ile eşeğinin tıpış tıpış gelişine bakıp şaka yapmak ister: "Aman Hocam, iki kardeş böyle nerden geliyorsunuz?" Hoca, adamın saygısızlığına şu cevabı verir: "Ağabeyiniz geliyor, dediler; biz de seni karşılamaya çıktık!
.
Suriçi'nde Tarih
Mehmet Nuri Yardım
30.04.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
İstanbul esasında Suriçi'dir. 'Nefs-i İstanbul' tarihî yarımadadır. Osmanlı'da bu böyleydi, Cumhuriyet devrinde de bu hal aynen devam etmiştir, bugün de hakikat bu merkezdedir. Evet İstanbul dört koldan büyümüş, sınırları Avrupa yakasında Tekirdağ'a, Anadolu istikametinde ise İzmit'e kadar uzanmıştır. Şile ve Sarıyer ile Karadeniz'e ellerini uzatmıştır. Ama İstanbul'un kalbi Suriçi'dir. Yani bugünkü Fatih . Eskilerin "bilad-ı selase" dedikleri Üsküdar, Pera (Beyoğlu) ve Eyüp ise bu tarihî şehri hareleyen üç güzel semt. Bazıları farklı baksa da 1985'te kendisiyle görüştüğüm rahmetli Münevver Ayaşlı, "Beyoğlu Müslüman bir beldedir." demişti.
İstanbul'un surları dışındaki bölgeler zaten elden çıkmış durumda. Zeytinburnu'ndan başlayarak neredeyse bütün ilçelerde, Anadolu yakasında boy boy uzanan azman binalar İstanbul'u çirkinleştirmeye devam ediyor. Hadi büyümeye, genişlemeye engel olunamıyor diyelim, ama Suriçi, yani Fatih koruma altına alınamaz mı? Bu gidişle yakında Sultanahmet Camii'nin minarelerini göremeyeceğiz. Cağaloğlu, yani o güzelim Babıali her gün can çekişiyor. Her gün bir yayınevi buradan ayrılıyor ve yerine bir otel, halı mağazası veya turistik lokanta açılıyor.
ESKADER, eski Adliye Binası'nın "Kültür Sarayı" olması için bir kampanya başlatmıştı. Sonra binanın Milli Eğitim'e geçici olarak verildiği söylendi, bir ara bir üniversiteye tahsis edildiği söylentileri çıktı, şimdi ise binanın yıkılıp otel yapılacağı şayiaları yayılıyor. O yapı her şey olabilir, peki Kültür Sarayı yapılamaz mı? Kültürümüzden, sanatımızdan ve medeniyetimizden niçin korkuyoruz? Halbuki bina tam da Kültür Sarayı olmaya uygun. Hemen karşısında İbrahim Paşa Sarayı (Türk İslam Eserleri Müzesi) bulunuyor. Zaten bina sarayın bir parçası üzerine kurulmuş. Yani Kültür Sarayı yapılması halinde aslî görevine dönecek. Restore edilse bir katında Türk müziği dinletilse, bir katında ebrularımızı, minyatürlerimizi, hatlarımızı yerli ve yabancı sanatseverler görse, bir katında kitabevlerimiz olsa, iki salonu cep sinemasına ve tiyatro sahnesine çevrilse fena mı olur? Bu hayal, niçin hakikat olmasın?
İstanbul'a hoyrat eller, 'kör kazma'lar uzanmasın artık. Şehrin her tarafına gökdelenler dikilsin yine ama Fatih'e yan gözle bakılmasın, Üsküdar'a dokunulmasın, Eyüp Sultan'a ilişilmesin, Beyoğlu'na müdahale edilmesin. Bazıları İstiklal Caddesi'nde bir pastane, bir sinema salonu için kıyameti koparıyor. Ki bu tepkilerin büyük kısmı ideolojik. Halbuki asıl İstanbul elden gidiyor, tarihî Suriçi gözümüzün önünde eriyip yok oluyor, umursayan yok. Bu gidişata dur denecek mi, Kültür ve Turizm Bakanlığı hiç olmazsa bu dört ilçeye sahip çıkacak mı? 35 ilçeye olan oldu, ama Fatih, Üsküdar, Eyüp Sultan ve Beyoğlu 'tarihî ilçeler' denilerek koruma altına alınacak mı?
İsterseniz Topkapı'dan şehre girelim ve sadece ana yol üzerinde bulunan tarihî mekanlarımıza bakalım, belki birileri bu manzara karşısında ürperir de "Hiç olmazsa Suriçi'ni kurtaralım" diye ayağa kalkar ve duruma müdahale eder. Eresin Oteli'nde ayda bir "Suriçi Toplantıları" yapılıyor. Buraya 'etkili devletlu'lar davet ediliyor. Acaba bu hayatî konu, orada konuşuluyor mu?
Yola çıktık, devam ediyoruz. Tarihî binalarımızdan Çapa Anadolu Öğretmen Lisesi bütün heybetiyle arz-ı endam ediyor. Fındıkzade'de sağlı sollu camiler süslüyor semti. Haseki'de solda yol üzerinde üstad Sezai Karakoç'un Cumartesi sohbetleri devam ediyor. Ki bu binada yıllar önce merhum Ahmet Kabaklı oturmuştu. Sağda yine kültürel faaliyet yapan dernekler var. Haseki Sultan'a ait mabetler, medreseler, çeşmeler, sebiller.
Aksaray'a kadar yol boyunca camilerin seyrine dalıyoruz. Murat Paşa Camii. Sağda sübyan mektebi. Aksaray'ın merkezinde Pertevniyal Camii ve mektebi. Laleli'de solda sizi Laleli Camii karşılıyor, az ilerde sağda Rüştem Paşa Kütüphanesi. Edebiyat Fakültesi'nin karşısında tarihî Süpürgeciler Hanı. Patrona Hamamı ve Beyazıt. Solda meydan ve üniversite kapısı. Beyazıt Camii ve kütüphanesi, bitişiğinde Sahaflar Çarşısı. Karamustafapaşa Medresesi ve Çorlulu Ali Paşa Medresesi karşı karşıya. Arada sebiller. Atikali Paşa Camii, sübyan mektebi, çeşmesi ve medresesi. Yani Birlik Vakfı'nın mekanı. Ki kültür sanat faaliyetlerinin İstanbul'daki merkezlerinden biri. Az ileride meşhur Çemberlitaş, Hamamı ve sağda Köprülü Medresesi. 43 yıldan beri kültürümüze, sanatımıza ve medeniyetimize hizmet eden Kubbealtı Akademisi Kültür ve Sanat Vakfı'nın merkezi. Basın Müzesi, Sultan Abdülhamid Han Türbesi ve Türkocağı. Yüzlerce tarihî mezar. Tam karşıda Köprülü Kütüphanesi. Firuzağa Camii, Cevri Kalfa Mektebi. Ki bu bina şimdi Türk Edebiyatı Vakfı'nın mekanıdır. Sultanahmet Camii, Ayasofya ve Yerebatan Sarnıcı. Gülhane, Alayköşkü ve Zeynep Sultan Camii. Sirkeci'ye kadar sağlı sollu cami, çeşme, sebil ve türbeler. Topkapı Sarayı, Süleymaniye, Fatih, Yavuz Selim ve Şehzadebaşı camileri. Daha yüzlerce hazine. Fatih, Eyüpsultan, Üsküdar ve Beyoğlu'nu gözümüz gibi koruyalım mı? Bir pastaneyi savunanlar kadar buraları korumayalım mı? Ne dersiniz ey muhafazakar İstanbullular, yoksa koca bir tarihin göçüp gitmesine seyirci mi kalalım? Karar sizin.
.
Hisar'ın Mezarı
Mehmet Nuri Yardım
05.05.2013 - 00:00
Yayınlanma
1
Paylaşım
0
İstanbul'u, Boğaziçi'ini, eski zaman hayatını, kısacası medeniyetimizi en iyi anlatan yazarlardan Abdülhak Şinasi Hisar'ı seviyorum. Delikanlılık yıllarımda eserlerini okumaya başlamıştım, bu sevgi fakülte yıllarında ciddi bir ilgiye kendisini bıraktı. Mehmet Kaplan ve diğer bir çok değerli hocamız ondan sitayişle bahsediyordu. İsmi anıldıkça huzur bulduğum ediplerdendir.
İlk kalem denemeleri yaparken hakkında yazmaya başladığım edebiyatçılar arasında Hisar da vardır. Sahhaflar'da eski kitaplarını arayıp buluyordum. Şu anda sahhafiye değeri de yüksek olan eski eserleri kütüphanemi süslüyor: Ali Nizamî Beyin Alafrangalığı ve Şeyhliği. Hilmi Kitabevi tarafından 1952 yılında basılmış. Fiyatı 125 kuruş. Sıkı durun söyleyeceğim. Üstelik yazarından imzalı. Merhumun sevimli kaligrafisiyle aynen şöyle: "Reşad Beyatli dostuma eski zaman hatiralariyle. A. Şinasi Hisar" Reşad Beyatlı, bilindiği gibi Yahya Kemal'in kardeşi. İkinci kitap Çamlıca'daki Eniştemiz. Aynı yayınevi neşretmiş, ama yılı yok. Fiyatı 200 kuruş. Hilmi Kitabevi'nin bendeki üçüncü kitabı Yahya Kemal'e Veda ismini taşıyor. 1959'da ve 250 kuruş olarak okuyucuya sunulmuş. Yıllar geçtikçe, kitapların kuruş farkı da artıyor. Aşk İmiş Her Ne Var Âlemde, Abdülhak Şinasi'nin minik ve çok güzel bir güldestesi. Sevdiği şairlerden beyitler, kıt'alar almış bu kitabına. İlk olarak 1955 yılında Doğan Kardeş Yayınları tarafından basılmış, sonra İstanbul Fetih Cemiyeti neşretmiş. Bu özlü antolojide sadece eski Divan şairlerini değil, Hisar'ın çağdaşı olan şairlerden de seçmeler buluruz. Mesela Yahya Kemal ve Ahmet Haşim'den.
Bütün bunlar iyi de benim en çok tutkunu olduğum kitapları, Varlık Yayınları arasında çıkanlardır. O sevimli ve edebiyatseverlerin büyük rağbet gösterdiği Cep Kitapları serisinden çıkan rengarenk kitapları. İşte önümde bakıyorum: Boğaziçi Mehtapları, Boğaziçi Yalıları, Çamlıca'daki Eniştemiz, Ahmet Haşim Yahya Kemal'e Veda. Boğaziçi Mehtapları'nın bir eski baskısı da Sebil Yayınları tarafından yapılmıştı. Bir çok değerli yazarın külliyatını edebiyatımıza armağan eden Ötüken Neşriyat, 1970'li yılların sonunda Hisar'a da sahip çıkmış ve bilinen bütün eserlerini bir dizi olarak yayınlamıştı. Sonra o meş'um ANDA yangını çıktı, sonra da bu muhteşem kitaplar Ötüken'in elinden çıktı. Bağlam Yayınları, kapaklarında Abdülhak Şinasi fotoğrafıyla uzun yıllar kitapları okuyuculara taşıdı. Ama ne hikmetse yazar topluma mal olamıyor ve hak ettiği ölçüde okunamıyordu. Selis Kitaplar da yazarın Kelime Kavgası (Edebiyata ve Romana Dair)'nı, muhtelif makalelerini bir araya getirerek neşretti. Yayına hazırlayan genç araştırmacı Tahsin Yıldırım'dı. Burada Hisar'ın tenkide, hayata, tercümeye ve romana dair muhtelif makaleleri toplu olarak okura sunulmuştu.
Bir ara Abdülhak Şinasi Hisar'ın bütün eserlerinin Kubbealtı'ndan çıkması için gayret gösterdim. Kanunî mirasçılarını vakfın yöneticileriyle görüştürdüm, ama olmadı. Nihayet yazar hakkında doktora yapan Dr. Necmettin Turinay ile mirasçılar, Yapı Kredi Yayıncılık idarecileriyle anlaşarak Hisar külliyatının bu kurumdan çıkması konusunda uzlaşmaya vardılar. 2005 yılından bu yana kitaplar burada hazırlanmakta ve yayımlanmaktadır. Tabii Turinay'ın en büyük hizmeti de kitap sayısını artırması oldu. 5-6 civarındaki eser sayısını neredeyse 20'ye ulaştırdı. Yeni kitaplar arasında Kitaplar ve Muharrirler I, İstanbul ve Pıerre Loti, Ahmet Haşim Şiiri ve Hayatı da bulunuyor. Bu arada Turinay'ın Abdülhak Şinasi Hisar kitabı da son derece kıymetlidir ve okunmalıdır.
Abdülhak Şinasi ile gönül bağımız hep devam etti. Fatih'te oturduğum apartmanın eski yöneticisi, onun birinci derecede yakın akrabasıydı. Sonra bu değerli yazarımızın unutulmaması için Kitap Haber dergisinde uzun bir araştırma yaptım. Diğerleriyle birlikte bu yazıyı Kayıp İstasyon adlı kitabımda yayınladım. "Zeytinburnu'nun Ebedî Sakinleri" adıyla hazırladığım programda Abdülhak Şinasi Hisar da vardı. Ve onu en iyi anlatacak kişi olarak Yahya Kemal'in de dostu olan Sermet Sami Uysal geldi ve güzel bir konuşma yaptı.
Çelik Gülersoy, hatıralarında Abdülhak Şinasi Hisar'ın cenaze töreninden bahseder. Aksaray'da Murat Paşa Camii'nde kılınan cenaze namazına çok az kişinin geldiğini belirten Gülersoy, bu duruma çok hayıflanır ve der ki: "Bu çapta büyük bir edib, şayet Avrupa'nın her hangi bir ülkesinde ölseydi, herhalde bütün millet bu elim kayıptan haberdar olur ve cami dolup taşardı. Abdülhak Şinasi'nin cenazesi sıradan bir şekilde kaldırılmamalıydı."
Abdülhak Şinasi Hisar hakkında 2 Mayıs Perşembe akşamı "Babıali Sohbetleri"nde vefatının 50. yılı münasebetiyle güzel bir toplantı yaptık. Ankara'dan gelen ve hayırlı ömrünü Hisar'a adayan Dr. Necmettin Turinay, hepimize ufuk turu yaptırdı. Toplantıyı Elif Sönmezışık Sanatalemi.net için yazdı. O akşam ilan ettik, ertesi günü yani Cuma gününün sabahı mezarlıkta buluşacaktık. Gittim, Şerif Aydemir ve Ahmet Yüter'le mezarlığa girdik ve yazarımızın kabrini aramaya başladık. Yok, yok, yok. Abdülhak Şinasi aşığı iki yazarımızı aradım, maalesef onlar da bilmiyorlarmış. Tam yorulmuş ve neredeyse ümidi kesmişken son bir hevesle mezarlığın bir ucundaki görevli kulübesindeki memura sordum, "Hemen göstereyim." dedi ve hakikaten vazifesini çok güzel yaptı. Teşekkür ettik, mezarlığın başına geldik. Aman Allah'ım bir de ne görelim, perişan bir mezar. Diğer kabirler gibi taşı dikili değil. Âdeta yere yatırılmış gibi bir hal var. Ahmet Yüter Hoca, "İlk defa böyle bir kabir görüyorum. Mezarının dikine ve üstündeki yazının rahatlıkla okunabilmesi gerekiyor." dedi. Mezarlıktaki bütün taşlar ayaktaydı, Hisar'ın mezar taşı yatık. Yanıbaşında sabit çöp kutusu. Çok acı bir durum ama hakikat. Sonra Kur'an okundu ve dua edildi. Düşünüyorum da orada yatan Abdülhak Şinasi Hisar değil de Nazım Hikmet olsaydı, anıt mezarı mezarlıktan değil Çapa'dan bile fark edilirdi. Ama Abdülhak Şinasi'nin en büyük günahı, herhangi bir ideolojinin bezirganı olmayışıydı. Hüzünle yad ettik yazarımızı. Hisar'ın kanunî mirasçıları, kitaplarını neşreden Yapı Kredi Yayıncılık ve Zeytinburnu Belediyesi'nin konuya hassasiyet göstereceklerini ümit ediyorum
.
Şiir Matineleri
Mehmet Nuri Yardım
07.05.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Bugün bir çok ilimizde düzenlenen şiir şölenlerinin tarihi aslında eskilere dayanır. Ali Şir Nevaî'nin "Nevaî Sohbetleri" bu konuda iyi bir örnektir. 1500 yıl öncesine uzanan şiir toplantılarının Osmanlı'daki yansıması, "Şuara Meclisleri" olarak tezahür etmiştir. Tanzimat'tan sonra daha ziyade devrin şair ve yazarlarının evlerinde devam eden bu meclislerde şiirler okunur, hikmetli sözler söylenir, bazen de siyasî konuşmalar yapılırdı. Bir sanat ve fikir mahfili olarak Abdullah Cevdet'in Cağaloğlu'ndaki İçtihat Evi'ni de kaydetmek gerekiyor. Cumhuriyet'ten sonra şiir ve edebiyat sohbetlerinin daha çok yaygınlaştığını görürüz. Çoğunlukla ediplerin evlerinde devam eder bu sohbetler. İhsan Raif'in Şişli'deki konağı, İbnülemin Mahmut Kemal'in Mercan'daki konağı ve İsmail Haim Danişmend'in Beyoğlu'ndaki evi, şair ve yazarların buluşma, kendilerini gösterme ve eserlerini okuma yeriydi.
1940'lı yıllardan sonra halka açık yerlerde şiir matinelerinin başladığını öğreniyoruz. Attila İlhan, kitaplarında bu matinelerden sıklıkla söz eder. Halk Evleri, Türk Ocakları ile diğer cemiyet merkezlerinde de benzer şiir toplantıları yapılır. Ankara'da bazı çay bahçeleri ve pastahanelerde şairlerin buluştuğunu ve yeni yazdıkları şiirlerini birbirlerine okuduklarını biliyoruz. Mehmet Çınarlı, Halil Soyuer ve Yavuz Bülent Bakiler gibi şairlerimiz hatıralarında bu şiir buluşmalarından bahseder.
Daha yakınlara geldiğimizde Pera Palas'taki şiir toplantılarını hatırlıyorum. Bir kaçına katılmıştım. Gültekin Samanoğlu, İlhan Geçer, Feyzi Halıcı, Tahir Kutsi Makal, Mehmet Zeki Akdağ, Ayhan İnal ve Ahmet Özdemir bu toplantıların en sıkı müdavimleriydi. Bu usta şairler de şiirlerini seslendirir, şiirden ziyade manzume yazan heveskarlar da toplantılara katılır ve yazdıklarını okurlardı. Tabii dinleyiciler de nezaketen, okunan metinleri 'şiir' diye alkışlarlardı. Bu konuyu rahmetli şair Gültekin Samanoğlu ile konuşmuş ve bir röportajda sormuştum. Durumdan pek memnun olmadıklarını ve şiire hakim olamayan bazı kişilerin gelip kürsüde şiir okumaya çalıştıklarını söylüyordu. Zaten Gültekin Beyin ve otel sahibi Hasan Süzer'in vefatlarından birkaç sene sonra o toplantılar da tarihe karıştı.
Bu arada Bakırköy'de, Şişli'de ve bazı semtlerde de benzer toplantıların yapıldığını duyuyorum. Aslında bahsetmeye çalıştığımız "şiir matineleri" ile bu toplantıların hiç alakası yok. Çünkü şiir matinelerinde usta şairler davet edilir ve sadece onlar şiirlerini okur. Bugün bazı yerlerdeki şiir toplantılarına ise, gerçek şairlerden ziyade müteşairler egemendir ve onlar şiir adına, ne yazık ki şiiri katlederek kürsülere çıkıp karaladıkları metinleri okumaktadır. Böyle bir toplantıya yıllar önce katılmış ve onlara şu tavsiyede bulunmuştum: "Her yazılan manzume şiir değildir, şiire saygılı olmalıyız. Bu toplantılarda şiirden anlayan bir seçici kurul oluşturulmalı, şiirler burada incelenip değerlendirilmeli, uygun ve iyi olanlar seçilip okutulmalıdır. Ayrıca, yaşayan usta şairler çağrılmalı, şiir heveskarları iyi şiirin örneklerini önce sahiplerinden dinlemelidir. Vefat etmiş şairler de hatırlanmalı, eserlerinden örnekler sunulmalıdır." Bu görüşüm rağbet görmedi, ama o toplantılar da devam etmedi.
Sanatın başşehri İstanbul'da TYB ve ESKADER sayesinde şiir toplantıları yapılıyor. Nevzat Bayhan'ın Başkanı olduğu Şiir Derneği de bu alanda dikkat çekiyor. Usta şairlerin buluşturulduğu mekanlarda iyi şairler, sevilen şiirlerini paylaşıyorlar. Edebiyat Sanat ve Kültür Araştırmaları Derneği, Üsküdar Belediyesi ile birlikte Altunizade Kültür Merkezi'nde bir yıl boyunca "Şairlere Saygı Geceleri" düzenlemişti. Hüsrev Hatemi, Bekir Sıtkı Erdoğan, Mehmet Zeki Akdağ, Bahattin Karakoç, Hilmi Yavuz, Yavuz Bülent Bakiler ve Memduh Cumhur gibi yaşayan şairlerin geceleri büyük ilgi çekmişti.
Şiire değer veren ve bünyesinde Türkiye'nin en değerli şairlerini bulunduran ESKADER, geçenlerde Bahçelievler Belediyesi ile birlikte Nurettin Topçu Kültür Merkezi'nde çok güzel bir "şiir gecesi" gerçekleştirdi. Programa katılan şairlerden Yavuz Bülent Bakiler, Yusuf Dursun, A.Vahap Akbaş ve Ekrem Kaftan, eski ve yeni şiirlerini seslendirdiler. Dinleyiciler dört şairi dinleme şansını elde ederken, alkışlarıyla sevgilerini gösterdiler. Duygu yüklü anların yaşandığı geceye katılan bazı konukların gözyaşlarını tutamadığı görüldü. Lise yıllarında "Sakarya Türküsü" şiiriyle birincilik kazanan Bahçelievler Belediyesi Spor Kulübü Başkanı Yusuf Yıldırım da yine aynı şiiri okuyarak salondan büyük alkış aldı. Bahçelievler Belediye Başkan Yardımcısı Zekeriya Yıldız, Sezai Karakoç'un "Mona Roza" şiirini hakkını vererek okudu. Aynı akşam üstat için Küçükçekmece'de program yapılıyordu. İki saatlik gecenin sonunda Yıldız, şairlere teşekkür etti, "Şiire doyamadığımız bir gece oldu. Üstatlarımızın kalemlerine, yüreklerine sağlık." deyip şairlere çiçek sundu.
Türkiye'de son yıllarda sanat alanında da çok güzel gelişmeler var. Mimarimize, mûsikimize, şiirimize, klasik sanatlarımıza ve kültürel değerlerimize ilgi büyük. Bu aydınlanmada, öze dönüşte ve dirilişte belediyelerimizin ciddî katkıları görülüyor. Kültür sanat alanında önemli çalışmalara imza atan Bahçelievler Belediyemizin Başkanı Osman Develioğlu'na, Başkan Yardımcısı Zekeriya Yıldız'a, Kültür Müdürü Cemalettin Çelik ve ekibine teşekkür ediyoruz. Sağ olsunlar, var olsunlar
.12.05.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Türkiye'nin muhtelif il ve ilçelerinde düzenlenen önemli kültür ve sanat faaliyetleri ile gençlerimizin kitapla ve irfanla buluşması ve kaynaşması sağlanıyor. İstanbul Milli Eğitim Müdürlüğü'nün iki yıldan beri düzenlediği "Yazarlar Okullarda" projesi büyük beğeni topluyor. Bu vesile ile yazarı olduğum Başakşehir'de bir çok okulda öğrencilerimizle buluştuk, konuştuk. Önceki gün de Başakşehir Kültür Merkezi'nde idim. Büyükşehir Belediyemiz, "kültür sanatı sadece merkezde tutmak değil, çevreye de ulaştırmak, halkın ayağına kadar götürmek" düşüncesinden yola çıkarak bir çok yerde kültür merkezleri inşa ediyor. Onlardan biri de "Başakşehir Kültür Merkezi". Ben bu güzel binayı ilk defa gördüm. İçeride çok güzel bir kütüphane var. Değerli hikayecimiz, yazarımız Rasim Özdenören adına kurulmuş. 2007 yılında hizmete giren kültür merkezindenki konferans salonu 190 koltuk kapasiteli. 4 katlı olan bina, 2 bin 800 m² kullanım alanına sahip bulunuyor.
İstanbul Müzeler ve Kütüphaneler Müdürlüğü'nün kütüphanelerde düzenlediği programlar çok ilgi çekiyor. Bu kültür merkezinin konferans salonundaki konuşmamda okuma alışkanlığının kazanılmasında dikkat edilecek hususlar üzerinde kısaca durdum. Pratik bazı örnekler verdim. Yazı yazma süreci içinde olanların neler yapması gerektiğini ifade ettim. Büyük bir heyecanla dinledi öğrenciler. Konuşmamın hemen ardından mükemmel sorular sordular. Çünkü bir çoğu önceden kitaplarımı okumuştu. En çok merak ettikleri kitaplar Edebiyatçılarımızın Çocukluk Hatıraları, Edebiyatımızın Güleryüzü ve Sefertası'ydı. "En çok zaman harcadığınız kitap", "En az uğraştığınız kitap" "Yazmaya niçin başladınız?" ve benzeri sorular sordular. Neredeyse salondaki her öğrenci soru sormak istiyor, kafasını meşgul eden müşkülleri bir an önce çözmek istiyordu. Program bittikten sonra hatıra fotoğrafları çektirdik.
Bu sıralarda "Akademi" başlığı altında bazı il ve ilçelerimizde çok önemli faaliyetler gerçekleşiyor. Bunlardan ikisine katıldığım ve bizzat bu çalışmaları yakından gördüğüm için rahatlıkla diyebilirim ki, önümüzdeki dönem kültürel hayatımız aydınlık ufuklara doğru açılıyor. Bu iki faaliyetten biri "Akademi Edirne", diğeri de "Akademi Dilovası"dır.
2012 yılının Kasım ayında, Edirne Valisi sayın Hasan Duruer'in talimatlarıyla başlatılan "Akademi Edirne" projesi örnek bir çalışma olarak göz doldurdu. Altı ay boyunca devam eden proje çerçevesinden 40 sanatçı 288 üstün yetenekli öğrenci bir araya geldi. Bu projede yer alanlar arasında tiyatro sanatçıları Zihni Göktay ve Bennu Yıldırımlar, ressam İsmet Yedikardeş, yönetmen Bahadır Karataş, şair Rıdvan Canım, hikayeci ve yazar Fatma Barbarosoğlu da vardı. Çeşitli orta öğretim, lise ve üniversitelerden seçilen öğrenciler, "İletişim", "Edebiyat", Güzel Sanatlar", "Tiyatro" ve "Sinema" olmak üzere beş ayrı gruba ayrılmıştı. Edirne'ye davet edilen sanatçılar ve yazarlar bu grupların oluşturduğu atölyelerde öğrencilerle sohbet ediyor ve sorularına cevap veriyordu. Ben de gittiğimde sabah lise, öğleden sonra da üniversite öğrencileriyle birlikte oldum. Edebiyata, sanata, şiire, kitap dünyasına dair sohbetler ettik. Öğrencilerden çok güzel ve zekice düşünülmüş sorular geldi, onlara tek tek cevap verdim.
Önceki gün de "Akademi Dilovası"nın programına iştirak etmiştim. 6-10 Mayıs tarihleri arasında gerçekleşen bu projede Dilovası ilçemizin 125 üstün yeteneği, 25 sanatçıyla buluşturulmuştu. Programa son katılan yazarlar arasında ben de vardım. Benimle aynı gün Haydar Ergülen, Servet Sezgin ve Süeda Çil de vardı. Daha önceki günlerde Ahmet Turan Alkan, Mehmet Şeker, Hüsrev Subaşı, Cihat Zafer, Nurullah Genç, Nejat Birecik, Fahri Tuna, Selim Gündüzalp, Osman Suroğlu iştirak etmiş.
Öğrencilerle açık havada ve yeşillikler ortasında düzenlenen toplantılarda sanatın değişik konuları hakkında öğrencilerle sanatçılar buluşturuluyor ve adeta bir beyin fırtınası estiriliyordu. Ben de sohbet havası içinde geçen konuşmamda Türkiye'de kültür sanat alanında yapılan çalışmalardan, kitap okuma alışkanlığının ülkemizde artık yaygınlaşmaya başlamasından ve yazı yazma usullerinden, muhtelif meseleler hakkındaki düşüncelerimden bahsettim. İlk okuduğum kitapları, ilk yazdığım edebî metinleri, ilk olarak kaleme aldığım kitapları anlattım. Gençler büyük bir dikkat ve titizlikle konuşmamı takip ettiler. Konuşmamı tamamladıktan sonra sorular sormaya başladılar. Okuma kültürü ve kitap odaklı bir fikir şöleni yaşandı gerçekten. Bu iki programda gördüm ki, aslında bizim çocuklarımız, ortaokul, lise ve üniversite gençliğimiz okumayı ve yazmayı çok seviyor. Yeter ki, biz onlarla iyi bir irtibat kurabilelim. Onlara okumanın insana kattığı değerlerden söz edelim.
Önümüzdeki hafta yeni bir hayırlı hizmet daha var. Çankırı'da "Akademi Çankırı" isimli bir proje daha gerçekleşecek. 13-18 Mayıs tarihleri arasında yapılacak bu programı, Vali Vahdettin Özcan organize ediyor. Bu ilimizde de seçilecek öğrencilerle 25 sanatçı buluşturulacak.
Bahsettiğim bu üç faaliyet bugünlerde tamamlananlardan sadece birkaçı. Daha Anadolu'da gidilecek daha bir çok il ve ilçemiz var. Kitaplara bugüne kadar genelde mesafeli davrananlar, artık ilmin lezzetini, irfanın hazzını, şiirin zevkini almış durumda.
İllerimizin ve ilçelerimizin yöneticileri sorumlu oldukları öğrencilerin daha iyi bir şekilde yetişmeleri, daha girişken, katılımcı ve proje üreten, düşünen ve yazan gençler olmalarını istedikleri için bu tür organizasyonlara destek veriyorlar. Elbette çeşitli aksayan tarafları da olabilir bu projelerin. Ama bilinmelidir ve inanılmalıdır ki iyi niyetle yola çıkılıyor ve ard arda birbirinden seçkin faaliyetlerle sözkonusu yerlerdeki öğrencilerimiz sevindiriliyor. Bu hayırlı faaliyetlere destek veren bütün resmi ve gayr-ı resmi kurum ve kuruluşlar ile yöneticilerine teşekkür ediyorum. Sağ olsunlar, var olsunlar. En büyük temennim, bu faaliyetlerin her sene muntazaman devam etmesi ve yaygınlaştırılmasıdır.
.
100 kitap
Mehmet Nuri Yardım
19.05.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Kitap listeleri çok yapılır. Gazete, dergi ve televizyonların yayımladıkları "En çok satan kitaplar" ve "En yeni kitaplar" listelerini kastetmiyorum tabiî. Daha ziyade belli bir araştırmadan sonra hatırlanan, okunması tavsiye edilen kitaplardır muradım. Milli Eğitim Bakanlığı'nın "100 Temel Eser" listesi yayımlayacağı duyulduğunda bir çok yayınevi buna itiraz etmiş, güdümlü kitapların ve yazarların öğrencilere tavsiye edileceği iddia edilmişti. Ben o zaman da meseleye ılımlı yaklaşmış ve bu projenin hayırlı ve faydalı olacağını söylemiştim. Gerçekten de 100 Temel Eser, okullarımızda büyük bir heyecana vesile oldu. Öğrenciler isimlerini ilk defa duydukları bir çok yazarı bu sayede tanıma ve eserlerini okuma fırsatını yakaladılar. Böyle olmasaydı Bahaeddin Özkişi, Nihad Sami Banarlı, Abbas Sayar ve Samiha Ayverdi gibi yazarların eserleri öğrencilerle nasıl buluşturulacaktı. Üstelik bir çok yayınevinin bu kitapları öğrencilere sunarak maddî bakımdan ayakta durabildiğini de gördüm. 100 Temel Eser projesi, bazı yayıncılar için adeta 'hayat suyu' oldu.
Birkaç aydan beri yaşayan yazarlarımızın kitap isimlerini bir yere not ediyordum, danıştıklarım ve kendilerinden fikir aldıklarım da oldu. Sonuç itibariyle aşağıda gördüğünüz kitap listesi ortaya çıktı. Ben yaşayan yazarlarımızın eserlerini bir araya getirmeye çalıştım. Seçtiğim bu 100 kitap, alfabetik olarak sıralandı ve eser isimlerinin yanına yazarların isimleri ilave edildi. Elbette bu liste abartılı bir iddia taşımamaktadır. Sadece gördüğüm, bildiğim ve okuduğum kitapları okuyucularıma tavsiye ediyorum. Bu tür listelerin bir faydası da şu ki, ihmal ettiğimiz yazarları da bu vesile ile hatırlayabiliyoruz. Zaman zaman benden bazı okuyucular, özellikle Yazı ve Editörlük Kursundaki öğrencilerim, kitap tavsiye etmemi istiyorlar. İşte bu listenin hem öğrencilere, hem de okumayı seven dostlara bazı hatırlatmalarda bulunacağını ümit ediyorum. Elbette yaşayan yazarlar arasında unuttuklarım, ihmal ettiklerim olacaktır, hatta mutlaka vardır diye düşünüyorum. O ihmalleri de bir şekilde telafi edeceğimi düşünerek benim bu sıralarda okunmasında fayda mülahaza ettiğim 100 kitabı size takdim ediyorum. Sürç-i kalem ettiysek affola… Bütün yazarlarımızın kalemine, yüreğine, gönlüne sağlık diyorum. Emekleri, gayretleri ve himmetleri her daim var olsun. İşte kitap listemiz:
Akşam Yedi Suları – Nurettin Durman, Ali Emiri'nin İzinde – Mehmet Serhan Tayşi, Altıncı Şehir - Ahmet Turan Alkan, Angelika – Yıldız Ramazanoğlu, Asla Pes Etme - Mukadder Gemici, Aşkı Meşketmek - Emin Işık, Aşkname - İskender Pala, Ateşten Kelimeler - Ömer Lekesiz, Ayaklı Kütüphaneler - Dursun Gürlek, Aynalı Kavak Yazıları - Fahri Tuna, Babıali Hatıraları - Ünal Sakman, Bağlanma - Nuri Pakdil, Baki Kalan Bu Kubbede - Sermet Sami Uysal, Bercesteler Arasında - Vedat Ali Tok, Bilmem Hatırlar mısın? - Ali Çolak, Bir Maniniz Yoksa Annemler Size Gelecek - Ayfer Tunç, Bir Millet Mistiği - Belma Aksun, Bir Yağmur Başladı - Bekir Sıtkı Erdoğan, Bye by Türkçe - Oktay Sinanoğlu, Can Feda - Sibel Eraslan, Cevdet Bey ve Oğulları - Orhan Pamuk, Çanakkale Mahşeri - Mehmed Niyazi, Defterimde Kırk Suret - Beşir Ayvazoğlu, Defterimden Portreler - İlber Ortaylı, Deli Rüzgar - Cemal Kurnaz, Dil Doktoru - Hayati Develi, Doğunun Yedinci Oğlu - Turan Karataş, Doruktan Doruğa - Mehmet Turan Yarar, Edebiyat Dünyamızdan Hoş Sedalar - Abdullah Satoğlu, Edebiyatımız - Sema Uğurcan, Edebiyatımızın Güleryüzü - Mehmet Nuri Yardım, Erlik - Metin Savaş, Eski İstanbul Kahvehaneleri - Cem Sökmen, Fatma Âliye: Uzak Ülke - Fatma Barbarosoğlu, Fetva Yokuşu - Durali Yılmaz, Firaklı Nameler – Ömer Hakan Özalp, Geceyle Gelen - Sabahat Emir, Gerçek Tarihin Peşinde - Mustafa Armağan, Görünmeyen Üniversite - Nazif Gürdoğan, Göz Gördü Kalem Yazdı - Cihan Okuyucu, Gül Yetiştiren Adam - Rasim Özdenören, Gün Doğmadan - Sezai Karakoç, Gündemde Yine Aşk Var - Bahaeddin Karakoç, Güneş Bizi Geçemez - Cihat Zafer, Güneşin Doğduğu Yerde - Recep Seyhan, Hacı Bektaş Veli - Emine Işınsu, Hayali Cihan Değer - Özcan Ergiydiren, Hayat Hüzün- Ayşe Kulin, Hollywod'u Kapattığım Gün - Alev Alatlı , Hüzün ki En Çok Yakışandır Bize - Hilmi Yavuz, İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı - İlber Ortaylı, İstanbul'da Yaşama Sanatı - Haluk Dursun, Kısa Türkiye Tarihi - Kemal Karpat, Kimseye Etmem Şikayet - Mehmet Öklü, Kitabı Aşk - İskender Pala, Korkma Ben Varım - Murat Menteş, Kusursuz Piknik - Cihan Aktaş, La- Nazan Bekiroğlu, Lacivert Taşı - Sevinç Çokum, Marmara Kitabeleri - Ahmet Güner Elgin, Mehmed Âkif - Düzyazılar - A. Vahap Akbaş, Mehmet Akif - Hicran Göze, Mekandan Taşan Edebiyat - Turgay Anar, Mendilim Sende Kalsın - Şerif Aydemir, Mukaddime'den Muahhire'ye - Mehmet Hişyar Korkusuz, Mürekkep - Cemal Şakar, Nar - Haydar Ergülen, Neva Teli - Sadettin Kaplan, Osmanlı Dönemi Türk Kadın Şairleri- Müjgan Cumbur, , Ömrümün Bereketi - Uğur Derman, Peyami Bey- Nevzat Kösoğlu, Posta Kutusundaki Mızıka - Ali Ural, Puslu Kıtalar Atlası - İhsan Oktay Anar, Rıza Tevfik'ten Eşi Nazlı Hanım'a Mektuplar- Abdullah Uçman, Ruh Hali - Kemal Sayar, Rüya Ressamı - Muhterem Yüceyılmaz, Sahhaf Raif Yelkenci - Ahmed Güner Sayar, Sarılmak - Hüzeyme Yeşim Koçak, Sen İstanbul Olsaydın - Muammer Erkul, Ses ve Yaz - Nazım Payam, Sevgi Çıkmazı - Ahmet Özdemir, Sevmek Ölmekle Başlar - Murat Başaran, Silik Şahsiyetler - Orhan Okay, Sonrası Şimendifer - Mehmet Aycı, Sonsuzluk Atı - Sedat Umran, Taşla Konuşan Deha- Muhsin İlyas Subaşı, Tatar - Gürbüz Azak, Tuna'yla Hasbıhal - Memduh Cumhur, Türk Çocuk ve Gençlik Edebiyatı - Hasan Latif Sarıyüce, Türkçenin Atasözleri - Nurettin Albayrak, Türkçenin Dil Bilgisi - Günay Karaağaç, Türkiye'yi Yükselten Yıllar - Nevzat Yalçıntaş, Uzun Hikaye - Mustafa Kutlu, Üsküp'ten Kosova'ya - Yavuz Bülent Bakiler, Yahya Kemal'in Rüzgarıyla - Sadettin Ökten, Yalnız Değilsiniz - Üstün İnanç, Yaşadığım İstanbul - Selim İleri, Yeni Türk Edebiyatı Metinleri- İnci Enginün- Zeynep Kerman , Yeni Türk Edebiyatında Öykü - Ömer Lekesiz, Yusuf ile Züleyha - Nazan Bekiroğlu
.
Türkiye'nin Kalbi
Mehmet Nuri Yardım
28.05.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Anadolu'da yaptığım seyahatin son durağı Kayseri'ydi. Kayseri, bana göre Türkiye'nin kalbidir. Coğrafî konumuyla tam merkezdedir. Ülkemizin ekonomisine de, kültürel hayatına da ciddi katkılarda bulunan bir güzel şehirdir. 25 Mayıs 2013 tarihinde ordaydım. Berceste dergisinin 12. yaşı dolayısıyla düzenlenen program Cumartesi günü başlamıştı. Kayseri Büyükşehir Belediyesi Yoğunburç Kültür Evi'nde dostlarla unutulmaz bir gün yaşadım.
Kayseri deyince aklıma hemen geliveren isimler vardır. Onlar Anadolu kültürünün de öncü isimleridir. Yazar ve şair Muhsin İlyas Subaşı, Berceste dergisinin yayın danışmanı edebiyat hocası ağabeyimiz Bekir Oğuzbaşaran ve Berceste Dergisi Genel Yayın Yönetmeni gönül insanı Vedat Ali Tok. Kayseri'mizin üç değerli kültür, sanat ve edebiyat ustası.
Kayseri'deki edebiyatçı dostlarla birlikte olmak çok güzeldi. Kayseri Belediyesi, şehirdeki şair ve yazarlara güzel bir yer tahsis etmiş. Örnek bir davranış doğrusu, kutlamak gerek. Yoğunburç Kültür Evi, tarihî bir yer. Edebiyatla ilgilenenlerin, dergi çıkaranların ortak mekanı. Muhsin İlyas Subaşı, Bekir Oğuzbaşaran hocalarımız ile Selim Tunçbilek ve İsa Yar gibi değerli dostlarla, Sergül Vural ve Vedat Ali Tok gibi kardeşlerimizle oturup çay içtik, sohbet ettik. Hatıra fotoğrafları çektirdik. Kafilemize daha sonra Prof. Dr. Mahmut Kaplan ve Hüzeyme Yeşim Koçak da iştirak etti. Bu arada "Berceste Dergisi Edebiyatımıza Katkı Ödülü"nü bendenize layık gören dostlara teşekkür ederim. Şehri gezerken Erciyes Dağı hep gözümüzün önünde, gönlümüzün içindeydi. Kayseri'de yaşayıp da şair olmamak mümkün mü?
Berceste Dergisi'nin "12. Yılda 12 ödül, 12 şairden 12 şiir" programı, çok iyi düşünülmüştü. 11 yıl önce baharın o en coşkulu çağlarından birinde, bir nisan ayının bereketli gününde edebiyatın bağrına düşen bir sayhaydı Berceste. Dillerde ses, yüreklerde nefes oldu. Yankı buldu Erciyes'in eteklerinde oturan insanlarından. Anadolu insanının acılarından, sancılarından, gurbetlerinden, sılalarından, aşklarından, firaklarından, vuslatlarından, seferinden, tahammülünden, doğan anlamlı bir nidaydı. Berceste güzel bir mevsimde doğmuştu. Heyecanlı ve kararlı bir kadro, dergiye omuz vermişti. Hedefleri büyük, ufukları genişti. Amaç güzellikleri paylaşmak, erdemleri yaymaktı.
Berceste, adını büyük bir şairimizin hoş bir beytinden almıştı. 18. yüzyıl divan şairi Koca Ragıp Paşa'nın "Eğer maksut eserse mısra-i berceste kafidir." sözünden esinlenerek adına "Edebiyatta öz, güzel, latif, ince anlamlı, kolayca hatırlanan, yapısı sağlam mısra ya da beyit" anlamlarına gelen ve Farsçada 'seçkin seçilmiş' demek olan Berceste denilmişti.
Berceste, aradan geçen 11 yıl hedefinden sapmadan aynı kadro ile kararlılıkla yürüdü. Derginin sahibi: İbrahim Şahin. Yayın Kurulu'nda rahmetli Ümit Fehmi Sorgunlu ile Bekir Oğuzbaşaran ve Vedat Ali Tok vardı. Dergi, ebedî aleme yürüyen yayın yönetmeni Sorgunlu'nun yerine yeni isim almadan yoluna devam etti. Yüzlerce şaire, yazara, akademisyene sayfalarını açtı. Bugünlerde 12. yaşını idrak etmenin haklı gururunu yaşıyor. Genç bir dergi olarak kültüre, sanata ve edebiyata hizmeti geçen 12 kişiye ödül vererek bu hizmetlerini taçlandırdı.
Davet edildiğimiz Kayseri'de Yoğunburç Kültür Evi'nde dergicilik konulu sohbetimiz oldu. Dergicilik üzerine, ama daha ziyade taşra dergileri hakkında konuştum. Yaşadıklarımdan örnekler verdim, hatıralarımı dinleyicilerle paylaştım. İlgiyle takip edildi. Sorulara cevaplar vermeye çalıştım. Konuşmamda "İstanbul'da dergi çıkarmak her kişinin, ama Anadolu'da dergi çıkarmak er kişinin karıdır." dedim. Buna gerçekten can-ü gönülden inanıyorum. Çünkü Anadolu'da imkanlar kısıtlı, destekçiler azdır. 'Sponsorluk' kavramı ise ne yazık ki henüz yerleşebilmiş değil. Dergi çıkarmanın zahmetleri ve anlamı üzerinde uzun uzun durdum. Salonda en az beş altı derginin yöneticisi vardı. Sohbetin sonunda Berceste'nin Genel Yayın Yönetmeni Vedat Ali Tok, bendenize "Edebiyatımıza Katkı Ödülü"nü verdi. Bunu hak etmiş miydim, bilmiyorum, ama çok duygulandığımı söyleyebilirim. Anadolu insanının kadirşinaslığını bir kere daha gördüm, yaşadım ve bunu yürekten hissettim. Törene Kayseri Büyükşehir Belediyesi Sosyal İşler Daire Başkanı Oktay Durukan, TYB Kayseri Şube Başkanı Ahmet İlhan, Kayseri'de hayatını sürdüren çeşitli dergilerin yöneticileri ve çok sayıda şair yazar katılmıştı.
ESKADER'in Kayseri Temsilcisi Sergül Vural'dan öğreniyoruz ki, ödül töreni çok güzel geçmiş. "12. Yılda 12 Ödül, 12 Şairden 12 Şiir" programında ödül alanlar Mehmet Özhaseki, Oktay Durukan, Nevzat Türkten, Abdullah Satoğlu, Atabey Kılıç, Erdoğan Erbay, Merhum Ümit Fehmi Sorgunlu (ailesine), Hüzeyme Yeşim Koçak, İsa Yar, İsmail Adil,Şahin ve Mahmut Kaplan. Abdullah Satoğlu, Bekir Oğuzbaşaran, Duran Tamer, İmdat Avşar, İsa Yar, İsmail Adil Şahin, Köksal Akçalı, Mahmut Kaplan, Mustafa İbakorkmaz, Selim Tunçbilek, Sergül Vural ve Şeyhmus Çiçek şiirlerini okumuşlar. Ödül alan dostlarımızı ve şairlerimizi kutluyorum. Kayseri yaranına İstanbul'dan selam olsun. Berceste'mize de daha nice uzun yıllar.
Yazarlar Okullarda
Mehmet Nuri Yardım
02.06.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Bir kişi bazen küçük zannettiği projeleriyle büyük dalgalanmalara, geniş yankılara, unutulmayacak hizmetlere vesile olabilir. Bağcılar'da öğretmenlik yapan Yusuf Çopur birkaç yıl önce bir proje hazırlar ve bunu Milli Eğitim Müdürü Dr. Muammer Yıldız'a takdim eder. Yıldız, bu tür orijinal fikirlere zaten aşinadır. Heyecanla karşılar projeyi, sevinir ve öğretmenini tebrik eder. Sonra ekip oluşturulur, kollar sıvanır, İstanbul için "Yazarlar Okullarda" projesi hazırlanmaya başlanmıştır artık.
İki yıldan beri büyük bir heyecan, titizlik ve dikkatle uygulanan proje ile yüzlerce yazar, okullara gitti ve onbinlerce öğrenciye hitap etme fırsatı buldu. Ben de kur'ası Başakşehir'e giden iki yazardan biriydim. En az 15-20 civarında okula gitme imkanım oldu. Bazı okul öğrencilerini, salonu büyük okullara taşıdılar. Ve nihayetinde toplantılarımızda ortalama 100-200 civarında öğrenciler katıldı. Başakşehir Milli Eğitim Müdürümüz İsmail Baltacı benim 3 bin civarında öğrenciyle buluştuğumu söyledi ki, bu rakam beni çok mutlu etti. İnşallah faydalı konuşmalarımız olmuş ve öğrencilerimize katkı sağlamışızdır. Doğrusu bu ilçenin bir çok okulunda müdürlerle, öğretmenlerle ve öğrencilerle bir araya gelmek benim açımdan da son derece faydalı oldu. Hele öğrencilerin o çarpıcı soruları, o güzel temennileri ve kitaplarla kurdukları dostluklar hakikaten beni bahtiyar etti. En karamsar insanların bile insafla değerlendirdiklerinde huzur bulacağı ve ümitvar olacağı tablolarla karşılaştım. Evet şüphesiz bu hüküm rahatlıkla verilebilir: Artık öğrencilerimiz, gençlerimiz kitap okuyor.
Bakmayın bazı eski püskü, moral bozucu uydurma istatistiklere. Hala bizi sonlarda gösteren o gerçeğe uymayan, yalan yanlış bilgilere… Hayır Türkiye'de artık kitap okunuyor, hem de ciddi biçimde. Bunu yayıncılar da itiraf ediyor, öğretmenler de belirtiyor, veliler de söylüyor.
Geçen gün "Yazarlar Okullarda" projesinin bu seneki kapanış programı vardı. Salon ağzına kadar dolmuştu. Trafik yüzünden "Mümtaz Turhan Sosyal Bilimler Lisesi"ne ulaşmam kolay olmadı. Son anda yetiştim. Yapılan konuşmaları dikkatle takip ettim. Yazarlar, mülkî erkan, eğitimciler ve öğrenciler salonu hınca hınç doldurmuştu. Konuşmaların hepsi iyiydi güzeldi, ama Dr. Muammer Yıldız, Yalvaç Ural ve Melike Erdem'in konuşmaları beni uzun uzun düşündürdü, zaman zaman da duygulandırdı.
O an ilk yazarla ne zaman tanıştığımı düşündüm. Büyük romancımız rahmetli Mustafa Necati Sepetçioğlu 1980'den önce memleketimize geldiğinde onu görmek için nasıl da heyecanlanmıştım. Kısmet olmuş, tanışmıştım. O tarihî ve talihli günümde bana "Bugünlerde ne okuyorsun?" diye sormuştu. O sıralarda yazarımızın bir tiyatro eserini okuyordum: "Büyük Otmarlar dedim." Tebessüm etti, sevindi ve başımı okşadı: "Aferin, tiyatro eserleri okumaya devam et, ilerde inşallah sen de yazarsın."
Bu temenni bir bakıma duaya dönüştü ve ben de hayatını kalemiyle kazanan bir gazeteci yazar oldum. Sepetçioğlu'nun okuduğu Edebiyat Fakültesi'nde okudum. Tiyatro yazarı olamadım ama farklı sahalarda kitaplar yazdım. Sonra İstanbul'a geldiğimde ve gazetecilik yaptığım sıralarda Sepetçioğlu'nu ziyaret edip kendisiyle uzun röportajlar gerçekleştirdim. O hatıramı da kendisine hatırlattım. Mustafa Necati Sepetçioğlu ile dostluğumuz ömrünün son günlerine kadar devam etti, onu hep aradım, ziyaret ettim, telefonla sık sık görüştük.
Yazarların okullara gidip öğrencilerle buluşması elbette çok önemlidir. Bence yakın tarihimizin en değerli projeydi. Ancak geçen yıldan beri duyduğumuz ve öğrendiğimiz kadarıyla bazı yazarlar seçildikleri halde okullara gitmeye üşeniyor ve görevlerini ifa etmiyorlar. Dolayısıyla yazar seçerken biraz da seçici davranılabilir. Hatta yazarlara önceden "Zaman ayırıp okullara gidebilecek misiniz, öğrencilerimizle birlikte olabilecek misiniz?" diye sorulmalıdır. Zira bu hizmete zaman ayıramayan bazı yazarların yerine daha uygun konumda olan isimler çağrılabilir. Bunun için önceden çok iyi bir araştırma yapılabilir, sivil toplum kuruluşlarından faydalanılabilir. İnanıyorum ki müdürlük bu konu üzerinde özenle duracaktır. Bütün mesele önceden hazırlıklı olmak. Mesela şimdiden 2013-2014 yılında seçilecek bazı yazarlarla görüşülüp mesele onlara izah edilebilir ve katkıda bulunup bulunamayacakları sorulabilir. İnanıyorum ki bir çok yazar, bu hizmete sıcak bakacak. Zaten proje şu anda Türkiye'de en çok beğenilen çalışmalar arasında yerini almış durumda.
İstanbul'da İstanbul Milli Eğitim Müdürümüz Dr. Muammer Yıldız, programda çok güzel bir konuşma yaptı. Sözleri hisli, dokunaklıydı. Başlatılan bu hizmetin kendisiden sonra da devam ettirilmesini istedi. Hayatının en değerli projesi olduğunu söyledi. Âdeta bir gün görev yeri değişirse bu projenin aynen sürdürülmesi için halefine vasiyet bırakıyordu. Ama Muammer Yıldız Beyefendi İstanbul'a daha yeni ısındı ve bu muhteşem şehirde yapacağı daha bir çok güzel hizmet var. Onları tamamlamasına fırsat verilmeli. Kanaatim odur ki, bu proje ile Dr. Muammer Yıldız, hiç bir zaman unutulamayacak eğitimciler kervanına çoktan katıldı bile. Kendisine çocuklarımız adına şükran borçluyuz
.
Ziya Nur
Mehmet Nuri Yardım
04.06.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Tarihe büyük bir ilgi var. Medyanın, bilhassa televizyonların keşfettiği bakir ve bereketli bir alan tarih. Tartışma programları, diziler, belgeseller gırla gidiyor. Peki tarih hakkında olur olmaz kişilerin konuşması ve yazması doğru mu? Ne yazık ki bu konuda da genelde şirazeden çıkılıyor, ölçü aşılıyor ve herkes kendi kafasına göre yorum yapabiliyor. Halbuki her işte olduğu gibi bu konuları da uzmanına bırakmalı, meseleleri ehline sormalıyız.
Merhum Ziya Nur Aksun'u yıllar önce kültür tarihçimiz Dursun Gürlek ile birlikte ziyaret etmiştim. Bir dinî bayramı idrak ediyorduk. Dostlar, her bayramın ikinci günü, Ziya Nur Bey'i evinde ziyaret ediyordu. Akatlar'daki bu Osmanlı evi, bir bakıma münevverlerin buluşma, dertleşme, halleşme ve sohbet etme mekanıydı. Hafızam beni yanıltmıyorsa o gün Mehmed Niyazi, Sadettin Ökten, Mehmed Genç, Cemal Aydın, Halil Duruk da sohbet meclisindeydi. Marmaratörlerin olduğu yerde, efsane mekanlardan, meşhur Marmara Kıraathanesi konuşulmaz mı? O gün uzun uzadıya mevzu edildi. Mehmed Niyazi Bey nükte anlattıkça salonda oturan Ziya Nur da kıs kıs gülüyordu.
Ziya Nur Aksun kimdir? Bu bilge tarihçimiz Türkiye'de hakkıyla tanınıyor mu, sanmıyorum. Sadece ilme, tarihe ve kültüre meraklı kişiler kendisini tanır, eserlerini bilir, okur ve fikirlerinden istifade eder. Birkaç yıl önce üniversiteden iki gençle tanışmıştım. İkisi de tarih bölümünde kariyer yapıyordu. Biri yüksek lisans, diğeri doktora. Kendimden emin bir şekilde "Ziya Nur Beyin eserlerini okuyorsunuz tabii…." dedim. Ancak büyük bir hayal kırıklığı yaşadım. İki genç tarihçimiz de Ziya Nur'un adını ilk defa benden duyuyordu. Ne derin bir gaflet, ne büyük bir cehalet ya Rabbi. Dilimin döndüğünce anlatmaya çalıştım. Kalkarken, "Şimdi mahcup olduk. Ama hocalarımız bu değerli tarihçiden bize hiç bahsetmediler ki…" dediler.
Ne yazık ki bazı üniversitelerimizde durum bu merkezde. Kimi hocalar, 'dışarı'daki alimlerden, yazarlardan bahsetmez, onları tanıtmazlar. Büyük bir kıskançlık içindeler. Garip huyları vardır. Onlara göre üniversitede bulunmamış olanlar ilim adamı olamaz. Mesela onlara göre Nihad Sami Banarlı da Orhan Şaik Gökyay da muteber (!) değildir. Çünkü unvanları yoktur, üniversiteye intisap etmemişlerdir. Bu saçma anlayış, ne yazık ki bazı üniversite hocalarında var. Halbuki ilim her yerde yapılır. Üniversitenin içinde de dışında da… Üniversite mensubu olmadıkları için İsmail Saib Hocayı, Ali Emiri Efendi'yi ve İbnülemin Mahmut Kemal'i de alim saymayacak mıyız? Bu konu çok mühim, ama şimdi sırası değil. Biz Ziya Nur'dan bahsetmeye devam edelim.
Yıllar yılı bayramlarda evine gittiğimiz Ziya Nur Aksun'un dost çevresini tanıdıkça, ziyaretler esnasında hizmetlerini duydukça kendisine hayranlığım arttı. Ziya Nur hakikaten 'bilge' bir kişilik, mütefekkir bir insandı. Osmanlı Tarihi, İslam Tarihi, Dündar Taşer'in Büyük Türkiyesi bazı eserleri.
29 Mayıs 1930 tarihinde doğan ve 6 Eylül 2010 tarihinde Hakka yürüyen Ziya Nur Aksun hakkında, hayatta olduğu süre içinde iki program düzenledim. Vefatından sonra da bir toplantı ile yad ettik. Her üç toplantı büyük ilgi görmüştü. Âdeta fikir, sanat ve kültür dünyamızın seçkin bütün isimleri bu programlara katılmış, tarihçimiz hakkındaki duygu ve düşüncelerini dile getirmişlerdi. Bu çalışmalar Ömer Ziya Belviranlı'nın himmetiyle kitaplaşmış, Mustafa Nadir Önay da bir belgesel hazırlamıştı.
Benim Ziya Nur Bey'le birlikte tanışma şerefine eriştiğim ikinci bir şahsiyet de tarihçimizin çok kıymetli kardeşi Belma Aksun Hanımefendi'ydi. O evde biz adeta saray teşrifatı görürdük. Nezaketi, nezafeti, nezaheti, ihtişamı, ikramı yaşardık. Belma Hanımın, ağabeyi Ziya Bey'e gösterdiği ihtimam görülecek şeydi. Şefkatli bir anne, çok sevdiği evladına ancak bu kadar titizlikle bakardı. Belma Hanım gazeteci yazar. 20 yıl Tercüman'da çalıştı. Gazetede sayfalar yönetti, tercümeler yaptı ve bazı eserlere imza attı. Hikayelerinden oluşan Keşke o eserlerden biri. Sanatalemi.net sitesinde yazmaya devam ediyor. Bugünlerde Belma Hanımın çok değerli bir eseri Ötüken Neşriyat arasında çıktı: Bir Millet Mistiği Ziya Nur Aksun. 450 sayfalık muhteşem bir kitap. Eserde Belma Hanım hatıralarını ve hayatını ağabeyi 'şehzade' Ziya Nur'un hayatıyla birlikte anlatıyor. Konya'da başlayan hayat İstanbul'da devam eder. Çocukluk yılları, gençlik dönemi, iş hayatı, dost çevresi, Marmara Kıraathanesi… Mükrimin Haliller, Sezai Karakoçlar, Erol Güngörler, Üstün İnançlar ve diğerleri. Ziya Bey'in dostlarına, yakınlarına ve arkadaşlarına yazdığı o hisli mektuplar. Yıllar sonra tarihçiliğimize orijinal bir bakış getirecek olan ve Osmanlı tarihini en iyi yazacak olan Ziya Nur, henüz ilkokul öğrencisi iken ecdadını devamlı tenkit eden öğretmenine şöyle itirazda bulunur: "Padişahların hepsi de kötü müydü? Fatih de, Yavuz da, Kanuni de mi kötüydü efendim?" Bilgiyle, belgeyle ve güzel fotoğraflarla bezenmiş bu mükemmel eser, Aksunlar ailesinin adeta tarihi. Yakın dönem fikir hayatımız da bu esere yansımış. Osmanlı ruhunu hakkıyla kavramış, Bediüzzaman'a talebe olmuş ve bir nesle ağabeylik etmiş bilge tarihçiyi tanımak eminim sizi bahtiyar edecektir.
.
Aksakallarımız
Mehmet Nuri Yardım
09.06.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Bazıları onlara 'aksaçlı', 'üstad', 'çınar' veya 'duayen' diyor. Ama ben 'aksakal'ı tercih ediyorum. Neden? Çünkü bu kelimede durmuş oturmuşluk, dinginlik daha fazla var gibi geliyor bana. Aksakal, bir bakıma beni Dede Korkut'un coşkusuna ulaştırıyor, Ahmet Yesevi'nin hikmet'ine yakınlaştırıyor, Nasreddin Hoca'nın bilgeliğine kavuşturuyor, Yûnus Emre'nin deryasına daldırıyor. Bugün Türkiye'de çeşitli sahalarda aksakal çok. Ama doğrusu ben daha ziyade kültür ve sanat dünyamıza, edebiyat alemine ve fikir hayatımıza katkıda bulunmuş olan 'aksakal'larla ilgileniyorum. İşte benim 'hafıza defteri'mdeki aksakalların bir kısmı. Alfabetik olarak düzenlediğim bu listeye okuyucularımın da katkı sağlamasını isterim:
Abdullah Öztemiz Hacıtahiroğlu:Aruzun son temsilcilerinden. İyi bir şair. Gemlik'te yaşıyor. Adalet Ağaoğlu: İyi romancı, aklı ve vicdanıyla hareket eden aydın. Ahmet Nuri Yüksel: Marmara Kıraathanesi'nin müdavimi. "Marmaratörler" ismini o verdi. Ahmet Yakupoğlu: Kütahyalı büyük ressam. Şimdi İzmir'de yaşıyor. Alaattin Yavaşça: Yaşayan büyük bestekar, sanatkar. Ali Osman Atak: Ömrünü çocuklarımıza adamış bir edebiyatçı, araştırmacı ve yazar. Ara Güler: Babıali'nin fotoğraf ustası Ayhan İnal: Hamasi şair. Bekir Sıtkı Erdoğan: Şair, aruzun son şairlerinden. Kuğunun son şarkılarından… Hafızalarda yer eden "Hancı" ve "Kışlada Bahar" şiirlerinin şairi. Bozkurt Güvenç: Kültür tarihçisi. Mimar, insanbilimci ve eğitimci. Türk kültürü üzerine araştırmaları bulunuyor. Cahide Keskiner: Tezhip sanatının yaşayan büyük ustası. Pek çok talebe yetiştirdi, bir çok sergi açtı. Cahit Öney: Fatih'te oturuyor. Bestekar, şair ve müzikolog. Cahit Tanyol: Yahya Kemal'in sofrasına oturabilmiş müstesna şahsiyetlerden. Etem Çalışkan: Ressam, hattat. Latin harfleriyle hat çalışmaları yapan sanatkar. Feyzi Halıcı: Mevlana'yı ilk tanıtanlardan. Şair. Ozanlara sahip çıktı. 100'den fazla eseri var. Fuat Sezgin: Dünya çapında tanınan bilim tarihçimiz. İslam'ın bilime kattıklarını gösteren ilim adamı. Halil İnalcık:Büyük tarihçi. Osmanlı tarihi konusunda önemli çalışmalara imza attı. Hocaların Hocası. Hamza Eroğlu: Tarihçi. Kurtuluş Savaşı'na dair önemli araştırmaları bulunuyor. Hekimoğlu İsmail: Yazar, yayıncı, gönül insanı. Minyeli Abdullah'ın yanı sıra bir çok eserin sahibi. Hicran Göze: Merhum Ergun Göze'nin eşi. Yazar. Hatıralarında eski İstanbul'u anlatıyor. İlyas Çelikoğlu: Büyük neyzen. Neyzen Tevfik'in hayattaki tek talebesi. Kazım Mirşan: Mühendis, akademisyen, yazar. Ön Türk Tarihi araştırmacısı. Kemal Eraslan: Yaşayan en büyük dil alimlerinden. Muharrem Ergin ve Faruk Kadri Timurtaş'tan sonra en yetkin şahsiyetlerinden. Kemal Karpat: Değerli tarihçi. Eserleri en çok takip edilen yazarlardan. Mehmet Başaran: Dergilerde yazıları ve daha sonra kitapları çıktı. Kemal Ural: Bir zamanların Şule dergisinin ve Şule Yayınları'nın sahibi. Mehmet Serhan Tayşi: Millet Kütüphanesi eski Müdürü, günümüzün Ali Emirisi. Mehmet Şevket Eygi: Gazeteci yazar. Bugün, Yeni İstiklal ve Büyük Gazete'nin sahibi, kurucusu. Mehmet Turan Yarar: Aruz'un son temsilcilerinden. Ankara'da yaşayan büyük şair. Mehmet Türker Acaroğlu: Arşiv ve bibliyografya uzmanı. 99 yaşında. İkinci derleme müdürümüz. Bir çok eseri ve araştırması bulunuyor. Mehmet Zeki Akdağ: Şair. Kendisine "Günümüzün Karacaoğlan'ı" diyen edebiyatçılar var. Mualla Öner: İstanbul Türkçesi'ni en güzel konuşan hanımefendilerden. Muammer Ülker: Süleymaniye Kütüphanesi'nin unutulamayan eski/mez müdürü. Mübahat Kütükoğlu: Arşivlerimizle, Osmanlı belgelerinin diliyle ilgili çok mühim eserleri kaleme alan bilim insanımız. Müjgan Cunbur: Milli Kütüphanenin Ankara'da yaşayan eski/mez müdürü. Münevver Okur Meriç: Cem Sultan'a atılan iftiraları eseriyle yok eden yorulmaz araştırmacı. Münir Özkul: Hababam Sınıfı'nın çok sevilen "Mahmut Hoca" karakterini başarıyla canlandıran tiyatro ve sinema sanatçısı. Nadide Uluant: Mütefekkir yazar Samiha Ayverdi'nin kızı. Eski İstanbul adabını yaşatan simalardan. Necati Demirtaş: Osmanlı Fetvaları'nı gün ışığına çıkaran hukukçu yazar. Necdet Yaşar: Büyük tanbur üstadı. Yahya Kemal'in "Küçük Cemil'im" dediği üstün sanatkar. Nevzat Atlığ: Konservatuarın kurulmasında büyük emek harcayan mûsikî üstadı, efsanevî şef. Nevzat Yalçıntaş: İlim, fikir ve sanat dünyamızın her zaman aranan mütebessim siması. Nihat Öner: Kültür sohbetlerinin müdavimi. Eski İstanbul Beyefendisi. Nihad Sami Banarlı'nın talebesi. Niyazi Sayın: Ney'in büyük üstadı. 1950'lerde Necdet Yaşar'la Türkiye'yi dünyada temsil eden sanatkar. Orhan Bayrak: Tarih araştırmacısı. 40'a yakın eser veren yazar. Orhan Erdenen: Kültür tarihçisi. İstanbul'a dair güzel eserler telif eden yazar. Orhan Okay: Edebiyat tarihçisi, tenkitçisi. Edebiyat camiasının çok sevilen siması. Orhan Türkdoğan: Yaşayan büyük sosyolog. Mükemmel bir ilim adamı. Osman Akkuşak: Gazeteci yazar. Kültür sanat gazeteciliğinin üstatlarından. Yeni Şafak yazarı. Ömer Faruk Akün: Hocaların hocası. Yaşayan en büyük edebiyat tarihçisi. Yıllardır edebiyat tarihi merak ve hasretle bekleniyor. Salih Tuğ: Büyük fikir, hukuk ve mücadele adamı. Sivil toplum kuruluşlarının öncülerinden. Sami Yavrucuk: Milliyetçi camianın ağabeyi. Sedat Umran: Nesnenin büyük şairi. Bana göre "Günümüzün Ahmet Haşim'i". Hafızası en güçlü şairimiz. Yüzlerce şiiri ezbere okuyor. Semavi Eyice: Büyük sanat tarihçimiz, allame. Semih Sergen: Tiyatro dünyamızın üstün sanatkarı. Ankara'da yaşıyor. Sermet Sami Uysal: Yahya Kemal'in, Abdülhak Şinasi Hisar'ın yakın dostu. Güzel eserleri var. Sezai Karakoç: Üstad şair. Yazar, fikir ve sanat adamı. Diriliş Nesli'nin öncüsü. Süleyman Yalçın: Aydınlar Ocağı'nın eski unutulmayan efsane başkanı. Fikir adamı. Turan Alptekin: Ahmet Hamdi Tanpınar'ın talebesi. Mersin'de öğretim üyesi. Turan Oflazoğlu: Yaşayan en iyi tiyatro yazarımız. Kaleme aldığı eserler sahneleniyor. Yaşar Kemal: İnce Memed'in unutulmayan yazarı. İyi romancı. Yurdagün Göker: Karikatür dünyamızın dünya çapında tanınan ismi. Yusuf Ömürlü: Kubbealtı'nda 43 yıldır mûsiki hocalığı yapan, şef, bestekar sanatkar. Zeynep Korkmaz:Ankara'daki dil bilgini. TDK'da hizmetleri oldu.
Bütün bu çok değerli şahsiyetlere sağlıklı ve bereketli ömürler diliyorum.
.
Aydın Duruşu
Mehmet Nuri Yardım
11.06.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Gezi Parkı ile gelişen olaylarda sanatçıların ve aydınların duruşu hakkında özlü bir değerlendirme yapmak istiyorum. Türkiye'de bir çok sanatçı ve aydın, darbelerde, baskı dönemlerinde, ara/kara rejimlerde velhasıl-ı kelam demokrasinin işlemediği o karanlık yıllarda pek iyi imtihan verememişlerdir. Aradan 15-20 yıl geçtikten sonra da, "O konuda yanılmışım veya yanıltılmışım." diyerek sözüm ona vicdanlarını rahatlatma (!) yoluna gitmişlerdir. Yazık, keşke yanılgılarını önceden görebilseler, aldatılacaklarını ferasetleriyle anlayabilseler, topluma yanlış istikametler göstermeseler ve daha sonra da pişkin yüz ifadeleriyle günah çıkarmasalar, milletten özür dilemeseler...
Son olaylarda da bazı sanatçıları neredeyse kitleleri sadece 'tahrikçi' ve 'kışkırtıcı' rollerinde görebiliyoruz. Halbuki sanatçılar ve aydınlar, toplumda gerilen kesimleri bir araya getirmek, onları uzlaştırmak, barıştırmak ve aralarında diyalog kurulmasına katkıda bulunmak için vardırlar, var olmalılar. Ancak henüz vakit geç değil. Taksim'de ve diğer bölgelerde süregelen eylemler sıcaklığını korurken, iş zıvanadan tam çıkmadan sanata gönül veren insanların, düşünenlerin barış yolunu tercih etmeleri ve siyasî kanaatleri ne olursa olsun toplum huzurunu sağlamak için kolları sıvayıp harekete geçmeleri gerekiyor. Böyle onurlu bir davranış, taşıdıkları mecburî bir sorumluluk olduğu gibi erdemli insan olma yolundaki samimiyetlerini de gösterecektir. Son olaylarda sağduyunun eninde sonunda hakim olacağına ve gerilimin nihayete ererek ülkemizin huzura kavuşacağına inanıyorum. Bu arada bana gelen yeni kitapları kısaca tanıtmak ve okuyucularımı değerli eserlerden haberdar etmek istiyorum:
Çiçekten Harman Olmaz:Şerif Aydemir'in yeni hikaye kitabı. Yazarın daha önce yayımlanan Ruhuma Saplanan Şehir, Yazık Olmuş Yarsız Ömrü Geçene ve Mendilim Sende Kalsın isimli eserlerinden sonra Aydemir, bu kitabında da bize yürek diliyle hitap ediyor ve duygu dünyamızda bizi türkülerimizle, seslerimiz sazlarımızla, kısacası özümüzle yeniden buluşturuyor. (Ötüken Neşriyat)
Hayatın Satır Araları: Prof. Dr.Mahmud Erol Kılıç'ın eseri, "Modern Zamanda Kendini Bulmak" alt başlığıyla sunuldu. Tasavvuf dünyamızın yetkin isimlerinden olan Kılıç, bu eserinde de insana, hayata ve modern zamanlara dair düşüncelerini okurla paylaşıyor. Anadolu'nun Ruhu" bölümünde Mevlana, Yunus Emre ve Niyazî-i Mısrî var. Takriz, Hilmi Yavuz'dan. (Sufi Kitap)
Aslında Hüzün ve Hep İstanbul:Cansaran Kızıltaş'ın denemelerinden meydana gelen eser. Kızıltaş'ın denemelerini Medeniyetimiz.com sitesinde yıllardan beri okuyoruz. İyi bir üslûbu, insana dair sağlam fikirleri ve geçmiş zamanlardan kalan asîl duyguları var yazarın. Mazide unutulan, geçmişte kaldığını zannettiğimiz değerleri alıp günümüze taşıyor. (Şiir Vakti Yayınları)
İçimden Geçen Şehirler:Yıldız Ramazanoğlu hanım yazarlar arasında 'seyyah' sayabileceğimiz çok gezen edebiyatçılarımızdandır. Kitapta farklı kültürlere, medeniyetlere, dinlere mensup olan şehirleri onun gözüyle görüyor, tanımaya ve anlamaya çalışıyoruz. Ankara, İstanbul, Tahran, Londra, Mekke, New York, Saraybosna, Şam, Erivan ve diğer şehirler… (Kapı Yayınları)
Hayat Teselli Bulmaktır: Prof. Dr.Kemal Sayar, mükemmel bir hekim olduğu kadar iyi bir deneme yazarıdır aynı zamanda. Kalbe kalemiyle dokunan Sayar'ın eserleri, Türkiye'de zevkle okunuyor. Hayat Teselli Bulmaktır, bugünlerde en çok ihtiyaç duyduğumuz akıl, kalp, şefkat, hürmet, muhabbet, itidal ve hoşgörü kavramlarını daha iyi anlamamıza katkı sağlıyor. (Timaş Yayınları)
Ahmet Hamdi Tanpınar:Besim F. Dellaloğlu'nun Ahmet Hamdi Tanpınar (Modernleşmenin Zihniyet Dünyası Bir Tanpınar Fetişizmi) kitabı, "Zihniyet", "Şahsiyet" ve "Fikriyat" bölümlerinden oluşuyor. Son cümle ise şöyle: "Dostları tarafından bile 'Kırtipil Hamdi' diye anılan Tanpınar sanırım bu kitabın son cümlesini duysaydı çok sevinirdi. Tanpınar Türkiye'dir." (Kapı Yayınları)
Samiha Ayverdi:Zekeriya Başkal'ın "Hatıraları Hayallerinden Güzel Bir Hanımefendi" üst başlığıyla okuyuculara sunduğu kitapta Ayverdi'nin hatıraları inceleniyor ve değerlendiriliyor. Samiha Ayverdi için hatıra anlatmak ve yazmanın geçmişten ziyade gelecekle ilgili olduğunu vurgulayan Başkal, bunların günün ve geleceğin inşasındaki önemini vurguluyor. (Taşhan Kitap)
Güneşin Doğduğu Yerde:Recep Seyhan'ın hikayelerinden meydana geliyor. On hikayenin bulunduğu eser, geleneksel hikaye ile modern öykü arasında güçlü bir köprü oluşturuyor. Titiz bir dili ve sürükleyici bir üslûbu olan yazar, ilginç olaylarla bezediği hikayeleriyle okuyucularına adeta bir okuma şöleni yaşatıyor. Hikayeler bazen ironik, bazen de acı… Ama hepsi de hakiki… (Okur Kitaplığı)
Bercesteler Arasında:Vedat Ali Tok, Kayseri'de yayımlanan Berceste dergisinin yayın yönetmeni. Dergide uzun yıllardan beri yayımladığı yazılarını bu kitapta bir araya getirdi. Edebiyatın muhtelif meseleleri ve şahsiyetleri hakkında vukufiyetle kaleme alınmış iyi yazılar, bizi eski ve yeni edebiyatımızın gül bahçelerinde gezdiriyor. Zevkle okunacak iyi bir eser. (Berceste Yayınları)
.
A.Rahim Karakoç
Mehmet Nuri Yardım
16.06.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
1984'te Doğuş adında bir gazete çıkarıyorduk. Kültür sanat sayfası için röportajlar yapıyordum. Mayıs ayıydı ve Necip Fazıl Kısakürek'in 1. vefat yıldönümüydü. Sorular hazırlayıp Mehmet Kısakürek'e gittim ve üstada dair bir mülakat yapmak istediğimi söyledim. Mehmet Bey, "Henüz bir sene geçmeden herkes O'nu unuttu. Basına küsüm. Kimseyle görüşmeyecektim, ama madem ki siz hatırladınız, size cevap vereceğim." dedi. O röportaj yapıldı ve yayımlandı. Bu yıl Şairler Sultanı'nın 30. vefat yıldönümüydü, Türkiye genelinde yüzlerce anma programı yapıldı. Demek ki yitirdiğimiz hafızamızı yeniden kazandık, şükürler olsun. Bu hatırlayışlar ve anışlar, unuttuğumuz bütün şair ve yazarları kapsıyor. Yahya Kemal, Tanpınar, Kemal Tahir, Tarık Buğra, Ziya Osman, Abdülhak Şinasi Hisar, Asaf Halet Çelebi, Safiye Erol, Nihad Sami Banarlı, Mehmet Kaplan, Cahit Zarifoğlu, Oğuz Atay, Peyami Safa, Ahmet Haşim, Fethi Gemuhluoğlu, Ali Fuad Başgil, Ahmet Kabaklı ve daha bir çok vefat etmiş büyüğümüzü andık, anıyoruz. Tabii yaşayanlar için de saygı toplantıları yapılıyor. Başta Sezai Karakoç, Bekir Sıtkı Erdoğan, Bahaeddin Karakoç, Yavuz Bülent Bakiler, Mehmed Niyazi olmak üzere yaşayanlar için de vefa programları gerçekleştiriliyor. Bu hayırlı gelişmeler vesilesiyle vebalden kurtulduğumuz gibi yeni nesillere zengin edebiyatımızı, muhteşem medeniyetimizi, ufku geniş kültürümüzü de tanıtıyoruz.
Geçen yıl Hakka yürüyen Anadolu'muzun yürekli ve imanlı şairi Abdurrahim Karakoç vefatının 1. yılı münasebetiyle yad ediliyor. Şairimizi uğurladıktan bir hafta sonra ESKADER, Türkocağı ve İLESAM birlikte büyük ilgi gören bir anma toplantısını gerçekleştirmişlerdi. Demek ki bazen kültür kurumları müşterek çalışmalar yapmalı, ortak faaliyetlere birlikte imza atmalılar.
Dün, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Sosyal ve Kültürel İşler Daire Başkanlığı Kültür Müdürlüğü'nün Fatih Kültür Merkezi'nde organize ettiği güzel bir toplantı vardı. Abdurrahim Karakoç konuşuldu, anlatıldı. Bugünlerde İhsan Kurt'un, yayımlanmasına vesile olduğum güzel bir eseri neşredildi. Abdurrahim Karakoç biyografi kitabı AnonimYayıncılık'tan çıktı. Kurt, "Dünyayı Dünyada boşayan şair" diyor kitabın üst başlığında. Evet, hakikaten merhum şairimizi en güzel ifade eden sözlerden biri de budur. Çünkü istiğna sahibiydi, mertti, açık sözlüydü, kimseye eyvallahı yoktu ve Hak bildiği yolda yalnız da olsa yürümesini bilen yılmayan bir kahramandı.
Karakoç'un yakın dostluğunu kazanabilen, aynı zamanda Ankara'da da komşusu olan İhsan Kurt, kitabı bölümlere ayırmış. Birinci kısımda Karakoç'un çocukluğu, yaşadığı çevre, okuma sevgisi ve çalışma hayatı var. Başta aile fertlerinden olmak üzere yakın tanıklardan görüşler almış. İkinci bölüm Abdurrahim Karakoç'un eserlerine ayrılmış. Üçüncü kısımda İhsan Kurt kendi gözlemlerini ve hatıralarını anlatıyor ve "Tanıdığım Karakoç" diyor. Sonraki kısımda "Karakoç ve Şiiri" incelemesi var. "Değerlerin, Sevgilerin ve umumi Hüzünlerin Şairi" son kısmı teşkil ediyor. Albümdeki fotoğrafları seyretmeden önce "Karakoç ve Karşı Kıyı"yı okumak gerek. Burada ölüme pervasızca bakan bir iman adamının kararlı mısralarını okuyacaksınız. Lirik şiirlerin şairi aynı zamanda mesajlarını da dobra dobra vermiştir. "Cenaze alkışlayan develer diyarında / Kaçar kavağa çıkar, ilim, irfan, ciddiyet / Cahiller dans ediyor uçurum civarında / Beri gel güzel ölüm, beri gel halis niyet…" Karakoç, bu mısralarda mensup olduğu milletin örflerinden, adetlerinden, inançlarından, geleneklerinden fersat fersah firar eden yarı aydınları eleştiriyor ve cenazede alkış cinnetinin garabetine dikkat çekiyordu.
Abdurrahim Karakoç, şiirlerinde ve yazılarında kaleme aldığı duygularını, düşüncelerini, ideallerini, hasretlerini topluma, İslam alemindeki dindaşlarına, hatta yeryüzündeki bütün insanlara sunuyordu. Ama ilk muhatabı nefsi, yani kendiydi. "Bilirim, doğmuşum ölmek üzere; / Görevim, doğruyu bulmak üzere, / Mahşerde imtihan olmak üzere, / Dünyaya ders için geldik, bilesin." O, bu dünyaya imtihan için geldiğimizin şuurunda, farkındaydı. Bir an gibi gelip geçen ömür sermayesini iyi değerlendirmemiz ve Yaradan'ın emirlerine göre yıllarımızı harcamamız gerektiğini hatırlar ve bize de hatırlatır: "Ömür dediğiniz nedir/ Üç gün hilal, üç gün bedir / Haftaya boş kalır sedir / Say bir karış, say bir adım / Geçti gitti, anlamadım…"
Kanaatimce Cumhuriyet devri Türk edebiyatında en çok sevilen, en çok okunan ve hiçbir zaman da unutulmayacak beş on şairden biri de Abdurrahim Karakoç olacaktır. Niçin? Çünkü ayağı memleket topraklarına sağlam basan, milletinin değerlerine saygı duyan ve inancını hiç kimseden korkmadan haykırabilen bir karakter abidesiydi de ondan. Maddeyi ezip geçen, manaya ulaşmak için çırpınan seçkin bir münevverdi. Anadolu biraz Fethi Gemuhluoğlu, biraz Sezai Karakoç ise biraz da Abdurrahim Karakoç'tur. Cenaze töreninde yürekler buruk, gözler yaşlı, dudaklar dualıydı. Cenaze namazını kılmak için gelenlere dağıtılan kartın üzerinde şairin şu dörtlüğü yazılıydı: "Ben milletimin uğruna adamışım kendimi / Bir doğrunun imanı, bin eğriyi düzeltir, / Zulüm Azrail olsa, hep Hakk'ı tutacağım / Mukaddes davalarda ölüm bile güzeldir."
Öldü mü Abdurrahim Karakoç? Hayır! O Yûnus'un deyimiyle ölmedi, zira "arifler ölmezdi." Çok sevdiği bu aziz milletin yüreğinde bütün hasbiliğiyle yaşıyor. Peki bütün hayatını bu topluma hasreden bu iman, fikir ve sanat adamı için neler yapılmalı? Yapılanlar var, ama yapılması gerekenler de. Mesela üniversitelerimizde Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü hocaları, öğrencilerine şairimizin muhtelif yönleri hakkında tezler yaptırmalı. Abdurrahim Karakoç Enstitüsü kurulmalı. Kahramanmaraş'ta doğduğu ev yıkılmamışsa müze yapılmalı: Hususi eşyaları, çalışma masası, kitapları, daktilosu, kalemleri, fotoğrafları burada sergilenmeli. Memleketinde her yıl Haziran ayında bir 'anma haftası' yapılmalı. Dostları hatıralarını anlatmalı, bilim adamları tebliğler sunmalı. Tanıyanlar yazılar yazmalı, birikimleri olanlar eserler kaleme almalı. Anma kitapları neşredilmeli, dostlarının ve yakınlarının hatıraları burada toplanmalı. Adına bir şiir yarışması düzenlenmelidir. Velhasılı kelam Abdurrahim Karakoç, gençlerimize muhteşem bir destan şairi olarak takdim edilmelidir. Ona rahmet diliyorum. Kabri nur, mekanı cennet olsun.
Nazik Erik
Mehmet Nuri Yardım
18.06.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Son olaylar, Türkiye'de eğitimin ne kadar önemli olduğunu bir kez daha hepimize gösterdi. Sözümona bazı 'okumuş çocuklar' eylem yaparken 'Gezi Parkı'nı bahane ederek vitrinleri indirdiler, arabaları yaktılar, polise saldırdılar, kendileri gibi düşünmeyen vatandaşlara dişlerini gösterdiler, gece yarıları tencere tava çalarak yaşlıları, çocukları rahatsız ettiler, komşuluk hukukuna riayet etmediler. Bunlar 'okumuş'larımız… Ya Allah korusun okumamışlarımız harekete geçseydi neler olurdu acaba? Demek ki, okumak ayrı ilim, irfan, ahlak, terbiye, adab sahibi olmak çok ayrıdır. Gerçek eğitim alanlar, yolları kesmezdi, vatandaşlara eziyet etmezdi, hayatı halka zehir etmezdi. Okumak yetmiyor.
İşte burada eğitimin ve eğitimcilerimizin rolü yeniden ortaya çıkıyor. 'Memleket sathını mektep yapmak' isteyen maarifçilerimiz vardı. Onlardan biri de uzun yıllar Anadolu'nun çeşitli yerlerinde 'muallime' olan ve talebe yetiştiren Nazik Erik'ti. Bu hocahınm kimdi, neler yapmıştı? Mütefekkir yazar Samiha Ayverdi mektebinden yetişen eğitimcimiz, kendisiyle yaptığım röportajda bir soru üzerine, "Toplumun bekası için genç nesiller yarına hazırlanmalı." diyordu.
Nazik Erik, 1919'da Isparta'da doğdu. 25 Ağustos 2012 tarihinde memleketinde Hakka yürüdü. İlk ve orta tahsilini burada, gül memleketinde yaptı. Liseyi Antalya'da okudu. Daha sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü bitirdi. Çeşitli şehirlerdeki lise ve eğitim enstitülerinde edebiyat hocalığı yaptı. Isparta'da 'Anadil Eğitimi' eğitimi dersleri verdi. Kubbealtı Akademi Mecmuası ve Türk Edebiyatı dergilerinde makaleleri yayınlandı. Denemelerini, intibalarını, hatıralarını, siyasî ve kültürel tahlillerini kaleme aldığı bir çok eseri bulunuyor. Yumuşak konuşma ve yazma üslûbu, engin kültürü ve hocalığıyla kıymetli bir münevver olan yazarın yayımlanmış eserleri Ulu Çınarın Gölgesinde, Bu Eğitim, Bu Problemler, Benim Ispartam, Nazik Anne'den Dersler, Şamar Oğlanı, Bu Öğretim, Bu eğitim, Kalemin Ucundan, Orada Bir Medeniyet Var Uzakta, Okullarımızda Anadili Öğretimi ve Yeni Okuma Yazma Sistemi'dir.
ESKADER olarak yaptığımız bir toplantıda rahle-i tedrisinden geçen Özcan Ergiydiren, hocasının dil konusundaki hassasiyeti üzerinde durmuş ve Nazik Erik'in şu sözünü nakletmişti: "Kelimeler çakıl taşı değil elmastır. Yerli yerinde ve ağırlığınca kullanılmalıdır."
Çeşitli şehirlerde Türkçe dersleri veren Nazik Erik, gönül insanlarından duyduklarını çevresindeki çocuklara, gençlere bir ibadet şuuruyla aktardı. Çünkü muhatabı insandı, insan da yaratılmışların en şereflisiydi. Mesleğini bu kaygıyla, hassasiyet ve titizlikle yaptı. Yarım asır boyunca Türkçenin zarafetini, tasavvufun inceliklerini, tarihimizin ihtişamını, coğrafyamızın göz kamaştıran güzelliğini, milletimizin büyük imanını anlattı. Sınıflarda ve sohbet meclislerinde binlerce talebeye ders verdi. İstekle, heyecanla, aşkla, şevkle ve tükenmeyen bin bir hevesle kendisini dinleyenler, feyz aldıkları bu müşfik hocanın ışıklı yüzünü, tatlı dilini ve ikna edici sözlerini hiçbir zaman unutamadılar. Dost halkasına erişemeyenler, kendisini göremeyenler Hoca'nın kitaplarından istifade ettiler, ediyorlar. Kelam sükûna erince kalemi eline almıştı. Dinlenme saatlerinde hislerini ve fikirlerini kaydetmiş ve sevenlerine ulaştırmıştı.
Rahmetli Nazik Erik'e göre Türkiye'nin temel derdi maariftir, yani eğitimdir. İyi bir eğitimle millî benlik çocuklara ve gençlere verilebilir, tarih ve dil şuuru aşılanabilirse sıkıntılar nihayete erer. Bu Problemler'de şöyle diyor: "Çocuklarımıza tarihimizi sevdirmeliyiz. Ama, evvela gerçekleri ve millî bünyeyi önlerine serebilmeliyiz. Onlarda yanlış tefsirlere yol açacak terim veya mefhumları, açıklığa kavuşturmalıyız. Nihayet çocuklarımız, dün'ün ışığında gün'ü değerlendirebilmeli; kendilerine ve millî varlıklarına güvenebilmeliler!.."
Yazarımızın kitaplarının hepsi değerli, önemli ama özellikle, Ulu Çınarın Gölgesinde, Okullarımızda Anadili Öğretimi ve Yeni Okuma Yazma Sistemi, Toplumu Aydınlatanlar – İrşad, Bu Eğitim, Bu Öğretim ile Orada Bir Medeniyet Var Uzakta isimli eserleri, eğitimcilerimiz dikkatlice okumalıdır.
"Üstün ve ileri toplumlar, insan olmanın şuuruna sahip ve mutlu, duyan ve düşünen kişilerin teşkil ettiği topluluklardır." diyen Nazik Erik, insanımızın iç dünyasında doğruyu ve güzeli görebilmek için çaba harcaması gerektiğini hatırlatır. "Millî psikolojimiz, bizim çocuklarımızın psikolojisi hala yeterince incelenmemiştir." diyen yazar, aile kavramı üzerinde titizlikle duruyor. Bir bakıma cemiyetin aile ile ayakta durabileceğini sık sık okuyucuya hatırlatıyor. Eski toplum hayatımızda gece okumalarına dikkat çeken Nazik Hoca, o gecelerde ailelerde Envarü'l Âşıkin, Muhammediye gibi kitapların takip edildiğini, büyüklerin ellerinden bırakmadığı bu eserlerin genç nesilleri de müspet olarak etkilediğini ifade ediyor. Bu irfan derslerinin ehemmiyetini hatırlatan yazarımız, bu okumalar vasıtasıyla kadınımızın gerçek bir ana olduğuna ve ailenin bu şekilde, dimdik ayakta durduğuna işaret ediyor.
Nazik Erik'in hayırlı talebelerinden işadamı-yazar Gazanfer Sanlıtop bugünlerde Gönül Dostu isimli bir kitap kaleme aldı. Sanlıtop, Kubbealtı'ndan çıkan bu eserde hocasını anlatıyor. Biyografik roman tarzında kaleme alınan kitapta eğitimcimizin hayatından muhtelif safhalar anlatılıyor.
Anaokulu, ilkokul, ortaokul, lise, üniversite yılları. Öğretmenliğe Antakya'da başlayış. İskenderun, Manisa, Ankara, Kayseri ve Samsun'da öğretmenlik. Suluovaya'da sürgün ve emeklilik. Dönüp dolaşılan 'son durak' şehir Isparta…Kitabın 167'nci sayfasından itibaren Nazik Hoca'nın bir Ramazan ayında televizyon için yaptığı "Edep Sohbetleri"ni okuyoruz. Bu konuşmaları da, Gazanfer Beye kitaplaştırması için vasiyet etmiş. Böylece 73 sayfalık o unutulmaz sohbetleri de okuyoruz. Kitap, Nazik Hoca'nın manevi evladı Serpil Erik Aksoy'un duygu yüklü ve hüzünlü sözleriyle sona eriyor: "Güzeller güzeli, sultanlar sultanı, canım annem, rehberim, sırdışım, haldaşım, her şeyim! Bu alemden öbür aleme göçtün. Âşıklar ölmezmiş. Siz cemal cennetine gittiniz. Mutlusunuz, huzurlusunuz, öyle hissetiyorum." Muhterem Gazanfer Sanlıtop'a bu eser için teşekkür, Nazik Hocamıza Allah'tan rahmet
.
Röportajın Gücü
Mehmet Nuri Yardım
23.06.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Röportaj, gazeteciliğin en zor, en zevkli ve en faydalı türlerinden biridir. Çünkü iyi bir röportaj yazarı, mükemmel bir hazırlık yaptıktan sonra görüşeceği kişinin hayatını, düşüncelerini ve hayallerini topluma duyurur. Bu anlamda insanlar arasındaki iletişimin en güçlü araçlarından biri de kanaatimce röportajdır. Tanınmış şahsiyetler, sanatçılar, yazarlar, aydınlar, devlet ve siyaset adamları, kısacası toplum hayatının önde gelenleri, halka mesajlarını röportajlarla verirler.
Bizde röportaj türü Tanzimat'tan sonra gazetecilik hayatı ile birlikte başlamış ve giderek yaygınlaşmıştır. Gazetelerimizin çıkışıyla beraber ilk röportajları görürüz. Ama yaptığı edebî konuşmaları ilk kitaplaştıran yazar Ruşen Eşref Ünaydın'dır. Bugün de edebiyatla ilgilenenlerin en sık başvurduğu kaynak eserlerden biri Diyorlar ki isimli eserdir. Ruşen Eşref, bu eserinde kendileriyle görüştüğü devrin meşhur edebiyatçılarını -hususi hallerine kadar- sevenlerinin önüne çıkarır. Bu kitaptan sonra on binlerce röportaj yapıldı, bunlardan yüzlerce kitap kültür hayatımıza kazandırıldı. Ben de fiili olarak gazetecilik yaptığım dönemde pek çok röportaj gerçekleştirdim. Daha sonra bu konuşmalardan bazılarını seçtim ve üç kitap yayınladım. Romancılarla yaptığım görüşmeleri Romancılar Konuşuyor, şairlerle sohbetlerimi Türk Şiirinden Portreler, diğer edebiyatçılarla olan hasbıhallerimi ise Dersimiz Edebiyat isimli kitaplarımda bir araya getirdim. Bu alandaki çalışmalarımdan en az üç kitap daha çıkar. "Peki röportajları kitaplaştırmanın ne yararı var?" diye sorulabilir. Çok faydası var. Bir sefer insanlara büyük bir kolaylıktır. Yıllar önce bir gazete ve dergide yayımlanmış bir röportajı, meraklısı veya ilgilisi nasıl bulsun? Bunun için çok geniş ve uzun bir zamana dayanan araştırma gerekiyor. Halbuki röportaj yazarının seçtiği 40-50 konuşmasını bir kitapta görmek büyük bir kolaylıktır. Hatta bana göre röportajlar, konularına göre tasnif edilerek yayımlanmalıdır. Bir gazeteci farklı meslekler icra eden kişilerle görüşebilir. Siyasî olanları ayrı, edebî olanları ayrı, ilim adamlarıyla yaptığı röportajları da ayrı bir kitapta toplamasında fayda vardır. Röportaj yapan gazeteci dostlarımdan istirhamım, kalıcı olan konuşmalarını bir araya getirmeleri ve bir an önce kitaplaştırmalarıdır. Kültür hayatımız, sanat dünyamız, edebiyat alemimiz ve büyük medeniyetimiz böyle eserlerle daha da renklenir, zenginleşir, derinleşir.
Yazı ve Editörlük Kursu'nda öğrencilere verdiğim dersler arasında en çok ilgi gören tür 'Röportaj'dır. Tabii ki, ödev olarak her öğrenci, tanınmış bir kişiyle konuşma yapıyor. Onlara röportaja başlarken, "Bize kendinizi tanıtır mısınız?" sorusunu sormamaları gerektiğini hatırlatıyorum. Ve devam ediyorum: "Bu soru, acemiliğin ve bilgisizliğin işaretidir. Dersimizi çalışmadığımızın alametidir. Hatta muhatabımıza saygısızlıktır. Sözkonusu kişiyi tanıyarak, hayatını inceleyerek, eserlerini okuyarak, çalışmalarını görerek ve hizmetlerini bilerek yanına gitmeliyiz. Çok iyi hazırlanmalıyız. Ondan sonra sorularımızı hazırlayıp röportaja gidebiliriz."
Kendileriyle röportaj yapma talihine eriştiğim müstesna şahsiyetlerden biri de Samiha Ayverdi idi. Ancak rahatsızlığı dolayısıyla yüz yüze görüşememiş, sorularımı hazırlayıp göndermiştim. Mütefekkir yazarımız lütfedip kısa zamanda cevaplarını göndermişlerdi. İşte bu mülakatın da yer aldığı bir eser çıktı Kubbealtı'ndan. O da Bana Kalsın. Eser, Samiha Ayverdi ile yapılmış röportajlardan meydana geliyor. Kitabın adı, yazarın bir röportajcıya verdiği cevaptan alınmadır. Bir de röportaj verenlerin çok sık kullandığı cümleler vardır. "Bak bu sırrı, ilk defa açıklıyorum, bu gerçeği sadece sana söylüyorum." Bu ifşaat da, gazetecinin en çok sevdiği sözlerdendir, çünkü yaptığı işin önemli ve özel olduğuna daha çok inanır.
Eser, 1949'dan 1993'e kadar basında Samiha Ayverdi ile yapılan röportajlardan, anket cevaplarından, radyo ve televizyon konuşmalarından, neşredilmemiş iki konferans ve tebliğden oluşuyor. Yazarın hayat görüşü, gayesi, idealleri ve eserleri hakkındaki sorulara karşılıkları, bu hususlarda araştırma yapacaklar için çok aydınlatıcıdır. Samiha Ayverdi, bir suale verdiği cevapta şöyle demektedir:
"Hayat hikayem ve dünya görüşüm Bir Dünyadan Bir Dünyaya isimli kitapta kısmet mevcuttur. Burada kısaca şu kadarını söyleyebilirim: Büyük babası şehit, babası gazi olan bir kimseyim. Kılıcın iki yüzü gibi birbirinden ayrılmayan vatan ve îman aşkının hakim olduğu bir hava içinde büyüdüm ve hayatım boyunca şerefli tarihimin, dilimin, dîimin ve millî iftiharlarımın emrinde olmayı aziz bir borç bildim. Böylece de, geçmiş ile gelecek arasında kurulacak köprüyü inşa etmenin, memleketime en büyük hizmet olduğunun şuûru ile yaşamaya ve yazmaya çalıştım. Bu yüzden de, hayatımın ağırlık noktası olan vatan ve îman aşkı, Ken'an Rifaî gibi bir mürebbi-mürşide mülakî olduktan sonra, bilhassa kalemimin en mukaddes vazîfesi oldu."
Yazarımızın bütün eserlerini neşre hazırlayan Aysel Yüksel ve Zeynep Uluant'a bu hizmetlerinden dolayı teşekkür borçluyuz. Takdim'de belirttikleri gibi 44 yıllık bir zaman dilimine yayılan bu röportajlar esnasında Ayverdi'nin 'kararlı, net ve doğru bildiğini söylemekten kaçınmayan' üslûbu dikkat çekiyor. Orijinal dile ve üslûba dokunulmadan yayımlanan eseri okuyanlar, bir kültür hazinesine kavuşmanın yanı sıra Türkiye'nin son 60 yılının fikir, sanat ve edebiyat hayatından kesitleri ve sosyal hayatın tezahürlerini de göreceklerdir. Ayverdi'yi yakından tanımak isteyenlere bu eseri tavsiye ediyorum. Zira bu konuşmalar vesilesiyle O'nun yetişme çağı gözlemlendiği gibi, bir münevver olarak toplumun muhtelif meselelerine getirdiği çözümler ve yaptığı yorumlar da hemen fark edilecektir. İnsanın yetişmesi, toplumun eğitilmesi, geçmişin ışığında geleceğe dair projelerin hazırlanması için gerekli çalışmalara işaret eden Samiha Ayverdi'nin fikirleri, bugün bizler için de yol göstericidir. Onun vatan, devlet ve millet sevgisi hususlarındaki inancını, dirayetini, kararlılığını ve istikrarını bugünkü aydınlarımızın örnek almasını isterim. Bilhassa yaşadığımız sıkıntılı günlerde, bu üst fikirlere, birlik ve kardeşlik ruhuna çok ihtiyacımız var.
.
Mevlana Köprüsü
Mehmet Nuri Yardım
30.06.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Âşık Veysel'in "Senlik Benlik Nedir Bırak" isimli şiirine, bugünlerde toplum olarak çok ihtiyacımız var. Kalp gözü açık Koca Veysel, şöyle başlar o muhteşem şiirine: "Allah birdir, Peygamber Hak / Rabbül alemindir mutlak / Senlik benlik nedir bırak / Söyleyim, geldi sırası. // Kürdü, Türk'ü ne Çerkez'i / Hep Âdem'in oğlu kızı / Beraberce şehit, gazi / Yanlış var mı ve neresi // Kur'an'a bak, İncil'e bak / Dört kitabın dördü de hakk / Hakir görüp ırk ayırmak / Hakikatte yüz karası // Yezid nedir, ne Kızılbaş / Değil miyiz hep bir kardaş / Bizi yakar bizim ataş / Söndürmektir tek çaresi." Merhum ozan, bugün herkesin benimseyeceği bu kardeşlik türküsünü şöyle bitirir: "Veysel sapma sağa sola / Sen Allah'tan birlik dile / İkilikten gelir bela / Dava, insanlık davası."
Cumhurbaşkanımız Abdullah Gül, geçen ay İstanbul'un üçüncü köprüsünün adının "Yavuz Sultan Selim" olacağını açıkladı. 29 Mayıs günüydü. Haberi dinlerken, "Eyvah, dedim. Şimdi yine fitne kazanları kaynatılacak." Nitekim düşündüğüm gerçekleşti, bu isim kamuoyunda hemen tartışılmaya başlandı. Yanlış anlaşılmasın, benim padişahlarımız arasında en çok sevdiğim birinci isim Fatih Sultan Mehmed ise, ikincisi de Yavuz Sultan Selim'dır. Zira Osmanlı'yı üç kıtada galip eden cihangir bir padişahtır. Zulüm yaptığına, Alevi kardeşlerimizi katlettiğine inanmam. Tarafsız tarihçiler de bunu söylüyor. Yavuz Selim ile Şah İsmail arasındaki savaş, bir din veya mezhep savaşı değildi, dünyaya hükmetme mücadelesiydi. Bu hakikat daha sonra çarpıtılmış ve Yavuz'a, binlerce Alevi'yi katlettiği iftirası atılmıştı. Bu hiç mümkün olabilir mi? İslamî duyarlılığa sahip bir padişah böyle keyfî davranabilir mi? Gerçek böyle olsa da, bugün Türkiye'de bazıları ne yazık ki, Yavuz'u en amansız Alevî düşmanı saymaktadır. Bu bir vehim olsa da ne acıdır ki inanılan bu. Öyleyse, büyük sıkıntılar yaşadığımız bu günlerde, fitne fesat şebekelerinin boş durmadığı/durmayacağı, Gezi Parkı'nı kullanarak şer güçlerin memleketi ateşe vermeye çalıştıkları, oyun tezgahladığı böyle bir zamanda bu isimde ısrar etmenin anlamı yok. Yapılan onca hizmetlere niçin böylece çelme takılsın ki…
Peki üçüncü köprünün adı ne olmalı? Bu konuda kamuoyu önünde çeşitli tartışmalar yapılırken benim de eski gazetecilik damarım kabarmış olmalı ki çevremdeki dostlar arasında mini bir anket gerçekleştirdim. Gördüm ki, herkes benim gibi düşünüyor. Ve alternatif isimler arasında da Mevlana öne çıkıyor. Demek ki akıl için yol birdir.
Mevlana 'birleştirici', 'bütünleştirici' bir rol üstlenmiş hayatı boyunca, gönülleri kaynaştırmış, müminleri buluşturmuş, insanları bir araya getirmiştir. Bugün Türkiye'de en çok gezilen şehirlerimizden biri Konya'dır, şehirde de Mevlana türbesidir. Mevlana, Müslüman Türklerin şairi, mütefekkiri, ermişidir, ama aynı zamanda Mesnevî'sini Farsça yazmıştır. Yani bir bakıma Türkçe ile Farsça arasında, Türkler ile Farisiler (İranlılar) arasında bir kardeşlik köprüsü tesis etmiştir. Dünyada en çok tanınan, eserleri okunan ve sevilen bir şahsiyettir. Yeryüzüne dağılmış milyonlarca insanın da sevgi beslediği ortak bir abide şahsiyettir. Neden olmasın? Evet 'Mevlana Köprüsü' anlamlı ve yerinde bir isim. Yürekleri birleştirecek, kardeşleri barıştıracak, gönülleri buluşturacak böyle rehberlere ihtiyacımız var. Üstelik dünyanın da dikkatini çekecektir bu isim. Herhalde dünyada en çok tanınan ve sevilen değerimiz Mevlana'dır.
İsimler önemlidir. Fatih'in en büyük kültür merkezine Doğan Hızlan ile birlikte Ali Emiri Efendi Kültür Merkezi adının verilmesi gerektiğini yazmıştık, verildi. Bir vefa borcuydu, ödendi. Malum Ali Emiri, milletimize Millet Kütüphanesi'ni armağan eden büyük bir alimdi. Ama yine Fatih'te başka bir binaya Türkçe sevdalılarının ciğerini dağlayan bir isim verildi: Historya Alışveriş Merkezi. Yavuz Bülent Bakiler'le birlikte karşı çıktık, yazdık, ama sonuç alamadık. Yazık ki bu kötü isim, kara leke gibi başımızda kalakaldı.
Yıllar önce Zeytinburnu'nu dolaşırken sokaklarda rakam isimlerini görmüş, üzülmüştüm. Biz kabile miyiz ki, kahramanlarımızın, şairlerimizin, yazarlarımızın isimlerini vermiyoruz. Şükürler olsun ki, o hatadan dönüldü, Zeytinburnu Belediyesi sokaklara güzel isimler veriyor şimdi. Bir günahımızı hatırlatmalıyım. Merhum Ahmet Kabaklı hayatta iken ismi Çapa Anadolu Öğretmen Lisesi'ne verilmişti. Devrin Milli Eğitim Bakanı Mehmet Sağlam, törende Hocanın elini öpmüş ve alkışlanmıştı. O isim anlamsız biçimde kaldırıldı, bu hatanın düzeltilmesi lazım. Veysel'in "Mevlana'yı Ziyaret"iyle tamamlayalım bahsi: "Ziyaretim Mevlana'yı, / Kabul et Allah aşkına / Bu fakiri dîvaneyi / Kabul et Allah aşkına // Eşiğine yüzüm sürem / El bağlayıp dîvan duram / Büyük lütfun eyle Kerem / Kabul et Allah aşkına // Mevlana Mevla'nın kulu / Doğru Hakka gider yolu / Deryası irahmet dolu / Kabul et Allah aşkına"
Alevi Veysel'in Sünni Mevlana'ya hürmet ve muhabbeti çok anlamlı ve güzel. 2008'de "Türkiye Okuyor" kampanyasını başlatarak çok hayırlı bir hizmete imza atan aziz Cumhurbaşkanımız Sayın Abdullah Gül'den talebimiz ve istirhamımız şudur: "Üçüncü köprümüzün adı Mevlana Köprüsü olsun. Bunu da milletimizin kardeşliği adına lütfen siz ilan edin. Bekliyoruz.
.
Editörün İşi
Mehmet Nuri Yardım
02.07.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
35 yıldan beri Babıali'deyim. Yayınevlerini, yöneticilerini yakından tanıyorum. İşini ciddiye alan, okuyucuya saygı duyan ve mesleğinin hakkını veren yayıncı dostlarımız olduğu gibi laf olsun diye yayıncılığa soyunmuş, yazara, okura, hatta kendisine hürmeti olmayan yayıncılar da var ne yazık ki. Ancak bu ikinci kategorideki yayıncılar tutunamıyorlar, mesleklerini doğru yapmadıkları ve itibar sahibi olamadıkları için zamanla kaybolup gidiyorlar. Böyle pek çok örneğe rastladım. Halbuki yayıncı kültür, ilim, irfan adamıdır, medeniyet yolcusudur, ülkede insanlara yol gösteren, yön veren bir mesleği icra etmektedir. Hatta geleceğin aydın neslini büyük ölçüde yayıncılar yetiştirmiyor mu? Onlar kitap yayınlamasa, gençler ne okuyacak, meraklılar nasıl öğrenecek, herkes ne şekilde aydınlanacak? Bilgi çağına yayın dünyası sayesinde erişilmiyor mu?
Yayınevinde çalışanlar kısım kısımdır. Sahibi, yayın yönetmeni veya editörü, musahhihi, dizgicisi, dağıtımcısı, basın ve halkla ilişkiler uzmanı vardır. Ama kanaatimce en önemli görev editöre düşüyor. Çünkü yayımlanacak kitabı belirleyen odur. Editör, yayınevini temsil etmektedir. Dolayısıyla yayınevinin sahibi adına gelen dosyaları incelemek ve karar vermek durumundadır. Bu bakımdan sorumluluğu büyüktür.
Yeni kitaplarımdan Sefertası ve Halim Selim Efendi'de bazı yayıncıların ve editörlerin hikayelerini yazdım. Büyük ilgi çekti. Demek ki, dert çok, yara büyük. Yayıncıların bugün en büyük meselesi, tarihî Cağaloğlu semtini kaybetmeye başlamalarıdır. Zamanında sahip çıkılmadığı için turizm sektörü semti işgal etmiş durumdadır. Ve yayıncılar her geçen gün Babıali'den yavaş yavaş uzaklaşıyorlar. Ne diyelim, haklarında hayırlısı olsun.
Yayıncılığın meseleleri fazla. Dağıtım yetersizliği, korsancılık, tanıtım eksikliği ve fuarların düzeni yayıncıların bugün belli başlı problemleridir. Editör istihdamı da yayıncılar için önem arz ediyor. Bugün yayıncılar arasında editör istihdam eden de var, etmeyen de. Ama gördüğüm kadarıyla editör çalıştıran yayınevleri daha başarılı, güçlü ve kendilerinden emin şekilde ilerliyorlar. Çünkü editör, mesleğin daha profesyonelce yürümesini sağlıyor.
Beş yıldan beri muhtelif yerlerde "Yazı ve Editörlük" kursları veriyorum. Bu kurslara düzenli devam eden bazı gençlerimiz değişik yayınevlerinde yardımcı editör olarak çalışmaya başladı, kaleme sarılıp yazı yazmaya başladı. Kurstaki derslerimizden biri de "Yayınevi Editörlüğü"dür. Peki editör yayınevinde ne iş yapar? Bunun üzerinde biraz duralım.
Editör, gelen dosyayı birkaç yönden inceler. Öncelikle muhteva bakımından değerlendirir. Muhtevanın, yayınevinin politikasına uygun olması şarttır. Yayınevinin hitap ettiği okuyucu kitlesinin böyle bir dosyayı bekliyor olması ve yadırgamaması gerekiyor. Esasen editör öncelikle, "Bu dosya bizim yayınevinde kitaplaşırsa okuyucu buna ilgi gösterir mi, bu kitap okunur mu?" değerlendirmesini ilk etapta yapmalıdır. Şayet muhteva yayınevinin ilkelerine uygun değilse, yazarını fazla oyalamadan dosyayı kendisine iade etmelidir. Uygunsa zaten yayınlanması için yazarla bir anlaşma yapılacak ve dosyanın sahibi bunun için görüşmeye çağrılacaktır.
Editör, yayın dünyasını son derece iyi takip etmek zorundadır. Toplumda ilgi gören kitaplar hangileridir? Hangi türlerdeki kitaplar çok satılıyor? Son yıllardaki eğilim hangi yönde? Okuyucular ne gibi kitapları ısrarla sormakta, beklemekte? Bu soruların cevabını editör bilmeli ve ona göre hareket etmelidir.
Bazı dosyalar temelde yayınlanabilecek durumda iken aksayan unsurları taşıyabilir. Bu durumda görev yine editöre düşer. Yazarı çağıracak ve onunla dosyayı konuşacaktır. Dosyada ilgili konuları görüşecek ve değişmesini istediği bölümleri yazarla müzakere edecektir. Yazarla editör çok iyi bir ikili oluşturmak zorundadır. Yazarla yayıncı ise, sadece telif sözleşmesi sırasında muhatap olabilir. Ama yazarla en sık görüşecek olan kişi tabiatıyla editördür. Yazar, yapılması istenen değişiklikleri kabul ederse o zaman mesele yok. Bazı yazarlar, bu müdahaleyi hoş görmez, dosyasına dokundurtmaz. O zaman bu dosya söz konusu yayınevinde yayımlanmayacak demektir. Ama bazı yazarlar daha esnektir, dosyayı alır ve istenilen şekilde değiştirir. Kimi yazarlar da, "Ben artık bu metne müdahale etmem, siz benim adıma uygun bulmadığınız yerleri değiştirebilirsiniz." diyebilir. Bu, karşılıklı anlaşmaya bağlı bir hadisedir.
Editör kitaplaşacak dosyanın muhtevası kadar yayınlanacak eserin kapağı ve mizanpajı ile de alakadardır. Her ne kadar mizanpajı ve kapağı teknik elemanlar yapsa da beğenip beğenmeme hakkı yazarın ve editöründür. Hatta bu sıralarda yayınevinin sahibi de devreye girebilir ve kapak konusunda, mizanpaj hakkında fikir beyan edebilir. Amaç daha iyi, daha güzel, daha estetik bir kapak yaptırmak, iyi sayfa mizanpajını sağlamaktır.
Editör, kitabın basılmasından sonra yazarın arzu ettiği basın yayın organlarına kitaptan göndermelidir. Bilindiği gibi kitap için tanıtım çok önemlidir. Gazetecilere gönderilecek kitapları yazarın önce imzalaması ondan sonra yollanması tercih edilmelidir. Çünkü gazeteciler, kendilerine imzalı gelen kitapları daha çok önemser. Bu arada bazı gazetecilerin röportaj isteklerini editör veya yardımcıları yazara iletmeli, kitabın geniş kitlelere ulaşması tanıtım yazıları ve röportajlarla sağlanmalıdır. Kitabın başarısı yazarın olduğu kadar büyük ölçüde editörün de zaferidir. Çünkü editörleri iyi olan yazarların yayıma hazırladıkları kitaplar, bugün toplumdan daha çok ilgi görmektedir.
ESKADER bugünlerde yine çok konuşulacak bir toplantıya imza atmaya hazırlanıyor. "Yayınevinde Editör Ne İş Yapar?" başlıklı toplantıyı sanatalemi.net sitesinin Genel Yayın Yönetmeni Elif Sönmezışık yönetecek. Panelin konuşmacıları Handan Akdemir (Doğan Kitap), Kıvanç Koçak (İletişim) Hamdi Akyol (İz Yayıncılık) Ahmet Ay (Nesil Yayınları), Cem Sökmen (Ötüken Neşriyat) ve Seval Akbıyık (Timaş Yayınları). Timaş Kitapkahve'de 4 Temmuz Perşembe günü saat 18.00'de başlayacak toplantıya yayıncılar, editörler, yazarlar ve okuyucular katılıp görüşlerini seslendirecek. Alanında ilk defa yapılacak olan bu toplantıyı, doğrusu merak ve heyecanla bekliyorum
.
Kaygılı Osman
Mehmet Nuri Yardım
07.07.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Merhum romancımız Osman Cemal Kaygılı, şöyle başını Tokmaktepe Mezarlığı'ndan kaldırıp da bugünkü 'kaygılı'ları görse topunu tersler ve fırçasıyla silkeler: "Hadi oradan, 'kaygılı'larmış… Asıl 'kaygılı' benim, ben. Adıyla sanıyla Osman Cemal Kaygılı derler bana. Siz de kimsiniz, nereden 'kaygılı' oluyormuşsunuz bakayım? Tanımıyorum hiçbirinizi, üstelik akrabalık da kurmadık sizinle." Bununla da yetinmez Çingeneler yazarı ve o tatlı/sert, sevimli üslûbuyla kötek atmayı sürdürür: "Bir eliniz yağda, bir eliniz balda. Özgürlük derseniz maşallah yemediğiniz nane, söylemediğiniz laf yok. Biz Eğrikapı'da tenekeden gecekondulara sığınırken, kalem sevdası uğruna pazarlarda marul satıp medarı maişet motorunu yüzdürürken siz yalılarda, köşklerde, rezidans denilen garip binalarda ikamet ediyorsunuz. Altınızda fiyakalı arabalar, denizlerde yatlarınız, lüks semtlerde katlarınız var. Daha ne kaygısı bu, bre? Hadi akıllı uslu oturun, milletin huzurunu bozmayın bakayım!"
Romancımızın tatlı hikayesini, Mizahın İzahı kitabımdanaktarıyorum:
Osman Cemal Kaygılı'nın asıl soyadı 'Kaygısız' imiş. Ancak hayatın zorlukları karşısında durup dinlenmeksizin çalışır, dağlardan sebze getirir pazarlarda satar, biletçilik yapar, kısacası yazı hayatının dışında en zahmetli işlere koşturur. Bir taraftan da hastalıklarla boğuşmakta, canıyla uğraşmaktadır. Hem verem, hem de kanserdir. Bir gün dava açar ve mahkeme reisine soyadını değiştirmek istediğini söyler. 'Kaygısız' olan soy ismini 'Kaygılı' yapmak istemektedir. Hakim sorar: "Niçin?" Romancımızın verdiği cevap hüzünlüdür: "Hayat karşısında çok kaygılıyım hakim bey, ben kaygısız değilim, kaygılım, lütfen bu soy ismi bana verin." Hakim de yazarın isteğini yerine getirir. Osman Cemal artık 'Kaygılı'dır. Yüz küsur aydın ve sanatçının bugünlerde böyle bir müracaatı olmuş mudur mahkemelere sanmıyorum, onlar bugün kaygılı görünür, yarın da Ege'deki villalarında 'kaygılardan azade' yaşar giderler.
Bu arada 'kaygılı'lardan 'kaygı' duyanların sayısı da giderek artıyor. Bir çok kültür sanat kurumu, yazar teşkilatı ve yayıncı derneği, aydınların çıkışını eleştirdi ve onlara katılmadıklarını söyledi. Kültürü ve sanatı tekelinde tutmak isteyenlere karşı galiba güzel gelişmeler oluyor ve artık taşlar yerli yerine oturuyor. Yıllardan beri sanat icra etmedikleri, artık sanatlarıyla gündeme gelmedikleri için yüzleri eskiyenler, neredeyse her eylemde baş aktör olarak rol üstlenmeye başladılar. Bu nöbetçi aydın ve sanatçılardan gına geldi. Hele her ağızlarını açışta, 'özgürlük'ten, 'barış'tan bahsetmeleri yok mu? Sanırım bu beyzadelerin çiftliklerindeki tavuklar da onların bu boş lakırdılarına inanmıyor.
ESKADER adıyla beş yıldan beri etkili şekilde faaliyet düzenleyen Edebiyat Sanat ve Kültür Araştırmaları Derneği'nden de, son "Gezi Olayları" ile ilgili önemli bir açıklama yapıldı. Açıklamada şöyle denildi:
"Edebiyat Sanat ve Kültür Araştırmaları Derneği (ESKADER) adıyla çatımız altında birleşenlerle birlikte sanat, kültür ve fikir alanında üreten ve üretenleri destekleyen sivil bir kuruluş olarak son zamanlarda meydana gelen ve toplumun bütün katmanlarına tesir eden olumsuzluklara olan hassasiyetimizin bilinmesi ve anlaşılması adına görüşümüzü açıklıyoruz. Toplum huzurunu bozan, maddi ve manevi tahribata yönelik kışkırtıcı sesler, sözler ve eylemler; güzeli arayanla buluşturma gayretinde olan, sanatı ve edebiyatı öz kültürümüzden ayırmaksızın, bütün seslerin ve sözlerin yaşadığımız coğrafyada barış adına yer bulacağı inancıyla hareket eden kuruluşumuz mensuplarını ziyadesiyle üzdü.
'Biz ve diğeri' şeklindeki ayrımları eleştiren ancak tam tersine çanak tutanların ısrar ettikleri göz ardı edilemez bir dizi haksızlık olan; 1- Halk tabanından uzakta beslenerek kökleşen bütün ...izm'lerin vandalizme bulanmış sözde hak arayışlarında birleşmesi, 2- Sanatın, edebiyatın ve bunlara temel teşkil eden düşüncenin, bir 'kısmın' ve 'kesimin' ipoteğindeymiş gibi gösterilmesi, 3- Sokakları savaş cephesiymiş gibi kullanan ve provokatif gürültüyü çıkaranların aynı şemsiye altında gölgelenerek sanatın ideolojilere hizmet eder bir halde kamuoyuna sunulması, 4- Makul ve hukukî yollardan çözümü sağlanabilecek ve Türkiye'nin gündeminde öncelik sırası son derece tartışmalı meselelerin ölçeğinin genişletilerek bütün halka mal edilmesi, 5- Çıkarcı çeteleri birleştiren kirli oyunun varlığının reddedilerek saf bir uyanışmışçasına sinsi söylemlerle toplum damarlarına enjekte edilmesi, Tartışmaya yer bırakmayacak olan kof gürültünün verdiği zararlardan birkaçıdır.
Bilinmelidir ki sanat ve onu icra eden sanatçı, toplumda meydana gelen bölünmeler neticesinde oluşan kavgalarda birleştirici, bütünleştirici ve meydana gelen çirkinliği bertaraf ederek güzelleştirici bir aracı olmak durumundadır. Değil ise, o sanatçının sözü de toplum ve onun menfaati adına bir ciddiyet taşımaz. Sokakları cephe, insanları da cephane olarak gösteren bir platformu hoş görmek ve ardı sıra sürdürülen kampanyalara destek vermek, bir sanatçının hoş görmeyeceği, aksine eleştireceği ve kınayacağı vaziyetlerin başında gelmelidir.
'Özgürlük', 'eşitlik' ve 'hak arayışı' peşine düştüğünü bir ezber gibi tekrar eden ve tam aksine toplum huzurunu baltalayan güruhun parçası olmak, memleketinin geleceği adına iyi ve güzel hayalleri olan sanatçıların girişimi asla değildir. Altını çizdiğimiz vasıflardaki gerçek sanatçı, can ve mal kaybına sebebiyet verecek çatışmaları körükleyen kışkırtıcıların da asla destekçisi değildir ve olmamalıdır. Buna mukabil, istikrar ve barış için en güçlü temennilere ihtiyaç duyduğumuz şu günlerde, art niyetli çabaların sanat ahlakı ile bağdaşmadığına dair kanaatimiz tamdır. Önümüzde, ülkemiz halklarının aynı bayrak altında yaşayacağı güzel zamanlar varken, bütün dileğimiz karabasan günlerin bir an önce son bulması ve dimağları kirletenlerin bir an evvel bu yanlışından geri dönmesidir."
Mısır'da demokrasiyle birlikte halk ölüyor. Hey kaygılılar, nerelerdesiniz?
.
Katliam ve Fuar
Mehmet Nuri Yardım
09.07.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Mısır'da ordu tarafından halka ateş açılması, onlarca vatandaşın ölmesi ve yüzlerce Müslüman kardeşimizin yaralanması korkunç bir olay. Acaba bugüne kadar bu olaya hala darbe diyemeyen AB, ABD ve dünyanın diğer devletleri ile bizdeki bir kısım gafil aydınlar uyanabilecek mi, bu durumu kınayabilecekler mi, sanmıyorum. Başını kuma sokan deve kuşlarından fazla bir şey beklememek lazım. Onlar kalın gaflet, hatta ihanet uykusundan hiçbir zaman uyanamayacak.
Ramazan'ı karşılamaya hazırlandığımız mübarek arife günü böyle bir katliamın yaşanması müminlere büyük acı veriyor. Ama Cenab-ı Allah'ın 'Kahhar' ismi de vardır. Ve zalimler cezalarını er-geç bulacaktır. Zulme rıza zulümdür ve bu darbeyi hoş gören, normal karşılayan, hatta alkışlama küstahlığında bulunanlar da zalimlerdir. Âkif'in deyişiyle onlar 'Tek Dişi Kalmış Canavar'ın bugünkü temsilcileridir. Mısır'da bu feci hadiseler yaşanırken Türkiye'de önceki gün iki hayırlı gelişme oldu. Biri Başakşehir Metrosu'nun, diğeri de 32. Türkiye Kitap ve Kültür Fuarı'nın açılışı. Ben ikincisine katıldım ve Beyazıt'ta yaşanan büyük şölene tanık oldum.
Türkiye Diyanet Vakfı'nın 1983 yılında ilk defa Ankara'da başlattığı fuar geleneği, 1984 yılında İstanbul'a da taşınarak günümüze kadar kesintisiz olarak devam etti. Ramazan ayı boyunca okuyucuları kitap ve yazarlarla buluşturan fuar, her geçen yıl sabırsızlıkla beklenen bir kitap şölenine dönüştü. 28 yıl boyunca İstanbul Sultanahmet Camii avlusunda gerçekleşen fuar, İstanbul 2010 Kültür Başkenti Projesi Yürütme Kurulu ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş.'nin talep ve desteği ile Beyazıt Meydanı'na taşındı ve bana göre gerçek yerini buldu.
Açılış töreni güzeldi. Bu Ramazan'ın atmosferimize ilahi bir nefes getirmesini niyaz ederek konuşmasına başlayan Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Görmez, "Okumak bizim geleneğimizde derinlere dalmaktır. Çünkü derinlerde mana ve hikmet var. Okur ve kitap sayılarında mukayese yapılırken unutulmamalı ki kitap başka, kitabın tüketim nesnesi olması başka bir şeydir. Okur başka, tüketici olmak başka bir şeydir" dedi. Görmez, Batı'daki okuma oranındaki yüksekliğin kitabı tüketim aracı olarak görme eğilimine paralel olduğunu, kitabı okuyup çöpe atmanın insanı gerçek bir okuyucu yapmadığını kaydetti. Hakkı, hakikati, adaleti, erdemi, fazileti anlatan her kitabı dinî yayın olarak gördüklerini dile getiren Mehmet Görmez, özellikle bu konuda bir ayrıma gitmediklerini hatırlattı.
İstanbul Valisi Hüseyin Avni Mutlu da konuşmasında fuarın kitapla buluşma ve buluşturma anlamı taşımasından ötürü son derece önemli olduğunu kaydederek evlerimizin zenginlik ölçüsünün kütüphane varlığı ile ilişkili olduğunu ifade etti. Türkiye'de geçen yıl içinde 480 milyon kitap basıldığının altını çizerek "Dünya sıralamasında Türkiye, yayıncılığın ekonomisi bakımından 15., kitap yayın sayısı itibariyle 13. sıraya yükselmiş bulunuyor. Dolayısıyla ülkemiz hem kitap satışı hem de okuma oranı olarak kültürlü toplumların oranlarını yakalamaya başladı." dedi. Görmez, bu yılkı Ramazan temasını "Helal kazanç ve helal lokma" olarak belirlediklerini de ifade etti.
Fuar alanında 150'den fazla yayınevi, Ramazan boyunca kitapseverleri kitaplarla ve yazarlarıyla buluştururken, her gün saat 18.00'de başlayacak olan Beyazıt Ramazan Sohbetleri'nde Türkiye'nin tanınmış şair, yazar ve sanatkarları konuşacak. Bu sohbet toplantılarını ESKADER düzenliyor. Ramazan'ı aydınlatan en büyük kültür şöleni ile Türkiye Diyanet Vakfı, İstanbul ve Ankara başta olmak üzere, bu yıl Bursa ve Konya'da düzenlenen kitap ve kültür faaliyetleri ile de bir ilke imza atıyor. İstanbul Ataşehir'de Mimar Sinan Camii avlusunda da bir fuar başlatılması sevindirici olmuştur. Diyanet'in kitap fuarları son yıllarda yaz aylarına rastlıyor. Kitapseverler için Ramazanlar daha bir anlam kazanmaya başladı. Saat 11.00'de başlayan fuarlar, 24.00'e kadar açık kalıyor. Bu mekanlarda yazarlar, yayıncılar ve okuyucular arasında güzel diyaloglar ve dostluklar kuruluyor. Tarihî yerler, anlamlı buluşmalara vesile oluyor.
Beyazıt'taki fuara katılan yayın kuruluşları arasında Akçağ, Bedir, Boğaziçi, Çağrı, Damla, Dergah, H, Hayat, IRCICA, İBB, Kubbealtı, Kültür A.Ş., İşaret, Şehir, İz, Kahraman, Kaynak, Kırkkandil, Kitabevi, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Nar, Nesil, Ötüken, Profil, Şule, Timaş, Türk Edebiyatı, Yağmur, Yeditepe, Yeni Asya ve Zafer yayınevleri de bulunuyor.
İstanbul Beyazıt Meydanı'ndaki alanda kitap satışının yanı sıra imza faaliyetleri de fuarda önemli yer tutuyor. 2011'den bu yana gerçekleşen, Edebiyat Sanat ve Kültür Araştırmaları Derneği (ESKADER)'nin katkılarıyla bu yıl üçüncüsü düzenlenen Beyazıt Ramazan Sohbetleri'ne özel sohbet mekanı Beyazıt Camii'nin hemen bitişiğinde. Onlarca yayınevini ve bu kuruluşlara bağlı yazarları bir araya getiren, her akşam bir kültür, fikir ve sanat insanını konuşmacı olarak ağırlayan fuar düzenleyicileri, Beyazıt'ın Osmanlı dönemindeki 'Kitap ve İlim Merkezi' olma vasfını bu sohbetler vesilesiyle yeniden canlandırıyor. Artık fuarlar bir ilim ve irfan şölenine dönüşüyor. Sohbet alanının eski meşhur Küllük mekanına çok yakın olması da hoş bir rastlantı, hatta tevafuk olarak değerlendirilmelidir. Üç yıldan beri sohbet geleneği şükürler olsun artık Beyazıt'ta da devam ediyor. İlk sohbet toplantısı bugün Prof. Dr. Sefa Saygılı ile başlıyor. Sohbetler, Ali Erkan Kavaklı (10 Temmuz Çarşamba), Doç. Dr. Rahmi Yaran (11 Temmuz Perşembe), Prof. Dr. İhsan Süreyya Sırma (12 Temmuz Cuma) ve Prof. Dr. Süleyman Uludağ (13 Temmuz Cumartesi) ile devam edecek. "Dinî Yayınlar Kitap Fuarı" adıyla başlatılan ve 32 yıldır devam eden Kitap ve Kültür Fuarı'nı, her yıl yüzbinlerce vatandaş ziyaret ediyor. Kitap meraklıları, muhtelif yayınevlerinin kitaplarını yüksek indirimlerle edinebiliyor, yazarlarına imzalatabiliyor. Haydi kitap dostları, yakınlarınız, çoluk çocuğunuz ve bütün sevdiklerinizle birlikte kitap fuarlarına
.
İki Yazarımız
Mehmet Nuri Yardım
14.07.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Bereket ve mağfiret ayı mübarek Ramazan'ımızı hala "Gezi kepazeliğini" gündemde tutarak gölgelemek isteyenler var. Suriye'deki, Doğu Türkistan'daki, Mısır'daki Müslüman kardeşlerimizin acılarını hissedemeyen yarı aydınlar var. Vandallığa bahane, saldırganlığa gerçekçe üretmeye çalışan kalem sahipleri mevcut. Onlara sosyoloji hocası Prof. Dr. Hüsamettin Arslan'ın "Gezi Parkı'nda herkes vardı ama halk yoktu." sözünü hatırlatarak konuyu kapatacağım. Zira oyunu, tezgahı ve gerçeği bütün milletimiz gördü, bazı inatçılar hariç.
Şiir, hikaye, roman ve deneme yazmış iki değerli edebiyatçımızdan söz edeceğim bugün. Önce "Şairin Duası"ndan birkaç mısra okuyalım isterseniz: "Kahinler büyücüler girememiş kanıma / Şeytan büsbütün çelememiş aklımı / Garip bir sezgiyle dolanmışım / Dilimde esrar hazinelerinin anahtarları / Kızıl tüylü deveyle Ukaz Panayırı'nda / Son Peygamber'i mırıldanmışım". Mustafa Miyasoğlu'na ait şiir, şöyle sona eriyor: "Şiirdir beni sana yaklaştıran / Ben ki gün doğarken kuş seslerine / Gün batarken sürülere bağlanmışım / Hercai menekşelerle güllere / Ne oyunlar oynamışım / Şükür yanmamışım"
Mustafa Miyasoğlu ağabeyimiz Bağcılar Medipol Hastahanesi'nde yatıyor. Şerif Aydemir'le birlikte ziyaretine gittik. Ailesinin ve doktorların şefkat kanatları altında tedavisi devam ediyor. Biz müminler Cenab-ı Allah'ın kullarına hastalıkla birlikte şifa da verdiğine inananlardanız. Rabbimizin bir sıfatı da "Şafi"dir, şifa verir. Bunun için dualarımız Mustafa Miyasoğlu Hoca içindir. Geçen Vahap Akbaş'la birlikteydik. "Necip Fazıl Armağanı'nı yeniden yayımlayacaktı, benden ısrarla yazı istiyordu." dedi. Evet Miyasoğlu Hocanın en önemli vasfı teşvik edici yönüdür. Yazdığı gibi yazdırmayı da sevmesidir. Farklı türdeki eserlerinden bazıları şöyle:Devrim Otomobili, Edebiyat Sohbetleri, Kaybolmuş Günler, Muhacir, Dede Korkut Kitabı, Güzel Ölüm, Kültür Hayatımız, Pancur, Bir Aşk Serüveni, Şiirler, Ziya Osman Saba, Edebiyat Geleneği, Geçmiş Zaman Aynası, Bir Gülü Andıkça, Devlet ve Zihniyet, Sanat ve Edebiyat Konuşmaları.
Sanat ve Edebiyat Konuşmaları'nda Miyasoğlu ile yaptığım röportajlar var. Hoca, 18 Ekim 1986 tarihinde Dersimiz Edebiyat'a aldığım mülakatta, bazı sol yazarların 'sağ edebiyat'a çarpık bakışını reddediyor ve şöyle diyordu: "Herkes kendi işine baksın ve hariçten gazel okumasın. İslamî edebiyat da, sağ edebiyat da teorisi ve eserleriyle onu yok sayanları ilgilendirmez."
Hurşit İlbeyi iyi bir romancı. Uzun zamandır göremediğimiz bu has edebiyat adamını hatırlamamak vefasızlık olur. Kimdir Hurşit İlbeyi? Genç edebiyatçılar ve okuyucular için kısaca tanıtayım.
Türkistanlı bir aileye mensup olarak 1963 yılında Ceylanpınar'da dünyaya geldi. Temel eğitiminden sonra kitap ve dergi yayıncılığı sektöründe çalıştı. 1990 yılında "Yalnız Değilsiniz" filminin gösterimini organize etti. Bazı film senaryolarını, TV dizilerini ve tiyatro oyunlarını kaleme aldı. "Sam Amca'nın Kulübesi" radyo tiyatrosu Atlas Gösteri Senaryo Yarışması'nda, "Berzah" senaryosu Esra Film 1994 Senaryo Yarışması'nda,Mavera Yolcusu romanı ise, Tuzla Belediyesi 1999 Roman Yarışması'nda mansiyon aldı. Kaptan-ı Deryadergisini yayınladı. Birleşik Dağıtım'da çalışırken, Türkiye'nin ve dünyanın muhtelif yerlerini gezdi. Yerelden evrensele açılan "Toplumsal Gerçekçilik" duyarlılığıyla yazdığı romanlarıyla; Akdeniz, Ortadoğu ve Ortaasya kültürüyle beslenen yeni edebiyatımızın dünya toplumlarını kuşatan güçlü bir konuma yükselmesini hedefledi. Romanları Umut Emekle Büyür, Berzah, Irmaklar Denize Akar, Yitik Ülkenin İnsanları ve Mavera Yolcusu'dur. Yazar, 2002 yılında çıkardığı Kızkulesi gazetesinin yayımına son verdi. Veda yazısı sitemkar ve dokunaklıydı: "Gazeteler de insanlar gibi canlıdır. Doğar, yaşar ve ölür. 2002 yılından beri yayınlanan ve ücretsiz dağıtılan, 5 çocuklu bir ailenin geçim kaynağı olan Kızkulesi gazetesi, son zamanlarda yeterli reklam alamaması nedeniyle yayınına son verdi. 5 yıl süreyle yayınlanan gazetemiz, haberlerine ücretsiz yer verilen yerel yönetimlerden, kültürel ve ticarî kuruluşlardan gereken desteği alamadı. Hayattayken hiçbir kurum yetkilisi ve sözde dostları tarafından bir kez olsun ziyaret edilmeyen Kızkulesi gazetesinin cenazesi, Vicdan Mezarlığı'nda sessizce toprağa verilmiştir. Cenazeye çelenk gönderilmemesi ve taziye ziyareti yapılmaması rica olunur."
Romancılar Konuşuyor'da "Anadolu'nun sahici yazarı" diye tanımladığım İlbeyi'ne göre "Yazar, varoluş hikmetini anlatmalı"ydı. Sanatalemi.net'e verdiği röportajda ise şöyle diyordu: "Edebiyat, hayatı olduğu gibi yansıtmaktır..
.
Ansiklopedi
Mehmet Nuri Yardım
21.07.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Çocukluğumda ansiklopedileri çok severdim, bir de sözlükleri. Şimdi de severim ya. Elbette o zaman kitaplara da düşkünlüğüm vardı. Ancak ansiklopedi ve sözlükler bana çok daha gizemli gelirdi. Zira onlar bütün kapalı kapıları açan anahtarlar gibi görünürdü bana. Bilmediğimiz kelimeler, anlamadığımız kavramlar, sökemediğimiz konular, çözemediğimiz problemler bu kaynak eserlerde vardı. Bütün sorularımızın cevaplarını bu hantal ama güçlü bilgi deposunda bulurduk. Bu bakımdan ansiklopedi ve sözlük, hayatım boyunca gönlümün en mutena köşesini işgal etmeye devam etti.
Orta öğretimde ansiklopedinin yeri malum, yüksekti. Ama üniversitede artık ansiklopediden ziyade kitaplarla haşir neşir olduk. Yazarların külliyatları bizi yıllarca meşgul etti. Ancak yine de temel bazı ansiklopediler vardı ki araştırma ve incelemelerde özellikle bu kılavuzlara bakma ihtiyacı hissederdik. Benim en çok karıştırdığım ansiklopediler, Meydan Larousse ve İslam Ansiklopedisi idi. Elbette irili ufaklı başka ansiklopediler de vardı kütüphanede. Ancak Dergah'ın neşrettiği Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi adeta benim başucu eserim oldu. Zira araştırmalarım için gereken bilgiler bu zengin kaynakta mevcuttu. Mustafa Kutlu'nun editörü olduğu bu ansiklopedinin başta Mehmet Kaplan olmak üzere madde yazarlarının çoğu hocalarımızdı. Sonra İslam Ansiklopedisi'nin yerli telifli olanı hazırlanmaya başlandı. İkisini de rahmetle andığım Yılmaz Öztuna ve Ergun Göze Büyük İslam Ansiklopedisi'nin yöneticileriydi. Ben bu ansiklopedinin Cağaloğlu'ndaki merkezinde, Yeşilay İşhanı'nda çalıştım. Bu işin ne kadar zor, zahmetli olduğunu o talebelik yıllarında yaşadım.
Bir ara ansiklopedi furyası yaşandı Türkiye'de. Daha önce bu eserlerin yüzüne bakmayan, onları anmayan, hatta tamamen unutmuş olan gazete patronları hazineyi keşfetti. Ansiklopedi ilgi görmeye başlamıştı. Bir anda neredeyse bütün gazeteler ansiklopedi vermeye başladı. Elbette bazıları biraz titizdi, ama bir çok gazete, kötü kağıda bastıkları ansiklopedileri kupon karşılığında okuyucularına dağıttı. Gazete bayilerinin önünde, vatandaşların oluşturduğu metrelerce kuyruklar görürdük, hatta ben de bazılarını o zaman edindim. Gazeteler işin ticarî tarafını sevmişlerdi. Öyle ya. Giderek düşen gazete tirajları, ansiklopediler sayesinde yükselmeye başlamıştı. Vatandaş ne yapsın, okuyan çocukları için bu 5-10 ciltlik seri ciltleri edinip durdu. Sonra furya durdu, basın bu hizmeti kesti. Aradan yıllar geçti. Eskicilerin arabalarında kötü basılmış ansiklopedilerin mevta gibi SEKA'ya kağıt yapılmaya taşındığına şahit olduk. Nerden nereye… Ansiklopedinin izzeti de, saltanatı da bitmişti.
Toplumun büyük çoğunluğu 'ansiklopedi'ye sırt çevirirken bu eski sevgiliye ihanet etmeyen, onu terk etmeyen bir araştırmacı yazar vardı: İhsan Işık. Yazarlar Sözlüğü ile başlamıştı 90'lı yıllarda. Sonra Yazarlar Ansiklopedisi'ne dönüştürdü bu eserini. Ardından beşer onar ciltlik ansiklopediler yayımladı. Hiç bırakmadı, usanmadı, yorulmadı. Ama bu eserlerin kıymeti de hiç azalmadı. Aksine kültürden anlayanların kütüphanelerini süslemeye başlamıştı. Ansiklopedi, gönüllü bir gurubun yüreğinde eski tahtını kurmuştu. Bugün her münevverin evinde on ciltlik Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi bulunuyor.
İhsan Işık, bugünlerde yine çok değerli ansiklopedileri kültür hayatımıza kazandırmış bulunuyor. Türkiye Ünlüleri Ansiklopedisi. Altı ciltlik bu ciltli ve zarif eserin önsözünde müellifinin mütevazı önsözünü okuyoruz. Işık şöyle diyor: "Türkiye'nin tarih boyunca siyasal ve kültürel hinterlandında yetişmiş ünlü kişileri tanımak birçok bakımdan gereklidir. Her şeyden önce, çoğu dünya çapında başarılara imza atmış ünlülerimiz olduğunu bilmek başarılarının mahiyetini ve sonuçlarını öğrenmek, tarih ve kültür bilincimizin büyük bir ihtiyacıdır. Bu bilinç ise bir milletin var olmaya devam etmesi için can suyu özelliği ve değerindedir." Işık, bu bilgilerin gençlerimiz açısından çok daha önemli olduğunu vurgulayarak, "Ülkemizin geleceği açısından en büyük öneme sahip olan gençlerin, hayata hazırlanırken; aile, çevre, eğitim sistemi ve medya yoluyla kendilerine örnek gösterilen insanlardan büyük çapta etkilenmekte, onlara benzemeye çalışarak başarılı olacaklarını düşünmektedirler. Bu bakımdan, toplumda başarılı ve saygın bireyler olabilmeleri için gençlerimize ülke ve dünya çapında başarılara imza atmış ünlü şahsiyetlerimizi tanıtmak, gençlerimiz ve ülkemiz için yapılabilecek en iyi işlerden biridir. Bu bilgiler, gençlerimizin özgüvenlerini arttıracak ve gelecekte o başarıların benzerlerini ortaya koymalarını sağlayabilecektir." demektedir. Diğer eserlerinde olduğu gibi İhsan Işık'ın bu ansiklopedisinde de hiçbir siyasi ayırım yapılmamış, günlük politika aşılarak bütün değerlerimizin objektif bir biçimde tanıtılmasına özen gösterilmiştir. Bu bakımdan tereddüde düşmeden bu ansiklopedilerden istifade edebilirsiniz. Yazarın beş ciltlik Diyarbakır Ünlüleri Ansiklopedisi de çok kıymetli bir çalışma olarak göz dolduruyor. 'Google Baba'da da sanal ansiklopediler çok, ama güvenilir mi onu tam diyemem. Biz yine de raflarımızı ansiklopedisiz bırakmayalım derim. (0 312 2298884 www.yelkovanajas.com.tr)
.
Edirne Defterleri
Mehmet Nuri Yardım
23.07.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Tezyinî sanatlarımızın tanıtılmasında ve yaygınlaşmasında en çok emeği geçen ressam ve müzehhip Ord. Prof. Dr. A. Süheyl Ünver, ülkemizde özellikle tezhip ve minyatür sanatlarının sevdirilmesinde mühim hizmetleri olmuştur. O hayatını gelenekli sanatlarımızın ihyasına adamış bir abide şahsiyetti. 'Bir müze adam' olan Ünver, eskilerin 'hezarfen' dedikleri 'bin hünerli' sanatkarlardandı. Bir akademi, bir üniversite gibiydi. Tıp doktoru ve tarihçisi, sanat tarihçisi, etnograf, ressam, nakkaş, müzehhip, şair ve yazardı. Unutturulan minyatür, tezhip ve nakış sanatlarını yeniden hafızamıza ve hayatımıza kaydetti. Bıraktığı eserler ve tuttuğu defterlerle 'hayır defteri' her zaman açık duruyor.
Süheyl Ünver (1898-1986) İstanbul'da doğdu ve çok sevdiği bu şehirde vefat etti. Medresetül Hattatîn'e devam ederek hocası Yeniköylü Nuri Bey'den tezhip öğrendi. Necmettin Okyay'dan ebru, Hasan Rıza Efendi'den hat, Hoca Ali Rıza'dan resim dersleri aldı. Tıp sahasında önemli mevkilere geldi, büyük hizmetleri oldu. 1973'de emekli olduktan sonra da vefatına kadar sanatla uğraştı. İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi'nde minyatür hocası oldu. Topkapı Sarayı'nın 500 yıllık Nakışhanesi'ni ihya ederek burada öğrenci yetiştirdi. Mimarîden anlıyor, resim yapıyor, hat, ebru, minyatür ve tezhip ile uğraşıyordu. Âdeta bütün hayatını bu güzellikler kaplamıştı. Çizgilerden, renklerden, desenlerden, motiflerden oluşan renkli bir dünyası vardı. İyi bir hocaydı, verici, donatıcı, kuşatıcı ve zenginleştiriciydi. Herkese bir şeyler vermek istiyordu. Arşivini Süleymaniye Kütüphanesi ve Türk Tarih Kurumu'na bağışlamıştı.
İyi bir seyyahtı, İstanbul'u ve diğer tarihî şehirlerimizi karış karış gezdi, notlar aldı. 15 yabancı, 10'dan fazla yerli, ilmî ve tıbbî kuruluşa üyeydi. Yorulmaz araştırmacımıza bir çok ödül verildi. Başlıca eserleri İslam Tababetinde Türk Hekimlerinin Mevkii ve İbn-i Sina'nın Türklüğü, Anadolu Beylikleri ve Tıp Tarihimiz, Yılan Remzi ve Selçuklular Tababeti, ilim ve Sanat Bakımından Fatih Devri Albümü, Türk Motifi ve İstanbul Risaleleri.
Kendisini ziyaret etmiştim. Hoca o görüşmede, gelenekli sanatların yeniden ihya edilmesi ve bu yolda çaba harcanması gerektiğini söylüyordu. Orhan Okay, klasik sanatlarımızın dünden bugüne ulaşmasında Hoca'nın 'köprü' görevi üstlendiğini söyler. Mehmet Kaplan ise, "Süheyl Bey, bir değil on profesörün yaptığından daha fazlasını yaptı." der. Ahmet Hamdi Tanpınar, Beyazıt Camii önünde karşılaştığı Hoca'ya, "Süheyl, İstanbul sana emanet!" der, iki gün sonra da vefat eder.
Daha önce Süheyl Ünver'in Konya Defterleri ile Bursa Defterleri'ni neşreden Kubbealtı, şimdi de kültür hayatımıza Edirne Defterleri'ni armağan etti. Eseri yayıma hazırlayanlar Mine Esiner Özen ve Gülbün Mesara. Tasarım Ersu Pekin'e ait. Hazırlayanlar bir sunuş yazısı kaleme almış. Burada son derece çarpıcı bilgiler var. Ünver'in, 100'ü aşkın orijinal eser, risale ve kitap halinde 2 bin muhtelif dergi ve gazetelerde etüd, yazı ve makalesi, eski Türk resim ve tezhibine ait 5 bin adet el yapısı çoğu aslı gibi orijinal örnekleri bulunuyor. Batı, Arapça ve Farsça yayınları, makale ve özetler halinde 236 adet bibliyografisi mevcut. Ayrıca Süleymaniye Kütüphanesi'ni 2000'den fazla defter ve dosyası süslüyor. Edirne Defterleri işte bu muhteşem arşivin sadece bir parçası. Kuşe kağıda basılan eser, 271 sayfadan oluşuyor.
Bir kültür araştırıcısı, tarihçisi ve tetkikçisi olan Ünver, bu eserinde bizi zengin bir coğrafyada muazzam nakışlar, çizgiler, resimler, ışıklar, fotoğraflar ve sanat eserleri arasında gezdiriyor. Edirne'ye yürekten bağlı olan Hoca, "Edirne için yaşar." Başta Selimiye Camii olmak üzere sanatımızın seçkin eserlerini burada görür, inceler ve kaleme alır. Tarihî camilerin, çeşmelerin, medreselerin, külliyelerin, hamamların, köprülerin fotoğrafları, resimleri, krokileri, bilgileri bu defterlerde nakış nakış işlenmiştir. Cami hazirelerinde yatanların künyeleri çıkarılmış, merhumların makam ve mevkileri tespit edilmiş, minyatürler için açıklamalar yapılmıştır.
Hoca, Edirne'nin olağanüstü güzellikteki sivil mimari örneği olan evlerinin fotoğraflarını çekmiş, yanlarında açıklamalar yapmıştır. Edirne'de kaldığı süre içinde tuttuğu günlükleri okuyoruz. "EDİRNE- Sonbaharda Tabiat" başlıklı kartpostala açıklama yapmış, duygu ve düşüncelerini kaleme almıştır. "Bir İstanbul medeniyeti yaşatmışız. Bir Edirne medeniyeti vücuda getirmişiz." diyen Süheyl Bey, Edirneli kadınların zarafetini anlata anlata bitiremez. Sayfa 118'deki başlık:"Edirne Medeniyetinden Örnekler ve İntibalar." Selimiye için yazılan şiir… Mimar Sinan'ın temsili resmi… Edirne Sokullu Mehmed Paşa Hamamı önünde seyyar fotoğrafçıda çekilen fotoğraf… Tarih 21 Eylül 1960, arkadaki panoda ise "Edirne Hatırası" yazısı… Camileri, evleri, sokakları, mahalleleri, köprüleri, çeşmeleriyle Edirne. Eski Cami, Sokullu Mehmed Paşa Camii, Taşhan, Süleymaniye, Kirazlı Mescid, Muradiye, Cihannüma, Kuşçu Doğan Camii, Uzun Köprü, Keşan, Eski Saray, namazgah ve mezartaşları…
Tarihimizi sevenler, Edirne'ye hayran medeniyetimize aşık olanlar, mimarî mirasımızı merak edenler, Süheyl Ünver'in Edirne Defterleri'ni büyük bir zevkle okuyacak ve resimleri hayranlıkla seyre dalacaklardır.
.
Marmara Kahvesi
Mehmet Nuri Yardım
30.07.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Çocukluğumda şehrimizin köşe başlarında küçük ve sıcak kahveler vardı. Hele Güneydoğu'nun küçük şehirlerinde neredeyse bakkal sayısı kadar kahveler hizmet verirdi. İşsizlik çoktu ve boşta gezen erkeklerin neredeyse tamamı Anadolu'nun her tarafında olduğu gibi vakitlerini bu mekanlarda geçirirdi. Adı kahveydi bu yerlerin ama daha ziyade çay içilirdi, hatta neredeyse sadece çay. Küçük ahşap iskemleler insanların yakınlaşmasını ve sıcak sohbetini sağlıyordu.
Sonra İstanbul'a geldim. Fakültede okurken de kahveler vardı. Ama sandalyeler yüksek, insanlar birbirlerine biraz daha mesafeliydi. İlk sevdiğim kahve Koska'ydı. Edebiyat fakültemizin karşısında olan o sevimli yerde bugün artık Türkiye'nin tanınan ve sevilen genç edebiyatçıları bir araya gelirdik. Mustafa Armağan, Fatih Andı, Erol Ülgen, Rahim Tarım, Tevfik Ekiz ve diğer dostlarla buluşurduk. Sezai Karakoç'un ikindiden sonra oturduğu Beyazıt Caddesine bakan setüstü kahvesi de bizim için bir cazibe merkeziydi. Çünkü üstat orada sohbet ediyordu. Bizi bekleyen kahvelerimiz vardı. Sahaflar'ın önündeki Çınaraltı, Kapalıçarşı'daki Şark Kahvesi, Çorlulu Ali Paşa Medresesi'ndeki Erenler, Sinanpaşa Medresesi, Kızlarağası Medresesi, Türkocağı ve diğer buluşma mahfillerinin hepsi güzeldi, iyiydi ama Marmara Kahvesi'nin adı da, şanı da, yeri de farklıydı. O zaten efsaneleşmiş bir mekandı. Beyazıt Camii'nin bitişiğinde 1940'lı yıllardaki Küllük'ün devamıydı. Marmara ise yolun tam karşısındaki altında Beyaz Saray kitapçılarının olduğu yerdeydi.
Küllük, Çınaraltı ve Marmara'nın müdavimleri arasında Türkiye'nin adeta bütün üstatları, mütefekkirleri, sanatkarları, ilim adamları, yazarları bulnuuyordu. Necip Fazıl, Cevat Rıfat Atilhan, Osman Turan, Saib Atademir, Osman Yüksel Serdengeçti, İbrahim Kafesoğlu, Ziya Nur Aksun, Mehmed Niyazi, Hilmi Oflaz, Tarık Buğra, Mustafa Necati Sepetçioğlu, Ahmet Kabaklı, Nihal Atsız, Nurettin Topçu, Mümtaz Turhan, Ali Nihad Tarlan, Rasim Cinisli, Peyami Safa, Galip Erdem, Ali Fuad Başgil, Rahmi Eray, Refii Cevdet Ulunay, Kemal Tahir, Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu, Faruk Kadri Timurtaş, Hasan Basri Çantay, Sezai Karakoç, Mehmed Çavuşoğlu, Mehmet Genç, Erol Güngör, Nevzat Yalçıntaş, Mehmet Şevket Eygi, Dündar Taşer ve daha niceleri... Bu efsane güzelin son demlerine yetişmiştim. Artık üçüncü nesil Marmaratörler bu mekana takılıyordu. Biz edebiyat meraklısı gençler de bu son adada adeta kuğunun son şarkılarını dinlemeye giderdik. 80'li yıllardan mekan tenhalaşmıştı.
Basın İlan Kurumu üç yıldan beri Marmara Kahvesi'ni sembolik de olsa yeniden canlandırıyor. Her yıl 24 Temmuz Basın Bayramı dolayısıyla gerçekleşen bu kutlamalarda hem basınımızın hem de fikir ve sanat dünyamızın seçkin isimleri davet ediliyor, hatıraları paylaşılıyor. Geçen yıl Ayasofya'nın önünde gerçekleşen bu tören bu sene çok daha iyi bir mekanda, tarihî İstanbul Erkek Lisesi'nin bahçesinde yapıldı.
Basın İlan Kurumu ile Edebiyat Sanat ve Kültür Araştırmaları Derneği (ESKADER)'nin birlikte düzenlediği "Dünden Bugüne Babıali" paneli büyük ilgi gördü. "Marmara Kıraathanesi" levhasının önünde oturan fıkra muharrirleri, gazetelerin dününü ve bugünü hatıralar eşliğinde anlattılar. Yaklaşık iki saat devam eden sohbet toplantısı, kalabalık bir dinleyici kitlesi tarafından dikkatle takip edildi. Üstün İnanç, Gürbüz Azak, Etem Çalışkan, Mehmed Şevket Eygi, Engin Köklüçınar, Ergun Hiçyılmaz, Orhan Ayan, Metin Kazancı kısa konuşmalar yaptı. Gazetecilerin, yazarların habere, yazıya kısa bir ara vererek buluştuğu mekandaki toplantıda kelam ve kalemi ustaları semtin dününü ve bugününü anlattılar. Zaman zaman hüzünlü, bazen de neşeli dakikalar yaşandı.
Basın İlan Kurumu Genel müdürü Mehmet Atalay'ın ev sahipliğindeki geceye Avrupa Birliği (AB) Bakanı ve Başmüzakereci Egemen Bağış da katıldı. Türkiye'de medyanın düne göre daha iyi durumda olduğunu belirten Bağış, bütün gazetecilerin bayramını kutladı. Mehmet Atalay, Bakan Bağış'a günün anısı olarak taş üstüne işlenmiş bir "Babıali" plaketi takdim etti. Atalay yaptığı konuşmada Babıali'de bütün gazetelerin adeta birbirine komşu olduğu günlerde gündüz gazete köşesinden birbirleriyle kapışan kalem sahiplerinin, akşamları Marmara gibi mekanlarda buluşup sohbet ettiğini hatırlattı. Basının teknolojiye yenik düşüp semtten ayrılmasıyla bu tablonun yaşanmadığını belirtti.
Fehmi Koru'nun Adnan Çoban yönetimindeki fasıl heyetinin yanı sıra Yaşar Özel, Esat Kabaklı ve Züleyha Ortak sahne aldılar. Sevilen şarkılar ve türküler seslendirildi. Gecede ayrıca, 24 Temmuz'da doğan Fehmi Koru'nun doğum günü pastası eski Kültür Bakanı Atilla Koç tarafından kesildi. Program sahur yemeğiyle son buldu.
Panele, iftara ve geceye iş, sanat ve siyaset dünyasından katılan yüzlerce isim arasında bir kaçını zikredelim. Egemen Bağış, Zeynelabidin Erdem, Yaşar Özel, Esat Kabaklı, Muammer Yıldız, Mustafa Demir, Nevzat Bayhan, Servet Kabaklı, Mehmed Şevket Eygi, Hasan Karakaya, Erol Ülgen, Gazi Altun, Metin Eriş, Kemal Çiftçi, Mustafa Nadir Önay, Muammer Erkul, Mehmet Köşker, Nuh Albayrak, Ayhan İnal, Atilla Koç, Yavuz Bülent Bakiler, Fatma Ersem Yargıcı, Şerif Aydemir, Elif Sönmezışık, Ayşe Emine Sultan Çelik ve Mustafa Demirci.
Sahurla birlikte tamamlanan gece hakikaten muhteşemdi. Dostluklar tazelendi. Ben yıllardır görmediğim bazı arkadaşlarla görüştüm. Gecede şair, yazar ve fikir adamlarının "Küllük" ve "Marmara Kıraathanesi" ile ilgili sözlerini ihtiva eden panolar çok güzeldi. Bab-ı Âli gazetesi iyi hazırlanmıştı. Gazetenin 3. sayısında Üstün İnanç, Yavuz Bülent Bakiler, Mehmet Atalay, Muhittin Nalbantoğlu, Abdurrahman Dilipak ve Beşir Ayvazoğlu'nun yazıları okunuyordu. Bir Babıali sevdalısı olan Mehmet Atalay'ın üç yıldır söylediği önemli söz inşallah bir gün tahakkuk eder: "Basın yeniden Babıali'ye dönebilir." Tabii bu temenniyi herkesin canü gönülden istemesi, desteklemesi gerekiyor.
.
Mustafa Miyasoğlu
Mehmet Nuri Yardım
06.08.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Yazar, şair ve fikir adamı Mustafa Miyasoğlu vefat etti. Cuma günü kalabalık bir cemaat tarafından önce Fatih Camii'nde cenaze namazı kılındı sonra da Eyüp Sultan Mezarlığı'na ebedî aleme ve hakiki mekana uğurlandı. Bu vefat haberini, yerli, millî ve dinî basın geniş şekilde verdi, ama değerlerimize yabancı mevkuteler her zaman olduğu gibi kendilerine yakışanı yaptılar, bu kaybı duymadılar, bu hadiseyi görmediler, bu acıdan bahsetmediler. Çünkü onlar bazen sağır, bazen kör bazen de dilsiz, yüreksiz ve hissizdirler.
Edebiyat ve düşünce dünyamızda önemli yeri olan Miyasoğlu'nun kısa süre içinde rahatsızlanması ve beklenmeyen vefatı çok sarsıcı oldu. Hakka yürüyüşünden önce Şerif Aydemir ağabeyimizle birlikte hastanede kendisini ziyaret etmiştik. Miyasoğlu'nu gençlik arkadaşı olan Cumhurbaşkanı Abdullah Gül de hastanede ziyaret ederek vefasını göstermişti.
1946 yılında Kayseri'de doğan Miyasoğlu, ilk ve orta öğrenimini burada tamamladıktan sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde okudu. On yıl liselerde öğretmenlik, 12 yıl da üniversitede hocalık yaptı. 1988-92 yılları arasında Pakistan'ın İslamabad şehrindeki Yabancı Diller Enstitüsü'nde yardımcı profesör unvanıyla görevlendirildi. Büyük Doğu ekolünden olan yazar, üstat Necip Fazıl Kısakürek'in yakın çevresinde bulundu. 1966 yılından beri şiir yanında deneme, hikaye, tiyatro ve roman türlerinde de eser veren sanatçı, pek çok dergi ve gazetede kültür ve sanat yazıları yayınladı, şiir ve romanlarıyla armağanlar kazandı. Türkiye Millî Kültür Vakfı özel armağanını kazanan Hicret Destanı adlı şiiri Dr. Muhammed Harb tarafından Arapçaya çevrildi. Ayrıca başka şiir ve hikayelerinin de İngilizce, Arapça ve Urduca çevirileri yurtdışında yayınlandı. Samsun, Ankara ve Kahire üniversitelerinde eserleri üzerine tezler hazırlandı. 1980'li yıllarda Suffa Kültür Sanat Yıllıkları'nı hazırladı, bazı gazetelerde kültür sanat sayfası danışmanlığı ve yazarlığı yaptı.
Miyasoğlu'nun ilk şiiri 1966'da Kayseri'de yayımlanan Filiz dergisinde çıktı. Şiir ve yazıları Hisar, Türk Edebiyatı, Edebiyat, Mavera, Millî Gençlik, Yeni Sanat, Sedir dergilerinde yayınladı. Suffe Yayınları'nı kurarak Suffe Kültür Yıllığı'nı yayınlamaya başladı. Şiir, hikaye ve romanlarında millî kimlik arayışına yöneldi, toplumda değer çatışmalarını ağırlıklı olarak işledi. Bazı yazı ve kitaplarında Semih Güngör imzasını kullandı. Şiirleri: Rüya Çağrısı, Devran, Hicret Destanı, Şiirler, Bir Gülü Andıkça. Hikayeleri: Geçmiş Zaman Aynası. Romanları: Kaybolmuş Günler, Dönemeç, Güzel Ölüm, Bir Aşk Serüveni. Biyografileri: Necip Fazıl Kısakürek, Asaf Halet Çelebi, Ziya Osman Saba, Haldun Taner. Antoloji: Çağdaş İslamî Şiirler Antolojisi. Denemeleri: Edebiyat Geleneği, Devlet ve Zihniyet, Muhacir, Roman Düşüncesi ve Türk Romanı.
Şair, romancı, hikayeci ve biyografi yazarı Mustafa Miyasoğlu İslamî duyarlılığı çağdaş edebiyatımıza yansıtan bir yazı ustasıydı. Geleneği yaşatmak ve çağdaş edebiyata taşımak için bir şuur mücadelesi veriyordu.
Şiir, hikaye, roman, tiyatro, deneme, araştırma ve biyografi dallarında kıymetli eserler verdi. Uzun seneler sanat edebiyat dergilerinde ve günlük gazetelerde yazılar yazdı. Son çalışması Hace-i Evvel Ahmet Midhat Efendi hakkındaydı. Mehmed Niyazi Bey'den öğrendiğimize göre Mimar Sinan romanına başlamış ama tamamlayamamıştı. Aslında Miyasoğlu da üretkenliğiyle, bana göre günümüzün Ahmet Midhat Efendi'si sayılabilir.
Miyasoğlu roman, hikaye, şiir, tiyatro, deneme, biyografi ve portre dallarında kıymetli eserler verdi. Bir kütüphanenin raflarını dolduracak kadar kitabı kültür hayatımıza kazandırdı. O bir romancı kimliğine sahip olduğu kadar iyi bir hikayecidir de. Bir deneme ustası olduğu kadar mükemmel bir portre yazarıdır da. Gazetelerdeki köşe yazıları ve dergilerdeki araştırma, inceleme ve makalelerinin derlenip toparlanması ve kitaplaşması gerekiyor.
Mustafa Miyasoğlu İslamî dünya görüşünün edebiyatta sözcülüğünü üstlenmiş bir misyon adamıydı. Büyük Doğu Mektebi'nden yetişmişti ve bu ekolün önde gelen isimlerindendi. Üstad Necip Fazıl'ın hatırasını her zaman ve mekanda yaşatıyordu. Kadirbilir ve vefalıydı. Kısakürek'in son yıllarda gündeme gelmesinde, şiirlerinin ve eserlerinin bu kadar yayılmasında ve okunmasında, Çile şairinin gençler arasında bu denli tanınıp sevilmesinde büyük emekleri, göz nuru ve alınteri vardır. Belki de en büyük pay sahibidir. Edebiyata bir bütün olarak bakan Miyasoğlu için Necip Fazıl'ın farklı bir yeri ve değeri vardı. Onun fikirlerinin ve sanat anlayışının özellikle genç nesiller tarafından anlaşılması, yaygınlaşması ve benimsenmesi yoluna adeta ömrünü adadı. Bu konuda bir biyografi kitabı ve onlarca makale kaleme aldı.
Kendisiyle 1985'li yıllarda birlikte çalıştık. Hem Türkiye gazetesi kültür sanat sayfasında hem de Suffe Kültür Sanat Yıllıkları'nda. Büyük azim, gayret, samimiyet ve himmet sahibiydi. Bıkmadan usanmadan anlatır, yazar ve yapılacak çalışmaları istekli olanlara gösterirdi. Yaşatılması gereken şahsiyetler hakkında biyografiler yazdı. Dede Korkut, Necip Fazıl Kısükerek, Ziya Osman Saba, Asaf Halet Çelebi, Haldun Taner ve Ahmet Mithat Efendi en çok önemsediği şahsiyetler arasındaydı.
İslamî dünya görüşüne bir köprü olarak gördüğü edebiyata, tutku derecesinde bağlıydı. Onun çalışkan ve üretken tavrı, etrafındakileri de etkilerdi. Teşvik ve yönlendirmeleriyle edebiyatımıza eserler kazandırdı. Son yıllarda Ömer Seyfeddin'le ilgilendi ve onun hikayelerini İngilizce ile Arapçaya çevirterek yayımlattı. Oğullarıyla birlikte kurduğu Konak Yayınevi'nde bütün eserleri, dostlarının kitapları ve Ömer Seyfeddin külliyatı yayımlandı.
Romanında bahsettiği gibi Mustafa Miyasoğlu güzel yaşadı ve hayatını "Güzel Ölüm"le tamamladı, sonra da sevdiklerinden ayrılarak ebedî aleme göç etti. Ardından güzel eserler, yazılar ve konuşmalar kaldı. Bunların yanı sıra vefalı bir eş ve üç güzel evlat bıraktı. Miyasoğlu kardeşler inşallah babalarının hatırasını edebiyat alanında yaşatacak ve babalarının hizmetlerine bıraktığı yerden devam edeceklerdir. Yazarımıza Allah'tan rahmet, ailesine ve yakınlarına sabır ve başsağlığı diliyorum. Kabri nur, mekanı cennet olsun. Ne diyordu Yahya Kemal: "Evvel giden ahbaba selam olsun erenler!"
.
Nil'in Çocukları
Mehmet Nuri Yardım
18.08.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Bugün Mısır'da büyük acılar yaşıyor, yaralanıyor, ölüyorsunuz. Çağdaş Firavunlar modern ve çirkin silahlarını üstünüze doğrultmuş. Hayata veda ederken siz öldürmüyorsunuz, kelime-i şehadet getirip sonsuzluğa gidiyorsunuz. Çünkü bir insanı öldürmenin bütün beşeriyeti öldürmek olduğunun idrakindesiniz. Son nefesinizi verirken bile işaret parmağınız dimdik. Masum bir Müslim olarak geldiğiniz dünyaya hakiki bir mü'min olarak veda ediyorsunuz.
İki karabatak için, üç ağaç için ayağa kalkan dünya kamuoyu, sesinizi duymuyor, feryadınıza kulaklarını tıkamış. Televizyonları kapkara, ajansları suskun. Bilmez misiniz ki, onlar hakikatte kör, sağır ve dilsizdirler. Onlar Müslümanların kanlarının akmasından dolayı rahatsız olmazlar, bundan sonra da olmayacaklar. Niçin sadece İslam coğrafyasında kan akıyor, bunu düşündünüz mü? Çünkü ezelden başlayan iman-küfür kavgasının devamıdır bu yüksek mücadeleniz.
Bütün istediğiniz biraz hürriyet, biraz nefesti. Bunu da size çok gördüler. Çünkü Batı'nın güdümünde, efendilerine sırnaşan ve sürekli onlara yaltaklanan kukla idareciler seçmediniz, suçunuz (!) büyüktü. İradenizle ehil yöneticileri tercih ettiniz, buna hakkınız yoktu. Seçemezdiniz, ortaya irade koyamazdınız, sadece işaret edilen hedeflere yürüyecek, emredileni yerine getirecek ve o yolda köleliğe devam edecektiniz. Ama siz çok oldunuz, insanlığınızı anlayıp İslam'ı kavradınız. Hürriyetin güzelliğini fark edip demokratik haklarınızı keşfettiniz.
Zanneder misiniz ki yalnızsınız. Ruhları, bedenleri ve bankaları satılmış birkaç kişi hariç bütün İslam alemi arkanızda, görüyorsunuz değil mi? Dünyanın dört bir yanından göğe yükselen duaları duyuyorsunuz eminim. Saraçhane Meydanı'ndaki tekbir sesleri Adeviye'ye ulaşıyor olmalı. Madem ki Rabbimizin emridir, "Müminler kardeştir" diye. Bu kardeşliğin hakkını vermek gerek. Yüreğimiz de sizinle gönlümüz de. Dualarımız da yanınızda gözyaşlarımız da… Unutmayın, Mısır Türkiye'nin kardeşi, Kahire İstanbul'un haldeşidir.
Sizin beyaz kefenlere sarılı civan şehitleriniz camileri doldururken sanmayın ki, İslam alemi kayıtsız, dünya lakayttır. Hayır, asla ve kat'a! Hem bütün Müslümanlar, hem de vicdan taşıyan insanlar o manzaraya kanlı gözyaşlarını akıtıyor, bilesiniz. Firavunlarınız istediği kadar cana kıysın, diledikleri kadar keskin nişancılar yerleştirsinler yüksek binalara. Gün gelir Rabbimin 'Kahhar' sıfatı tezahür eder, gözü dönmüş Nemrutların sarayları hak ile yeksan, yüksek binaları yerle bir olur, yerin dibine geçerler.
Bilirsiniz, zulüm hep olagelmiştir. Ama devam etmez, sonu gelmez. Zalimler, iflah olmaz, ilelebet gün yüzü görmez. "Zulümle abad olanın sonu berbad olur." Sabrediniz! "Men sabera, zafera", sabreden zafere ulaşır. Dedeleriniz de, ecdadınız da Firavunlara, Nemrutlara direndiler, ama muzaffer oldular. Gözyaşlarını kanlarına katık ettiler ancak tarihin şanlı sayfalarına isimlerini yazdırdılar. Devran böyle devam etmeyecek, hunharlıklar artarak sürüp gitmeyecek. Hayır, gün gelir tefessüh etmemiş vicdanların sahipleri de ayağa kalkar, isyan eder ve başınızdaki ceberutları alaşağı ederler. O vicdansız, imansız, akılsız ve ruhsuz yöneticiler de ailelerine, milletlerine yüz karası olarak kirli bir hayatı yaşayıp iğrenç bir şekilde çeker giderler.
Ey Nil, güzel Nil, coşkun Nil, 'Cömert Nil'… Sen nazlı nazlı akmana bak yine. Biliyorum bugünlerde kederle, hüzünle, hatta kahırla akıyorsun. Çocukların Kahire'de can verirken sen mutlu olabilir misin? Suyundan içen çocuklar kara toprakları boylarken, üstünden geçenler kefenlere bürünürken o eski neşeli ve neşveli halin elbette bugün yok.
Biliyorum, seni Garbın hükümranları üzmüyor. Onlar zaten ezelî husumetlerini, kindarlıklarını gösteriyorlar. Düşmanlıklarını aleni biçimde ortaya koyuyorlar. Hayır, seni asıl kahreden dost bildiklerin, Müslüman bellediklerindir. Sözümona Müslüman krallardır. Her şeylerini kiraya vermiş, satmış hainlerdir. Üzülme gün olur bu günler de geçer, sen akmana bak şirin Nil.
Kahire sokaklarında zulme direndikleri, baş eğmedikleri için direnen çocuklarının o tertemiz kanları sana da ulaştı mı, o kırmızı mübarek sular mavi sularına karıştı mı? Üzülme artık, çünkü mübarek suyun daha da kutsallaşmıştır inan. Asırları gördün, çağları devirdin ama bundan sonra en büyük tarihî olaya da tanıklık edeceksin koca Nil, aziz Nil!
Mısır'ın bugün yakılan camileri, yıkılan çarşıları, yok edilen sokakları, harap edilen binaları yine imar edilecek, yine ayağa kalkacak elbet ülke. Çocukların yine kıyına gelecek ve senden berrak sular içecek. Kimbilir belki de suyuna karışan kan rengini fark edecek, maziye dalacak, mukaddes cihatta kaybettikleri anne babalarını, ablalarını, ağabeylerini, dostlarını ve arkadaşlarını hüzünle anacaklardır. Belki kan karışmış o güzelim suyuna birkaç damla da gözyaşı dökülecek. Su, kan ve gözyaşı birlikte, daha güçlü bir şekilde ebediyete doğru yol alacaklar Zulme karşı daha coşkulu biçimde gürül gürül akacaksın.
Hatırlar mısın ki, daha kısa bir süre önce bütün çocukların çevrende dolanıyordu. Minik yavrular, yere serili kilimlerin üzeride oturup ak sakallı dedelerinin binbir gece hikayelerini, peygamber kıssalarını dinliyordu. Gençler zafer şarkıları ve içli türküler söylüyordu. Anneler çocuklarını uyuturken ilahiler terennüm ediyordu. Bugün o saadet çağlarını arıyorsun biliyorum. Huzur devrini, sükûn demini anıyorsun, hissediyorum. Ama bu fetret devri, bu kara günler inan geçecek, silinip tarihin kara sayfalarına geçecek. Zalimler şenaatleriyle, mazlumlar şerefleriyle yad edilecek. Hak yerini bulacak, nehirler yine asıl yatağına akacak.
Sevgili Nil, nice devirler sürdün, nice çağlar gördün. Firavunların kahreden zulümlerine şahit oldun, Nemrutların alçaklıklarının tanığı oldun. Ama çok kalmadı, bu acılı günler de elbette geçecek. Biliyorum geceler çok karardı, ama çok kararan gecelerin sabahı da pek yakın olur. Sen yeri geldi ilahlık taslayan Firavunları hak ettikleri şekilde boğdun, insanlığa muştu olan masum Musa'ları ise taşıyıp sahil-i selamete çıkardın. Selalar okunuyor Mısır'ın her yerinde, cenaze namazları kılınıyor Kahire'de, yeryüzünde. Ama hemen ardından uzaktan uzağa bir nur sarıyor dünyayı, görüyor musun. Yanık bir ses yankılanıyor içten içe, duyuyor musun: "Allahü ekber, Allahü ekber…."
.
Zulme rıza\u2026
Mehmet Nuri Yardım
20.08.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
"Zulme rıza zulümdür." buyrulmuş. Buna itirazı olan var mı? Bir başka güzel söz: "Bir kötülük gördüğünüzde elinizle, elinizle olmazsa dilinizle engelleyin. Bunları da yapamıyorsanız hiç olmazsa kalben buğzedin. Bu ise, imanın en zayıf halidir." Dünyanın gözü önünde, herkesin tanık olduğu bir zulüm yaşanıyor Mısır'da. Çağdaş Firavunlar, Nemrutlar, diktatörler halkını kesip biçiyor, yüksek binaların çatılarına yerleştirdikleri keskin nişancılara ateş açtırıyor. Bu alenî, vahşi, gayr-ı insanî saldırılar karşısında kılları dahi kımıldamayanlar var. Keder duymayan, üzülmeyenler var. Bunlar sözümona 'insan' sıfatıyla ortalıkta dolanıyor, toplumda gamsız biçimde yaşayabiliyor.
İşin en vahim tarafı şu ki, millî ve manevî konularda hassasiyetini bildiğimiz kişilerin, kesimlerin Mısır'daki olaylara neredeyse tarafsız, hatta ilgisiz kalışlarıdır. Zaten Türkiye'de şöyle temel bir açmaz vardır. Doğu Türkistan, Karabağ, Kırım, Kerkük gibi bölgelerde acılar yaşandığında ülkemizde sadece milliyetçi kesim ayağa kalkıyor, olayları eleştiriyor. Öte yandan Ortadoğu'da, Filistin'de, Tunus'ta, Mısır'da benzer katliamlar gerçekleştiğinde de bu sefer İslamî hassasiyeti daha fazla olan vatandaşlar cinayetleri lanetliyor. İkisi de çok yanlış. Bence vicdanı olan, imanı olan, aklı ve ruhu olan, kısacası insan olan herkes, nerede bir zulüm varsa ona karşı çıkmak, haksızlığa direnmek zorundadır. Bu cinayetler Mısır'da da işlense aynıdır, Doğu Türkistan'da da. Geçen bir yazar, "Gezi ruhu"ndan bahsediyor ve o parka dadananları Mısır'daki diktatörlüğe karşı çıkmaya davet ediyor. Yahu arkadaş! Hala anlamadın mı, Gezi Parkı bahaneydi. Ağaç önemli değildi, amaç başkaydı. Daha bunu ne zaman görecek, ne zaman anlayacaksın? Yoksa Gezicilerin en azından küçük bir kısmı Mısır'daki Müslüman kardeşleri için de ayağa kalkmaz mıydı? Antikapitalist Müslümanlar nerede? Yeşilciler, Ergenekoncular, Ulusalcılar, çevreciler, bazı sanatçılar nerede? Kış değil 'yaz uykusu'nda şimdi hepsi. Kimbilir Çeşme'de mi, Marmaris'te mi, Bodrum'da mı? Veya başka kuytu yerlerde, adalarda mı?
Son günlerde İslam İşbirliği Teşkilatı ve Genel Sekreteri Ekmelettin İhsanoğlu eleştiriliyor. Medyada ve kamuoyunda bu naylon teşkilatın ne iş yaptığı sorgulanıyor. Müslümanlar tıkır tıkır kesilirken örgütün hangi işlerle meşgul olduğu merak ediliyor. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan Bursa'da yaptığı konuşmada, "İslam İşbirliği Teşkilatı'nın aynaya bakacak yüzü kalmamıştır." demişti. Hükümet Sözcüsü ve Ak Parti Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Çelik de, Mısır'da katliama sessiz kalan İhsanoğlu için haklı olarak, "Böyle günlerde sesini yükseltmeyecek de ne zaman yükseltecek?" diye sordu. Twitter'dan mesaj atan Çelik, katliama sessiz kaldığı için eleştirdiği İhsanoğlu'na, "İslam İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreteri Prof. Dr. Ekmelettin İhsanoğlu'nun ne iş yaptığını bilen var mı? Bu zat, darbeden sonra Mursi'yi suçlamıştı. İhsanoğlu'nun Genel Sekreter seçilmesi için sayın Cumhurbaşkanımızın ve Başbakanımızın büyük çabalarını hatırladıkça 'yazık' diyorum. İİT böyle günlerde sesini yükseltmeyecek de ne zaman yükseltecek? Yoksa teşkilatta herkes parası kadar mı etkin? Yoksa General Sisi'ye giden paralarla İİT'nın suskunluk kaynağı aynı mı? Danimarka'nın, Hollanda'nın sesi İİT'den daha gür çıkıyorsa bu ne iştir?" diye sordu.
Başbakan Yardımcısı Bekir Bozdağ da, pasif kalan teşkilatı suçladı. Mısır'da ordunun yönetime el koymasının ardından yaşanan katliamın durdurulması için yetersiz davranmakla suçlanan İhsanoğlu hakkında Bozdağ şunları söyledi: "Her gün yüzlerce insanın katledilip toprağa verildiği bir coğrafyada İslam örgütlerinin etkin bir tavır ortaya koyması gerek. Şu vakit Mısır'da sesini yükseltmeyen bir teşkilat varlığını inkar etmiş olur. Teşkilatın katliamlara karşı yaptığı bir açıklama var mı? Eğer ben genel sekreter olsaydım İslam ülkelerini toplayıp medyanın huzurunda olanlara karşı işbirliği çağrısı yapardım. Eğer başarılı olamazsam 'Tarih önünde böyle bir onursuzluğunu içime sindiremem' deyip istifamı basardım. İİT'nin adında İslam var ama 'tık' yok. İİT ve Arap Ligi sınıfta kalmıştır. İİT, kralların çıkarlarının teşkilatı değildir. Mısır'da ve Suriye'de öldürülenler, gayrimüslim olsaydı bütün dünya yine canlı yayından seyreder miydi?"
İslam İşbirliği Teşkilatı, İslam dünyasının hak ve çıkarlarını korumak amacıyla 25 Eylül 1969 tarihinde kuruldu. 57 ülkenin üye olduğu teşkilatın merkezi, Suudi Arabistan'ın Cidde şehrinde. Teşkilat kararları büyük ölçüde Suudi Arabistan'ın baskılarıyla şekilleniyor. Bütçe ise, Sisi'yi 'kahraman', darbeye karşı çıkıp demokrasiyi savunanları ise 'terörist' olarak gören Suudi Arabistan tarafından karşılanıyor.
Haklı olarak büyük eleştirilere hedef olan İhsanoğlu, yaptığı açıklamada kendini savunmaya çalıştı ama hiç kimseyi ikna edemedi. Twitter hesabından açıklama yapan İhsanoğlu şöyle dedi: "Her şeyden önce üye devletlerin ortaklaşa belirdiği politikaların sonucu olarak İİT'nin tavrı ortaya çıkar. Mısır konusunda girişimde bulunduk. Şahsen herkesin söylediğinden daha fazlasını söylemeye hakkı olan ama bu pozisyonda bulunan biri olarak müşterek bir karar olmadığı sürece açıklama yapmak için devletlerin konsensüsünü ve mekanizmaların harekete geçirilmesini beklemem lazımdır."
Sayın Ekmelettin İhsanoğlu, siz Mısır'da büyümüş bir Türksünüz. Rahmetli babanız, İstiklal Marşı şairimiz Mehmed Âkif Ersoy'un en yakın dostuydu. Âkif, yazdığı Kur'an-ı Kerim tercümesini babanıza emanet etmişti. IRCICA'da yönetici iken iyi hizmetlerde bulundunuz ve hep desteklendiniz. Çocukluğunuzun geçtiği Mısır sokaklarında bugün Müslüman kardeşlerinizin kanı akıyor. Buna sessiz kalamaz, bir şey olmuyormuşçasına davranamazsınız. 57 İslam ülkesinin vicdanı nasır tutmuşsa, o zaman siz gerekeni yapın ve görevinizden derhal istifa edin. Bu davranışınızla, diktatörlere karşı durduğunuzu, zulme boyun eğmediğinizi, kimsenin piyonu olmadığınızı gösterin. Makamlar fanidir, bilirsiniz. Mazlumların, masumların safında yer alın, zalimlerin değil. Bu istifanızla, Türkiye'deki ve İslam dünyasındaki bütün Müslümanların gönlünde ve yüreğinde yeniden taht kurabilirsiniz. Bekliyoruz.
.
Ben Suriyeli Çocuk
Mehmet Nuri Yardım
25.08.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Bana adımı sormayın. Artık ne anlamı var ki? Ali de olabilirim Ömer de. Hamza diye de çağırabilirsiniz Ammar da. Ayşe de diyebilirsiniz Fatma da, Zeynep de, Esma da. Bana sadece Suriyeli çocuk demeniz kafi. Yaşımı da sormayın sakın. 2 yaşımda da olabilirim, 5 yaşımda da. Hatta 13 yaşıma da basmış olabilirim. Ama öyle acılar gördüm ki, çocukken genç oldum, sonra olgunlaştım, ardından yaşlandım. Savaş ve barut kokuları arasında geçti bütün ömrüm. Misket niyetine gerçek kurşunlarla, mermilerle oyunlar kurduk arkadaşlarımla. Bazen bulduğumuz bombalar patladı aniden. Kırlarda dolaşırken mayınlara bastık farkına varmadan. Kimi arkadaşlarım öldü, kimi de sakat kaldı.
Ben Suriyeli çocuk. Daha dün İsrail'in bombaları yağıyordu üstümüze. Hayatımızdan hep endişeliydik. Sonra diğer acılar kavurdu bizi. Kendi insanlarımız hedef seçti bizi bu sefer. Kovulduk, vurulduk, öldük. Sürgüne uğradı akrabalarımızın çoğu. Irak tarafına geçtiler apar topar. Eşek üstünde birkaç kap kacak. Elde testi, seccade, kilim, biraz da yemek. Mısır'daki kardeşlerimize ağladık uzun süre. Onlar da bizim yaşadıklarımızı yaşadılar, kanlı gözyaşlarını içlerine akıttılar. Babam diyor ki: "Allah'ın izniyle kimse bize bir şey yapamaz. Osmanlı'nın çocukları yanımızda, Türkiye bizi destekliyor."
Gece yarısı Batı Guta'da, evimizdeyiz. Çevreye uğursuz bir hava hakim. Bir felaketin habercisiymişçesine tepelerden derin uğultular geliyor. Az sonra hareketlilik başlıyor. Roket seslerinden kulaklarımız sağır olacak sanki. Arkadaşlarımızla birbirimizi duyamıyoruz artık. Birbirimize sokulduk, birbirimizin ellerini tuttuk. O an bütün oyunlarımızı unuttuk, oyuncaklarımız da zaten bizi terk edip gitti. Biz küçükler, oturup büyükleri dinliyoruz. Kavgadan, savaştan, kıtlıktan, yokluktan, soğuktan bahsediyorlar. Yüzlerde hep aynı endişe: "Esed ne zaman vuracak?" Kim bu Esed? Bizim başımızdaki kişi mi? Bizi niçin vuruyor? Başımızda liderse bize niye düşman? Niçin düşmanlarını bırakıp biz evlatlarına saldırıyor? Duyuyorum, görüyorum, bazı İslam ülkeleri de gaddar Esed'i destekliyormuş. Ama niçin, bizi acımasızca katletsin diye mi? Nasıl olur da Müslümanlar zalime destek olurlar?
Halbuki daha düne kadar Suriye güzel bir ülkeydi. Şam da tarihî bir şehir. Berrak bir havası, nefis suları vardı. Camileri ve türbelerini insanlar ne çok severdi. Irak'tan, Türkiye'den, Lübnan'dan gelenler önce tarihî yerlerini gezerdi. Ben ise şekeri severdim en çok, aranan sorulan 'Şam'ın şekeri"ni. Ama artık şeker yemeyeli yıllar oldu. Savaş hayatımızı tamamen tatsızlaştırdı. Artık şekerin tadını da, şeklini de büsbütün unuttuk. Sahi şeker nasıl bir şeydi?
Gece hava karardığında gökyüzünde uçaklar geçti üstümüzden. Bombalar bıraktılar sonra. Rus yapımı Grad füzeler atıldı tepemize. Sonra geçip gittiler, sesleri kesildi semadan. Ama bıraktıkları bombalar az sonra korkunç bir şekilde infilak etti yerde. Bir toz bulutu kalktı her yandan. Yangınlar çıktı ardından, feryatlar yükseldi dört bir tarafa. Eskiden masmavi semayı ne çok severdim oysa. Uçurtmalar uçururduk şehrin kır bölgelerinde. Şimdi gökyüzüne bakmak bile istemiyor canım. O gökyüzünden bize zulüm akıyor çünkü, kurşun yağıyor, bomba yağıyor habire. Minnacıkken, gece damlarda yatarken yıldızlarla eş tutardım gelip geçen uçakları. Onlar da bir ışık kümesiydi gözümde yanıp sönen. Sonra soğudum hepsinden. Her geçişleri bize kan, acı, feryat figan, ölüm getirdi.
Üstümüze atılan bombalardan kurtulmak için sığınaklara kaçtık. Sığındığımız yer karanlık, dar ve havasız. Ama ölmekten iyi elbet. Gece boyu gözümüze uyku girmedi. Bütün komşularımızla birlikte neler olup bittiğini konuştuk saatlerce. Sarin gazı atabilirmiş düşman? Ama niçin, onlara ne yaptık biz? Düşmanlara bir kötülüğümüz dokunmadı ki. Geceyarısı bir gaz doldu sığınağımıza. Nefes alamaz olduk. Gözlerimiz niçin kızardı, arkadaşlarımın gözbebekleri neden küçülüyor? Ali ve Ayşe niçin kusuyor? Ciltleri nasıl da dökülüyor Hamza ve Abbar'ın. Bu ani ishal nereden çıktı şimdi? Nefes alamıyoruz? Annelerimiz çığlık atıyor, elbiselerini parçalayıp ağzımıza tıkıyor.
Emeviye Camii'nden sela mı okunuyor acaba? Ellerim, kollarım, yüzüm niçin bembeyaz, bir uyuşukluk sardı bedenimi. Neden nefes alıp veremiyorum? Kapıda görünen bu heybetli adam kim? Melekü'l Mevt mi geldi bize? Korkunç diyorlardı onun için. Bana hiç öyle görünmedi ki. Beni ve diğer çocukları hüzünlü bir yüzle süzdü, sonra gözleri nemlendi. Ağlıyor mu ne. Ama niçin? Bir melek gözyaşı döker mi hiç, bilmem ki.
Gözlerim kapanıyor anne, baba ellerim üşüyor. Bir meydana açıldı bu dar kasvetli yollar. Gece boyu dehlizdeydik. Ama bir ışık görünüyor koridorun öte ucunda. Yavaş yavaş o nura doğru gidiyorum. Allahaısmarladık anne, hakkını helal et baba. Elveda sevgili kardeşlerim, can arkadaşlarım. Gazze'den, Urumçi'den, Bosna'dan, Grozni'den, Karabağ'dan, Kerkük'ten, Kahire'den, Bağdat'tan, Arakan'dan başka çocuklar da o geniş meydanda beni ve diğer Suriyeli çocukları bekliyor. Sisi'leriniz, Esed'leriniz size Mübarek olsun ey insanlar! Biz Cennet kuşu olmaya gidiyoruz, kirlettiğiniz bu dünya size kalsın!
.
Üç Dilli Şehir
Mehmet Nuri Yardım
01.09.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Doğduğum topraklarda üç dil konuşulurdu. Bu lisanları konuşanlar birbirini sever sayardı. Şehrin yerlileri Arapça bilir ve konuşurdu. Ta okula başlayana kadar çocuklar bu lisanla derdini anlatır, meramını ifade ederdi. Mektep sıralarında Türkçe öğrenilirdi. Türkçe büyük bir zevkle konuşulur ve artık evde iki lisan geçerli olurdu. Mezralardan, köylerden, kasabalardan şehre insanlar gelirdi. Büyük çoğunluğu Kürtçe konuşurdu. Halde sebze meyve satanlar, katırlar üstünde ormandan odun getirenler bu farklı dili konuşurdu.
Şehirde üç dili de bilen ve konuşan insanlar vardı. Mesela benim babam. Ayakkabı tamircisiydi. Küçük yaşlarımdan itibaren sefertasımı alıp yanına, dükkana giderdim. Yaptığı tamir işlerini seyrederdim. Sefertası, Halim Selim Efendi ve Yıldızlarla Uyumak kitaplarımda onu anlattım. Üç dille konuşan insanlarla hep iyi geçinir, onları hiç kırmazdı. Köylerden gelenler bazen parasız olurdu, işlerini ücretsiz yapardı. Hemşehrileri borçlarını sonra da ödeyebilirdi.
Üç kültür, üç dil, üç yaşama biçimine sahip olan bu insanları birbirine sımsıkı bağlayan ortak kementler vardı. Bu payandalar geleneklerdi, komşuluk ilişkileriydi, insanî davranışlardı, İslamî hassasiyetlerdi. Camilerde aynı saffı tutardı hepsi de… Aynı imamın arkasında el bağlar, aynı sureleri dinler, türbelerin önünde aynı duayı ederdi. Birbirlerine saygıları da vardı, sevgileri de… Onları birbirine kenetleyen sağlam bağ inançtı. Hepsi de iyi Müslüman'dı.
Gün oldu bu yürek beraberliğini, bu ruh kardeşliğini, bu gönül dostluğunu hazmedemeyenler, kıskananlar çıktı, araya nifak tohumları saçtılar. Farklı dilde konuşanların ayrı insanlar olduklarını öne sürdüler. Bu iddia yalandı. Çünkü hepsi de aynı kaygıları taşıyor, aynı sevinçleri paylaşıyordu. Mabedlerde aynı ilahileri dinlerken gözleri nemleniyor, düğünlerde yürek tellerine dokunan aynı türkülerle coşuyor, ölü evlerinde aynı hüznü yaşıyorlardı.
Bu kardeşlik köprülerini atmak, bu birlikteliği bozmak için hain eller devreye girdi. Uğraştılar, arayı bozdular, kardeşi kardeşe kırdırdılar. Aynı inancın mensubu olanları birbirlerine düşman etmek istediler. Kısmen bunu sağladılar da. Ama daha sonra oyun fark edildi. Hain tuzakları görenler, hatalarını anladılar. Şimdi o topraklarda kardeşlik türküleri yeniden söyleniyor.
İşte barış ve huzur ortamının büyük ölçüde Doğu'da ve Güneydoğu'da sağlandığı şu sıralarda Siirt Valiliği'nin öncülüğünde İstanbul Feshane'de düzenlenen "Siirt Günleri" bu açıdan büyük önem ve anlam kazanıyor. "Üç Dilli Kardeş Şehir" sloganıyla anılan "Siirt Günleri" dolayısıyla Feshane dolup taşıyor. Her şey 'Siirt aşkına' yapılıyor. Yıllardan beri bir araya gelmeyen dernek ve vakıflar, Feshane'de sırt sırta, omuz omuza. Halk oyunları oynanıyor, şiirler okunuyor. Manevî değerler anlatılıyor. Paneller düzenleniyor, resim sergileri geziliyor. Yörenin yemekleri, büryan kebabının lezzeti tadılıyor. Pervari balının şifası dile getiriliyor. Zivzik narının farkı ifade ediliyor. Otlu peynirin besleyiciliği dillendiriliyor. Siirt seccadesindeki tiftik yününün sıcaklığı sarıyor dört bir yanı. Sedirlerde sohbetler yapılıyor, muhabbetler ediliyor. Yazarlar okuyucularına kitaplarını imzalıyor.
Perşembe günü başlayan şölen, bugün sona eriyor. Siirt Valisi Ahmet Aydın ve ekibi çok hayırlı bir hizmeti gerçekleştirdi. Elbette Günler'e destek veren sanatçılar Şafak Sezer, Yeşim Salkım, Emirkan ve Hazal'ı da tebrik etmek gerek. Yazarlar Cumhur Kılıççıoğlu, Ahmet Arıtürk, İzzettin İçin, Emine Uçak Erdoğan, Nureddin Sancar, Ali Boran, Ahmet Maranki, Mesut Yılmaz, Haluk Sağlamtimur, Serkan Tekin, İhsan Süreyya Sırma, Yasin Aktay, Tarık Tufan, Fahri Aral ve Coşkun Aral, imza günlerine ve diğer faaliyetlere katkı sağladılar.
Gürbüz Saltabaş, Ayhan Mergen, Eyüp Güzel, Vedat Sağlam, Vehip Emrah, Sedat Özvural, Hıfzullah Eryeşil ve Zekeriya Butur gibi dostlar bu hayırlı hizmete koşturdular. Cuma günü Dursun Gürlek, Fatma Ersem Yargıcı ve Aslınur Akdeniz'le birlikte Feshane'yi gezdik. Coşkuya birlikte sükunet vardı. Tatlı bir telaş sarmıştı dört bir tarafı. Stantlarda insanlar güleryüzle ziyaretçileri karşılıyor, memleketin güzel ürünlerini anlatıyorlardı. Çaylar kahveler ikram ediliyordu sürekli. Koca salon bir sevgi ortamı içinde soluk alıp veriyordu.
Bugün Pazar ve Siirt Günleri'nin son günü. Öğleden sonra "Yazarlar Bölümü"nde olacağım. Gelecek ziyaretçilerle kitapları, kültürü, sanatı, medeniyeti konuşacağım. "Üç Dilli Kardeş Şehir" olmanın üstünlüğünü anlatmaya çalışacağım gençlerimize. Arzu eden okuyuculara da kitaplarımı imzalayacağım. Şenlikler, fuarlar, törenler, festivaller hepsi bir yana Siirt Günleri'nin çok farklı bir anlamı var. Bugüne kadar ayrıştırılmak istenen insanların ne kadar bir olduğu, bizden olduğu işte bu salonlarda görülüyor, hissediliyor, yaşanıyor. Evet hepimizin, bütün Türkiye'nin bu birlik ruhuna, bu gönül seferberliğine ihtiyacı var. Türkiye 81 vilayet ve bütün şehirlerimiz öz be öz kardeş. Üç dilli, beş dilli veya yedi dilli kardeş şehirlerimiz var şükürler olsun ülkemizde. Dosta düşmana şunu söylemeliyiz: Bu halimizle çok zenginiz. Hiç kimse hor bakmasın bize sakın, çeşit çeşit tatlı dillerimizle biz güzeliz.
.
Ayhan Songar
Mehmet Nuri Yardım
03.09.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Bir dalda derinleşen, bir sahada genişleyen ilim, kültür ve sanat adamları vardır. Ama bazıları da kendi alanlarında tanınır, belli bir şöhrete kavuşurlar lakin bu onlara yetmez, onlar farklı ilgi alanlarına da sahip olurlar. Değişik mesleklerde veya sanatlarda da başarılı olurlar. İşte geçmişte bu çok yönlü kişilere "hezarfen" denilirdi. Yani bin hünerli. Ayhan Songar da kanaatimce 20. yüzyıl Türkiye'sinin hakiki 'hezarfen'lerindendi.
Onun hekimliği, psikiyatri sahasında yaptığı yenilikler çok. Herkesin az çok adını duyduğu, kendisine hürmet ettiği bir şahsiyetti Songar. Cerrahpaşa Hastanesi'nde kurucusu olduğu Psikiyatri Ana Bilim Dalı'nın 34 yıl Başkanlığını yapmıştı. Hocası Mazhar Osman da öyle bir şöhreti yakalamış bir simaydı ve nükteleriyle edebiyatımızı renklendiriyordu. Hatta biraz aklından zoru olanlara "tam bir mazhar Osmanlık" derlermiş. Hocasının tahtına oturan ve hakiki bir hayrül halef olan Songar da ömrü boyunca tek başına bir şifahane olarak çalışmıştır. Yusuf Tuna bir şiirinde, "Gülünmeyecek söze gülüyoruz, / Tam Ayhan Songar'lık bir toplum olduk." demiştir.
Laleli'deki muayenehanesini bilirdim. Gece geç saatlere kadar orada hasta bakardı. Onu tanıyamayan bazı kişiler, gece geç saatlere kadar çalışmasını bir 'hırs' olarak telakki etmişler ve yanılmışlardır. Çünkü Ayhan Hoca hırslı ve paragöz bir insan değil aksine çok çalışkan ve gayretli bir insandı sadece. Başkaları gibi tembellik etmez, her dakikanın, her saniyenin Allah'ın kullarına birer emaneti olduğunun idrakinde çalışırdı. Himmetliydi. Vefatından sonra yaklaşık 30 öğrenciye burs verdiğini duyanlar şaşırdılar. Ayhan Hoca işte böyle cömert bir şahsiyet, başkalarını düşünen bir ahlak ve fazilet adamıydı.
Ayhan Songar maneviyata inanan bir hekimdi. Manevî telkinlerin hastalar için çok önemli olduğunu bilir ve bunu uygulardı. Hastalarına Bediüzzaman'ın Hastalar Risalesi'ni hediye edermiş. Prof. Dr. Mustafa Nutku, Ayhan Hocanın yakalandığı kanser hastalığının ilerleyen zamanlarında ölüm döşeğinde okuduğu kitabın, yanından ayırmadığı Hastalar Risalesi olduğunu söylüyor.
Ayhan Songar bir hezarfendi. Çok güzel fotoğraflar çekerdi. Bunların bir kısmı tanınmış şair, yazar ve ilim adamlarına ait olurdu. Necip Fazıl'ın da böyle güzel bir fotoğrafını çekmiş, üstat da fotoğrafın altına "Ruhumun fotoğrafını çeken Ayhanıma" sözlerini yazmıştı. Türkiye'de çağdaş psikiyatrinin kurucuları arasında olmakla birlikte bir çok hayırlı müessesede aktif olarak çalışıyordu. Türkiye Yeşilay Cemiyeti'nin Genel Başkanlığı'na seçilmişti. Başkanlığını merhum Ahmet Kabaklı'nın yaptığı Türk Edebiyatı Vakfı'nın kurucuları arasındaydı. Her zaman Kabaklı Hoca ile birlikteydi. Aydınlar Ocağı, Türkiye Milli Kültür Vakfı gibi kültür ocaklarının da kurucuları arasında bulunuyordu.
Ayhan Songar edebiyata bilhassa şiire çok meraklıydı. Fuzuli'den Necip Fazıl'a kadar bütün meşhur şairlerimizi ve onların iyi şiirlerini çok iyi biliyordu. Türkçede yapılan dil katliamına şiddetle karşı duruyordu. Müziğin hastaların tedavisinde etkili olduğunu iyi biliyor, Viyana'da Musiki Psikolojisi dersleri veriyordu. Nevzat Atlığ'ın yönettiği Devlet Klasik Türk Müziği korosunun AKM'deki konserlerini ise hiç kaçırmıyordu.
Adli Tıp Kurumu'nda uzun yıllar görev yapan Prof. Songar, bir dönem TRT yönetim kurulu üyesi oldu. Tercüman gazetesinde 1986 yılında başladığı haftalık köşe yazılarını Türkiye gazetesinde devam ettirdi. 1989'da önce haftalık, 1991'den 1997'ye kadar da günlük yazdı. Köşesinin adı 'sohbet'ti. Hakikaten okuyucularıyla adeta sohbet ediyordu. Öyle sıcak, samimi ve insanı etkileyen yazılardı. Bir çok dergide yüzlerce ilmî makalesi yayımlandı.
Ayhan Hoca'yı 1980'lerde tanıdım, Türk Edebiyatı Vakfı'nın Yeşilay İşhanı'ndaki merkezinde, Aydınlar Ocağı toplantılarında, Yeşilay meclislerinde ve bir çok kültür sanat mahfilinde gördüm, dinledim. Genelde akranlarıyla konuşur, yakından tanımadığı kişilere ise mesafeli duruyordu. Kabaklı Hoca'nın adeta sağ koluydu. Zaten vakfın ikinci başkanıydı. Doktor olan eşi Reyhan Songar Hanımefendi ile Çarşamba sohbetlerinin vazgeçilmez ikilisiydi.
Müziğe ilgisi büyüktü, sazlardan ud çalıyor, güfte yazıyor, beste yapıyordu. Ancak Hocaların Hocası Ayhan Songar'ın şüphesiz mûsikîmize en büyük hizmeti, Dr. Rahmi Oruç Güvenç gibi dünyaca tanınan bir sanatkarı milletimize kazandırmak olmuştur. Güvenç'in Cerrahpaşa'da yanında doktora yapmasını sağlamıştır.
Ayhan Songar'ın hayrül halefi ve yürüdüğü ulu yoldaki takipçisi yazarımız Prof. Dr. Sefa Saygılı bir vefa adamıdır. Hocasının vefatından sonra Ayhan Songar isimli güzel bir eser hazırladı. Eserde, büyük hekimimizi tanıyanların intibaları, hatıraları, duygu ve düşünceleri ile makalelerinden bir seçme bulunuyor. Sefa Hoca'nın teşvikleriyle Ayhan Songar için TZK Kültür Merkezi'nde çok güzel bir toplantı yapmıştık. Songar, 1981'de neşredilen Çeşitleme isimli eserinde muhtelif konulardaki düşüncelerini toplamıştı.
Türk Edebiyatı Vakfı Ayhan Songar'ın hatıralarını Ruh Hekiminin Hatıraları adıya yayımladı. Kitapta Neyzen Tevfik, Mazhar Osman, Fahri Celal Göktulga, Peyami safa, Nihad Sami Banarlı, Yahya Kemal, Fethi Gemuhluoğlu, Necip Fazıl, Faruk Kadri Timurtaş, Erol Güngör,Nevzat Atlığ ve Mehmet Kaplan ile ilgili çok ilginç hatıralar var. Songar, eserine Necip Fazıl'ın "Boş Dünya" isimli şiirini almış. Adı geçen geçen bütün büyüklerimize rahmete vesile olması dileğiyle şiiri sunuyorum: "Gittiler… / Bana dünyam / Birdenbire boş geldi / Seçilmez oldu eşyam / Odalarım loş geldi / Gözlerim Müebbed7de; / Günü gelir elbet de / Gelir, Melek nöbette / Safa geldi hoş geldi!"
Neredeyse dört saat uyku ile yetinen, her gün yaklaşık 20 saatini çok sevdiği milletine hasreden fedakar bir alperendi. Mümtaz bir ilim, fikir ve sanat adamıydı. Bir ulu gönül sahibi, bir mefkûre taşıyıcısı, bir ışık adamdı. Milletinin değerlerine bağlı, inançlarına saygılı bir münevverdi. Dini bütün bir kişi olduğunu çevresindeki bütün dostları yazıyor, anlatıyorlar. Allah'ın rahmeti, mağfireti hep üzerinde olsun. O güzel insanı hiçbir zaman unutmamalıyız.
..Akademi Rumeli
Mehmet Nuri Yardım
08.09.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Perşembe günü Edirne Valiliği'nin düzenlediği "Akademi Rumeli" programına davet edilmiştim. Değerli iktisat profesörümüz, Abbas Sayar'ın aziz oğlu, Süheyl Ünver ve Sabri Ülgener'in en yakını Ahmed Güner Sayar'la birlikte güzel şehrimize gittik. Yol boyunca kültür, sanat, edebiyat ve irfan sohbetimiz oldu. Ne sohbeti, yolculuk benim için adeta fikrî ziyafete dönüştü. Daha ziyade ben sordum, Hoca cevap verdi. Dinledim ve çok istifade ettim. Kimlerden söz edilmedi ki? Yahya Kemal Beyatlı, Nihad Sami Banarlı, Ekrem Hakkı Ayverdi, Süheyl Ünver, Ahmet Kabaklı, Raif Yelkenci, Abbas Sayar, Sabri Ülgener, Ahmet Hamdi Tanpınar, Samiha Ayverdi, Nezihe Araz, Sofi Huri ve Safiye Erol. Zaten Ahmed Güner Hoca bir bakıma kültür tarihimizin canlı hafızası gibidir. Bazen onun 150 yaşında olduğunu düşünürüm. Neredeyse bütün sohbetlerine 19. yüzyılın sonlarından başlar, 20. asra bağlar, sonra da yüzyılımıza uzatır.
Edirne her zamanki gibi saltanatlı haliyle bizi karşıladı. Selimiye zaten şehrin biricik sevgilisi ve maşuklarını selamlıyor. Elbette başka bir çok tarihî ve mimarî eser var bu güzide şehrimizde. Ama Selimiye başka. Düşünüyorum da Mimar Sinan yüzlerce eserinden sadece Selimiye'yi inşa etseydi yine de ismi dünyanın mimarî tarihine altın harflerle yazılacaktı.
Edirne'de 8 Balkan ülkesinden ve Türkiye'de "180 Üstün Yetenek" gencimizle beraberdik. Bulgaristan, Gagauzya, Kırım, Kosova, Makedonya, Romanya, Yunanistan ve Türkiye'den gençlerimize 2-10 Eylül tarihleri arasında aralarında İhsan Deniz, Rıdvan Canım, Ahmet Turan Alkan, Ahmed Güner Sayar, Fahri Tuna, Mehmet Şeker, Metin Eriş, Hüsrev Subaşı, Osman Suroğlu, Cihat Zafer ve Zafer Karatay'ın da olduğu kültür sanat adamları hitap ediyor. Vali Hasan Duruer kültürümüze çok büyük hizmetler ediyor. Ben öğrencilere romancılarımızı, şairlerimizi, hikayecilerimizi, deneme ve tiyatro yazarlarımızı anlattım. Sorular sordular, cevaplar verdim. Maşallah hepsi çok akıllı gençler. Tutarlı, mantıklı ve güzel sorular yönelttiler. Bir gencimiz, "Edebiyatçılar geçmişe çok bağlı. Neredeyse hepsi eserlerinde çocukluk yıllarından bahsediyorlar. Niçin?" Tam da benim ilgilendiğim bir konuydu. Malum Edebiyatçılarımızın Çocukluk Hatıraları ve Yazar Olacak Çocuklar isimli iki kitabım var. Eski ve çağdaş bir çok ünlü yazarımızın çocukluk hatıralarını araştırdım ve bir araya getirdim. "Doğru dedim, yazarlar çocukluklarından sıkça bahsederler. Asaf Halet Çelebi de bahseder Abdülhak Şinasi Hisar da. Yahya Kemal de söz eder, Ahmet Haşim de. Ziya Osman da o huzur çağına sığınır, Tanpınar da. Ama bu çok tabiî bir duygu. Çünkü çocukluk bir bakıma bizim dünyadaki cennetimizdir. Dünya hayatında yorulduğumuzda, bunaldığımızda, çaresiz kaldığımızda ana kucağına sığınırcasına o 'çocuksu şölen'e gitmek isteriz. Eski bayramları, eski Ramazanları yad ederiz. Çocukken çok sevdiğimiz oyuncaklarımızı gözümüzün önüne getiririz. Bundan büyük mutluluk duyarız. Eski sokağımız, evimiz, mahalle arkadaşlarımız hepsi bizi adeta hayata bağlar. Bu bakımdan çocukluğa gitmek iyi bir duygudur, insana huzur verir."
Bunu söyledikten sonra eski/yeni bazı yazarların çocukluk hatıralarından örnekler verdim. Mesela Hilmi Yavuz'un çocukken babasıyla birlikte Fatih'ten Sümbülefendi'ye gidişlerini andım. Babası Hikmet Bey'in "Oğlum sümbülün kokusunu hissediyor musunuz?" sorusunu hatırlattım. Çocuk Hilmi'nin olumlu cevabını ve Yavuz'un bu manevi kokuyu ömrü boyunca hep hissettiğini söyledim. İlgilerini çekti.
Hilmi Yavuz dedim de bugünlerde Timaş'tan çıkan yeni eseri Hüzün ve Ben'i anmalıyım. Kitapta yazarımızın denemeleri var. Hilmi Yavuz da çocukluğuna bağlı ediplerimizdendir. O kadar ki, o yolculuğa çıktığında bizleri de elimizden tutup adım adım o saadet devrinde gezdiriyor. "Çok uzun yıllar oldu, annemin elini öpemedim." diye başlar Hüzün ve Ben. Zaten "Gül şairi"miz Hilmi Yavuz aynı zamanda "Hüzün şairi"dir. "Hüzün ki en çok yakışandır bize" mısraını bilmeyen ve sevmeyen yok gibidir. Kitaba adını veren yazısında "Biz, hüzünlü bir toplumuz. Hüznü, hüzünlenmeyi seviyoruz." diyor Yavuz. Haklı, sosyal hayatımızda bunu görüyor, yaşıyoruz. Ve devam ediyor: "Bizim kültürümüz bir 'hüzün kültürü'dür; hüzün sanki kimliğimizin 'olmazsa olmaz' bir parçasıdır. Hüznün Türk insanının, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın bir deyişiyle söylersem 'his tarihi'nde yeri büyüktür. Kısaca, bizim insanımızı anlatabilmek için hüzün temel kavramlardan biri, bana göre. Tük insanını anlamak, onun hüznünü anlamaktan geçiyor."
1982 yılının bir nisan günü sabahın çok erken bir saatinde Osmanbey'deki hastaneden telefon ederler Hilmi Yavuz'a: "Anneniz öldü!" Annenin kaybı. İlk tepki "Beklemiyordum ki!" Hangimiz yakınlarımızın ölümünü bekledik ki, sözüm ona yakıştıramadı bazıları ölümü sevdiklerine. Halbuki her ölüm bir insana yakışır ve her insan hem doğumlu hem de ölümlüdür. Hazret-i Peygamber bile o vefatı tattıktan sonra… Hilmi Yavuz denemeler arasındaki tahlillerinde ruhunu şekillendirenler arasında başı çeken annesinin, mistik ve lirik yönünü geliştirdiğini söyler. "Babam konuşarak, annem susarak dönüştürdüler." Hilmi Yavuz hayatını anlatıyor Hüzün ve Ben'de. Ama en çok da Siirt'te geçen çocukluğunu. Babası da etkilemiştir onu ama ona yön veren annesi. Bunu şu satırlarda görmek mümkün: "Benim gizem öğretmenimdi annem, hüzün öğretmenimdi; hüznün nasıl yaşandığını, sessiz bir teslimiyetle ondan öğrendim(di)." Hüzün ve Ben'i benzer hisleri duyarak, hatıraları anarak okudum. Hilmi Yavuz'u okumak insana zenginlik katıyor. Hüznü hasretle arayanlar kitabı çok sevecek.
.
Edebiyat Yarışmaları
Mehmet Nuri Yardım
10.09.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Yarışmalar, edebiyat hayatını canlı kılar, coşku ve heyecan katar. Ülkemizde, Türk edebiyatı sahasında kişi ve kurumların düzenlediği geniş çaplı ve istikrarlı yarışmalar ne yazık ki çok az. Mevcut edebiyat yarışmalarının büyük çoğunluğu, sol'un himayesinde. Dolayısıyla yarışmaları kazananlar da bu dünya görüşüne mensup kişilerden meydana geliyor. Birkaç belediyenin düzenlediği yarışmalar ise hem yetersiz, hem de tanıtımları zayıf. Bu bakımdan edebiyatımızı bütünüyle kucaklayan, millî ve manevî değerlere bağlı yeni edebiyatçıları yetiştirmeye, onları teşvik etmeye yönelik ciddî ve büyük yarışmaların yapılması kalıcı hizmetlere vesile olacaktır. Zira bir çok genç şair ve yazar, bu yarışmalar sayesinde keşfediliyor, tanınıyor ve sanat yolunda ilk adımlarını atıyor. Yarışmaların edebiyata çok ciddî katkılar sağladığına, yeni soluklar kazandırdığına canü gönülden inanıyorum.
Henüz orta öğrenimde iken memleketimizin İl Halk Kütüphanesi'nin düzenlediği kompozisyon yarışmasına katılmış ve armağan olarak da Büyük Kompozisyon kitabını kazanmıştım. Sene 1975 olmalı. Bu mahalli yarışmanın ardından ilk edebiyat yarışmasına 1976 yılında iştirak ettim. Yeni Asya gazetesinin Elif edebiyat bülteninin "Hikaye Yarışması"ydı. Bu yarışmada dereceye girdim. 1980 yılında ise Köprü dergisinin Menkıbe Yarışması'nda "Hasiye Nine" isimli yazımla birincilik ödülünü kazanmıştım.
Ötüken Neşriyat'ın düzenlediği "Peyami Safa Roman Yarışması" ile Türk Edebiyatı Vakfı'nın uzun yıllar bazı kurumlarla devam ettiğirdiği "Ömer Seyfeddin Hikaye Yarışması" unutulmaz. İkincisinde jüri üyeliği yapmıştım. Her iki yarışma da bize değerli edebiyatçılar kazandırdı. Bahaeddin Özkişi, Hasan Kayıhan, Muhterem Yüceyılmaz, İsmail Bilgin ve daha bir çok edebiyatçı bu yarışmaların sonucunda tanındı, eserleri yayımlandı. Edebiyat yarışmalarının bizde profesyonel olarak başladığı 1940'lı yıllarda ise Halide Edib Adıvar, Abdülhak Şinasi Hisar, Cahit Sıtkı Tarancı ve Attila İlhan gibi, bugün eserleriyle edebiyatımıza mal olmuş şahsiyetler öne çıktılar. Demeki ki edebiyat yarışmaları dün de önemliydi, bugün de. Başta Ümraniye olmak üzere bazı belediyeler çeşitli edebiyat yarışmaları düzenleyerek kültür hayatımıza katkıda bulunuyor, yeni edebiyatçıların yetişmesine zemin hazırlıyorlar.
Benim 2006'da kurduğum, ESKADER bünyesinde hizmet veren sanatalemi.net sitesi yöneticileri, üç yıldan beri önemli bir yarışma düzenliyor. "Sanatalemi.net Edebiyat Yarışması", 7 dalda açılıyor. Sanatalemi.net sitesinin vefat eden yedi yazarı adına düzenlenen yarışma, Makale, Hatıra, Köşe Yazısı, Deneme, Şiir, Hikaye ve Portre dallarında gerçekleşiyor. Konular serbest. Sitede köşe yazarlığı yapmış, ancak daha sonra ebedî aleme göç etmiş yedi yazar adına tertip edilen yarışmaya büyük ilgi gösteriliyor. Yarışma, Abdurrahim Balcıoğlu, Ahmed Yüksel Özemre, Ergun Göze, Altan Deliorman, Hamit Can, Olcay Yazıcı ve Ümit Fehmi Sorgunlu adına düzenleniyor. Bu yarışma ile hem yazarların adının yaşatılması, hem de genç edebiyatçıların teşvik edilmesi amaçlanıyor. Yarışmacıya sadece bir dalda ve yalnızca bir eserle katılmak mümkün. Son katılma tarihi, 14 Ekim 2013. Sonuçlar 25 Ekim 2013'te açıklanacak, ödül töreni ise 1 Kasım 2013 tarihinde yapılacak. Yarışmayla ilgili olarak ayrıntılı bilgi almak isteyenlerin sanatalemi@gmail.com adresine yazmaları gerekiyor. Yarışmaya, sadece amatörler ile kitabı bulunmayan şair ve yazarlar katılabiliyor. İsteyenler, eserlerini yarisma.sanatalemi@gmail.com e-posta adresine gönderebilecekler. Çalışmalar, mektup adresine (Edebiyat Yarışması, ESKADER, Cağaloğlu, Alemdar Mahallesi, Çatalçeşme Sokağı, İmamoğlu İşhanı, No: 4-8 Fatih-İstanbul) de yollanabilecek.
Yarışmacıların, yazıların başına hangi türde katılmak istediklerini, açık posta adresleri ile diğer iletişim bilgilerini belirtmeleri gerekiyor. Çalışmalar, Sanatalemi.net yazarları ve ESKADER yöneticilerinden oluşan seçici kurul tarafından değerlendirilecek. Dereceye giren metinler, sitede yayımlanacak. Her türde birinci, ikinci ve üçüncü seçilecek eserler, 25 Ekim 2013 tarihinde açıklanacak. Özel ödüllerle, vefat etmiş yazarların eserlerinin dereceye girenlere armağan edileceği yarışmanın töreni, 1 Kasım 2013 tarihinde gerçekleşecek. Yarışmayla ilgili olarak ayrıntılı bilgi almak isteyenlerin, 0 (212) 5112323 - 5112324 numaralı telefonları aramaları veya www.sanatalemi.net sitesini ziyaret etmeleri gerekiyor. Elektronik posta: sanatalemi@gmail.com
.
Terör ve Kültür
Mehmet Nuri Yardım
15.09.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Tahminler doğru tuttu ve bazı mihraklar Eylül ayı ile birlikte ülkemizde kaos meydana getirmeye, terör estirmeye ve milletimizin huzurunu bozmaya başladılar. Buna devam edecekler, hiç vazgeçmeyecekler. Aslında bu normal bir durum. Çünkü tabiatlarının gereğini yapıyorlar. Yapıcı olmayanlar yıkmayı bilir, onaramayanlar bozmayı sever, katkı sağlayamayanlar huzursuzluğu becerir. Evet artık 'gezi ruhu'na sahip olanlarla birlikte yaşayacağız, ama asla onlara boyun eğmeyeceğiz.
Şükürler olsun ki giderek marjinalleşiyorlar, yalnızlaşıyorlar. Çünkü taban bulamadılar. Bünye onları reddetti, bu yüzden hırçınlaşıyorlar. Merhum "Bilge tarihçi"miz Ziya Nur Aksun, "Ahali sağlamdır." demişti. Sosyoloji profesörü Hüsamettin Arslan da bu olayların ardından, "Gezi Parkı'nda herkes vardı, ama halk yoktu." açıklamasını yapmıştı. Bu çok önemli bir tespitti ve gerçekti. Halkımız bozgunculara, vandallara, çapulculara, saldırganlara, istemezükçülere asla yüz vermedi, hiçbir zaman da vermeyecek. Büyük kitleleri peşlerinden sürükleyemedikleri için her geçen gün asabileşiyorlar. Ama anarşiden medet uman bu güruha karşı yapılacak tek iş var. Kültürle karşılık vermek: Kitapla, şiirle, sanatla, edebiyatla, sinemayla, tiyatroyla direnmek. Sanat bir güç, söz, şiir ve yazının kudreti büyük. Vahşete karşı fikir ve inanç.
On yıldan beri Türkiye'de bir kültür seferberliği var. Ama rehavete kapılmak yok. Bu hareketlilik artmalı, canlılık ziyadeleşmeli. Kültür sanat konusunda duyarlı valilerimiz, kaymakamlarımız, belediye başkanlarımız, milli eğitim ve halk eğitim müdürlerimiz, sivil toplum kuruluşlarının yöneticileri canla başla çalışıyorlar. Bu faaliyetler daha da teşvik edilmeli, arttırılmalıdır.
Kitabın ışığı her yeri sarmalı, daha çok eser dağıtılmalı her yere, gençlerimiz daha çok okumalı, daha fazla aydınlatılmalı, kütüphaneler çoğaltılmalıdır. Bütün şehirlerimizde üniversiteler kurulduğu gibi her ilimizde her yıl, en az bir kitap fuarı düzenlenmelidir. Ninnilerimizi, manilerimizi, türkülerimizi, atasözlerimizi, şarkılarımızı araştırmalı, öğrenmeli ve sevmeliyiz. Gelenekli sanatlarımız bütün vatan sathına yayılmalı. Hat, ebru, minyatür ve tezhip gibi sanatlar sadece İstanbul gibi büyük şehirlerimizde değil Kars'ta da, Hakkari'de de, Muğla'da da, Edirne'de de icra edilmeli. Resim ve karikatür gençlerimize sevdirilmeli, seviyeli mizah anlatılmalı, gelenekler öğretilmelidir.
Ferah müzeler kurulmalı her ilimizde. Artık müzesiz şehrimiz kalmamalıdır. Bu mekanlarda yemek kültürümüzün eski araç gereçleri de sergilenmeli, şehit ve gazilerimizin madalyaları da. Geçmişte çocuklarımızın oynadığı oyuncaklar da olmalı camlı bölmelerde eski gazete ve dergi nüshaları da. Ninelerimizin yemenileri, tülbentleri, köylümüzün heybeleri, yün çorapları, eski kilim ve halılar, seccadeler sergilenmeli. Yüksek medeniyete sahip büyük millet olduğumuz herkese anlatılmalı, gösterilmelidir. Tarihî mekanlar korunmalı, eski evler, çeşmeler bir an önce restore edilmelidir.
Kuşevleriyle ilgili kitaplar hazırlanmalı ve çocuklarımıza şefkat abidesi ecdadımızın insancıllığı anlatılmalı. Osmanlı'da kurulmuş yüzlerce vakıfla nasıl bir insanlık modeli oluşturulduğu gözler önüne serilmeli. "Komşusuz aç iken tok yatan bizden değildir." üstün anlayışı toplumda yeniden hakim kılınmalıdır. Mahallemizdeki yoksullar aranmalı, bulunmalıdır. Yaşlılar ziyaret edilmeli, ihtiyaçları giderilmelidir. Anne ve babalar okullara gitmeli, öğretmenleri ziyaret etmeli, evlatlarının durumunu öğrenmelidir. Çocukların kitap sevgisi arttırılmalıdır. Tarihî mezar taşlarındaki incelik, sanat, zarafet ve ihtişam kitaplarla filmlerle gösterilmelidir.
Osmanlı "Kahırdan bazen lütuf doğar." dermiş. Birkaç aydan beri Türkiye'de yaşananlar, estirilen terör belki de intibaha gelmemiz için ikazdır, uyanmamız için işaret taşıdır. Görevlerimizi yeniden hatırlamamız için bir duyurudur. Gençlerimize ne ölçüde sahip çıkabiliyoruz. Onlara sevgimiz, şefkatimiz ne ölçüde. Hakikaten onlarla alakadar olabiliyor muyuz? Maddî ihtiyaçlarını sağladığımızda işimiz bitti mi sanıyoruz? En son mahallemizde kaç gençle oturup konuştuk. Dertlerine deva, meselelerine çare olduk mu?
Herkese görev düşüyor. Her anne babaya, ağabeye ve ablaya, her teyze ve halaya, bütün amcalara ve dayılara, cümle ninelere ve dedelere mukaddes vazife var. Yakınlarına daha fazla yaklaşacaklar. "Televizyon, bilgisayar, telefon" şeytan üçgeninden zaman zaman sıyrılıp sevdikleriyle hasbıhal edecekler, sohbeti koyulaştıracaklar, muhabbete dalacaklar. Bu gönül seferberliğini millet olarak derhal başlatmamız gerekiyor. Aksi takdirde yarın çok geç olabilir ve ağır gaflet uykusundan uyandığımızda sevdiklerimizi çevremizde göremeyebiliriz. Öyleyse tez elden görevimizi hatırlamaya ve kolları sıvamaya ne dersiniz? Haydi öyleyse, "Vira Bismillah!"
.
Kitap Şöleni
Mehmet Nuri Yardım
17.09.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Türkiye'de muhteva bakımından zengin, teknik yönden de mükemmel kitaplar yayımlanıyor artık. Bunu özellikle fuarlarda görebiliyoruz. Beyazıt Kitap Fuarı'nın ardından birkaç fuar daha düzenlendi. Sivas'tan sonra da 20 Eylül'de 1. Siirt Kitap Fuarı gerçekleşiyor. Vali Ahmet Aydın'ın himayesinde ve organizatörlüğündeki fuara İstanbul'dan bir çok yayınevi katılıyor, yazarlar için imza günleri düzenlendi. Hilmi Yavuz için güzel bir program hazırlanıyor. Fuar, geçen yıldan beri Tillo'da gerçekleşen "Işık Hadisesi" ile birlikte eş zamanlı planlandı. Böylece bu şehrimize çevreden ve İstanbul'dan gidenler hem İbrahim Hakkı Hazretleri'nin hocası Fakirullah Hazretleri için tertip ettiği bu muazzam hadiseye şahit olacaklar hem de kitap fuarında kitaplarla ve yazarlarla baş başa olacaklar. Kar üstüne kar… Şimdi son aylarda yayımlanan ve elime ulaşan bazı kitaplardan kısaca söz etmek istiyorum:
Defterimdeki Ünlülerin 200'ü: Hüseyin Gökçe'nin Han Yayınları'nda çıkan eserinde yazarın yakından tanıdığı meşhur 200 kişinin portresi yer alıyor. Devlet adamları, fikir ve sanat dünyasından simalar, gazeteciler ve medya dünyasından yüzler, gösteri, sahne ve sinema dünyasından çehreler… Kısa fırça darbeleriyle oluşturulmuş güzel portre yazıları, bir çırpıda ve zevkle okunuyor. Sanırım bu kitabın arkası gelecek. Çünkü medya dünyamızın seçkin adlarından olan Hüseyin Gökçe'nin daha tanıdığı ve yazamadığı bir çok isim var.
Diyarbakır Ansiklopedisi: İhsan Işık'ın hazırladığı ve beş ciltten meydana gelen bir irfan hazinesi. İhsan Işık ömrünü kıymetli ansiklopedilere adamış değerli bir araştırmacı yazar. Yelkovan Ajans'tan çıkan bu eserinde de Diyarbakır'ın adeta bütün envanterini çıkarmış. Bu kadim şehrimizde doğmuş ve yetişmiş olan ilim, fikir, sanat ve edebiyat insanları. Mimarî miras: Camiler, çeşmeler, türbeler, sebiller ve diğer eserler. Şehrin folklorik, tarihî, coğrafî ve kültürel zenginlikleri. Diyarbakır'a dair her tür bilgiyi içeren zengin bir kaynak.
Nuh Kitabı: Emine Gürsoy Naskali, ilim dünyamızın en velut akademisyenlerindendir. Bir çok eseri kültürümüze kazandırdı. Bugünlerde Kitabevi'nden çıkan Nuh Kitabı ve Yorgan Kitabı adlı eserlerin editörlüğünü yapmış. Nuh Kitabı'nda, bu büyük peygamber hakkında kültürümüzdeki ve edebî eserlerdeki kayıtları derlemiş. İkinci kitapta ise, yorgan ile ilgili birikimin kayda geçirilmesi amaçlanmış. Yorganın yapım şekli, üretimi, araç gereçleri, malzemesi, boyutları, motifleri ve çeşitli araştırmalar bir araya getirilmiş.
Onaltı Otuzbeş: Osman Koca'nın romanı. Farklı tat, değişik üslûp ve çarpıcı sunumla okuyucuya ilginç gelen roman, medeniyet odaklı olmasına rağmen günümüz meselelerine de zaman zaman ışık düşürüyor.
Rıza Tevfik'in İtirafları: Feridun Kandemir, Lübnan'ın Cünye Köyü'nde inzivaya çekilen Rıza Tevfik'le bir ay beraber kalmış, kendisiyle görüşmeler yapmış, daha sonra bunları okuyuculara ulaştırmış bir gazeteci yazar. Yağmur Yayınları'ndan çıkan kitap, 21 yıl süren gurbet hayatının ardından 1943 yılında Türkiye'ye dönen Rıza Tevfik'in olgunluk ve vatandan ayrılmanın verdiği ıstırap yüküyle ciddi bir muhasebe içinde olduğu bir dönemde kaleme alınması bakımından son derece kıymetli itiraflar ihtiva ediyor. "Feylesof"umuzun hayatı, felsefî anlayışı ve şiirlerinin yer aldığı eseri İbrahim Öztürkçü yayına hazırlamış.
Sandal Hoca: Vehbi Vakkasoğlu'nun Bir Devrin ve Bir Şehrin Muhteşem Öğretmeni Sandal Hoca Nesil Yayınları'ndan çıktı. Osmanlı'dan Cumhuriyet'e geçişte idealist bir eğitimcinin mücadele dolu hayatı anlatılıyor. İbretler, dersler ve öğütlerle bir bakıma yakın dönemin maarif ve fikir hayatına ışık tutuyor. "Camide imam okulda öğretmen olan", bütün şehir halkını talebesi bilen Sandal Hoca için Kenan Seyithanoğlu'nun kaleme aldığı dörtlük çok anlamlı ve güzel: "Bir bir çözebilmek hocalık hallerini / Sormak gibidir bülbüle ses tellerini. / Öpmekle şeref duyduk Sandal Hocamız / El hak, o mübarek, o temiz ellerini."
Şiirler Antolojisi: Ebubekir Subaşı'nın hazırladığı En Güzel Şiirler Antolojisi Mavi Lale Yayınları'ndan çıktı. Türk edebiyatının en güzel şiir, kıt'a, beyit ve mısralarının bir araya getirildiği eser, 525 sayfadan meydana geliyor. Divan, Halk ve tasavvuf edebiyatlarımızdan, Tanzimat, Servet-i Fünun ve Cumhuriyet devri ile günümüz edebiyatlarından seçme şiirler kitapta toplanmış.
.
İkinci Fakülteler
Mehmet Nuri Yardım
22.09.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Bugünlerde gazete ve televizyonlarda gördüğümüz "ikinci fakülte"leri kastetmiyorum. Bahsedeceğim "ikinci fakülte"ler, hakikaten devam edildiğinde müdavimlerini besleyen ve onlara adeta ikinci bir fakülte birikimi kazandıran vakıf ve derneklerdir. 1980'de İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'ne girdiğimde o zaman hocalarımız bize, "Çocuklar, fakülteye devam ettiğiniz gibi bazı kültür sanat mahfillerine de gidin, sohbetleri dinleyin, kendinizi oralarda da yetiştirin." tavsiyesinde bulunmuşlardı. Türk Edebiyatı Vakfı'nın Cağaloğlu Yeşilay İşhanı'ndaki ilk sohbetine katıldığımda bana ve fakülteden gelen diğer arkadaşlarıma merhum Ahmet Kabaklı Hoca şöyle hitap etmişti: "Çocuklar vakfımıza her zaman gelin, biz size fakülteleriniz gibi diploma veremiyoruz, ama düzenli devam ettiğinizde adeta ikinci fakülteyi de bitirmiş olacaksınız." O gün bugündür bu ikinci fakültelerin müdavimiyim. Üniversitelerin açıldığı bugünlerde genç kardeşlerimizin devam edebileceği bazı kültür sanat mahfillerinden, yani 'ikinci fakülteler'den alfabetik sırayla ve kısaca bahsetmek istiyorum. Bu vakıf ve derneklerin internet sitelerinde ayrıntılı bilgi var. En iyisi bu kuruluşların yöneticilerini ziyaret edip teferruatlı bilgi almak.
Altay Vakfı: Merkezi Ankara'dadır. İlmî sempozyum ve paneller yapılıyor.
Araştırma ve Kültür Vakfı:Merkezi Fatih'tedir. Öğrencilere yönelik seminer, kurs ve toplantılar düzenleniyor, kültürel hizmetler sürdürülüyor.
Avrasya Bir Vakfı:Merkezi Küçükçekmece'de. Cumartesi toplantıları var.
Birlik Vakfı:Türkiye'nin en köklü müesseselerinden biridir. Merkezi Çemberlitaş'ta Atikalipaşa Medresesi'ndedir. Cumartesi sohbetleri bulunuyor. Ayrıca muhtelif kurslar ve burslar veriliyor.
Boğaziçi Yöneticileri Vakfı:Boğaziçi Üniversitesi'nde okuyan öğrencilerin kültürel çalışmalarıyla ilgili hizmetleri var.
Cenan Vakfı: Kültür ve sanat faaliyetleri ile tanınıyor. Merkezi Fatih.
Çamlıca Vakfı:Üniversite öğrencilerine burs sağlayan vakfın merkezi Eyüp.
Divan Edebiyatı Vakfı:Merkezi Üsküdar. Seminer ve toplantılar düzenleniyor.
Edebiyat Sanat ve Kültür Araştırmaları Derneği:Merkezi Cağaloğlu'ndadır. Beş yıldan beri "Babıali Sohbetleri" aralıksız sürdürülüyor. Bir çok kuruluşla müşterek faaliyetleri bulunuyor. Sanatalemi.net, medeniyetimiz.com ve bizimsemaver adlı siteleri var. ESKADER Ödülleri, beş yıldır veriliyor.
Ensar Vakfı: Öğrencilere burs veriliyor, kültür faaliyetleri ve neşriyatı var. Merkezi Süleymaniye.
Hanımlar Kültür Derneği:Özellikle hanımlar ve genç kızlar için düzenlenen kültür, ilim, sanat sohbetleri ve kursları bulunuyor.
İbnülemin Mahmut Kemal İnal Vakfı:Öğrencilerin barınma meselesini çözüyor, burs veriyor. Merkezi Mercan.
İhlas Vakfı: Öğrencilerin kalabileceği yurtlar bulunuyor.
İlim Yayma Vakfı:Öğrencilerin yurt, burs ve kültür faaliyetleriyle ilgili çalışmaları bulunuyor. Merkezi Vefa'dadır.
İlk Tohum Derneği: Gezi vetoplantı düzenleniyor, dergi çıkarılıyor, burs veriliyor.
İstanbul İlim ve Kültür Vakfı:Öğrencilerin barınma ihtiyaçlarını karşılıyor. Kültürel çalışmalara da yöneldi.
İstanbul Edebiyatçılar Derneği: Edebiyat Fakültesi mezunlarının kurduğu dernek. Süleymaniye'de toplantılar düzenleniyor.
Klasik Türk Sanatları Vakfı:Üsküdar Doğancılar'daki vakıfta, klasik Türk İslam sanatları öğretiliyor, sergiler ve toplantılar düzenleniyor.
Kubbealtı Akademisi Kültür ve Sanat Vakfı:Türkiye'nin en köklü müesseselerindendir. Çemberlitaş'ta Köprülü Medresesi'nde hizmet veriyor. Cumartesi Sohbetleri var. Beş ayrı dalda kurslarla ve mühim eserlerin neşriyle irfanımıza hizmet ediliyor. Kubbealtı Akademi Mecmuası 42 yıldan beri yayımlanıyor.
Kültür Ocağı Vakfı:Süleymaniye'deki merkezinde öğrencilere burs ve barınma sağlamıyor, düzenli toplantılar ve seminerler tertip ediliyor.
Suffa Vakfı:Bazı semtlerde "Al Götür Oku Getir" gibi herkese açık güzel kütüphaneler kurdu. Dinî konularla ilgili sohbetler yapılmaktadır.
Tarih Kültür ve Araştırma Derneği:Seminerler, kurslar ve toplantılar düzenleniyor, geziler yapılıyor. Merkezi Mecidiyeköy'dedir.
Türk Edebiyatı Vakfı: Vakfın merkezi Sultanahmet'tedir. Aylık Türk Edebiyatı dergisi 1972'den beri yayımlanıyor. Yayıncılık yapılıyor. Yıllardan beri "Çarşamba Sohbetleri" aralıksız devam ediyor.
Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği: Merkezi Eyüp'tedir. Şubeleri açılıyor. Haftalık sohbetleri ve aynı isimde bir dergisi var.
Türkiye İlim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Meslek Birliği:Merkezi Ankara'da. Bazı kültür ve edebiyat faaliyetlerini gerçekleştiriyor.
Türk Kültürüne Hizmet Vakfı:Sultanahmet'teki Caferağa Medresesi'nde yıllardan beri klasik sanatlarımızla ilgili kurslar düzenliyor.
Türkiye Milli Kültür Vakfı:Ülkemizin en köklü vakıflarından biridir. Merkezi Eyüp'tedir. Gençlerimize burs veriliyor.
Türk Musiki Vakfı:Sempozyumlarla adını duyurdu. Kültür Konseyi ile birlikte Sepetçiler Kasrı'nda konserler düzenleniyor.
Türkiye Yazarlar Birliği:Merkezi Ankara'dadır. Türkiye genelinde bazı şubeleri var. Kültür sanat faaliyetleri mevcut.
Türkocağı: Merkezi Ankara'da. İstanbul şubesiDivanyolu'ndadır. Cuma Sohbetleri var.
Türk Petrol Vakfı:Öğrencilere yıllardan beri burs veriliyor.
.
Işık Hadisesi
Mehmet Nuri Yardım
24.09.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
"Işık Hadisesi", evliyalar diyarı Tillo (Aydınlar)'da dün tekrar yaşandı. Haftalardan beri merak ve heyecanla bekleniyordu. Siirt'teki bu olay bakanların, milletvekillerinin, ilim adamlarının, gazetecilerin ve bütün halkın gözü önünde yeniden gerçekleşti. Peki olayın mahiyeti nedir?
Başta Marifetname olmak üzere diğer eserleriyle ilim, tasavvuf ve fikir aleminin seçkin ismi olan Erzurum Hasankaleli İbrahim Hakkı Hazretleri, Tillo'da hocası İsmail Fakirullah'ın 1734 yılında vefat etmesinin ardından çok üzülmüş ve "Hocamın başucuna doğmayan güneşi neyleyim." diyerek kolları sıvamış. Hocasına yan tarafında bir kule bulunan bir türbe ve Tillo'nun yaklaşık 2,5 kilometre uzağında bir tepe üzerinde taş bir duvar yapmış. Her yıl
geceyle gündüzün eşit olduğu (ekinoks) 21 Mart ve 23 Eylül günlerinde doğan güneşin, duvarın ortasında bulunan pencereden süzülen ilk ışınları, kuledeki aynaya yansıdıktan sonra ışığın kırılması yöntemiyle pencereden türbeye ve oradan da İsmail Fakirullah Hazretleri'nin başucuna doğmaya başlamış. Bu muhteşem düzenek, 1960'lı yıllarda yapılan restorasyonda, pencerenin yerinin değişmesi sonucu bozulmuş ve ışık hadisesi kaybolmuştu. 2011 yılında değişik üniversitelerimizden davet edilen bilim adamlarının çalışmalarıyla yeni bir pencere açılarak bu hadise tekrar hayata geçirilmişti.
Bu konu elbette çok önemlidir. Bir talebenin hocasına olan büyük hürmeti ve sevgisi yatıyor altında. Aslında Hocasının şahsına ilme olan büyük bağlılık, muhabbet, sadakat ve inanç dikkat çekiyor. İlle de "öğretmenler günü" kutlanacaksa batı menşeli değil, bizim gerçek günümüz olmalıdır. Mesela bu iki günden biri yani 21 Mart veya 23 Eylül öğretmenler günü seçilebilir. Hatta 23 Eylül olması, okulların açılmasına tesadüf etmesi bakımından da çok anlamlı olur.
"Yüksek Ruhlar" beldesi olarak bilinen Tillo, inanç turizmi bakımından son derece büyük bir değer taşıyor. İbrahim Hakkı Hazretleri şüphesiz büyük bir alim. Hocası İsmail Fakirullah Hazretleri de Osmanlı padişahlarının hürmet ve muhabbetini kazanmış gönül erenlerindendir. Sultan Memduh ve Divan'ı olan diğer şair, alim, fazıl ve mutasavvıflar bu topraklarda yatıyor.
Türkiye'nin en önemli meselelerinden biridir "Işık Hadisesi". Çünkü Doğu'yu bir tutan, ayakta tutan, zinde tutan en büyük güç inançtır, dindir. Dolayısıyla İbrahim Hakkı, İsmail Fakirullah, Sultan Memduh ve Veysel Karani Hazretleri gibi bölgenin maneviyat öncüleri toplumun moral kaynağıdır, şevk unsurlarıdır. Şayet herkes üzerine düşen görevi yaparsa İbrahim Hakkı Hazretleri ikinci bir Mevlana, Tillo ikinci bir Konya olabilir. Geçmişte bölgenin manevi gücü ve nüfuzu önemsenmiyordu, bugün şükürler olsun ki, bu idrak var.
Büyük bilge ve mutasavvıf İbrahim Hakkı Hazretleri, 1703'te Erzurum Hasankale'de doğdu. Babası Derviş Osman, annesi ise Şerife Hatun'dur. Eğitimini Hasankale, Erzurum ve Siirt'in o zaman kasaba olan Tillo ilçesinde yaptı. Genç yaşta Türkçe, Farsça ve Arapçayı öğrenerek şiir yazacak seviyeye erişti. Kadirî tarikatına intisap etti. Şeyhi İsmail Fakirullah Hazretleri tarafından kendisine hilafet verildi. 1738'de Hacca gitti. 1747'de Padişah I. Mahmud'un daveti üzerine İstanbul'a geldi. Görüştüğü padişahın büyük ilgisi ve hürmetiyle karşılaştı, Saray Kütüphanesi'nden istifade etti. Sultan I. Mahmud, kendisini müderrislik yapmak şartıyla Erzurum yakınlarındaki Abdurrahman Gazi Zaviyedarlığı'na tayin etti. Bu görevi esnasında ilmî çalışmalarını sürdürürken bir yandan da Erzurum camilerinde vaizlik yaptı, halkı irşat etti.
İbrahim Hakkı Hazretleri, ilk eseri olan İlahiname adlı divanını 1754'te kaleme aldı. Daha sonra İslam-şark klasikleri arasına giren Marifetname adlı meşhur eserini tamamladı. 1768'de yaptığı ikinci Hicaz yolculuğu esnasında Halep, Şam, Mekke, Medine, Kudüs ve Mısır'da dönemin meşhur alimleriyle görüştü, onlarla fikir teatisinde bulundu. Haziran 1780'de Tillo'da rahmet-i rahmana kavuştu ve mürşidi İsmail Fakirullah için yaptırdığı türbesinin yanına defnedildi.
İbrahim Hakkı Hazretleri Marifetname isimli muhteşem eseriyle tanınır. Orijinal nüshası Tillo'da bulunan bu muhteşem eserin bugüne kadar pek çok farklı baskısı yapıldı. Diğer eserleri İlahiname, Marifetname, İrfaniyye, İnsaniyye, Mecmauatü'l-Meanî, Tuhfetü'l-Kiram, Nuhbetü'l-Kelam, Meşarikü'l-Yûh, Sefine-i Nûh, Kenzü'l-Fütûh, Definetü'r-Rûh, Rûhu'ş Şurûh, Ülfetü'l-Enam veUrvetü'l İslam'dır.
Marifetname ve İbrahim Hakkı hakkında pek çok tez yapıldı, biyografiler ve monografiler yazıldı. Bunlar arasında en çok dikkat çekeni Selma Karışman'ın Ötüken Neşriyat'tan çıkan İki Düşünce İki Dünya (Erzurumlu İbrahim Hakkı ve Adam Smith) adlı eseridir ve ESKADER Ödülü'ne layık görülmüştür. Marifetnamesi baştan sona ilim, hikmet ve maneviyat yüklü mısralar, satırlarla doludur. İbrahim Hakkı'nın "Açılır cümle perde / Derman erişir derde/ Mevla görelim neyler / Neylerse güzel eyler." mısraları ne kadar ferahlatıcı ve gam gidericidir. İbrahim Hakkı Hazretleri çağlar öncesinden "Ey dide nedir uyku gel uyan gecelerde / Kevkeblerin et seyrini seyran gecelerde" mısralarıyla bizi uyanışa davet ediyordu. Bugün o uyanışa ve dirilişe şahit oluyoruz. Bu vesile ile "Işık Hadisesi"ne sahip çıkan ve 25 Eylül'e kadar devam edecek olan 1. Siirt Kitap Fuarı'nı gerçekleştiren Siirt Valimiz Ahmet Aydın Beyefendiye çok teşekkür ediyorum.
.
Yazıya Dair
Mehmet Nuri Yardım
29.09.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Son zamanlarda internet kullanımının artmasıyla birlikte toplumda yazı yazmaya olan ilgi arttı. Sosyal medya bu anlamda ciddi katkılar sağladı. Elbette sanal alemde kaleme alınan her metne yazı diyemeyiz. Bir yazının, sanat dünyasında değer ifade edebilmesi için edebî üslûp endişesi içinde kaleme alınmış olması gerekir.
Beş yıldan beri yazı dersleri veriyorum. Cağaloğlu'nda başladı bu çalışmalar. Üsküdar ve Fatih'te kurslar açıldı. Şimdi de Çemberlitaş'ta Birlik Vakfı'nda üç senedir dersler devam ediyor. Yüzlerce öğrenci belge aldı, çeşitli yayın organlarında yazıyorlar. Aralarında eser verenler de oldu şükürler olsun. Kısmet olursa bugün de saat 13.00'te, yeni sezonun ilk dersine "Bismillah" deyip başlayacağız.
Zaman zaman bu kurslara itiraz edenler oldu. "Yazarlık, kursla okulla olmaz. Bu Allah vergisi bir kabiliyet. Bir insanın yeteneği yoksa istediği kadar kursa, okula gitsin bu mesleği öğrenemez, yazar olamaz." diyenlerin sayısı az değil. Temelde haklı bir düşünce. Elbette önce kabiliyet, yetenek, fıtrî istek ve muhakkak ki ciddi bir heves olmalı. Ama zaten eğitim de bu mevcut birikimin üzerine bina edilmiyor mu? Yahya Kemal üstadımızın dediği gibi şiirin onda dokuzu çalışmak, onda biri kabiliyettir.
Şayet sanat eğitiminde eğitime gerek olmasaydı, bugün ülkemizde ve dünyada yüzlerce, belki de binlerce sanat okuluna, güzel sanatlar akademisine gerek olur muydu? Alaylı, yani bir insanın kendi kendisini yetiştirmesi ve yakın çevresinden faydalanarak sanatta ilerlemesi elbette mümkün. Ama bu her zaman geçerli olmayabilir. Peyami Safa gibi büyük bir romancı, okullara gidip, fakülteler bitirip romancı olmadı, Cumhuriyet devri Türk romanına altın harflerle adını yazdırmadı. Alaylıdır elbette, mektepli değil. Ama oturup kalktığı kişiler vardır. Necip Fazıllar,Tanpınarlar, Şekip Tunçlar ve devrin diğer üstatlarıyla her zaman birlikte olmuştur. Yani gayr-ı resmi tahsili vardır Dokuzuncu Hariciye Koğuşu yazarının. Olmasaydı Fransızca gramer kitabı yazabilir miydi? Onlarca nefis eser, 20 bin makale kaleme alabilir miydi? Her şeyden önce şair bir babanın oğludur Peyami Safa. İsmail Safa'nın unvanı, "Şair-i maderzat" yani anadan doğma şair.
Son yıllarda sevindirici bir gelişme olan okumaya ilgi, beraberinde yazıya rağbeti de getirdi ve bence çok iyi oldu. Şiir yazan, deneme yazan, makale yazan, hikaye hatta roman yazan gençlerimizin sayısı çoğalıyor. Elbette bunlar usta işi değil başta. Ama zamanla daha iyiye doğru yol alacaklarına inanıyorum. Yeter ki bu yolda sabırlı davransınlar, sebat etsinler ve ustalardan istifade etsinler. Usta derken hem eskileri hem de yaşayanları kastediyorum. Geçen gün Çiçek Derman "Babıali Sohbetleri"nde hocası Rikkat Kunt'u anlatırken usta-çırak, hoca-talebe, üstat-tilmiz münasebetlerinin önemine temas etti. Şayet Çiçek Hoca on yıl boyunca Rikkat Hoca Hanım'ın rahle-i tedrisinden geçmeseydi acaba bugün binlerce kıymetli tezhip öğrencisi yetiştirebilir miydi?
Zaman zaman bana soruyorlar: "Yazı ve Editörlük Dersleri'nde neler işleniyor, hangi konular ele alınıyor?" Hemen söyleyeyim ki, bu kursumuzun adı bazılarının cömertçe kullandığı gibi "Yazar Okulu" falan değil. Yani derslere devam eden herkes 'yazar' olmayabiliyor. Ama yazı yazmanın inceliklerini öğreniyor. Dikkat etmesi gereken özelliklere vakıf oluyor, iyi metinleri kötülerinden ayırt edebiliyor. Yazdıklarını defalarca gözden geçirmesinin gerekliliğine inanmaya başlıyor, yazdıklarını paylaşmanın sevincini yaşıyor. Elbette bu kurslara devam eden herkes yazar olmayabilir. Resim kursuna giden herkes ressam olabiliyor mu? Hat derslerini muntazaman takip eden herkes anlı şanlı bir hattat mı çıkıyor? Elbette bu mümkün değil. Esasen sanatta yetenek kadar sabır, çalışkanlık ve bilhassa kader söz konusudur.
Yazmak geleceğe bazı sözleri emanet etmektir. Yazmak, bilgiyi, hissi ve yaşanmışlıkları nisyandan kurtarıp istikbale hediye olarak yollamaktır. "Söz uçar yazı kalır." sözü çok önemli. Çiçek Derman, Rikkat Hanım'ı anlatırken dedi ki: "Hocamla on yıl boyunca birlikte çalışırken ağzından çıkan neredeyse her sözü not ettim. Hatta o kadar ki, 'Cicim, nedir sendeki bu yazma merakı, niçin her şeyi kaydediyorsun' diyerek hayret etmişti. Ama bugün Rikkat Kunt Hoca Hanım kitabı bütün o notlardan, arşivden ortaya çıktı." Bence bu sözler, gençlerimiz için de yol göstericidir. Yazmak lazım. Çiçek Hanım iyi ki, yazı konusunda hocası Rikkat Kunt'u değil de rahmetli Süheyl Ünver'i örnek almış ve her şeyi kaydetmiş, zapt etmiş. Bazen bir fikir bir makale ile vücut bulur, bazen bir his bir denemede öne çıkar. Bir hatıra bir hikaye ile geleceğe bırakılır. Kısacası yazmak, değerlerimizi muhafaza etmek, onların ömrünü bir bakıma uzatmaktır. Bu yüzden ben bütün dostlarıma yazmalarını, mümkünse hatıralarını kaleme almalarını tavsiye ediyorum. Bu öğütleri dinleyen dostlarım, daha sonra dönüp bana teşekkür ediyorlar.
Ömrünü yazıya, edebiyata, arşive, fikre adamış iki ideal insanı, iki mefkureci büyüğümüzü birkaç gün önce ebedî aleme uğurladık. Milli Kütüphane'nin eski Genel Müdürü Dr. Müjgan Cunbur ile üstat Necip Fazıl Kısakürek'in Büyük Doğu'sunda uzun yıllar yazıişleri müdürlüğü yapmış, bir çok esere imza atmış olan avukat ve yazar Hüseyin Rahmi Yananlı. Her ikisi de bu millete aşık, toplumun temel değerlerine saygılı ve inançlı aydınlardı. Rahmetle, minnet ve şükran duygularıyla yad ediyorum. Çıktıkları mecburi yolda ruhlarına mağfiret diliyorum. Kabirleri nur, mekanları cennet olsun.
.
Müjgan Cunbur
Mehmet Nuri Yardım
01.10.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Bazı şahsiyetler vardır ki, bir enstitü, akademi ve kültür merkezi gibi çalışır. 25 Eylül Çarşamba günü ebedî aleme göç eden, tanınmış bilim insanı ve yazma eser uzmanı Dr. Fatma Müjgan Cunbur da böyle bir deryaydı. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi kütüphanesinde başlayıp Milli Kütüphane Genel Müdürlüğü'ne uzanan yaklaşık 60 yıllık meslek hayatında pek çok araştırma ve katalog projesinde yer almış, önemli yayınlara imza atmıştı.
Türkiye Yazmaları Toplu Kataloğu projesinde üst düzey sorumlu olarak bulunan ve bir dönem Ankara Üniversitesi DTCF Kütüphanecilik Kürsüsü'nde dersler de veren Cunbur, bir yandan Yunus Emre, Fuzuli ve Karacaoğlan gibi büyük şairlerimizin biyografilerini yazıp şiirlerini yayımlarken bir yandan da Türk Kadın Yazarlar Bibliyografyası, Farabi Bibliyografyası ve Ali Kuşçu Bibliyografyası gibi bilim tarihimize eşsiz kaynaklar kazandırmıştır.
Müjgan Cunbur, kütüphaneci ve edebiyat araştırmacısı olarak 12 Ocak 1926 tarihinde İstanbul Fatih'te dünyaya geldi. Temel eğitiminden sonra Ankara II. Ortaokul'da okudu. Ankara Kız Lisesi'nden 1944'te, Ankara Üniversitesi DTCF Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden 1948'de mezun oldu. "Gülşehrî ve Mantıku't Tayr'ı" konulu teziyle doktorasını 1952'de verdi. İlk görevi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Kütüphanesi'nde yazma eserlerin musannifliğidir. 1954'te Millî Kütüphane kütüphaneciliğine tayin edildi. Sırasıyla Yazmalar, Nadir Eserler Bölümü'nü kurmak üzere bu bölümün şefliğine ve Mikrofilm Arşivi'ni geliştirmek üzere Mikrofilm uzmanlığına getirildi. 1957'de başlayan bu görevi 1959'a kadar devam etti. 1959-1960 yıllarında bir yıl Milli Kütüphane Müdür Vekilliği yaptı. Bu görevden istifa etti. Uzman olarak eski görevine döndü. Adnan Ötüken'in Kültür Müsteşarı olması üzerine ikinci defa Milli Kütüphane Müdürlüğü'ne tayin edildi. Milli Kütüphane Genel Müdürlük olunca, unvanı 1965'te Milli Kütüphane Genel Müdürü olarak değiştirildi. 1978'de Kültür Bakanlığı Müşavirliği'ne atandı. Türkiye Kütüphanelerindeki Yazma Eserlerin Kataloglarının Hazırlanması Projesi'nde Anadolu'daki yazma eserlerin sorumluluğu verildi. Bir ekibin başında yazma eserlerin kataloglarını hazırlamak üzere Amasya ve Antalya'daki kütüphanelerde geceli gündüzlü çalıştı. Hep çalıştı, çabaladı ve kutsal bir gayretin, ulvî bir gayenin sahibi oldu.
Müjgan Cunbur, 1980'de Milli kütüphane binasının inşaatının bitirilmesi için Bakanlık Müşaviri kadrosunda Milli Kütüphane Müdür Vekilliği'ne getirildi. 1984'te Milli Kütüphane Başkanı olarak görev unvanı değişen Cunbur, bu arada ilk bilgisayar donanımını sağladı. 1986'da kendi isteğiyle emekli oldu. 1960-1982 yılları arasında öğretim görevlisi olarak Ankara Üniversitesi DTCF Kütüphanecilik Bölümü'nde Yazma Eser Bibliyografya Müracaat Eserleri derslerini okuttu. Atatürk Kültür Dil ve Tarih yüksek Kurumu'na bağlı Atatürk Kültür Merkezi'ne aslî üye seçilen Cunbur, 1983-1992 yılları arasında üç dönem Başkan olarak görev yaptı. Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi'nde görev aldı.
Yazı hayatı 1948'de Kırşehir gazetesinde "Üç Kırşehirli Dost" başlıklı yazıyla başlamıştı. Az sayıda kaleme aldığı şiirleri ve makaleleri bazı dergilerde yayımlandı. Türk edebiyatı ve kültürü konularında yaptığı inceleme ve bibliyografya çalışmalarıyla tanındı. Yurt içinde ve yurt dışında kongre, sempozyum, seminer, panel ve ilmî toplantılara katılıp bildiriler sundu. Türk Folkloru, Türkiye Milli Kültür Vakfı, İLESAM, Türk Folklor Araştırmaları Kurumu ve ESKADER'den ödüller aldı. Bir çok ilmî kurumun üyesiydi.
Müjgan Cunbur ömrü yazı yazmakla, araştırma yapmakla, eser vermekle geçmiş bir alimeydi. Bütün eserlerinin tam bir dökümünü yapmak kolay değil. Onun öncelikle bibliyografya çalışmalarını anmak gerekiyor. İşte bu eserler: Türk Kadın Yazarlarının Eserleri, Fuzûlî Hakkında Bir Bibliyografya Denemesi, Farabi Bibliyografyası (İsmet Binark, Necmeddin Sefercioğlu ile), Ali Kuşçu Bibliyografyası, Ömer Seyfettin Bibliyografyası, Ahmet Haşim Bibliyografyası, Yahya Kemal Beyatlı Bibliyografyası. Hazırladığı kataloglar: Atatürk'ün Özel Kütüphanesi Kataloğu, Milli Kütüphane Yazmalar Kataloğu (Dursun Kaya, N. Ünver ile), Türkiye Basmaları Toplu Kataloğu (D. Kaya ile), Türk Dil Kurumu Kütüphanesi Yazma Eserler Kataloğu (D. Kaya, N. Ünver, H. Yılmaz ile). Ayrıca Başakların Sesi Türk Halk Şairleri Hayat ve Eserleri (1966), Türk Kadınının Şiiri (Neriman Saryal ile). Yunus Emre'de Namaz, Yunus Emre'nin Gönlü, Karacaoğlan-Hayatı ve Şiirleri, Ölümünün 20. Yılında Ord. Prof. Dr. Sadri Maksudi Arsal, Atatürk ve Milli Kültür, Milli Mücadele'de Türk Kadını (İ. Enginün, C. Özdemir'le), Anadolu'nun Bütünleşmesinde Ahmed Yesevi'nin Yeri, Türk Kadını İçin isimli eserlerde imzası var. Hazırladığı eserler arasında Fuzûlî Divanı, Yeni Hayat ve Doğru Yol (Ziya Gökalp) ile Son Asır Türk Şairleri de bulunuyor. Örnek insan Müjgan Cunbur'u rahmetle anıyorum
.
Sahhaflar
Mehmet Nuri Yardım
06.10.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Türkiye'de sahhaflığın tarihi çok eskilere dayanır. Bu meslek, Osmanlı'da Orhan Gazi zamanına kadar uzanır. Rivayete göre ilk sahaflar, Bursa'da icra-yı sanat ediyor. Payitaht'ın Edirne'ye taşınmasıyla kitap erbabı, serhat şehrimize göç ediyor. Ve İstanbul'un başkent oluşuyla artık sahafların daimi yeri Dersaadet olacaktır. İstanbul'da sahhaflık yapılan ilk semtler Fatih ve Eyüp Sultan. Sultanahmet-Ayasofya çevresi de bir ara mekan olmuş. Bugün az çok bir çok semte yayılmışlarsa da Beyoğlu ve Kadıköy'de daha çok sahhaf var. Yine anlatıldığına göre Fatih Sultan Mehmed Kapalıçarşı'yı yaptırdığı zaman bu devasa binaya bir de sahafları yerleştirir. 1458 yılında Kapalıçarşı'nın içinde sahafların özel bir sokağı bulunuyormuş. Bugün çarşıda bu adı taşıyan levha korunuyor. Ama bu kitapçılar, 1887'deki depremden sonra çarşının dışına çıktı ve bugün Beyazıt Camii bitişiğindeki Sahhaflar Çarşısı meydana getirildi. 1950'deki yangında 18 dükkan çok değerli eserlerle ne yazık ki yanıp kül oldu.
1980'li yıllarda Sahhaflar Çarşısı kıymetli sahhaflara sahipti ve adeta bir mektepti. Sahhaflar Şeyhi Muzaffer Ozak, herkesin hürmet ettiği bir şahsiyetti. Dükkanı çarşının köşesindeydi. Necati Alpas amcanın dükkanı ise Kapalıçarşı'ya inilirken sağ taraftaydı. Bugün o dükkanda veya bitişiğinde eskilerden İbrahim Manav mesleği icra ediyor. Turan Türkmen ve birkaç kişinin dışında bugün ne yazık ki çarşıda artık sahhaf yok. Esnaf daha ziyade test/ders kitapları ile popüler yayınları satıyor. Çok az nadir kitap meraklısı ise, dükkanlara girip kitapları 'ziyaret' ediyor.
Kitap tiryakilerine eskiler "mecanin-i kütüp" dermiş. Yani 'kitap delileri'. Kimisi de 'kitap hastası' demekte bir beis görmez. Ah o ne güzel bir hastalıktır ki, keşke 76 milyon insanımıza bulaşsa. Herkes kitapları sevse, herkes okusa. Yine eskiler, "sahhaf-ı bî-insaf" derlermiş bazı kitapçılar için. Ben o kanaatte değilim, elbette 'insafsız' sahhaf vardır, ama hepsi öyle değildir. Kitap müşterisine yardımcı olan, ona kitabı ucuz fiyatla veren, hatta borca kitap satan bir çok sahhaf dün olduğu gibi bugün de var.
90'lı yıllardan sonra sahhaflar dağıldı. Büyük çoğunluğu Kadıköy'e ve Beyoğlu'na taşındı. Bir kısmı Beşiktaş ve Fatih'e intikal etti. Bakırköy'de de bugün sahhaflar var, başka semtlerde, ilçelerde de. Esnaf bugün dağınık. Kitap kurtları, aradıkları kitapları bulabilmek için neredeyse bütün İstanbul'u köşe bucak taramak zorunda. Ama yedi yıldan beri yapılan hayırlı bir hizmet vardır ki, kitapseverler için bence ilaç gibidir. İsmi Sahhaflar Festivali olsa da ben daha ziyade Sahhaf Fuarı demeyi tercih ediyorum. Çünkü neredeyse belli başlı bütün sahhaflar burada buluşuyor, kitaplarını sergiliyorlar.
Her eski kitap satanın sahhaf olmadığını bilmem söylemeye hacet var mı? Bilindiği gibi eski sahhaflar birer alim gibi bilgi ile yüklüydüler, hatta aralarında Raif Yelkenci gibi allameler de vardı. Ki Yunus Emre Divanı hakkında Fuat Köprülü ile mübaheseye, hatta münakaşaya girebilecek kıratta ilim, irfan sahibi idiler. Bugün ne yazık ki, ikinci el, ucuz ve eski kitap satan herkese bu unvan veriliyor. Sahhaflık o kadar da ucuz değil. Bir defa Osmanlı Türkçesini iyi bileceksiniz ki kıymetli eserlerin maddî değerlerini biçebilesiniz.
Beyoğlu Belediyesi ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi 7. Beyoğlu Sahaf Festivali'nde bu yıl da sahhafları bir araya getirdi. 19 Ekim'e kadar devam edecek olan festival boyunca kitaplar, dergiler, eski fotoğraflar, film, tiyatro afişleri, nadide levhalar, mektuplar, kartpostallar ve özel koleksiyonlar da meraklıların ilgisine sunuluyor, yazarlar ziyaretçilerle buluşup sohbet ediyor. İstanbul'da ikamet edip de kültürle, sanatla, edebiyatla, medeniyetle ilgili olanlar bu festivali gidip görmeli, kitabın o büyüleyici kokusunu içlerine çekmeli. En azından birkaç saatini ayırmalı meraklılar. Ki 70 küsur sahhafı gezebilsin, sergilenen kitapların hiç olmazsa bir kısmını inceleme fırsatı bulabilsinler.
Bu tür fuarların, festivallerin en güzel yanı, aşinası olduğunuz yazarların kitaplarına erişebilmenizdir. Merak ettiğiniz dergi koleksiyonlarına sahip olabilmenizdir. Kimbilir sevdiğiniz yazarlardan Abbas Sayar'ın Yılkı Atı'nın eski baskısı belki de şu raftadır. İncelemek istediğiniz Hisar dergisinin tam koleksiyonu kimbilir belki de meydana serilen şu yığınlar arasında sizi bekliyor. Orada Mehmet Çınarlı'yı, Mustafa Necati Karaer'i, İlhan Geçer'i, Gültekin Samanoğlu'nu bulacaksınız belki de, belli mi olur. Ya Cemil Meriç'in, Peyami Safa'nın, Samiha Ayverdi'nin, Tanpınar'ın, Safiye Erol'un, Erol Güngör'ün kitapları. Eksik kitaplarınız vardır belki de Yahya Kemal külliyatından, tamamlarsınız. Sezai Karakoç dizisindeki noksanları burada elde edersiniz. Eskilerle uğraşan dostlar ola ki Sırat-ı Müstakim ve Sebilürreşad koleksiyonlarına sahip olmak isteyeceklerdir. Mahir İz'in o güzelim hatıralarını ihtiva eden Yılların İzi, inanın her an karşınıza çıkabilir. Velhasıl-ı kelam, kitap fuarları bir efsunlu şehrin ara sokaklarına benzer ki, orada her an bir sürprizle karşılaşmak mümkün. Öyleyse haydi Tepebaşı'na, 7. Sahhaf Festivali'ne!
.
Fethi Gemuhluoğlu
Mehmet Nuri Yardım
08.10.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Türkiye'nin ışık adamları vardır. Onlar yanar ve deniz feneri gibi çevreyi aydınlatır. Fethi Gemuhluoğlu da onlardan biriydi. 1922'de İstanbul Göztepe'de doğan Gemuhluoğlu, 5 Ekim 1977 tarihinde ebediyete uğurlandı. Ailesi Elazığ'ın Ağın ilçesine bağlı Gemuhu Köyü'ndendir. Kimi "Alp-eren" dedi ona, kimi "Türkiye'nin muhtarı" saydı kendisini. "Güzel adam", "dost insan" olarak bilindi. Bütün bunlarla birlikte "Kadın Ana"sının "Devlet Adamı"ydı. Hukuk tahsili yaptı. Liselerde öğretmenlik, Spor ve Sergi Müdürlüğü, Odalar Birliği Basın Müşavirliği gibi görevlerde bulundu. Son olarak Türk Petrol Vakfı Genel Sekreterliği'ni üstlenmişti. Bu görevinin yanında çeşitli kuruluşların yönetim kurulu üyesi idi. Suzan Hanımla evliydi, Ali ve Selman adında iki oğlu bulunuyor. Sohbetleri, mektupları, yazıları, hatıraları ve çeşitli gazete ve dergilerde hakkında yazılanlar bugünlerde İz Yayıncılık tarafından Dostluk Üzerine adıyla yeniden yayımlandı.
Bir irfan mektebiydi Gemuhluoğlu. Üniversiteye isteksiz, hevessiz, şevksiz gidilmezdi. İrfansız okunmaz, yazılmazdı. Akademisyenler, yazarlar rahle-i tedrisinden geçtiler. Aşk olmadan meşk şevk de olamazdı. Aşkın çilesini tadamayanların maneviyat katına çıkamayacaklarını söylerdi. Gençler aşık olmasını öğrendiler. Ona göre ancak büyük davaların hamalı olanlar büyük rüyalar görebilirdi. Bir neslin, hatta nesillerin elinden tutucusu, doğru yolu göstericisi, o 'müstakim' yolda yürütücüsü ve yüksek davayla raptedip ulvi gayeye ulaştırıcısı oldu. Aynı değerlere inananların birleştiricisi, gönüllerinin kaynaştırıcısı olarak 'Ehl-i Tevhid' bir şahsiyetti. Bütün gayesi "masum, mahzun ve mağdur millet"imizi layık olduğu yüksek yerde görebilmekti. Aydınların münevverleşmesinde katkısı pek ziyadedir. Düşüncelerindeki köklü değişmelerde tesiri vardır. Türkiye'de milliyetçiliğin şekilcilikten ve kuru kalıplardan kurtulup maneviyatla mayalanmasında en büyük pay sahibidir.
Fevzi Çakmak'ın cenazesine sahip çıkan ve mareşalin şanına yakışır şekilde defnedilmesini sağlayan Gemuhluoğlu, sadece kültür hayatında değil son dönem Türkiye'sinin siyasî oluşumunda da aktif rol oynamış, birleştirici-bütünleştirici tavrını ortaya koyarak milliyetçi mukaddesatçı kesimin bir araya gelmesini sağlamıştı. Bu gayretin sonucu olarak 1970'li yılların sonunda Milliyetçi Cephe Hükümeti kurulmuştu.
Son yıllarda hakkında pek çok program yapılıyor. kendisinden istifade edenler muhtelif salonlarda "Fethi ağabey"lerini anlatıyorlar. Gençler bir efsaneyi dinler gibi, destanlar devrinde yaşamış bir kahramanı göz özüne getiriyor, hatıraları hayretle dinleyip hayran kalıyorlar.
Ahmet Kabaklı, Ergun Göze, Süleyman Yalçın, Muharrem Ergin, Rasim Özdenören, Aydın Bolak, Cahit Atasoy, Faruk Kadri Timurtaş, Metin Eriş, Cahit Zarifoğlu, Mehmet Akif İnan ve Abdullah Uçman Dostluk Üzerine kitabında yazıları yer alanlardan bir bölümü sadece. Tabii en çarpıcı sözleri, Gemuhluoğlu'nun vefatının ardından Necip Fazıl kaleme almış. Diyor ki:
"Fethi Gemuhluoğlu öldü. Onu meydan yeri tanımaz. Fakat meydan yerinin tanıdığı politikacılar, muharrirler, fikirciler hususiyle 'sağ' yaftasının belirttiği çerçeve içindekiler çok iyi tanır. Babıali kitabımda özleştirmeye çalıştığım gibi, Fethi Gemuhluoğlu, harp meydanında görünmeyen, fakat ateş hattındakilere sakalık eden, nakliye ve levazım kollarına yön veren, hususi çevrelerde mayası halis bir gençlik yoğuran, gönlü tasavvuf kokusuyla ıtırlı ve dili en murassa Osmanlıca zarfı içinde İslamî zevk mazrufiyle nakışlı, son turfanda bir tipti."
Kendisi de Hakka yürüyen Abdurrahim Balcıoğlu, Sanatalemi.net'teki yazısında Gemuhluoğlu'nu şöyle anlatıyordu:
"Uzun yıllar boyunca bilhassa Ramazan ayı içinde namazlarını Beyazıt Camii'nde birlikte kılar, Allah'a yakarışlarımızı birlikte yapar, O'ndan mağfiret dilerdik. 'Balcızade, sen Osman'dan bana bir değerli emanetsin.' der, ilgisini esirgemezdi. Hiç unutmam; bir akşamüstü Karaköy'den tramvaya binmiş, tünel çıkışında; sol elini omzuma atmış olarak, ağır ağır Taksim Meydanı'na birlikte yürümüştük. Bana, 'Meyus ve mükedder olma. Ye'se düşme. Ümidini yitirme. Meşibe-i Şeb'den neler doğar bir görelim. Mevla görelim neyler, neylerse güzel eyler… O ulu Yaradan'a mütevekkil ol! Zinhar O'ndan umudunu kesme ve kat'iyyen karamsarlığa düşme."
Ruh dünyamızın mimarı Fethi Bey'in "Şimallim" şiirini herkes gibi ben de çok severim. İşte büyük gönül ustasının sazından dökülen mısralar: "Dağıt saçlarını şimallim dağıt, / Rüzgar dağıtsın, efkar dağıtsın / Ver saçlarını şimallim ver, / Bayrak olsun ellerime! / Ger saçlarını şimallim ger, / Önüne koy kalbimi."
Fethi Gemuhluoğlu'nun anlamlı sözlerinden bir demeti, rahmet ve gufran niyazıyla sunuyorum: * Kendi kendinize sebepsiz yere hüzünlendiğiniz anlarda biliniz ki Allah'a yaklaşmışsınızdır. * Kendisine dost olmayanlar, gayrıya dost olmazlar. Kendileri ile barışa varamayanlar, gayri ile barışa varamazlar. Kaldı ki, savaş yoktur. Dünya, dostluk üzere halk edilmiştir. * Peygamber-i Ekber'e bağlanmadan yürünmez, aşılmaz hiçbir engel. * Gelecek bir mübarek vakte hazır olunuz! Gözü olana sabah ışımıştır. Hal-i yakazadayız. O sabahın alacasındayız.
.
Edebiyata Saygı
Mehmet Nuri Yardım
22.10.2013 - 16:17
Yayınlanma
0
Rahmetli yazar, edebiyat tarihçisi, Şeyhülmuharririn Ahmet Kabaklı'nın ahir ömründe başlatmayı düşündüğü bir kampanya vardı: "Edebiyata Saygı". Hoca, toplumda edebiyata daha çok ilgi, sevgi ve saygı beslenmesi gerektiğini belirtiyor ve bu konuda ciddî çalışmalar yapılması gerektiğini ifade ediyordu. Ona göre milletimizin huzuru da, devletimizin bekası da buna bağlıydı. Aziz Hoca, edebiyata hiçbir zaman dar pencereden bakmamıştır. O, edebiyattan aslında bizi biz kılan bütün değer hükümlerimizi, geleneklerimizi, toplumu ayakta tutan manevi dinamikleri anlıyordu. Türk Edebiyatı adlı eserinin yanı sıra Temellerin Duruşması'nın bu kadar çok okunmasının sırrı bu olsa gerek. Çünkü cemiyeti teşkil eden fertlerin birbirlerine nasıl bağlanabileceğinin, nasıl millet olunabileceğinin sırlarını keşfetmişti.
Ahmet Kabaklı, onlarca eser kaleme alarak, binlerce yazı yazarak, Türk Edebiyatı Vakfı gibi bir irfan ocağını kurarak üzerine düşeni yaptı. Onun idealini süsleyen bu düşünceyi hayata geçirmek, bugün hepimizin görevidir. Edebiyatla, sanatla, kültürle uğraşanların sayısının artması gerekiyor ülkemizde. Bilhassa gençlerimizin daha çok okuması, sanatla meşgul olması şart. Teknoloji ne yazık ki büyük ölçüde çocuklarımızı, gençlerimizi esir almış durumda. Halbuki teknoloji sanata, edebiyata hizmet etmelidir.
Dün büyük bir medeniyet kurmak isteyen ecdat, şiirle, tezhiple, minyatürle ve mûsikî ile haşir neşirdi. 'Padişahından çobanına şair millet oluşumuz' bundandır. Bugün de çocuklarımız, gençlerimiz, yetişkinlerimiz kitapla, sanatla, kültürle ve edebiyatla hemhal olmalıdır. Televizyon-bilgisayar-cep telefonu üçgeni, toplumu tamamen kuşatmadan 'edebiyata saygı'yı her kesimde yaymak zorundayız. Bu çağrı yediden yetmişe bütün insanlarımıza yapılmalı. Evlerimizde, işyerlerimizde kütüphaneler kurulmalı. Millî tiyatro ve millî sinema çalışmaları hızlandırılmalıdır. Muhafazakar olduğunu ifade eden işadamları, burs vererek ve bazı hayır hizmetlerinde bulunarak görevlerinin bittiğini sanmasın. Geleceğin yönetmenlerine yatırım yapmak zorundadırlar. Yerli bir tiyatro oluşturulamamışsa bunun altyapısını kurmak için kollar sıvanmalıdır. Mûsikide, edebiyatta, mimaride, resimde ve diğer sanatlarda yenilikler yapılmalı, sanat coşkusu herkesi sarmalıdır.
Bugün bir çok sivil toplum kuruluşu, dernek ve vakıf çalışıyor. Belediyeler, valilikler, kaymakamlıklar, milli eğitim müdürlükleri çeşitli kültür sanat faaliyetlerine destek oluyor. Bunlar güzel. Ama bu hizmetler daha iyi organize edilebilir. Öncelikle bu hizmetleri yürütenler arasında sıkı bir diyalog olmalıdır. Müşterek çalışmalar, ortak projeler hazırlanmalıdır. Herşeyi Kültür ve Turizm Bakanlığı ile belediyelerden bekleme alışkanlığı artık terk edilmelidir. Herkes taşın altına elini sürmeli, üzerine düşen görevi yapmalıdır. 'Edebiyata Saygı', aslında kendimize, özümüze saygıdır. Edeb'e hürmettir. Edeb anlayışının toplumda yaygınlaşması için ciddî bir atılım, hayırlı bir teşebbüstür. Bugün kısmen emarelerini görüyoruz. Sanat edebiyat dergileri çıkıyor. Bir gayret var. Ama yetmez. Mesela bazı işadamları çıkmakta zorlanan dergilere maddî destekte bulunabilir. Çalışanlarını bu dergilere abone yapabilirler. Böylece hem birlikte çalıştıkları insanların ufkunu genişletmiş, hem de hayırlı bir hizmeti desteklemiş ve ayakta tutmuş olurlar.
Kültür sanat dünyasının canlanmasında medyanın rolü büyük. Gazeteler, televizyonlar, radyolar ve internet siteleri de 'Edebiyata Saygı' projesinde üzerlerine düşen görevi yapmalı. Hala sanat sayfası vermekte tereddüt eden bazı gazete yöneticileri görüyoruz. Ne kadar acı. En azından vefa duygusu böyle bir davranışı gerektirmiyor. O gazeteci dostlarımız düşünsünler ki, Türkiye'de ilk gazeteleri edebiyatçılar çıkarmıştır. Namık Kemalleri, Ziya Paşaları, Şinasileri, Ahmet Midhat Efendileri hatırlasınlar. Vefa duygusu güzeldir, insana yakışr. Kadirbilir olmak üstün bir meziyet, bir erdem. Üç yaşına giren gazetemiz Milat, her gün kültür sanat sayfası vererek bu konudaki hassasiyetini gösteriyor. Takdire şayan bir davranış. İnşallah bu hususta ihmalkar davranan diğer gazeteler de Milat'ı örnek alır ve gazetelerini edebiyat haberleriyle, kültür sanat röportajları ve duyurularıyla süslerler. Bu vesile ile yerli ve millî yayınlarıyla, manevî değerlere bağlı duruşuyla seçkin bir gazete olarak temayüz eden Milat'ı kutluyorum. Kendisine özgü tutarlı ve istikrarlı bir çizgiye sahip olan Milat Gazetemizin basın dünyasında uzun ömürlü olmasını diliyor, yöneticilerini, yazarlarını, çalışanlarını ve okuyucularını gayretlerinden dolayı tebrik ediyorum
.
Hasan Nail Canat
Mehmet Nuri Yardım
27.10.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Türkiye'de çok güzel gelişmeler oluyor. İz'an, insaf, basiret sahibi herkes bunları görüyor. Ama bu duygularını körelterek kapkara tablolar çizen de var, her devirde olmuştur. Bana göre ülkemizde son onbeş yirmi yıl içindeki en hayırlı ve insanî -elbette aynı zamanda İslamî- gelişme, toplum olarak vefa duygumuzun canlanması olmuştur. Kayıp değerlerimizi artık hatırlıyoruz. Yitirdiğimiz yazarların, aydınların peşine düşüyoruz. Vefat etmiş veya yaşayan kıymetler gündeme taşınmaya, gençlerle buluşturulmaya başlandı. Bu çok mühim bir hizmettir. Zira bizi ayakta ve diri tutan güç budur. Belki de bugünkü tekamül, bu vefa rüzgarının artarak devam etmesi sayesinde olmuştur. Mesela üstat Necip Fazıl için ne kadar çok program düzenlendi bu sene. Yanılmıyorsam sadece Konya Belediyesi Ramazan ayı boyunca 30 toplantı düzenledi, Şairler Sultanı'nı bir çok yerde rahmetle ve minnetle yad edildi.
Bu hayırlı rüzgardan nasibini alanlardan biri de, bugün dostları tarafından anılacak ve anlatılacak olan Hasan Nail Canat'tır. Yazar, şair, tiyatro ve sinema oyuncusu, bir gönül insanı. Rahmetli Hasan Nail Bey'le ne yazık ki çok derin bir dostluk kuramadım. Ama 1980'li yıllarda Sultanahmet Divanyolu'ndaki yayınevinde zaman zaman görüşüyorduk. O zaman merhum Mustafa Miyasoğlu ve Vahap Akbaş'ın birlikte kurdukları Suffe Yayınevi ve Suffe Kültür Sanat Yıllığı vardı. Bu yıllık için yayıncılar ve yazarlar arasında anket düzenliyordum. O vesile ile Hasan Beyle görüşmüş ve yayıncılığımızın halini konuşmuştuk.
1943 tarihinde Kayseri'de doğan ve bu ilde başladığı sanat hayatını İstanbul'da sürdüren Hasan Nail Bey, 1994 yılından vefat ettiği 2004 yılına kadar 10 yıl boyunca Altunizade Kültür Merkezi'nde Üsküdar Belediyesi Tiyatrosu'nda oyunlarını sahneliyordu. Geleneksel tiyatronun örneklerini sunan Canat, Keloğlan, Sokak Kızı Elif, Mindrella, Süper Bekçi gibi çocuk oyunları ile Bir Avuç Ateş, Demedim mi?, Metropol ve Kadın adlı oyunlarını da yetişkinler için sahnelemişti. Çocuk ve yetişkinlere tiyatro eğitimi de veren Canat, Bize Nasıl Kıydınız?, Beşinci Boyut, Sürgün, Çizme, Hasret, Siyah Pelerinli Adam adlı sinema filmleri ile Camgöz, Deli Yürek, Ekmek Teknesi, Kalp Gözü, Müslüman'ın 365 Günü, Müslüman'ın 24 Saati adlı TV dizilerinde rol almıştı. Bir Küçük Osmancık Vardı, Gül Yarası, Yaralı Serçe, Yasemen, Nur Dağındaki Çocuk, Günahkar Baba, Kırımlı Murat Destanı adlı kitapları da bulunan Hasan Nail Canat, evli ve 4 çocuk babasıydı.
Vefatının 9. yılı münasebetiyle bugün Hasan Nail Canat hakkında bir anma programı gerçekleşiyor. Üsküdar Belediyesi'nin himayesinde gerçekleşecek program, Altunizade Kültür Merkezi'nde saat 17.00'de başlayacak. Sunucumuz eğitimci, yazar Sırrı Er. Merhumun yakınları, bana da bu programda oturum başkanlığı görevini verdiler. İnşallah hakkıyla ve hakkaniyetle yaparım. Toplantıda Hasan Nail Canat'ın mizahî yönünü, yapımcı, oyuncu ve karikatürist Hasan Kaçan anlatacak. Merhumun millî tiyatrodaki çalışmaları ve rolünü, oyuncu Ahmet Yenilmez dile getirecek. Canat'ın genç nesiller üzerindeki etkisini de, gazeteci yazar Tarık Tufan aktaracak. Emine Uçak Erdoğan ise, Hasan Nail Canat'ın sanatçı kişiliği hakkındaki görüşlerini dinleyicilerle paylaşacak. Üsküdar Belediye Başkanı Mustafa Kara'nın selamlama konuşmasının ardından Canat'ın hayatını ve felsefesini anlatan resim ve videolarla düzenlenmiş ve merhum hakkında bazı dostlarının yazdıkları yazıların seslendirilerek okunduğu bir slayt gösterisi var. Sanatkarımızın rol aldığı filmlerden kısa sahnelerin yer aldığı bir video slayt gösterisini de seyredeceğiz. Aile adına ise Hasan Nail Canat'ın oğlu Mehmet Safa Canat kürsüde konuşacak. Sırrı er ise yazarın "Erik Ağacı Destanı" isimli şiirini okuyacak. Bunların yanı sıra merhumun yaptığı bazı konuşmalardan kısa bölümler sunulacak. Finalde Canat'ın son defa Üsküdar'da okuduğu "Sakarya Türküsü"nü dinleyeceğiz.
"Sanat, gülü incitmeden gül yaprağına şiir yazmaktır." diyen merhum sanatkarımızın adı, Bağcılar'da bir kültür merkezine verildi. Çok isabetli ve hayırlı bir karar. Bağcılar Belediyesi yetkililerine teşekkür ediyorum. Üsküdar Belediyesi de her yıl bu anma programlarına ev sahipliği yapıyor, Canat'ın aziz hatırasını yaşatıyor. Bu kadirşinaslık, tebrike şayandır. Ailesi, dostları, öğrencileri, okuyucuları, seyircileri bugüne kadar hep O'na sahip çıktı. Sahnelerin, Ramazanların 'gül yüzlü abisi' Hasan Nail Canat, bu ilgiyi hak ediyor. Çünkü O, sanat dünyasında bizim toprakların sesi, yerli havaların nefesi, öz iklimlerin soluğuydu. Allah rahmet eylesin, kabri nur, mekanı cennet olsun.
.
Nevzat Kösoğlu
Mehmet Nuri Yardım
29.10.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Sedat Umran, Servet Somuncuoğlu, Mustafa Miyasoğlu, Nurettin Uzunoğlu ve Nevzat Kösoğlu. Son bir iki ay içinde ardarda ebediyete uğurladığımız fikir, kültür ve sanat adamları. Eylül'de başlayan yaprak dökümü ekimde de devam ediyor. Ecele itiraz edilmez. Vakti saati gelen, dostlarıyla, sevenleriyle vedalaşıp gidiyor. Türkiye'nin tanınmış fikir ve siyaset adamı, yayıncı - yazar Nevzat Kösoğlu da 10 Ekim 2013 tarihinde Ankara'da vefat etti. 72 yaşında hayata veda eden yazar, Kocatepe Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Gölbaşı Mezarlığı'ndan defnedildi.
Ötüken Neşriyat'ın ve Söğüt Yayıncılık'ın kurucularından olan Nevzat Kösoğlu, 7 Ekim 1941'de Erzurum İspir'de doğdu. Liseyi Erzurum ve Karabük`te okudu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesini ve İ.Ü. İktisat Fakültesi Gazetecilik Enstitüsünü bitirdi. 1964'te gazeteciliğe başladı. Babıali`de Sabah gazetesinin Ankara temsilciliğini yaptı. Ötüken Neşriyat`ı kuranlar arasında yer aldı ve yönetti. 1970 yılında MHP'nin Genel Sekreter Yardımcılığına seçildi. 1977 genel seçimlerinde aynı partiden Erzurum milletvekili oldu. 12 Eylül 1980 İhtilali'nden sonra bir buçuk yıl hapis yattı. 14 ciltlik Büyük Türk Klasikleri'ni yayınladı. Kültür Bakanlığı adına 30 ciltlik Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları projesini yürüttü. Kösoğlu, Türk Tarihini ve Felsefesini günümüz şartları içerisinde yeniden ele almış; kültür ve medeniyet kavramları ile alakalı orijinal fikirler ortaya koymuştur. Gelenekle gelecek arasındaki bağın nasıl kurulması gerektiğini, ele aldığı güncel meseleler çerçevesinde izah etmiştir. Kimlik çalışmalarına yeni bir boyut getirerek yeni Türk Kimliği'nin inşa yollarını göstermiş, kafa karıştıran soruları izah etmiştir.
Yayımlanan eserleri arasında Kitap Şuuru, Tarihe Konuşmalar, Türk Dünyasında Yeni Bir Medeniyet Tasarımı, Türk Dünyası Tarihi ve Türk Medeniyeti, Milli Kültür ve Kimlik, Türk Kimliği ve Türk Dünyası, Eski Türkler'de İslam'da ve Osmanlı'da Devlet, Osmanlı ve Türk Milliyetçiliği, Said Nursi, Galip Erdem, Peyami Safa, Dündar Taşer, Şehit Enver Bey, Geçmiş Zaman Peşinde yahut Vaizin Söyledikleri, Küreselleşme ve Milli Hayat da bulunuyor. Yazarın eserleri Ötüken Neşriyat'tan çıkıyor.
Nevzat Kösoğlu çok farklı şahsiyetlerin hayatını yazdı. Onlardan biri de Said Nursi'dir. Bu eserinde Bediüzzaman'ı, "Türklerin imanını kurtaran" ve "tarihi yapan bir müceddid-i iman." diye tarif ediyor. Kösoğlu'na göre, milliyetçiliğin iki fonksiyonu vardı. Biri birleştiriyor, diğeri ayrıştırıyordu. Ulusalcılık ikinci kategoride yer alıyordu. Nitekim Bediüzzaman da bunu "müspet" ve "menfi" milliyetçilik şeklinde izah ediyor.
Vefatının ardından Hasan Celal Güzel, Mehmet Doğan, Himmet Uç, Mehmet Şeker, Arslan Tekin, Yaşar Kaplan, Şaban Abak ve Mümtazer Türköne güzel yazılar yazdılar. Tekin'in yazısından öğreniyoruz ki merhum, "Huma Kuşu" türküsünü çok severmiş, hasta yatağında arkadaşı Kubilay Kemertaş yanık sesiyle "Huma Kuşu"nu okumuş. Mustafa Çalık, Arslan Tekin'e gönderdiği mektupta Köseoğlu'nu şöyle anlatıyor:
"Türk ve İslam alemi, son yarım asrın en büyük ve en değerli adamını kaybetti. Nevzat Kösoğlu artık yok... İlim ve fikir dünyasının bazı cihetlerinde O'nu geçebilecek kıymetlerimiz elbette vardır; tıpkı O'nun da bazı cihetlerden hepsini geçtiği gibi... Tarihî ve medenî tecrübemizi maneviyatımızla mezcederek millî istikametimizin inşasına hizmet eden çok değerli alimler, mütefekkirler, san'atkarlar geldi geçti son yarım asrımızda; ne var ki, yaşadığımız devirde millî ve manevi fikriyatımızın sırat-ı müstakimini gösteren asıl O'dur! Yalnız büyük bir fikir adamı değildi, bir millet adamıydı, maneviyat büyüğü idi; millî ve manevî bir mürşitti; mürşitlik iddiası olmayan bir mürşit.
Neden böyledir? Düşünmelidir ki, Bediüzzaman'la Enver Paşa'yı aynı mizan ve miyar ile değerlendirip idrak ve irfan dünyamızda yan yana koyabilmek sadece O'nun başarabildiği bir iş olmuştur."
Mehmed Niyazi'nin yazısında şu sözler dikkat çekici: "Nevzat'la aramızdaki ilişki arkadaşlığın çok ötesindeydi. Hastalığı zuhur edince yanına gittim, geçmiş günleri beraber yad ettik. Laftan lafa konuşurken bana dedi ki; 'Mevlana, Yunus, Said Nursi Hazretleri'nin imanını tekellüm ediyorduk. Sonra baktık ki biz de imanlı olduk."
Vefalıydı. Bir gün Edebiyat Fakültesi'nde Faruk Kadri Timurtaş'ın anma programına gelmişti. Ayaküstü biraz konuştuk. Bir gün bir toplantıda bir sohbetini dinlemek ve istifade etmek istediğimi söylemiştim. Memnuniyetle karşılamış, "inşallah" demişti. Kısmet olmadı. Mütefekkir, idealist, siyaset adamı, yazar ve yayıncı. Bu sıfatların önünde ve üstünde bir gönül insanıydı. ESKADER, merhum hakkında İstanbul'da ilk toplantıyı yapıyor. Nevzat Kösoğlu'nu yakınları, dava arkadaşları, yazarlar, aydınlar, kültür ve sanat adamları anlatacak. Timaş Kitapkahve'de 31 Ekim Perşembe günü saat 18.00'de başlayacak Babıali Sohbeti'nde, hatırasını yad edeceğiz. Rahmet olsun
.
Hüda\u00ee Yolu
Mehmet Nuri Yardım
03.11.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Yollar vardır kalpleri buluşturur, yollar var gönülleri tutuşturur. Yollar vardır ki ayrı düşenleri bir araya getirir kavuşturur. Sevenler ve sevilenler sabırla, azimle, gayretle yolları kat ettiklerinde ideallerine ulaşır. Hüdaî Yolu da böyle bir yoldur. "Öyle bir yol var da benim niçin haberim yok?" demeyin sakın. Bu yolu biliyorsunuz, günlerdir haberlerini alıyorsunuz, hatta bir kısmınız belki de bu yolda yolculuk bile ettiniz. Marmaray'ı kast ediyorum elbette. Tabii hikayesi eski.
Yaklaşık on yıl önce Marmaray konuşulduğunda denizaltında yapılacak bu tünele sıradan bir isim değil bir maneviyat büyüğümüzün adının verilmesini isteyen bir gazeteci yazar vardı. 35 yıllık dostum, kardeşim Muammer Erkul. Kendisi de İstanbullu, hatta Üsküdarlı olan Muammer, gönül sultanlarından Aziz Mahmud Hüdaî'nin yolu olarak bilinen bu yolun manevi bir yol olduğunu belirterek, Marmaray'a bu ismin verilmesini istemişti. Denizciler bu yolun mübarek bir yol olduğuna inanıyordu. Yazarımızın konuyla ilgili yazıları, ses getirmiş, takdir toplamıştı. Yazılar, www. muammererkul.com sitesinde mevcut.
Aziz Mahmud Hüdaî Hazretleri menkıbesini bugün kültür tarihçimiz Dursun Gürlek'e sordum. Anlattı, şöyle ki: "Padişah Birinci Sultan Ahmed, Sultanahmed Cami'nin açılışına, hürmet ettiği Aziz Mahmud Hüdaî Hazretleri'ni de davet eder. Hazret birkaç müridiyle birlikte Üsküdar'dan kayığa biner ve yola çıkarlar. Boğaz akıntısı malum. Dalgalar kabarmaya, kayık sallanmaya başlar. Müritlerden biri çok korkar ve kayığın kenarındaki tahtaya tutunur. Endişesini de şeyhine söyler: "Efendim, ölümle aramızda sadece şu tahta parçası kaldı." der. Aziz Mahmud Hüdai sesini çıkarmaz, tevekkülle bekler. Kayıkla sahil-i selamete çıkarlar. Sirkeci'ye ulaştıklarında bu sefer Hazret, müridine seslenir: "İşte şimdi ölümle aramızda o tahta parçası bile kalmadı." Ne kadar hikmetli bir söz değil mi aziz okuyucular? İnsanoğlunun ölüme her an hazırlıklı olması gerektiğini bu sözler ne kadar iyi anlatıyor.
Türkiye'de güzel gelişmeler artarak devam ediyor. Allah'a şükrediyor, hamd ediyorum. Mecliste başörtüsü meselesinin olgunlukla halledilmesi büyük bir başarıdır. Laiklik elden gitmediği gibi, her şey yerli yerinde duruyor. Devletimizin temelleri sapasağlam üstelik. Birkaç şaşkının dışında herkesin ortak kabulüyle karşılaştı bu serbestiyet. Devlet-millet bütünleşmesi sağlandı. Demek ki bugüne kadar bazı insanların hastalık derecesindeki vehim, kuşku, korku ve zulümleri boşunaymış, hatta art niyetliymiş.
Bazı beldelerin, ilçelerin isimlerinin iade edilmesi de çok sevindiricidir. Mesela Tillo. Siirt'in Aydınlar ilçesinin adını Tillo olarak değiştiren kanun teklifi Meclis Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı. İyi de Tillo hiç bir zaman Aydınlar olmadı ki. 1990'dan beri sadece ilçenin girişindeki tabelada ve resmi kurumların levhalarında Aydınlar yazıyordu. 7'den 70'de herkes, bütün halk, Siirtliler ve dışarıdan gelen ziyaretçiler 23 yıldan beri Tillo'nun adını değiştirmemişti. İbrahim Hakkı Hazretleri'nin türbesinin ve eserlerinin bulunduğu bu şirin ilçeye uygulanan anlamsız, baskıcı ve dayatmacı anlayış kaldırılmış oldu. Ülke bölünmedi, aksine kalpler arasındaki soğukluklar giderildi. Demek ki Türkiye'miz normalleşiyor, hayırlı uğurlu olsun.
Marmaray veya Hüdaî Yolu'nun açılması bir bayram coşkusuyla karşılandı. Vatandaşlar akın akın gidiyor, trene biniyor. Bu yolculukla Üsküdar Sirkeci arası 4 dakikaya indirildi. Günde 1.5 milyon kişiyi taşıma kapasitesi var. Aziz milletimiz bu üstün hizmeti takdir, vesile olanlara dua ederken gözleri görmeyen, basiretleri bağlanmış, kalpleri mühürlenmiş olanlar da var. Onlar hala reddediyor, hatta köpürüyor. Yok efendim neymiş, tehlikeliymiş, gereksizmiş. Hasta ruhlular her zaman ve her yerde bulunacak. Her şey zıddıyla bilinir ya! Karanlık olacak ki ışığın, kötülük yapılacak ki iyiliğin kıymeti bilinsin.
Kültür ve sanat dünyasında faaliyetler de katmerlenerek büyüyor. Belediyeler kültür hizmetlerinde önde gidiyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı, valilikler, kaymakamlıklar, milli eğitim müdürlükleri ellerinden geleni yapıyor. Özellikle yeni kurulan bir çok vakıf ve dernek adeta yarış halinde. Bu arada bizi biz kılan şahsiyetler, milletimize cansiperane hizmet etmiş kültür sanat ve fikir adamları unutulmuyor, hatırlanıyor. Ebedî aleme daha yeni uğurladığımız mütefekkir yazar Nevzat Kösoğlu hakkında beş gün içinde üç büyük toplantı yapıldı. Türkocağı Genel Merkezi, ESKADER ve İstanbul Türkocağı Nevzat Kösoğlu'na dair anma programları gerçekleştirdi. Üçüne de büyük katılım oldu. Yakın dostları, dava arkadaşları Nevzat Beyin efsanevî hayatını, ihlasını ve mücadelelerini anlattılar, fikirlerinden ve eserlerinden bahsettiler. Dinleyicilerin sorularına cevap verdiler. En önemlisi gençlik, ardından gideceği ışık adamları tanımaya ve anlamaya başladı.
Son yıllardaki kültürel inkişafta kitap fuarlarının büyük payı vardır. Bu mekanlarda kitap satışıyla yetinilmiyor, yazarlar ve okuyucular buluşuyor, tanışıyor ve sohbet ediyorlar. Paneller, konferanslar, açık oturumlar fuarları taçlandırıyor. Dün İstanbul Beylikdüzü'nde TÜYAP Kitap Fuarı 32. defa kapılarını kitapseverlere açtı. Geçmişte sınırlı yayınevinin katılabildiği fuara şimdi sağdan soldan yüzlerce yayınevi rahatlıkla iştirak edebiliyor. Bu durum, fanatizmin, ayırımcı ve dışlayıcı anlayışın geride kaldığını gösteriyor. Artık herkes birbirine tahammül etmek, saygı duymak zorunda. Düşüncelerine saygı duymasa da katlanmak durumunda. Aziz okuyucular, bugün saat 16.00'dan itibaren kitap fuarında Çağrı Yayınları stadında olacağım. Görüşmek ümidiyle.
.
Dergilere dair
Mehmet Nuri Yardım
05.11.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Dergiler her ay çıkıyor. Türkiye'de kültür sanat dergilerinin nasıl sıkıntılarla yayımlandıklarının yakından şahidiyim. Hakikaten zor bir zenaat
dergicilik. Yazıların toplanması, dizgisi, mizanpajı, kapağı, baskısı ve en
mühimmi de dağıtımı ve derginin okuyucuya ulaşması kolay değil. Aboneler de satışlar da azdır. Zar zor ayakta durur dergiler. Çoğunlukla maddî sıkıntı içinde
hayatiyetlerini devam ettirirler. Peki bunca kahra, cefaya, çileye rağmen niçin
çıkar dergiler derseniz, o da ayrı bir sevda. Bugün Anadolu'nun ücra yerlerinde
binbir zahmetle çıkan ve edebiyatın soluğu olmaya devam eden dergilerimiz var.
Neylersiniz ki, bu da ayrı bir tutku ki asla vazgeçilemiyor. Eskiden gazetelerin kültür sanat sayfaları edebiyat sanat dergilerini geniş şekilde tanıtırdı. Ne yazık ki, küçülen sayfalarda narin ve nazenin dergiler pek yer bulamaz oldu. Eh her şeyi de bu sayfaların sırtına yüklemeye gerek yok. Köşe yazarları da dergilerden söz etmeli bence, hayırlı hizmetlerini anmalı. Öyleyse her ay elime geçen dergilerden hiç olmazsa bir kaçından söz edeyim. İnşallah ileride daha geniş şekilde dergilerimizi tanıtmak nasip olur:
Akpınar:İsmail Özmel yönetiminde Niğde'de çıkan Akpınar dergisinde Prof. Dr. İnci Enginün ile yapılmış önemli bir röportajı okuyoruz. Engin Namlı, İsmail Adil Şahin, İsmail Kara, Vedat Fidanboy, Mehmet Nacar, Abdülkadir Güler, Kibar Ayaydın ve Bedrettin Keleştimur derginin diğer yazar ve şairlerinden bir bölümü.
Filmarası:Muhafazakar kesimin aylık sinema dergisi yine dolu bir muhteva ile sinemaseverleri selamlıyor. Gülcan Tezcan ve Gökşen Aydemir'in özel dosyasında, "Yeşilçam, Neden Yeni Sinemanın Gerisinde Kaldı?" sorusuna cevap aranıyor. Ve vefa bölümü. Merhum yönetmen Halit Refiğ hakkındaki yazıyı Gökşen Aydemir kaleme almış. Önemli filmlere imza atan yönetmen Faysal Soysal ile Yeşim Tonbaz Güler'in yaptığı röportajda sinemamızın meselelerine dair mühim tespitler yer alıyor. Sinema haberleri ve film kritiklerinin yanı sıra bazı makalelerle sinemamızın içinde bulunduğu problemlere işaret ediliyor.
Herfene:Sanat ve düşünce dergisi Herfene'nin yeni sayısı merhum şair ve yazarımız Dilaver Cebeci'ye ithaf edilmiş. Özel sayı olarak çıkan dergide Dilaver Cebeci şiir ödülünde dereceye girenlerin eserleri yer alıyor. Ayrıca Cebeci'nin hayatı ve eserleri üzerinde duruluyor, şiirlerinden örnekler veriliyor. Nazım Tektaş, Naim Özdamar, Yümni Sezen, Musa Tektaş, Ali Coşkun Hirik, Günerkan Aydoğmuş, Sadık Çoban, Ali Parlak, Cafer Vayni, Fatih Kocatepe, Cemal Ünal, Ayla Cebeci ve İlhan Eray'ın şiir ve yazıları dikkat çekiyor.
Kubbealtı Akademi Mecmuası:42 yıldan beri aralıksız neşredilen ve Türkiye'nin en uzun ömürlü dergilerinden biri olan Kubbealtı Akademi, rahmetli mütefekkir yazar Samiha Ayverdi'nin bir yazısıyla başlıyor. Hicran Göze Ahmet Hamdi Tanpınar'ın "Yahya Kemal Sevgisi"ni anlatıyor. Prof. Dr. Abdullah Uçman ise vefatının 120. yılı münasebetiyle Muallim Naci'yi kaleme almış. Nevzat Özkan, Baki Bilgin, Mehmet Demirci, Mustafa Tahralı, Savaş Aygener, Zeki Önsöz, Nuri Köstüklü, Bekir Sıtkı Erdoğan, Fırat Kızıltuğ ve Kemal Y. Aren mecmuanın diğer yazar ve şairlerini oluşturuyor.
Kültür Ajanda:Her çıkan yeni derginin ilk sayısındaki tatlı telaşı ve heyecanı görüyoruz Kültür Ajanda'da. Üst başlık Cemil Meriç merhumun: "Hür tefekkürün kalesi." Nesrin Çaylı'nın genel yayın yönetmeni olduğu derginin ağırlıklı yazısı Servet Hocaoğulları'nın "Yüzünü Koruyan Şehir!" başlığını taşıyor. Yazar, tarihi değerleri yeni yeni keşfedilen Siirt'i anlatıyor yazısında. Ve kapağa taşınan söz: "Siirt'in ellerinde kezzap izleri var; yüzünü korurken olmuş!" Okunması ve üzerinde düşünülmesi gereken bir yazı. Nesrin Çaylı'nın sorularına cevap veren Prof. Dr. Sadettin Ökten, "Batılı sanatkarın ilhamı, isyanıyla doğru orantılıdır!" diyor. Dergide Zehra Ulucak, Ayla Ağabegüm, Sinan Canan, Refik Turan, Turan Güven, Mustafa Atiker, Fikri Akyüz, Lokman Ayva, Fatma Ahsen Turan, Erdinç Bal, Mehmet Ragıp Karcı ve Belkıs İbrahimhakkıoğlu'nun. Meraklılar için: www.kulturajanda.com.tr
Somuncu Baba:Anadolu'da çıkan ve her ay muntazaman okuruna ulaşan istikrarlı dergilerimizden biri de Somuncu Baba'dır. Tasavvuf kültürü dergisinin son sayısı Nihat Malkoç, Mehmet Ali Var, Rabia Barış, Ramazan Altıntaş, Meryem Aybike Sinan, Musa Tektaş, Bilal Kemikli, İsmail Çolak, Bekir Oğuzbaşaran, Muhsin İlyas Subaşı, Mürsel Gündoğdu ve Akın Dindar gibi şair ve yazarların imzasıyla çıktı.
Türk Edebiyatı:Beşir Ayvazoğlu yönetiminde çıkan derginin kapağına Sultan
Abdülaziz taşınmış. M. Lütfi Şen, padişahın zafer tablolarını ve ressamlığını
değerlendiriyor. Geçenlerde ebediyete yolcu ettiğimiz Müjgan Cunbur'un
ardından dört yazı okuyoruz. İnci Enginün, A. Yağmur Tunalı,
Müjgan Üçer ve Dursun Gürlek Cunbur'la ilgili hatıralarını naklediyorlar. Selçuk Karakılıç, Ali Birinci ile güzel bir röportaj gerçekleştirmiş. Birinci, "Türkiye'de kitap dostu zengin bir zümre yok!" diyor. Funda Özsoy Erdoğan ise Sevinç Çokum'un Çok Yapraklı İlişkiler adlı romanı üzerinde duruyor. Mustafa Ruhi Şirin, Bahtiyar Aslan ve Mehmet Samsakçı diğer bazı yazarlar.
Yüzakı:Yüzakı da her ay düzenli çıkan edebiyat, kültür, sanat, tasavvuf ve tarih dergisi. Bu sayı Mehmet Ali Eşmeli, Harun Öğmüş, Osman Çetinkaya, Âdem Saraç, Ahmet Meral, Can Alpgüvenç, Çetin Demircan, Mahmut Topbaşlı, Halil Gökkaya, M. Nejat Sefercioğlu, Mustafa Tahralı, Rıfat Araz, Mehmet Ali Var, Servet Yüksel, Memduh Cumhur ve Yaşar Taşkesen'in şiir ve yazılarıyla çıktı
.
Yazı heyecandır
Mehmet Nuri Yardım
10.11.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Sadece heyecan mı? Değil elbette. Ciddiyettir, hazırlıktır, ihtimamdır, gayrettir. Yazı çabadır, alın teridir, göz nurudur. Selim bir akıl, selim bir kalp, selim bir ruhla kaleme sarılmaktır. Türkiye'de bütün güzel gelişmelerle birlikte sanata, özellikle edebiyata büyük bir ilgi var. Kitap okumada gördüğümüz büyük artış, beraberinde yazı üretimini de getirdi. Denilebilir ki, yazı yazanların çoğalmasında internetin ve sosyal medyanın da rolü de var. Doğrudur, olabilir. Önemli olan bu gerçeğin ortaya çıkmış olmasıdır. Evet yazı yazmaya önce heves edenler, zamanla bu yolda kararlı biçimde ilerliyorlar.
35 yıldan beri Babıali'deyim. Yüzlerce, hatta binlerce yazı meraklısı ve kalem erbabı ile tanıştım. Gazete ve dergilerin anlı şanlı yazarlarını da okudum, "genç kalemler", "yeni hevesler" veya "sanat fidanlığı" diye adlandırılan sayfalarda ağırlanmış ürkek kardeşlerimizin ürünlerini de takip ettim. Bütün bu yazı hayatında, basın dünyasında ve yayın aleminde şunu gördüm ki: Evet yazı belki meraktır, birikimdir, bilgidir ama bunların yanı sıra öncelikle heyecandır, sevgidir ve güzelliğe aşık olmaktır.
Yazı kursumuza gelen öğrencilerde tanık oluyorum. Başta tedirgin olan, yazmaya mesafeli duran ve bu duyguyu bir türlü üzerinden atamayanlar zamanla kalemle ünsiyetlerini artırıyor, aşinalıklarını çoğaltıyorlar. Artık gördükleri, duydukları ve şahit oldukları hadiseleri bir çırpıda yazıveriyorlar. Kitap tanıtıyor, sinema kritiği yapıyor, deneme ve hikayeler kaleme alıyor, şiir yazıyorlar. Velhasıl-ı kelam yazma melekesini bir şekilde elde ediyorlar. Daha sonra dergilerde, gazetelerde yazılarını görüyorum, internet sitelerinde köşe sahibi oluyorlar. Yayınevlerinde editörlük yapmaya, radyolarda program sunmaya başlıyorlar. Tabii bu gelişmeler beni çok sevindiriyor, mutlu ediyor.
Dursun Gürlek Hoca anlatmıştı. İstanbul'a ilk geldiğinde İttihad'ın yöneticisi olan gazeteci yazar Mustafa Nezihi Polat'ı Cağaloğlu'nda ziyaret eder. Merhum, çok heyecanlı olan genç Gürlek'e "İleride hangi mesleği yapmak istiyorsun?" diye sorar. "Yazar olmak istiyorum" cevabını alır. Bunun üzerine usta gazeteci Polat, genç heveskarımıza "Yazarlığın birinci şartı, yazara çay getirmektir. Hadi bana bir çay getir." der. Dursun Gürlek üşenmeden mutfağa gider, çayı alıp gelir ve Mustafa Nezihi Polat merhuma takdim eder. Kıdemli gazeteci, bu tevazudan ve nezaketten memnun kalır. Bu minik hatıra bile azmin elinden bir şeyin kurtulamayacağını gösteriyor. Evet Dursun Gürlek, uzun süre öğretmenlik, gazetecilik, musahhihlik yaptıktan ve bazı Osmanlı Türkçesi eserleri günümüz harflerine aktardıktan sonra değerli telif eserler vermeye başladı. Bugün yaklaşık on civarında kıymetli esere sahiptir. Denilebilir ki, yazarımızda ilk yazı ateşini Mustafa Nezihi Polat yakmıştır. Bu bakımdan edebiyatta usta-çırak münasebetini çok önemserim. Yazmaya meraklı gençlere, yaşayan üstatları mutlaka ziyaret edip tecrübelerinden yararlanmaları gerektiğini söylerim.
Gazete ve dergilerin yanı sıra internet sitelerinin önemi de giderek artıyor. 10 Ağustos 2006 tarihinde Sanatalemi.net sitesini kurmuştum. Aradan 7 yıl geçti. Şükürler olsun ki bu hayırlı sitenin ardından bu sefer de Edebiyat Sanat ve Kültür Araştırmaları Derneği (ESKADER) kuruldu. Derneğin bünyesinde üç site daha kültür hayatımıza kazandırıldı. Bütün bu kuruluşların amiral gemisi hep Sanatalemi.net oldu. Çünkü site bugün hem derneğin faaliyetlerini duyuruyor, hem de iyi bir gazetecilik yapılarak Türkiye'deki kültür sanat çalışmaları aksatılmaksızın düzenli olarak okuyuculara sunuluyor. Son 7 yıl içinde bir çok yazar, muhabir, kültür adamı ve edebiyatçı bu sitede yazdı. Ama 7'si vardır ki hatırladıkça, isimlerini rahmetle andıkça yüreğim burkulur. Çünkü onlarla birlikte yaptığımız sohbetler, içtiğimiz çorbalar, yudumladığımız çaylar vardır. Teklifimizi ikiletmeden ve naza çekmeden, herhangi bir beklenti içine de girmeden Sanatalemi.net sitesine yazmaya başladılar. Heyecanımıza güç kattılar. Bugün sitede 40 civarında köşe yazarımız düzenli olarak yazıyorlar. Sağ olsunlar, var olsunlar.
Sitede bugüne kadar köşe yazarlığı yapmış 7 büyüğümüzün adlarına bir edebiyat yarışması açmıştık. Bugün rahmete kavuşmuş olan bu yazarlarımız Ahmed Yüksel Özemre, Ergun Göze, Altan Deliorman, Abdurrahim Balcıoğlu, Olcay Yazıcı, Hamit Can ve Ümit Fehmi Sorgunlu'dur. Cenab-ı Allah'tan kendilerine rahmet ve mağfiret diliyorum. Bu sene üçüncüsünü düzenlediğimiz "Sanatalemi.net Edebiyat Yarışması"nda yazıcılar, 7 ayrı kategoride yarıştılar. Kıymetli yazarlardan oluşan seçici kurul, uzun soluklu çalışmalardan sonra yarışmacıları ödüllendirdi. 7 ayrı daldaki birinci, ikinci ve üçüncüleri belirledi. Seçilen bu genç edebiyatçılarımıza yarın (11 Kasım Pazartesi) ödülleri verilecek. Merhum yazarlarımızın ailelerinin de katılacağı ödül töreninde dereceye girenlere belgelerini yazarlar ve şairler verecek. Tören, Sultanahmet'te Gülhane Parkı'nın hemen solundaki Ahmet Hamdi Tanpınar Müzesi'nde (Alayköşkü) saat 16.00'da başlayacak. Bütün okuyucularımız davetlidir.
.
Tebessüm Güzeldir
Mehmet Nuri Yardım
12.11.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
"Tebessüm sadakadır" hadis-i şerifini ilk duyduğumda iyice sarsıldığımı hatırlıyorum. İslamiyet ne büyük, ne derin ve geniş evrensel mesajlara sahipti. Ve insanlık adına aslında dinimiz ne güzel, ne anlamlı ölçüler koymuştu. Sadaka, bilindiği gibi zenginlerin fakirlere maddi yardımda bulunmasıdır. Elbette herkes zengin olmayabilir ve yoksullara yardım edebilecek kadar sadaka verme imkanına sahip olmayabilir. İşte yüce Peygamberimiz (s.a.v.) bu hadisiyle bir bakıma o hayırlı hizmeti minik bir eylemle, küçük bir yüz ifadesiyle yapabileceğimizi söylüyor. Bugün insanların en çok barışa ihtiyacı vardır. Barışa ve huzura. Bunlar, iyimserliği gerektirir, iyimserlik yanında tebessümü davet eder. Tebessüm ışıltıdır, aydınlıktır, ümittir, iç ferahlığıdır, yürek serinliğidir.
Tebessüm ve sadaka… Birbirine yakışan, birbiriyle kaynaşan, özdeşleşen, aynîleşen iki kelime, iki kavram… Yüzü asık kişilerin insanlara vereceği bir mesaj olamaz, bir tebliğde bulunamaz onlar. Kaşı çatık kimseler ancak ürkütür, korkutur ve uzaklaştırır. Toplulukların bal satan asık suratlı adamdan kaçıp sirke satan güleryüzlü insanlara koşması tesadüf değildir. İnsan öncelikle gazup değil beşüş bir çehre görmeyi ister, parıltılı gözlere rastlamayı, onlara inanmayı diler.
Bazen yazarlığa soyunmuş, aydın kabul edilmiş, makam mevki sahibi olmuş insanlar görürüm. Yüzlerinde o korkunç maske. Şaşar kalırım. Niçin insanlara güzel gelecek ışıltılı yüzlerini kara maskelerle örterler ki? Bir iyiliğiniz dokunmuyor diyelim insanlara, bir hayrınız olmuyor, bari bir tebessümle insanlık alemine bir katkınız olsun. Bırakın dikenler çoğalsın, ama siz gül yüzünüze tebessümü kondurun ve unutmayın ki insanlığın önderi Hazret-i Peygamber bize yol gösteriyor: "Gülümsemek sadakadır."
İki gün önce büyük dava ve fikir adamı Osman Yüksel Serdengeçti'nin vefatının 30. yıldönüydü. 1982 yılında Türk Edebiyatı Vakfı'nda kendisini tanıma ve dinleme şansını elde ettiğim Serdengeçti, yüreği büyük, gönlü zengin, ufku geniş bir alperendi. Şiirleri ve nesirleriyle nesilleri yetiştirmiş ve onlara istikamet göstermiştir. Türk Edebiyatı Vakfı tarafından neşredilen eserleri elbette okunmalıdır. Mabedsiz Şehir, Bu Millet Neden Ağlar?, Bir Nesli Nasıl Mahvettiler?, Ayasofya Davası, Mevlana ve Mehmet Âkif, Gülünç Hakikatler, Kara Kitap, Akdeniz Hilalindir başlıca eserleridir. Serdengeçti aynı zamanda büyük bir mizah ustası. Nükteleri dilde dile dolaşıyor. Madem ki konumuz tebessüm öyleyse Serdengeçti'nin bu yönüne temas etmemek olmaz. Edebiyatımızın Güleryüzü, Tarihimizin Güleryüzü ve Mizahın İzahı isimlikitaplarımdanseçtiğim nükteleri sizinle paylaşırken romancı Bahaeddin Özkişi ve Osman Yüksel Serdengeçti'yi vefatlarının yıldönümlerinde rahmetle anıyorum. Kabirleri nur, mekanları cennet olsun.
Mücadele ve mefkûre adamı Osman Yüksel Serdengeçti, son yıllarında parkinson hastalığına yakalanmıştı. Kendisini ilk olarak 1980'li yıllarda Türk Edebiyatı Vakfı'nın Yeşilay binasındaki katında görmüştüm. Bir zamanların ele avuca sığmayan kahramanının elleri titriyor, hiç bir eşyayı tutamıyordu. Bir gün ikram edilen çayı, eli titrediği için şekerini atıp karıştıramayınca kendi kendisiyle dalga geçti: "Hey gidi günler hey!.. Bir zamanlar Türkiye'yi karıştıran Serdengeçti, şimdi bir çayı karıştıramıyor!"
Yavuz Bülent Bakiler anlatmıştı. Agah Oktay Güner ile üniversite öğrencisi oldukları yıllarda Serdengeçti'yi ziyarete giderler. Üstat, kendisine memleketi Akseki'den gönderilen büyükçe bir tabak pekmezden tadına baksınlar diye Bakiler ve Güner'e ikram eder. Ne var ki, iri kıyım ve iştahlı iki delikanlının pekmeze fena halde yamulduklarını görünce bağırarak müdahale eder: "Hey ne oluyor! Size biraz yiyin dedim, bataklık mı kurutuyorsunuz!"
Bir toplantıda Büyük Doğu'yu kimin kapattığı tartışılıyordu. Serdengeçti durumu izah eder: "O kadar düşünmeyin yahu, düşüne düşüne başınız ağrımış olacak. Bir aspirin 'Bayer' yutun. Her şey anlaşılır. Bir şeyciğiniz kalmaz." Bazıları bu söze anlam veremezken Cumhurbaşkanı Celal Bayar'ı hatırlayanlar acı acı gülümser. Serdengeçti, kendisini sık sık hapse atan İsmet İnönü'den hiç hazzetmezdi. Aksi gibi, eşinin adı da İsmet'ti ve bu eşinden çocuğu olmuyordu. Bu tesadüfü soranlara tebessümle şu açıklamayı yapıyordu: "İki İsmet'ten çok çektim. Biri beni hürriyetimden, diğeri de zürriyetimden etti."
Osman Yüksel'e hastayken sorarlar: "Tansiyonunuz nasıl Osman ağabey?" Feleğin çemberinden geçen kahraman cevap verir: "Düşük... Düşük... Zaten tek düşük tarafımız tansiyonumuzdur." Serdengeçti, Ankara Cebeci'deki bodrum katını satmak ister. Alıcıya evi şöyle över: "Ev çok merkezî bir yerde. Bir penceresinden bakınca hastane görünür. Bir penceresinden de hapishane... Ötekinden ise Cebeci Mezarlığı... Zaten hayat da bu üçü arasında geçer."
.
Sohbet Notları
Mehmet Nuri Yardım
17.11.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Çok güzel atasözlerimiz vardır. Onlardan birini hep tekrar ederim: "Söz uçar, yazı kalır." Doğru söze ne denir. Kayda geçmeyen, yazılmayan bir çok söz denize atılmış altın gibi kaybolup gitmiyor mu? Mesela bugün Fethi Gemuhluoğlu'nun, Muzaffer Ozak'ın, Nurettin Topçu'nun, Peyami Safa'nın, Yahya Kemal'in, Tanpınar'ın, Cemil Meriç'in, Kemal Tahir'in, Erol Güngör'ün, Samiha Ayverdi'nin, Safiye Erol'un sohbetlerinin notları ne kadar önemli. Gerçi bir kısmı tutulmuştur bu notların, ama ne yazık ki büyük bir kısmı zapta geçmemiştir. Söylenmiş ve geçilmiştir. Denilebilir ki, bu ilim, fikir, sanat ve edebiyat ustaları düşüncelerini zaten kitaplaştırıyorlar, konuşmalarını yazmaya ne gerek var? Hiç de öyle değil. Bir mütefekkir, her düşüncesini yazıya dökemez, kaleme alamaz. Zuhurat denen bir gerçek vardır. O sohbet havasının muhabbeti içinde söylenmiş sözleri bir daha duymak, okumak mümkün olmayabilir.
Bir çok toplantıya katılıyorum. Çoğuna da dinleyici olarak. Gençlerimizin elinde kalem defter görmek istiyorum, ama yok. Halbuki olmalı. 35 yıldan beri İstanbul'da katıldığım toplantıların notlarını tutuyorum, daha sonra bir şekilde o notlardan istifade ediyor, yazıları değerlendiriyorum. Kimisi bir yazıya ilham veriyor, kimisi bir kitaba. Son zamanlarda görüştüğüm gençlere küçük defterler hediye etmeye başladım. "Ama deftere katıldığınız toplantıların notlarını yazacaksınız. Bu şartla veriyorum." diyorum. Çünkü sohbet toplantılarının birikimi millî servet gibidir. Zapt etmek, kaydetmek ve geleceğe emanet etmek gerek. Öyleyse biz yetişkinler örnek olalım gençlere. Toplantılarda elimizde kalem, kağıt veya küçük defterler olmalı. Hatiplerin, sohbetçilerin konuşmaları arasında geçen isimleri, eserleri, bilgileri ve hatıraları kaydetmeliyiz. Son aylarda küçük defterlerime aldığım notlardan bir demet sunmak istiyorum size. Umarım bu yazı, bir hayra vesile olur. Not tutanların sayısının artmasını sağlar. İşte, muhtelif mekan ve zamanlarda yapılan konuşmalardan kayda geçtiklerim:
Abdullah Kılıç: Peygamber Efendimiz Hazret-i Muhammed Taif'te eziyet görür, kan revan içinde kalır. Şehrin dışına çıkar. Cebrail gelir: "Allah'ın selamı var, bu Taif'in altını üstüne getireyim mi?" diye sorar. "İstemem" der, tebliğine devam eder. Köpek beni ısırdı. Ben onu ısıramadım. Ben dudağımı ısırdım. Hadis-i şerif çok manidar: "Namaz müminin miracıdır." Her namaz kılan iyi değildir ama Allah dostlarının hepsi namaz kılmıştır.
Dursun Gürlek: Beyazıt meydanında Bayezid-i Veli'nin huzurundayız. O mübarek padişaha selam olsun. Osmanlı'da 'Huzur Dersleri' vardır. Dersi verene mukarrir (ikrar eden, konuşan) dinleyenlere muhatap denir. Bu derslerde mürettep, yani önceden hazırlanmış sorular sorulurdu. Camilerde maksure denilen bölümler vardı. Büyük hukukçumuz Ebulûla Mardin'in muhalled eseri Huzur Dersleri adını taşır. Enfiye yaygındı. Bir adı da "Burun otu"dur. Padişahın burnundan bahsedilirken "enf-i şahane" denilirdi. Beyazıt, İstanbul'un ortasıdır. Eski adı Forum Taori idi. Fatih Sultan Mehmed yalnız yemek yerdi. Sebebi "padişahlık vakarına halel gelmesin." diye. Mükrimin Halil Yinanç "İki şerefli hanedan vardır, der. 'Hanedan-ı Resul' ve 'Hanedan-ı Âli Osman'. Okunması gereken tarihçilerimizden bir kaçı: Yılmaz Öztuna (Türk Tarihi), Ziya Nur Aksun (Osmanlı Tarihi, İslam Tarihi), İsmail Hakkı Uzunçarşılı (Osmanlı Tarihi), İsmail Hami Danişmend (İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi). Nuruosmaniye Camii'ni 1. Mahmut Başlatmış, 3. Osman tamamlamıştır. Sahaflar Şeyhi Muzaffer Özak derdi ki: "Mecelle mecelle / Herkes ölecek ecelle."
İhsan Atasoy: Peygamber Efendimizin hayatında önce 'temsil' sonra 'tebliğ' gelir. Sevgili peygamberimiz, "Aranızda sevgiyi kökleştirmek için selamı yayın." buyurmuştur. Müminler arasında selamı yaymak kardeşliğin şiarıdır.
Nevzat Bayhan: Ramazan bir kültür, bir medeniyettir. Ayetler, 'ey insanlar' diye başlar. Başkasının acısını hissediyorsak insanız demektir. Biz Ramazanı severiz. Ramazan da bizi sever. Mutluluk bir anafordur. Şükretmeyi biliyorsak iç huzurumuzu sağlamışız demektir. Kız çocukları anne olarak yetişiyor.
Dursun Ali Taşçı: Araf Suresi'nde, "Ben Âdem'i topraktan yarattım." ayeti geçer. Hayatta en büyük zulüm eşitliktir. Mecnun kendi içindeki Leyla'yı ararken Mevla'yı buluyor. Yaradılış gerçeğini bilmeyen hiçbir bilim, bilim değildir. İnsanın özü 'Lailaheillallah'tır. Kadın erkeğindir, gurbetidir. Erkek kadının vatanıdır. Mahir İz'e göre insanın bir anlamı gözbebeğidir. Mecazî aşktan ilahî aşka geçilir. Ama boğulmamak şartıyla. Aşkta yaş aranmaz. Necip Fazıl Batı için, "muhteşem hiç" diyordu. Kömürün elmasına çile denir. İnsanlığın da elması Hz. Muhammed'dir. Kişi kişinin aynasıdır. İnsan kendisi gibi olanla beraber olur. Karadeniz'de bir gelin eve gider. Kaynanası ona orak ve sepet verir. "Git çim yap ve otları kes, getir." Gelin gider, bir saat sonra boş döner. Kaynana sebebini sorunca "Hiçbir otu kesemedim, çünkü hepsi Allah diyordu." demiş. Mevlana, "Musiki evrenin sesidir, hu'dur", "İbadet kainatla bütünleşmektir." der. Mizah, insanın avlusudur. Hep hayatı gırgır olursa insanın hayatı tuvaletten ibaret olur. Din bir araçtır. Onunla insan yapılır. Necip Fazıl "Sahip olmak için uğraşmayın, olmak için uğraşın." derdi. Ve bu buyruğa kulak vermeli: "Nefsini bilen Rabbini bilir."
.
Kardeş türküler
Mehmet Nuri Yardım
19.11.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Benim doğduğum topraklarda türküler kardeşti, sesleri birbirine eşti. Hüzün, neşe, keder ve muhabbet taşırdı sözleri. Melodileri özlem yüklü, iştiyak doluydu. Delikanlılık çağımızdaki türkülerde gurbet yol olur, hasret ırmağa dönüşür, akardı. Gençler türkülerle yüreklerini dağlardı. Askere gidenler türkülerle uğurlanır, türkülerle karşılanırdı. Diller farklı olsa da sevgide buluşurdu sözleri. Aşktı, muhabbetti, sevdaydı, gurbetti, hasretti.
Şehirde farklı lisanları konuşan insanlar vardı. Ama bu özge canlar, düğünlerde buluşur, camilerde omuz omuza verirdi. Aynı ilahileri terennüm ederlerdi. Çarşıda alışverişe koyulur, ölümlerde ise birbirlerini teselli ederlerdi. Köylüler Kürtçe konuşur, köylerinden envai çeşit sebze, meyve ve yemiş getirirdi. Arapça konuşan yerli halk esnaftı, tüccardı. Terziydi, kasaptı, kunduracıydı, bakkaldı. Ve Türkçe konuşanlar: Memurlar, öğretmenler, polisler, subaylar şehre dışarıdan gelip yerleşenler. Kimse kimsenin diline, kültürüne, geleneklerine, örfüne, inancına karışmaz, müdahale etmezdi.
Beyaz kent'in sakinleri arasında hiçbir zaman düşmanlık olmazdı. Herkes dostluk, kardeşlik ve muhabbet hisleriyle birbirine bağlıydı. Acılar bölüşülür, neşeler paylaşılırdı. Sabahları herkes birbirini selamlardı. Selam vermeyene asla adam denmezdi. Tanıdık tanımadık, sokaktan kim geçerse karşılaştığıyla kişiye Allah'ın selamını verir ve cevabını alırdı. Ramazanlarda, bayramlarda ikramlar yapılırdı cömertçe. Kimse kimsenin ırkını sorgulamaz, herkes 'mümin kardeş' kabul edilirdi. Namusa asla yan gözle bakılmazdı. Kem gözler, bedduaya uğrar kör olurdu. Koca şehirde asayiş her zaman berkemaldi. Çocukluğumda şehir eşkiyaları türemişti bir ara. Sonra onlar da ıslah-ı nefs edip dağdan düze inmiş, halkın arasına karışmıştı. Bekçiye, polise iş çıkmaz, nadir hallerde üzücü olaylar duyardık.
Bir huzur iklimindeydi herkes. Yüzlerde nur, çarşı pazarda bereket. Alışverişler yapılır, helalleşilir ve herkes işine bakardı. Köylü, şehirde ihtiyaçlarını temin ederdi. 'Beyaz kent'in sakinleri ise, köylü vatandaşların katır sırtında getirdikleri odunları satın alır, saç sobalarda yakar ısınırdı. Henüz kömür sobaları, kaloriferler bu kadar yayılmamıştı o zaman. Fakirlikle birlikte insanlarda şükür vardı. Kimse halinden şikayet etmiyor, herkes çoluk çocuğunun nafakasını helalinden temin etmenin tatlı telaşı içinde yaşıyordu.
Gün geldi, o kardeş türkülerin sesi kısıldı bir zaman. Sözler de sustu melodiler de. Sazlar gurbete çıktı. Şehirde kaşlar çatılmaya, husumet tohumları ekilmeye başlandı. Yüzyıllardır kardeş kardeş geçinen farklı ırklara mensup insanlar birbirlerine düşman edilmeye çalışıldı. Ne yazık ki, kısmen bunda başarılı olundu da. Artık hiç kimse kendi güvenliğinden emin değildi. Adımlar temkinli, insanlar tedbirliydi. Daha önce gece geç saatlere kadar kahvelerde dama-satranç oynayanlar, dostlarıyla sohbet edenler erkence evlerinin yollarını tutmaya başladı. El ayak çekilir oldu. Herkes kendisini inzivaya çekti. 'Beyaz kent' giderek kararıyordu. Hele türküler, türkülerin sesi çıkmıyordu. Yerlerini televizyonlar almıştı. Gece boyu devam eden sohbetlerin yerini ekranlardan yayılan acı haberler doldurmuştu.
Göçler hızlanmıştı. İmkan bulanlar, başka şehirlerde yaşayabileceğine inananlar göç yoluna koyulmuştu. Şehirde nüfus azalıyor, caddeler ve sokaklar giderek ıssızlaşıyor, 'beyaz kent' bir ilden ziyade bir kasabaya dönüşüyordu. Çaresiz gençler, büyük şehirlere doğru yola çıkıyordu. Otobüsler, trenler yıllar yılı gurbete gidenlerin bavullarını taşıdı durdu. Kalanlar sadece yaşlılar, kadınlar ve çocuklardı. Ellerini Rablerine açmış, dudakları kıpır kıpır dua eden masum ve mübarek ihtiyarların niyazları, her akşam göklere yükseliyordu: "Allah'ım, memleketimizi bu fitne ve fesattan kurtar."
Yürekten edilen dualar karşılık buldu ve kabul edildi. Yıllar yılı çekilen acılar dindi, üzüntüler sona erdi. Barış rüzgarı esmeye başladı. Şehir canlanıyordu yeniden. İnsanların yüzleri yine ışıklanmış, dükkanlara bet-bereket gelmişti. Gençler dönmeye başlamıştı memlekete, ellerinde azıkları, sırtlarında sazları, dillerinde türküleriyle. Şehir artık kıpır kıpırdı. Dükkanlar dolmaya, çarşı pazar kalabalıklaşmaya başlamıştı. Çehrelerdeki çatık kaşların yerini yine tebessümler almaya başlamıştı. Eski huzur geri dönmüş, türkülerin kardeşliği hatırlanmıştı. Ağıtlar da bizimdi, ninniler de. Acılar, sevinçler hepimizindi. Ülkede yeni bir huzur ve barış dönemi başlamıştı. Şükürler olsun bugün o saadet devrini yaşıyoruz, milletçe, hep birlikte. Yeni Türkiye'min imanlı ve ümitli insanları, gözünüz aydın olsun. Allah vatanımızı ve milletimizi korusun!
.
Kitap Dünyası
Mehmet Nuri Yardım
24.11.2013 - 11:40
Yayınlanma
0
Gazete köşe yazarlarının sevimli bir alışkanlığı da kendilerine gönderilen kitapları tanıtmak ve okuyucularını yeni eserlerden haberdar etmektir. Böylece hem dost yazarlara karşı vicdan borçlarını yerine getirmiş, hem de kitap okumayı seven ve yeni çıkan eserlerden haberdar olmak isteyen okuyucularını memnun etmiş olurlar. Öyleyse sözü daha fazla uzatmadan henüz dumanı üstünde tüten ve yeni çıkan bazı kitaplardan kısaca söz edeyim.
TÜRKÜLER BİZİ SÖYLER: Mustafa Özçelik bu yeni kitabında bizim yüreklerimizi sızlatan, gönül dünyamızda köklü yer eden türküleri anlatıyor. Yüzyıllardır söylenegelen ve artık kültürümüzün vazgeçilmezi haline gelen türkülerimizi derli toplu anlatan güzel bir eser. Türküseverler bu kitabı ellerinden düşürmeyecek.
ESKİŞEHİR'DEN PORTRELER: Yine Mustafa Özçelik'in Eskişehir'de yetişmiş ilim, irfan, kültür ve sanat büyüklerini bir araya getirdiği faydalı bir eseri. Yûnus Emre, Nasreddin Hoca, Battal Gazi, Şeyh Edebali, Dursun Fakih, Hızır Bey, Sinan Paşa, Şeyh Baba Yusuf Sivrihisarî, Aziz Mahmud Hüdayî, Şücaeddin Veli, Münir Derman, Fahreddin Kerim Gökay, Halim Baki Kunter, Mehmet Kaplan ve Cevat Ülger. Başka portreler de var. Her iki eser, Eskişehir Türk Dünyası Kültür Başkenti Ajansı tarafından titizlikle hazırlanmış.
SEYYAH VE SUFİ: Fahri Maden, Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nde Bektaşiler'i incelemiş. Seyahatname'de, değişik tarikatlar yanında yüz elliden fazla Bektaşî tekke ve türbesi hakkında bilgiler var. Böylece tarikatın yayıldığı coğrafi alanlar ortaya çıkıyor. Tekkelerin maddi güçleri ile barındırdıkları derviş sayısı ve eşyalarına varıncaya kadar pek çok ayrıntıyı, Kapı Yayınları'ndan çıkan bu eserde bulmak mümkün.
ŞAHİN BEY: Şanlı Müdafaa Şahin Bey isimli eserin yazarı Ömer Karaman BKY'den çıkan belgesel roman, türünün iyi örneklerinden. Kaymakam Ömer Karaman'ın bu ilk kitabı, okuyucuyu önemli bir tarihî yolculuğa çıkarıyor.
İSLÂM'IN AYNASI CAMİLER: Dünya çapında ünlü felsefe ve estetik profesörü, Fransız Müslüman düşünür Roje Garodi (Roger Garaudy), bu eserinde üç kıtaya damgasını vuran İslam sanat ve mimarisinin felsefî ve estetik açıdan son derece çarpıcı bir değerlendirmesini yapıyor. İslam sanatı ve mimarisi konusunda hem dinî, hem tarihî, hem de felsefî ve estetik bilgilerle donanımlı kitap, sahasında tek ve biricik olma özelliğine sahip bulunuyor. Bu değerli eseri de, Garaudy'un diğer eserlerini Türkçeye kazandıran Cemal Aydın çevirmiş. Türk Edebiyatı Vakfı Yayınları'ndan.
LEYLA İLE MECNUN: Ahmet Özdemir, günümüz Türk edebiyatına en çok hizmet eden isimler arasında bulunuyor. Divan, Halk ve Tasavvuf edebiyatları alanında birbirinden seçkin kitaplara imza atan Ahmet Özdemir'in yeni eseri, Leyla ile Mecnun adını taşıyor. Kültür Ajansı Yayınları'ndan çıkan kitapta İslamî edebiyatımızın bu en yaygın aşk hikayesi, herkesin anlayabileceği ve sevebileceği biçimde kaleme alınmış. Halk kültürüne aşina olanlar çok sevecek.
19. YÜZYIL SİYASÎ TARİHİ: Prof. Dr. Fahir Armaoğlu'nun artık klasikleşen bu eserinin 13. baskısını Timaş gerçekleştirmiş. 800 sayfalık kitap 1789-1914 dönemini kapsıyor. Bir bakıma Birinci Dünya Harbi'nin başladığı tarihe kadar dünya tarihinin en karmaşık ve çalkantılı döneminin özlü ve seçme bilgilerini bu eserde bulmak mümkün. Eser Yakın Çağ'ın siyasî tarihini bütün olarak verme amacına yönelik, uzun yıllar harcanarak kazanılmış bir birikimin iyi ürünüdür.
ÜÇ TARİHÎ ESER: Tarihe ilgi azalmadığı gibi artarak devam ediyor. Bundan yayın dünyası da nasibini alıyor tabiî. Osmanlı Devleti'nin üç büyük padişahıyla ilgili üç yeni kitap raflara çıktı. Kronolojik olarak sıralarsak Prof. Dr. Ahmet Şimşirgil'in İstanbul Fetih ve Fatih adlı eseri Kültür A.Ş.'den çıktı. Bir diğer eser Okay Tiryakioğlu'nun Yıldırım Bayezid adlı eseridir. Başkaca değerli eserlere imza atan ve Türkiye'de tarihi sevdiren yazarlar arasına giren Okay Tiryakioğlu bu romanında 'ihanet çemberi ve yükseliş'i anlatıyor. Bu roman da Timaş'tan okuyuculara ulaştı. Üçüncü kitap İzzet Koçak'ın Ben Sultan Süleyman Han isimli eseridir. Burada da kendi gözünden Kanuni'nin hayatını, çevresine bakışını ve idealist kişiliğini görürüz. Bu eseri ise, Çağrı Yayınları tarihseverlerin istifadesine sunmuş bulunuyor.
.
Mehmet Nuri Yardım
Mehmet Nuri Yardım
01.12.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Şiir ve şuur akraba kavramlar. Belki etimolojik olarak bir yakınlıkları görülmeyebilir ama bence her şiir bir şuur taşımalı ve şairlerimiz mutlaka şuurlu olmalıdır. Peki şuur nedir? Yazılan metni hayal etmektir, düşünmektir, idrak etmektir, sonra da oturup kaleme dökmektir. Şükürler olsun ki bizim şuurlu şairlerimizin sayısı çok fazladır. Ve onlardan biri "Bu Vatan Kimin?" isimli şiirin şairi olan Orhan Şaik Gökyay'dır. Gökyay çok iyi bir şair, büyük bir edebiyat tarihçisi ve alimidir. İsterseniz hafızamızı tazelemek adına hayat hikayesine bir bakalım:
Edebiyatçımız, 16 Temmuz 1902 tarihinde Kastamonu İnebolu'da doğdu. 2 Aralık 1994 tarihinde İstanbul'da vefat etti. Temel tahsilini tamamladıktan sonra 1922'den itibaren öğretmenlik yapmaya başladı. Hocalık ve memuriyetlerde bulundu. 1984'ten sonra Marmara ve Mimar Sinan üniversitelerinde divan edebiyatı dersleri verdi. Aruzla yazdığı ilk şiirleri, Kastamonu'da yayınlanan Açıksöz dergisi ile Balıkesir'de kendisinin yayınladığı Çağlayan dergisinde çıktı. Önceleri aşık tarzına uygun, çoğunlukla millî konuları işleyen, hece vezniyle lirik şiirler yazdı. 1940'lardan sonra edebiyat tarihi, folklor ve halk edebiyatı araştırmalarına yöneldi. Eski metinleri inceledi, eklediği notlarla birlikte sadeleştirilmiş basımlarını hazırladı. Dedem Korkud'un Kitabı, Katip Çelebi, MercimekAhmed ve diğer bazı müellif ve yazarların eserlerini neşretti. Şiirleri vefatından sonra yayımlandı.
Orhan Şaik Hoca'yı 1980'li yıllarda bazı şiir gecelerinde dinlemiş, bir ara eseri dolayısıyla kendisiyle telefonda görüşmüştüm. Kitabını almam için beni Sahaflar'da bir esnafa yönlendirmişti. 1982'de henüz Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünde ikinci sınıfta iken o meşhur tenkit kitabı Destursuz Bağa Girenler, Dergah'tan çıkmıştı. Büyük bir gürültü koparmıştı kitap. Özellikle de bizim fakültede. Çünkü bazı hocaları zehir zemberek eleştiriyordu.
Edebiyatımızın bu unutulmayan efsane ismi adına yıllardan beri şiir ödülü veriliyordu. Kudret Ünal'ın başını çektiği ve başka şair ve yazarların da jüride bulunduğu ödül, bu yıldan itibaren ESKADER tarafından düzenleniyor. Son katılım tarihi doldu ve gönderilen şiir kitapları Prof. Dr. Durali Yılmaz, İsa Kocakaplan, Kudret Altun, Sabri Koz, Ahmet Özdemir, Şerif Aydemir ve benim tarafımdan titiz bir şekilde okundu. Bu okumaların sonunda müsabakaya katılan 28 şairin şiir kitabı arasında Sıla Boyutu birinci seçildi ve eserin sahibi Yusuf Bilge bu ödülün sahibi oldu. Ödül töreni, şairin vefat yıl dönümü olan 2 Aralık 2013 tarihinde İstanbul'da yapılacak. Ahmet Hamdi Tanpınar Müzesi'nde, yani Gülhane Parkı'nın girişindeki Alayköşkü'de saat 14.00'te başlayacak törene bütün okuyucularımı, edebiyatseverleri davet ediyorum. Yarın bu törende, seçici kurulda görev alanlar konuşacak, Yusuf Bilge de bir teşekkür konuşması yaparak, şiir anlayışını dinleyicilere aktaracak. Gökyay filminin gösterilmesinin ardından tören sona erecek.
İnsanoğlu yaşlandığını nasıl anlar? Bunun çeşitli yolları vardır. Kimi saçının beyazlamasından, kimisi de belinin bükülmesinden. Bazıları da çabuk yorulmasından yaşını başını aldığını anlar ve ona göre hareket etmeye başlar. Doğrusu ben de gençlikten olgunluk dönemime geçtiğimi bazı hadiselerden öğrendim. Neydi bu olaylar? Mesela eskiden toplantılara gittiğimizde, salonun arka sıralarında yer bulup oturur veya konuşmacıyı ayakta dinlerdik. Şimdi gittiğim toplantılarda ön sırada yer gösteriyorlar, doluysa bu sefer bazı gençler ayağa kalkıp yerlerini veriyorlar. Kendi kendime diyorum ki: "Kabul et artık, sen de yaşlanıyorsun, 20'li yaşlarda yaptığını şimdi gençler sana yapıyor."
Son yıllarda ödüller ve yarışmalar da bana ömrün faniliğini hatırlatıyor. Daha önce büyük bir heyecanla katıldığım ve yarıştığım ödüllü yarışmalara şimdi seçici kurul için çağrılıyorum. Jüriye girmem için davet ediliyorum. Bu da kalın gaflet uykusundan uyanmam için keskin bir hatırlatma değil mi? Yıllar önce rahmetli edebiyatçımız, Şeyhülmuharririn Ahmet Kabaklı Hocamızın davetiyle Ömer Seyfeddin Hikaye Yarışması'nda seçici kurulda bulunmuştum. Orhan Okay, Sevinç Çokum, Emin Işık, Mehdi Ergüzel ve Belkıs İbrahimhakkıoğlu da jürinin diğer üyeleriydi. Sonra teklifim üzerine rahmetli romancı Mustafa Necati Sepetçioğlu adına bir yarışma açıldı. O jüride de bulundum. Başka irili ufaklı edebiyat yarışmalarında da. Kanaat-i acizanem şudur ki, yarışmalar faydalıdır ve yeni ediplerin yetişmesine zemin hazırlar. Nitekim Sanatalemi.net sitesini kurduğum 2006'dan itibaren bu site bünyesinde de muhtelif edebî yarışmalar düzenledik. Heveskar, meraklı ve gayretli genç kalemleri keşfettik. Bir kısmı şimdi kitap sahibi.
Yusuf Bilge, günümüzün mütevazı, mahviyetkar şairlerindendir. Kenarda durmayı sever. İyi ki bu yarışmaya katıldı. Alnının teriyle birinci olmayı hak etti. Sıla Boyutu'nu okuyan seçici kurul, usta bir şairi yakından tanıdı. Başka usta şairler de katıldı ama sonuç itibariyle bir şiir kitabı ve şairi seçilecekti. Yusuf Bilge şiirleri ve eserlerinin tarzıyla bu ödüle uygun kişi olarak seçildi.
1952 Isparta Yalvaç doğumlu olan Yusuf Bilge Özboyacı, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi'nde Sosyal Yapı ve Sosyal Değişme üzerine Yüksek Lisans eğitimi aldı. Balkanlardan Türk Göçleri ve Göç Sosyolojisi konulu tezini hazırladı. 2006'dan beri kendisini edebî çalışmalara verdi. Şiir ve yazılarını başta Sanatalemi.net ve Medeniyetimiz.com olmak üzere çeşitli site ve dergilerde yayımlıyor. Edebiyat anlayışı Yahya Kemal çizgisinde olup "kökü mazide olan atiyiz" özdeyişine yatkındır. Şiiri, fazlalıklarından arınmış, en üst sanat olarak kabul eder. Ona göre şiir, sanatların sanatıdır ve kalıcı olanın peşine düşmelidir. Şairimizi "Kör Nokta" dörtlüğüyle kutluyor ve selamlıyorum: "Var'dan hiçlik çoğaltanlar, çözmediler bilmeceyi; / Güneşle birlik batanlar, zulmet sandılar geceyi; / Fikir zikirden habersiz, her cümle Babil Kulesi, / Kelimenin sorgusunda bıraktık da ilk heceyi."
.
İlim Yayma
Mehmet Nuri Yardım
08.12.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Bugün Türkiye'de inançlı insanlar rahat nefes alabiliyorsa, o kahramanları, o serdengeçtileri unutmamak lazım. Onlar bu ülkenin kara sevdalı gönüllüleriydi. Önden giden atlılarıydı. Geleceği düşündüler. Kara bahtlı insanların önünü açtılar. Büyük yürekleriyle, sağlam inançlarıyla davayı sırtladılar. Hiçbir beklentileri yoktu. Sadece Allah rızası için yola çıktılar. Cahil bırakılan nesillerin acısını içlerinde hissettiler. Beşikten mezara kadar öğretilmesi emredilen 'ilm'i esas aldılar. Onu vatan sathına yaymak ve gençleri cehaletten uzaklaştırmak için gecelerini gündüzlerine kattılar. Bugün çoğunun ismini bilmiyoruz. Çünkü onlar bilinmek için bilmek için yola çıkmışlardı. Dertleri şöhret, gayeleri makam mevki değildi.
İlim Yayma Cemiyeti'nden bahsediyorum. Türkiye'de çok partili sisteme geçildikten hemen sonra kurulmuştu cemiyet. 1951 yılında. Yani Demokratların iktidarı zamanında. 50'den sonra Türkiye'de ekonomik, siyasî ve kültürel hayatta mühim hizmetler başlamıştı. Kendisine gelen toplum dirilmiş, ayağa kalkıyordu. Türkiye'de belki de ilk sivil toplum hareketi gerçekleşiyor, ilk derneği kuruluyordu. İstanbul Sirkeci'de bir araya gelen 68 mümtaz hayırsever ve vatanperver insan, millî ve manevî değerlerimizi ihya ederek geleceğe taşımak, ilim ve irfan çalışmalarını destekleyerek yaygınlaştırmak için 11 Ekim 1951 tarihinde İlim Yayma Cemiyeti'ni kurdular. Bu hayırlı cemiyetin ilk yönetim kurulu şu muhterem isimlerden oluşuyordu: Av. Seniyüddin Başak (Başkan), Vehbi Bilimer (Başkanvekili), Nazif Çelebi (umumi katip), Cemalettin Tunç (muhasip), Yusuf Türel (üye), Hamid Çağıl (üye) Mazhar Sündüs (üye). Cemiyet, kuruluşunun hemen ardından Maarif Vekaletinin (Milli Eğitim Bakanlığı'nın) talebi ve okulun ilk müdürü olan merhum Celaleddin Ökten'in (Celal Hoca) gayretiyle 17 Ekim 1951'de İstanbul'un Samatya/Etyemez semtinde ilk İmam Hatip Okulu'nu açtı.
Tohum atılmıştı. Aradan yıllar geçti. İlim çalışmaları hızlandı. Okullar çoğaldı. Anadolu'nun ücra yerlerinden büyük şehirlere tahsile gelen yoksul çocuklara, gençlere sahip çıkıldı. İlim Yayma Cemiyeti daha sonra vakfa dönüştü. İlim Yayma Vakfı dün 40. yılını idrak etti. Düzenlenen törende Başbakanımız Recep Tayyip Erdoğan güzel bir konuşma yaptı ve mühim açıklamalarda bulundu. 1940'lı yıllarda Kur'an-ı Kerim öğrenmek ve öğretmenin suçların en büyüğü olduğunu hatırlatan Erdoğan konuşmasına şöyle devam etti:
"Çocukluğumuzda evlerimizin basıldığını, babamızdan dedemizden de kursların basıldığını öğrendik. Hocalar tutuklanır, öğrenciler korkutulur, anne babalar tehdit edilirdi. Elifba kitaplarının adeta birer suç aleti gibi, birer zararlı neşriyat gibi toplanıp el konulduğunu ben mecliste birkaç kez anlattım. Şehirlerin ortasında kitaplar yığılır, toplu halde yakılırdı. Bütün bu zulme ve tepkiye rağmen her ilçede köyde yürekli insanlar çıkıyor, adeta başlarını bu yola koyuyor, Kur'an unutulmasın diye mağaralarda, kümeslerde kelle kucakta çocuklara ilim öğretiyorlardı. Bu yürekli insanlar olmasaydı alınlarında secde izi taşıyan genç nesillerimiz olmazdı."
İmam Hatip yıllarında bazı arkadaşlarının haftalarca harçlık alamadığını duygu yüklü sözlerle ifade eden Erdoğan o zorlu günleri anlatırken hüzünlü bir atmosfer içinde şu hakikatleri bütün vatandaşlarımıza ifade etti:
"Ayaklarına giyecek ayakkabı, üstlerine giyecek bir ceket bir kravatları yoktu. Yatılı okulda, yurdumuzun imkanları neyse onunla yetiniyorlardı. Ama işte o arkadaşların imdadına o hayırseverlerimiz yetişiyordu. Çoğunun kim olduğunu ne biz bildik ne o ihtiyaç sahibi arkadaşlarımız bildi. Kendilerini hiç göstermediler. Sağ elleriyle verdiklerini sol elleri hissetmedi. Verirken de hiçbir ayrım yapmadılar. Bu bizden şu sizden diye bir ayrım yapmadılar. Bu doğuludur, bu batılıdır, bu siyahtır, bu beyazdır, bu Türk'tür, bu Kürt'tür demediler. Verdik karşılığını alırız demediler. Sizi biz okuttuk. Siz artık bizim neferimizsiniz demediler. İnsana borsada işlem gören bir meta, üzerini yatırım yapılabilir bir finans aracı olarak asla bakmadılar. Buradan ne kazanırız hesabına girişmediler. İnanın o hayırseverleri bir Allah biliyor. Bir de sadece kendileri."
Evet aslında Başbakan söylemek istediğimiz her şeyi söylüyor. Bir iyiliğin, bir hizmetin nasıl yapılması gerektiğini herkese gösteriyor. İlim Yayma'yı kuranlar hiçbir ayırımcılık yapmadılar, cemaat, hizip taassubu göstermediler. Okuttukları vatan evlatlarına minnet etmediler, onları birer emirber nefer gibi yetiştirmediler. Onları hür bıraktılar. Çünkü hürriyetin insan için ne kadar önemli olduğunu biliyorlardı. "Zaptu rapt" altına almayı düşünmediler gençleri. Onlara doğru yolu, sağlam istikameti ve temel prensipleri işaret edip sonra da serbest bıraktılar. O gençler yapılan iyilikleri unutmadı. Okudular, ilmi önce öğrendiler sonra yaydılar. Kendilerini iyi yetiştirdiler. Sağlam, inançlı, vatanına, milletine, devletine bağlı nesiller olarak memleketlerine sahip çıktılar. Bediüzzaman'ın 'nesl-i cedid'i, Âkif'in 'Asım'ın nesli", Necip Fazıl'ın 'Büyük Doğu' nesli, Sezai Karakoç'un 'Diriliş nesli' işte ortadaydı. Hizmetin başındaydı. Hiçbir beklenti içine girmeden, alın terleriyle, gözyaşlarıyla, inançlarıyla, himmetleriyle ve azimleriyle yola çıktılar. Bugün Türkiye'de bir bahar havası yaşanıyorsa, imanlı insanlar zilletten, meskenetten kurtulup hak ettikleri mevkilere gelebiliyorsa işte o öncülerin himmetlerini, çabalarını unutmamak lazım. O abide şahsiyetlerin, o isimsiz kahramanların vefat edenlerine Allah'tan rahmet diliyorum. Hayatta olanlara da sağlıklı, bereketli ömürler niyaz ediyorum.
.
Ateş Denizi
Mehmet Nuri Yardım
10.12.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Gelecek nesiller bu gerçeği daha iyi idrak edecek ve ifade edecekler, bundan eminim: Kültür dünyamıza en çok hizmette bulunan, eserleriyle irfanımızın ve medeniyetimizin üstündeki külleri kaldıran, sahip olduğumuz mücevherleri bütün zenginliğiyle ortaya çıkaran aydınlar arasında Beşir Ayvazoğlu'nun adı, göz kamaştırıcı biçimde parlayacak.
Beşir Bey'le dostluğumuzun hikayesi 1980'lere dayanır. O, İstanbul'a gelip Tercüman gazetesinde kültür sanat sayfasını hazırlamaya başladığında ben Doğuş gazetesinde çalışıyordum. Türkiye gazetesi kültür servisinde de halef selef olduk. Daha önceleri Kubbealtı Akademi Mecmuası'nda şiirlerini okurdum. Ayvazoğlu, şiire devam etmekle birlikte daha ziyade nesre yöneldi. Bilhassa son yıllarda çok mühim eserlere imza attı. Peyami, Ömrüm Benim Bir Ateşti, Defterimde Kırk Suret, Bozgunda Fetih Rüyası, Altı Çizili Satırlar, Florinalı Nazım, Ney'in Sırrı, BüyükAğa Tarık Buğra, Altın Kapı, Geleneğin Direnişi, Kuğunun Son Şarkısı, Aşk Estetiği, Geceleyin Dersaadet, Yaza Yaza Yaşamak, Şiirler, 1924, Yahya Kemal, Kayıp Şiir, Kahveniz Nasıl Olsun, Tanrı Dağı'ndan Hıra Dağı'na, Güller Kitabı, Şehir Fotoğrafları, Geçmişi Yeniden Kurmak, İslam Estetiği ve İnsan… Herbiri ayrı değerde müstesna kitaplar…
Ayvazoğlu'nun ilk okuduğum eseri 1982'de yayımlanan Aşk Estetiği idi. 'İslam Sanatlarının Estetiği Üzerine Bir Deneme' alt başlığıyla yayımlanan kitap, büyük yankı uyandırmıştı. Kitabı sorduğumda, "Yeniden elden geçiriyorum, üstünde çalışıyorum." diyordu. Bu eserin yeni baskısı diğerleri gibi Kapı Yayınları arasında, güzel bir kapakla vitrinlere çıktı.
Üçüncü Tepede Hayat (Beyazıt Meydanı'nın derin tarihi) farklı ve değerli bir eseri daha Ayvazoğlu'nun. Kubbealtı'ndaki bir sohbetimizde "Aslında diğer tepelerin de tarihini yazmalısınız." demiştim. "İnşallah" deyip tebessüm etmişti. Belki de yazıyordur, -Allah sağlıklı ve bereketli ömürler versin- Beşir Bey'in İstanbul'un diğer altı tepesini de yazacağına inanıyorum.
Beşir Ayvazoğlu'nun bir önemli hizmeti de, bazı eski edip ve sanatkarların eserlerini kültür hayatımıza yeniden kazandırmasıdır. Mesela Hakkı Süha Gezgin'in Edebî Portreler ile unutulmuş ressam-yazarlarımızdan Malik Aksel'in bütün eserlerini yayıma hazırladı. Rahmetli Nusret Özcan, Beşir Ayvazoğlu Kitabı'nı ortaya koymuştu. Bilindiği gibi Zaman'da köşe yazarı olan Ayvazoğlu, televizyon programları yapıyor, Türk Edebiyatı dergisini yönetiyor. Dersimiz Edebiyat'ta ve Türk Şiirinden Portreler'de edibimizle yaptığım konuşmalar var. Yazarımız, yeni yayımlanan Yazar Olacak Çocuklar kitabımda, çocukluk yıllarını, yetişme çağını anlatıyor. Eskilerin tabiriyle sa'yi meşkur ola.
Ayvazoğlu'nun yeni eseri Ateş Denizi adını taşıyor. Şimdiden başeser olarak kabul edilen roman, yakın tarihimizin sanat dünyasına ışık tutuyor. Edebiyat çevrelerinde büyük takdir toplayan kitapta, Tanburî Cemil'in hayatı çerçevesinde 1930'lu yıllar anlatılıyor. Fırat Kızıltuğ bir konuşmamızda, "Âdeta yeni bir Huzur romanı." dedi ve düşüncelerini Sanatalemi.net'teki köşesinde yazdı. 'Bir ses ve ateş romanı' olarak okura sunulan kitap hakkında ayrıntılı bir yazı yazmayı düşündüğüm için şimdilik arka kapak yazısıyla yetiniyorum. Tavsiye etmeme bilmem artık gerek var mı? Bir an önce kitapçıya gidip almak ve okumak gerekiyor. Keyifli bir roman okurken, önemli bilgilerle donanacağınıza yürekten inanıyorum.
"Bu ateş denizinin iki yakası var... Bazen bir nehir gibi akıyor ve önüne geleni sürüklüyor. Bazen kara bir rüzgar onun başını döndürüyor. Ateş, içindeki balıklan da yakıyor. Akılla ruh cenk ediyor orada. Doğu ile Batı ateş iğneleriyle birbirine geçiyor. Aşk, bazen yokluk elbisesi giyiyor. Bazen bir yağmura dönüyor. Edebiyat, tarih, müzik alev almış at gibi koşuyor. Ses bir ruh bulutu gibi sürükleniyor meçhulde. Kültür tarihinin son bestesi.
'Gazetelerin birinci sayfaları bir aydır öztürkçe, öztürkçe soyadı, radyolarda alaturkanın yasaklanması, öz Türk musikisinin yaratılması, millî opera, Ayasofya Camii'nin müze yapılması, iki gündür de ağa, hacı, hafız, hoca, efendi, bey, beyefendi, paşa, hanım, hanımefendi, molla, hazretleri gibi lakap ve unvanların kaldırılması hakkında haberlerle dolup taşıyordu. Ama mesela Muş'taki zelzele felaketi kısacık bir haberle geçiştirilmişti.'
Bir yüzyıl yangınlarla, savaşlarla, işgalle boğuşmuş, perişan bir İstanbul.
Cumhuriyet'le birlikte her gün yeniden kurulan bir ülke. Her sabah yeni bir değişime uyanan aydınlar. İnkılap ruhunun kimi zaman serseri kurşunlarının gölgesinde hayatta kalma çabaları. Üniversite reformuyla Darülfünun'daki görevinden kovulan Galip Bey'in evrakından yola çıkılarak yazılan bir serencam. Beşir Ayvazoğlu'nun kaleminden, 1930'lu yılların Türkiye'sine dair, belge niteliğinde bir roman."
.
Bilgi Kırıntıları
Mehmet Nuri Yardım
15.12.2013 - 12:47
Yayınlanma
0
Bazen dost meclislerinden, muhabbet dolu sohbetlerden, irfan yüklü kitaplardan bilgi kırıntıları toplarım. Sonra bakarım ki, o minik mücevherler, aslında hayatımıza mana katacak bir cevher ambarıdır, yolumuza ışık tutacak hikmet pırıltılarıdır. O bahçeden bir demet çiçeği sizinle paylaşmak istiyorum.
Atayî çok konuşanları şu beytiyle ikaz eder: "Tecrübe ehli bunu böyle bilir / Kim ki çok söyleye ol çok yanılır"
Cumhuriyet devrinin iyi şairlerinden Ahmet Muhip Dıranas bir gün dostlarına şöyle demiş: "Ben her şeyimi şiir için feda ettim."
Şerif Aydemir 17 Mart 2012 tarihinde Kubbealtı'nda bana ve M. Zeki Kuşoğlu'na Koca Ragıp Paşa'nın şu mısraını nakletti: "Mana kadîmdir, kimsenin malı değildir."
Mustafa Demirci, Fatih Sultan Mehmed'in şu ölümsüz sözünü bulup göndermişti: "İmkanın sınırını görmek için, imkansızı denemek lazım."
Bu sözü kim söylemiş bilmiyorum, ama bana pek anlamlı geldi: "Bir medeniyet başka bir uygarlıkla karşılaşmazsa kendisini geliştiremez."
Şair ve hatip merhum Rıdvan Çongur, İstanbul'a geldiğinde görüşürdük. 23 Şubat 2012 tarihinde yazdığı "Zeynep Sultan" dörtlüğünü fakirle paylaşmıştı: "Hayat, Rabbimizden bize hediye; / İşte geldik, gidiyoruz gördün mü? / Bir gün bu ülkeden ben de giderim, / Canım hediyedir benim rabbime."
Şair şöyle demiş: "Nadan ile sohbet etmek güçtür bilene, / Çünkü nadan ne gelirse söyler diline"
Halk şiirinden iki mısra: "Ölüm ile ayrılığı tartmışlar / Elli dirhem fazla gelmiş ayrılık"
Şairler şaka ile karışık şöyle derlermiş: "Yazın içelim kışın tövbe ederiz." Tabii yaz mevsiminden kışa kalacağına garantisi olan varsa, buyursun içsin.
Balzac'tan güzel ve hoş bir söz: "Cemiyet hayatına girmeyen roman yazamaz, cemiyete giren de roman yazmaya vakit bulamaz."
Son devrin tanıklarından yazar Münevver Ayaşlı'nın 30 yıl önce okuduğum muhteşem bir eseri vardır: Edep Yahû. Şu beyti okuma zamanıdır: "Ehl-i diller arasında aradım kıldım talep / Her hüner makbul imiş, illa edeb illa edeb"
Hazreti Ali Efendimizden muhteşem bir söz: "Rabbimi, isteklerimin olmaması ile bildim."
Kethüdazade, manidar sözlerinden birinde İstanbul'un iki semtinin ruhunu anlatır: "Üsküdar deyince aklıma ahiret gelir, Fatih deyince de aklıma Fatiha."
Özcan Ergiydiren büyüğüm nakletmişti. Mehmet Dede dermiş ki: "İhtiyaç faziletlerin anasıdır."
Kenan Rifai, yakınlarını harekete ve gayrete teşvik edermiş: "Yürü daima yürü, durmak geri tekamüldür, ölüm bile seni yürürken yakalasın."
Hatırlamak önemli. Gerçi unutmayı seven bir milletiz, ama Andre Gide'nin şu sözünü bari unutmayalım: "Hatırlamak dert icadıdır."
Şu iki mısra da gönül dünyamızı bütün cömertliğiyle yansıtmıyor mu dersiniz: "Kapımız açıktır girene / Lokmamız helaldir yiyene"
Peki üstat Yahya Kemal Beyatlı'nun şu sözüne ne demeli: "İnsan insanın ufkudur."
* Bu beyti de bir sohbet esnasında Mustafa Yentur söylemişti: "Cihan bağında bir maksudu ins cinsin / Ne sen kimseyi incit ne de kimse senden incinsin"
M. Zeki Kuşoğlu hezarfen. Hüner sahibi sahibi sanatkarımızın vecizelerinden biri: "Mensubiyet mesuliyet ister."
Erhan Afyoncu, "Tarihin Arka Odası" programında açıklamıştı: "Biz tarihçiler bir konuyu araştırırken şuna dikkat ederiz: Tarif, tetkik, tahkik, tasnif ve terkip…"
Hüsamettin Arslan Oğullar ve Babaları kitabındaki hatıratında babasıyla sabah tarlaya giderken şu türküyü kendisinden dinlediğini söyler: "Kadir Mevlam senden bir dileğim var / Beni muhanete muhtaç eyleme"
Destan şairimiz Niyazi Yıldırım Gençomanoğlu, Prof. Dr. Suphi Saatçi'ye anlatmış: "Kerkük'ten bir grup, yıllarca evvel Yahya Kemal'i ziyaret eder. O gruptan biri Yahya Kemal'e iki Kerkük hoyratı okur. Biri aklımda sana okuyayım: 'Dünyasına dünyasına / Güvenme dünyasına / Dünya benim diyenin
Dün gittik dün yasına'. Hoyratı dinleyen Yahya Kemal şaşırır ve "Bu kul sözüne benzemiyor' der."
Fatih'in muazzam bir sözü: "Hüner bir şehri abad etmektir."
Halil Rıfat Paşa, bir gün dostlarına "Gidemediğin köy senin değildir." demiştir. Bir şairimiz ise "Gitmesek de görmesek de / O köy bizim köyümüzdür." diyordu. İşte aradaki kapanmaz fark, hatta derin uçurum.
Nabi'nin asırlarca unutulmayacak beyti: "Eğerçi köhne metaız revacımız yoktur. / Revaca da ol kadar ihtiyacımız yoktur"
Ümit dolu bir Hint atasözü duymuştum, orada şöyle deniyordu: "Tepende kara bulutlar olsa bile, gökyüzünün maviliğinden kuşku duyma."
.
Süheyl Ünver
Mehmet Nuri Yardım
17.12.2013 - 11:26
Yayınlanma
0
Klasik sanatlarımıza büyük ilgi var. Türkiye genelinde bir çok şehirde, ilçede, hatta kasabada hat, ebru, minyatür ve tezhip kursları açılıyor. Belediyeler, Valilikler, Halk Eğitim merkezleri vasıtasıyla Milli Eğitim müdürlükleri ve sivil toplum kuruluşları yerli ve millî sanatlarımızı yeniden ihya ediyorlar. Düne kadar isimleri unutulmuş bir çok sanatkar yeniden gündeme geliyor, haklarında toplantılar, paneller yapılıyor, anma kitapları hazırlanıyor, adlarına yarışmalar açılıyor.
Cumhuriyet devrinde unutulan/unutturulan bu sanatları yaşatmak ve gelecek nesillere aktarmak için canla başla çalışan üstatlar arasında Necmettin Okyay, Süheyl Ünver, Muhsin Demironat, Rikkat Kunt, Hamit Aytaç, Ali Alparslan ve Mustafa Düzgünman gibi büyüklerin hizmetleri unutulamaz. Günümüz sanatkarları da bu eski/mez nesli yazılarıyla, eserleriyle, sohbetleriyle devamlı olarak yad ediyor, gençlere tanıtıyorlar.
Mesela Edebiyat sanat ve Kültür Araştırmaları Derneği (ESKADER) klasik sanatlarımızı yaşatan üstatlar için "Babıali Sohbetleri" bünyesinde bir toplantı serisi başlattı. Ayşe Emine Sultan Çelik yönetiminde devam eden bu sohbetler Hasan Çelebi ile başladı, Savaş Çevik, Fuat Başar, Çiçek Derman, Kamil Nazik ile devam etti. Bu hafta da (19 Aralık Perşembe) Hikmet Barutçugil, ebru sanatının estetiğini, inceliğini ve güncelliğini anlatacak. Hakikaten ebru sanatı artık gençlerimizin, sanatseverlerin gündemindedir. 1985 yılında merhum Mustafa Düzgünman'ı Üsküdar'da ziyaret ettiğimde kimsenin ebru'yu bilmediğini, komşularının bile bu sanattan haberdar olmadığını belirterek bu ilgisizliğe sitem etmişti. Çok haklıydı. Ömrü vefa etseydi de bugünkü alakayı görebilseydi, Rabbine çok şükrederdi. Rikkat Kunt hakkında kıymetli bir eser hazırlayan Prof. Dr. Fatma Çiçek Derman'ın bu hizmeti büyük ilgi gördü, pek çok röportaj yapıldı. Benim de Kubbealtı Akademi Mecmuası'nın Ocak 2014 sayısında Çiçek Hoca'yla mülakatım yayımlanacak.
Klasik sanatlarımızın ihyasında belediyelerin katkısı büyük. Mesela İstanbul Büyükşehir Belediyesi gerek İSMEK kurslarıyla gerekse eski ve yaşayan üstatlar için düzenlediği programlarla bu sanatları yaşatan en değerli kuruluşlar arasında bulunuyor. Vefa duygusunun hakkı verilmeye başlandı. Daha birkaç gün önce hattat Hamid Aytaç adına bir sergi düzenlendi. Bu hafta (18 Aralık Çarşamba) Pendik'te Ahmed Süheyl Ünver'e dair önemli bir toplantı yapılacak. Sadık Yalsızuçanlar'ın yöneteceği panelde Prof. Dr. Ahmed Güner Sayar, Prof. Dr. M. Zeki Kuşoğlu ve bendeniz konuşacağım. Süheyl Ünver'den bahsetmişken onun hizmetlerini bir nebze de olsa anmadan geçmek olmaz.
Benim 'şehirlerimizin kültür zabıtası' adını verdiğim Süheyl Ünver, Türk kültür ve sanatının zirve ismidir. Bugün Türk süsleme sanatları bu kadar seviliyorsa, tezhip, hat, minyatür, ebru, nakış ve diğer tezyinî sanatlarımız vatan sathına bu derece yayılıyorsa şüphesiz bunda en büyük hisse, merhum Süheyl Ünver'indir. Onun Kubbealtı tarafından sanat hayatımıza kazandırılan Bursa Defterleri, Konya Defterleri ve Edirne Defterleri muazzam eserlerdir. Bu seri devam ediyor. Bu kıymetli eserlerde, millî sanatlarımızın ihtişamı ve zarafeti gözler önüne seriliyor.
Süheyl Ünver, tıp tarihiyle alakadar olduğu gibi kültür ve sanat tarihimize dair konularda tespit ettiği önemli bilgileri ihtiva eden ciddî yayın faaliyetlerinde bulundu. Daha küçük yaşta resme ve sanata meraklı olan Ahmed Süheyl, Nureddinzade Bahaeddin Bey'den tezhip, Üsküdarlı Hoca Ali Rıza'dan resim, Necmettin Okyay'dan ise ebru dersleri aldı. Kendisini geliştirdi, yetiştirdi. Gezip gördüğü mekanları resmetti. Heybelerdeki nakışları, kabristanlardaki süslü mezartaşlarını inceledi. Süheyl Ünver, gezip gördüğü Anadolu, Rumeli ve dünyanın muhtelif yerlerinde Selçuklu, Osmanlı eserlerinin izini sürdü. Kayıp sanatlarımızı keşfetti. Tarihî eserlerimize dikkat çekti. Gördüğü eserlerin fotoğrafını çekti, resmini veya çizimini yaptı, haklarında topladığı bilgileri kaleme aldı. Bugün kaybolmuş bir çok eseri onun çizimlerinde, resimlerinde ve fotoğraflarında görebiliyoruz. Yitik camiler, türbeler, mezarlıklar, tekkeler, dergahlar, medreseler, müzeler, hamamlar, köprüler, köşkler, yalılar, kahvehaneler, ahşap konaklar ve tarihî evler Süheyl Hocanın suluboya ve karakalem resimlerinde ve emek mahsulü defterlerinde yaşıyor.
Talebesi Ahmed Güner Sayar'a göre, Ünver, toplam 1200 defter hazırlamıştır. Bu bir bakıma kültür sanat tarihimizin dev birikimi, envanteridir. Sanatlarımızın ölmemesi için karış karış şehirleri gezmiş ve tespit edebildiği eserler hakkında yazılar yazmış, resimler yapmıştır. 1986 yılında kendisini evinde ziyaret ettiğim Süheyl Hoca, sanata olan merakının hayatına nasıl tesir ettiğini şöyle ifade etmişti: "İrsen gelişen ve ruhuma işleyen sanat hevesim beni mütevazı, sessiz, mücadelesiz bambaşka bir adam yaptı; ahlakımı düzeltmeye amil oldu, mesleğim dışında meşgalem oldu. Hekimliğimin insanlık tarafını geliştirirken, insanlara karşı şefkat ve bağlılık hislerim arttı. Beni dinlendiren ve ruhumu ila eden sanat kimliğim, benim zevk ve his cephemdir."
Süheyl Ünver'in İstanbul ve semtlerine dair olmak üzere Süleymaniye Kütüphanesi'nde pek çok dosyası bulunuyor. Türkiye'nin muhtelif şehirlerine ait defterleri mevcut. Tanpınar, vefatından birkaç gün önce Beyazıt'ta karşılaştığı Hoca'ya "Süheyl! İstanbul sana emanet!" demişti. Süheyl Hoca, "Asıl büyük israf, ömrün beyhude yere sarfıdır. Çünkü bir saatlik ömür, yüzbin dinarla geri çevrilemez." diyordu. Bereketli ömrünü, sanata hizmetle geçirmiş olan merhum Süheyl Ünver adına bir enstitünün kurulmasının vakti gelmiştir.
.
Öztürkmen Türkiye'dir
Mehmet Nuri Yardım
22.12.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Giderek büyüyen, içerde bir çok meseleyi çözen, dünyada da söz sahibi olmak isteyen Türkiye'nin ayağına çelme takmaya çalışanlar var. Bu büyümenin tezahürünü farklı alanlarda gördüğümüz gibi kültür sanat dünyasında da hissediyoruz. Sadece bu hafta içinde Cemil Meriç, Samiha Ayverdi, Ahmed Arvasi, Süheyl Ünver için anma, Hikmet Barutçugil, Bestami Yazgan ve Hekimoğlu İsmail için saygı toplantıları yapıldı. Yarın Ömer Öztürkmen'i Basın İlan Kurumu ve ESKADER birlikte anıyor. Basın Müzesi'ndeki toplantı saat 15.00'te başlayacak. Genç nesil yazarımızı tanımayabilir, birkaç cümle ile anlatmaya çalışayım:
Ömer Öztürkmen, basın, fikir, sanat ve siyaset dünyamızda silinemeyecek derin izler bırakıp 1 Kasım 2010 tarihinde fani dünyaya veda etti. İstanbul'un geçmiş seneleri… İlkin 1985 yılında, çalıştığım Türkiye gazetesinde görürdüm onu. Arkadaşları Mehmet Emin Alpkan, İrfan Atagün, Ayhan Songar, Ergun Göze ve Ahmet Kabaklı ile birlikte sohbet ederler, özellikte Cuma günleri öğle yemeğini beraber yerlerdi. O konuşmalara tabiî ki biz gençler katılamazdık. Ama bu sohbetler bazen öyle bir hal alırdı ki, yemekhanedeki yan masalarda oturan bizler de kulak kabartarak bahsedilen hakikatlerden, kurulan manevi sofradan feyz almaya çalışırdık. Bu müstesna grubun içinde vakur ama mütebessim, uzun boylu beyefendinin Ömer Öztürkmen olduğunu öğrenince, yazılarına hayran olduğum şahsiyete hürmetim de, muhabbetim de artmıştı.
Bir çok mahfilde buluştuğum, bazı toplantılarda bir arada olduğum, sohbetlerini kaçırmamaya gayret ettiğim Ömer ağabey, örnek almaya çalıştığım münevverlerimiz arasında hep ilk sıralardaydı. Biyografisine çok şeyler sığdırmıştı. 1929 İstanbul doğumluydu, aslen Kerküklüydü. Edebiyat okudu, gazetecilik yaptı, yazar oldu. Öztürkmen Babıali'de bir fenomendi, tanıyanı, seveni, sayanı çoktu. Basın hayatının neredeyse bütün kademelerinde çalışmıştı. Muhabirlikten gazete patronluğuna uzanan geniş yolda yürümüştü. 1950'de bir fikir dergisi olarak Tanrıdağı mecmuasını çıkardı ilk olarak. 1951'de millî değerlere bağlı ilk mizah dergisi olan Karakedi'nin editörlüğünü yaptı. Karakedi o dönemde 100 bini aşan tirajıyla bugün bile mizah dergisi yayıncılarını kıskandıracak bir güce sahipti. 1953'te Yeni İstanbul gazetesine girdi. Bu gazetede üç yıl yazı işleri yardımcısı olarak çalıştı 1959'de Vatan gazetesinin Almanya muhabiri oldu. Yeni İstanbul ve Tercüman gazetelerinde Yazı İşleri Müdürlüğünde bulundu, Son Havadis'te yazdı. Tercüman'a 1960 ihtilalinden sonra geçmişti. Çeşitli gazete ve dergilerde yazıları yayımlanan Öztürkmen, 1962-1965 yılları arasında Anadolu Ajansı'nın "Ortadoğu muhabiri" olarak Beyrut'ta bulundu. 1978'den 1982'ye kadar Akajansı'nın kurucu ortağıydı. Orta Doğu gazetesini 1970'te çıkardı. 1984'te İnsan ve Kainat gibi çok güzel bir bilim dergisi çıkardı. Son olarak Türkiye gazetesinde yazıyordu. Tercüman gazetesine 'büyük atak yaptırdığı için' basın dünyasındaki lakabı 'mimar'dı.
13 Aralık 2008 tarihinde Beyazıt Devlet Kütüphanesi'nde ESKADER olarak onun adına bir saygı toplantısı düzenlemiştik. Öztürkmen, o toplantıdaki duygulu konuşmasında, "Eğer bende gerçekten bir şey varsa onu gençliğimde yanında bulunduğum dört kişiye borçluyum. Bunlar Necip Fazıl Kısakürek, Peyami Safa, Ahmet Hamdi Tanpınar ve Nurettin Topçu'dur. Biz büyüklerimizi sığınma yeri olarak görüyorduk. Bu büyükleri tanımak bize Allah'ın bir lütfu idi. Bunların yanında fikir hazinemiz doluyordu. Beyazıt'taki külliyede edebiyatçıların şairlerin on metre ötesinde oturur, konuştuklarına kulak kabartırdık. Onlar bize bizim tarihimizin yıldızlarını anlatırlardı. Bilhassa Necip Fazıl'ın üzerimizde çok büyük emek ve tesiri vardı." demişti.
Eserleri, Taşkent'te Sabah Namazı, Zihniyet İnkılabı, Bilimden Damlalar, Geleceğin Eşiğinde, Karıncalardan Özür Dilerim ve Gözyaşı Medeniyeti'dir. Kitaplarında İslam'ın özünde var olan değerleri incelerken, Batı düşüncesinin temelinde yatan çarpıklıkları mukayeseli şekilde anlatıyordu. Ona göre "Gözyaşının vatanı Doğu'dur; Doğu'da yeşermiş Doğu'da serpilmiştir gözyaşı. Bir insanı öldüren bütün insanları öldürmüş kadar suçlu sayılıyor bu medeniyette." Öztürkmen millî değerlerle çağı yorumlayan adamdı. Türkiye'nin en mühim meselelerinden birinin "zihniyet yetersizliği" olduğuna sık sık vurgu yapıyor; "Doğru ve işe yarar fikirler üretmek ve yeni düşünceler geliştirmek gibi entelektüel üretimler için, çok ciddi bir felsefi altyapının gerekli olduğunu, bu olmadan ortaya atılan hiçbir düşüncenin ciddiye alınamayacağını" hatırlatıyordu. Malazgirt zaferini şu muhteşem mısralarla ölümsüzleştirmişti: "Bir Cuma sabahı Allah'a karşı / Malazgirt'te elli dört bin er / Bestelediler en güzel marşı / Allahü ekber, Allahü ekber." Ahmet Kabaklı vefat ettiğinde Öztürkmen yazısında "Kabaklı Türkiye'dir" demişti. Ben de "Öztürkmen Türkiye'dir." diyorum. Kabri nur, mekanı cennet olsun.
.
Melali anlamak
Mehmet Nuri Yardım
24.12.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
"Bir gamlı hazanın seherinde / Israra ne hacet yine bülbül? / Bil, kalbimizin bahçelerinde / Can verdi senin söylediğin gül! / Savrulmada gül şimdi havada / Gün doğmada bir başka ziyada…" Ahmet Haşim'in "Bülbül" şiiri ne güzeldir. Son hadiseler bana şunu öğretti ki, edebiyatın inceliğinden uzak olanlar, kültüre, sanata mesafeli duranlar medenî münasebetlerde de çok eksik kalıyorlar. Sadece dindarlık yetmiyor. Dindarlığın ilimle, irfanla beslenmesi lazım. Sureta dindar olmak, kibar, nazik, medenî, şefkatli, merhametli ve iyi insan olmayı sağlamıyor. Aynı Allah'a, aynı Peygambere, aynı kitaba, aynı mukaddesata inananlar birbirlerine yalın kılıç saldırıyorlar. Esefler olsun, farkında değiller ki yüce Peygamberimizi üzüyor, düşmanlarını sevindiriyorlar.
Öyleyse şiirin inceliği yüreklerimizi daha çok kaplamalı, edebiyatın yüksekliği benliğimizi daha ziyade kaplamalı. Medeniyetimizi teşkil eden o ihtişam ve zarafeti daha iyi idrak edebilmeliyiz. O huzur iklimine daha sık sığınmalıyız. Toplum böylece temizlenmeli. Yoksa gelecek nesiller, bugünkü 'dindar' büyüklerinden utanacaklar, hatta şöyle hesap soracaklar: "Siz miydiniz bize ders verenler, heyhat! Siz miydiniz bize ışıklı yollar gösteren? Siz miydiniz 'Biz muhabbet fedaisiyiz, husumete vaktimiz yok' diyen. Siz bize ne İslam'ın esaslarını, ne de imanın hakikatlerini öğretemediniz. Sizden davacıyız."
Keşke İslam'la, imanla gece gündüz uğraştığını söyleyenler arada bir Âkif'ten, Yahya Kemal'den, Haşim'den şiirler okusa. Keşke ömürleri boyunca hizmet ettiğini sananlar hat sanatındaki sabra, tezhipteki hassasiyete, mûsikîdeki yüksek ruha erişebilse… Keşke at koşturur gibi gençleri sadece okul derslerine yetiştirenler onlara biraz edebiyat zevki verebilse. Keşke nesil yetiştirdiklerini iddia edenler o temiz yüreklere biraz muhabbet, hürmet, adalet, kanaat, şefkat hissi aşılayabilse. Bu ne kanlı bakıştır, bu ne insafsız duruştur yahu! Bu ne yaman çelişkidir ya Rabbi! Düşmanlarına sarılanlar, dostlarını arkadan hançerliyor. Beş vakit namaz kılanlar, selamdan sonra din kardeşlerine hücuma geçiyorlar. Bu ne şuursuzluk, bu ne gaflet, bu ne akılsızlıktır.
Dualarınızı da bir tarafa bırakın biraz beddualarınızı da… İbadetlerinize de ara verin bir nebze, okuduklarınıza da… Haşim'e kulak verin biraz, ne diyor, dinleyin: "Dönsek mi bu aşkın şafağından? / Gitsek mi ekalim-i leyale? / Bizden daha evvel erişenler, / Ağlar bugün evvelki hayale… / - Dönmek mi? Ne mümkün geri dönmek / Düştüyse gönüller bu melale? / Bir eldir ufuklardan uzanmış / Zulmet bizi çekmekte visale…"
"Şafakta" böyle diyor şair. Sizi hangi zulmet nurlardan uzaklaştırıyor, hangi gaflet dalalete sevkediyor? Biliyorum şiirle aranız iyi olmadı. Mûsikimizle ne kulaklarınızın pasını sildiniz, ne de ruhunuzu yıkadınız. Varsa yoksa ezberleriniz, kabulleriniz, öğretileriniz. Güya her şeye vakıfsınız, hayır hiçbir şey bilmiyorsunuz, amel edilmeyen ilmin kime ne hayrı var? İhlas suyuna batırılmamış amel kime şifa olmuş ki… Size inananları hayal kırıklığına uğrattınız, size gönül bağlayanları kahırlara sürüklediniz, size ümit besleyenleri şaşırttınız, üzdünüz. Çekilin artık milletin önünden. Susun, hatta mümkünse ebediyen susun. Hakikatleri iyi niyetli insanlar, nasılsa bir şekilde arar bulurlar.
Bu sene 'melal şairi'mizi unutmuşuz, kimin umurunda? Modern şiirimizin kurucusu bir kenarda kalmış, kime dert? Varsın kavgalar sürsün gitsin. Gezi'de gençlerin yarısını kırdırdınız, şimdi de kalan yarısına göz diktiniz. Ahmet Haşim'miş umurunuzda mı? Hem böyle naif insanlar, kimbilir belki de size göre zararlı örneklerdir. Gençler kendilerine kavgacı şairleri örnek almalı değil mi sizce. Kendi halinde olan şairlerin kime ne faydası, ne hayrı var (!) Öyle ya, siz bütün dünyaya nizamat verirsiniz. Herkes adına düşünür, herkes adına konuşursunuz. Hayır uyanış olmalı, hiç kimse aklını başkasının cebine koymamalı. Zira akıllar şahsîdir, herkes ipini kendisi kesmeli. Çünkü herkes kendisinden sorumludur. Öte dünyada herkes kendi hesabını verecek.
Desem ki, gelin Haşim'i dinleyin "Babıali Sohbetleri"nde biraz. Nezaket, hassasiyet, letafet görün. Biliyorum pazarınızda yeri yok bunların. Ama yine de sizi ve sevenlerinizi şiire, edebiyata ve erdemliliğe davet ediyorum. Kavgaya ara verin ve huzur sahiline yanaşın biraz. Belki de bugüne kadar elde edemediğiniz inci mercanı bulacaksınız o satır aralarında, o zarif mısralarda. "Melali anlamayan nesle aşina değiliz." diyordu Ahmet Haşim. Sahi siz "melal"in ne olduğunu bilir misiniz? Saltanatlar başınızı döndürmüş olabilir. Belki de melali gömmüş, hüznü unutmuşsunuzdur. Öyleyse susun da şairi dinleyin biraz, belki de yitiklerinizi hatırlarsınız: "Bir Acem bahçesi, bir seccade, / Dolduran havzı ateşten bade! / Ne kadar gamlı bu akşam vakti! / Bakışın benzemiyor mutade! / Gök yeşil, yer sarı, mercan dallar, / Dalmış üstündeki kuşlar yada! / Bize bir zevk-i tahattur kaldı / Bu sönen, gölgelenen dünyada!"
.
\u00c2kif'in Duası
Mehmet Nuri Yardım
29.12.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Mehmed Âkif, vefat yıldönümünde bir çok yerde hatırlandı. Türkiye'nin son yıllarında en çok yad edilen edebiyatçılarımızdan biridir Âkif. Çünkü O, sadece bir şair değil, vicdanı milleti için sızlayan, yüreği halkı için parçalanan, zihni her zaman milletinin derdiyle dolu olan bir fikir, iman ve dava adamıdır, münevver ve mütefekkirdir. Safahat başucu kitaplarımdan. Sayfalarını çevirdikçe, bugünkü meselelerimize de ışık tutan bir çok şiiri görmek mümkün.
Milletimizin ezelî hastalıklarından birisi de 'tefrika', yani ayrılık. "Girmeden tefrika bir millete düşman giremez / Toplu vurdukça yürekler onu top sindiremez." diyerek bu sinsi tehlikeyi gösteren Âkif, "Vaiz Kürsüde" şiirinde inananlara şöyle nasihat eder: "Nedir bu tefrika, yahu! Utanmıyor musunuz? / Geçen fecayi'e hala inanmıyor musunuz? / Gömülmek istemeyenler boyunca hüsrana; / Nifakı gömmeli artık mezar-ı nisyana. / Unuttunuz mu ne korkunç edebsiz olduğunu? / Eşip de geçmişi hortlatmayın şu mel'ûnu!"
Âkif bir nasihatçıdır. Öğütleri bütün Müslümanlaradır. Parçalanıp bölünmenin kime yarayacağının derin idraki içindedir. Kalın gaflet uykusunun bir ölüm uykusu olduğunu hatırlatır herkese ve şöyle devam eder: "Cema'at elverir artık, bu uykudan uyanın, / Huda rızası için, dünkü hadisatı anın! / Kımıldamaz yine gelmezsek intibaha bugün, / İkinci uyku ne dehşetli bir ölüm, düşünün! / Ölüm kolay… Diyebilsek sonunda: 'Kurtulduk!' / Bu intihar öteden, üç yüz elli milyonluk, / Zavallı Âlem-i İslam için elîm olacak! / Biz olmasak bu kadar hanüman yetîm olacak ! / Gıcırdamakla beraber serîr-i şevketimiz, / Bu dîni kurtaran ancak bizim hükûmetimiz."
Asrın vicdanı Âkif, "Beş on vatansız için nara yakmayın vatanı!" dedikten sonra müminlere korkunç yangını gösterip akıl ve iman sahiplerini fitne ve fesada karşı ikaz eder: "Huda rızası için kaldırın nifakı.. Günah! / Alev saçaklara sarsın mı, ya ibadallah? / Sararsa hangimizin hanümanı kurtulacak? / O bir tutuşmaya görsün, ne od kalır, ne ocak! / Neden beş altı vatansız beş altı kundakçı, / Yığın yığın buluyor arkasında yardakçı? / Niçin hakîr oluyor, sonra, durmayıp öteden, / 'Koşun! Diyen, bu cehennem henüz kıvılcım iken."
Mehmed Âkif bir asır ötesinden adeta günümüzün gerçeklerini görüyor. Bugün hayatta bulunsaydı ve İslam alemindeki korkunç acılara şahit olsaydı elbette yüreğinden kopan o canhıraş mısraları tekrarlayacaktı: "O nûru gönder, İlahî, asırlar oldu, yeter! / Bunaldı milletin afakı, bir sabah ister. / İnayetinle halas et ki, dalga dalga zalam / İçinde kaynamasın çarpınıp duran İslam!" Safahat, adeta bir dualar hazinesidir. Bugün de en çok ihtiyacımız olan dualar. "Ordunun Duası" muhteşem bir şiirdir. Şair, son bölümünde Hazret-i Peygamber'e seslenir ve yardım ister: "Ey Ulu Peygamberimiz nerdesin? / Dinle minaremde öten gür sesin! / Gel, bana yar ol ki cihan titresin, / Kimse dönüp süngüme yan bakmasın. / Âmin! Desin hep birden yiğitler, / 'Allahu ekber!' gökten şehidler. / Âmin! Âmin! Allahu ekber! Allahu ekber!"
Âkif bir ikazcı, hatta mürşit edasıyla Müslümanların kalın gaflet perdesini yırtmak ister ve can havliyle şu feryadı koparır: "Ey cemaat, yeter Allah için olsun, uyanın.. / Sesi pek müdhiş öter sonra kulaklarda çanın! / Arzı oynattı yerinden yıkılırken Îran.. / Belki bir kıl bile ürpermedi sizden, bu ne kan! / Hiç sıkılmaz mısınız Hazret-i Peygamber'den, / Ki uzaklardaki bir mü'mini incitse diken, / Kalb-i pakinde duyarmış o mûsibetten acı? / Sizden elbette olur rûh-i Nebî da'vacı. / Ey cemaat, uyanın! Yoksa, hemen gün batacak. / Uyanın! Korkuyorum: Leyl-i nedamet çatacak. / Ne vapurlarla trenler sizi bîdar etti! / Ne de toplar bu derin uykuya bir kar etti! / Sizi kim kaldıracak, Sûr'u mu İsrafîl'in? / Etmeyin… Memleketin hali fenalaştı… Gelin! / Gelin Allah için olsun ki zaman buhranlı; / Perdenin arkası –Mevla bilir amma- kanlı!"
Safahat'ın ikinci cildi "Süleymaniye Kürsüsünde" yer alan ve 100 yıl önce kaleme alınan şu mısralardaki içten yakarışa ve halis duaya "amin" dememek mümkün mü? Bir ahlak ve fazilet abidesi olan aziz Âkif'imiz şöyle dua ediyor: "Ya İlahî bize tevfîkini gönder… Âmin! / Doğru yol hangisidir, millete göster… Âmin! / Rûh-i İslam'ı şedaid sıkıyor, öldürecek. / Zulmü te'dîb ise maksûd-i mehîbin, gerçek, / Nara yansın mı beraber bu kadar mazlûmîn? / Bî-günahız çoğumuz… Yakma İlahî! Âmin! / Boğuyor Âlem-i İslam'ı bir azgın fitne, / Kıt'alar kaynayarak gitti o girdab içine! / Mahvolan aileler bir sürü ma'sûmundur, / Kalan avarelerin hali de ma'lûmundur. / Nasıl olmaz ki? Tezelzül veriyor Arş'a enîn! / Dinsin artık bu hazin velvele ya Rab! Âmin! / Müslüman mülkünü her yerde felaket vurdu… / Bir bu toprak kalıyor dînimizin son yurdu! / Bu da çiğnendi mi, çiğnendi demek Şer'-i mübîn; / Hak-sar eyleme ya Rab, onu olsun… -Âmin! / Ve'l-hamdü li'l-lahi Rabbi'l-alemîn…
.
ESKADER Ödülleri
Mehmet Nuri Yardım
31.12.2013 - 00:00
Yayınlanma
0
Edebiyat Sanat ve Kültür Araştırmaları Derneği (ESKADER) de 2008 yılından bu yana, beş yıldır düzenli olarak "kültür sanat ödülleri" veriyor. Bu yıl toplam 31 dalda verilen ödül sahipleri hakkında kısaca şunları söyleyebilirim. Ansiklopedi - İhsan Işık (Türkiye Ünlüleri Ansiklopedisi): İhsan Işık ömrünü ansiklopediciliğe adamış bir kültür adamı, bir araştırmacı yazardır. 1980'li yıllardan beri onlarca ansiklopediye emek vermiştir. Araştırma - Prof. Dr. İsmail Erünsal (Osmanlılarda Sahaflar ve Sahaflık): İsmail Erünsal kıymetli bir ilim adamı. Bu eseri de büyük ilgi gördü. Sahasında en yetkin kitaplardan biri olarak kütüphane raflarında yerini aldı. Biyografi- Prof. Dr. Ahmed Güner Sayar (Abdülbaki Gölpınarlı):Abdülbaki Gölpınarlı, edebiyat dünyamızın nev-i şahsına münhasır isimlerindendir. Sayar bu eseriyle Gölpınarlı'yı çeşitli yönleriyle ele alıp tahliller yapıyor. Çocuk Edebiyatı – Bestami Yazgan: Bestami Hoca iyi bir eğitimci olduğu kadar son derece değerli bir yazardır. Çocuklarımız için onlarca eser yazdı. Deneme - Nazım Payam (Ses ve Yaz): Elazığ'da yaşayan Nazım Payam gerek Bizim Külliye gibi güzel bir dergiyi hazırlamasıyla gerekse eserleriyle tanınıyor. Dergi - İtibar Dergisi: Şair ve yazar İbrahim Tenekeci'nin yönetiminde çıkan İtibar, ismiyle müsemma dergilerimizdendir. Yeni olmasına rağmen kısa zamanda okul olmuş, genç şair ve yazarların ortaya çıkmasını sağlamıştır. Düşünce - Dr. Cezmi Bayram (Türk Milliyetçiliğinin Tarihi Seyri Yeni Hedefleri): Cezmi Bayram "Milliyetçilik ve Medeniyet Tasavvuru"nu gündeme taşıyan bir mütefekkirdir. Tezleriyle fikir hayatımıza katkıda bulunuyor. Temaşa Sanatı - Tacettin Diker (Karagöz Kukla Sanatlarına katkısı dolayısıyla): Bugün temaşa sanatlarımız arasında bulunan Karagöz şayet unutulup gitmediyse bunda Tacettin Diker gibi sanata gönül vermiş olan sanatkarların payı büyüktür. Diker, Karagöz'ü genç nesillere sevdirmeyi başarabilmiş ender bir sanatçıdır. Halk Edebiyatı - Prof. Dr. Saim Sakaoğlu (Türk Halk Edebiyatına katkıları dolayısıyla): Saim Hoca ömrünü halk edebiyatımıza, folklora adamış bir ilim adamı. Bu sahada çok değerli yetkin eserlere imza atmıştır. Hatıra - Kağıt Kokulu Yıllar (Hasan Başpehlivan): Hasan Başpehlivan, Beyaz Saray Kitapçılar Çarşısı'nın en kıdemli esnafı. Hatıralarında o dünyası anlatıyor. Hikaye - Recep Seyhan (Güneşin Doğduğu Yerde): Yazar, 1980'li yıllarda Mavera'da yazıyordu. Uzun bir aradan sonra edebiyat dünyasına geri döndü. Edebiyat dergilerinde güzel hikayeleri yayımlanıyor. İnceleme - Prof. Dr. Bilge Ercilasun (Edebiyat Tarihi ve Tenkit): Ercilasun'un edebiyatımıza dair kıymetli inceleme kitapları Dergah'tan çıkıyor. Karikatür - Osman Suroğlu (Karikatür Sanatına katkılarıyla): Suroğlu Adapazarı'nda yaşıyor. Bu sanata derinlik katan ve meraklıları düşünmeye sevkeden eserleri çok beğeniliyor. Klasik Türk Sanatları - Prof. Dr. Fatma Çiçek Derman (Rikkat Kunt Hoca Hanım): Unutulmuş büyük bir hocayı günışığına çıkaran bu eseriyle Çiçek Hanım tezhip sanatına çok büyük bir hizmette bulunmuştur. Kitap Yayıncılığı - Büyüyen Ay Yayınları (Yıl içindeki bütün kitaplarıyla): Yayınevi, ardarda neşrettiği kıymetli eserlerle kültür sanat dünyasında adından söz ettiriyor. Kurum- Yunus Emre Enstitüsü (Türk kültürüne katkılarıyla): Dünyada açtığı 30 civarındaki şubesiyle kültür ve medeniyetimizi yayan ciddi bir kuruluş. Kültür Projesi - Edirne Valiliği "Akademi Rumeli" projesiyle: Edirne Valiliği, Türkiye'de kültür sanat faaliyetlerine sahip çıkan bir kuruluş. Serhat şehrimiz, Vali Hasan Duruer'in himayesinde unutulmaz faaliyetlere sahne oluyor. Monografi - Muhsin İlyas Subaşı (Toprağın Dili - Bir Âşık Veysel Monografisi): Kayseri'de yaşayan Muhsin İlyas Hoca zaten bir çok seçkin eseriyle kendisini edebiyat dünyasına kabul ettirmiş müstesna bir sanat adamı. Müzik - Gönül Paçacı (Türk Müziğine katkılarıyla): Gönül Hanım, bir idealist insan. Türk müziğine aşık bir ilim insanı. Hizmetleri çok büyük. Okumaya Teşvik - Bitlis Valiliği "Doğu Okuyor" projesiyle: Bitlis Valimiz Veysel Yurdakul, Doğu'da bir destan yazdı. 100 yazarı şehre davet etti, bu yazarlarımıza ait 100 bin kitabı öğrencilere dağıttı ve okuttu. Roman - Leyla Karaca (Göğsündeki Gökyüzü): Edebiyatımızın gerilemediğini aksine ilerlediğini görmek isteyenler romanı okumalı. Heyecanla okuyacaksınız. Seyahat - Rahşan Tekşen (Kırkbirkere İstanbul): Gezmek bir kültürdür, bilinçli seyahat çok faydalıdır. Yazar okurunu gezdirirken medeniyetiyle buluşturuyor. Sinema - "Üç Yol" filmi: Yönetmen Faysal Soysal'ın iyi filmi. Acılar kadar sevinçlerin de insana dair olduğu bir gerçek. Soysal, bize bir memleket hikayesi anlatıyor. Şiir: Ayşe Sevim (İşlenmemiş Suç): Ayşe Sevim genç ve iyi şairlerimizden. Gelenekten kopmadan modernizme açılabilen bir zihin yapısına sahip. Tarih - İsmail Bilgin (Kut'ül Amare – Osmanlı'nın Son Zaferi): İsmail Bilgin, ilk Türk hemşiresi Safiye Hüseyin Elbi'yi gündeme taşıyan bir araştırmacı yazar. Yeni eserinde Osmanlı'nın son zaferini yazdı. Okunması gerek. Tasavvuf kültürü - Mustafa Özdamar: Bugüne kadar Kırkkandil'den çıkan 60'ı aşkın eseriyle tasavvuf dünyamızı bize açan bir kalem ustası. Hizmeti büyük. Tiyatro - Amak- ı Hayal: Tiyatro Nefes ekibinin ustaca kotarılmış bir oyunu. Zor bir eseri sahneye başarıyla taşıyabilen ekip, daha bir çok projeyi gerçekleştirecek gibi görünüyor. Ve Üstün Hizmet Ödülleri: Mehmet Türker Acaroğlu, Dr. Cahit Öney, M. Necati Demirtaş. Acaroğlu, arşivcilikte ve bibliyografyada, Öney mûsiki ve şiirde, Demirtaş ise Osmanlı birikimini günümüze taşıyor. Özel ödülün sahibi Feyzi Halıcı ise hem Mevlana'yı dünyaya tanıtmada büyük hizmetleri oldu, hem de yıllarca aşıklarımıza, ozanlarımıza sahip çıktı. Bu isimler ve kurumlar hakkında daha pek çok şey yazılabilir. Bütün yazarlarımızı, sanatçılarımızı ve kurumcularımızın yöneticilerini kutluyorum
.
.
|
| Bugün 6 ziyaretçi (9 klik) kişi burdaydı! |
|
 |
|
|
