 |
|
|
 |
|
| ABDULHAMİD HAN |
ABDÜLHAMİD HAN
Osmanlı padişahlarının 34'üncüsü olan Sultan II. Abdülhamid Han aklı, zekası ve ilmi fevkalade üstün olan bir zattı. Batılıların ve iç düşmanların asırlar boyunca devleti yok etmek için hazırladığı yıkıcı, sinsi planlarını sezip, önlerine aşılmaz bir set olarak dikildi. Hazırlayanları ve maşa olarak kullandıkları yerli işbirlikçilerini, sahte kahramanları işbaşından uzaklaştırdı.
İşte bu büyük zatın 10 şubat, 96. yıldönümü idi. Yıldönümü vesilesi ile Yıldız Üniversitesi ve İstanbul Medeniyet Üniversitesi işbirliği ile iki açık oturumdan oluşan etkinlik düzenlendi. İlk panel Abdülhamid'in sağlık politikasıyla ilgiliydi. Oturum başkanlığını yaptığım bu panelde konuşmacılar özet olarak şunları anlattılar:
Prof. Dr. Hüsrev Hatemi; Abdülhamid'in çok iyi niyetli, sağlam karakterli ve vefalı bir insan olduğunu söyledi. Kendisinden çok devleti düşünürdü. 33 sene zalimlik yapmadan devleti ustalıkla idare etmişti. Ona atılan iftiralardan biri de pinti olduğuna dairdi. Bu çok çirkin bir suçlama olduğunu ifade etti. Aristokrat havada, halktan uzak yaşamamıştı. Atatürk'ün Abdülhamid'i küçümseyici veya kötüleyici bir sözünün olmadığını da ekledi.
Prof. Dr. Nil Sarı ise Abdülhamid'in sağlık alanındaki eserlerinden söz etti ve bazılarının fotoğraflarını gösterdi. Abdülhamid 90 adet gureba hastanesi, 19 adet belediye hastanesi, 89 adet askeri hastane ayrıca eğitim hastaneleri, kadın hastaneleri, akıl hastaneleri açmıştı. Bu hastaneler ülkemizden Lübnan'a, Yemen'den İsrail'e, Makedonya'dan Suriye'ye, Yunanistan'dan Libya'ya, Suudi Arabistan'dan Irak'a pek çok yerleşim bölgesine yayılmıştı. Ayrıca eczaneler, hapishane, sağlık merkezleri, fakirler, acizler ve hacılar için misafirhane de pek çoktur. Müthiş bir sağlık hizmetidir bu. Maalesef tahttan düştükten sonra bu eserlerin isimleri değiştirilmiş, bazıları yıkılmış ve bir kısmı da başka alanlarda kullanılmaya başlanmıştır. Kısacası bu büyük insan unutturulmak istenmiştir. Kasımpaşa, Haydarpaşa, Gülhane ve Mektebi Tıbbiye-i Şahane adlı eğitim ve üniversite hastanelerini açan da Abdülhamid olmuştur.
Doç. Dr. Adem Ölmez ise Abdülhamid Han'ın özellikle eğitim, sağlık, ulaşım ve asayişe önem verdiğini anlattı. Zamanında yeni bulunan aşıları ülkeye getirmiş, aşı ve kuduz hastalığı üzerine merkezler kurmuş, Bimarhaneleri yani akıl hastanelerini ıslah etmiştir. Akıl hastalarına zincir kullanımını yasaklayarak bugün bile saldırgan hastalarda kullanılan gömleği yerine koymuştur.
Dr. Şerif Esendemir konuşmasına Necip Fazıl'ın, "Abdülhamid'i anlamak her şeyi anlamak olacaktır." sözleriyle başladı. Abdülhamid'in tren yolları, bakteriyolojihane, cami ve mektepler yaptırdığını, çağına uygun yaşlılık politikası izlediğini, habitat yani biyosferi merkezi alan ekolojik politikaya önem verdiğini anlattı.
Bunları dinlerken aklıma hep başbakanımız Recep Tayyip Erdoğan çağrışım yaptı. O da ülkeye duble yollar, hızlı trenler, Marmaray, üçüncü boğaz köprüsü, çok sayıda havaalanı gibi sayılamayacak eserler hediye etti. Sağlık alanında yeni hastaneleri hizmete açtı. Sağlık hizmetlerini halka yaydı. Eğitim alanını pek çok üniversite, sayısız derslik ve binlerce yeni öğretmenle destekledi güçlendirdi. Kısacası Abdülhamid'in çağdaş bir takipçisiyle karşı karşıyayız.
Abdülhamid Han'ı nasıl ki bir takım vicdansız, merhametsiz ve acımasız kişiler, iç ve dış düşmanların oyununa gelerek, maşası olarak bir saray darbesi ile düşürdülerse aynı komplo şu an başbakanımıza karşı düzenlenmektedirler. Bu ülkeye hizmet etmek bazılarının gözüne batmakta ve ellerinden geleni yapmaktadırlar.
Rabbim Başbakanımızı korusunu2026 |
|
|
|
|
 |
Granada’nın düşüşü-1492
#Yazarlar#Hürriyet#İlber Ortaylı
Ocak 06, 2019 07:594dk okuma
Paylaş
2 Ocak 1492’de Müslüman İspanya’daki son kale bugün dahi bütün ihtişamı ve güzelliğiyle gelenleri teshir eden Gırnata (Granada) eserleri ve bilhassa yukarıdaki kaledeki (Al Kasr) Elhamra Sarayı, Kastilya Kraliçesi İsabella’ya teslim oldu.
Haberin Devamı
Elhamra’nın bulunduğu kale ve etrafındaki yeşil alan bugün bile Alanya Kalesi’ni, batıda deniz tarafından seyredermişçesine bir benzerlik hissi verir. İslam medeniyetinin yayıldığı ilk asırlarda (yani miladi 10.-12. yüzyıl arasında) Müslüman coğrafyanın her tarafındaki eserler birbirine benzer. Bu bir tesadüf değildir. Askeri ihtiyaçlar, coğrafyanın savunma ve yerleşme için kullanılması, inşaat usta ve mimarlarının ülkeler arasında gidiş gelişi gibi bugün dahi yeterince tetkik etmediğimiz olaylar bu benzerliklerin nedenidir. Kuşkusuz en büyük benzerlik astronomi ilminin inkişafında bir devir açan gözlemevleridir. Orta Asya’daki Semerkand’dan İran’daki Meraga’ya kadar her yerde bu ilmin hadimlerinin ihtiyacı düşünülerek ortaya çıkmıştır. Kuşkusuz İstanbul’daki Takiyüddin’in 16. asırda kurulup kısa süre sonra yıktırılan gözlemevi de bu silsilenin içinde olmalıydı.
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
SARNIÇ ŞEHİRLER
Granada’nın düşüşü-1492
Mısır’ı Amr bin Âs 642’de fethetmişti ve İslam adeta Mısırlılaştı. Ta Firavunlardan ve Helenistik dönemden kalan medeni yapının bu kadar ustalıkla benimsenip geliştirilmesi ardından Ukbe bin Nafî’nin Kuzey Afrika fethini daha bugünkü Cezayir’e kadar götürmesi ilginç bir gelişimdir. Ukbe bin Nafî Tunus’taki Kayrevan gibi büyük sarnıç şehirler meydana getirdi. Bu mimarinin ve sistemin esasları Mısır’dan geliyordu. Afrika’daki İslam’da yerli Berberilerin büyük payı var, öncü kuvvet onlardı.
BANLİYÖ ŞEHİRLER
Andalusya’ya muhtemelen Vandal kelimesinden gelen bu toprak parçasına çıkan kuvvetlerin başında da Tarık bin Ziyad vardı. İspanya’ya dönmemek üzere gemilerini yakarak çıktı. Bu, tarihte stratejik bakımdan yer alan bir ilk olaydır. Andalusya aşağı yukarı bugünkü İber Yarımadası’nın yeni ismi olmuştu. Nitekim Portekiz bölümüne de Garb-el Andalus deniyordu. Yeni şehirler kurmadılar çünkü kuzey Afrika’nın aksine Endülüs toprağı yerleşmelere müsait, su sistemlerinin kuruluşu bakımından Mısır’daki Fustat ve Tunus Kayrevan’daki sarnıç şehirlere ihtiyaç göstermiyordu. Vizigot Krallığı’nın bıraktığı miras hiç kuşkusuz ki ziraat bakımından önemliydi ama kuzey Afrika’dan da yeni teknikler getiriliyordu. Kullanılan şehirlerin yanına Kurtuba’da olan Medinetü’l-Zehra gibi banliyö şehirler ilave edildi. Asıl önemlisi Müslüman nüfusun yanında Yahudiler de beraber gelmişlerdi ve daha evvel gelenler doğudan gelenlere intibak ettiler. Doğrusu ilk dönemden itibaren İspanya’nın Hıristiyanları içinde yeni dini kabul edenler çoktur, bunlara “Muvelledun” deniyor fakat asıl bugüne kadar kalan tabirler başkadır.
MOZARAB ŞAPELİ
İslamiyet’i din olarak değil ama yaşam biçimi, edebiyat, sanatlar olarak benimseyen bir Hıristiyan nüfus da vardı. Bunlar Araplaşmış yani musta’arib’den bozma bir tabirle “Mozarab” diye adlandırılıyor. Mozarab Hıristiyanlaşan Araplar değil, Arap dinine ve medeniyetine hayran yeni bir takım demektir. Sevil piskoposu İzedor “Hıristiyan gençlerimiz Latince bir Pater Noster duası bile okuyamazken Arap edebiyatından şerhler, Kuran üzerinde çeviriler ve kaynaklarla meşguller” demişti. Nitekim bugün Toledo’daki Hıristiyan fethinden sonra dikilen büyük kilisede bile bir Mozarab Şapeli var.
PARLAK SENTEZ
Granada’nın düşüşü-1492
İspanyolların çoğu dillerini korusalar da yeni gelenlerin dilini, mimarisini, vergilendirme sistemlerinin benimsediler. İdarede Yahudiler ve Müslümanların yanında Hıristiyanlar da vardı ve filozof Maymunides örneğinde ve Endülüs’te okumaya gelen Batı Avrupalı Hıristiyanlar örneğinde olduğu gibi üç grup bir arada yaşıyordu. Zamanla III. Abdurrahman devrinde (miladi 10. asır) bu parlak sentez ve üstünlük Müslümanlar arasındaki kavgalarla erimeye başladı. 8. asır sonunda Müslüman İspanya bugünkü Barcelona’yı da içine alıyordu. 100 yıl sonra kuzeydeki İspanya yani Hıristiyanların hâkimiyeti güneye sızmaya başladı ve Katalunya’nın en önemli şehri Barcelona (Berşelûne) elden çıktı. Günümüzün Madrid’i ve güneydeki Sevilya (İşbiliye), Cordoba (Kurtuba), Toledo (Tuleytula), Valencia (Belensiye) gibi sayısız şehirler beş asırlık bir ilginç tarihle el değiştirdiler.
Haberin Devamı
Sürüşte yeni bir çağ
Jeep Türkiye
Natro ile İşletmeniz için Kurumsal Mail Adresine Sahip Olun
Natro
by Taboola
HOYRAT DAVRANIŞ
İspanya’nın Müslümanlarca fethi çok çabuk cereyan etti. Elden çıkışı ise bazen cihat, bazen diplomatik ilişkiler ve ticaretle birlikte devam eden mevzi harplerle yavaş yavaş oldu. Sevil’in elden çıkışı Müslüman İspanya’nın kapanışı demektir. Granada ele geçirildiği gün Kristof Kolomb da İsabella adına Amerika’ya ulaşmıştı. İspanya doğrusu hoyrat davrandı. Kurtuba’daki muhteşem mescit bile lüzumsuz değişimlere uğramıştır. Hele 16. asırda Şarlken’in emriyle binanın içine monte edilen katedral, muhteşem Endülüs’ün bu eserinin bütün simetrisinin bozduğu gibi yaptıranların dahi beğenisini alamamıştır.
CEM SULTAN ENGELİ
Bazen tartışılıyor, Osmanlı İmparatorluğu hayatlarının zor bir dönemine giren Yahudilerin ve Müslümanların tahliyesine hiç değilse güneydeki son bölgenin tutulmasına neden yardım etmedi diye. Gayet açık. Cem Sultan, Papa’nın elinde rehin olduğu sürece II. Bayezid’in Endülüs’e uzanması söz konusu olamazdı. Nitekim sadece mültecilerin bir kısmını taşıyan gemiler gidebildi. Cem de padişah olsa aslında bu destek politikası uygulanabilirdi. Sorun tahtın veraset sistemidir. İspanya Müslüman (moriscos denir) ve Yahudi (muranos denir) sözde Hıristiyanlaşmalarına güvenini göstermedi. 1492’den beri 50 yıl boyunca İber Yarımadası’nın ve İtalya’ya sığınanların peyderpey Fas’a, İstanbul’a ve diğer Osmanlı şehirlerine göç ettikleri malumdur.
Haberin Devamı
TARTIŞILAN TARİH
Bu ocak ayında Granada’nın elden düşüşü bizlerden çok Washington Irving’in romantik bir anlatımına (“Tales of the Alhambra”) konu olmuştur. Renkliliğin ve toleransın bulunduğu uygar muhit aksine hareketlerle zayıflar. Üçü de Cordobalı olan büyük düşünürler Romalı Seneca’nın, İbnül Rüşd’ün ve Yahudi filozof Maymunides’in ülkesi neler kaybetti, yeni neler geldi hâlâ tarihçiliğin tartışılan dönemi. Garip bir gelişme daha, İspanya bilse de bilmese de gördüğü kadarıyla bile Endülüs’ü pek karalamadı, karalamazdı da. Son zamanlarda ise Endülüs’ün tarihine de başka açıdan bakıp yorumlamaya kalkanlar var. Demek ki tarih yazımı aslında bir anlamıyla ilerlemiyor, sadece bünyedeki ters düşünceleri ve sorunları taşımakla devam eden bir sanat.
.Türk'ün ağır yükü
#Yazar#İLBER ORTAYLI #Pazar Buluşması
Ocak 13, 2019 07:595dk okuma
Paylaş
Birtakım adamlar hem milliyetçiliğin virüs olduğundan bahsediyorlar hem de Rumeli’den gelenlere bîmanâ ve akılsızca imalarda bulunuyorlar. Basının bazı sütunlarında laf edenler, Rumeli’den gelenler yerine Suriyeliyi tercih ediyor görünenler var. Türk basınının sicilindeki pozisyonları belli. Sözde Müslüman mürşidi görünmelerine rağmen milli şairimiz Mehmed Âkif’e bile dil uzatacak kadar şaşkınlar. Ondaki irfan ve bilgiden habersiz echel alayı.
Haberin Devamı
BASINDAKİ makaleleri okumaya başladığım zaman dehşet içinde kaldım. Birtakım adamlar hem milliyetçiliğin virüs olduğundan bahsediyorlar hem de Rumeli’den gelenlere bîmanâ ve akılsızca imalarda bulunuyorlar. Şunu hemen peşinen söyleyeyim: Rumeli’den son gelen muhacirler kendileri de gelmedi. Mücrim ve kıt akıllı Todor Jivkov ekibinin aklınca Bulgarlaştırma kampanyasından sonra 1989’da sınır kapımızın önüne konuluverdiler. Sayıları 350 bindi. O günlerde de birtakım densizler konuşuyordu, “Bu gelenleri ne yapacağız? İçleri ajan dolu” diye. Rumeli Türkiye’si nedir, Osmanlı İmparatorluğu nerede kuruldu? O boş toprakların nüfusunu dolduran Orta Anadolu sürgünleri ne? Anlat ki anlayan çıkarsa...
KURTULAMAZSIN
Türklerin üzerinde büyük bir tarihi yük vardır. Üstelik bunu yurtdışında yaşayanlar daha iyi bilirler, her köşede bihaber Türk’ün olur olmaz adamlar tarafından sorguya çekilmesi şeklinde de tezahür eder. Hiç de milliyetçilikle alakası olmayan bazı arkadaşlarımız ABD’ye göçtükten 40 yıl sonra beni konferanslara çağırmaya başladılar. Hiçbirine gidemedim. “Şu şu eserleri bastırıp okuyun” dedim. Okudular mı okumadılar mı bilmiyorum. Geçen sene Chicago ve Los Angeles’taki konferans turunda gördüm ki ABD’ye göçmekle ve Amerikalılığı benimsemekle bu Türklüğün yükünden kurtulamıyorsun.
Haberin Devamı
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
by Taboola
Türkün ağır yükü
‘AHMAK’ DERLER
Anadolu’da, öteden beri gelen göçmenlerle rekabet, istenmeyen misafir havası vardır ama şunu da söyleyelim, bizim buralardan Yunanistan’a göç edenlere göre ister Anadolu Rum’u, ister İstanbul Rum’u ve tabii Karamanlı Hıristiyan Türkler (Karaman Rumları) kadar sıkıntı çekmedikleri de bir gerçektir. Şimdi yeniden bu “muhacir” lafı piyasaya çıktı. Hiç kimsenin Avusturya’da Südet Almanlarına veya Hırvatistan’dan gelip yerleşen etnik Avusturya Almanlarına dil uzattığını görmedim. Böylesine herkes “ahmak” diye bakar. Ama burada zaman zaman ya kahve konuşmalarında ve de şimdi olduğu gibi basının bazı sütunlarında laf edenler, Rumeli’den gelenler yerine Suriyeliyi tercih ediyor görünenler var. Türk basınının sicilindeki pozisyonları belli. Sözde Müslüman mürşidi görünmelerine rağmen milli şairimiz Mehmed Âkif’e bile dil uzatacak kadar şaşkınlar. Ondaki irfan ve bilgiden habersiz echel alayı. Mühim değil. Ayrım galiba kayboldu zannedilen etnik duygulardan ileri geliyor.
Haberin Devamı
Türkün ağır yükü
YÜZ GÜLDÜRDÜLER
Yukarıda sözünü ettiğim ve bunlar da nereden çıktı denen Bulgaristan Türk’ü geldi, yüzümüz güldü. Önce kendi mesleğimden başlayayım. Her sene yaptığım genel kültür imtihanlarında en mükemmel notları Bulgaristan’dan gelenler alıyordu. Türkçeleri de düzgündü, Rusça ve Bulgarcanın dışında İngilizce veya Fransızcayı bilenler vardı. Hele talebenin birini iki kürsü asistan olarak istemişti. Yazlık tatil için on binlerin yığıldığı kasabalarda iyi marangoz, elektrik tesisatçısı, hastanelerde sağlık memuru ve hemşire bir lüks addedilirken bu ara meslekler bile onların sayesinde doldu. Türkiye’ye Rumeli Türk’ünün getirdiği tarımsal alandaki katkılar, Bursa’da sanayi kurulurken ehliyetli usta ve işçilerin çıkışı İkinci Cihan Harbi’nden sonraki göçlere bağlıdır. İtildikleri Bulgaristan’da ise o yıllarda görülmemiş sıkıntılar başladı. İspanya Yahudileri ve Müslümanları atınca ne çektiyse Fransa’nın en akılı evlatlarını yani Protestanlarını, Nantes Fermanı’nın (13 Nisan 1598) 14. Louis devrinde kaldırılmasından sonra Prusya’ya kaptırması böyledir. Bu sosyal kanun hep böyle işler.
Haberin Devamı
DİA'da Bulunduğunuz Her Yerden İşlerinizi Yönetin
DİA Yazılım
Sürüşte yeni bir çağ
Jeep Türkiye
by Taboola
RUMELİ’DEKİ ANAVATAN
Muhacir denen kitleler imparatorluğun ana unsurudur. Eğer imparatorluk Balkanlar’da kurulup sağlam bir Anadolu nüfusunu oraya yerleştirmese, Anadolu Türklüğü daha Emir Timur istilasından sonra ortadan kalkardı. 15. yüzyılda Osmanlı kendini Fetret Devri’nden sonra restore ettiyse bu Rumeli sayesindedir. 1912-13 Balkan Harbi’nde malum sebeplerle Rumeli elimizden çıktı. Bizler Balkan Savaşı’nda imparatorluğu değil Rumeli’deki anavatanı kaybettik. Bunun etkisi olumlu ve olumsuz olarak nesiller boyu sürdü. Yeni cumhuriyetin kuruluşu ve ideolojisinde elbette ki Balkanlılar hâkim unsurdur. Hiç istatistiklere bakıyor muyuz? Daha doğrusu tespit ettik mi? Birinci Cihan Harbi’nde ve İstiklal Savaşı sırasında MM grubunda ve Teşkilat-ı Mahsusa’daki üyelerin çoğu, fedailer neredendir? Ordu saflarındaki sayılara dikkat ettiniz mi?
Haberin Devamı
Türkün ağır yükü
BU ÇİLE MECBURİDİR
Geçen sene Gelibolu saha komutanımız yeni bulunan mezarlardaki Rumelili delikanlıların isimlerini veriyordu. Anadolu da bütün gücüyle imparatorluk için savaştı, herkes gibi ve son anda yük onun üstünde olduğu için belki de diğerlerinden fazla ama Türkler hiçbir zaman Türkiye’yi rahatlıkla elde edemediler. Zaten ettirmezlerdi. Bu toprağın üyesi olan insanlar bu zorlu çileyi çekmek zorundadır. Büyükelçi Zeki Kuneralp’in eşini kaybettiği Madrid faciasından sonra görevine devam ederek yerinde kalması bütün İspanya’da bir saygı uyandırmıştı. Hizmeti bitip Türkiye’ye geri dönerken büyük bir törenle uğurlandı ve orada dercettiği cümle bir yafta olmalıdır: “Türk olmak çok pahalıdır ama bir imtiyazdır.” Elbette ki Suriyeliler içinde Türkiye’ye intibak edenler var. Hatay Valimizden Türkiye erkek ayakkabısı sektöründeki patlamanın Suriyelerin sayesinde olduğunu dinledik. Gaziantep Sanayi Odası’dan bir beyefendinin “İşimiz iyi, 35 kâğıda işçi var”(!) dediğini de hatırlıyorum. Şirket kuranlar, çalışanlar var. Herkes bir değil ama maalesef asayişe dikkat etmeyen, hiç değilse şu an burada misafir olduğunu unutanlar da çok. Bunu ne Osmanlı İmparatorluğu’nun bitiminde gelen Rumelililerde ne de İkinci Cihan Harbi’nden sonra gelenlerde görürüz. Ülkenin bazı yerleri bazı zamanlarda askerlik yapamaz. Rusya, Cihan Harbi’nin başında Sarıkamış’taki faciadan sonra Doğu Karadeniz bölgesini kolayca istila etti. Buradaki nüfusun istisnalar dışında ahz-ı askerle orduya alınması mümkün değildi. Girit’te, Balkanlar’da yerli Hıristiyan nüfusla çatışan, çarpışan insanların bazısı Balkan Harbi’nden hemen sonra geldiler, askere de gittiler. Bazıları da maalesef Cumhuriyet’ten sonra mübadeleyle gelebildiler. Uzun bir sulh devri yaşıyoruz ama güney sınırımızda herkes askerlik yapıyor.
Haberin Devamı
ABARTMA, DIŞLAMA
Suriye nüfusunun kalitesini çok abartmaya gerek yok. Hiç şüphesiz ki dışlamaya da gerek yok. Biz farklı toplumların insanıyız. Ezbere konuşmayalım. Topluma intibak sadece bir tarafın fedakârlığıyla değil herkesin uyumuyla sağlanır. Bazı toplumlar muhacerette yaşarken uyum gayreti içinde değil, bazılarının da muhatabını yönlendirme kabiliyeti yok. Türkiye’de muhacir Suriyelilerin ve yerli halkın bu kalıba uyduğu gerçek.
Artık herkes onun yolunda
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Rau Denktaş
Ocak 20, 2019 07:595dk okuma
Paylaş
Helen unsurunun içinde eriyecek bir Kıbrıs Türk’ünün bu adanın istikbalinde yeri olmayacağını biliyordu. Bunun gerçekleşmemesi için çabaladı, tarih onu haklı çıkardı. Hem geçmiş hükümetler hem de bugünküler Denktaş’ın yolunu takip etmek zorunda kaldılar, Denktaş tarafından ikna edildiler ve bugünkü duruma gelindi.
Haberin Devamı
İlk bakışta Kıbrıslı toprak sahibi, ehlikeyif biri gibiydi. Aslında Kıbrıslıların içinde tükenmeyen enerjisiyle öne çıktı. Rauf Denktaş’ı gazetedeki fotoğrafları dışında ilk defa Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde 1966 yılındaki bir konferansta dinledim. Tezlerinde gayet sağlam bir mantığı ve kuvvetli hitabeti vardı. Biyografisini soruşturduğum ve okuduğum zaman Kıbrıs Türk’ünün güçlü bir azınlık lideri karşıma çıktı. Nadir olarak hukuku hem de İngiltere’de okuyanlardandı. Bu sayede Kıbrıs’ın adliye mekanizmasına ve idareye nüfuz edebilmiştir.
Artık herkes onun yolunda
Savcıydı. Kıbrıslılar daha çok polis teşkilatındaydı. EOKA’cılar ve adadaki Türklere hak vermek istemeyenler onları Britanya idaresinin piyonu olarak nitelerlerdi. Boş bir demogogyadır. Azınlık çoğunluğun benimsemediğini benimsemeyi tercih eder, bu umumi bir kuraldır.
Haberin Devamı
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
by Taboola
Artık herkes onun yolunda
DİRENİŞİN ADI
Denktaş Londra, Zürih antlaşmalarıyla ikinci dereceye itilen bir halk grubunu eşitlik düzeyinde kavgaya ve direnmeye çekti. Bu anlamda Kıbrıs’ın tarihinde iki lider varsa birisi odur. Öbürü, Başpiskopos Makarios’tur ama yarışa daha avantajlı başlamıştı. Kıbrıs sadece EOKA’cılarla ve İngiliz yönetimiyle değil bazen Ankara’nın pasif liderleriyle ve yorgun bir halkla da yola devam etti. Kıbrıslılara enerji aşıladı. Kavga edilecek yerde kavgaya girdi, sükûnetin ve diplomasinin gerektiği yerde bu yöntemi sonuna kadar kullandı. En güçlü silahı sivri deyimleri ama onun yanında nüktedanlığıydı. Kıbrıs Türk’ünün Anadolu’yla olan tarihi bağlantısını bir an dahi unutmadı. Ancak bunun sayesinde ayakta kalınacağının bilincindeydi.
TARİH HAKLI ÇIKARDI
Mücadelesi sırasında ada Türkleri arasındaki muhalifler kadar Anadolu’dan yerleştirilenlerin arasındaki zıt davranışlarla da karşılaştığı açıktır. Annan Planı’nı destekleyenler içinde bu grup bilhassa ağırlıklıdır. Helen unsurunun içinde eriyecek bir Kıbrıs Türk’ünün bu adanın istikbalinde yeri olmayacağını biliyordu. Bunun gerçekleşmemesi için çabaladı, tarih onu haklı çıkardı. Hem geçmiş hükümetler hem de bugünküler Denktaş’ın yolunu takip etmek zorunda kaldılar, Denktaş tarafından ikna edildiler ve bugünkü duruma gelindi. Bazı liderlerin yaptıkları kendilerinden sonra daha da iyi anlaşılır. Yakın Türk tarihinin en önemli liderlerinden birisi hiç şüphesiz Rauf Denktaş’tır.
Haberin Devamı
Artık herkes onun yolunda
SİYASİLER VE GENÇLERE BİR NUMUNE
İSTANBUL’da doğdu. Osmanlı Devleti’nin son dahiliye vekillerinden gazeteci, mülkiye mezunu Ali Kemal Bey’in ve Tophane Müşiri Zeki Paşa’nın kızı Sabiha Zeki Hanım’ın oğludur. Ali Kemal’in İzmit’te linç edilmesinden sonra ana-oğul Türkiye’yi terk ettiler ve Sabiha Hanım’ın Almanya’da yaşayan kız kardeşinin yanına taşındılar. Çocukluğunda bir müddet İtalya’da Capri Adası’nda diğer teyzesinin yanında oturdu. Galiba eğitimindeki diğer Batı tipi eğitim alan Türklerden farklılığı burada başlıyor. Küçük yaşta Latince öğrendi. Yerleştikleri Paris’te hukuk okudu. Bern’de devam etti. Mezuniyetinden sonra Türkiye’ye döndü.
Haberin Devamı
Güncelleme, Yedekleme Maliyetlerinden Kurtulun
DİA Yazılım
DİA'da Bulunduğunuz Her Yerden İşlerinizi Yönetin
DİA Yazılım
by Taboola
3 DİLDE GÜNLÜK
Memuriyete girmeden evvel yedek subaylık görevini yaptı. Kendi ifadesiyle uzun yıllar çocukluğundan beri ayrı yaşadığı ülkesini ve halkı daha çok tanıyıp intibak etti. Hariciye imtihanını büyük dereceyle kazandı. Bu yabancı dallar kadar Türkçemizin zenginliğine de hâkimdir. Ali Kemal’in oğlu diplomasiye nasıl girer diye tereddüde düşen erkâna İsmet Paşa “Kabiliyetli bir gencin neden yolunu kapatıyorsunuz? Hak ettiyse bu mesleğe girer” demiştir. 27 yaşında bakanlıktaki görevine başladı. 1943 yılında Bükreş’te dış göreve tayin edildi. Hatıratında takip ettiğimiz kadarıyla Romanya ile Rumenleri onun kadar doğru anlayan Türk az bulunur.
Haberin Devamı
Artık herkes onun yolunda
“Sadece Diplomat”, büyükelçi Kuneralp’in 3. baskısı yapılan eseri. Günlük jurnallerinden ve kayıtlarından istifadeyle kronolojik olarak diplomasi hayatını anlatıyor. Sık sık tuttuğu belgeleri kaydediyor. Türkiye’de insanların çoğu diplomasiyi herkesin yapacağı bir iş sanırlar. Hatta son zamanlarda büyükelçilikler herkesin, bakanlıktakilerden daha iyi yapabileceği bir görev olarak değerlendiriliyor, yanlış... Dış politikanın hatlarını tespit etmek şüphesiz büyükelçilerin tekelinde değil ama dış politikanın yönüne şekil verenler bu işleri büyükelçileri aracılığıyla yapmak zorundalar. Profesyonel diplomasi adı üzerinde yazmayı, uzlaşmayı, müzakereyi bilen insanların işidir. Bu uslup “Seni seviyorum” demek için “Azami muhabbettin teminatı tammesi iş bu vesileyle mutazamındır” diyecek kadar dağınık değilse de bugünkü dilimizden kaybolan birtakım kelimeler “Müsterhemdir”, “İblâğ olunur” veya “Bu şekilde anlaşılacağına dair çekincemiz vardır” gibi ifadelerle dolu bir nota dili boş değildir. Diplomasi hem kesin mesaj vermek hem de kaba hiddeti yatıştırmak sanatıdır. Diplomasi dünyayı dıştaki muhiti, zaman ve mekân olarak kavramaktır. Büyükelçi Kuneralp’in tuttuğu notlar, kullandığı ifade ve üslubu bu bakımdan hem siyasilerimize hem de bu mesleğe girecek olan gençlere bir numunedir. Burada şunu belirteyim bu kitapla çıkan “DIPLOMATIC NOTEBOOKS I 1958-1960 THE VIEW FROM ANKARA” kitabında, 3 dilde tutulan günlükler bir düstur olmalıdır.
Haberin Devamı
TEHLİKELİ BİR ADAM
Hiç şüphesiz ki büyükelçi Kuneralp Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı’nın mesleğin biçimi ve muhtevası bakımından örnek büyüklerindendi. Davranışı ve kariyeri itibariyle “Türklerin Büyükelçisi” olarak unvanlandırılması en uygundur. Bern Büyükelçiliği’nde iken, büyüdüğü bu memleketin erkânı ve halkı tarafından kendilerinden biri olarak görüldü. Hatta İsviçre Dışişleri Bakanı’nın yaptığı bir nükte çok meşhurudur: “Bu tehlikeli bir adamdır. Çünkü bizden olmadığını hep unutuyoruz.” Hakkındaki nükteler, anekdotlar ve söylentiler sayısızdır. Almancayı Bern lehçesiyle konuşurdu.
TÜRK BİR İMTİYAZDIR
Londra Büyükelçiliği bir efsanedir ama kaderinin en acı ve meslek hayatının en mutantan kapanışı Madrid’de oldu. 2 Haziran 1978’de kör terör; bacanağı, Mahir Balcı’nın babası olan emekli büyükelçi Beşir Balcıoğlu’nu, eşi Necla Hanım’ı ve büyükelçilik şoförü İspanyol Antonyo Torres’i, üç kişinin taramasıyla bir anda yok etti. Büyükelçinin bu suikasttan kurtulması anlık bir tesadüftür. İspanyollar diğer Batı Avrupa ülkelerinden farklı davrandılar. Kral Juan Carlos’un büyükelçiye taziye için geldiğinde devlet reisi olarak “Utanıyorum” demesi gerçek bir özrün ifadesidir. Büyükelçi Kuneralp bu hain saldırıya rağmen görev yerini bırakmadı. Bir yıl sonra büyük bir ihtiram halesi içinde Madrid’i terk etti. Veda nutkunda yaşadıklarını, gerisindeki hayatı ve Türkiye’yi özetledi: “Türk olmak pahalıdır ama bir imtiyazdır.”
BENİM İLGİMİ ÇEKİYOR
Kitapta NATO ve ABD, Kıbrıs, İkinci Dünya Harbi’ndeki Türk siyaseti, Londra, Madrid notları ve ardından tek torunu “Küçük Necla’ya” diye açtığı bölümde Türk-Yunan politikası üzerindeki görüşlerini içeriyor. Son bölüm bakanlık makamına büyükelçi olarak gönderdiği raporlardan seçmelerdir. Epeydir Türk Dışişleri mensupları bilhassa büyükelçiler hatırat yayımladılar. Bunların her biri kendi açısından ilginç, en azından benim ilgimi çekiyor. İçlerinde gerçekten bir diplomatın bıraktığı ve diplomasinin ne olduğunu öğretebilen büyükelçi Kuneralp’in yayımlanan notları ve hatıratıdır.
Türk'ün ağır yükü
#Yazar#İLBER ORTAYLI #Pazar Buluşması
Ocak 13, 2019 07:595dk okuma
Paylaş
Birtakım adamlar hem milliyetçiliğin virüs olduğundan bahsediyorlar hem de Rumeli’den gelenlere bîmanâ ve akılsızca imalarda bulunuyorlar. Basının bazı sütunlarında laf edenler, Rumeli’den gelenler yerine Suriyeliyi tercih ediyor görünenler var. Türk basınının sicilindeki pozisyonları belli. Sözde Müslüman mürşidi görünmelerine rağmen milli şairimiz Mehmed Âkif’e bile dil uzatacak kadar şaşkınlar. Ondaki irfan ve bilgiden habersiz echel alayı.
Haberin Devamı
BASINDAKİ makaleleri okumaya başladığım zaman dehşet içinde kaldım. Birtakım adamlar hem milliyetçiliğin virüs olduğundan bahsediyorlar hem de Rumeli’den gelenlere bîmanâ ve akılsızca imalarda bulunuyorlar. Şunu hemen peşinen söyleyeyim: Rumeli’den son gelen muhacirler kendileri de gelmedi. Mücrim ve kıt akıllı Todor Jivkov ekibinin aklınca Bulgarlaştırma kampanyasından sonra 1989’da sınır kapımızın önüne konuluverdiler. Sayıları 350 bindi. O günlerde de birtakım densizler konuşuyordu, “Bu gelenleri ne yapacağız? İçleri ajan dolu” diye. Rumeli Türkiye’si nedir, Osmanlı İmparatorluğu nerede kuruldu? O boş toprakların nüfusunu dolduran Orta Anadolu sürgünleri ne? Anlat ki anlayan çıkarsa...
KURTULAMAZSIN
Türklerin üzerinde büyük bir tarihi yük vardır. Üstelik bunu yurtdışında yaşayanlar daha iyi bilirler, her köşede bihaber Türk’ün olur olmaz adamlar tarafından sorguya çekilmesi şeklinde de tezahür eder. Hiç de milliyetçilikle alakası olmayan bazı arkadaşlarımız ABD’ye göçtükten 40 yıl sonra beni konferanslara çağırmaya başladılar. Hiçbirine gidemedim. “Şu şu eserleri bastırıp okuyun” dedim. Okudular mı okumadılar mı bilmiyorum. Geçen sene Chicago ve Los Angeles’taki konferans turunda gördüm ki ABD’ye göçmekle ve Amerikalılığı benimsemekle bu Türklüğün yükünden kurtulamıyorsun.
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Pandora Altın Kaplama Mücevherler
Pandora
by Taboola
Türkün ağır yükü
‘AHMAK’ DERLER
Anadolu’da, öteden beri gelen göçmenlerle rekabet, istenmeyen misafir havası vardır ama şunu da söyleyelim, bizim buralardan Yunanistan’a göç edenlere göre ister Anadolu Rum’u, ister İstanbul Rum’u ve tabii Karamanlı Hıristiyan Türkler (Karaman Rumları) kadar sıkıntı çekmedikleri de bir gerçektir. Şimdi yeniden bu “muhacir” lafı piyasaya çıktı. Hiç kimsenin Avusturya’da Südet Almanlarına veya Hırvatistan’dan gelip yerleşen etnik Avusturya Almanlarına dil uzattığını görmedim. Böylesine herkes “ahmak” diye bakar. Ama burada zaman zaman ya kahve konuşmalarında ve de şimdi olduğu gibi basının bazı sütunlarında laf edenler, Rumeli’den gelenler yerine Suriyeliyi tercih ediyor görünenler var. Türk basınının sicilindeki pozisyonları belli. Sözde Müslüman mürşidi görünmelerine rağmen milli şairimiz Mehmed Âkif’e bile dil uzatacak kadar şaşkınlar. Ondaki irfan ve bilgiden habersiz echel alayı. Mühim değil. Ayrım galiba kayboldu zannedilen etnik duygulardan ileri geliyor.
Haberin Devamı
Türkün ağır yükü
YÜZ GÜLDÜRDÜLER
Yukarıda sözünü ettiğim ve bunlar da nereden çıktı denen Bulgaristan Türk’ü geldi, yüzümüz güldü. Önce kendi mesleğimden başlayayım. Her sene yaptığım genel kültür imtihanlarında en mükemmel notları Bulgaristan’dan gelenler alıyordu. Türkçeleri de düzgündü, Rusça ve Bulgarcanın dışında İngilizce veya Fransızcayı bilenler vardı. Hele talebenin birini iki kürsü asistan olarak istemişti. Yazlık tatil için on binlerin yığıldığı kasabalarda iyi marangoz, elektrik tesisatçısı, hastanelerde sağlık memuru ve hemşire bir lüks addedilirken bu ara meslekler bile onların sayesinde doldu. Türkiye’ye Rumeli Türk’ünün getirdiği tarımsal alandaki katkılar, Bursa’da sanayi kurulurken ehliyetli usta ve işçilerin çıkışı İkinci Cihan Harbi’nden sonraki göçlere bağlıdır. İtildikleri Bulgaristan’da ise o yıllarda görülmemiş sıkıntılar başladı. İspanya Yahudileri ve Müslümanları atınca ne çektiyse Fransa’nın en akılı evlatlarını yani Protestanlarını, Nantes Fermanı’nın (13 Nisan 1598) 14. Louis devrinde kaldırılmasından sonra Prusya’ya kaptırması böyledir. Bu sosyal kanun hep böyle işler.
Haberin Devamı
Peugeot 408'in göz alıcı tasarımına karşı koymak hiç kolay olmayacak.
Peugeot
Pandora’da Sevgililer Günü Sürprizi
Pandora
by Taboola
RUMELİ’DEKİ ANAVATAN
Muhacir denen kitleler imparatorluğun ana unsurudur. Eğer imparatorluk Balkanlar’da kurulup sağlam bir Anadolu nüfusunu oraya yerleştirmese, Anadolu Türklüğü daha Emir Timur istilasından sonra ortadan kalkardı. 15. yüzyılda Osmanlı kendini Fetret Devri’nden sonra restore ettiyse bu Rumeli sayesindedir. 1912-13 Balkan Harbi’nde malum sebeplerle Rumeli elimizden çıktı. Bizler Balkan Savaşı’nda imparatorluğu değil Rumeli’deki anavatanı kaybettik. Bunun etkisi olumlu ve olumsuz olarak nesiller boyu sürdü. Yeni cumhuriyetin kuruluşu ve ideolojisinde elbette ki Balkanlılar hâkim unsurdur. Hiç istatistiklere bakıyor muyuz? Daha doğrusu tespit ettik mi? Birinci Cihan Harbi’nde ve İstiklal Savaşı sırasında MM grubunda ve Teşkilat-ı Mahsusa’daki üyelerin çoğu, fedailer neredendir? Ordu saflarındaki sayılara dikkat ettiniz mi?
Haberin Devamı
Türkün ağır yükü
BU ÇİLE MECBURİDİR
Geçen sene Gelibolu saha komutanımız yeni bulunan mezarlardaki Rumelili delikanlıların isimlerini veriyordu. Anadolu da bütün gücüyle imparatorluk için savaştı, herkes gibi ve son anda yük onun üstünde olduğu için belki de diğerlerinden fazla ama Türkler hiçbir zaman Türkiye’yi rahatlıkla elde edemediler. Zaten ettirmezlerdi. Bu toprağın üyesi olan insanlar bu zorlu çileyi çekmek zorundadır. Büyükelçi Zeki Kuneralp’in eşini kaybettiği Madrid faciasından sonra görevine devam ederek yerinde kalması bütün İspanya’da bir saygı uyandırmıştı. Hizmeti bitip Türkiye’ye geri dönerken büyük bir törenle uğurlandı ve orada dercettiği cümle bir yafta olmalıdır: “Türk olmak çok pahalıdır ama bir imtiyazdır.” Elbette ki Suriyeliler içinde Türkiye’ye intibak edenler var. Hatay Valimizden Türkiye erkek ayakkabısı sektöründeki patlamanın Suriyelerin sayesinde olduğunu dinledik. Gaziantep Sanayi Odası’dan bir beyefendinin “İşimiz iyi, 35 kâğıda işçi var”(!) dediğini de hatırlıyorum. Şirket kuranlar, çalışanlar var. Herkes bir değil ama maalesef asayişe dikkat etmeyen, hiç değilse şu an burada misafir olduğunu unutanlar da çok. Bunu ne Osmanlı İmparatorluğu’nun bitiminde gelen Rumelililerde ne de İkinci Cihan Harbi’nden sonra gelenlerde görürüz. Ülkenin bazı yerleri bazı zamanlarda askerlik yapamaz. Rusya, Cihan Harbi’nin başında Sarıkamış’taki faciadan sonra Doğu Karadeniz bölgesini kolayca istila etti. Buradaki nüfusun istisnalar dışında ahz-ı askerle orduya alınması mümkün değildi. Girit’te, Balkanlar’da yerli Hıristiyan nüfusla çatışan, çarpışan insanların bazısı Balkan Harbi’nden hemen sonra geldiler, askere de gittiler. Bazıları da maalesef Cumhuriyet’ten sonra mübadeleyle gelebildiler. Uzun bir sulh devri yaşıyoruz ama güney sınırımızda herkes askerlik yapıyor.
Haberin Devamı
ABARTMA, DIŞLAMA
Suriye nüfusunun kalitesini çok abartmaya gerek yok. Hiç şüphesiz ki dışlamaya da gerek yok. Biz farklı toplumların insanıyız. Ezbere konuşmayalım. Topluma intibak sadece bir tarafın fedakârlığıyla değil herkesin uyumuyla sağlanır. Bazı toplumlar muhacerette yaşarken uyum gayreti içinde değil, bazılarının da muhatabını yönlendirme kabiliyeti yok. Türkiye’de muhacir Suriyelilerin ve yerli halkın bu kalıba uyduğu gerçek.
Artık herkes onun yolunda
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Rau Denktaş
Ocak 20, 2019 07:595dk okuma
Paylaş
Helen unsurunun içinde eriyecek bir Kıbrıs Türk’ünün bu adanın istikbalinde yeri olmayacağını biliyordu. Bunun gerçekleşmemesi için çabaladı, tarih onu haklı çıkardı. Hem geçmiş hükümetler hem de bugünküler Denktaş’ın yolunu takip etmek zorunda kaldılar, Denktaş tarafından ikna edildiler ve bugünkü duruma gelindi.
Haberin Devamı
İlk bakışta Kıbrıslı toprak sahibi, ehlikeyif biri gibiydi. Aslında Kıbrıslıların içinde tükenmeyen enerjisiyle öne çıktı. Rauf Denktaş’ı gazetedeki fotoğrafları dışında ilk defa Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde 1966 yılındaki bir konferansta dinledim. Tezlerinde gayet sağlam bir mantığı ve kuvvetli hitabeti vardı. Biyografisini soruşturduğum ve okuduğum zaman Kıbrıs Türk’ünün güçlü bir azınlık lideri karşıma çıktı. Nadir olarak hukuku hem de İngiltere’de okuyanlardandı. Bu sayede Kıbrıs’ın adliye mekanizmasına ve idareye nüfuz edebilmiştir.
Artık herkes onun yolunda
Savcıydı. Kıbrıslılar daha çok polis teşkilatındaydı. EOKA’cılar ve adadaki Türklere hak vermek istemeyenler onları Britanya idaresinin piyonu olarak nitelerlerdi. Boş bir demogogyadır. Azınlık çoğunluğun benimsemediğini benimsemeyi tercih eder, bu umumi bir kuraldır.
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Balkan Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
by Taboola
Artık herkes onun yolunda
DİRENİŞİN ADI
Denktaş Londra, Zürih antlaşmalarıyla ikinci dereceye itilen bir halk grubunu eşitlik düzeyinde kavgaya ve direnmeye çekti. Bu anlamda Kıbrıs’ın tarihinde iki lider varsa birisi odur. Öbürü, Başpiskopos Makarios’tur ama yarışa daha avantajlı başlamıştı. Kıbrıs sadece EOKA’cılarla ve İngiliz yönetimiyle değil bazen Ankara’nın pasif liderleriyle ve yorgun bir halkla da yola devam etti. Kıbrıslılara enerji aşıladı. Kavga edilecek yerde kavgaya girdi, sükûnetin ve diplomasinin gerektiği yerde bu yöntemi sonuna kadar kullandı. En güçlü silahı sivri deyimleri ama onun yanında nüktedanlığıydı. Kıbrıs Türk’ünün Anadolu’yla olan tarihi bağlantısını bir an dahi unutmadı. Ancak bunun sayesinde ayakta kalınacağının bilincindeydi.
TARİH HAKLI ÇIKARDI
Mücadelesi sırasında ada Türkleri arasındaki muhalifler kadar Anadolu’dan yerleştirilenlerin arasındaki zıt davranışlarla da karşılaştığı açıktır. Annan Planı’nı destekleyenler içinde bu grup bilhassa ağırlıklıdır. Helen unsurunun içinde eriyecek bir Kıbrıs Türk’ünün bu adanın istikbalinde yeri olmayacağını biliyordu. Bunun gerçekleşmemesi için çabaladı, tarih onu haklı çıkardı. Hem geçmiş hükümetler hem de bugünküler Denktaş’ın yolunu takip etmek zorunda kaldılar, Denktaş tarafından ikna edildiler ve bugünkü duruma gelindi. Bazı liderlerin yaptıkları kendilerinden sonra daha da iyi anlaşılır. Yakın Türk tarihinin en önemli liderlerinden birisi hiç şüphesiz Rauf Denktaş’tır.
Haberin Devamı
Artık herkes onun yolunda
SİYASİLER VE GENÇLERE BİR NUMUNE
İSTANBUL’da doğdu. Osmanlı Devleti’nin son dahiliye vekillerinden gazeteci, mülkiye mezunu Ali Kemal Bey’in ve Tophane Müşiri Zeki Paşa’nın kızı Sabiha Zeki Hanım’ın oğludur. Ali Kemal’in İzmit’te linç edilmesinden sonra ana-oğul Türkiye’yi terk ettiler ve Sabiha Hanım’ın Almanya’da yaşayan kız kardeşinin yanına taşındılar. Çocukluğunda bir müddet İtalya’da Capri Adası’nda diğer teyzesinin yanında oturdu. Galiba eğitimindeki diğer Batı tipi eğitim alan Türklerden farklılığı burada başlıyor. Küçük yaşta Latince öğrendi. Yerleştikleri Paris’te hukuk okudu. Bern’de devam etti. Mezuniyetinden sonra Türkiye’ye döndü.
Haberin Devamı
Pandora’da Sevgililer Günü Sürprizi
Pandora
Tami Ön Ödemeli Kartı Güvenle Kullan.
Tami
by Taboola
3 DİLDE GÜNLÜK
Memuriyete girmeden evvel yedek subaylık görevini yaptı. Kendi ifadesiyle uzun yıllar çocukluğundan beri ayrı yaşadığı ülkesini ve halkı daha çok tanıyıp intibak etti. Hariciye imtihanını büyük dereceyle kazandı. Bu yabancı dallar kadar Türkçemizin zenginliğine de hâkimdir. Ali Kemal’in oğlu diplomasiye nasıl girer diye tereddüde düşen erkâna İsmet Paşa “Kabiliyetli bir gencin neden yolunu kapatıyorsunuz? Hak ettiyse bu mesleğe girer” demiştir. 27 yaşında bakanlıktaki görevine başladı. 1943 yılında Bükreş’te dış göreve tayin edildi. Hatıratında takip ettiğimiz kadarıyla Romanya ile Rumenleri onun kadar doğru anlayan Türk az bulunur.
Haberin Devamı
Artık herkes onun yolunda
“Sadece Diplomat”, büyükelçi Kuneralp’in 3. baskısı yapılan eseri. Günlük jurnallerinden ve kayıtlarından istifadeyle kronolojik olarak diplomasi hayatını anlatıyor. Sık sık tuttuğu belgeleri kaydediyor. Türkiye’de insanların çoğu diplomasiyi herkesin yapacağı bir iş sanırlar. Hatta son zamanlarda büyükelçilikler herkesin, bakanlıktakilerden daha iyi yapabileceği bir görev olarak değerlendiriliyor, yanlış... Dış politikanın hatlarını tespit etmek şüphesiz büyükelçilerin tekelinde değil ama dış politikanın yönüne şekil verenler bu işleri büyükelçileri aracılığıyla yapmak zorundalar. Profesyonel diplomasi adı üzerinde yazmayı, uzlaşmayı, müzakereyi bilen insanların işidir. Bu uslup “Seni seviyorum” demek için “Azami muhabbettin teminatı tammesi iş bu vesileyle mutazamındır” diyecek kadar dağınık değilse de bugünkü dilimizden kaybolan birtakım kelimeler “Müsterhemdir”, “İblâğ olunur” veya “Bu şekilde anlaşılacağına dair çekincemiz vardır” gibi ifadelerle dolu bir nota dili boş değildir. Diplomasi hem kesin mesaj vermek hem de kaba hiddeti yatıştırmak sanatıdır. Diplomasi dünyayı dıştaki muhiti, zaman ve mekân olarak kavramaktır. Büyükelçi Kuneralp’in tuttuğu notlar, kullandığı ifade ve üslubu bu bakımdan hem siyasilerimize hem de bu mesleğe girecek olan gençlere bir numunedir. Burada şunu belirteyim bu kitapla çıkan “DIPLOMATIC NOTEBOOKS I 1958-1960 THE VIEW FROM ANKARA” kitabında, 3 dilde tutulan günlükler bir düstur olmalıdır.
Haberin Devamı
TEHLİKELİ BİR ADAM
Hiç şüphesiz ki büyükelçi Kuneralp Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı’nın mesleğin biçimi ve muhtevası bakımından örnek büyüklerindendi. Davranışı ve kariyeri itibariyle “Türklerin Büyükelçisi” olarak unvanlandırılması en uygundur. Bern Büyükelçiliği’nde iken, büyüdüğü bu memleketin erkânı ve halkı tarafından kendilerinden biri olarak görüldü. Hatta İsviçre Dışişleri Bakanı’nın yaptığı bir nükte çok meşhurudur: “Bu tehlikeli bir adamdır. Çünkü bizden olmadığını hep unutuyoruz.” Hakkındaki nükteler, anekdotlar ve söylentiler sayısızdır. Almancayı Bern lehçesiyle konuşurdu.
TÜRK BİR İMTİYAZDIR
Londra Büyükelçiliği bir efsanedir ama kaderinin en acı ve meslek hayatının en mutantan kapanışı Madrid’de oldu. 2 Haziran 1978’de kör terör; bacanağı, Mahir Balcı’nın babası olan emekli büyükelçi Beşir Balcıoğlu’nu, eşi Necla Hanım’ı ve büyükelçilik şoförü İspanyol Antonyo Torres’i, üç kişinin taramasıyla bir anda yok etti. Büyükelçinin bu suikasttan kurtulması anlık bir tesadüftür. İspanyollar diğer Batı Avrupa ülkelerinden farklı davrandılar. Kral Juan Carlos’un büyükelçiye taziye için geldiğinde devlet reisi olarak “Utanıyorum” demesi gerçek bir özrün ifadesidir. Büyükelçi Kuneralp bu hain saldırıya rağmen görev yerini bırakmadı. Bir yıl sonra büyük bir ihtiram halesi içinde Madrid’i terk etti. Veda nutkunda yaşadıklarını, gerisindeki hayatı ve Türkiye’yi özetledi: “Türk olmak pahalıdır ama bir imtiyazdır.”
BENİM İLGİMİ ÇEKİYOR
Kitapta NATO ve ABD, Kıbrıs, İkinci Dünya Harbi’ndeki Türk siyaseti, Londra, Madrid notları ve ardından tek torunu “Küçük Necla’ya” diye açtığı bölümde Türk-Yunan politikası üzerindeki görüşlerini içeriyor. Son bölüm bakanlık makamına büyükelçi olarak gönderdiği raporlardan seçmelerdir. Epeydir Türk Dışişleri mensupları bilhassa büyükelçiler hatırat yayımladılar. Bunların her biri kendi açısından ilginç, en azından benim ilgimi çekiyor. İçlerinde gerçekten bir diplomatın bıraktığı ve diplomasinin ne olduğunu öğretebilen büyükelçi Kuneralp’in yayımlanan notları ve hatıratıdır.
Zaferin başlama anının paşası
#Yazarlar #Hürriyet#İlber Ortaylı
Ocak 27, 2019 08:505dk okuma
Paylaş
Mayıs 1919’da Samsun’a çıkan Mustafa Kemal Paşa’yla temasa geçti. Mustafa Kemal Paşa’nın İstanbul hükümeti tarafından azli ile İstiklal Savaşımızın en muhteşem görünümü ortaya çıktı. Kâzım Karabekir Paşa tevkifiyle görevlendirildiği Mustafa Kemal Paşa’nın karşısına geçip bütün karargâh ve askerle emirinde olduğunu söyledi. Aslında İstiklal Savaşı’nın o gün kazanılmaya başladığı çok açıktır.
Haberin Devamı
71 yıl önce, 26 Ocak 1948’de Türk askeri tarihinin en müstesna komutanlarından biri olan Kâzım Karabekir Paşa Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 1946’dan beri deruhte ettiği başkanlığı sırasında ani bir kalp kriziyle vefat etti. Başarılı, fedakâr bir asker, iyi bir kurmay ve entelektüel kişiliğiyle önde gelenlerdendi. Fakat şunu da belirtmek gerekir ki o kuşağın bütün genç komutanları gibi Türk ordusundaki yeni yüzü temsil eden biridir. Türk subayı o dönemde her zaman olduğu gibi mütevazı ve orta sınıf halk kademelerinden gelir. Hüviyetine baktığımızda bu genç komutanın babasının da paşa olduğu görülüyor. Babası Mehmed Emin Paşa Karamanlı bir Türk çocuğu (Köyü bugün Kâzım Karabekir adını taşıyor). 16 yaşında gönüllü olarak Kırım Savaşı’na katılmış. Zekâsı ve cesaretiyle temayüz etmiş, ordunun subay kadrosu içinde bulunduğu Doğu kentlerinde idarecilik de yapmıştı. Son olarak Mekke’de vali vekiliyken koleradan öldü. Perişan aile dul Refika Havva Hanım’ın yanında uzun bir yolculuktan sonra İstanbul’a döndü. 5 erkek çocuk en iyi şekilde yetişmişlerdi ve tabii burs sistemine dayalı Osmanlı askeri eğitim ve terbiyesi ailenin ayakta kalmasına yardım etmiştir. Bu şekilde yetişen sivil ve asker memurların çok erken yaşlarda devlet fikri ve millete hizmet ülküsü etrafında şekillendikleri açıktır.
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Balkan Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
by Taboola
3 DİL BİLİYORDU
Zaferin başlama anının paşası
19. yüzyılda Türk imparatorluğunun geçirdiği en önemli değişiklik bu ideolojik yapıdır. Fatih Askeri Rüştiyesi ve Kuleli İdadisi’nden birincilikle mezun olan Kâzım, asrın başında Pangaltı’da bulunan bugünkü Askeri Müze olan Harbiye Mektebi’ne girmiş, burada Enver Paşa, Fevzi Paşa, Mustafa Kemal Paşa, Nureddin (sakallı) Paşa gibi matematik ve yabancı dillerde iyi bir eğitim almıştır. Piyade teğmeni olarak mezun olduğunda Kâzım Bey kurmay sınıfına ayrıldı ve Erkân-ı Harbiye mektebini bitirdiği zaman Almanca, Rusça ve Fransızca gibi dilleri biliyordu. Kendi isteğiyle derhal faal kıta görevine tayin edilmiş, Rumeli’de Bulgar ve Rum çeteleriyle mücadele etmiştir ve bu yıllarda hiç şüphe yok ki tarihi kaderin I. Dünya Savaşı’na ve İstiklal Savaşı’na sürüklediği genç komutan sınıfının umumi çizgilerini o da kazandı: Erken yaşta imparatorluk coğrafyasını kan ve ateş içinde tanımak, muasır Avrupa ordularına göre tecrübeli ve genç komutan vasfını edinmiş olmak.
Haberin Devamı
ERMENİLERDEN ALDI
31 Mart olayı üzerine o da Selanik’ten gelen Hareket Ordusu’nu içindeydi. 1912’de binbaşı rütbesiyle Balkan Savaşı’nın içinde Edirne müdafaasındaydı. 10. Tümen Kurmay Başkanı olan Binbaşı Kâzım Bey Bulgarların Edirne kuşatması karşısında Şükrü Paşa gibi seçkin komutanın yanında düşmana karşı koydu ve Nisan 1913’te ordu teslim oldu, o da esir düşerek Sofya’ya gönderildi. Edirne’nin istirdadının (geri alınmasının) ve II. Balkan Savaşı’nın bitiminden sonra İstanbul’a geldi. Birinci Dünya Savaşı’nda Çanakkale Muharebesi’nde bulunmuş, albaylığa terfi etmiş, sonra Irak’taki orduya kurmay başkanı olarak gitmiş, Bağdat Savaşı’nın sonuna kadar bu cephede kalmıştır. 1917 başlarında Diyarbakır mıntıkasındaki ikinci kolorduya nakolundu. 18 Şubat 1918’de Erzincan’ı, 12 Mart 1918’de Erzurum’u, Sarıkamış ve Kars’ı Ermenilerin elinden aldı. Rusya’da ihtilal olmuş, Ruslar bu bölgeden çekilince yeni kurulan Ermenistan ordusu burayı ele geçirmişti. Başarılarıyla mirlivalığa yükseltildi ve 15 Mayıs 1918’de Gümrü şehrini işgal etti, oradan Tebriz’e hareket ederek İngilizleri şehirden çıkarmaya muvaffak oldu.
Haberin Devamı
Pandora’da Sevgililer Günü Sürprizi
Pandora
Hayatınızı kolaylaştıracak çözümler İşCep’te!
Türkiye İş Bankası
by Taboola
EMRİNİZDEYİM PAŞAM
Şüphesiz ki Mondros Mütarekesi’yle bu sahalardaki zaferlerin ve hareketin arkası durdu. İstanbul’a geldiğinde payitahtta Genelkurmay’da ve Tekirdağ Kolordu Komutanlığı’ndaki görev tayinlerini değiştirterek doğu cephesine tayin ettirdi. 1919 Nisan ayında Trabzon ve ardından Erzurum’da kolordunun başına geçerek doğu illerinde tekrardan işgale başlayan Ermenistan kuvvetleriyle savaştı. Mayıs 1919’da Samsun’a çıkan Mustafa Kemal Paşa’yla temasa geçti. Mustafa Kemal Paşa’nın İstanbul hükümeti tarafından azli ile İstiklal Savaşı’mızın en muhteşem görünümü ortaya çıktı. Kâzım Karabekir Paşa tevkifiyle görevlendirildiği ordu müfettişiyle Mustafa Kemal Paşa’nın karşısına geçip bütün karargâh ve askerle emirinde olduğunu söyledi. Aslında İstiklal Savaşı’nın o gün kazanılmaya başladığı çok açıktır. Doğu cephesindeki muvaffakiyetiyle dolayısıyla sınırlar belirlendi, batıya asker ve silah göndermek mümkün oldu. İtilaf devletleri arasındaki politik ayrılık başladı. Kâzım Karabekir’in doğudaki başarıları, bir taraftan da güney cephesindeki direnişler Fransa’yı genç Türkiye’nin Büyük Millet Meclisi hükümetiyle musalahaya, bir barışa zorladı.
Haberin Devamı
GERÇEK BİR MÜNEVVER
Zaferin başlama anının paşası
- KÂZIM Karabekir’in kendi kaleminden hayatını anlattığı, askeri tarihçi Erhan Çifci’nin editoryal katkılarıyla yayına hazırladığı ‘Hayatım’ adlı eserin okunması tavsiye edilir.
Kâzım Karabekir Paşa şahsi hırs ve büyüklük duygularından uzak, gerçek bir münevverdi. Çocuk piyesleri yazmaktan tutalım, güzel bir lisanla biyografilerini kaleme almış, üstün bir kurmay olduğunu göstermiştir. İstiklal Savaşı’nın başında Mustafa Kemal Paşa’nın bu işi götürecek tek komutan olduğunu ve onun dehasını tespit edecek derin zekâ sahibidir. İmparatorluğun genç komutan neslinde ister Fevzi Paşa olsun, ister Esat Paşa, ister Enver Paşa ve İsmet Paşa olsun bütün komutanlarla yakın ilişki kurmuş, onları takdir etmek ve takdir edilmek mazhariyetine eren makul bir simadır. Kurtuluştan sonraki siyasi hayatta farklı düşüncelere sahip olması ve çok partili rejimin içinde 1924’te Terakki Perver Fırka’yı, Ali Fuat Paşa ile birlikte kurması son imparatorluğun subay neslinin ne kadar demokratik fikirlere ve siyasi terbiyeye sahip olduğunu göstermektedir. Fikri yapıları ayrı olduğu için Mustafa Kemal Paşa’yla yolları ayrılmıştır. Gazi Paşamızın ölümünden sonra İsmet Paşa bu dargınlığın yaratacağı hüznü ve tahribatı kaldırmak için eski arkadaşını tekrar siyasi hayatın içine çekmiştir.
Haberin Devamı
MUAZZEZ ŞAHSİYETLER
Menfa (sürgün) döneminde üç çocuk sahibi olan, başta hatıratı olmak üzere sayısız eserler yazan Kâzım Karabekir Paşa, hiç şüphesiz bugünkü maksatlı siyaset bezirgânlığı yapan sahte tarihçiliğin değerlendirip anlayabileceği bir kişi değildir. İstiklal Savaşı komutanlarımız bu gibi mütalaaların dışında muazzez şahsiyetler olarak anlaşılıp şükrana yâd edilmelidirler.
YETİMLER BABASI
Zaferin başlama anının paşası
- KÂZIM Karabekir Paşa, doğu cephesindeyken savaşta öksüz ve yetim kalmış Türk ve Ermeni çocuklara sahip çıkmıştı. Gürbüz Çocuklar Ordusu Teşkilatı’nı kurup, sahipsiz çocukları açlık ve sefaletten kurtararak meslek sahibi olmalarını sağlamıştı. Bu yüzden kendisine ‘Yetimler Babası’ denilmişti.
Bir 4'üncüsü yok
#Mehmed Emin Âli Paşa#Emin Âli Paşa#Fuad Paşa
Şubat 03, 2019 18:164dk okuma
Paylaş
Evvelen, bir büyükelçinin performansı bir sahne sanatçısının veya olimpiyat koşucusununkisine benzemez. Şartları etrafınız, bakanlığınız, devletinizin, hükümetinizin dış politikaları tayin eder. Herkesin Mehmed Emin Âli Paşa, Fuad Paşa veya Mustafa Reşid Paşa gibi olması mümkün değildir. Bu beynelmilel şöhretli Osmanlı sefirlerinin üstüne bir dördüncüsünü daha saymak mümkün değildir.
Haberin Devamı
BU ayın ortalarında Dışişleri Bakanımız Sayın Mevlüt Çavuşoğlu “en başarılı büyükelçilerin dışarıdan atanan isimler olduğunu” söyledi. Hatta “Birinci sıraya Tokyo Büyükelçimiz Murat Mercan’ı, ikinci sıraya Pekin Büyükelçimiz Abdülkadir Emin Önen’i koyarım” demiş. Bu çok tartışılır bir konu oldu. Evvelen, bir büyükelçinin performansı bir sahne sanatçısının veya olimpiyat koşucusununkisine benzemez. Şartları etrafınız, bakanlığınız, devletinizin, hükümetinizin dış politikaları tayin eder. Bir büyükelçinin başarısı insan ilişkilerinde sağlayacağı sempati ve güvenilirlik, zekâ ve bilgi birikiminin etrafı etkilemesidir.
Bir 4üncüsü yok
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Balkan Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
by Taboola
ESKİSİ ŞANS VE YETKİ MÜMKÜN DEĞİL
Günümüzün büyükelçileri 18. asır ve 19. asır Avrupası’nın diplomatlarına benzemezler, ayrı dünyanın insanıdırlar. O zaman dünyada bizim de dahil olduğumuz sekiz-dokuz büyük devletin büyükelçisi vardı. İletişim imkânlarının kıtlığından umumi politikayı kendi ustalıklarıyla götürürlerdi. Küçük devletler ortaelçiyle temsil edilirdi ve inisiyatifleri sınırlıydı. Klemens von Metternich ve Talleyrand’ın bu dünyada var olması artık mümkün değildir. Henry Kissinger çok büyük devletin hariciye nazırı olarak fevkalade yetkiyle böyle bir şansa sahip oldu. Bugünün dünyasındaki yüzlerce büyükelçinin Avrupa devletleri de dahil aynı şans ve yetkiye sahip olması mümkün değildir. Dolayısıyla bakanlığın yüksek memurlarını bu şekilde derecelendirmek bazı ahvalde onların aleyhine bir antipati yaratır. Mazide böyle üstün yetkili diplomatların pek de bekleneni veremediği görülmüştür. Herkesin Mehmed Emin Âli Paşa, Fuad Paşa veya Mustafa Reşid Paşa gibi olması mümkün değildir. Bu beynelmilel şöhretli Osmanlı sefirlerinin üstüne bir dördüncüsünü daha saymak mümkün değildir.
Bir 4üncüsü yok
TAYİN KARADAĞ’A DİYE SIRPÇA ÖĞRENDİ
Haberin Devamı
Üstelik burada bir not düşeyim: Yakın zamanlarda mesela valilikten gelme Niyazi Tanılır, Karadağ’a büyükelçi olarak yollandı. İngilizcesi iyiydi. İçişleri Bakanlığı’nın bursla lisan için gönderdiklerinden en iyi dereceyi alan oymuş. Bir önemli özelliği vardı, “Karadağ’a tayin edildim” diye oturup Sırpça öğrenmiş. Dağdaki belediye reisinden, manastırlardaki başrahipten, başkentte Bilimler Akademisi’ndeki âlimlere kadar herkesin gözdesi, saygısını kazanmış bir Türk temsilciydi. Mamafih Niyazi Tanılır pek dışarıdan gelme değil, çünkü devlet fikrine ve memurluğuna alışmış, devleti temsili etme ustalığına erişmiş, Mülkiyeli bir valiydi. Bakan tarafından bu ismin zikredildiğini duymadım.
Haberin Devamı
Peugeot 408'in göz alıcı tasarımına karşı koymak hiç kolay olmayacak.
Peugeot
Pandora’da Sevgililer Günü Sürprizi
Pandora
by Taboola
GELENEK, TORPİLLİ FETÖ FACİASIYLA SARSILDI
İkinci mühim nokta, hükumet-i senniyemiz Dışişleri’nden yetişmemişleri geniş ölçüde büyükelçi yapma gibi görülmemiş bir rekabetçi sistemin içine giriyor. Denendi, Turgut Özal bu yola girdi ve anında eli yanmış gibi geri döndü, çünkü Dışişleri’nin büyükelçileri ve alt kademedekiler sabaha kadar rapor yazar, sabah da tıraş olmuş ve çakı gibi giyinmiş olarak bakanın ve başbakanın huzuruna çıkarlardı. Küçük memurların maalesef torpille sokulduğu FETÖ faciası sırasında bu gelenek sarsıldı. Şimdi bakanlığın memur yetiştirme gelenek mekanizmasına yeniden dönmek dururken bu gibi mülahazaların isabetli olmayacağı açıktır. Hariciyecileri Sen veya Thames kıyılarından mı toparlayacağız? Dışişleri mensubu ve büyükelçi dediğin devletin içinden yetişir. Şüphesiz ki hükümetin ve Meclis’in gözünün üzerlerinde olması lazımdır. Eğer aklı başında bir basın varsa onların da bu kontrolü yerine getirmesi beklenir. Memleket içindeki STK denen kurumlar da yerden bitme değilse bunların da aynı göreve iştiraki demokrasilerde gözlenir.
Haberin Devamı
Bir 4üncüsü yok
BÜYÜKELÇİ DEDİĞİN BAKANLIKTA YETİŞİR
Lakin büyükelçi dediğin bakanlıkta yetişir. Kendine özgü bir dili vardır, o dil ne kavgacıdır ne de tavizkârdır; hukuki üslubun labirentlerinden geçmiştir. Büyükelçi Coşkun Kırca’nın yazdıklarını, meydana getirdiği hukuk metinleri, merhum Zeki Kuneralp’in yayınlanan notlarını ve raporlarını gözden geçirdiğiniz zaman ne demek istediğimiz anlaşılabilir. Türk Dışişleri memuru kendine özgü biridir. Tanzimat’tan beri neredeyse askeri disipline yakın bir hiyerarşinin içinden çıkıp gelir. Hatta bu dediğim çok tekrarlanır ama Osmanlı hariciyesinin yetişmek için Tanzimat’ı beklemediği açıktır. 1699’da Karlofça Antlaşması sırasında reîsülküttâb Rami Mehmed Efendi’nin ve maiyetinin diplomatik dili ve usulleri fevkalade öğrendiği ortaya çıkmıştır.
Haberin Devamı
ASIRLIK GELENEK GÖRMEZDEN GELİNEMEZ
Bizim asırlık geleneği görmezlikten gelme hakkımız yoktur. Dışarıdan da bazen iyi büyükelçi gelebilir ama mühim olan alt tarafın hiyerarşik düzeninin nasıl olacağıdır. Eğer bu şekilde büyükelçi değerlendirirsek bakanlığın alt kademelerine girecek kadar istikbale ciddi bakamayan, aklı başında genç adayı zor bulursunuz. Dışişlerimiz Tanzimat’tan beri önemli bir kurumdur. Devlet-i Âliyye’nin zor zamanlarında tehlikeleri yatıştırdılar. Ordunun herkese değil ama karşı tarafın askeri uzmanlarına görünen gücünü iyi kullandılar. Mehmed Emin Ali Paşa öldüğünde yazı takımını Bismarck “Belki bize de geçer” der gibi satın aldırmıştı. Keçecizade Fuad Paşa Osmanlı diplomasisinin zirvesini temsil eder.
Bir 4üncüsü yok
BİR DEVLET KURUMU BÖYLE MİRASLA GELİŞİR
Mustafa Reşid Paşa sırf ustalığıyla Fransa’yı Kırım Savaşı’na girmeye teşvik etti. III. Napolyon’un en çok hayıflandığı ve sinirlendiği olay budur. Diplomasiyi küçümseyen İttihatçılar çok kaybettiler. Cumhuriyet dönemi diplomatlarının varlıklarını unutamayız. Türkiye’nin dirilişinde payı olan zümredir. Kuşkusuz ki aynı vasfa sahip olmayanlar da vardır. Bir devlet kurumu böyle bir mirasla gelişir. Prensip dışarıdan elçi almak değildir. Güney Amerika devletleri ile bizim devlet arasında bir fark vardır.
Derhal ifadenin ve getirilmek istenen yöntemin tashihini ve bu camianın kırgınlığa sevk edilmemesi gerektiği müsterhamdır ve şüpheden baiddir.
Rum azınlık’, ‘Müslüman azınlık’ dedi... ‘Türk’ demedi
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Çipras
Şubat 10, 2019 07:594dk okuma
Paylaş
Yunanistan Başbakanı Çipras’ın Ruhban Okulu ziyaretini Yunan politikacılar olumlu yorumlarken, basın “Bir şey çıkmaz” diyormuş. Başbakan Çipras ise iki ülkede Rum azınlığın ve Batı Trakya’daki Müslüman azınlığın (“Türk” demedi) dinleri yüzünden sıkıntı yaşamalarının üzüntü olduğunu belirtti, “Gelecek ziyaretimde Cumhurbaşkanı Erdoğan’la birlikte bu okulun kapısını açmayı ümit ediyoruz” dedi.
Haberin Devamı
ÇARŞAMBA günü Yunanistan Başbakanı Aleksis Çipras Heybeliada Ruhban Okulu’nu ziyaret etti. Bu Eleftherios Venizelos’un ziyaretinden sonra ilk başbakan ziyaretiymiş. Kendisine refakat eden Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Prof. Dr. İbrahim Kalın’dı ve Fener Rum Patriği Bartholomeos cenapları ev sahibiydi. Ruhban Okulu Müdürü Prof. Dr. Elpidophoros Lambriniadis de başbakan ve heyeti karşıladı.
SIKINTILAR ÜZÜCÜ
Ayasofya ziyaretinden sonra başbakan ayinin son safhasına katıldı. Davetlilerle birlikte kütüphane ve kütüphanenin üstündeki salonda karşılıklı konuşmalar yapıldı. Patrik Bartholomeos bunun büyük bir gün olduğunu ve 48 yıldır kapalı olan okulun açılış gününün çok uzak olmayacağını belirtti. Müdür Prof. Dr. Elpidophoros Lambriniadis gelişmelerin olumlu olduğunu ve açılışı beklediklerini söyledi. Başbakan Aleksis Çipras ise Cumhurbaşkanı Erdoğan’la olumlu bir diyalog içinde olduklarını ve her iki ülkede Rum azınlığın ve Batı Trakya’daki Müslüman azınlığın (“Türk” demedi) dinleri yüzünden sıkıntı yaşamalarının üzüntü olduğunu belirtti. “Son yıllardaki olumlu diyaloglarımızın netice vermesini bekliyoruz, gelecek ziyaretimde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’la birlikte bu okulun kapsını açmayı ümit ediyoruz” dedi.
Haberin Devamı
Vizesiz Balkan Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
‘Rum azınlık’, ‘Müslüman azınlık’ dedi... ‘Türk’ demedi
ORADA DA MÜFTÜLÜK
Heybeliada Ruhban Okulu’nun yeniden açılması sorunu devam ediyor. Yunanistan bürokrasisi ve politikacılar bu ilişkileri olumlu yorumlarken, basın “Bundan hiçbir şey çıkmaz” diyormuş. En azından Yorgo Kırbaki’nin nakli bu. Görünüşte bu artık Türkiye ve Yunanistan değil, Ortodokslar arası sorunların da arttığı bu dönemde çözüm bekleyen bir alan. Çözüm nasıl olacak bunu göreceğiz. Karşılıklılık ilkesi yani Batı Trakya’da müftülük ve burada Ruhban Okulu bu sorunun ortasına konuyor.
YENİ MANZARALAR
Heybeliada halkı başbakana ve heyete yakınlık gösterdi. Okul her an eğitime başlayacakmış gibi düzenli ve bakımlı tutuluyor. Profesör İbrahim Kalın kütüphanedeki antika kitapların tamiri ve bakımını üstlenebileceklerini söyledi, bu iyi bir jest. Patrik Bartholomeos, Başbakan Çipras, profesör İbrahim Kalın’ın birlikte diktikleri ağaç Heybeliada Okulu’nun bahçesindedir. Bunlar kuşkusuz yeni manzaralar ve Fener Patrikhanesi’nin Ortodoks dünyasındaki etkisinin artmasını gösteriyor.
Haberin Devamı
‘Rum azınlık’, ‘Müslüman azınlık’ dedi... ‘Türk’ demedi
TOPKAPI SARAYI’NIN UNUTULMAZ MÜDÜRÜ
CUMA günü Topkapı Sarayı’nın unutulmayan müdürlerinden selefim Dr. Filiz Çağman adına bir doğum günü toplantısı yapıldı. Sepetçiler Kasrı’ndaki bu toplantı aynı zamanda onun adına çıkarılan “Armağan”ın da takdim oturumuydu. İçinde müze dünyasının ve sanat tarihçilerinin önemli isimlerinin makaleleriyle yer aldığı bu “Armağan” Lale Yayıncılık’ın ve yayına hazırlayan Lale Uluç ile Ersu Pekin’in başarılı bir çalışmasıdır. Değerli müze malzemesinin ve resimlerin en iyi şekilde basıldığı bir eser. Filiz Çağman ciddi çalışması ve Topkapı Sarayı kütüphanesinin bugüne kadar gördüğü en önemli uzmanlardan biri olarak bu saygıyı hak etmiştir. Emekliliğinden sonra da “Kat’ı” adlı çalışmasıyla bu verimliliği devam ettirdi.
Haberin Devamı
Pandora’da Sevgililer Günü Sürprizi
Pandora
Hayatınızı kolaylaştıracak çözümler İşCep’te!
Türkiye İş Bankası
by Taboola
Filiz Hoca Topkapı Yazmaları ve genelde Topkapı Sarayı’nın tarihi ve müze eşyalarının tarihçilik açısından değerlendirilmesi dalında harika eserler verdi. Kalabalık makale ve monografi listesi bunu gösteriyor. En önemlisi de bu sarayın yönetimindeki disiplinidir. İstanbul’un 17 Ağustos depremi dahil müzenin en zor günlerinde felaketleri atlattı. Kişiliğine duyulan saygı dolayısıyla üniversitenin ve Kandilli Rasathanesi gibi kurumların dahi gönüllü yardım ve işbirliğini celbedebildi. Kültür Bakanlığı’nın ve Milli Saraylar’ın bu gibi müdürlere sahip olabilmek için çoktan beri ihmal edilen müze asistanı kabul sınavlarını yeniden uygulamaya koymaları ve gençleri yetiştirmeleri gerekir. Filiz Hoca’ya sağlıklı bir ömür ve rahat çalışabilme yılları dileriz.
Haberin Devamı
‘Rum azınlık’, ‘Müslüman azınlık’ dedi... ‘Türk’ demedi
İSTANBUL HER ZAMAN RENKLİ BİR ŞEHİR OLABİLİR
SON yıllarda binalar tekdüzeleşti. İstanbul’un coğrafyasını beton boğuyor. Yaşanan hayat ve insanların tüketim kalıplarında bile bir yeknesaklık başladı. Buna rağmen 2 bin yılı silmek kolay değil ve her an güzel şeyler de olabiliyor.
3 Şubat Pazar günü Galata’da İstanbul’daki İtalyan Musevi cemaatinin 1855’ten beri var olan sinagogunda İtalya’dan gelen bir barok müzik topluluğu (Ensemble Salomone Rossi) grubu bir barok konser verdi. Marta Fumagalli, Lydia Cevidalli, Issei Watanabe, Diego Cantalupi bu grubun üyesidirler. Salomone Rossi ve ardından Antonio Vivaldi ve Friedrich Handel’den aryalar ve prelüdlerle nefis bir konser dinlendi. İstanbul renkli, özgün yönleri kaybolmayacak ne olursa olsun bazı köşeleri muhafaza altında kalan bir büyük metropol ve onu hem Akdeniz dünyası içinde hem de dünyanın birçok yerlerine göre özgün kılan bu tarafı ve böylelikle de geniş bir dünyanın içinde yaşayabiliyor.
İtalyan Musevi Sinagogu’nda aşağı yukarı her ay böyle bir faaliyet oluyor. İtalyan kültür heyetiyle de işbirliği halinde İtalya’dan gelen gruplar bazı halde de bizimkilerin konserleri bu şehrin müzik kültürüne hiç şüphesiz katkıda bulunacaktır.
Mirasa sahip çıkalım
#Yazarlar#Hürriyet#İlber Ortaylı
Şubat 17, 2019 07:595dk okuma
Paylaş
Dünyanın hiçbir yerinde bir bölgeyi beslemeye başlayan turizm gibi endüstrinin dayandığı bitki örtüsü veya panorama, tabii ve tarihi kalıntılar ve görünümler yok edilmez, çünkü arkası geliverir. Size açık söyleyeyim: Göreme ve Kapadokya denen vadi halen güzel ama 1970’lerdeki gibi değil artık... Eski ve dolma yakışıksız yapılar çıkmaya başladı. Böyle giderse ömrü çok uzun olmaz. İstanbul’un da bu hale gelmesi 60 yıldan beri yönetenlerin suçudur. Bari hiç değilse Suriçi İstanbul’unu sakinlerine bırakınız, yani İstanbul’un sahiplerine...
Haberin Devamı
GÖREME Vadisi’ni ilk gördüğüm zaman 1963 yılı bahar aylarıydı. Basın Yayın Turizm Bakanlığı içindeki küçük Turizm Dairesi’nin başkanı olan Mukadder Sezgin Bey Ankara’nın ihtiyacını karşılamak için bir amatör tercüman rehber kursu açmıştı. Lisan bilen lise ve üniversite öğrencileri olarak bu kursu görüyorduk. Teorik dersler yanında çevreyi de geziyorduk. Ankara-Göreme arası beş-altı saat tuttu. Bir o kadar da Göreme-Ürgüp-Uçhisar turu yaptık ve gece yarısından sonra şehrimize dönmüştük, çünkü bu kadar insanın kalacağı otel henüz yoktu. Ürgüp’te bir Tusan Oteli vardı. Öncü bir kuruluş olan Turing Kulübü’nün eseriydi. Bu otel bile sonradan büyütüldü. İsmi ve sahibi değişti. Fakir ve iptidai gibi lafları hiç kullanmıyorum. Kayaların içini oyarak yapılan evlerde alışılmış orta Anadolu köyünden daha fazla bir konfor vardı. Kaya içi konutlar yazın serin, kışın ısıtması kolay yerlerdi. Meyve ziraatı yaygındı ve kayaların içinde de ısının eşitliği dolayısıyla meyveleri saklamak mümkün oluyordu, bu da bir ticaret konusuydu. Küçük arazilerde hayat verimli fakat çok zordu. Ailenin üç-dört çocuğundan bir-ikisi mutlaka okutulurdu. O yıllarda Türkiye’ye 120 bin kadar yıllık turist geliyordu. Hatta bunlara tam turist de denmez, gelip geçenler denir.
ÇİMENTO GİRDİ
Haberin Devamı
Vizesiz Balkan Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
Mirasa sahip çıkalım
1993’te Kapadokya ismi resmen ve alenen kullanıldı. Bu gibi isimler konusunda çok hassas olan Orta Anadolu halkı Kapadokya kelimesine hiç itiraz etmez oldu. Önce açıkta alakasız yerlere yapılan otelleri 1990’lı yıllarda “kaya otel” denen bir cins almaya başladı. Bu yetmedi! Kayaların yanına yöresine betonarme binalar yapıldı. Bunun hangi imar planında olduğunu bilmiyorum. Yörenin kesme tüf taşından başka malzemeyle inşaat yapılmayan yerde binlerce yıllık anane terk edildi ve çimento girdi.
SOSYAL MEDYA FARKI
Mirasa sahip çıkalım
Haberin Devamı
Bölgenin müteahhitleri alelacele iş yapmayı hızlı işletmecilik olarak düşünüyor. Kayaların üstüne grup tırmanırken “Tahrip ediyorsunuz” diye müdahale eden açık hava müzesi görevlileri şimdi nedense bu betonlaşmaya pek ses çıkarmaz olmuşlar. TV’de bu yapıların tabiatı kurtardığını, peribacalarıyla adeta bir nefes alıp vermeyi sağladığı gibi dâhiyane yorumlar yapan eski ve yeni belediye reislerini de dinledik. Mahzurları da olsa sosyal medya bu gibi durumlarda çok yararlı olan bir platform. Yörenin sakinleri birbirlerinin bu gibi yaptığı işlere pek ses çıkarmazken yurdun dört bucağından protesto sesleri yükseldi ve Sayın Bakan’ın isabetli kararı ve emriyle bu gibi inşaatlar yıkılmaya başladı. İnşallah arkası gelir.
Haberin Devamı
Peugeot 408'in göz alıcı tasarımına karşı koymak hiç kolay olmayacak.
Peugeot
Pandora’da Sevgililer Günü Sürprizi
Pandora
by Taboola
1970’TEKİ GİBİ DEĞİL
Dünyanın hiçbir yerinde bir bölgeyi beslemeye başlayan turizm gibi endüstrinin dayandığı bitki örtüsü veya panorama, tabii ve tarihi kalıntılar ve görünümler yok edilmez, çünkü arkası geliverir. Size açık söyleyeyim: Göreme ve Kapadokya denen vadi halen güzel ama 1970’lerdeki gibi değil artık... Eski ve dolma yakışıksız yapılar çıkmaya başladı. Böyle giderse ömrü çok uzun olmaz. Memleketimizde sözde sit alanlarının ve tabii kalıntı mıntıkalarının kaderi bu, bunu değiştirmeliyiz.
YIKILIP DÜZENLENSİN
Mesela büyükşehirlerde hiç değilse eski tarihi merkez dokunun korunması lazım. İstanbul ve İzmir gibi ağır tahrip gören örnekler icabında tazminat verilerek yıkılmalı ve yeniden düzenlenmeli çünkü milyonluk şehirlerde (İstanbul 18 milyon, İzmir 5 milyon, Bursa da 2 milyona yakın) nefes alacak sahamız kalmadı. Ankara ve Eskişehir’de tarihi merkezi doku nispeten iyi korundu. İnsanların ruhen dinlenmesi ve maziye çekilerek bir nevi tecerrüde girebilmesi için bu alanların derhal düzenlenmesi lazım. Kaldı ki yıkımın söz konusu olduğu binaların da çoğu kaçak katlarla dolu. Sultanahmet bölgesinde Ayasofya’nın etrafındaki otellerden işe başlayınız, görürsünüz. Milyonlar verilerek satın alınan üç katlı bir binanın ne o şahsın özel ihtiyacını karşılamayacağı ne de o haliyle otel veya restoran yapılmayacağı çok açık, sahipleri kaçak kat yapımına güveniyor. Bu faslın artık bitmesi lazım.
Haberin Devamı
ÇEVREYE KÜSTAHLIK
İstanbul Belediyesi binası şehrin tarihi ve güzel mıntıkasına indirilmiş bir hançerdir. Çirkin bir binadır, 17 Ağustos depreminde de zaten tahrip görmüştü. Yeniden niye restore edildi ve o hapishane hücresi gibi kadrolarda neden belediye memurları çalışıyor, anlaşılır gibi değil. Bu yapı 20. yüzyıl mimarisinin bilgisizliği ve zevksizliğinin ürünüdür. Tarihi çevreye karşı bir küstahlıktır. Altında ve temelinde çok önemli tarihi kalıntıların bulunduğu gerçektir, yıkılması gerekir ve meydan yeniden düzenlenmelidir. Bütün İstanbul vilayetinde ormanlar dahil istediklerini yaptılar, bu sadece bu hükümetlerin ve belediyelerin değil 60 yıldan beri İstanbul’u yönetenlerin hepsinin suçudur, bari hiç değilse Suriçi İstanbul’unu sakinlerine bırakınız, yani İstanbul’un sahiplerine...
Haberin Devamı
BİR ÇIRPIDA OKUDUM
Mirasa sahip çıkalım
BASIN dünyamızda dış politika yazılarıyla temayüz etmiş yönetici ve yazarımızdır, coğrafya, tarih bilgisi kayda değerdir. Uluslararası ilişkileri tek taraflı değil çok taraflı olarak belgelerden ve vesikalardan tahkik etmede öncü olanlardandır. Bir sorunu bazı yabancı dil bilen üniversite hocası ve gazetecilerin aksine sadece büyükelçiliklerdeki diplomatlardan değil Dışişleri mensuplarından da tahkik etmeye önem verir. Bu nedenle ne resmi ağzın körü körüne temsilciliğini yapar ne de Türklerin her zaman haksız olduğunu peşinen kabul eden takımdandır.
KİM KİMDİR BİLGİLERİ
Mirasa sahip çıkalım
Doğrusu ‘Meraklısı İçin Entrikalar/Casuslar’ kitaplarını ele aldığım zaman bir çırpıda okudum. 20. yüzyılın tarihini hem Türkiye’deki ajanlar listesine baktığımızda İlyas Bazna gibi bir Arnavut asıllı sefaret çalışanından Almanya’daki açıkgöz bir göçmen işçinin gönüllü olarak Doğu Almanya’ya, ardından ABD’ye ve hatta BND’ye (Federal Almanya) ajanlık yapmasına kadar uzanan casusluk olayları ve siyasi entrikalar her iki kitapta da yer alıyor. Önemli kısmı da ismi geçenlerin okuyucuya tarihi çerçeve ve kim kimdir bilgileri içinde sunulması. Bu bakımdan okunması eğlenceli olmaktan öte, çok yararlı ve bilenlere dahi bilgileri tazeleten bir çalışma. Devlete ve ülkesine görevini yapanlar var, ruhundaki para ve heyecanı tatmin için Berlin’de Kırşehirli otomobil tamirci ustası gibi bu işe girenler de var. Hiç ummasanız hem NATO’ya karşı Doğu Almanya’ya hem bize hem de ABD’ye üçlü çalışan bir tipmiş. Richard Sorge gibi kimlik arayışıyla Nazi Almanyası’nın üst çevrelerinde yer tutup Sovyetler’e ajanlık yapanlar var. Richard Sorge’i Stalin çöpe atmış, Nikita Kruscev, Stalin’e karşı kampanyası sırasında onu vatan kahramanı ilan ediyor. Halbuki Sovyetler ve Japonya’nın İkinci Dünya Savaşı’ndaki duruşunu etkileyen bir istihbarat görevi yapan adam.
Mirasa sahip çıkalım
ÖĞRETEBİLEN ÇALIŞMA
İnsan tipleri istihbaratçılar arasında çok belirgindir ve istihbaratçıların hepsi aynı kuyunun suyundan değil. Murat Yetkin’in akıcı kaleminden çıkan bu iki cilt bilgileri bağlayıcı ve lisedeki gençten akademik dünyadaki tarihçiye kadar herkese bir şeyler öğretebilen bir çalışma.
Osmanlı'nın ağır yükü
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Osmanlı
Şubat 24, 2019 07:595dk okuma
Paylaş
Her ikisi de farklı mizaçtaydılar. İkisi de bilgili padişahlardı, sanatlardan anlarlardı. Ne var ki bu sanat zevkleri ve birikimleri birbiriyle kesişmeyen dallardaydı. Adeta Batı-Doğu kavgasına Türk toplumunun ve saltanat çevrelerinin başladığı bir dönemdir. Cem Sultan hazin hayatı ve dramatik sonu ile devletin dış politikasına ve maliyesine de ağır yük getirdi.
Haberin Devamı
Osmanlı tarihinin içinde en problemli ve hem uzman tarihçilerin hem de tarih meraklılarının “Şöyle olsaydı böyle olurdu”, “Olmasaydı iyi olurdu” gibi tarih yazımı dışı sorular ortaya attıkları devir Büyük Fatih Sultan Mehmed’den sonra oğulları Şehzade Cem Sultan ve İkinci Bayezid arasındaki taht kavgasıdır. Her ikisi de farklı mizaçtaydılar. İkisi de bilgili padişahlardı, sanatlardan anlarlardı. Ne var ki bu sanat zevkleri ve birikimleri birbiriyle kesişmeyen dallardaydı. Adeta Batı-Doğu kavgasına Türk toplumunun ve saltanat çevrelerinin başladığı bir dönemdir. Cem Sultan hazin hayatı ve dramatik sonu ile devletin dış politikasına ve maliyesine de ağır yük getirdi.
Osmanlının ağır yükü
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Balkan Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
by Taboola
KARDEŞ KATLİ MESELESİ
Bütün bunlara baktığınız zaman Osmanlı’nın bugünkü sözde çok tenkit ettiğimiz “kardeş katli” meselesinin pek de öyle kolay hüküm verilmeyecek bir sorun olduğunu görürüz. “Gökte bir güneş olduğu gibi Osmanlı saltanatında sadece bir hükümdar olabilir” diyen 16. yüzyıl seyyahı Salomon Schweigger’i haklı gösterecek manzara. Cem Sultan, büyük hükümdar Fatih Sultan Mehmed, Gebze sahrasında ordugâhında ruhunu teslim ettiğinde Karaman valisiydi. Fatih’in ölümünün Venedik’ten beslenen hekimin marifeti olduğu söyleniyor. Her halükârda ani ölümlerde saltanata karar verenler mevcut sadrazam ve vezirlerdir. Karamanlı Mehmed Paşa, divan üyeleri ve yandaş ulema Amasya’daki Şehzade Bayezid’e başsağlığını süratle ulaştırdılar. Cem Sultan da vefatı duymuştu. O da kendisini destekleyen ordu ve kapıkulu yeniçerilerle İstanbul’a yöneldi. Ne var ki Bayezid artık tahttaydı. Zaten o gelene kadar 11 yaşındaki oğlu şehzade Korkud naip ilan edilmişti. Görülmüş bir kurnazlık değildir ama devlet katında usulsüzlük ananeyi yaratmaya kâfi gelebilir. Elverir ki adil ve kanuna düşkün bir tepki ortaya çıkmaya...
Osmanlının ağır yükü
BABASININ MODELİYDİ
Haberin Devamı
Cem Sultan babasının modeli gibiydi. Dönemin şehzadeleri gibi Fars şiirine, kısmen Arap diline ve Batı dillerinden birine sahipti. Pinturicchio’nun Vatikan müzelerindeki ünlü kompozisyonunda Papalık sarayı mensupları arasında onun da yer aldığı görülüyor. Çarpıcı bir kişiliğin realist portresidir. Sultan Bayezid babası gibi bir aydın tipi değildi. Başka türlü ilginç kişilikti. Arapça ve Farsçanın üzerinde Çağatay edebiyatına yatkınlığı vardı. 15. asrın padişahlarını incelemek için Topkapı Sarayı’nın kütüphanesini tetkik yeter. İnsanlar okuduklarından anlaşılır. Cem Sultan’la Bayezid arasındaki taht kavgası Bursa İnegöl’de başladı. İlk savaşı Cem kazandı. Ne var ki Sultan Bayezid Rumeli’ye sığınmıştı. Ardından Bursa Yenişehir’de savaş devam etti, taktikler değişmişti. Devleti yöneten kadro Cem’i istemiyordu. Kaybetti, Mısır’a sığındı. Bir sonraki yıl savaş Konya’da tekrarlandı, Cem artık yeniliyordu. Tekrar Mısır’a sığınmak istedi, yollar tutulduğundan dönüş mümkün değildi.
Haberin Devamı
Huzurevi Fiyatları 2025 — Basit Terimlerle Açıklanan Detaylar
Visionary Echo
Tami ile Tam İstediğin Ödeme Şekline Sahip Ol!
Tami
by Taboola
KIYMETLİ BİR REHİN
Malta Şövalyeleri’nin elindeki Bodrum Kalesi’ne sığındı ve ardından Rodos’taki merkezde iltica talebinde bulundu. Şövalyelerin büyük üstadı Pierre d’Aubusson onu karşıladı ve hiç sıkılmadan Cem’i Papalığa devretti. Artık üstünden kazanç elde edilen kıymetli bir rehindi. Papa VIII. İnnocent ve onun ardından Rönesans’ın ahlaksızlığıyla ünlü VI. Aleksandr Borgia’sı yıllık rehin haracını aldılar, az para değil. Papalık Devleti’nin cari açıklarını Osmanlı önlüyordu. II. Bayezid’in dünya görüşü de, eli kolu bağlı mali durumu da durgun bir dönem yarattı. Endülüs’e müdahale edilemedi. Cem nihayet Fransa’ya verilmek zorunda kaldı. VIII. Şarl onu istemişti. Ne var ki eline geçen rehine bir müddet sonra öldü, zehirlenmişti. Zehir zanaatı suikastlar alanında ustaca kullanılan Rönesans İtalyası’nda zirvesini yaşıyordu.
25 ŞUBAT 1495
Haberin Devamı
Tamı tamına 524 yıl önceydi (25 Şubat 1495). O günden sonra saltanatın kendi hukuku yürümeye başladı. II. Bayezid yas ilan etti. Cem’in mumyalanmış naaşı dört yıl içinde Osmanlı’ya getirildi. Bursa’da defnedildi. Çocukları için aynı dönüşten söz edilemez. Bağnaz Katolik muhitte vaftiz edildiler ve de vaftiz edilen torunların bir kısmı Kanuni Sultan Süleyman’ın Rodos Kuşatması’nda şövalyeler arasında rehin ve tehdit unsuru olarak tutuluyordu. Kuşatma vira ile bittiği için herkes serbestçe kaleyi terk edip gemilere bindiği halde şövalyeler Cem’in soyuna bir ihanet daha gerçekleştirdiler, teslim ettiler. Tanassur eden Müslümanlar katledildi.
SEÇİMİ OLMAYAN ADET
Haberin Devamı
Osmanlı saltanatında kardeş katlinin bir canavarlık ve seçim meselesi olduğu iddia edilemez. Cem Sultan-Bayezid kavgası ve 15. asrın satvetini yaşarken Osmanlı’nın bu yüzden girdiği kapan uzun süren bir kâbustu. O yüzden daha iki asır kardeş katli devam eden ve seçimi olmayan bir âdet olarak benimsendi.
Osmanlının ağır yükü
ZAMANININ ÖNCÜSÜ
PROFESÖR Kemal Karpat 1923 yılının 15 Şubat’ında Romanya’da Türk topluluğunun bir üyesi olarak doğdu. Romenlere karşı bir karşıtlığı yoktu, bu ülkeyi ve insanlarını geçimli olarak tanımlardı. Ben kendisiyle çok yüz yüze konuşamadım. Yaşadığımız ülkeler uzak coğrafyadaydı. İstanbul Üniversitesi’nde hukuk okumuştu. Bu dal onu siyaset bilimine yöneltmiş, ardından Washington Üniversitesi’nden aldığı bursla bu dallarda yetişti ve New York Üniversitesi’nde doktorasını yaptı. Bir müddet Birleşmiş Milletler teşkilatında memurdu. Bu pasajı onun birkaç yıl evvel çıkan hatıratında okumak mümkün.
SAYISIZ KİTAP
ODTÜ’de hocalık yaptı, ben kursunu almadım. Bilkent Üniversitesi’nde de davetli profesördü. Harvard, Columbia gibi ünlü Amerikan üniversitelerinde ve Washington’da hocalık yaptı. Bildiğim kadarıyla Wisconsin’deydi ve bu üniversitede yerleşikti. ABD’de Türk öğrencilerin yetişmesine çok desteği olduğunu, bugün akademik çevrelerde bulunan bazılarının doktoralarını yönettiğini biliyorum. Tebliğ vermeyi, konferansları severdi. 100’ü aşkın makalesi vardır. Sayısız kitapları içinde en çok okunan ve benim de daha öğrenciyken okuduğum Türkiye’de demokrasinin tarihi üzerine yazdığı çok partili geçişi özetleyen çalışmadır. Bu zamanı için öncüydü.
96 YILLIK ÖMÜR
Sosyoloji ve yakın tarih üzerinde çeşitli dallara el atmıştır. Romanya gibi renkli bir ülkede doğup büyümesi onun Doğu Avrupa dillerini ve Fransızcayı benimsemesini de kolaylaştırdı. Bu vasfıyla literatürü de takip ederdi. Benim görebildiğim kadar ABD’deki Türk hocaların dışında Doğu Avrupa ülkeleriyle ve literatürüyle temas eden grubun içinde daha önemli bir yeri vardı. Neredeyse günü gününe olmak üzere 96 yıllık bir ömrü tamamlamış. Yarın İstanbul’da defnedileceği söyleniyor. Uzaktaki akademisyene Türkiye’nin aydınlarının yakın ilgi gösterdikleri görüldü.
.Halifelik
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Halifelik
Mart 03, 2019 07:593dk okuma
Paylaş
95 yıl önce, 1924’te 3 Mart günü çıkarılan kanun gereği hilafetin lağvı ve Osmanlı ailesi üyelerinin yurtdışına sürgünü yürürlüğe girdi.
Haberin Devamı
Abdülmecid Efendi son veliaht olarak mütareke döneminde padişahı açıkça tenkit etmek, İngilizlere uzak durmak ve Anadolu’ya sempatisini belirtmekle tanınmıştır. Saltanatın lağvedildiği 1 Kasım 1922 tarihinde TBMM iki fırkalı bir kanunla saltanat ve hilafeti birbirinden ayırarak saltanatı kaldırmıştır. Sultan Vahdeddin bu olaydan sonra dahi cuma selamlığına hem halife hem de padişah olarak çıkıyor. Bu olay üzerine 16 Kasım’da İhanet-i Vataniye ile TBMM tarafından suçlandırılıyor ve bu nedenle de 17 Kasım’da Malaya Zırhlısı’yla Türkiye’yi terk ediyor.
İSTEKLERİ BIKTIRDI
19 Kasım günü de TBMM Abdülmecid Efendi’yi yalnız halife olarak seçti. Bu, İslam tarihinde bir ilktir. 15 aydan fazla sürecek hilafeti sırasında Abdülmecid Efendi Batı dilleri arasında Almancayı Fransızca kadar iyi bilen, Arapça ve Farsçayı mükemmel bir edip, ressam, müzisyen bir kişilik olarak öne çıktı. Lakin saltanatın lağvını bir türlü kabul edememiş, hilafet ve saltanatın ayrılmasını da anlamamıştır. Bu ayrımı zaten başkalarının da fazla anladığı söylenemez. Gösterişli selamlık törenleri ve Ankara ile eskisinin aksine ihtilaflı konulara girişi, mali sıkıntıları için sürekli ek tahsisat talebi hoş karşılanmadı.
Halifelik
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
SÜRGÜNÜ TANIMADI
Netice itibariyle 3 Mart’ta çıkarılan hilafetin lağvı ve sürgün kanunuyla kendisi İstanbul valisi tarafından yüz yüze tebliğ edilen “24 saat içinde ülkeyi terk etmesi” kararına uymak zorunda kaldı. Kızı (Dürrüşehvar Sultan), oğlu (Şehzade Ömer Faruk), onların öğretmeni Keramettin Bey, kâtibi, iki eşi ile birlikte Sirkeci’ye değil Çatalca’ya götürülmüş, oradan hareket etmiştir. İsviçre vizeli tek yönlü pasaport, 2 bin sterlin tahsisatla sürgüne gidiyordu. Torunları, gelini ve Osmanlı Hanedanı’nın şehzade ve sultanlarının (prensesleri) sürgünü ise 15 gün kadar sonra gerçekleşti. Halife Abdülmecid İsviçre’de daha ilk günkü basın toplantısında kararı tanımadığını bildirdi. “Hükümsüzdür” dedi.
Haberin Devamı
ALEYHTE ÇALIŞMADI
Lakin 1944’te Paris’in Amerikalılar tarafından kurtarılması sırasında ikamet ettiği Boulogne Ormanı civarındaki evinde vefat edene kadar Türkiye aleyhinde bir dernek kurduğu, siyasi faaliyetlerde bulunduğu, muhtelif devletler ve gruplarla bu konuda işbirliğine giriştiği görülmedi. Bu, hanedanın olgun tutumudur ve Türkiye’yi her şeyin üstünde görmelerinden ileri gelir. Zor şartlar altında yaşayan ne halifenin ne diğer hiçbir üyenin Avrupa bankalarında serveti bulunmadığı açık. Hanedanın reisi olarak ailenin yaşamı ve üyelerinin üzerinde gerekli müdahaleleri de yapmıştır. Dış dünyada ülkenin ve Osmanlı ailesinin yüzünü kızartacak bir olay görülmemiştir. Aileye hâkim bir reisti. Sanatçı kişiliğiyle hürmet görmüştür. Aile içi çekişmelerde kendisini tenkit eden üyeler hatta muhalif tavır alanlar vardır. Birinci Cihan Harbi’nden sonraki hanedanların yıkımında tahtı terk eden bütün hükümdar sülaleleri içinde bu görülür.
Haberin Devamı
Pandora’da Sevgililer Günü Sürprizi
Pandora
Sürüşte yeni bir çağ
Jeep Türkiye
by Taboola
KALEME ALINIYOR
95 yıl geçti. Hilafet üzerinde ciddi ve aydınlatıcı tetkikler pek yok. Ansiklopedi maddeleri dışında müracaat edeceğimiz kaynak da bulunmuyor. Son olarak Murat Bardakçı’nın halife üzerinde yeni arşiv belgeleri bulduğunu, gerek kamusal kurumlardan gerek aile üyelerinden gelen bu bilginin onun değerlendirmesiyle bir toplu eserin kaleme alındığını duydum.
.Venedikli Türk dostu kaybettik
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Orta Avrupa
Mart 10, 2019 07:594dk okuma
Paylaş
Prof. Dr. Maria Pia Pedani son yıllarda Türkiye’de, İtalya’da ve başka yerlerdeki kongrelerde çok rastladığım bir meslektaştı.
Haberin Devamı
Yayın listesinden de görünüyor, üretkendi. En önemli kitaplarından biri Türkçede Türk Tarih Kurumu tarafından, “In Nome Del Gran Signore” yani “Padişah Adına” unvanıyla basıldı. Kitap İstanbul’un fethiyle Girit kuşatması arasında Venedik’e yollanan Osmanlı fermanlarının metin ve tahlillerini içeren çalışmasıdır. Osmanlı-Venedik tarihi üzerinde Türkiye’de Tayyib Gökbilgin, bilhassa hocamız Şerafettin Turan ve bizim kuşaktan Mahmut Şakiroğlu çok meşgul olmuştur. Memnuniyetle belirtelim ki İtalyan arşivlerine girmeye başlayan genç Türklerin sayısı artıyor.
Pedani (maalesef 66 yaşında geçtiğimiz hafta bu dünyadan ayrıldı) ölümüne kadar bu konuyla uğraşan ve İtalya’da uzun bir süre durgunluğa giren Osmanlı tetkiklerini dirilten hocadır.
Venedikli Türk dostu kaybettik
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Balkan Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
by Taboola
MUTFAĞI DA YAZMIŞTI
Denizcilik araştırmalarının vazgeçilemez üyesiydi. Beynelmilel komitelerde gerek İtalya’da gerek Türkiye’de çıkan dergilerde daima seçkin üyelerden biri olarak yer alırdı. Tarih Kurumu üyesi olduğu gibi Mülkiye Dergisi’nde bile makaleleri görülür. Birçok İtalyan aydını gibi çeşitli yönleri vardı. Mutfakla da, müzikle ve tiyatroyla da ilgilenmiş ve ürün vermiştir.
Sayısız eserleri İtalyanca ve İngilizce çıktı, Türkçeye de çevrilen “Doğu’nun Kapısı Venedik” gibi bir kitabı daha var. Bu arada Osmanlı mutfağıyla ilgili eser kaleme almayı da unutmamıştı. Bu güler yüzlü, yardımsever, talebeleriyle meslektaşlarını ayırt etmeyen asil ve âlicenap Venedikliyi hiçbir zaman unutmayacağız. Venedik’teki Türkoloji Enstitüsü, Türkiye’yi birçok farklı yönüyle tanıtmaya çalışan uzmanlardan oluşuyor. San Marco Cumhuriyeti’nin bu seçkin âlimi uzun zaman anılarımızda ve literatürde yaşayacak.
Venedikli Türk dostu kaybettik
DEĞİŞEN ORTA AVRUPA
ORTA Avrupa asıl Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra oldukça trajik görünümlere sahipti ve sosyal sınıflar arasındaki eşitsizliği tasfiyeye başladı. Macaristan’da Bela Kun’un sosyalist Sovyet devriminin Amiral Horthy tarafından bastırılması, Avusturya’da neo-Marksist sistemin tıkanması ve nihayet 12 Mart 1938’de Hitler Almanyası’nın Avusturya’yı işgal ve ilhakı yeni bir Orta Avrupa ortaya çıkardı. Bu sakat bir doğumdu. Çekya ise Avusturya İmparatorluğu’nun sanayileşmiş ve en gelişmiş bölgesi olduğundan demokratik bir rejimle komşu Slovakya ile birlikte Çekoslovakya olarak hayatına devam etti. Ne var ki orada da Hitler Almanyası’nın işgali ve Bohemya bölgesinin ilhakı ve ardından gelen Varşova rejimi dönemi eski Çekya’nın değişmesine neden oldu.
Haberin Devamı
Venedikli Türk dostu kaybettik
GÖRGÜSÜZ OPERA
1989’dan itibaren yeniden eski Avrupa düzeni içinde yer almaya çalışan Çekya ve Macaristan zorluklarla karşılaşmadı değiller. Bilhassa nüfusu yaşlı olan Macaristan 20 yıldır iktisadi bir gerileme ve buhran içinde yaşıyor. Ne var ki otoriter rejimlerin bazı ahvaldeki sert müdahaleleri durumu değiştirebiliyor. Çekoslovakya’nın sağlam iktisadi ve sınai yapısı onun Avrupa Birliği için ayrıcalıklı konumu itibariyle gelişmesine neden olduğu gibi Macaristan’ın yalpalamaları da şu sıralar artık durmuş görünüyor ve ülke kalkınıyor. Galiba hâlâ zor durumda olan Macaristan’dır. Son zamanlarda orada dahi gelişen turizm gaddar bir tedbir olmasına rağmen mülteci akımının önlenmesi ülkeyi normal bir hayata yaklaştırıyor. Orta Avrupa beş asırdır ortak bir kaderi yaşıyor. Ama bu ülkenin halkları içinde kültürel, dini farklılıklar, lisan birlikten çok ayrılığa sahiptir.
Haberin Devamı
Pandora’da Sevgililer Günü Sürprizi
Pandora
Sürüşte yeni bir çağ
Jeep Türkiye
by Taboola
Venedikli Türk dostu kaybettik
Dünyada gelir farklılığı gittikçe büyüyor. Hatta bu farklılık bütün tarihte görülmeyecek kadar trajik boyutlara ulaştı. Sonuç şudur: Zenginler çok zengin fakat bu geliri rafine ve iyi hesaplama yapılarak tüketmek ve yönetmek söz konusu değil. Mesela Viyana’nın geleneksel opera balosu gün geçtikçe daha çok görgüsüz gösterişçi tüketim manzaraları sergiliyor. Biraz da halkın eğlencesi olan Richard Lugner ünlü bir inşaat müteahhidi ve bu dengesiz tüketimin en tipik temsilcisi. Opera balosundaki partneri olarak daima ünlü mankenleri ve sinema dünyasının ünlü hatunlarını yüz binlerce Euro ücretle davet ediyor, farfara, şişirilmiş törenlerle karşılıyor. Şurası açık, orta sınıfların eridiği veya erimese bile kabuğuna çekilmek zorunda kaldığı çarpık iktisadi yapılanmalarda kültürel bir gerileme ve zevksizlik yaşanıyor. Orta ve üst orta sınıflar dengeli bir gösterişçi tüketimi yaşatırlar. Bunun aksi bir kaostur ve en çok ülkenin kültürel kurumları ve gelenekleri darbe yer. Prag ve Budapeşte’nin mimarisi yine eskisi gibi, hatta güzel restorasyonlar yapılıyor. Viyana’nın nüfusunda gençler lehine bir canlanma var. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra ihtiyar ve suratsız bir şehirdi. Artık bölgenin canlanan ve büyüyen bir metropolü. Hatta şehrin eski Yahudi gettosu bile bütün dünyadan gelen Yahudilerle şenlenmeye, zenginleşmeye başladı. Bazı şeyler ise geriliyor, yok oluyor.
YENİYETMELER
Haberin Devamı
Ünlü Burgtheater’da artık Avusturya’nın Prag Almancasının tatlı lehçesini duymak mümkün değil. Eski ağırbaşlı Viyanalı zenginlerin bilhassa üst orta sınıf zenginlerin yerini cavul cuvul gezinen yeniyetmeler alıyor. Bu bütün dünyada görülen yeni tatsız bir gelişme fakat bir şey çok mühim; bütün Orta Avrupa ülkeleri ve büyük şehirler temizlik ve nizamın hükmettiği yerler. Akdeniz dünyasına göre farklı durum da bu...
O MAAŞTAN HABERİM YOK
CAN Ataklı’yı tanımıyor değilim, o da beni tanır. Gazeteciler bazen tahkik etmeyi unutuyor. Kültür Turizm Bakanı’na bağlı bir danışman değilim, böyle bir statüm yok. Bahsedilen maaştan da haberim yok. Bakan Yardımcısı eksik olmasın beni sözlü olarak kendiliğinden danışman tayin etmiş bulunuyor. Bu yürürlükte olan bir kurum değil. 70 yaşını geçen insanların hiçbir şekilde devlet hizmetinde bulunması mümkün değil. Ayrıca Kültür Bakanı’nın danışmanı da Cumhurbaşkanı’nın müşaviri olamaz. Bu maaşlı makamı nasıl çıkarıyorsunuz? Önce öğrenip sonra yazmalıyız derim. Dediğiniz sorun hakkında ben sizden evvel Hürriyet’te yazı yazdım. Geçen haftaki yazımı okuyabilirsiniz. Maalesef daha çok açığa çıkması gereken hususlar var. Proje yapacak olan firmalar henüz açıklama dahi yapmadılar. İş muğlak ve hoş görünmüyor. Gazeteci olarak onların takibini yapmanızı tavsiye ederim.
Haberin Devamı
Son gün Can’ın bu konudaki uzlaştırıcı yazısından haberdar oldum. Sağ olsun
Türkler ve Ermeniler için büyük kayıp
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Mesrob Mutafyan
Mart 17, 2019 07:595dk okuma
Paylaş
Gerçekçi ve Türkiye’nin varlığının Türkiye Ermenilerinin varlığı için önemli olduğunu anlayan bir aydındı. 10 sene evvel gelen hastalığının bu ruhaniyi erken çağda yakalayarak hafıza kaybına götürmesi ve fiilen cemiyet hayatının dışına itelemesi hem Ermeni toplumu hem de bütün Türkiye için bir kayıptı.
Haberin Devamı
8 MART günü Türkiye Ermenilerinin 84. Patriği Mesrob Mutafyan’ın vefat ettiği ilan edildi. Benim bildiğim kadarıyla Türkiye Ermenilerinin tarihi içinde uzun Sultan Hamid devrinde kalabalık Ermeni toplumuna ruhani reislik yapan Patrik Ormanyan’dan sonra Mutafyan akademik yönden ilginç bir kişilikti. Patrik Ormanyan Ermeni Katolik bir aile içinde doğmasına ve Ermeni Katolik kisveti giymesine rağmen Papa II. Pius’un “infallibilite” yani Papa’nın yanılmazlık doktrinine itiraz ederek kiliseden ayrılanlardandı. Batı dünyası ve kültürüyle çok yakın ilişkisi vardı. Aydın ve bilgili genç rahip ananevi Ermeni Kilisesi’ne geçti ve kısa zamanda patrikliğe yükseldi. Osmanlı İmparatorluğu’nun selameti için devletle ilişkilerde klasik yolu takip etmiştir.
Haberin Devamı
Vizesiz Balkan Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
Türkler ve Ermeniler için büyük kayıp
LAİKLİĞE SAYGILIYDI
Geçtiğimiz hafta aramızdan ayrılan Mesrob Mutafyan, 1956 yılında İstanbul’da doğdu; varlıklı bir ailenin çocuğuydu. Geleneksel olarak semtindeki Ermeni okulunu, ardından hemen British High School denen Nişantaşı’ndaki İngiliz Erkek Lisesi’ni bitirdi. Almanya’da ve ABD’de tahsiline devam etti. İngilizcesinin mükemmel olduğunu, Almancasının da iyi olduğunu biliyorum. Hatta bir ara Boğaziçi’nde bile okumuş olduğunu zannediyorum. Sosyoloji ve felsefedeki lisansından sonra galiba o yıllarda rahip olmaya karar verdi. Hayata bağlı bir gencin bu dönüşümü ilginçtir. Mutafyan veya ruhani kisvetiyle Mesrob Srpazan, Türkiye’nin laiklik ilkelerine her zaman saygı duymayı bilen Ermeni Ortodoks ruhani lideriydi.
İBRANCA DA BİLİYORDU
Ömrünün 21. yılında rahip olarak takdis edildi. Kudüs Üniversitesi’nde Kitab-ı Mukaddes arkeolojisi ve teoloji gibi dallarda derinleşti. İbranca da biliyordu. Hatta bazı hususi notlarını İbran harfleriyle eski Ermenice veya aksine Ermeni harfleriyle İbranca tuttuğu söylenirdi ki böyle bir deneyimi bana gösterdi. Cemaati vaazlarını çok tutardı. Batı Ermenicesi denen lehçeyi çok güzel bir şekilde kullandığı ve bunu anadili Ermenice olanlardan çok yabancıların takdir edeceği açıktı; konuşması ve tınısı güzeldi.
Haberin Devamı
Batılıların “scholar bishop” dediği bilgin ruhanilerdendi. Patrikliği aşağı yukarı bir yıllık bir süre içinde kesinleşti. Hatta bir ara siyasi bir münakaşa konusu oldu. Oysaki gerçekçi ve Türkiye’nin varlığının Türkiye Ermenilerinin varlığı için önemli olduğunu anlayan bir aydındı.
HASTALIK YAKALADI
10 sene evvel gelen hastalığının bu ruhaniyi erken çağda yakalayarak hafıza kaybına götürmesi ve fiilen cemiyet hayatının dışına itelemesi hem Ermeni toplumu hem de bütün Türkiye için bir kayıptı. Meseleleri mantık süzgecinden geçiren, dünyayı bilen, realist yaklaşımla mütalaaya alan bir patrikti. Sanırım bu özellikleriyle herkes tarafından sık sık hatırlanacaktır.
Haberin Devamı
Pandora’da Sevgililer Günü Sürprizi
Pandora
Güncelleme, Yedekleme Maliyetlerinden Kurtulun
DİA Yazılım
by Taboola
MEMLEKETİN KAZANCI
Böyle renkli ve aydın kişiliklerin Lozan cemaatlerinin başına gelmesi memleket için bir kazançtır. Gerilimi değil uzlaşmayı, birlikte var olmayı sağlayacak önderlerdendi. Patrik her şeyden önce hem Batı dillerini hem ana kültürünü hem Türkçeyi iyi bilen bir tarihçi ve sosyal bilimciydi. Her cemaatin içinde böyle din adamlarının ve din görevlilerinin artması olumlu sonuçlar yaratır.
Türkler ve Ermeniler için büyük kayıp
ÇANAKKALE ZAFERİ
18 Mart 1915’in 104. yılı. Çanakkale’ye ilk saldırı 1914’ün sonlarında oldu ama Gelibolu Yarımadası değil Çanakkale hedeflenmişti. Saldıranların ciddi bir hazırlığı olmadığı açıktı. Savunma da henüz bu büyük savaş için tamamlanmış değildi. 1915’te ise Müttefiklerin Gelibolu Yarımadası’nı, Boğaz’ın batı yakasını hedeflediği açıktır. Donanma Birinci Lordu (Bahriye Nazırı) Churchill’in gösterdiği hedef ve savaş kabinesine tasdik ettirdiği politika Boğazlar’dan geçerek başkenti bombalamak ve ele geçirmekti. Bu plandan o kadar emindi ki tamamen Boğazlar vaadiyle yanına aldığı Rusya’yı bir müddet sonra bir kenara itelemek zorunda olduğunu Rusya Dışişleri Bakanı Sazonov’un diplomasisi ve Rus Dışişleri sezdi, arada müthiş bir gerilim ve Rusya’nın harpten çekilme tehdidi söz konusu oldu.
Haberin Devamı
MÜTHİŞ DONANMA
Churchill daha sonra Sazonov’u ikna etti. Çanakkale önlerine gelen donanmanın gücü, dönemi için müthişti. Queen Elizabeth gibi büyük bir yüzen kale Britanya donanmasının diğer gemileri ve Fransızlar tarafından destekleniyordu.
18 Mart günü Kraliyet Donanması’na bağlı Queen Elizabeth, Lord Nelson, Inflexible ve Agamemnon ön safta yer aldılar. Britanyalıların Gelibolu’yu topa tutmalarının ardından hedefin tahrip edildiğine inanıldı ki Fransız gemileri Suffren, Bouvet, Charlemagne ve Gaulois ilerlediler. İşte o zaman Gelibolu savunmasının sanıldığı gibi tükenmediği görüldü. Daha ilk imtihanda Müttefik Filo, Ocean, Irresistible ve Bouvet gibi mühim gemilerini yitirirmiş, Inflexible, Gaulois, Suffren ve Agamemnon ağır yara alarak muharebe edemez hale gelmişti.
Haberin Devamı
NUSRAT’IN ROLÜ
Çanakkale’nin geçilmezliği Britanya yetkilileri tarafından ifade edildi. Hiç şüphesiz ki Türk bahriyesinin düşman gemilerini, İtilaf Devletleri’nin temizlediklerini sandıkları mayınlarla batırması büyük rol oynamıştır. Nusrat, donanmanın bu harpteki ilk başarılı savunmasını teşkil eder. Nusrat’ın komutanının Alman üsteğmen olduğu ise hem Almanların hem İtilaf Devletleri’nin hoşuna gidecek bir efsanedir.
Şüphesiz ki Çanakkale savunmasının bu zaferini bütünüyle donanmanın mayın döşemesine bağlayamayız. Asıl vurucu darbe Gelibolu Yarımadası’nın savunmasından oldu ve artık Boğaz’ı denizden geçmenin mümkün olmadığı anlaşıldı. İstanbul o tarihte sanıldığı kadar kolayca ellerine geçseydi savaş büyük ölçüde erken bitebilirdi. Britanya İmparatorluğu’nun daha dört yıl Ortadoğu’da Türk ordularıyla çarpışmasına bir gerek kalmazdı. Çanakkale savunması bu kara kaderi ortadan kaldırdı.
YORGUN GALİP
Gelibolu’nun üstüne bir de Kût’ül-Amâre Zaferi, Britanya orduları fakat bilhassa İngiliz kamuoyu için çok çarpıcı oldu. Birinci Cihan Harbi donanma savaşı sayılmıyor. İngiltere’nin üstünlüğü devam etti fakat Gelibolu’daki yenilgi Britanya donanması için iyi bir sınav değildi. İngiltere dört sene sonra elbette ki Boğazlar’ı geçerek İstanbul önünde demirledi, lakin bu artık yorgun ve erimiş bir savaş galibiydi. Örgütlenen ve kendini toparlayabilen yeni Türkiye karşısında bu ülkede tutunma şansları hiç kalmamıştı.
Winston Churchill’in siyasi hayatındaki başarısızlık Çanakkale Zaferi’dir. Bu aynı zamanda Mondros’taki şiddet ve acımasızlığının da nedeni oldu ama Türkiye’nin yeni bir döneme Mondros’un sonunda gireceği çok açıktır. Bu bir aydınlık, yeni dönem olacaktır.
TAVSİYE
BİRİNCİ Cihan Harbi’ne Türkiye hayallerle girmedi, girmek zorunda kaldı. Birbirinden uzak cephelerde süren savaşımız ağır insan kaybına sebep oldu. Osmanlı İmparatorluğu 1914’te Almanya’nın müttefiki olarak Birinci Dünya Savaşı’na girdiğinde, Hariciye Nazırı (Dışişleri Bakanı)
ve Sadrazam olan Said Halim Paşa’nın uzun yıllar sonra Türkçeye çevrilen hatıratında (“Osmanlı İmparatorluğu ve Dünya Savaşı”) Türkiye’nin Cihan Harbi’ne giriş koşulları açıkça tartışılıyor.
Definecilik tarihi afet
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Define
Mart 24, 2019 07:595dk okuma
Paylaş
Definecilik kültür coğrafyamızı tahripten kurtarmak için süratle ve şiddetle itlaf edilmesi gereken bir hastalıktır. Bu konuda kanunların tatbiki yeter. Yeter ki vatandaş uyanık olsun, yanı başındaki mezarlığa, cami haziresine, harabeye sahip olsun, kanun ve idare adamları da bir zahmet biraz terlesin ve koşuşsunlar.
Haberin Devamı
TÜRKİYE’de kumarbazlık zaman zaman felaket halinde alarma geçilen kumarhaneler veya gizli barbut atılan köşelerden çok görünmeyen bir heyuladır; karanlık bir bilgisizliğin ve boşluğun hâkim olduğu Anadolu kasabaları ve gençliğe eğitim veremeyen büyük şehirlerin aile hayatını da silip süpüren bu facianın adı defineciliktir. Girişimci nitelikleri olmayan küçük zanaatlar ve üreticilik dalında beceri edinememiş veya başarı gösterememiş adamlar bütün gün otururlar define ve gömü altınlardan bahsederler. Maalesef dünya tarihinin en zengin eserlerini yeraltında ve yerüstünde barındıran küçük Asya kıtası yani Türkiyemiz bu hayalperestlerin cirit attıkları bir ambar gibidir.
Definecilik tarihi afet
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Balkan Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
by Taboola
ALBAYIN HARİTASI!
İşin garibi imparatorluklar dahil küçük Asya’yı bütünüyle bir arada tutan ülke de tarihte sadece Osmanlı ve Türkiye olmuştur. Hayalperest insanların görünmez avcıları vardır. Mesela bir gün birisi adamakıllı cahil ve ahmak kılığında bu işe meraklı falanca abinin karşısına çıkar; “Abi, Genelkurmay’dan bir albay bir harita gösterdi. Adam fırsat arıyor, biz üstüne düşünce ürktü, haritayı bize satıp kaçmayı düşündü. Bende bugün kendisiyle buluşacağım” der. Falanca abi, ihbarcı delikanlı bir müddet sonra bitpazarından satın alınmış battal bir üniforma giyen subay kılığında biriyle görünür, civara ait sözde sarartılmış bir haritayı acele elden çıkarıp defineciye ilk kazık atılır. Bir daha o albayı gören olmaz.
Definecilik tarihi afet
GERİ DÖNEMEYENLER
Kazı heyeti yola düzülür. Uzun uğraşlardan sonra meyus meyus dönülür. Her vakitte dönülmez, bazı ahvalde kazı heyetini daha çok aşka getirmek için bazı dolandırıcıların kazı alanının bir köşesine öylesine gömdükleri bir avuç altın buldurulur ki kazı devam etsin. Fakat genelde bu arada kanlı cinayetle sonuçlanan kavgalar da olur. Bazı definecilerin bir daha dönmediği biliniyor. Başarısız seferlerden sonra hayalperestler yeni bir sefere daha hazırlanırlar. Elde avuçtaki arsalar, babadan dededen kalma evler satılır. Aile perişan olur. Yıkıma uğramış insanlar, çilekeş Türkiye’nin panoramasını zedeleyecek tarihi harabelerin altını üstüne getirecek muzır kazılar yaparlar. En çok da dinamite başvurulur. Eski eser kaçakçılarının da destekleriyle bu kazıların hedefi ne sadece eski Yunan’dır ne Hititler’dir ne Yunan-Roma veya Bizans’tır, hatta Selçuklu eserleridir.
Haberin Devamı
Definecilik tarihi afet
İTLAFLIK HASTALIK
Gençliğimden beri uçurulan bir Selçuklu türbesinde parça parça olmuş bir prenses mumyası veya müteahhitlerin lakayt tahribatına paralel olarak soyguncuların tahribatına uğramış, ortada sadece kemikleri kalan Selçuklu sultanları gibi facialar da bu bütündendir. Definecilik kültür coğrafyamızı tahripten kurtarmak için süratle ve şiddetle itlaf edilmesi gereken bir hastalıktır. Bu konuda kanunların tatbiki yeter. Yeter ki vatandaş uyanık olsun, yanı başındaki mezarlığa, cami haziresine, harabeye sahip olsun, kanun ve idare adamları da bir zahmet biraz terlesin ve koşuşsunlar.
Definecilik tarihi afet
SELAMLIYORUM
GEÇEN hafta maalesef katılamadığım mütevazı ama çok önemli bir tören vardı. Kendisi bu unvandan pek hoşlanmasa da herkesin “şeyhül müverrihin” (tarihçilerin şeyhi) dediği Cahit Kayra üstadın 102. yaş günü kutlandı. Moda Tarihçi Kitabevi’ndeki toplantıda herkes vardı. 90’ında eser veren sanatçılar vardır, Tiziano gibi; mimarlar vardır, Koca Sinan Ağa gibi. Başka tarihçiler de vardır. En başta hocamız Halil İnalcık gibi. Ama Cahit Kayra rekor kırdı. Bu yıl dahi basılan kitabı var.
Haberin Devamı
Peugeot 408'in göz alıcı tasarımına karşı koymak hiç kolay olmayacak.
Peugeot
Sevgililer Günü Sürprizi
Pandora
by Taboola
MUHTEŞEM ESERLER
İstanbul üzerine yazdığı ve yorumladığı birbirinden değerli eserler şöyle: “İstanbul Haritaları”, “İstanbul’un Yokuş ve Merdivenleri”, Bostancıbaşı defterlerine dayanan “İkinci Mahmud’un İstanbul’u”, “Kandilli-Vaniköy-Çengelköy / Mekânlar ve Zamanlar” (Erol Üyepazarcı ile birlikte), “Bebek”. Bunlardan başka tarihi çevirileri var: “Letaif-i Enderun”, “Büyük Efendi’nin Sarayı”, “Direktör Ali Bey’in Bağdat Seyahatnamesi”, “Hoşça Kal Trabzon”. Geçtiğimiz yıl bile iktisat üzerine kitapları çıktı. Zamanımızın renkli yazarlarındandır. Öyküleri, anıları, gezi notları, hatta “Dünya Erkekleri Birleşiniz” gibi bir mizah denemesi de var.
İLKELİ BAKANLARDAN
Haberin Devamı
1938 yılında Mekteb-i Mülkiye’den mezun oldu. Okulun İstanbul’dan Ankara’ya taşınmasını yaşayan öğrencilerden. Mezuniyetten sonra Maliye Bakanlığı’na girdi. Müfettişti. Genç müfettiş Varlık Vergisi’nin çıkarılması ve tatbiki sırasında üst kurulun raportör üyesiydi. Varlık Vergisi üzerine yazdığı kitabın okunması gerekir. 1973’te milletvekili ve Bayındırlık Bakanı’ydı. Cumhuriyet’in en ilkeli bakanlarındandır, bunu gözlediğimden dolayı rahatlıkla söyleyebiliyorum. Sağlıklıdır, sağlığıyla övünmez.
İFTİHARLIK YAZAR
Şartları istismar etmez. Kimseye yük olmadan yaşamını sürdürebileceği mekân ve zamanları iyi kollar. Cahit Bey Cumhuriyet’in iftihar edeceği bir yazar, modern Türkiye’nin düşüncesini üstlenen ve götüren nadir aydınlardan biri. Prensiplerine ve dünya görüşüne sadık, dostluğa sadakati de derin. Cahit Kayra’nın verimli, uzun ömrünün herkese örnek olmasını diliyorum ve gelecek yaş gününde aynı yerde bulunmak dileğiyle onu selamlıyorum.
Haberin Devamı
Definecilik tarihi afet
ÇANAKKALE’Yİ LEKELEMEYE ÇALIŞIYOR
STAR gazetesinde bir yazar (Selahaddin E. Çakırgil) Çanakkale Savaşı’ndan söz ediyor. Bendenize de dil uzatıyor ama o mühim değil, bu tip yazılara cevap vermiyorum. Mustafa Kemal Paşa’yı “M.K.” rumuzuyla zikrediyor. Başkası da ona benzer şekilde zikretse ne olur? Bay Selahaddin’in asıl cevheri şu: Çanakkale, Alman komutanlarla İngiliz komutanların arasındaki yarış ve mücadeleymiş. Kazım Karabekir, Mustafa Kemal, Cevat Paşa ve hele Balkan Savaşı’nın Yanya müdafii kahraman komutan Esad Paşa, ki Alman ordusundaki ölçüler içinde de tahsili ve bilgisi itibariyle birinci sınıf bir Prusya generali olarak kabul edilebilir, kendisinden şüphesiz çok daha değersiz (ama en azından Türklere karşı hakkını teslim eden dürüst bir komutan, hem de yeni türeyen sözde Türk yazarlardan daha fazla) Liman von Sanders’in maalesef komutası altındaydı. O zamanın İngiltere’sinin ve Almanya’sının bu tip sahte propagandasını bugün bizim art niyetliler tekrarlıyor.
İLKEL BİR TÜRK DÜŞMANLIĞI
Bay Selahaddin’in Çanakkale yorumu belirli zümrenin Türklerin tarihine, kahramanlarına nasıl baktıklarını gösteriyor. Şuuraltı sorunları da zaten bu; Türk tarihinin ve kimliğinin mihenk noktalarına edepsizce bir taarruzla tahripkâr ve ilkel bir Türk düşmanlığı yapıyorlar. Sadece okuyucuların ve gençlerin dikkatine arz ediyorum. Daha önceden fesli çılgının mütarekedeki İngiliz ve Yunan işgali için yazdıklarına da dikkatinizi çekerim.
.Diplomatik başarı
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Osmanlı Devleti
Mart 31, 2019 07:595dk okuma
Paylaş
Kırım Savaşı’nı bir diplomatik başarı olarak değerlendirmek durumundayız. Osmanlı İmparatorluğu’nun diplomatları ve ordusu Rusya’yı 21 yıl için durdurmuşlardır. Bu süre, 19. asırda çok önemli bir süredir. Bu süre içerisinde Osmanlı askeri teşkilatı da daha büyük atılımlarla savunmasını geliştirebildi, bilhassa kurmay sınıfını iyi yetiştirebildi.
Haberin Devamı
30 Mart 1856 tarihinde Paris Antlaşması imzalandı. Bu antlaşma Osmanlı tarihinin önemli bir dönüm noktasıdır. Maalesef 1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında Ayastefanos Antlaşması’nı reddetmek konusunda sözde arkasında durulmuş ve Osmanlı İmparatorluğu’nun toprak bütünlüğü Paris’te garanti edildiği için Berlin’de bir kongre daha toplanmıştı. Hepimiz hatırlayacağız; Ayastefanos Osmanlılardan Bulgaristan lehine önemli toprak ilhakı öngördüğü halde Berlin’de bu tip kopmalar otonom Bulgar Prensliği veya Bosna-Hersek’te Avusturya işgali, Kıbrıs’ta Britanya işgali gibi ek statülerle Osmanlı’nın Balkanlar’daki toprak bütünlüğü bir hayli korunmuştu. 1912’den itibaren Avrupa devletlerinin Paris Antlaşması’nda öngörülen Osmanlı İmparatorluğu’nun toprak bütünlüğünü koruma ve bunun gereği olan bir Avrupa Uyumu (Concert of Europe) statüsünü ise artık korumadığı görülmektedir.
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
İKİNCİ DERECEDEYDİK
1848-49 mülteci olayları yani Polonyalı ve Macar asker ve sivil mültecilerin ilticacıların topraklarımıza sığınması ve ardından Kudüs’te Beytüllahim Kilisesi’nde başlayan Hıristiyan kiliseler arasındaki kavganın, Fransa ve Rusya tarafından büyültülmesi üzerine, Devlet-i Aliyye, Rusya ile harbe girdi. Şurası bir gerçek, Kırım Savaşı’nda İngiltere ve Fransa büyük bir güç gösterisinde bulundular ama aynı zamanda da savaşa çok aktif olarak katıldılar ve büyük can kaybı verdiler. Yeni kurulan İtalya krallığı (Piemonte) beynelmilel bir olayın dışında kalmamak ve yakın gelecekteki İtalyan birliğinde güçlü konuma girmek için savaşa bir ölçekte katıldı. Osmanlı İmparatorluğu ise modern ordusunu henüz kurmaktaydı fakat askeri ıslahatın ordunun nizamını sağladığı bize iltica eden Polonyalı Macar subayların fevkalade yararlı işler gördüğü bu savaşta anlaşıldı. Savaşın yükünü çekmekte biz ikinci derecedeydik.
Diplomatik başarı
ACIMASIZ ÇATIŞMALAR
Bununla birlikte ordunun cesareti ve yeni düzene intibakı herkesin takdirini kazandı. Kırım Savaşı harp düzeninin değiştiğini gösteren acımasız bir çatışmalar bütünüydü. Buhar kuvvetini demiryollarına uyduramayan Rusya savunmada epey güçlük çekti. Asker sevkıyatında üstün konumda olan Fransa ve İngiltere ise maalesef savaşta sağlık konusunda zorluklarla karşı karşıyaydılar. İlk düzenli sağlık hizmetini veren hastane Selimiye Kışlası’dır. Fakat muharebe alanından çok uzaktaydı. Can kaybı yüksektir. Tıpkı Solferino (Avusturya-İtalya ve Fransa arası) Savaşı’nda olduğu gibi Kırım Savaşı da modern Kızılhaç’ın ve sahadaki sağlık hizmetlerinin gelişmesine neden olan savaşlar bütünündendi. Kırım Savaşı’yla İstanbul ahalisi asırların getirdiği sert bölünmede bir yumuşama yaşadı. Ne de olsa Rusya’ya karşı savaşa giden gençler Hıristiyan dünyasındandı ve çetin bir savaşa gidiyorlardı.
Haberin Devamı
GÖÇE ZORLANANLAR
Paris Antlaşması’nda Osmanlı Devleti, Müslüman devletin gayrimüslimlere verdiği hakları kendisinin üstlendiğini bunun Avrupa Uyumu’nun (Concert of Europe) himayesine verilemeyeceğini belirtti. Bu nedenle Tanzimat Fermanı’nın getirdiği hükümler ve uygulamaları daha da pekiştiren bir Islahat Fermanı 1856 yılında çıkarıldı. Muharebeye katılmayan fakat Rusya’yı tehdit eden Avusturya İmparatorluğu bu savaşta Rusya’nın Balkan ilhakını önleyen önemli tedbirlerde müttefikleri destekledi. Kars, Silistre ve Tuna limanları bizde kaldı. Hepsi de kahramanca savunulmuştu. Bu bölgeye, Kırım Savaşı sırasındaki müttefik yardımları dolayısıyla baskı altına giren Kırım’ın Müslüman ve Yahudileri ve Kafkasya halkları müteakip 2-3 yılın içinde Rusya’dan göçe zorlanınca iskân edildiler.
Haberin Devamı
Sevgililer Günü Sürprizi
Pandora
Yeni Peugeot 2008
Peugeot
by Taboola
RUSYA’YI DURDURDULAR
Kırım Savaşı’nı bir diplomatik başarı olarak değerlendirmek durumundayız. Osmanlı İmparatorluğu’nun diplomatları ve ordusu Rusya’yı 21 yıl için durdurmuşlarıdır. Bu süre, 19. asırda çok önemli bir süredir. Bu süre içerisinde Osmanlı askeri teşkilatı da daha büyük atılımlarla savunmasını geliştirebildi, bilhassa kurmay sınıfını iyi yetiştirebildi. 19. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı dünyası Avrupa büyük devletleri arasındaki yerini hukuken tescil etmiştir, daha doğrusu muhafaza etmiştir çünkü büyük devletlerin durumu buydu. “Büyük devletler” büyükelçi teati eden, bazı önemli görüşmeler, büyük konferanslar düzenleyen devletlerdi. İngiltere büyüklerin en büyüğüydü. Ama her istediği yapılacak demek değildi. Nitekim Paris Konferansı sırasında Çerkezistan’a yani Kuzey Kafkasya’ya bağımsızlık verdirme çabalarını sadece Osmanlı delegasyonu destekledi, öbürleri toptan önledi veya ilgi göstermedi. Rusya bu savaştan adamakıllı kayıplar vererek çıktı. I. Nikolay’ın ölümüyle II. Aleksandr Rusya’da iç reformlara girme ihtiyacı hissetti. Olaylar Rusya’yı ve Osmanlı İmparatorluğu’nu 21 yıl sonra (1877) ikinci bir savaşa doğru götürecektir.
Haberin Devamı
OSMANLI’YI YOK ETMEDEN BİZANS’I YOK EDEMEZSİN
TÜRKİYE’de modern çevrelerde Bizans mirasının bilinçli olarak tahrip edildiğinden söz edilir. Ne var ki genelde Bizans katmanının tahribinden önce daha üstte bulunan Osmanlı katmanının yok edilmesi gerekir. Son olay bunun ibretamiz bir örneğidir. Eyüp Sultan’ın karşısındaki 15. asır Osmanlı hamamının kalıntılarına kepçe daldırıldı. Buna izin veren 1 Numaralı Kültür Varlıkları Koruma Kurulu’nun başkanı Mergül Kotil’dir. Üyelerin içinde muhalefet şerhi koyan var mı bilmiyoruz. Karar gülünç: “Yerinde korunması mümkün değil”miş. Allah’tan son anda Emine Çaykara ve Ömer Erbil’in hazin olaydan haberdar olması ve sosyal medyada paylaşmalarıyla bakanlık duruma el koydu ve faaliyeti durdurdu. Bizans döneminden kalan bir esere zarar vermek için önce üstündeki Osmanlı’yı götürmek lazım. Sağa sola rant gözüyle bakanların her iki dönemle de fazla ilgisi ve sevgisi olamaz, aman milletimiz uyanık olsun.
Haberin Devamı
Diplomatik başarı
TOPKAPI SARAYI'NIN 100. YILI
3 Nisan 1924’te Topkapı Sarayı, Maarif Vekâleti’ne bağlı bir müze haline getirildi. Müdürlüğüne Halil Ethem Bey’in asistanı olan Arkeoloji Müzesi’nden Tahsin Öz Bey getirilmiştir. İlk müdürümüzdür. Hizmetleriyle ve dürüstlüğüyle anıyoruz. Benim de çok küçükken hatırladığım bir Enderun cücesi (Bahri Efendi), harem halkından olduğu anlaşılan (Nadir Ağa) ve bir kalfa hanım da gösteriyor ki müzemizin ilk müdürü saraydan gelenlerle çalışmak şansına kavuştu. Çünkü o personelin iş bildikleri açıktı. Bu geçiş dönemi için yararlıdır.
HEPSİNE BAŞARILAR
Müzemiz içindeki her memurun ve müdürün ismini belirtmeye yer yetmez. Ama Darphane denen bölüm müzeden alındığı zaman derdinden hastalanan Ahmet Menteş, eski yazmalar dünyasında unutulmaz yeri olan Dr. Filiz Çağman, Türkiye’nin maşrıkı âzamı ve genel müdürken buraya kendini müdür olarak tayin ettiren Hayrullah Örs, Askeri Müze Müdürlüğü’nü de birlikte deruhte eden Halûk Şehsuvaroğlu gibi muhterem insanlar; Ülkü Altındağ, Nigar Anafarta, Zeren Tanındı, Banu Mahir, Hülya Tezcan ve elan görevde olan Sevgi Diker gibi arşiv müdürlerimiz, ismini sayamadığım nice dostlar vardır. Hazin bir olayın dışında müze dürüst insanların yatağı oldu. Bugünkü müdire de artık eski memurlarından sayılır. Hepsine başarılar diliyoruz. Müzenin Milli Saraylar’ın içine alınması isabetli bir karardır çünkü Topkapı tek başına bütün milli saraylardan daha zengin ve önemli bir makamdır. Kültür Bakanlığı’yla bağının bir an evvel düzenlenmesi, daha doğrusu koparılması müzenin işlemesi bakımından salimdir, alınan kararlara uyulması gerekir.
Bugün bunu niçin vurguluyoruz, 30 Nisan 2024 Topkapı’nın müze oluşunun 100. yıldönümü olacak. Şimdiden Topkapı üzerinde seminerler, yayınlar, geçmiş 100 yılın muhasebesi, envanterdeki eserlerin tümünün tanıtılmasına doğru gidilmesi gerekmektedir. Mesela Topkapı’nın Çin porselenleri için muazzam bir yabancı neşriyat var ama bizim de bir şey yapmamız gerekir.
ŞANINA LAYIK OLSUN
Japon, Avrupa porselenlerinin tanıtılması gerekir, bakır ve gümüş eserler de aynı şekilde dikkatle ele alınmalı. Mesela bazı koleksiyonlar için yeni binalar aranmalı. Sultanahmet’teki Tapu Kadastro binası olabilir mesela. 100. yıl şanına layık bir kutlamaya vesile olmalıdır.
Bu imparatorluk olmasaydı Mimar Sinan olmazdı
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Mimar Sinan
Nisan 07, 2019 07:595dk okuma
Paylaş
Devşirme asker kayıtlarından etnik gerçekler pek çıkmaz. Rumeli ve Anadolu’dan devşirildiği belirtilir. Sinan’ın her zaman akrabalarıyla ile ilişkisi vardı ama bu isimlerin Kapadokya’nın hangi gayrimüslim zümresine dahil olduğu bilinmiyor. Şurası bir gerçek: Bu imparatorluk olmasa böyle bir mimar da olmazdı. Zaten olamadığı da görülüyor. Bazı şeyler ve bazı adamlar belirli dönemlerin ürünüdür.
Haberin Devamı
15. asrın sonunda Karaman eyaleti Karamanoğulları’nın yönettiği bölgenin adıydı. Bunun merkezinde Konya ve mülhakatı yer alıyorsa da bugünkü Niğde, Aksaray, Nevşehir, hatta İçel, Isparta’nın bir kısmı ve Akşehir de bu büyük eyaletin parçasıydı. Toroslar kuzeyi ve güneyiyle neredeyse Karaman’ın elindeydi. Eyaletin ahalisi ve ileri gelenleri Osmanlı için hassasiyet arz eden bir zümreydi. Çünkü iki beyliğin rekabeti imparatorluğun olgunlaştığı döneme kadar devam etmiştir. Bunun en belirgin sonuçlarından biri İstanbul dahil fethedilen Rumeli bölgelerine Karaman halkının “sürgün” yöntemiyle yerleştirilmesiydi.
Bu imparatorluk olmasaydı Mimar Sinan olmazdı
İSTİHKAMCIYDI
Haberin Devamı
Vizesiz Balkan Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
by Taboola
Karaman eyaletine kısmen giren Kayseri’nin Ağırnas köyü Sinan’ın doğduğu köydür. Sinan bir devşirmedir. Geldiği mıntıkada Anadolu’da 16. yüzyılda yani Yavuz Selim devrinde devşirme alımına başlanmıştır. Özellikle bazı zanaatlara yatkınlığı olan gençler (yani çocuklar değil) tercih ediliyordu. Sinan bir taş ustası olarak istihkam birliklerine girdi. Yeniçeri Hassa Mimarları Ocağı’na girişinin tarihi, kendi biyografisini anlatan (Tezkiretü’l-Bünyan ve Tezkiretü’l-Ebniye) Sâi Mustafa Çelebi’den elde ediliyor. Osmanlı mimarı herhalde bugünkünden çok farklıydı.
‘DÜNYA’YI GÖRDÜ
Yavuz Sultan Selim’in seferlerine katılmak demek, içinde 3 bin yılın mimari eserlerini barından bir dünyayı gezmek demektir. Suriye’nin Emeviye devri eserleri, Roma devri eserleri, Bizans’ın kalıntıları, Haçlı döneminin kaleleri, bugünkü Lübnan’da yani Trablusşam ve Cunya İskelesi’nin civarında Baalbek’te 3 büyük Roma mabedi ve Finike döneminin kalıntılarını ama asıl önemlisi Firavunlar devri Mısır’ından Bizans döneminin sonuna kadar bir yanda piramitler, bir yanda çöldeki manastırlar, Memluk Kahiresi’nin ince eserleri, her yerdeki köprüler ve doğup büyüdüğü Anadolu’daki Selçuklu kervansarayları hepsi bu çocuğun zihnine kazınmıştır. Genç yaşlarda Kanuni’nin seferlerine katıldı. Bütün Balkanlar ve Avrupa’nın, eski Yunan’ın, Roma’nın ortaçağ Bizans’ının yapılarını inceledi. Roma mimarisinin merkez kubbeli eserleri bütün incelikleriyle onun zihnine çakıldı.
Haberin Devamı
MİMARIN PORTRESİ
Doğu Akdeniz’in inşaatta çalışan çocuğu zaten çok şey öğrenir ama buna ilaveten şayet dört bucakta fütuhat peşinde koşan bir imparatorluğun istihkam bölüklerinin köprücüleri arasındaysa çabuk olgunlaşır, çok şey görür hele bir müddet sonra bir imparatorluğun mimar başı ağası (ağa yeniçeri generali demektir) olarak dört bir taraftaki tasarımlarıyla ünlenirse mimarın portresi ortaya çıkar. Nedendir bilinmiyor, hiçbir köprüye onun adını vermedik. Yine nedendir bilinmiyor, bir zamanlar banknotların üstündeki portresi başkalarıyla değişti. Mimar Kemaleddin dünyanın önüne çıkarabileceğiniz bir mimar değildir, kuşkusuz bizim mimari tarihimizin önemli bir ustası olabilir ama banknotlara resmi basılanlar dünyanın hiç değilse tarih, coğrafya meraklısının tanıdığı kimseler olmalıdır.
Haberin Devamı
Sevgililer Günü Sürprizi
Pandora
E-Dönüşüm Çözümleri ile Süreçlerinizi Hızlandırın
DİA Yazılım
by Taboola
DÖNEMİNİN ÜRÜNÜ
Mimar Sinan’ı Ankara Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nin önündeki heykelinden başka bir heykelle temsil etmedik, nihayet Güzel Sanatlar Akademisi’nin adını üniversiteye çevrilirken onunla andılar. 8 Nisan onun ölüm yıldönümü. 98 yaşında bu dünyadan göçene kadar Osmanlı İmparatorluğu’nun çehresine belirli çizgilerle damgasını vurdu. Etnik menşei hâlâ tartışılır, üstelik de çok renkli atıflarda bulunurlar. Devşirme askerlerin kayıtlarından etnik gerçekler pek çıkmaz. Rumeli ve Anadolu’dan devşirildiği belirtilir. Sinan’ın her zaman akrabalarıyla ile ilişkisi vardı ama bu isimlerin Kapadokya’nın hangi gayrimüslim zümresine dahil olduğu bilinmiyor. Şurası bir gerçek: Bu imparatorluk olmasa böyle bir mimar da olmazdı. Zaten olamadığı da görülüyor. Bazı şeyler ve bazı adamlar belirli dönemlerin ürünüdür.
Bu imparatorluk olmasaydı Mimar Sinan olmazdı
GÜL BABA
Haberin Devamı
GEÇEN hafta Paris’te, UNESCO’da bir kültür haftası yaşandı. UNESCO nezdindeki daimi temsilci Büyükelçi Altay Cengizer, Macar hükümeti, Türk Dışişleri Bakanlığı ve Galatasaray’ın eski kulüp başkanı Adnan Polat başkanlığını yaptığı Gül Baba Vakfı’yla bir toplantı tertipledi. Bu toplantıda Macaristan’dan genç bir tarihçi Peter Kövecsi Olah ve bendeniz Gül Baba üzerine konuştuk. Her zaman anlatılan bir menkıbedir: Galatasaray Mektebi’nin 1867’deki liseden evvelki varlığını gösteren bu kuruluş Gül Baba adlı bir dervişe atfedilir.
TAÇLANDIRAN SEMBOL
Aynı derviş ileri yaşlarında Budin’de Kanuni asrında da bulunmuş ve orada ölmüştür. Mahalli halkın benimsediği bir yerel kutsanmış kişi olduğundan Gül Baba Türbesi dün de bugün de her dinden kişi, özellikle Macarlar tarafından ziyaret edilir ve 2000’li yıllarda Türk büyükelçiliği tarafından ikinci defa restorasyonu yapılmıştır. Tarih ilginçtir, Kanuni’nin girdiği Budin’den Dördüncü Mehmed devrinde çıkıldı (1689). Bundan 182 yıl sonra bir başka Osmanlı padişahı (Sultan Abdülaziz) Avrupa gezisini Fransa, İngiltere ve Avusturya üzerinden yapıp Budin’den geçerken şehrin yeni kurulan kısmında (yani Peşte’de) parlamento önünde Macar ayanı tarafından “Yaşa ulu Hakan” diye selamlanarak karşılandı. O tarihten beri Gül Baba menkıbesi Galatasaraylılardan çok Türk ve Macar Türkoloji ve tarihçi dünyasını taçlandıran bir sembol gibidir.
Haberin Devamı
İLGİLENMEYEN YOKTUR
Onunla ilgilenmeyen tarihçi ve dilci hemen hemen yoktur. Günden güne tespit edilen Macaristan’daki Türk eserleri içerisinde halen mümtaz yerini de korumaktadır. Benim gençliğimde Birleşmiş Milletler’in UNESCO gibi önemli bir organında Macarlar ve Türkler arasında böyle bir toplantı yapılacağını düşünmek hayal bile değildi. Dünya değişiyor, değişen zamanda hiç değilse bazen daha soğukkanlı ve iyi niyetli olmayı öğreniyoruz.
Bu imparatorluk olmasaydı Mimar Sinan olmazdı
AYNI SERGİDELER
ÜNLÜ sergi evi Grand Palais’de, “Ay” (La Lune) diye bir sergi var. Asıl amaç Ay’a astronotların inişi gibi görünüyor ama Val de Marne Çağdaş Sanat Müzesi (Mac Val) direktörü Alexa Fabre ve Louvre Müzesi, Dekoratif Sanatlar Departmanı baş küratörü Philippe Malgouyres’in küratörlüğünü yaptığı sergide Ay’la ilgili Louvre ve dünyadaki ünlü müzelerin koleksiyonlarından bazı eserler seçilmiş. Miro, Chagall ve Dali’nin yanında sergilenen bir eser de Semiha Berksoy’un 1971 tarihli “Ay Işığında Aşk” başlıklı ünlü tablosu. Ünlü küratör Malgouyres’in ifadesiyle “Wagneryan dramatik bir soprano olarak beynelmilel kariyerinden sonra 1960’lardan itibaren girdiği resim dünyasında kendini yetiştirme ve iç dünyasının renkli çıkışlarıyla estetiğin bütün formlarıyla adeta sanatçının kendini ve duygularını her yaşında ifade edebileceği kuvvetli çizgileri olduğu” belirtiliyor. Bu sergi benim için geçen haftaki en güzel sürprizdi. Önemli bir sergide opera sanatçımızı artık klasik resimler arasında yer alarak teşhir edilmesi, kolay unutulacak bir an değil.
Şah'tan Putin'e Türk operası
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Ankara Halkevi
Nisan 14, 2019 07:595dk okuma
Paylaş
Senelerdir operalar için yeni yatırımlar yapılmadığı gibi yetişen gençleri kadroya alma imtihanları da açılmıyor. Mazeret Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın gülünç bütçesidir. Sadece binde 2! (yüzde 2 değil).
Haberin Devamı
Her şeye rağmen fakir Cumhuriyet’in bozkırda o zamanki Ankara Halkevi’nde (bugün Devlet Resim ve Heykel Müzesi) İran Şahı’nın ziyareti sırasında, büyük Atatürk’ün emriyle, 19 Haziran 1934’te İran ve Turan üzerine yazılmış bir libretto ile “Özsoy Operası” Adnan Saygun tarafından bestelendi ve sahnelendi. Kadroda Semiha (Berksoy), Nimet Vahit, Nurullah Şevket (Taşkıran) vardı.
Şahtan Putine Türk operası
Bu tek perdelik operayı birlikte seyreden İran Şahı Rıza Pehlevi dönüşte İran’da operayı kurma çabasına girişti. O olay Türkiye’de devlet operacılığının hatta daimi opera kurumunun başlangıcı olmuştur. Yoksa İstanbul operetleri ara sıra gelen yabancılar aracılığıyla bir nebze tanınıyordu. Carl Ebert’in çabalarını devamlı denetleyen ve destekleyen Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün opera binasında bu temsilleri göremediği açık.
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
OLUMLU GELİŞMELER
Dünya sahneleri temsiller için geçici veya uzun kontratlarla istihdam edilen Türk opera sanatçılarıyla dolu. Bazıları tanınıyor ve tutuluyor. Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürü Mehmed Karahan da bunların başında geliyor. Kendisine Verona’daki opera şenlikleri sırasında sokaktaki halkın, seyircinin nasıl tezahüratta bulunduğunu herkes gibi ben de gördüm. Belki mutlaka yeterli destek yok ama yeni nesiller bu sanatı benimsiyor ve üstün yetenekliler... 1934 Haziranı’ndaki Ankara’daki “Özsoy Operası” denemesinden sonra geçen hafta Moskova’da Bolşoy Tiyatrosu’nda Ankara Devlet Opera ve Balesi’nin sergilediği “Troya Operası” Moskovalıların hayranlığını kazandı. Orada değildim ama bana telefonla birçok dostum haber verdi. Sıradan bir protokol desteği değil galiba devler reisleri bulunmamış ama Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Ersoy ve Rusya Kültür Bakanı Vladimir Medinskiy operayı izlemişler. Semiha Berksoy’un, Nurullah Şevket’in ardından 85 yıl sonra Türk operası, opera sanatının zor izleyicisinin karşısında başarılı bir temsil veriyor. Bunlar olumlu gelişmeler.
Haberin Devamı
Bütün sorun şu: Şayet Kültür Bakanlığı bu dalı güçlendirmekte sıkıntı çekiyorsa bütçeyi arttırmalı hatta tiyatro ve operayı ayrı bir birim olarak teşkilatlandırmalı. Gerek konservatuvar mezunları gerekse dışarıda yetişen sanatçı adaylarını yetkili kurumların temsilcilerinden oluşan jürilerle bu sanatın kadrolarının içine almalı.
İYİ BİR DOĞUŞ
Opera ve tiyatro Cumhuriyet Türkiyesi’nde iyi bir doğuş gösterdi. Maalesef çocuğun büyümesi geciktirildi ama bu çocuk yine sağlıklı şekilde büyüyor, artık beklediği sadece bütün akrabaların, bütün sülalenin desteğine bağlı. Kastettiğimiz millet ve çocuk da Türk operası ve orkestraları...
KÖPEK KATLİAMI
ANKARA’da Batıkent memur ağırlıklı bir semttir. Dolayısıyla imar düzenine çevrenin tahribine karşı çok uyanıktırlar ama Batıkent ilçesinde çok sayıda köpeğin meçhul kimseler tarafından zehirlenerek öldürülmesi gibi bir canavarlık önlenemedi. Şimdi de failler yakalandı deniyor. İşin ilginç tarafı bizzat Tarım ve Orman Bakanı Sayın Bekir Pakdemirli, yeni seçilen belediye başkanımız Mansur Yavaş gerekli tedbirin alınacağını ve araştırmanın yapılacağını belirtiyor. Doğrusu Mansur Beyi işbaşında görmek bu gibi usulsüzlüklere karşı bir güvence. Göreceğiz Ankara ne yapıyor.
Haberin Devamı
Tami Ön Ödemeli Kartı Güvenle Kullan.
Tami
Sevgililer Günü Sürprizi
Pandora
by Taboola
AĞAÇ KATLİAMI
TÜRKİYE artık kuş uçmaz kervan geçmez denen bölge ve şehirlerden oluşmuyor. Benim çocukluğumda ve ilk gençliğimde kimselerin uğramadığı, bir memurun ve subayın kulaktan kulağa naklettiği cennetler artık ayağımızın altında. Tabii bu nimetin canına okuyanlar da birlikte türedi. Akbük Koyu Muğla vilayetimizde Gökova Körfezi’nin cennet yerleşimlerinden. Menteşe Belediye Başkanı Bahattin Gümüş’ün şikâyet ettiği gibi koyun bir tarafındaki menengiç ağaçlarını ismi meçhul bir çete muhtemelen orada geniş bir plaj yapmak isteyen birilerinin örgütlemesiyle bir katliama uğrattılar. İnsanlar artık çevreye karşı uyanık ama bu istediğini yapmak için her yola başvuran insanları sindirmiyor, aksine daha arsızca, icabında merkezi devlet otoritesini de arkalarına alarak istediklerini yapıyorlar. Tek çare yine yerel halkın değil herkesin bu gibi yolsuzluklara ve tabiat cinayetlerine direnmesi.
Haberin Devamı
Şahtan Putine Türk operası
KAVAFYAN KONAĞI
İSTANBUL konakları çok kişinin zannettiğinin aksine yüzlerce senelik hayatı olan yapılar değildir. Mesela Üçüncü Murad devrinde, 16. asırda İstanbul’a gelen Salomon Schweigger Türk paşalarının hiç de kayda değmez binalarda oturduğunu (hatta bunların çoğuna ahır gibi diyor), bunun akla yakın olduğunu çünkü devamlı savaşan bu adamların bir muharebede yenililerse peşinde bırakıp kaçacağı bir servetinin olmadığının anlaşılması gerektiğini söyler.
GÖRÜŞÜ KENDİNE
İlave olarak “Bizdeki burjuva evlerinin pahalı inşaatıyla mukayese edilemeyecek ucuzluktadır” der. “Buna karşılık bütün inancı bozuk(!) adamlar gibi Allah’ı kandırmak için dini eserlere çok para sarf ettiklerini” ve bunların muhteşem olduğunu belirtir. Adamın görüşü kendine.
Haberin Devamı
İstanbul’un en eski yalısı Amcazade Köprülü Hüseyin Paşa Yalısı’nın 1699 tarihinde yapıldığı söyleniyor, maalesef çökme halinde ve bu muhteşem eseri kurtaracak hükümet yetkilileri sayıları 100’e yaklaşan murislerle boğuşuyor. Böyle muris kalabalığıyla uğraşmak da herkesin harcı değil, kanun değişikliğine başvurulması lazım. Bildiğimiz en eski konak şüphesiz şimdi İslam Eserleri Müzesi olan Kanuni’nin sadrazamı “Makbul” yahut “Maktul” İbrahim Paşa’nın Sultanahmet’teki taş konağıdır. İdam edildikten sonra mehterani olarak kullanıldığı anlaşılıyor. Maalesef binanın arka tarafta Binbirdirek Meydanı’na bakan kesimini yıkıp yerine Adliye Sarayı yaptık. Bunun tashihi gerekir.
BOĞAZ’IN EN ÖNEMLİSİ
Boğaz köşkleri içindeki en önemli eser İstanbul Bebek’teki 1751 tarihli Kavafyan Konağı’dır. 18. yüzyıldan günümüze gelmeyi başarmış en eski ve tek konaktır. Konağın en önemli iç mimari özelliklerinden biri manzara tasvirli duvar resimleridir. Konağı yaptıranın menşei tartışmalıdır. Ama her halükârda Sultan I. Mahmud döneminden itibaren Kavafyan ailesinin elinde olduğu ve bugüne kadar korunduğu açık ve aileye bu yüzden bir şükran plaketi de verilmiş. Halihazırda Amcazade Yalısı kadar feci durumda değil ama eli kulağındadır. Boğaziçi’nin bu en eski konağının mimari özellikleri üzerinde mimar Serhat Şahin’in hazırladığı rapor ve ilgili kurumlara verdiği dilekçeler ama asıl önemlisi ODTÜ Mimarlık Fakültesi dergisindeki Hidayet Arslan’a ait makaleye bakmak gerekir. Bu etraflı araştırma binanın yapı değerini de nakletmektedir. Boğaziçi medeniyetinin bu güzel örneğini korumak için resmi kurumların hızla harekete geçmesi gerekir.
Mehçhul şehide dua
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Bakü
Nisan 21, 2019 07:595dk okuma
Paylaş
Yolda 1918 yılında Bakü’ye giren Nuri Paşa komutasındaki Kafkas İslam Ordusu’nun şehitliği göze çarpıyor. 1130 subay ve askerin şehit düştüğü bu önemli çarpışma noktasında vuruştuğumuz ordu ne Rusya’ydı ne İngilizlerdi fakat doğrudan doğruya müttefikimiz Almanya’ydı.
Haberin Devamı
BAKÜ’den Şamahı’ya gidiyoruz. Yaz-kış rüzgârlı ve bazen bunaltıcı olan Bakü’nün 19. asırdan beri devamlı imar edilen bir başkent olduğunu belirtmek gereksiz. Kafkaslar’ın başladığı merhaledeki Şamahı ise sükûneti ve temiz havasıyla yaz-kış ruhların dinlendiği bir yer. Şehrin binaları genellikle bizim Bitlis-Ahlat’a özgü yapılarla eş gibi.
Mehçhul şehide dua
‘MÜTTEFİK’LE SAVAŞ
Yanımda Behçet ve Sultan Gözükara var. Bakü’nün kültür alanındaki öncülerinden Tenzile Rüstemhanlı Hanım’ın misafiri olarak yol alıyoruz. Yolda 1918 yılında Bakü’ye giren Nuri Paşa komutasındaki Kafkas İslam Ordusu’nun şehitliği göze çarpıyor. 1130 subay ve askerin şehit düştüğü bu önemli çarpışma noktasında vuruştuğumuz ordu ne Rusya’ydı ne İngilizlerdi fakat doğrudan doğruya müttefikimiz Almanya’ydı. Onlar petrol alanlarına el atmak için, bizimkiler ise Bakülülerin imdat feryadına koşarak oradaydılar. Şehit subaylardan birinin kabri başındayız.
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
ÖMER EL-HALVETİ
Buradan Şamahı’ya doğru yöneliyoruz. Kafkas Dağları’nın eteğindeki bu 60 kilometre Türklerin son 1000 yıllık tarihinin abidesi. Şamahı’nın kenarındaki Avahil köyünde Halvetiye tarikatının kurucularından Sirâcüddîn Ömer el-Halveti’nin mezarının önündeyiz. Dumanlı dağların eteğindeki köyün kıyısında bir ulu ağacın altında yatan şeyh, İran’ın Gilan bölgesi Lahican şehrinde doğdu. Tabiatın dinginliği ve büyük metropolün bile el süremediği kadar doğal sükûneti bu mezarda heykelleşmiş gibi. Türk tarihinin 1397 ve 1918 arasındaki yürüyüşünde sadece Asya’nın içinden küçük Asya’ya ilerleyen ordular değil beraberindeki göçebeler, sanatçılar, zanaatkârlar, şairler ve Ömer el-Halveti gibi tarikat önderleri var. Aynı yolun üzerinde çağdaş Azerbaycan’ın tarihini çizen iki abide yer alıyor.
Mehçhul şehide dua
Haberin Devamı
CANLI KALINTILAR
Mülkiyeli dostlarım Büyükelçi Erkan ve Meltem Özoral’ın şehrin kültürel hayatındaki faaliyetine katkı için Bakü’deyim. Azerbaycan okumaya yazmaya düşkün. Gençler tarih okuyor. Musikinin her çeşidini dinliyor, yabancı diller birbirinin üstüne öğreniliyor. Sovyet devrinde de öyleydi. Ticaret de yapılıyor. Yurtdışına da gidilip çalışılıyor. Dini akımlara düşkünlük sınırlı durumda ve bu gibi anıtlar o ülkenin tarihini inşa eden canlı kalıntılar olduğu için itibar görüyor. Doğrusu çevrelerindeki tabiat ve toprağın üstündeki yaşayan insanlarla da bağımlılık ve uyumlarını gözlemek mümkün.
OSMANLI’NIN DİLİ
MÜBAHAT Kütükoğlu Hocamız 20. yüzyıl Osmanlı tarihçileri içinde mümtaz yeri olan biri akademi üyesidir. Bu dönemin tarihçileri arasında içte ve dışta önemli atılımları olmuştur. Bunlardan birincisi 1950’li ve 1960’lı yıllarda Avrupa ile Türkiye arasındaki iktisadi ilişkiler tarihi üzerindeki çalışmasıdır. Bunun için yükselen kuvvet İngiltere’nin 16. yüzyıldan 19. asra kadar gelen dönemini ele aldı. Bazı tarihçilerin, kendisinden evvelki kuşak tarihçilerin, Halil İnalcık, Tayyib Gökbilgin ve Şerafettin Turan’ın yerli arşivler ve Venedik arşivleri üzerindeki mukayeseli çalışması gibi Britanya arşivlerini ve Osmanlı arşivlerini kullandı.
Haberin Devamı
E-Dönüşüm Çözümleri ile Süreçlerinizi Hızlandırın
DİA Yazılım
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
by Taboola
KALICI BİR ANIT
Tarihçilik her şeyden önce bir vesika ve metin inceleme biçimidir. Bu en önemli vazgeçilmez basamaktır. Diplomatika dediğimiz bu bürokrasi dili ve yazışma usulünü bilmeden belgeleri anlamak zordur. Lajos Fekete’den beri Batı dünyasında Osmanlı diplomatikası denen bu dalda kalıcı bir çalışma görülmemişti. Türkiye’de de bu konuda yol göstericisi teknik bir müracaat kitabı ve öğretici değerlendirmeler sunan bir dal kurulamamıştı. Mübahat Hoca bu zorluğu yendi. 1953’ten beri sistematik olarak incelediği Osmanlı arşivlerini, Şer’iyye Sicilleri Arşivi’ni, Topkapı Sarayı Arşivi’ni taramış ve ustalıkla tasnif ettiği, sakladığı koleksiyonları değerlendirerek “Osmanlı Belgelerinin Dili” adlı diplomatika eseriyle kalıcı bir anıt sunmuştur. Yetiştirdiği onlarca doktora öğrencisinin ortak bir vasfı vardır: Ciddiyet. Yüzlerce lisans talebesinin intihal (kopya çekme) denen işleminin hırsızlık olduğunu öğrenmelerinde başlıca rolü Mübahat Hoca’ya vermek durumundayız. Çalışkan ve dürüst öğrencilerine ve asistanlarına karşı ne kadar himayakâr ise ucuzluk ve yolsuz çalışma tarzına da her zaman çok karşı çıkmıştır.
Haberin Devamı
Mehçhul şehide dua
GAZİNİN PROFESÖR KIZI
İzmir Kız Lisesi mezunudur. Bu lise 1941 sınıfı itibariyle dört profesör çıkarmıştır. Sonraki sınıflarda da Türkiye’nin seçkin meslek gruplarında Türk kızlarının yer almasını sağlayan bir eğitim kurumumuzdur ve hocamız bir İstiklal Savaşı gazisinin kızı olarak seçkin mezunlar arasında yerini alacaktır. Edebiyat Fakültesi’nin başarılı bir mezunuydu. Doktora çalışmaları için İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’ni tercih etti. Burada Ömer Lütfi Barkan ve Lütfi Güçer gibi seçkin hocaların yanında iktisadi tarih bilgisini ilerletti.
SANCAKLARIN TARİHİNİ YAZDI
1963 yılında “Balta Limanı’na Giden Yol, Osmanlı-İngiliz İktisadi Münasebetleri (1580-1850)”, Uluslararası İktisadi İlişkiler tarihi konusundaki ilk çalışmalarımızdan sayılır. Bu doktorasından sonra aynı konunun 19. asrını ele alan çalışması “Osmanlı’nın Sosyo-Kültürel ve İktisadi Yapısı”nı şehir efsanelerinden çok belgeler ve gerçekle yansıtan bir çalışmadır. Doğup büyüdüğü İzmir’in hemen hemen bütün ilçelerinin ve Aydın vilayetinin eski sancaklarının tarihini taradı. Yanlış bildiklerimiz düzeldi, mütearifeler sarsıntı geçirdi. Egeli bir aydının istenen ve özlenen portresi Mübahat Hoca gibilerinin sayesinde mümkün olacak.
Haberin Devamı
VADİ-İ HAMUŞAN
MARMARA ile Edirnekapı arasındaki sur dışı mıntıkası, Zeytinburnu Belediyesi’nin elindedir. Bizim nesil bile burada zeytin ağaçları bulunduğunu bilir. Kaybolan onlar değildir. Hem 1293 (1877-78) hem de Balkan Harbi Rumeli göçmenlerinin oluşturduğu güzelim ahşap evlerden oluşan sempatik mahalle de yine bu bölgedeydi. Maalesef burası 40 yıl içinde kayboldu. Deri fabrikaları ve gecekondulaşma önemli Bektaşi tekkelerinin üzerine yığıldı; ne var ki bir yerde şehirciliğin kontrolü de burada direndi. Gerçi İstanbul mezarlıklarının tamamen ortadan kaldırılmasına göz yumamadı ama ağır bir tahribat da söz konusu. “Hamuşan”, susan dindaşlarımız için kullanılan bir tabirdir. “Vadi-i hamuşan” İstanbul’un bu geniş kabristan bölgesine yakışacak en uygun tabir. Mezarlıklarla ilgili lügatler, kaynaklar, Mehmed Yılmaz’ın çalışmalarıyla dört cilt halinde Zeytinburnu Belediyesi tarafından basıldı. Bu belediye neşriyat bakımından en önde gelenlerden.
2 CİLT
Sahn-ı Seman’dan Darülfünun’a Osmanlı Fikir ve İlim Dünyası iki cilt halinde basılan ayrı bir çalışma. Geniş bir bilim insanı kadrosu tarafından Osmanlı medreselerinin Darülfünun öncesi mensupları, makaleler halinde inceleniyor. Belediyenin kültür hayatına yaptığı katkıların devamını dileriz.
Ya Fethi Bey olmasaydı
#Yazar#İLBER ORTAYLI#II. Abdülhamid
Nisan 28, 2019 07:596dk okuma
Paylaş
27 Nisan 1909, yani bundan 110 sene önce ‘hal’ kararının kendisine bildirilmesinin hemen akabinde padişah ailesiyle birlikte Rumeli’ye, Selanik’e sevk edildi. Bu safhanın çok centilmence geçmediği açıktır. Eğer süreç içinde nakil işleminin başında Fethi Bey (Okyar) olmasa daha vahim kabalıkların olacağına şüphe yoktu.
Haberin Devamı
SULTAN II. Abdülhamid tahta çıktığı vakit Osmanlı maliyesi fiilen iflas etmişti. İlan edilen moratoryumun o vakte kadar Paris Antlaşması ve Concert Européen (Avrupa Uyumu) çerçevesinde Osmanlı’yı kayıran Avrupa devletlerini bile çileden çıkardığı açıktı. Ödemesi durdurulan senetler sadece varlıklarının değişimine bel bağlayan orta sınıf mensuplarını da galeyana sevk etti. Üstelik Mahmud Nedim Paşa’nın bu moratoryumda kendisi açısından çok dürüst davranmadığı bilinir. Rusya taraftarı olmaktan ziyade Rusya’yı kullanma gayretinde bir sadrazamdı. II. Abdülaziz’in tahtan indirilişinden sonra tahta geçen V. Murad’ın duygusal mizacı itibariyle gelişen olaylara dayanamadı. Bazı tarihçilerin kısaca ifade ettiği tecennün etmiş yani delirmiş değildir. Paranoid bir yapının içki nedeniyle patlaması söz konusu olabilir ki Çırağan Sarayı’ndaki menfa yıllarında huzurlu bir hayat sürdüğü için sağlığına kavuşmuştur.
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
ANAYASAYI KALDIRMADI
II. Abdülhamid Han, Meşrutiyet taraftarı göründü, anayasa ilanını vaat etti. Sözün doğrusu, anayasayı da hiçbir zaman kaldırmadı. İhlal ettiği noktalar da maalesef anayasanın gereken teknikten ve üsluptan uzak hazırlanması dolasıyla ihlale müsait oluşundan ileri gelir. 33 yıllık saltanatı boyunca padişahın son birkaç ay hariç Babıâli’yi adeta ikinci plana ittiği, önemli haber ve işlemlerin saraya bağlandığı açıktır. Bununla birlikte saraydaki kadroların ehliyetli olmalarına dikkat etmiş, ıslah ederek adeta yeniden kurduğu Mekteb-i Mülkiye’nin en iyi mezunlarını Mabeyn’e almıştır. Borsayı ve mali dünyayı iyi tanıdığı için borçların düzenli ödenmesinde bir hayli etkili oldu. Fakat Muharrem Kararnamesi’yle kurulan Duyun-u Umumiye bir alacaklı kuruluşuydu. Bu kuruluş devletin bazı gelirlerine el koydu, maliyeyi kontrol etti. Bununla birlikte alacaklı üye Avrupa devletleri, 1878 Berlin Kongresi’yle tespit edilen ağır savaş tazminatı dolayısıyla alacaklı duruma geçen Rusya’yı Duyun-u Umumiye’ye sokmadılar. Onun borçlarının belirli bir komisyon dahilinde toplayıp ödemeyi taahhüt ettiler. Rusya kendisi borçlu bir devletti ve parası “convertible” değildi.
Haberin Devamı
Ya Fethi Bey olmasaydı
REFORMLAR YAPTI
Donanma atıl kaldı. Eğitimde, ulaşımda ve tarımda reformlar yaptı. Dış borçları kısmen ödeyebilse de temizleyemedi. Uzun saltanatı padişahı yormuştur ve hanedanın isyan veya darbe teşebbüsü karşısındaki tevekkül âdetinden vazgeçilmemiştir. Kendisine bağlı I. Ordu efradını hem 1908 Makedonya olayları ve Meşrutiyet’in ilanı safhasında hem de 31 Mart’taki Avcı Taburları’nın ayaklanması sırasında gelen Hareket Ordusu’na karşı kullanmaktan kaçındığı açıktır. Meclis-i Umumi Yeşilköy’de (Ayastefanos) yani ayan ve mebusan bir arada toplanarak Meclis-i Milli adını aldılar. Milli Meclis’in başkanlığına eski sadrazamlardan Said Paşa seçildi.
Haberin Devamı
Sürüşte yeni bir çağ
Jeep Türkiye
Peugeot 408'in göz alıcı tasarımına karşı koymak hiç kolay olmayacak.
Peugeot
by Taboola
DOĞRUDAN HALLİNE
Padişaha tahttan çekilme teklif edilmesi veya açıkça ‘hal’ edilme seçeneği için de birincisi oylanmadan doğrudan halline karar verdiler. Müzakere sırasında Rum milletvekilleri bu işleme karşı olduklarını ifade etmişlerdir ve ‘hal’ heyetinde de Rum milletvekillerinden kimse yoktur. Bu ilginç bir politikadır ve Osmanlı Rumlarının birtakım olaylara herkesle birlikte karışmama konusundaki prensibini ifade eder. 27 Nisan 1909, yani bundan 110 sene önce ‘hal’ kararının kendisine bildirilmesinin hemen akabinde padişah ailesiyle birlikte Rumeli’ye, Selanik’e sevk edildi. Bu safhanın çok centilmence geçmediği açıktır. Eğer süreç içinde nakil işleminin başında Fethi Bey (Okyar) olmasa daha vahim kabalıkların olacağına şüphe yoktu.
Haberin Devamı
SELANİK’TEN AYRILIŞ
Padişah Selanik’te Alatini Köşkü’ndeki üç seneyi aşan sürgün hayatı sonunda kaybolan Selanik’ten Alman sefaretinin zırhlısı Loreley ile ayrıldı. Şehirden hareketin gündüz olmasını sefaretin refakat gemisinden istemiştir. Hazin bir ayrılıştı ve ilk kaybettiğimiz büyük merkez Selanik’i herkes gibi hüzünle seyrettiği açıktır. Beylerbeyi’ne yerleştirildi ve bir daha buradan 1918 Şubatı’ndaki ölümüne kadar, 6 sene çıkmadı.
BİR DEVİR KAPANDI
Devir değişmiştir, İttihat ve Terakki’nin ileri gelenlerinin kendisinden dış politika konusunda fikir almak istedikleri açıktır. Bu safha karanlık, görüşmeler yaptığı ve onları kabul ettiği açık, İttihat liderlerinden hangisini istemediği ise galiba tarihçi dedikodusundan ve şehir efsanesinden ibaret. Bir devir kapandı. Osmanlı saltanat makamının iktidarı bundan sonra İngiltere hükümdarlarının bile gerisine düştü, temsili bir makama dönüştü ama demokrasi gelmedi. Çünkü hâkim grubun ve cemiyetin muhalefete karşı tahammülsüzlüğü açıktı. Bu olumsuz mekanizmadan zaman zaman tavizler verdik, düzeltmeye gittik, zaman zaman hep sil baştan yapıyoruz. Eski huysuzluğumuza dönüyoruz. Gerçekten liberal düşünceli nesiller iktidara gelirlerse gerçek bir değişim söz konusu olabilir.
Haberin Devamı
Ya Fethi Bey olmasaydı
TARİHİ MİRAS
FRANSA’nın büyük tarihçilerinden Georges Duby “Katedraller Çağı” (Le Temps des Cathedrales) adlı eserinde, ki bu çağ ona göre 950-1420 arasındadır, katedrallerin uzun inşasının etrafındaki toplumun sanatçıları, ameleleri, ruhban sınıfı ve yöneticileriyle yeniden şekillenme olayını ortaya koymaktadır. Bir Avrupa kültür tarihi olduğu kadar içtimai tarihi olarak da çok ilginçtir. Bir nokta çok açıktır: Bütün Akdeniz dünyasını büyük mabetlerle, panteon gibi kubbelerle ve nihayet Ayasofya gibi şaheserlerle donatan büyük Roma çağı bitmiştir.
YENİ ÇAĞ
Ortaçağ her yerde bu çağın üzerinde cılız kalıyor, ta ki doğuda yeni arayışlar başlar ve nihayet İtalya yeni bir çağ açar. Paris Notre Dame’ı 1160’ta şehrin piskoposluk katedrali olarak Piskopos Sully’in zamanında başladı. Bundan evvel adı geçen şehrin Cite adasının kiliseleri civarda yer alıyordu. Notre Dame’ın da âdet üzere bir Roma mabedinin üzerine inşa edildiği anlaşılıyor. 1260’a kadar yani 100 sene sonra en esaslı kısmı ortaya çıtı. Sonra da ilave edilen bölümleri var. Fransız İhtilali’nde sancılı günlerini yaşadı. Napolyon’un imparatorluk tacı da burada giydirildi. Papa Roma’dan onun ayağına kadar geldi. Fransa için mühim bir tarihtir.
Fransız gotiğinin en ince eseridir. Öndeki iki kulesi bitmemiştir, tek kulesi biten bir başka katedral Strasburg’dakidir. İlk bakışta görünen bu taş yapı ağırlıklı bir kısmı yani çatısı ve çan kulesi itibariyle ahşaptır. Fransız Alman aşırı sağı bu yangının bir sabotaj olduğunu şimdiden tekrarlıyorsa da inşaat sırasındaki hatalardan çıkabileceğini pek az kimse tekrarlıyor.
Ya Fethi Bey olmasaydı
REKOR BAĞIŞ
Tepki çok enteresan: Kısa zamanda Fransa için bile rekor sayılacak bir bağış ortaya çıktı (1 milyar doları geçti). Paris Belediyesi yapacağı yardım miktarı (50 milyon Euro) için hemşerilere anketle başvurulacağını duyurdu. Fransa’nın iftihar etiği moda sanayi, ağır sanayi ve petrolün önüne geçti. Üstelik de bağışlardan verginin düşürülmeyeceğini söylüyorlar.
Söndürme ameliyesinin çok ustaca ve bilgili yapıldığı, bu sayede kilisenin 20 metreye ulaşan vitraylarının kurtulduğu söylendi. Sonraki haberlerde vitrayların kurşunlarının kısmen eridiği bildiriliyor. Birkaç bin borudan oluşan orgun temizlenmesi çok vakit alacakmış. Bu arada Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un 5 senede onarımın biteceğini söylemesi de bazılarınca pek ciddiye alınmadı. Kısacası bir toplum, bir ülke ve o ülkede mazisi olanlar derhal yardıma koştular. Organizasyon müthiş.
KISSADAN HİSSE
Bizim de kıssadan hisse çıkarmamız lazım. Fransız Başbakanı tamamen yanan kulenin restorasyonu için beynelmilel bir müsabaka tertipleyeceğini söyledi. Bizdeki ucuz ihale ve tecrübesi müteahhit hastalığına misal olacak bir tavır. Vakıf Osmanlı eserlerinin içine yerleşip duvarı oyan, olmadık yere ilaveler yapan, çatılara kaçak kulübe ve odalar konduran Kapalıçarşı’nın damında her geçen gün pislik yaratan insanların daha fazla rahatsız olması gerektiği bu faciadan açık.
Muhteşem eserlerimiz Notre Dame’dan çok daha fazla tehlike altında. Süleymaniye’nin etrafından hâlâ çok katlı otoparklar kaldırılmadı. Kaçak yapılaşma ve katların hesabı yok. Bu işler ne zaman düzelir? Hiç değilse yandaki Avrupa’daki gibi olaylar, böyle bir facianın bizde başka facialara da yol açacağını gösteriyor. Büyük bağışlar beklenemez. Bari hiç değilse vatandaş ve hemşeri olarak tehlikeli durumlara karşı çıkalım ve düzelttirelim. Süleymaniye’yi, Selimiye’yi birkaç yıl içinde tamamladık. 1000 sene boyu korumak zorundayız. Böyle bir koruma için de çok tedbirsiz ve laubali olduğumuz açık.
DÜRÜST KONTROL
Yakın zamanda başlanan “Süleymaniye Yenileme Projesi” toplumun ve merkezi devletin dikkati ve dürüst kontrolü altında değil. Camilerin etrafını gökdelenler çeviriyor. Özel teşebbüs kadar belediyeler de bu işin içinde. Beşiktaş Stadı gibi yapılar tarihi bölgelerimizin en önemlilerini tehdit altına alıyor. Bunlara karşı nelerin yapıldığını bilmiyoruz. Merak edenler bile bilmiyor çünkü gizlilik ve kapı arkasında iş çevirme merakı var.
.49’unda ölmeseydi...
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Fatih Sultan Mehmet
Mayıs 05, 2019 07:595dk okuma
Paylaş
O olayların başlangıcı, Fatih’in 3 Mayıs 1481’de Gebze Sahrası’ndaki zamansız ölümdür. 15. ve 16. asırlarda bilimin, teknolojinin gelişimini tayin eden en önemli faktör hükümdarın kişiliği ve kendi ilgi ve bilgisidir. Türk İmparatorluğu Batı’da Avrupa’nın eşiğinde en önemli Rönesans adamını bu sayede yitirdi. Timur’dan sonraki taht kavgalarıyla da Orta Asya’daki parlak Rönesans, o Rönesans’ın ve bilimin temsilcisi Uluğ Bey’in ortadan kaldırılmasıyla sona erdi.
Haberin Devamı
3 Mayıs 1481’de Ordu-yu Hümâyun alışıldığı üzere Üsküdar’a geçer. Bu alayın ve törenin ardından günün erken saatlerinde başlayan geçit Anadolu’ya doğru yönelir. Bugün Bağdat Caddesi (caddenin “Bağdat” adını ne zaman aldığı, 15. veya 16. asırda yazılan kaynaklardan iyi tespit edilmeli) dediğimiz yol izlenerek ilk konak yerine yani Gebze Sahrası’na ulaşırlar.
49’unda ölmeseydi...
ZEHİRLE BAŞLADI
Sefer-i Hümâyun’un genellikle hedefi ilan edilmez. Mesela Yavuz Sultan Selim’in Mısır seferinden sonra Tebriz’e yöneleceği ordunun içinde ancak Şam’da konuşulur olmuştu. Gebze’de konaklayan Fatih’in seferi nereye yapacağı sözde belli değildir ama galiba Dil İskelesi’nden gemiler İtalya’ya yönelecekti. Akdeniz adalarının kuzey kısmı Midilli, Eğriboz (Euboia), Taşoz (Tasos), Semadirek (Samothraki) onun tarafından fethedilmişti. Sakız’da Cenevizliler vardı. Şövalyelerin elindeki Rodos Adası ise Padişah’ın kuşatmasına rağmen alınamamıştı. Onu ancak torun çocuğu Kanuni Sultan Süleyman saltanatının başında ele geçirecektir. 1480’de Gedik Ahmet Paşa Puglia Yarımadası’na çıkmıştır. İtalya’nın aşil topuğunda Osmanlı ordusu yerini etti. Otranto ele geçmiştir. İlk tahriri de yapılmıştır. Ne var ki kısa bir zaman sonra Gedik Ahmet Paşa çekilecektir. Çünkü Gebze Sahrası’nda büyük hükümdar Fatih Sultan Mehmed’in zehirlendiği anlaşıldı, ruhunu teslim etti.
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
EN AHLAKSIZ PAPA
Karışıklık da orada başladı. Yeniçeriler ve kapıkulu askeri Cem Sultan’ı istiyordu. Karaman’daydı. Devletlular ise çoktan Amasya’ya şehzade Bayezid’e daveti iletmişlerdi. Bayezid’in yetişip Topkapı Sarayı’nda tahta geçişi, kendisine biat edilişi kapıkulu askerinin isyanıyla karşılandı, Cem Sultan ise adım farkıyla muharebeye hazır vaziyette yetişmiştir. Bu bir yıl içinde Cem Sultan’ın Bayezid’le mücadelesi, yenilgisi ve nihayet Rodos şövalyelerine sığınması ve ardından kıymetli bir rehin olarak Roma’ya nakliyle Rönesans tarihinin en entrikacı ve en ahlaksız papası VI. Alexander’ın elindeki ıstıraplı yıllar başlamış oldu.
Haberin Devamı
EN PAHALI REHİN
Kardeş katlini mazur gösterecek bir sebep, Sultan II. Bayezid’in hareket edememesi, ne Memluklerle ne Papalıkla ne de Endülüs’teki İspanya ile aktif bir mücadeleye girememesi, Cem Sultan’ın potansiyel bir tehlike, taht kavgası için öne sürülecek bir rehin olmasıydı. Papalık hiç de küçümsenmeyecek yıllık meblağı yani yaptırılan muhteşem kiliseler ve ısmarlanan sanat eserlerinin dışında kalan devletin yıllık cari giderlerini karşılığı olan bedeli bu rehin için Osmanlı saltanatından tahsil ediyordu. Kemal Beydilli Hoca’nın Hans Pfeffermann’dan çevirdiği “Rönesans Papalarının Türklerle İş Birliği” adlı eserde faciayı ayrıntılarıyla görmek mümkün.
Haberin Devamı
Sevgililer Günü Sürprizi
Pandora
Güncelleme, Yedekleme Maliyetlerinden Kurtulun
DİA Yazılım
by Taboola
ROMA’NIN KURTARICISI
Roma, Türklerin yeni “kızılelma”sıydı. O kızılelma bir dönem Bursa’ydı. Sonra Konstantiniyye oldu. İtalya girişiminden sonra Viyana olacaktır. Otranto’ya çıkanlar Roma’yı korkutuyordu. Başbuğun ölümü çok şeyi değiştirir. Gedik Ahmet Paşa geri çağrıldı. II. Bayezid’in yapabilecek çok şeyi yoktu. Roma’nın kurtarıcısı Cem Sultan’ın rehin olmasıdır. Bu ilk atiyye yetmedi. Nihayet Fransa Kralı bu kıymetli rehini almak isteyince Cem Sultan da yavaş etki eden zehirlenmeyle ortadan kaldırıldı. Hanedanın şerefi vardı. Naaşı Bursa’ya getirildi.
İSTİSMARLIK GÜVEN
Bütün bu olayların başlangıcı 3 Mayıs 1481’de Gebze Sahrası’ndaki zamansız ölümdür. Fatih’in ölüm nedeni hâlâ tartışılıyor. Zehirlenme ihtimali ağır basıyor. Venedikli hekim ya bir tehditle ya da bir tamahla bu işi yaptı. Halbuki Fatih’in tek güvendiği oydu. Çünkü temelde at üstünde yaşayan bir mareşal hastalığı olan “nikris” yahut “gut” ancak hastasını tanıyan hekimin hazırladığı ilaçlarla teskin edilebiliyordu. Hasta, hekimine güvenmek zorundaydı. En kolay istismar edilecek güven de budur. Padişahın 49 yaşındaki bu ani ölümü Osmanlı İmparatorluğu’nun fütuhat hızını engellemedi. Ama kültür hayatımızda ve gelişiminde önemli bir duraklamaya hatta sapmalara sebep olduğu açıktır.
Haberin Devamı
SONA EREN RÖNESANS
15. ve 16. asırlarda bilimin, teknolojinin gelişimini tayin eden en önemli faktör hükümdarın kişiliği ve kendi ilgi ve bilgisidir. Türk İmparatorluğu Batı’da Avrupa’nın eşiğinde en önemli Rönesans adamını bu sayede yitirdi. Timur’dan sonraki taht kavgalarıyla da Orta Asya’daki parlak Rönesans, o Rönesans’ın ve bilimin temsilcisi Uluğ Bey’in ortadan kaldırılmasıyla sona erdi. Tarihte kişilerin rolü sanıldığının ötesinde öneme sahiptir. Onların varlığı olumlu ve yapıcı gelişmeler kadar ölümleri yahut öldürülmeleri de yıkıcı gelişmelere veya hiç değilse durgunluğa neden olabilir.
49’unda ölmeseydi...
KARADENİZ’DE İLAHİ KOMEDYA
30 sene evvel dahi söyleseler “Akla gelmeyecek bir çılgınlık” derdim. Hele ilk gördüğüm Karadeniz kıyılarının yani 1966 yılı temmuzunun o unutulmaz pitoresk çarpıcılığında düşünülmeyecek bir kâbus olabilirdi. Dışişleri Bakanlığı bir Danimarkalı gazeteciyle profesör eşini davet etmiş. Arabalarıyla geldiler. O zamanki bakanlığın böyle geziler için mihmandar tutma imkânı yoktu. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nden rica etmişler. Dekanlık bana sordu. Gezi hattını Çorum’a kadar biliyordum ama ilk defa Samsun’u gördüm. Zengince bir Anadolu şehriydi ama birtakım derbederlikleri vardı. Çarşamba’yı geçene kadar doğrusu çok etkilendiğimi hatırlamıyorum ama Ünye, Fatsa, Ordu yeşilin ortasındaki güzelliklerle doluydu. Karadeniz’in eski ustalarının yapıları tabiata hâkimdi. Hava güzeldi. Masmavi deniz taş ve ahşap karışımı binalar, süratle seyahati tamamlamak için koşuşan karı-kocayla aramı ilk açan sebepti.
İMAR FACİASI
Haberin Devamı
Galiba kuzeyli ırkların kendi monoton ülkeleri dışındaki yerlere karşı ilgileri ya çok az oluyor ya da abartılı derecelere ulaşabiliyor. Ordu’nun daha uzun yıllar, 1980’lere kadar yapısı pek bozulmadı. Belediye başkanlarının bunda rolü var ama 1990’lardan itibaren imar nizamında cıvıma ve çokkatlılık patladı. 2000’li yılardan sonra ortalık Dante’nin “İlahi Komedya”sındaki manzaralara dönüştü. Giresun ve Tirebolu ise daha hazin, bazıları eski konaklarını yıkamasalar bile önüne kendi bildikleri çirkin yapıları dikiyorlardı. O güzel Tirebolu ve sonradan birkaç kere daha gidip gezindiğim üniversitede konferansa gittiğim Giresun süratle değişmeye başladı. 2000’li yıllar bu imar faciasının zamanıdır.
Şimdi ise daha utanmazca bir girişim, gökdelen dikiliyor. Giresun’un, o güzel resmin ortasına bir garip gökdelen. Ordu’da ise 3 bloktan oluşan bir gökdelen sitesi. Hangi iktisadi talebe cevap verdiği meçhul bir yatırım. Ama tabiatı tahrip ettiği çok açık.
HAYASIZ İSTİLA
Binalar mavi gökle bağdaşmıyor. Yerle ne kadar barışık derseniz denizlerin doldurulmuş kısmına bina dikmek çok mu akıllıca? İstanbul’da yer tükendi. İzmir’e de el attılar. Şimdi de Karadeniz kıyılarına tırmanıyorlar. Allah aziz vatanı bu hayâsız istiladan korusun.
.Anar Rıza
#Yazar#Resul Rıza#İLBER ORTAYLI
Mayıs 12, 2019 07:595dk okuma
Paylaş
Tevazuu şaşılacak ölçülerdeydi. Milli şair mesabesindeki Resul Rıza’nın oğlu belli ki iyi bir terbiye görmüş ve kendini öne atmamayı öğrenmişti. Şiirleriyle tanınıyordu. Romanlarını da bu birkaç yılın içinde okudum ve şunu açıkça ifade ettim: Azerbaycan’da nesir bizimkinin önüne geçiyor. Gürültücü olmayan, ölçülü bir yurtseverdi. Ulusalcıydı.
Haberin Devamı
AZERBAYCAN edebiyatının büyüklerinden. Yazarlar Birliği Başkanı olduğu için değil, insanlarla ve zor adamlar olan yazarlarla en iyi geçinen, hakkı teslim eden kişi olduğu için. Anar’ı çok eskiden tanıyorum. Ta 1968’li yıllardan. Mirza Fethali Ahundzade üzerine “Dost” dergisinde bir yazı yazmıştım. Bu makaleyi “Gobustan” dergisi için çevirdi. Salim Şengül bu dergiyi bana ulaştırınca haberdar oldum, gıyaben tanıştık. Şahsen görüşmemiz 1983 yılında Strasburg’da Azerbaycan’ın ve Türk dünyasının en sevilen bilginlerinden olan Irene Melikoff’un tertiplediği Azerbaycan sempozyumu sırasında oldu. O tarihe kadar bu ülkeyi tanıdığımı sanıyordum. Değişik insanlar vardı. Ela adlı ve çok çabuk kaynaştığımız Eleanora fişek gibi bir tercümandı. Seri ve hatasız mükemmel bir aksanla Rusça, Fransızca çevirileri yapıp gidiyordu. Tabii ki Azerbaycan diliyle de ama İstanbul Türkçesiyle de rahat görüşebiliyordu. Sonra Haydar Aliyev onu Paris’e büyükelçi yaptı.
Haberin Devamı
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
by Taboola
Anar Rıza
ULUSALCI YURTSEVER
Anar Rıza’nın tevazuu şaşılacak ölçülerdeydi. Milli şair mesabesindeki Resul Rıza’nın oğlu belli ki iyi bir terbiye görmüş ve kendini öne atmamayı öğrenmişti. Şiirleriyle tanınıyordu. Romanlarını da bu birkaç yılın içinde okudum ve şunu açıkça ifade ettim: Azerbaycan’da nesir bizimkinin önüne geçiyor. Rus dilini ve edebiyatını seçkin Azerbaycan aydınlarının hepsi gibi iyi biliyordu. Gürültücü olmayan, ölçülü bir yurtseverdi. Ulusalcıydı. Bu onun Rus kültürüne ve diline yabancılık ve husumet beslemesi için bir sebep değildi ama halkının tarihini ve yaşadığı sıkıntıları biliyordu. Birbirimizi tanıdıkça anlatır oldu.
AÇIK BİR YAZAR
Film rejisörüydü. Ben filmlerini, bir belgesel hariç göremedim. Beni ona yakınlaştıran yazıları Sovyet devrinde Polonya’ya, Özbekistan’a, Macaristan’a, Bulgaristan’a, Kazakistan’a yaptığı gezilerdir. Sovyet dünyasının birçok yerinde tanınıyordu. Moskova’yı onun kadar seven, bu derunî, kendine özgü burukluğu olan şehri onun kadar iyi anlatan az bulunur. Avrupa’ya yaptığı gezilerden sonra bu yeteneği Avrupa şehirlerini naklederken de ortaya çıktı. Anar’ın asıl tiyatro eserleri ve benim göremediğim senaryoları erken yaşta şöhret olmasını sağladı. Toplumunu iyi temsil eden açık bir yazardı. Cengiz Aytmatov’la olan dostça diyaloğuna kısa süre de olsa şahit oldum.
Haberin Devamı
DÜŞÜNMEYE SEVK EDİYOR
Bundan bir müddet önce İstanbul Türkçesine çevrilerek yayımlanan “Yaşamak Hakkı” elimdeki son eseri. 600 sayfayı aşan şahsi hatıralarına, belgelere, Azerbaycan seçkin zümresi arasında duyduklarına ve gördüklerine ve ciddi basılı notlara dayanıyor. “Yaşamak Hakkı” kronoloji sırasına göre dizilmiş yazılardan oluşuyor. “Mir Cafer Bağırov’un Çöküşü”, “Mir Cafer Bağırov’un İki Meleği” makalelerinde Bağırov’un olumsuz yönleri kadar güvenilirliği nedeniyle Stalin’i bazı meşum kararlarından dönmeye ikna ettiği anlaşılıyor. Bu ittifakı Beria’yla tamamlıyor. Azerbaycan’ın İkinci Dünya Savaşı sonunda önemli miktardaki nüfusunun uzak bölgelere naklinin önlenmesi gibi. ‘Azerbaycan’daki Pantürkizm korkusu’, ‘Sovyet Azerbaycan’ın kurucusu sayılan Neriman Nerimanov’un muhteşem kişiliği’ gibi konulardaki yazıları doğrusu çağdaş Azerbaycan tarihini bildiğini sanan benim gibileri bile yeniden öğrenmeye ve düşünmeye sevk edecek sadece birkaç yazı. Anar’ın milletvekili ve Yüksek Sovyet’teki Azerbaycan heyetinde bulunması, onun çağdaş Sovyet liderlerle, bilhassa Gorbaçov’la tanışıp görüşmesini sağladı. Gözlemleri ve değerlendirmeleri fevkalade ilginç ve özgün.
Haberin Devamı
Sürüşte yeni bir çağ
Jeep Türkiye
Peugeot 408'in göz alıcı tasarımına karşı koymak hiç kolay olmayacak.
Peugeot
by Taboola
VARLIĞI BÜYÜK ŞANS
Bu kronolojik tarih derlemesindeki son yazılardan Türkiye’de Azerbaycan özleminin mutlaka okunması gerekir. Anar bu özlemi doğru değerlendiriyor. Ne Turancılığa atfediyor ne de başka bir doktrine. Doğal bağlar kültüreldir, kültürel oldukları için de yaşarlar. Anar Rıza gibi soğukkanlı, konuşmaktan çok dinleyen ve okuyan bir şair ve yazarın varlığı hem Türkiye hem Azerbaycan için bir şanstır. Onun yaşaması, çalışması ve yazdıklarının basılması, Türkiye Türkçesine çevrilmesi gerekir. Edebiyatımızın geniş bir coğrafyada birlikte inkişaf ederek dünyadaki yerini alacağına hiç şüphe yok. Anar bunun örneği ve temsilcisi olan yazarlardan.
Haberin Devamı
Anar Rıza
ORTA ASYA REHBERİ
STEPHEN Frederick Starr, arkeoloji ve Orta Asya tetkiklerinin dünyasının tanıdığı bir isim. Gordion kazılarını yönetti. Yazısı mevcut olmakla birlikte anlaşılmayan dile sahip bu medeniyet bir ölçüde onun kazı buluntularıyla tanınıyor. Üzerinde epeydir çalıştığı son kitabı “Kayıp Aydınlanma-Orta Asya’nın Altın Çağı” (Lost Enlightenment: Central Asia’s Golden Age) yazarın Batı dünyasındaki ama ön planda Rusya ve Sovyetler Birliği’ndeki kaynaklarını inceleyerek kaleme aldığı bir eser. Bu nedenle Doğu’daki önemli çağdaş tarihçilerin eserlerini de Batı dillerinden kullanıyor. Mesela Türkiye’den Sevim Tekeli, Ekmeleddin İhsanoğlu ve hukuk tarihi ile iktisadi tarih konusunda eserler veren Timur Kuran’ı zikrediyor. Edebi yeteneği kuvvetli bir bilim tarihçisi. Orta Asya üzerinde uzun zaman okunacak ve öğretecek bir rehber çıktığı açık.
Haberin Devamı
Anar Rıza
GAZALİ’Yİ ANLAMALI
Medeniyetler yürüyor... İslamiyet’ten evvel ve İslamiyet’in Orta Asya’ya ulaşmasından sonra daha beş asır devam edecek “Darî” dediğimiz yüksek Fars dilindeki medeniyetin Timurlulara kadar uzanışı ele alınıyor. Yöntemi çok ilginç, Batılı tarihçilerin hemen hepsi gibi coğrafya bilgisi iyi. Tarih yazımında bir tarihçinin doğal üslup ve tekniği olan senkronizasyonu (eşzamanlama) gayet iyi kullanıyor. İslami dönem Orta Asya tarihi erken dönemlerden başlar, komşu dünya Osmanlı’ya kadar uzanır. Böyle bir kitabı okumak Semerkant’a giden insanın çarpıldığı dünyaya nüfus etmesi için fevkalade yararlı. Şu gerçek anlaşılıyor: Doğu dünyasında tabiat bilimleri ve matematik 16. yüzyılın ilk çeyreğinde dahi önemli gelişme gösterdi ve öndeydi. Yavaşça tekrara girdi. Bununla birlikte bazıları gibi Gazali’yi itelemek yerine onun da bir önemli yanı olduğunu anlamak lazım. Doğu dünyasında bilgi duraklamış, az gelişme göstermiş olabilir ama bugünkü dirilme belirtilerini maziden koparak anlayamayız.
Anar Rıza
RAHAT OKUNUYOR
İngilizce baskıdaki kusurlar ise arkada umumi bir bibliyografya listesi yok, bölümlerin alt başlıklarını içindekilerde vermemişler. Baskı maliyetini düşürme çabası herhalde. Referans notları kitabın arkasına yazılı. Türkiye’de Kronik Kitap tarafından yapılan Türkçe baskıda bu hususlar düzeltilmiş. Çeviriyi yapan Yusuf Selman İnanç’ın bu konularda tecrübeli olduğu aşikâr. Tercüme akıcı, rahat okunmasını sağlıyor.
RÖNESANS’A GİRİN
Her halükârda Uluğ Bey ve onun izleyicileri Ali Kuşçu hatta 16. asır Osmanlı rasathanesine kadar Orta Asya’nın kültür tarihi, bilim tarihi ilginç kişiliklerin portreleriyle bilinen ve az bilinenleriyle sunuluyor. Önyargılar değiştiriliyor. Ne Gazali hakkında bir önyargı var ne İslam diniyle bilim arasındaki çatışma konusunda bilinen galat tekrarlar mevcut. İnsanların merakla, zevkle okuyacakları, gençlerin doğu Rönesans dünyasına girebilecekleri bir kitap. Şüphesiz bu kitabı tamamlayacak bir araştırma yakın zamanda İş Kültür’den çıkan, Miri Shefer Mossensohn’un kaleminden “Osmanlı’da Bilim-Kültürel Yaratı ve Bilgi Alışverişi” adlı eser. İkisinin birlikte okunmasında mutlaka yarar var.
Yunan General İoannİs Metaksas’ın kehaneti ve... İnancın zaferi
#Yazarlae#Hürriyet#İlber Ortaylı
Mayıs 19, 2019 13:337dk okuma
Paylaş
Küçük Asya Seferi’nin komutanlığını reddeden Yunan general İoannis Metaksas, “Yok oldu zannettiğiniz ordularını Türkler yine toparlar ve bir sabah aniden karşınıza çıkarlar” demişti. Samsun’dan 1.5 yıl sonra milli ordu ortaya çıkmıştır. 2 yıl sonra da TBMM Hükümeti’nin hem içte ama asıl önemlisi dış dünyada itibarını ve varlığın pekiştiren Sakarya Savaşı, general Metaksas’ın bu kehanetinin doğruluğunu gösterir. Hiç şüphesiz Kurtuluş Savaşı’nı hazırlayanların girişimi bir kumar veya kehanet değil ortak asker aklının bilgeliğine dayanır. Bütün mesele buna inanmaktı.
Haberin Devamı
OSMANLI İmparatorluğu için tam tamına dört yıl önce ekim sonunda başlayan savaş 30 Ekim 1918’de Limni Adası’nda son buldu. Mondros Limanı’nda Türkiye’nin bütün müttefikleri gibi ağır bir mütareke imzaladığı açıktı. Buna rağmen Rauf Bey dahil mütareke heyetinin saf bir ümit beslediği de açıktır. Büyükada’da Kût’ül-Amâre’den beri esir olarak bulunan general Townshend Britanya’yı ikna için heyetle birlikte götürülmüştü. Tamir edildiği anlaşılan Gelibolu malulü HMS Agamemnon zırhlısının içinde heyetler görüşmeye başladı. Tabii bu bir görüşmeden çok diktedir.
HINÇ-İNTİKAM-İŞGAL
Fransa’nın Alman heyetine karşı takındığı mütehakkim ve kindar tavrın ilk anda Britanyalılar tarafından gösterilmediği açık. Amiral Somerset Arthur Gough-Calthorpe yer yer ikna edici hatta Türklerin lehinde uygulanacağına dair vaat edici üslubunu buradan ayrıldıktan sonra unutmuştur. Zira Britanya dört yıl süren bu savaşın kendisi için çok uzun olduğunun farkındaydı. Umulmadık kayıplar yanında bilhassa Gelibolu’dan sonra Kût’ül-Amâre’deki yenilgi, İran ve Bakü’de bunu izleyen gerilemelerin kini içindeydi. Nitekim mütareke hükümleri çok geniş yorumlanarak 1919 yılı içinde işgaller ve Osmanlı devlet görevlilerine karşı küçümsemeler devam etti. Bu tip bir mütareke havası Cihan Harbi’nin kendisi kadar yenidir. Uzun süren savaş uzun süren hınç ve intikamı da birlikte getirdi.
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
OKUMUŞ ŞEHİT GENÇLİK
Daha dokuz ay evvel Türkiye Brest Litovsk’ta Rusya’nın savaştan çekilmesiyle umutlu bir safhaya girmişken, ardından Bulgaristan ve Avusturya-Macaristan’ın savaşı terk etmesiyle doğudaki cephelerde tamamıyla yalnız kalmıştı. Bu uzun savaş Türkiye’nin sadece topraklarını Suriye, Lübnan, Filistin ve Irak gibi verimli bölgelerini değil savaşçı ve üretici bir asker neslini de kaybetmesine sebep oldu. Şehitler arasında İstanbul’daki liselerin ve Darülfünun’un boşalan sıralarından silah altına alınan okumuş gençlik de vardı. Şark ve Garp kültürüne sahip
bu şehit kuşakla gelişmekte
olan bir ülkenin geleceği mahvolmuştu.
Haberin Devamı
MANZARAYA BAKARAK: GELDİKLERİ GİBİ GİDERLER
Bundan aşağı yukarı 15 gün sonra Birleşik Ordular Komutanlığı’nı mütareke dolayısıyla teslimle bırakarak İstanbul’a dönen Mustafa Kemal Paşa’nın İstanbul’da karşılaştığı manzara buydu: Harbin son günlerinde bombalanan Haydarpaşa Garı ve İstanbul’un önündeki onlarca düşman zırhlısı. Bu hoş karşılanacak bir manzara değildir fakat Paşa’nın birkaç gün devam eden demiryolu seferinde gelecek için tasarladıkları ve alternatif planları tamamlanmış görünüyor. Kendisini karşılayan yaverlerine denizin üstündeki zırhlılar için “Geldikleri gibi giderler” sözü gelişimin başlayacağı anlamına geliyor.
ANADOLU HAREKETİ
Haberin Devamı
Sürüşte yeni bir çağ
Jeep Türkiye
Peugeot 408'in göz alıcı tasarımına karşı koymak hiç kolay olmayacak.
Peugeot
by Taboola
Mustafa Kemal Paşa’nın ilk anda hükümetle ve bilhassa savaş sonunda “yaver-i has”ı olarak Almanya, Avusturya-Macaristan gezisine katıldığı, o zaman ki veliaht şu anda padişah sultan Vahideddin ile bir yakınlığı olduğu açıktı. Mustafa Kemal Paşa’nın görüşmelerinde padişahın kendisini Harbiye Nazırı olarak tayin etmesi ve bunun akabinde bazı politikalara girişmek niyetinde olduğu da görülüyor. Ne var ki gerek Sultan Vahideddin ve gerek etrafı uzun harbin getirdiği tahribat, yenilginin şiddeti ve İttihatçıların maceracı politikasından bezgin bir ruh hali içinde, Mustafa Kemal Paşa’nın teklif ve görüşlerine idrak ve katılma gösterecek durumda değillerdi. Diğer yandan Mustafa Kemal ve Anadolu’da kolordu komutanı Ali Fuat Paşa, doğuda Kâzım Karabekir Paşa, İstanbul’da Refet Bele gibi bir heyet Anadolu hareketinin temelini oluşturuyordu. Hiç şüphesiz ki Harbiye Nezareti Müsteşarı Fevzi (Çakmak) Paşa ve Miralay İsmet (İnönü) gibi zevat da Mustafa Kemal Paşa’yla yakın temastaydı.
Haberin Devamı
DÜZELTME ANANESİ
7 Mayıs’ta lağvedilen 9. Ordu’nun kıtalarının teftişi için Mustafa Kemal Paşa, padişahın tensibi ve kabinenin ittifakıyla müfettiş olarak tayin edildi. Ordu müfettişliği eski bir Osmanlı ananesidir. Fevkalade durumlarda fevkalade yetkili komutanlar 17. asırdan beri özellikle Anadolu’daki ayaklanmalar döneminde ve II. Viyana Kuşatması sonrakindeki karışıklıklar sırasında Anadolu’ya gönderilmişlerdi. Anadolu’da asayişi sağlamak için müfettiş paşalar göndermek ve Cumhuriyet döneminde dahi umumi müfettişlikle karışık bölgelerde idareyi düzeltmek bu ananeye dayanır.
İTİRAZLARI DA AŞTI
Paşa’nın Karadeniz bölgesindeki mutasarrıflıklar ve hatta civardaki Kayseri gibi mutasarrıflıklarla da yazışma yetkisi vardı. Bu mıntıkadaki İtilaf komutanı general Milne’nin itirazıyla karşılaştı. Milne başından beri bir müfettişin tayini ve bölgede boy göstermesinin olumsuz olacağı, Mustafa Kemal Paşa’nın geri çağrılması gerektiği üzerinde ısrarla durdu. Herhalde bu safhada İstanbul’da askerlerin ve bazı mülki zevatın bu itirazlara karşı çıktığı ve padişahı ikna ettiği anlaşılıyor.
Haberin Devamı
İZMİR İŞGALİNE İSYAN
Her halükârda Samsun, 15 Mayıs’taki İzmir’in işgalinden sonra kaçınılmaz bir hedefti ve Mustafa Kemal Paşa süratle İstanbul’u Samsun’a müteveccihen terk etme kararını gerçekleştirdi. 17 Mayıs’ta Bandırma Vapuru hareket etti. İzmir’in işgali kitleleri fevkalade infiale, isyana sürüklemiştir. Ege bölgesinde İzmir Redd-i İlhak Cemiyeti ve mart ayından beri Türkiye’nin her tarafında benzer cemiyetler, hatta işgalden sonra Erzurum ve İzmir’de Müdafaa-i Hukuk cemiyetleri kuruldu. Bu hareketlerin hepsinin nasıl bir araya getirileceği Paşa’nın en önemli ve daha İstanbul’da başlayan faaliyetinin başlıca odak noktasıdır.
DAMAT FERİT’LER
İster Tevfik Paşa ve Salih Paşa gibi hayırhah davranışlı kabineler, isterse Damat Ferit gibi İngilizlere mutlaka bağlılık gösterenler olsun, mütareke hükümetlerinin etkin ve dirayetli politika izleyemedikleri açıktı. Heyetin içinde geleceğin Refet Paşa’sı, Cumhuriyet’in en büyük sağlık bakanı, tanınmış bir askeri hekim olan Refik (Saydam) ve Paşa’nın kendi karargâh mensupları bulunuyordu.
İLK DURAK SAMSUN
Samsun’a adım atılacak, bilgi toplanacaktır. Göze batacak hiçbir faaliyetin ve etkinliğin gerçekleştirilemeyeceği açıktı. Nüfus kozmopolitti, işgal kuvvetlerinin etkisi hissediliyordu. İmkânlar sınırlıydı. Hedef doğrudan doğruya günümüzde 19 Mayıs yıldönümlerinde yürüyüşlerin tertiplendiği “İstiklal Yolu” dediğimiz güzergâhtan Havza-Amasya hattından da Anadolu’nun şarkına yani Kâzım Karabekir Paşa’nın mıntıkasına, oradan da Orta Anadolu’ya yönelmeliydi. Paşa’nın Havza’daki dinlenme sırasında, ki bunun adı “istirahat ve kaplıca tedavisi” gibi gösteriliyor ise de ilk, yoğun görüşmeleri yaptığı, civar bölgeler eşrafına ve memurlara telkinlerde bulunduğu açıktır.
İŞGALİN PERİŞANLARI
Nihayet 25 Haziran 1919’da meşhur Amasya Tamimi’ni yayımlanmasıyla Kurtuluş Savaşı’nın başladığı açıktır. İzmir’in işgali sadece yerli Türkleri rahatsız ve perişan etmiş değildi. Yunan işgal kıtalarının düzensizliği yerli tüccar kadar limanda ve şehirde aktif olan Levantenleri ve yabancı pasaportlu tüccarları da zarara uğrattı. Bu işgal günlerinde zararın dönem için çok büyük bir para olan 300 bin liraya ulaştığı söyleniyor.
VENİZELOS’UN HAYALİ
İzmir ve Anadolu’da Helen işgali Venizelos’un bir hayaliydi. İngiliz Başbakan David Lloyd George’la Yunanların kullanımı konusunda anlaştılar. Küçük Asya Seferi’nin komutanlığına tayin etmek istediği kral yanlısı olarak bilinen Venizelosçu subayların çok tutmadığı general İoannis Metaksas bu teklifi reddetti. “Yunanistan’ın topraklarının şerefle ve müreffeh yaşamak için yeterli olduğunu, Küçük Asya Seferi’nin bir macera olduğunu” belirtti. “Yok oldu zannettiğiniz ordularını Türkler yine toparlar ve bir sabah aniden karşınıza çıkarlar” dedi.
GELECEĞİN GÖSTERGESİ
Gerçekten de Samsun’a çıktıktan sonra yıl tamamlanmadan gereken kongreler yapılacak ve heyet Ankara’ya ulaşacaktır. Doğu’da Kâzım Karabekir Paşa’nın sağladığı hâkimiyet, Ankara’da kendisini bekleyen Ali Fuat Paşa ve Ankara’daki memurlar bilhassa Ali Kemali Bey ve Cemal (Bardakçı) asayiş amirleri geleceğin göstergesidir. Samsun’a çıktıktan 1.5 yıl sonra milli ordu ortaya çıkmıştır. İki yıl sonra da Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti’nin hem içte ama asıl önemlisi dış dünyada itibarını ve varlığın pekiştiren Sakarya Savaşı general Metaksas’ın bu kehanetinin doğruluğunu gösterir. Hiç şüphesiz Kurtuluş Savaşı’nı hazırlayanların girişimi bir kumar veya kehanet değil ortak asker aklının bilgeliğine dayanır. Bütün bu mesele buna inanmaktı.
ZAFERİN TAÇLANIŞI
19 Mayıs 1919 Milli Mücadele’nin başı sayılıyor. Bu doğru bir isimlendirmedir. 3.5 yıl sonra da Mudanya Mütarekesi’yle bu savaş zaferle taçlanmıştır.
Yunan General İoannİs Metaksas’ın kehaneti ve... İnancın zaferi
DİĞER PAŞALARDAN FARKI: DEHASI
VATANSEVER, yetenekli ve mücadele taraftarı tek kumandan elbette ki Mustafa Kemal Paşa değildi. Ona bu mücadelede yardımcı olan kumandanlar vardı. Ancak onu diğerlerinden ayıran en önemli farklılığı elbette ki dehasıdır. En akıllı, önde gelen generallerimiz bile -ki bence kurmay olarak hoş görülecek bir görüştü- “Bursa’yı, Antalya’yı, İzmir’i kurtarmakla uğraşmayın, olacak şey değil, tükeniriz, elimizdekini de kaçırırız” diyorlar, Anadolu ve Doğu Anadolu ile yetinilmesi gerektiğini söylüyorlardı ki bu “İlk hedefiniz Akdeniz’dir” düşüncesine uygun değildi, zıttı. Atatürk’ün kafasındaki geleceğe ait savaş hedefi çok daha farklı ve doğru olanıydı.
O ADIMLARI ALDIĞI İYİ EĞİTİM ATTIRDI
ATATÜRK bir askeri dehadır. Ancak bunun tarifini yapmak çok güçtür. Bu noktada aldığı kurmay öğrenimi çok önemlidir. O kuşağın parlak komutanları iyi bir eğitim aldılar, tabiri caizse her şeyi biliyorlardı, sivillerle irtibatları çoktu, felsefe, tarih, bilhassa coğrafya, edebiyat, mühendislik ve matematik hakkında bilgileri ve eğitimleri vardı, hiç değilse ne konuşulduğunu anlarlardı.
Nitekim aldığı eğitim Gazi Paşa’yı ileride ilginç adımlar atmaya yöneltti. Bozkırın ortasında, Ankara’da Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi kuruldu. Türkiye adeta arkeologların, Mezopotamya dilleri uzmanlarının eğitim ülkesi oldu. Bizantinika için bile dört-beş talebe Avrupa’ya yollanmıştı. Lisana önem veriliyordu.
.Son Rus çarı... ‘Kanlı Nikolay’ 123 yıl önce bugün taç giymişti
#Yazarlar#Hürriyet#İlber Ortaylı
Mayıs 26, 2019 07:295dk okuma
Paylaş
II. Nikolay neredeyse bütün Avrupa hükümdarları gibi Victoria’nın torunları arasındaydı. II. Wilhelm doğrudan torunuydu. II. Nikolay onun kuzeniydi. Hükümdarlardan oluşan bir aile resminde İngiltere Kralı VII. Edward, Kayzer Wilhelm ve II. Nikolay’ın birbirlerine ikiz kadar benzedikleri görülür. Ayrıca II. Nikolay uzaktan kuzeni sayılabilecek Hessen-Darmstadt hanedanının prenseslerinden Alix Helena (yeni Ortodoks vaftiz adıyla Çariçe Aleksandra Fyodorovna) ile evlendi.
Haberin Devamı
26 Mayıs 1896’da son Rusya Çarı II. Nikolay taç giydi. Babası III. Alexander, suikastla ortadan kaldırılan ve kurtarıcı Çar diye anılan II. Alexander’in oğludur. III. Alexander’in kendi de ağır bir suikast atlatmıştı ve bu suikast dolayısıyla Lenin’in ağabeyi Aleksandr Ulyanov idam edilenler arasındaydı. Son Çar Nikolay Aleksandroviç ailenin kara talihini noktaladı. Ünlü efsane yürürlükte gibiydi. Kendisine kutsiyet atfedilen Rusya’nın eski Rurik sülalesinin yerini alan Romanovlar’dan hiçbirinin rahat saltanat süremeyeceği ve eceliyle ölemeyecekleri konusunda kehanet ve rivayetler bugüne kadar yaşamıştır.
Son Rus çarı... ‘Kanlı Nikolay’ 123 yıl önce bugün taç giymişti
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
PERİŞAN İŞÇİLER
1. Nikolay, Kırım Savaşı’ndaki yenilgi üzerine adeta intihar eder gibi buzlu bir havada kıtalarını teftiş etti ve zatürreden öldü. Oğlu II. Alexander 1881’de suikasta kurban gitti. Yerine geçen oğlu III. Alexander sulhperver diye anılır; doğrusu döneminde Rusya’da sanayi gelişti, demiryolları gelişti ve Trans Sibirya Demiryolu tamamlandı. Lakin bu yeni yapılanma Batı Avrupa’nın çok gerisindeydi ve Rusya işçi sınıfının Moskova ve Petersburg gibi şehirlerdeki fabrikaların içinde, aileleriyle sürdükleri perişan yaşam sadece Bolşevik yazarların değil İsmailiye cemaatinin lideri Ağa Han’ın bile kaleminde dehşetle tasvir edilmektedir. Ona göre Rus işçi sınıfı Bombay’daki işçiler kadar ağır hayat şartları altındadır. Onlardan daha beter bir fark, soğuk iklimde dışarı çıkıp temiz hava alma imkânına bile sahip olamamalarıdır.
O DA ‘TORUN’DU
2. Nikolay neredeyse bütün Avrupa hükümdarları gibi Victoria’nın torunları arasındaydı. II. Wilhelm doğrudan torunuydu. II. Nikolay onun kuzeniydi. Hükümdarlardan oluşan bir aile resminde İngiltere kıralı VII. Edward, Kayzer Wilhelm ve II. Nikolay’ın birbirlerine ikiz kadar benzedikleri görülür. Ayrıca II. Nikolay uzaktan kuzeni sayılabilecek Hessen-Darmstadt hanedanının prenseslerinden Alix Helena (yeni Ortodoks vaftiz adıyla Çariçe Aleksandra Fyodorovna) ile evlendi. 1894’teki bu düğüne birinin büyük annesi diğerinin büyük teyzesi olan Kraliçe Victoria da Rusya’ya gelerek katıldı.
İTİBAR KAYBI
Haberin Devamı
İki yıl sonra tahta geçen çiftin taç giyme töreni bile faciaya neden oldu. Moskova’da seyircilerin bulunduğu bir tribün çöktü ve korkunç sayıda insan öldü. Devletin politikası Pasifik’in buzlu kesiminde yoğunlaşan donanmanın ve demiryolunun ulaşım noktası Vladivostok’un sıcağa doğru sarkması yönündeydi. Japonya ile savaş kaçınılmazdı. Bu savaş 1905’te yükselen Japonya’nın galibiyetiyle sonuçlandı. Avrupa şok içindeydi. Japonya büyük devletler arasında mümtaz yerini aldı. Rusya ise itibar kaybı yaşadı. Parası ‘convertible’ değildi. Borçlu bir devletti. Üstüne barışçıl taleplerde bulunan Peder Georgy Gapon adlı papazın örgütlediği işçi hareketi ki tamamen devletin kontrolünde polis şefi Sergei Zubatov tarafından yönlendirildiği halde Rus idari mekanizmasının derbederliğinden üst makamların ilgi ve bilgisi dışında cereyan eden fevkalade geleneksel görünümlü bir pazar günü işçi mitingi gaddar bir biçimde bastırıldı.
Haberin Devamı
Sevgililer Günü Sürprizi
Pandora
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
by Taboola
KATLİAM YAPTILAR
İşçilerin yürüyüş yaptığı Kışlık Saray’da Çar yoktu. Kazak kıtaları barışçıl kitlenin üzerine saldırdılar. Bu andan itibaren Çar’ın adı “Kanlı Nikolay”dır. Öte yandan Yahudi düşmanlığı resmi bir doktrin haline gelmişti. Yahudi mahallelerine uygulanan saldırılar (yani Rusça bir kelime olan “pogrom”) bilhassa Moldavya’daki Kişinev’de katliama dönüştü. Rusya savaşın zorlukları ve yenilgisi üzerine artan grevlerle boğuşurken donanmadaki yolsuz komutanlar yüzünden Potemkin Zırhlısı da Karadeniz limanlarında isyanı başlattı. Çar gönülsüz bir millet meclisi, “Duma” topladı. İçinde birkaç Müslüman milletvekili vardı. Yeryüzünün en kalabalık Yahudi tebaası içinden seçilen bir temsilci yoktu. Bolşevikler Duma’da yer almadı ama ortaya çıkan siyasi partilerin kompozisyonu Duma’nın ön planda şiddetli muhtevası zengin tenkitlerin yapıldığı idareyi hemen hiç etkileyemediği bir kurum olarak ortaya çıkmasına neden oldu. Çar Duma’yı iki kere dağıtmıştır.
Haberin Devamı
DÜZEYDEN UZAKTA
Bütün bunlara karşılık Rusya sadece kendi ülkesinin değil bütün Avrupa’nın kültür tarihi açısından Avusturya-Macaristan ile en parlak zamanı yaşayan iki ülkeden biriydi. Rus müziği Sergey Rahmaninov ve Fyodor Şalyapin gibi kompozitör, opera sanatçısı icracılar yanında bale ustalarını, İlya Repin, Vasiliy Surikov gibi empresyonistlerden sonra Batı resminin avangardlarını, modernlerini çıkardı. Bilim ve kültür alanındaki hamleler, edebiyatın parlak simaları Tolstoy, Çehov, Gorki üçlüsünün bir aradaki dostluğu siyasi çevrelerde söz konusu değildi ve Rusya’yı idare edenler bu ortamdan ve düzeyden oldukça uzaktaydılar.
RASPUTİN SAHNEDE
Haberin Devamı
2. Nikolay’ın talihsizliği aile içinde de ortaya çıktı. Çariçeyle iyi bir çifttiler, iyi bir babaydı ama ne yazık Kraliçe Victoria’ya kadar uzanan sülalevi Alman hastalığı yani hemofili Çariçe tarafından çarların soyuna getirildi. Kan pıhtılaşması hastalığı erkek soyda açığa çıkıyor, talihsiz veliaht küçük Alexei Nikolaevich’in ıstıraplı yaşamı hekimlerin hastalığı iyi tanımadıkları için fazla bir şey yapamadıkları, hatta telkin yönteminin bile uygulanmadığı bir ortamda Rasputin gibi Sibiryalı şarlatan bir köylüyü sahneye getirdi.
AMANSIZ TOPLUM
Rusya’nın üst sınıfları edebiyat ve sanata düşkündü ama aynı zamanda da bu çokbilmiş kitle bir Tibetli büyücünün kutsiyetine inanıyor veya bir Sibiryalı köylünün karşısında çocuklar kadar safça aldatılabiliyorlardı. Rusya toplumu amansız bir toplumdur. Hayır ve sadakanın yaygın âdet olduğu ama derde derman olmadığı açıktı. Mülkler ve kazançlardaki eşitsizlik, toplumun ebedi hastalığı olan derin yolsuzlukların, açlık ve evsizliğin amansız bir iklimle birleştiği dünyaydı. Rusya İmparatorluğu’nun Asya ve Kafkasya’daki köylüleri imparatorluğun asıl unsuru olan Rus köylülerinden daha rahattı ve Rusya zaman zaman açlık ve ölümle sonuçlanan kıtlık yılları da yaşıyordu.
KURŞUNA DİZDİLER
Birinci Cihan Savaşı’nda Rusya, Britanya ile olan ittifakına da güvenerek savaşı adeta isteyen takımdandı. Genelkurmay mensupları zafere çok inanıyorlardı ama savaş patladığı an asker sayısının (5 milyon nefer) tüfek sayısından çok daha fazla olduğu görüldü. Yolsuzluk ordunun yakasını da bırakmamıştı. Çar kendisine has bir görgüsüzlük daha yaptı. Başkentini bırakıp savaş alanındaki karargâha gitti. Açlıktan kırılan Rusya’nın şehirleri onun idaresi ve gözlemi dışında kaldı. Şubat devrimini yapan Aleksandr Kerenskiy de kendine has hayalperestliklerden birini daha ortaya koydu. Özlenen barışı savaşarak getireceğine inanıyordu. Çar ailesinin Britanya’ya geçmesine izin vermedi ama onları koruyamadı da. Ekim Devrimi Çar’ı sürgüne yolladığı bölgede ele geçirdi ve Urallar’daki Yekaterinburg’a sürdüler. Beyazların Çar’ı kurtarmaya yönelik operasyonuna cevap bütün aileyi gece yarısı uyandırıp binanın bodrum katında hunharca kurşuna dizmek oldu. Rusya’nın Bolşevizm’i geldiğinin aksine barışçıl bir şekilde Gorbaçov sayesinde sona erdi. Ardından bir nevi özür dileme kampanyası başladı. 1998’de Rus Kilisesi’yle hükümet Çar ve ailesini yeniden kutsadı ve St. Peter ve Paul Katedrali’ne hanedan üyelerinin yanına gömdü.
‘BEBEK’ FAKİRLERİ
‘Hasta Adam’ın mirasını paylaşmayı I. Nikolay’dan beri hayal eden Rusya, iltica noktası olarak daha bir müddet tahtta kalacak olan Osmanlıların başkentini seçti. Cihan Harbi patlayınca gürültüyle Rusya’ya dönen Büyükelçi Çarikov ve sefiresi Bebek’te fakir bir hayat yaşamak üzere döndüler. Devrilen taçlar ve tahtlar ve sürgünde yaşayan hanedanlar içinde en problemlisi Romanovlar olmuştur.
Tarihten vazgeçemeyiz
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Berlin Freie Universitat
Haziran 02, 2019 07:294dk okuma
Paylaş
Maalesef tarih eğitiminde de bütün öbür dallarda olduğu gibi iyileştirme değil gittikçe gerileme içindeyiz. Çareyi seçimli derste bulmak iş değil. Matematik, müzik, fen bilimleri, tarih ve edebiyat gibi dalların seçimlik olmaya ve gençlerin eğitim hayatında birkaç yıl bile olsa programdan çıkarılmaya tahammülü yoktur. Düpedüz yarım yamalak insanlar ortaya çıkar.
Haberin Devamı
1986’da Berlin Freie Universitat’ta bir dönem hocalık yaptım. Dehşet içinde kaldığım bir gözlemim oldu. Almanlar tarihçi milletlerdendir, tıpkı Macarlar ve İranlılar gibi. Tarih her evde konuşulur. Lise öğretmenleri arasında bile umumi tarih bilgilerinin derinliği insanı hayrete sevk eden bir topluluktur Almanlar.
FAŞİZMİN NEDENİ
Mihmandarlık yaptığım yıllarda lise öğretmeni gruplarıyla yazları 10-15 günlük turlar yapıyordum. Bu geziye katılanlardan bazılarıyla da sonra dost olduk. Almanya’ya gittiğim vakit ziyaret de ettim. “Eğitimin düzeyini kaybettiğinden, yavanlaştırıcı programlardan” ve “umumi tarih bilgisinin gittikçe ihmal edildiğinden” söz ederlerdi.
“Geçirdiğimiz faşizm çağdaş tarihi öğrenmemekten olmuştur, onun üzerine yoğunlaşmalıyız’ diyen bir düşünce hâkim” diyorlardı. O vakitten sonra yıllar geçti. Galiba 10-15 yıllık sürenin sonunda ders verdiğim Siyasi İlimler Fakültesi’nde rastladığım öğrencilerin bu yozlaşmanın ürünü olduğunu gördüm. Almanya tarihi için öncelikli olan 1648 yılında imzalanan Vestfalya Antlaşması hakkında bilgileri çok zayıftı. Antlaşmanın sadece Otuz Yıl Savaşları’nı sona erdirdiğini hatırlıyorlardı. Oysa bu barış antlaşmasıyla modern Avrupa’nın diplomatik sistemi, laik hukuk düzenine dayalı uluslararası ilişkileri, farklı mezheplerin kabulü ama aynı zamanda da kamusal hayata müdahalelerin azaltılması dönemi başlamıştı.
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
KÖTÜ DERS KİTAPLARI
Bir müddet sonra Fransız liselerini bitirenlerin Fransa’nın en parlak zamanını yani 16, 17 ve 18. asra ait bilgilerinin sınırlı olduğunu gördüm. Mazideki tarih eğitimimizin çok yüz ağartıcı olduğunu söyleyemem. Kötü ders kitaplarını hiç okumayan öğrencilerinden biri bendim. Dünyada tarih kitabı mı yoktu? Zamanla tarih ders kitapları Avrupa’da saptırılmış bir ideolojiyi aşılamaya başladı. “Biz üstündük, demokrasiye doğduk” deniyordu. Oysa demokrasi çok uzun bir zaman Avrupa kıtasında daha doğrusu kıtanın dışında İngilizce konuşan milletlerin özelliği olarak kalmıştır. Latinlere geçişi ve yaşama şansı hele Orta Avrupa ve Doğu Avrupa için bu gibi efsaneleri ihtiyatla karşılamak gerekir.
Haberin Devamı
ABD’NİN ÜSTÜNDE
Tarih öğretiminde ve eğitiminde merhaleler kat edildiği doğrudur. Bunun aslında kıtası da yoktur. İran’da veya Hindistan’da da bu alanda çok parlak uygulamalar görülür. Her halükârda Rusya’daki tarih eğitimi ABD’nin katbekat üstündedir. İsrail’de tarih milletin hayatı için kurtarıcı bir ilaç gibidir.
ÖĞRETMEN YETİŞMELİ
Maalesef tarih eğitiminde de bütün öbür dallarda olduğu gibi iyileştirme değil gittikçe gerileme içindeyiz. Çareyi seçimli derste bulmak iş değil. Matematik, müzik, fen bilimleri, tarih ve edebiyat gibi dalların seçimlik olmaya ve gençlerin eğitim hayatında birkaç yıl bile olsa programdan çıkarılmaya tahammülü yoktur. Düpedüz yarım yamalak insanlar ortaya çıkar. Bunlar sırf Batı medeniyetinin değil Sümerlerden beri bütün eğitim faaliyetinin esası olan dallardır. Çocuklarımıza grameri, matematiği, tarih ve edebiyatı öğretemiyoruz.
Palyatif tedbirlerle düzeltemeyiz. Öğretmenleri yetiştirmemiz lazım.
YENİDEN DÜZENLENMELİ
Haberin Devamı
AVVA Sevgililer Günü’ne Özel Sepette %40’a Varan İndirim
AVVA
Sevgililer Günü Sürprizi
Pandora
by Taboola
Son kararlarla defteri yeniden karıştıran özel okullar eminim ki tarih öğretmenlerinin yarısını kapının önüne koyacak. Bu gerçekten ihtiyaç fazlasından değil tarih eğitiminin kurum olarak oturmamasından ve bir tarafa itilmesinden ileri geliyor. Bütün taşranın üniversiteleri tarih bölümleriyle dolu ama yine de istenen kalitede tarih öğretmeni yetiştirilemiyor. Tarih öğretmeni olacak insanların liseden yetiştirilmesi lazım. Bu da gülünç bir şekilde Sosyal Bilimler adını taşıyan, aslında Beşerî Bilgiler adıyla anılacak liselerin örnek bir şekilde yeniden düzenlenmesiyle mümkün olabilir.
Tarihten vazgeçemeyiz
CEZERİ’NİN MUHTEŞEM MAKİNELERİ
İSMÂİL b. Rezzâz el-Cezerî miladi 12., 13. yüzyıl kavşağında yaşayan bir mühendis. Mekaniğin ilkelerini tespitinde ne derecede rolü olduğunu tespit etmek için “Kitâb fî marifeti’l-hiyeli’l-hendesiyye” adlı eseri tetkik edilmelidir. Kitap mühendislik uygulamalarıyla ilgili olarak bugüne ulaşan en eski elyazmalarından biri olma özelliğine sahip.
Haberin Devamı
Tarihten vazgeçemeyizTarihten vazgeçemeyiz
DİYARBAKIR’DA YAZILDI
El-Cezerî’nin bu muhteşem kitabı bundan 820 yıl evvel Artuklu Sarayı’nda Diyarbakır’da yazıldı. Kısaca “Kitab-ül Hiyel” diye biliniyor. Artuklu Devleti’nin mimari, metal, maden çalışmaları ve bu mimariyi besleyen diğer dallarda camcılık gibi üstünlüğü tartışmasız. Güneydoğu topraklarımızdaki bu devletçiğin sanayi ve zanaatlarda son derece göze battığı açık. El-Cezerî de bu devletin gözde bir müşaviri ve teknik adamıydı. Artuklu zamanı Mezopotamya’nın uzun yıllar Roma’dan sonra en zengin ve mutlu dönemi yaşadığı bir devriydi. Coğrafya demek ki “kader” değil, şartları bazen insanlar ve devlet yönetimi kendi yaratabiliyor.
AYAZAĞA’YA İNMEDEN
Haberin Devamı
Şu anda “Cezeri’nin Olağanüstü Makineleri” adlı bir sergi Çalışkan ailesinin öncülüğüyle herkese ulaşıyor. Yeri kolay, Maslak’tan Ayazağa’ya saptığınız vakit UNIQ İstanbul’un içinde teşhir edilmekte. Bu sergide beni çok etkileyen yön açıkçası şudur: Gülhane Parkı içindeki İstanbul İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi’ndeki Cezerî’nin aletleri makettir. İşleyişini tespit etmek ve görmek mümkün değildir. Oysa burada Çalışkan ailesinin merhum pederi Durmuş Çalışkan (1950-2018) bir mühendis olarak bu aletlerin her birini tetkik ve ölçüler içinde fonksiyonlarına hâkim mekaniklerle ortaya koymuş.
Tarihten vazgeçemeyiz
‘ÇALIŞKAN’LARA TEŞEKKÜR
Artuklu devrinin ünlü teknik fen adamı El-Cezerî kaleme aldığı büyük eserleriyle çoktan beri Doğu bilimcilerinin ve Fuat Sezgin’in bahsettiği bir mühendis fakat bu mühendisi gösterecek aletlerin teşhiri ancak bu sergiyle mümkün oldu. Serginin devamlı olması için yatırımın desteklenmesi gerekir. Babalarından aldıkları mirasa göz kulak olan, sergiyi hazırlayan merhum Durmuş Çalışkan’ın çocukları Mehmed Ali Çalışkan ve Selami Çalışkan’a Türkiye olarak teşekkür borçluyuz. Babil Kitap’tan çıkan nefis katalog da (“Cezeri’nin Olağanüstü Makineleri-Herkes İçin Cezeri”) hem sergiyi gezenler için hem de İstanbul’a uzak olup merak edenler için birçok şeyin öğrenilebileceği bir yayın.
Etkinlik şart
#Doğalgaz#İLBER ORTAYLI#Yazar
Haziran 09, 2019 07:294dk okuma
Paylaş
Doğalgaz enerji kaynağı hakikaten önemlidir. Güney Kıbrıs’taki cumhuriyet, üyesi bulunduğu Avrupa Birliği’ni ve Ortadoğu’da Arap dünyasının alışılmış atmosferi dışında olan ve oraya doğru kayanları arasına alma becerisini göstermiştir. Bazı işlerde etkin olmamızın kaçınılmaz olduğu açıktır. Bugüne kadarki Kıbrıs politikamızda bazı çevrelerin duyarsız davranışlarının ne kadar yersiz olduğu anlaşılmıştır.
Haberin Devamı
KUZEY Kıbrıs ve Güney Kıbrıs’ın enerji kaynaklarının sınırlı olduğu malum. Kıbrıs Adası coğrafi yapısı dolayısıyla mesela aynı paraleldeki Girit’e göre iklim bakımından da daha çok kuraklığa yakındır ve su kaynakları sınırlıdır. Narenciye ürünlerinin ümit vaat etmesine rağmen gıda endüstrisinde her dalda şansın olmadığı belli. Sanayi ürünleri de daha çok tarımsal sektöre, mobilya, kâğıt ve dokuma gibi maddelere dayanıyor. İthalat ile ihracat arasında sürekli bir dengesizlik var ve bu ithalatta tüketim malları da ağırlıkta. Ekonomiyi çok ciddi bir şekilde örgütlesek ve 1974’ten sonrakinin aksine daha üretken ve nitelikli bir nüfusu yerleştirsek (son örnek 10 bin kadar Bulgaristan göçmeni Türk’tür) dahi iktisadi dengenin kurulması çok zor görünüyor. Güneye nispetle turizm sektörünün daha üstün kaynaklara sahip olduğu açıktır. Öğretim ve eğitimi şehirleşen nüfusun nitelikleri ve kırsal nüfusla şehir arasındaki dengenin olumlu görünümüne rağmen güneyimizdeki adanın Türkiye için sadece stratejik değil aynı zamanda enerji bakımından önemli olduğu açıktır.
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
Etkinlik şart
HASMANE DİPLOMASİ
Bugüne kadar enerji kaynakları bakımdan Türkiye’ye dayanan Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin bundan sonra aksine bir pozisyona geçme ihtimali yüksek. Güney Kıbrıs’taki cumhuriyet neredeyse bütün Batı Avrupa’nın ortak olacağı 12 bölgelik bir arama alanı tespit etti. Buna komşu ülkelerden İsrail, Mısır, Lübnan ve Suriye de dahil. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin sahası Güney’in tahakkümü altına alınmak isteniyor fakat arama alanında bu federal cumhuriyetin payı tıpkı bugüne kadar takip edilen diplomaside olduğu gibi hasmane. Bu nedenle Kuzey Kıbrıs’ın sahasında da aramaların yapılması ve gereğinde uygun ortakların alınması gerekiyor gibi.
EN AKTİF İSRAİL
Güneyde aramalar kısmen İngiltere’nin yaptığı gibi bir şirket temsilciliğiyle, aynı şekilde İtalyan gaz şirketi Eni’nin faaliyetleriyle, bazı yerlerde devlet katılımıyla yapılmaktadır. İsrail ise Gazze açıklarında oldukça aktif. Hatta şu anda en aktif görünen İsrail oluyor ancak Lübnan da onu izleyenlerden. Bir yandan da yakın gelecekte Lübnan’ın kendi iç yapısında yeni şekillenmeler beklendiği bir sır değil. Bu enerji kaynağı hakikaten önemlidir. Güney Kıbrıs’taki cumhuriyet, üyesi bulunduğu Avrupa Birliği’ni ve Ortadoğu’da Arap dünyasının alışılmış atmosferi dışında olan ve oraya doğru kayanları arasına alma becerisini göstermiştir. Bazı işlerde etkin olmamızın kaçınılmaz olduğu açıktır.
MAKBUL ENERJİ
Haberin Devamı
Bugüne kadarki Kıbrıs politikamızda bazı çevrelerin duyarsız davranışlarının ne kadar yersiz olduğu anlaşılmıştır. Dünyanın yakın gelecekteki makbul enerji kaynağı gazdır. Bu kaynağa sahip olan komşularla iyi ilişki kuramamak geleceğimizi karartacak bir hata olacaktır. Bu bakımdan en önemli enerji kaynağına sahip olacak politika izlememiz, arama faaliyetini geliştirmemiz gerekmektedir
DENKTAŞ’IN YOLU
Rauf Denktaş adanın Türkiye ile mutlak bir stratejik, ekonomik, sınai ve tarımsal bütünleşmeye gitmeden yaşayabileceğine inanmıyordu. Gerek ada Türklerinin içinde gerek Türkiye’deki çevrelerde muarızları bulunmasına rağmen ısrarla bu yolda yürüdü. Ne kadar haklı olduğu anlaşılıyor. Bu basit bir hegemonya merakı veya milliyetçilik değildir. Doğu Akdeniz’de örgütlenenlerin dışında kalan tek biziz, oysa bir partnerle işbirliği, yaşama hakkımızın bir parçasıdır.
Haberin Devamı
Sürüşte yeni bir çağ
Jeep Türkiye
Peugeot 408'in göz alıcı tasarımına karşı koymak hiç kolay olmayacak.
Peugeot
by Taboola
Etkinlik şart
KAFKAS KUBASI
AZERBAYCAN denince herkesin aklına Bakü geliyor ve bu Kafkaslar’ın muhteşem zengin şehriyle bütün görüşler sınırlandırılıyor. Bakü’nün güzelliği ve gelişmesi Sovyet devrinde değil asıl çarlar zamanında oldu. Petrol üretiminin patlama göstermesi ve mucizevi bir şekilde Azerbaycan’ın Zeynelabidin Tağıyev, Nagiyev Aşurbeyli gibi yerli zenginlerinin bu alana el atması ve şehri inşa bakımından gösterişli bir şekilde abad etmeleri Bakü’nün kaderini çizdi. Sovyetler Birliği’nin çöküşünden Azerbaycan Cumhuriyeti’nin ilk çalkantılı yılları petrol endüstrisine sahip olmaları ve Türkiye gibi ülkelerle ilişkilerini kuvvetlendirmeleri sayesinde çok verimli sonuçlar sağladı. Bakü zengini, milletler arası şöhretlerin tersiminden çıkan binalarla dolu. Eski eserler Sovyet devrine göre daha iyi ve dikkatlice korunuyor. Müzeler açılıyor. Lakin hepsi bu kadar değil.
Haberin Devamı
ŞAMAHI-ŞEKİ-GENCE
Azerbaycan’ın asıl güzelliği Kafkaslar’ın başladığı bölge olması. Bakü’den çıktığınız an o basıcı hatta yazın boğucu olan havanın birden üstünüzden gittiğini ve dağların yeşilliğinin temiz havasının sizi kucakladığını görüyorsunuz. Şamahı; nemsiz, esintili, güzel bir havada karşılıyor sizi. Dağ silsilesi burada başlıyor, yemekler nefis. Şeki; Kafkas Sıradağları’nın eteğinde. Mirza Fetali Ahundov’un, Bahtiyar Vahapzade’nin şehri, Şeki hanlarının bu sarayı Azerbaycan hanlıklarının Ortadoğu’daki medeni dünyayla ilgisini gösteren yerler. Gence, Nizamî’nin şehrinin iklimi bana göre Bakü’den çok daha hoş. Bu üç asırlık modernleşmenin yarattığı binalar ortaçağın zenginlikleriyle uyum içinde.
Haberin Devamı
Etkinlik şart
İKİNCİ ABİDE
Bu gezimde bazı üniversiteleri ve okulları ziyaret ettim. Azerbaycan’da seçkin bir eğitim gözledim. Galiba Azerbaycan’da sanayi bu şekilde inkişaf ediyor. Son gün Bakü’de Kaspi Lisesi’nde Sona Valiyeva’nın yönettiği bu okulda, önemli bir lise faaliyeti gördük. Demek ki eğitim kaliteli ve amaçlı bir gençlik yetiştiriyor.
ZENGİN KUBA
Tarihi miras ulusal hayatın en önemli noktası. Kuba’da bu zenginliği ve gelişmeyi gözlemek mümkün. Halı dokumacılığının etrafında parlak zenginleşen bir ziraat ve onun yarattığı bir tarımsal endüstri var. Kuba valisi Ziyeddin Aliyev Kafkas-İslam ordusunun şehitliğini inşa ettirdiklerini söyledi. Bu, Cihan Harbi’ndeki seferi yapan ordunun Şamahı’dan sonra ikinci abidesi.
RAHATLAYAN ÜLKE
Kuba’yı Azerbaycan’ın halk şairi Sabir Rüstemhanlı ve eşi Tenzile Hanım’ın rehberliğinde gezdik. Azerbaycan ne olursa olsun zenginleşen ve rahatlayan bir ülke. Asıl önemlisi gıda konusunda bazı Orta Asya ve Ortadoğu ülkeleri gibi organik beslenmeyi takip ediyorlar. Galiba eski Sovyet coğrafyasında çok yönlü gelişmeyi sağlayan ülkelerin başında Azerbaycan, Özbekistan ve Kazakistan geliyor.
Çıkarmanın 75. yılı
#Yazarlar#Hürriyet#İlber Ortaylı
Haziran 16, 2019 07:295dk okuma
Paylaş
Bu yıl 6 Haziran’da, 1944 Normandiya Çıkarması’nın 75. yılı kutlanıyor. Normandiya gelen ziyaretçilerle yine milletler salonuna dönüştü. Hatta halen hayatta olan 97 yaşında bir Amerikalı veteran (muharip) paraşütle atlayarak tarihi canlandırdı. Kutlamalar muhteşemdi. Normandiya İkinci Cihan Harbi kutlamaları içinde yeryüzünün en çok öğrenilen ve tanıtılan coğrafyası haline geldi. Gerçek şudur:
Haberin Devamı
TALİHİN DÖNÜŞÜ
Mareşal Rommel’in Kuzey Afrika’daki ilerlemesi, Vichy Fransası’nın müttefik olarak varlığı yanında İngiltere’yi ta Mısır’a kadar itelemesi ancak El-Alameyn’de yani Kahire’nin çok yakınında General (Mareşal) Montgomery’nin Almanları durdurması ve Alman gerilemesinin başlaması savaş talihinin döndüğünü gösteriyordu. Girit’in işgalinden sonra Hindistan yolundaki Kıbrıs ve Mısır tehdit altındaydı. Mısır sulhun son kalesiydi. İşgal edilen Yunanistan’daki başta Türk büyükelçisi Enis Akaygen olmak üzere Atina’daki bazı büyükelçilikler mülteci Yunanistan’ın çekildiği Kahire’ye birlikte geçmişlerdi. Kahire ve Mısır halkı 5 bin yıllık lakaydisi içinde savaşı takip ediyorlardı.
PARAŞÜT RİVAYETİ
Hatta rivayet ediyorlar ki paraşütle atlarken hatların gerisine düşen bazı Alman askerleri pazarın içinden yürüyüp geçmiş, kimsenin pek dikkatini çekmemiş. Savaş içindeki Kahire eski hayata devam ediyordu. Öbür cephelerde ise 1941 Haziranı’nda Brest-Litovsk’ta Sovyet savunmasını yaran Almanya yıldırım savaşıyla (Blitzkrieg) Leningrad’a, Stalingrad hattına yığıldı. Bu çılgın ilerleme hiç şüphesiz ki Almanya’nın besleyebileceği bir hat değildi. Mesafe 1941 kışının acımasızlığı, iaşe imkânlarını yok etmişti. Sovyet Ukraynası ve bütün hatların çabuk teslim olmasına rağmen Alman ilerlemesindeki gaddarlık Rusya’yı direnişe sevk etti. Savaş hazırlığı tam değildi ama Batılılarla ittifaka girildi.
Haberin Devamı
Mardin ve Göbeklitepe Turlarıyla Harika Bir Deneyim Yaşayın
Jolly Tur
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
by Taboola
NİHAİ VURUŞ FARKI
1943’teki Stalingrad zaferinden sonra Sovyetler de süratle batıya ilerlemeye başladılar. Sicilya ve İtalya üzerinden müttefikler güney cephesini de yardılar. İtalya savaştan çekildi ve müttefiklere katıldı. Mussolini tevkif edilmişti ama Hitler kendisini kaçırdı ve aynı yıl kuzeyde Milano merkez olmak üzere İtalya Sosyal Cumhuriyeti ilan edildi. Fakat bu kısa ömürlü bir faşist İtalyan cumhuriyet olacaktır. Churchill’in stratejisi İngiliz ordusunun ve askerlerinin Birinci Dünya Savaşı’nda olduğu gibi ağır zayiat vermemesi idi. Bunun için Avrupa’yı Alman Nazi işgalinden kurtaracak nihai vuruşun Ege’deki koridordan olmasını istiyordu. Oysa General Dwight D. Eisenhower ve Britanya ordusunun kurmayları aynı görüşte değillerdi. Nihai vuruşun çok iyi savunulan ve sağlam hatlarla berkitilen Fransa-Belçika hattından yapılması ve çıkarmanın planlanması hedeflendi. Churchill stratejik bakımdan bir kere daha yanılıyordu fakat yanılgısında ısrar edemedi. Savaş konseyinin pasif üyesi durumunda kaldı.
Haberin Devamı
‘HAVA’DAN ERTELENDİ
Nihayet 1942’den beri öngörülen bilhassa Stalin’in çok istediği çıkarma 2 yıl gecikmeyle gerçekleşiyordu. Stalingrad Savaşı’nı kazanan Rusya, İngiltere ve Amerika’nın katıldığı Tahran Konferansı’nda çıkarma için Mayıs 1944 üzerinde karar vermişti. Tespit edilen 4 hedeften Normandiya seçildi. Galiba onun en uygun ve Alman savunmasının nispeten gevşek noktası olduğu kanısındaydılar. Mayıs-Haziran 1944’te planlanan çıkarma hava şartları dolayısıyla tehir edildi. Neticede 6 Haziran sabahı çıkarma yapılan yerlerin kodları olan Utah Beach ve Omaha Beach Amerikalılardan, Sword ve Gold Beach İngilizlerden, Juno Beach Kanadalılardan kalan yeni isimler olarak tarihe geçtiler.
Haberin Devamı
E-Dönüşüm Çözümleri ile Süreçlerinizi Hızlandırın
DİA Yazılım
Akıllı Saat Almanın Tam Zamanı
MediaMarkt
by Taboola
HALİFENİN KALP KRİZİ
Çıkarmadan sonra ilerleme hızlı oldu. 1944 Temmuzu’nda Paris kuşatılmıştı. Alman direnişi sertti, hatta Boulogne Ormanı’nın civarında Amerikalılarla Almanlar arasında o kadar şiddetli bir çatışma oldu ki civarda oturan son Halife Abdülmecid bir hengâmede kalp krizinden vefat etti. Paris’e aslında Amerikan ordusu girebilirdi, Fransızların onurunu düşündüler ve şehre giriş 14. Bölge’den yani bugün de Fransız generalin adını taşıyan caddeden (Avenue Leclerc de Hauteclocque) oldu. Hiç şüphesiz ki güneyde İtalyan cephesi kuzeyde Normandiya Amerikalıların İkinci Dünya Savaşı’ndaki savaşçılığı ve komutanların başarılı sevkıyatı sayesinde mümkün olmuştur.
Haberin Devamı
BİZİM 100. YIL
Bugünlerde çıkarmanın 75. yılı kutlanıyor. Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri bunu kutlamakta haklılar. Aynı yıl biz İstiklal Savaşımızın 100. yılını kutluyoruz. Şimdi bir muhasebe yapalım. Samsun-Havza arasındaki İstiklal yolunun diriltilmesi ve buradaki yürüyüş, yurdun her yerinde bilhassa taşradaki üniversitelerde birbirini tekrarlayan seminerler ve TV’lerde eski yıllara ait film ve belgesellerin gösterilmesiyle Türkiye tarihinin en muhteşem safhasını geçiriyoruz. Bu, bizleri tarihçiler olarak rahatsız ediyor, vatandaşları da ediyor. 100. yılın gereken bir heyecanla ve yoğunlukla kutlandığı kanısında değiliz. Zihnimiz başka şeylere yöneldi. Bu yıl için uzun bir hazırlık yapılmadı. İnşallah 2022 yılında aynı yavanlığı sergilemeyiz.
Haberin Devamı
KARABURUN
Çıkarmanın 75. yılı
- TÜRKİYE’nin rüzgârlı ve en batısındaki bu yarımada mükemmel bir iklime sahipken geleneksel dokuyu silip süpüren bir yapılaşmayla bu özelliğini kaybediyor. En tatsız örneği, olmayan havaalanının işletmesi için yapılan çirkin binanın dünyada sadece Karaburun’da yetişen “hurma zeytin” dediğimiz ağaçlarının yer aldığı yarımadacık üzerinde aynı derecede çirkin bir kooperatif yapılaşmasıyla birlikte oluşudur.
Çıkarmanın 75. yılı
Örneğin Karaburun’da Ahmet Hekimoğlu’nun sempatik bir oteli olan Marda Otel’in önünde sorumsuz bir yapı daha yer alıyor. Böylelikle Ege Bölgesi’nin bu pitoresk ve jeolojik bakımdan harika olan bölgesini yapılaşma tehdit ediyor. Yarımadanın en güzel tepeleri manasız yüksek katlı binalarla istila edilmiş durumda.
Karaburun İzmir’in uzak yakın bir sayfiyesidir. Yol sorunundan dolayı kıyıda kalmıştı. Osmanlı tarihinde fakir balıkçılarla ve Börklüce Mustafa ve Torlak Kemal olaylarıyla meşhurdur. Bugün bu yolda İzmir Teknoloji Üniversitesi yer alıyor. Üniversite ve muhiti hoş. Sanayinin hiçbir şekilde yer almaması gereken bu yarımadada da yerleşmelerin iklim ve flora koşullarını zedelemeyecek biçimde dikkatle izlenmesi ve takip edilmesi gerekir.
DERSLİK TAARRUZ
Çıkarmanın 75. yılı
- ALMAN işgali altındaki Normandiya’ya bırakılan 101. Hava İndirme Tümeni’ni, çıkarmanın salahiyeti açısından kilit önem arz eden zorlu bir görev bekliyordu. Sahilden iç kesimlere doğru ilerleyecek olan birliklerin geçiş güzergâhlarını emniyete alacak, cephe gerisinde kargaşa çıkaracak ve Almanların ikmal yollarını keserek kuvvetlerini sahile yoğunlaştırmalarını engelleyecekti. Aksi takdirde Almanlar uzun bir sahil şeridine dağılmış olan kuvvetlerini henüz yeterli genişliğe ulaşmamış köprü başlarına yığarak harekâtın gelişmesine engel olabilir, hatta belki de onu başarısızlığa uğratabilirdi.
NAM SALDILAR
101. Hava İndirme Tümeni, aynı göreve sahip 82. Hava İndirme Tümeni’yle birlikte bu görevi başarıyla icra etti. 101. Hava İndirme Tümeni bünyesindeki “Easy Bölüğü” ise bu süreçte bir kısmı günümüzde hâlâ Amerikan askeri okullarında ders olarak gösterilen Brecourt Manor Taarruzu gibi önemli başarılar kazandı. Tümen daha sonra Hollanda’da icra edilen ve Müttefiklerin yenilgisiyle sonuçlanan Market-Garden Harekâtı’na katıldı. Hitler’in son taarruzu olan Ardenler’de Amerikan ordusu tarihteki en büyük kaybını verirken, 101. Tümen ve bilhassa da bünyesindeki “Easy Bölüğü” kuşatma altındaki stratejik Bastogne kentinde çetin kış şartlarında sergilediği savunma başarısıyla bir kez daha nam saldı.
AKICI BİR DİL
Daha sonra Almanya içlerine girip, Dachau kompleksine bağlı toplama kamplarından birini özgürlüğe kavuşturmak suretiyle Nazi toplama kamplarının dehşetine tanıklık eden bölük, ayrıca Hitler’in Bavyera Alpleri’ndeki ünlü ikametgâhı Kartal Yuvası’na giren ilk birlik oldu. Easy Bölüğü’nün İkinci Dünya Savaşı’ndaki maceralarla dolu hikâyesinin anlatıldığı “Kardeşler Takımı” (Kronik Kitap) akıcı bir dille yazılmış, Normandiya Çıkarması ve sonrasını merak edenler için rahatlıkla tavsiye edilebilecek bir eser.
Bu ülke ‘Nuri Taş’ beyi özler
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Norman Stone
Haziran 23, 2019 07:295dk okuma
Paylaş
Britanya’nın çılgın entelektüelleri arasındaki seçkin yerine bir de Türkiye’deki rengini ilave etti. Geçen hafta Budapeşte’de hayata veda etti, akşam yattığı uykusundan sabah kalkamadı. Bir Britanyalı hoca için hele bir İskoç için erken bir yaş ama bir Norman Stone, Türklerin tabiriyle “Nuri Taş” beyin varlığını bu ülkedekiler de hatırlar ve özlerler.
Haberin Devamı
NORMAN Stone beklenmedik biçimde Bilkent Üniversitesi’nde ortaya çıktığında Türklerin ilgisini çekti. Oxford hocalığından emekliydi ama aslında terk etmişti. Fikirleri itibarıyla bu ülkenin bir grup aydınına çok yakındı ve bu grubun içinde birbirini hiç tutmayanlar da yer alıyordu. Polemikleriyle İngiltere’de meşhurdu. Cambridge mezunuydu. The Eastern Front 1914-1917 gibi parlak bir eser başta olmak üzere hepimizin tekrar tekrar okuduğu Almanya ve Rusya tarihine ilişkin eserler, kazandığı parlak tarihçi ödülleri, kendisine epey bir şöhret sağlamıştı.
Bu ülke ‘Nuri Taş’ beyi özler
YANIMIZDAYDI
Polemikleri keskindi. Almanlar için söylediği “Kötü Almanlar olmaktansa iyi Avrupalılar olmayı tercih ediyorlar” sözü bir takdirden çok bir küçümsemedir. Britanya tarihçileri çok dil bilirler. Yazdıkları tarihte doküman kadar edebiyatın ve günlük hayata ilişkin slogan ve nüktelerin yeri vardır. Kendisini Bilkent’te daha yakından tanıdım. Emekli olarak gelmişti ama hâlâ gezgindi. Üstelik bu noktalardan birine pek ifade etmese de Macaristan ve Macarca da dahildi. Başından beri Ermeni tezlerine karşı Türklerin yanında yer aldı ama hemen yükselecek malum sözlere kulak vermeyin: “Türk makamları tarafından satın alındı”. Eminim ki bu tip eserler veren Avrupalı yazarların çıkardıkları ilk tezleri en geç okuyanlar Türk yetkililer olmuştur.
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
Norman Stone’un keskin fikirleri ve ifadeleri bir yoruma dayanır ama ilginç olan bu yazarın Türkçede geniş ölçüde çevrilmemiş olmasıdır. Bohem hayatı içindeki çalışma temposunun ömrünün bir safhasında yavaşlayacağına şüphe yoktur ama Türkiye’deyken bile yazdı hem Cornucopia gibi ciddi bir dergide hem de başka tarih dergilerinde onların genel çizgisiyle ilgili olmayan kendi fikirlerini serdetti.
TÜRKİYE’DEKİ RENGİ
Almanya’nın ve Britanya’nın en iyi dergilerinde ve gazetelerinde sütunları işgal ettiği oluyordu. Britanya’nın çılgın entelektüelleri arasındaki seçkin yerine bir de Türkiye’deki rengini ilave etti. Geçen hafta Budapeşte’de hayata veda etti, akşam yattığı uykusundan sabah kalkamadı. Bir Britanyalı hoca için hele bir İskoç için erken bir yaş ama bir Norman Stone, Türklerin tabiriyle “Nuri Taş” Bey’in varlığını bu ülkedekiler de hatırlar ve özlerler.
Haberin Devamı
ANADOLU’DA GÜZEL BİR KÖY
TOSYA’ya doğru giderken sağ tarafımızda yamaçta yer alan çok hoş bir köy gözümüze çarpıyor. Aslında anayolla bağlantısı kurulmuş. Biz girişi kaçırdığımız için biraz dolaşarak bahçelerin arasından tırmanıyoruz. Tosya’ya 56 kilometre ve Kastamonu merkeze yakın olan bu yer aslında Çankırı vilayetine bağlı ve Ilgaz Dağları’nın çok güzel seyredildiği noktada. Bütün Roma İmparatorluğu’nda bu bölge “Paphlagonia” diye bilinir. Selçuklu-Osmanlı Devleti’nde Çankırı, Sinop ve bugünkü Bolu, Bartın, Karabük ve Zonguldak, Kastamonu vilayetinin parçalarıydı. İdari taksimatın gerçeği bir yana anane ve manzara her zaman eskiyi barındırır.
Haberin Devamı
AVVA Sevgililer Günü’ne Özel Sepette %40’a Varan İndirim
AVVA
Sevgililer Günü Sürprizi
Pandora
by Taboola
Bu ülke ‘Nuri Taş’ beyi özler
OCAK SEVGİSİ
Yakın olduğu Tosya’nın ve hatta bütün Kastamonu’nun köylerine has bir özellik var, bu yanıyla aslında bağlı olduğu eski vilayetin özelliklerine sahip. Geleneksel baba ocağı bir şekilde korunuyor. İnsanlar ocak tüten, bağ bahçesi etrafındaki bu evleri seviyorlar. Girdiğimiz Belören köyü civarda cami, çeşme gibi hayratı bol olan Yalvaç ailesinin köyü. Köyde okumuş yazmış, mevkii yüksek insanlar çoğunlukta. Nüfusu böyle olmayan köylerde de geleneğe, mutfağa ve köylere kasabalara sahiplenme eğilimi yüksek. Çankırı, Amasya, Kastamonu Anadolu insanının örnek alması gereken mıntıka. Mesela Kastamonu’nun Kasaba köyündeki Mahmutbey Camisi Anadolu’ya yerleşimin ilk örneklerinden olan çok nefis ve özgün bir ahşap cami. Bu tip camiler çoktu ama tahrip oldukları anlaşılıyor. Köy meydanındaki gençlerle konuştuk. Hele bir meydan var ki İtalyan köyünün bütün sıcaklığını ve dekoratif güzelliğini arz ediyor. Ortadaki çeşme de çok güzel bir havuz ve fıskiyeyle donatılmış, üstün zevkte. Etrafta örnek olacağı umulur.
Haberin Devamı
ASLINDA BALVEREN
O ara beni telefonda arayan Zeynep Sicimoğlu’na “Güzel bir köy, Belören” diye isim veriyorum. Herhalde duyamıyor. “Belleurene” diye Fransızca dikte ediyorum. Belören “Harabe tepesi” gibi çevrilebilir. Tabii köye Fransızca telaffuzuyla “Güzel ören” demek de yakışıyor. Aslında “Balveren”miş.
Abdullah Ünal adlı köyün hemşerisiyle konuştuk. Bana yazacağı kitabı göndermek istedi. Ben de ona kendi kitabımı imzaladım. Uzun zamandır beni çarpan bir güzellik, ananenin kokusu. Çankırı, Kastamonu gezilecek bir koca vilayet ve büyük şehirlerde betonun altüst ettiği zihin ve sağlığımızı ancak buralarda bulabiliriz.
RUMELİ’DEN GELENLER NEREDEN GELECEKTİ!
SURİYELİ mülteciler meselesi, Türkiye için bir imtihandır. “Nasıl etrafla geçineceğiz?” konusu bu açıdan önemlidir. Diğer yandan da biliyorsunuz, bir kıyamet daha koptu. Birtakım insanlar “Suriyeliler burada ne arıyor?” diyor. Karşı taraftan birtakım da “Rumelililer gelip yerleşirken iyiydi de Suriyeliler gelince mi kötü oldu?” gibi bir cevher yumurtluyor. Bu takıma da bir çift sözümüz var: Kaybolan imparatorluğun ve hatta Rumeli’de kaybolan anavatanın içinden gelen insanlar, böyle şaşkın bir mütalaanın haricindedir.
BİZİMDİ BİZİM
Haberin Devamı
Artık yüz binlerle değil milyonlarla sayılan Suriyelilerin burada kalmasını istiyorsanız o sizin görüşünüz, yeter ki bu görüşü savunanlar da, baştakiler de bunun sorumluluğunu alsın. “Fakat siz de Rumeli’den geldiniz, Yanya’dan, Adalar’dan vs” diyorlar. Nereden geleceklerdi ki? Osmanlı İmparatorluğu Anadolu’da birçok yeri almadan önce Tuna mansabını tutmuş, Fatih’in zamanında Devlet-i Âliyye’nin sınırları Bosna-Hersek, Arnavutluk, Yunanistan’ın güneyine inmiş, bugünkü Bulgaristan sınırları 1395’ten beri eldeydi. Bunun yanında Eflak-Boğdan ve Kırım zaten Türklerin oturduğu bir yer. Bunlar elimizdeyken yıl 1460, çoktan tamamlanmış bu sınırlar.
CEHALET, DENSİZLİK
Orta Anadolu’daki sınırları Fatih daha yeni ilhak ediyor. Erzurum ve Trabzon dışarıda. Erzurum Türklerin, Türkmenlerin oturduğu yer ama Osmanlı hâkimiyetinde değil, tıpkı Halep Türkmenleri gibi. Binaenaleyh bu gibi takım tutmaların çok çiğ olduğu açık. Suriye’den gelenlerin çoğu Arap, içlerinde Kürtler de var. Ama bazıları maalesef Halep vilayetini terk ederek gelmek zorunda olan Türkmenler.
“Bunlar geldi, iyi oldu” diyorlar. Peki iyi oldu. Ama bu diğer tarafa laf atman için bahane değil. Bu son derece densizlik. Burada sırf cehalet değil, bana göre cehaletle beslenen etnik eğilimler var. Bu söylemler tehlikelidir. Kendi adını, kendi kültürünü koyamamış insanların, bu Türk unsurla çok uğraşması nahoş oluyor, sağlıklı değil. Ürkütücü bir gelişme.
FAKİR KAVRAMLAR
“Atatürk de mültecidir” gibi bir slogan yanlış. Ömrünün yarısından çoğunu geçirdiği evi imparatorluğun Selanik vilayetindeydi. 32 yaşında aniden ocağı sınırların dışında kaldı. Selanik’i çok ani kaybettik. Son devir Osmanlılar, mesela İhsan Doğramacı’nın yaşındaki Türkler akşam Osmanlı tebaasında olup yattılar, sabah bambaşka bir yerde uyandılar. Bazılarının fakir kavramlar dünyası bu gibi tarih portrelerini değerlendirmelere yetmez.
Açtığı kapı bir daha kapanmadı
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Midhat Paşa
Haziran 30, 2019 07:295dk okuma
Paylaş
25 Haziran 1951 günü Celal Bayar ve hükümetin kararıyla Yemen’de Taif’teki bir mezarlıkta bulunan Midhat Paşa’nın kabrinden nakil işlemi hedefe ulaştı ve Paşa’nın naaşı İstanbul’a getirildi.
Haberin Devamı
Kızı, Meclis’te temsil edilen siyasi partilerin mensupları, milletvekilleri, talebe birliği temsilcileri ve hükümeti temsil eden bakan, naaşı Galata rıhtımında karşıladı. Yıldız Parkı’nda Çadır Köşkü’ne götürüldü. Yargılandığı bu köşkte katafalka konan tabut halkın ziyaretine açık tutuldu. Hükümeti temsilen Mükerrem Sarol bir konuşma yaptı. Ertesi gün Hürriyet-i Ebediye Tepesi’ne defnedildi.
DARBEDEKİ ROLÜ
Yıldız duruşmaları ilginçtir. Sultan Abdülmecid ve Sultan Abdülaziz devirlerinde bütün Tanzimat büyükleri gibi Cevdet ve Midhat paşalar da bir arada çalışmışlardı. Osmanlı İmparatorluğu’nun çehresini değiştiren vilayet nizamnamelerinin hazırlanmasında bu ikilinin müşterek emeği geçmiştir. Oysa Haziran 1881’de Yıldız Sarayı içinde bugün Çadır Köşkü denilen yerde kurulan mahkemede yargılandı. Mahkeme heyetinin başkanı Cevdet Paşa’ydı. Midhat’ın Sultan Abdülaziz darbesine katılmasında ne kadar rolü olduğu tartışılır. Zaten darbeyi yapanlar en başta Serasker Hüseyin Avni Paşa, Çerkes Hasan Bey’in suikastıyla öldürülmüş, Mütercim Rüştü Paşa gibi darbeci grup içinde olanlar dahi anayasaya muhalif tarafta yer almışlardır.
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
Açtığı kapı bir daha kapanmadı
RUS TEHDİDİ
Midhat Paşa’nın anayasacılığı ve Babıâli ricalinin aksine Osmanlı Devleti’nde gayrimüslim milletler lehine yapılacak düzenlemeyi tartışan Tersane Sefirler Konferansı’ndaki taviz vermez hali ve ilan edilecek anayasanın her şeyi çözmeye yeterli olacağını ileri sürmesi başta Rusya sefiri tarafından şiddetle karşılandı. Diğerleri de anayasanın ilanını ciddiye almadılar. Rusya sefaret müsteşarının sözü, “Bu hareketinizle Rusya’yı Avrupa’da parlamentosuz ve anayasasız tek ülke durumunda bırakma niyetinizin bedelini ağır ödeyeceksiniz” olmuştur.
1876 Aralık ayında ilan edilen anayasa gereği (Teşkilat-ı Esasiye) 1877’nin 17 Mart’ında toplanan meclis kompozisyonu kanun tekliflerinin tartışılmasındaki olgunluk kanaatleri değiştirdi ama Rusya ile gerilim gittikçe arttı. Midhat Paşa’nın halefleri ve Hariciye Nezareti, Çar’ın istediği ve giderek yumuşattığı sınır tashihi tekliflerini hatta Karadağ’daki bir kasabanın terki teklifini bile reddetme derecesindeydi. Bu savaş Osmanlı İmparatorluğu için hiç kuşkusuz ağır bir felaket getirdi. Lakin Rusya’nın da kazançlı çıktığı söylenemez. Ayastefanos Antlaşması, Berlin Kongresi ile değiştirildi. Berlin’de ise Rusya umduklarının hiçbirini alamamıştır. Rusya’nın büyük diplomatı dışişleri bakanı Aleksandr Mihayloviç Gorçakov bu durumu Avusturya-Almanya ve Britanya blokunun baskı ve itelemesinden çok Rus iç siyasetinin aymazlığına ve müstahak olduğu neticeye bağlamıştı ve “Bunca asker ve masraf boşuna gitti” demiştir.
SÜRGÜN VE AF
Haberin Devamı
Midhat Paşa savaş boyunca Osmanlı ülkesinde değildi. Anayasamızın babası sayılan Paşa’nın yasama komisyonunda bilhassa Cevdet Paşa ve Mütercim Rüştü Paşa ile sert tartışmaları hatta Cevdet Paşa ile arasındaki okul çocuklarını aratmayacak laf dalaşı, ardından anayasanın yürürlüğe girişindeki uygulama ve hazırlık paşanın saltanat makamıyla çatışmasına ve daha Meclis-i Mebusan toplanmadan Şubat 1877’de İzzettin Vapuru’yla sürgüne gönderilmesine neden oldu. 1.5 yıl sürgünlerde yaşayan Paşa’nın 1878 yılında affı, ardından başkentin Şam olduğu Suriye vilayetine tayini görülür.
Açtığı kapı bir daha kapanmadı
FRANSA SATTI
Paşa’nın Suriye’deki faaliyeti onun Mehmed Emin Ali Paşa’dan beri İstanbul’da Şûrâ-yı Devlet’te, Adliye’de ve Sadaret’te geçen maalesef çok başarılı diye adlandıramayacağımız dönemini tekrar unutturacak kadar muhteşemdi. Anayasanın babası, anayasada bulunması affedilemeyecek maddeleri kabul etmiştir; sansür ve başını yakan padişahın sürgün yetkisi gibi. Tekrar Suriye valisi olduğu vakit yaptıklarını ise bugünün Suriyeli tarihçileri ağız birliği ederek göklere çıkarıyorlar, haklıdırlar. Suriye’nin çehresi değişmeye başlamıştı. Bununla birlikte buradan alındı ve Aydın vilayetine verildi. Affedilirken kendisine verilen sözler bir tarafa itildi, yargılanmak üzere tevkif edilirken İzmir’de Fransa Konsolosluğu’na sığındı, son vilayet makamında yaptığı konsolosluğa sığınma teklifi kabul edildi ama Fransa kendisini Tunus meselesinin halli karşılığında sattı.
Haberin Devamı
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
Güncelleme, Yedekleme Maliyetlerinden Kurtulun
DİA Yazılım
by Taboola
MESUT ARABİSTAN
Paşa’nın savunması bir başka polemik vasıtası oldu. Osmanlı hanedanının darbe yapanlar ve yapanları destekleyenler konusundaki ürküntüsü ve acımasız tavrı açığa çıkmıştır. İdam cezası yüzüne okundu fakat Sultan Abdülhamid bunu sürgüne çevirdi. Taif Osmanlı İmparatorluğu’nun en kötü sürgün yerlerinden değildir. Hatta Yemen’in ortasında oraya klasikteki “Mesut Arabistan” demeyi haklı gösterecek latif bir havası da vardır. Resmi tebliğ, üç yıl sonra 1884’te vücutta çıkan habis bir çıbandan dolayı öldüğüydü.
KİTAP: KATLEDİLDİ
Yaygın kanaat ve son Mekke Şerifi Ali Haydar Paşa’nın hatıratındaki (“Osmanlı Arabistan’ı Nasıl Kaybetti?” adıyla Türkçeye çevrildi) bilgiye bakacak olursak katledildiği anlaşılıyor. Bu nedenle de “Hürriyet şehidi” diye anılmaktadır. Midhat Paşa bugün bile tarihte farklı değerlendiriliyor. Türk anayasasının parlamentoculuğunun öncüsü sayanlar yanında kolay hüküm verenler “Darbeciliğin başı” da diyorlar. Merhum hocamız Tarık Zafer Tunaya, Midhat Paşa için “Anayasa romantiği” tabirini kullanır. “Anayasadan verebileceğinden daha fazla şeyler beklemişti. Yanılgıları vardı ama açtığı kapı da bir daha kapanmadı” der.
Haberin Devamı
ANTİSİYONİZM VE BELÇİKA’DAKİ KAFE
BELÇİKA’da bir müddettir süren bir dava var. St. Nicholas şehrinde bir kafe, “işyerine köpeklerin girebileceğini fakat Yahudilerin giremeyeceğini” belirten bir afiş asmış. Yahudi cemaati tarafından mahkeme açılmış. Mahkeme yazıda geçen, Fransızca “Siyonist” kelimesinden dolayı davanın düşmesine karar vermiş. Avrupa’nın her yerinde bu tip afişler çok görülen saldırılardan biridir. Bizim memlekette sayılı olarak rastlanır. Bir tanesi Beyoğlu’ndaki ünlü bir kafenin kapısına İkinci Dünya Savaşı sırasında asılmıştır. İstanbul Yahudi cemaati haklı olarak buraya bir daha adım atmadılar ve kafe istimlaka uğradığı zaman da bu tarihi binayı korumaya kalkanların içine hiç katılmadılar.
SAHİBİ TÜRK
Haberin Devamı
Burada daha da tatsız olan kafe sahibinin Belçika’daki bir Türk olması. Türkiye’nin tarihte görülmüş bir Yahudi problemi yoktur. Yahudilerin kalabalık olarak oturduğu bir ülke değildir, iş hayatında, bürokraside, diğer Osmanlı gayrimüslim milletlerin aksine rolleri son derece düşüktür. Hatta Cumhuriyet devrinde bile sadece üniversitelerde Yahudi meslektaşlara rastlanır. Hal böyleyken Avrupa’dan ithal bu gibi davranışların Türkiye’den de çok dışarıda yaşayan Türkler arasında ortaya çıkması fevkalade anlamsız ve problem yaratıcıdır. Antisemitizm (Yahudi düşmanlığı) gibi akımlara öncülük eden Batı Avrupa’daki Türk azınlığın bu dalgaya çoğunluğun yanında yer alarak katılması ise kişiliksiz bir davranıştır. Hem diplomatik temsilcilerin hem de Türk grupların öncüsü olarak liderlerin dikkat etmeleri gerekir. Ön planda bizim azınlık olarak Batı Avrupa’nın ırkçıları karşısında zor durumumuzu düşünürsek hapishanede yer kavgasından farksız bir davranış söz konusudur.
Kaynak: Şalom, 12 Haziran 2019 sayısının Avrupa’daki basından naklen verdiği haber.
.Papalık devletinin dirilişi
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Vatikan
Temmuz 07, 2019 07:295dk okuma
Paylaş
Bundan tam 90 yıl önce Vatikan Papalık Devleti kuruldu. İtalya’nın birleşiminden beri Roma’daki St. Giovanni di Laterano Katedrali’ne çekilen papalar bu anlaşmayla devlet hayatına dönüyorlardı.
Haberin Devamı
Ortaçağlarda Papalık İtalya’nın ortasında kuvvetli ve zengin bir devletti. Sadece siyasi ilişkileri ve Katolik dünyasındaki hâkimiyeti ile değil İtalya’da ve dört bir bucaktaki kilise vakıfları ve emlakı ve Hz. İsa’nın bir numaralı naibinin yani Papa’nın diğer rahipler üzerindeki mutlak hâkimiyeti Vatikan’ın kudreti ve geliriydi.
Papalık devletinin dirilişi
CEM SULTAN HARACI
İlginçtir bu gelirlere Fatih Sultan Mehmet’ten sonraki taht kavgasında Cem Sultan’ın sığınmasıyla Rodos Şövalyeleri’ne ve Vatikan’a Osmanlı’dan alınan haraç da eklendi. Rehin parası Papalık devletinin cari masraflarının önemli bir kısmını karşılayacak kadar yüksekti. Avrupa değişti. Protestanları Türklerin desteklemesi, Fransa krallığının Katolik de olsa eski başıbozukluğu ve Fransa’nın Türklerle arasının iyi olması, VIII. Henry’nin İngiltere’de bağımsız bir Katolik kilisesi kurması, Papalığın diplomatik kudreti yanında asıl önemlisi gelir kaynaklarını kuruttu.
Haberin Devamı
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
Vizesiz Uzak Doğu Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
by Taboola
GİUSEPPE GARİBALDİ
Bununla birlikte reform dalgasının Roma Papalığı da dışında değildi. İtalya’nın birleşmesi kesinlikle Papa’ya karşı bir devrim demek olmuştur. Devrimi yapan iki adamın birisi Katolik bir cumhuriyetçi olan Giuseppe Mazzini, diğeri de hepimizin bildiği Giuseppe Garibaldi’dir. Garibaldi ömrünün bir kısmını Güney Amerika’da geçirdi. Bilinmeyen bir faaliyet alanı daha var: İstanbul’a gelen tanınmayan bu gemici “İtalyan İşçi Yardımlaşma Cemiyeti”ni kurmuştur (Societa Operaia Italiana). Sonraları bu kuruluş İtalyan kulübü olarak tanınıyor ve bugünlerde Sedat Bornovalı’nın gayretiyle restore bile edildi.
KONT CAMİLLO BENSO
Bu ikilinin müttefikinin kuzeydeki Savoy Hanedanı’nın ve onların becerikli başvekili Cavour Kontu Camillo Benso olabileceğini kim düşünürdü. Camillo Benso aslında aktif bir adamdı. Avusturya yönetimindeki Toscana Krallığı’nın yani Floransa ve çevresinin başbakanı olan Kont Bettino Ricasoli gibi gibi Güney İtalya’daki Sicilya Napoli Krallığı’nın politikacılarıyla da temas halindeydi. İtalya kavganın yanında uzlaşmaların ve manevraların sayesinde de ortaya çıktı. Son safha hiç kuşkusuz ki Kırım Savaşı’nda müttefikimiz olan Piyemonte ordusu kadar Garibaldi’nin Kırmızı Gömlekliler’le savaşan halk ordusunun da marifetidir.
Haberin Devamı
ROMA İTALYA’NIN
Roma hiç kuşkusuz ki Papalığın değil İtalya’nın başkenti olacaktı. Garibaldi ve Mazzini’nin cumhuriyet fikri tehir edildi. Kuzey İtalya, Kraliyet’i daha sempatik bulmuştu, güney zaten öyleydi. Papa IX. Pius Birleşik İtalya’nın savaşçılarına “Hiçbiriniz Roma’ya giremezsiniz” demişti ama şehir 1870 yılının 20 Eylül’ünde işgal edildi. 9 Ekim’de de Roma’nın Birleşik İtalya’nın başkenti olduğu ilan edildi. Papa ve bütün ruhban Birleşik İtalya’ya düşman ve küskündü. Her piskoposun kürsüsünden vaaz verdiği ve ayin yönettiği bir katedrali vardır. Roma Papası’nın bir piskopos olarak sahip olduğu kilise St. Giovanni di Laterano Bazilikası’dır. Bugün dahi papalık binalarının bir kısmı Lateran kilisesinin etrafındadır ve burası 1929 anlaşmasından beri etrafına sarı çizgi çizilen Vatikan’a dahil ada bölgelerdendir. Papa başkent Floransa’dan Roma’ya Temmuz 1871’e kadar nakledilmedi ama Papalığın küskünlük ve milli devletin ortasında sıkışma zamanları başlamıştı. İtalya bugünkü gibi değildi, hayatı her zaman sıcaklıkla yaşasa da çok Katolik’ti. O gün olduğu gibi bugün de Katolik’tir.
Haberin Devamı
E-Dönüşüm Çözümleri ile Süreçlerinizi Hızlandırın
DİA Yazılım
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
by Taboola
MUSSOLİNİ TAKTİĞİ
Mussolini ortalama İtalyan okumuşuna göre birkaç dil bilen, İtalyancayı güzel kullanan, iyi ve rahat yazan ve etkili nutuklar atan bir gazeteciydi. Sosyalistti. Kesinlikle kilisenin çok karşısında olmasa da yürekten bağlı bir üyesi değildi. Roma yürüyüşünden sonra iktidara geçtiğinde bu tavrına rağmen gerçekçi oldu. Kendisini bağlı olan İtalya’yı daha çok bağlamak istiyorsa Katolik kilisesiyle bağdaşmalıydı. Pietro Gasparri, Papa’nın kardinal sekreteriydi. Mussolini kilisenin içinde işi yürüteceği ruhaniyi bulmuştu. Sonraki Berlin Nuncio’su (yani Papalık Büyükelçisi) hemen ardından Vatikan devlet sekreteri yani dışişleri bakanı ve Papa’nın yardımcısı ve nihayet XII. Pius adıyla papa seçilen tarihi lider henüz ortada yoktu. Ama Papa’ya akıl veren onun kardeşiydi.
Haberin Devamı
‘SİNE CURA’ ELÇİLER
Papalık kilisesi içinde tartışılan, aylarca gelgite konu olan Laterano Antlaşması’yla Papalık Devleti 1929’da bir daha doğdu. Eskisine göre çok küçük, İtalya’yla gümrük ve posta birliği içindeki bir devletti. San Pietro ve Papalık sarayının içinde bulunduğu bölüm 1.5 km’yi geçmez ama Roma’nın her tarafında ve İtalya’nın içinde buraya bağlı parçalar vardır. Aynı şekilde bir devletin dokunulmazlığına sahiptiler. Vatikan’a gönderilen büyükelçiler büyük devletlerin tecrübe görmüş, “sine cura” (başını ağrıtmayan, dertsiz) ama itibarlı unvanla emekliliği bekleyen temsilcileridir.
TÜRKLERİN PAPASI
Türkiye gibi devletlerin temsilcileri ise bu kategoriye girmez ve girmemelidir. Çünkü bizim Vatikan’la ciddi vakıf sorunlarımız ve ilişkilerimize belirli çözüm bekleyen noktalar vardır. Türklerin Papası denen 1920’lerde İstanbul’da Vatikan’ın temsilciğini yapan, aynı zamanda Bulgaristan Katolik cemaati nezdinde de görevini yürüten o günün Piskopos Roncalli’si sonraki Papa XXIII. Ioannes anlayışı, uyumu ve saygı duymayı bilen tutumu ile tanınırdı. Her papalık temsilcisinin öyle olduğunu söylemek mümkün değildir ama Türkiye’ye genellikle olay çıkarmayan temsilciler gelir.
Haberin Devamı
ARAZİ, EMLAK, ŞİRKET
Bugünkü Vatikan bütün dünyada en kalabalık dini misyonları ile Hıristiyan dünyasının her köşesinde arazi, emlak ve şirket hisselerini yöneten bir kuruluştur. Etkili olduğu kadar hiç şüphesiz etkisini duyuramadığı yerler de vardır. Bir zamanlar Vatikan’da Ortodoks kilisesi ve Müslümanlar ve komünist dünya “Sacra Congregatio de Propaganda Fide” denen kuruluş için eşit derecede kritik noktalardandı. Bugün böyle olamayacağı açıktır. Katolik Kilisesi’nin düşmanları eskiden Yahudiler ve Müslümanlar iken 16. asırda Protestanlar da bunun üstüne ağırlıkla çöktü. Günümüzde ise pıtrak gibi çoğalan birtakım Hıristiyan cemaatler belki de başta gelmektedir.
DİYALOG YOLLARI
Katolik Kilisesi elan bilgin rahiplerin yaşadığı bir yerdir. Ne var ki artık kilisenin dışındaki dünya da bilgi bakımından hem kendini yetiştirmiş ama asıl önemlisi ayrı yönlerde yürüyen bir kuvvet olmuştur. Vatikan öbür dinlerle diyalog yolunu aradı. Diyalog toplantıları Müslüman aydınların Hyde Park Corner’ına döndü. Bir evvelki Papa bu tahsisatı kıstı ama diyalogsuz bir dünya düşünülemez. Kaldı ki Papa’nın bu diyalog faaliyetine Müslüman dünyasından bazı bazı kolay propaganda yolu bulanların da katıldığı görüldü.
ARŞİVLERİN KUYUSU
Vatikan hâlâ Batı medeniyetinin tarihi zenginliklerini, arşivlerini muhafaza eden bir derin kuyu. 1135’ten beri düzgün arşivlere sahip olan bu kurumda çalışmayan, tetkiklerde bulunmayan hiçbir memleketin kendi tarihini yeterince doğru yazması mümkün değil. Selçuklu ve Osmanlı tarihinin çok ilginç sayfaları o arşivlerde yatıyor. Herkesin bildiği Dede Korkut’un bugün için en çarpıcı nüshası Vatikan’daydı (Şu sıra yeni bir yazma Orta Asya’da bulundu). Vatikan müzeleri ta 16. asırdan beri en derli toplu koleksiyonları halka açan müzelerdir, yani Batı müzelerinin öncüsüdür. Gregoriana tarih ve filoloji okumalarında önde gelen bir öğretim kurumudur. Bizzat Patrik Bartholomeos cenapları da burada okuyan ilk Ortodoks rahiptir.
VATİKAN’DAN SOĞUMA
XII. Pius, Mussolini’yle 20 Eylül Milli Bayramı’nın kaldırılması için mücadele etmiştir. Neticede Mussolini bile en kuvvetli zamanında bu isteğe büyük ölçüde boyun eğmek zorunda kaldı. İtalyan birliğinin sembolü olan 20 Eylül ancak bugün söz konusu oluyor. Her kuvvetlinin zayıf tarafları, zayıf görünenin de dirençli tarafları olur. Vatikan bir tarih ve bir camia. Polonya’yı sarsan Papa II. Jean Paul’ü papa seçen orası. Ama aynı papanın zamanında Güney Amerika Katolikleri de Vatikan’dan soğumaya başladılar; çünkü Vatikan dünyanın değişimini her zaman isabetli anlamıyor
.
..
Kim korkar Martı'dan
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Ayşe Emel Mesci
Temmuz 14, 2019 07:295dk okuma
Paylaş
Devlet Tiyatroları, Ayşe Emel Mesci’den sahnelemesini istediği ‘Martı’ oyununu önce ertelemiş, sonra hiçbir açıklama yapmadan ‘sessizce’ kaldırmış. Niye gösterilmiyor, bilmiyorum. Şimdi ise Devlet Tiyatroları’nın bu klasiği göstermek vazifesi. Bunun yorumundan ne sıkıntı veya gürültü bekliyorsunuz? II. Nikolay’ın bile rahatsız olmadığı bir oyunun kime ne zararı dokunabilir?
Haberin Devamı
hurriyet-new
ÇEHOV Rus edebiyatının kısa yaşayan dâhilerinden. Güney Rusya’da Kırım kıyısındaki Taganrog’da doğdu. Bir toprak esirinin torunu, köy bakkalının oğlu. Çetin şartlarda geçen çocukluğuna ve her şeye rağmen tahsilini tamamladı. Çehov’un nesli Rusya’da çok şeyi değiştirdi. İnsanlar kendi gayretleriyle köyden akademilere kadar yükseldiler. Bu dönemde Rusya’nın ünlü tarihçilerinin çoğu kasabalılar. Çağların ve geniş coğrafyanın tarihini yazdılar. Puşkin, Turgenyev ve Tolstoy’un yanında Gorki gibi köy köy dolaşan evsiz barksız biri de var.
Kim korkar Martıdan
GÖRMEK LAZIM
Çehov gibi kendi hayatını kendi kuran bir tıp doktoru ve yazar, iki işi de yaptı. Çehov hiç şüphesiz Henrik Ibsen’le birlikte ama bence onun çok önünde modern tiyatroyu şekillendiren yazar. Kısa hikâyelerinin her biri bilhassa Sibirya’nın Tomsk ve buzlu okyanus Sahalin’deki ikameti sırasında ele aldığı beşeriyetin dramının unutulmaz sayfaları... “Martı”yı babasının köyünde dinlendiği sırada yazdı. Bu oyunun üstüne “Vanya Dayı”, “Üç Kız Kardeş” ve “Vişne Bahçesi”ni kaleme aldı. Rusya’nın köylüsü Çehov’da köylü değildi. Her tip insanın iç dünyasının serimlendiği, tabiatın ortasında beşerin çıkmazının ele alındığı bir ortam.
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
“Martı” St. Petersburg Alexandrinsky Tiyatrosu’nda 17 Ekim 1896’da sahneye konmuş. Rejisörün anlamadığı, oyuncuların okumadığı ve hiç tanımadığı metni anladıklarını zannettikleri bir faciaya dönüştü, nadir yuhalanan oyunlardan oldu. Ama oyun asrın büyük tiyatro adamı Vladimir Nemirovich-Danchenko’yu derinden etkilemiş, adeta esir almıştı. Moskova’daki meslektaşı ünlü Konstantin Stanislavski’nin önüne metni koydu. Stanislavski’nin natüralizme kadar uzanan realist tavrı iki yıl içinde modern tiyatroyu müjdeleyen dehayı ortaya çıkardı. “Martı”nın 1898’de Moskova’daki temsili ortalığı altüst eden bir büyük başarıydı.
Tiyatro dünyası artık Çehov’dan başkasına zor tahammül ederdi. Moskova’da tiyatrodaki üstünlüğünü ortaya koymuştu. Küçük insanların küçük dünyalarında büyüklerin kendi gururlarını yaşadıkları bir ortamda bir şey yapamayanlar hiç değilse skandalla meşhur olmak isterler. Bu üç yazarı yani Lev Tolstoy, Maksim Gorki ve Anton Çehov’u anlamak için onların diyaloglarının ve karşılıklı anılarının serdedildiği eserleri görmek lazım. Üç ayrı dünyanın insanı nasıl aynı zirvede buluşuyor?
Haberin Devamı
KİME ZARARI VAR!
Devlet Tiyatroları, Ayşe Emel Mesci’den sahnelemesini istediği “Martı” oyununu önce ertelemiş, sonra hiçbir açıklama yapmadan “sessizce” kaldırmış. “Martı”yı bundan çok seneler önce Şehir Tiyatroları’nın repertuvarında görmüş fakat doğrusu temsili yakalayamamıştım. Ayşe Emel Mesci’nin yönettiği “Martı”yı izlemek isterdim. Niye gösterilmiyor, bilmiyorum. Şimdi ise Devlet Tiyatroları’nın bu klasiği göstermek vazifesi. Bunun yorumundan ne sıkıntı veya gürültü bekliyorsunuz? II. Nikolay’ın bile rahatsız olmadığı bir oyunun kime ne zararı dokunabilir?
Bazı eserlerin içindeki kıvılcım ve ateş insanları tembihlemekten uzaktır. Bu gibi seçkin eserler başka beyinlere, günün dünyasına değil geleceğe hükmeder. “Martı”yı seyretmeliyiz. Yoksa metni okumalıyız ve bu gibi zor prodüksiyonları, ki hiçbir şarlatanca yoruma zaten fırsat vermez, devletin imkânlarıyla sahnelenen bir tiyatroda görebilmeliyiz. Devlet gençlere tiyatro göstermek zorundadır ve göstermek zorunda olduğu repertuvarda Çehov en üst köşelerde yer alıyor.
Haberin Devamı
Sürüşte yeni bir çağ
Jeep Türkiye
Peugeot 408'in göz alıcı tasarımına karşı koymak hiç kolay olmayacak.
Peugeot
by Taboola
Kim korkar Martıdan
MUTLAKA KORUYUN
GEÇTİĞİMİZ günlerde Erzurum Atatürk Üniversitesi’nde Mustafa Kemal Paşa’nın Erzurum’a ilk gelişinin 100. yılı şerefine tertiplenen bir konferans yaptım. Erzurum Valisi Okay Memiş beldenin gelişme imkânlarından söz etti ve şehri daha evvelki ziyaretlerime göre ileride gördüm. Bu sırf kentin yeni yapılarından değil, galiba turizm bunda rol oynuyor ama iptal edilen şeker sanayinin yerine neler geleceğini beklemek lazım. Erzurum artık göç veren değil dengeye gelen bir belde. 2-3 nesildir Erzurumlu sayılan nüfus şehrin ancak yüzde 30’unu teşkil ediyor. Bu rakam eski Erzurum’u yaşatabilecek ve göç eden nüfusu kendine uydurabilecek mi? Bunu zaman gösterir.
Haberin Devamı
Kim korkar Martıdan
HOŞ VE ÜMİT VAR
Üniversite gençliği bana Orta Anadolu’daki hatta Akdeniz Bölgesi’ndeki üniversiteler kadar hoş ve ümitvar göründü. Ne de olsa 1956’dan beri faal olan bir eski üniversitede bazı kalıntıların etkisini görmek mümkün. Erzurum Kongresi’ni Mustafa Kemal Paşa topladığı zaman askerlik hayatı bir müddet için bitmişti. Doğu komutanı olarak Kazım Karabekir Paşa’nın kolorduyla müthiş bir kişilikle sergilediği bağlılık ve aynı şeyi Orta Anadolu’dan Ali Fuat Paşa’nın göstermesi Kurtuluş Savaşımızın başlangıcıdır. Erzurum Kongresi esas olarak Erzurumlu ve Trabzonlu delegelerin ağırlığı ile oluşuyordu. Karadenizli delegeler maalesef Mustafa Kemal Paşa’ya karşı vaziyet aldılar. İleri sürdükleri projelerin ne o zaman ne de bugün gerçekleşme şansı zayıftı. “Müstakil belediyeler” ve “özerk vilayet birimleri”... Karadeniz grubu daha çok askerlerin öncülüğüne karşıydı.
Haberin Devamı
KAÇINILMAZ MANTIK
Ne var ki kişisel muhalefet böyle zamanlarda fazla yaşayamıyor. Kaçınılmaz mantık hâkim oluyor. Neticede tüm delegelerin asgari müşterekte bir araya geldikleri görüldü. Memleketi artık ulusal bir devlet olarak kurmak, imparatorluğun bittiğini kabul etmek ama buna rağmen saltanat ve hilafetin korunabilmesi ve düşmanın uzak tutulması için bir araya gelmek. Bunu bir an önce parlamenter bir yolla gerçekleştirmek. Açıktır ki yeni Türkiye devletinin temelleri orada işaret edilmiş ve Amasya Tamimi’yle başlayan kurtuluş mücadelesinin devam edeceği anlaşılıyor ama asıl merkezin Ankara olacağı da bellidir. Bunun için aşağı yukarı 5 ay daha geçmesi gerekti ve arada Sivas Kongresi’nin Kurtuluş Savaşı’nın hedeflerini tamamlaması aşaması var.
Erzurum’a ulaşmak bir güçlük. Maalesef Anadolu Jet’e mahkûm edilen ve günde ancak 2 yönde tek seferle idare etmek zorunda kalan Erzurum’a ulaşım hak edilenin ve talep edilenin çok altında.
Kim korkar Martıdan
‘ANKARA’DAN FARKI
Mesela gayet basit bir hokkabazlık var. İstanbul’dan binen yolcu için business imkânı yok ama Ankara’dan binen için var çünkü bürokratlar, milletvekilleri orada oturuyor. Aynı perişanlık Elazığ ve Malatya hattı için de geçerli. Pek belli ki Temel Kotil’in genel müdürlüğü zamanında hükümet çevrelerinin, bürokratların ve hatta bazı CHP’li milletvekillerin anlamadan methettikleri bu yatırımın bir şehrin gelişmesine yardımcı olamayacağı açık.
KULLANIM DEĞİŞSİN
Şehirde imar bakımından, konaklama bakımından önemli gelişmeler var. Vali bu konuda tanınan bir idareci. Bir konuda Erzurumlulara hak vermemek elde değil. Maalesef Paşa’nın kaldığı ilk konak hoş bir Erzurum yapısı olup tamamıyla yıkıma ve çürümeye terk edilmiştir. Vilayat-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti’nin ilk toplantısı bugünkü lisede değil bu konakta yapılmış. Korunması gerekiyor ve cephe manzarasının ve kullanım şeklinin mutlaka değiştirilmesi lazım.
.Ne Prut ne Küçük Kaynarca
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Küçük Kaynarca Antlaşması
Temmuz 21, 2019 07:294dk okuma
Paylaş
Uçak krizinden beri ara verilen Türk-Rus Forumu, St. Petersburg’da tekrar toplandı. 2 günlük toplantının ilişkilerde hiç beklenmedik sonuçlar getirmesi mümkün. Rusya ile Türkiye’nin sanayi, ticaret ve kültürel hayatta ilişkilerinin vazgeçilmez olduğu açıktır. Dünya ne 1711 Prut Cengi’nin ne de 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması’nın dünyasıdır. İlişkiler ve kuvvet dengeleri çok başka yerlere kayıyor.
Haberin Devamı
ST. Petersburg barok Avrupa’nın genç şehridir. Bu bir istisnadır. Yakın çağlarda ne Akdeniz bölgesinde hatta ne de orta Avrupa ve batı Avrupa’da böyle devasa bir başkenti kuran devlet ve hükümdar görülür. Roma İmparatorluğu’nun şehirleri çoğu ‘kastra’ veya ‘oppidum’ denen küçük şehirlerden inkişaf eden Avrupa kentleridir. Lutesya, Vindobona böyledir hatta Carnuntum böyledir. Britanya’daki Roma kentleri aşağı yukarı böyle inkişaf etmiştir. Onların üzerinde ortaçağların, barok dönemin ve endüstri devriminin büyükleri gelişmiştir.
Ne Prut ne Küçük Kaynarca
ÇILGIN ÇAR’IN İŞİ
St. Petersburg düpedüz çılgın ve güçlü bir Rusya Çarı’nın işidir. Ondan önce koca Rusya kıtasının doğru dürüst denize açılan bir ucu yoktu. Henüz Karadeniz Rusya’ya kapalıydı. Karlofça Antlaşması’nın Karadeniz kapılarını kendisine açtığı Rusya; 1711’de bu imkânı Prut’ta tekrar kaybetti. Petro’ya kalan hedeflediği batı Avrupa’ya yönelmek için İsveç’ten eline geçen tek yerdi St. Petersburg kalesi. Kalabalık bir milletin angaryaya alışık köylüleri ve Çar’ın bitmeyen enerjisiyle Petersburg 27 Mayıs 1703’te resmen kuruldu. Hemen yanı başındaki Kronstadt yeni Rusya’nın deniz üssüydü. Rusya’nın henüz uzak doğudaki büyük okyanusa açılma imkânı ise henüz yoktu. Moskova’nın Rusya’yı Batı dünyasına açamayacağına inandığından St. Petersburg’un inşası bir çılgınlıkla ortaya çıktı. Bu barok şehir Avrupa şehirlerinin en gencidir ve ona karakterini veren ünlü şair Puşkin’in “Seviyorum seni Petro’nun eseri” diye haykıran “Mednyi Vsadnik–Tunç Süvari” adlı şiirinde vurgulanan bir enerji ve hırsın şekillenmesidir.
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
ÜVEY ANNE KATERİNA
St. Petersburg’a ikinci çehresini kazandıran Çariçe II. Katerina’dır. Bu Alman prensesi Rusya’nın çariçesi oldu. Onu çok sevdi ama sevdiği çocuğunu yanlış anlayan bir üvey anne gibiydi. Ortaya çıkan eser bir eşitsizliğin anıtlaşmış halidir. Volga kıyısındaki eski Rusya şehirleri hatta eski başkent Moskova bile bütün 18. asır boyu Petersburg’a hizmet etmek, varlığını oraya dökmek zorundaydı. Puşkin ve Tolstoy gibi ailelerin konakları orada yeniden inşa edildi. Okullar oraya yapıldı. Devlet dairelerinin büyük kısmı nakledildi. Çok uzun bir zaman şiddetli kışlarda aç kurtların sokaklara inip sakinlere saldırdığı bu kentte kısa zamanda bir kalabalıklaşma meydana geldi. Rus Bilimler Akademisi ve üniversite de burada hayata doğdu. Sanat hayatı buraya kaydı. Rusya sanayi burada gelişmeye başladı ama Güney’e ve Doğu’ya kaydı.
Petersburg’un bir yeni çehresi daha ortaya çıktı. Çarın muhafız alayları ve yeni doğan aristokrasinin Batı hayatına geçmeye başlayan hatunları (dvaryankalar) ile Anna Karenina’nın ortamı doğmaya başlamıştır ama Petersburg’u önemli Avrupa başkenti yapan Çariçe II. Katerina’dır. Sarayın kenarına inşa ettirdiği 3. bölüm ki ‘Hermitage’ (yani münzevi bir rahibin yuvası) dediği yer, kısa zamanda onun resim, heykel koleksiyonları ve satın aldığı Voltaire’in kütüphanesi gibi kitaplıklarla doldu. Çariçe orada yazıyor ve okuyordu. Akademinin reisi bir kadındı Yekaterina Vorontsova-Dashkova. 18. asır Petersburg’un ve Rusya soylularının altın asrıdır. Hayat çok değişmişti. Uzaktaki Rus köyünün değişmesi için çok daha fazla zaman lazımdı. Hatta üç asır daha geçecekti. Petersburg’un her köşesi tarih dolu ve bu tarih çok yakın zamanda oluşan bir dünya tarihi parçası.
Haberin Devamı
Sürüşte yeni bir çağ
Jeep Türkiye
Peugeot 408'in göz alıcı tasarımına karşı koymak hiç kolay olmayacak.
Peugeot
by Taboola
ŞEREH’İN TÜRK PETERSBURG’U
Tarihçi Dmitriy Şereh’in “Türk Petersburg” adlı eseri Rusya tarihi içinde Osmanlı tarihinin önemini belirtiyor. 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması 26 Temmuz’da imzalandı. 5 sene sonra antlaşmanın 250. yılı olacak. Karlofça’dan sonra Türk tarihini bunun kadar etkileyen başka bir anlaşma yoktur. Çeşme’de donanmanın yakılması, öte taraftan yer yer görülen Osmanlı zaferleri yanında Rus General Aleksandr Suvorov tarafından İsmail Kalesi alınmış ve aynı komutan Emelyan Pugaçev isyanını kanla bastırmıştı. Nihayet Polonya’nın istiklalini korumak için başlayan savaşın 1774’te felaket bir antlaşmayla noktalanması bunları izledi. Gerçek şu ki Küçük Kaynarca Antlaşması’yla Rusya, bütün Ortodoks tebaa üzerinde bir koruyuculuk elde etti. İşin bir de öbür tarafı var: Osmanlı İmparatorluğu da halife sıfatıyla Rusya’daki Müslümanların üzerinde paralel bir statü elde etmiştir. Hilafet unvanı Osmanlı hayatında bundan sonra çok fazla vurgulanan bir kurum haline dönüştü.
Haberin Devamı
KUVVET DENGELERİ KAYIYOR
Bugünlerde uçak krizinden beri ara verilen Türk-Rus Forumu, St. Petersburg’da tekrar toplandı. Diplomatik hayatın, ilişkilerin ve kullanılan dilin yeknesaklığı içinde devam eden bu iki günlük toplantının ilişkilerde hiç beklenmedik sonuçlar getirmesi mümkün. Rusya ile Türkiye’nin sanayi, ticaret ve kültürel hayatta ilişkilerinin vazgeçilmez olduğu açıktır. Dünya ne 1711 Prut Cengi’nin ne de 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması’nın dünyasıdır. İlişkiler ve kuvvet dengeleri çok başka yerlere kayıyor.
Ne Prut ne Küçük Kaynarca
ÖZLENECEK, İZLENECEK SİMA
GEÇEN hafta cumartesi Ankara’da Türk iş ve mühendislik dünyasının çok önemli bir üyesi Cemil Erol Özman sonsuzluğa uğurlandı. Bir Rumelili göçmeni ailenin çocuğuydu. Babası askeri veterinerdi. Erol Özman ilkokul çağındayken babasıyla birlikte Afganistan’ın gelişimine yardım eden grubun içinde Kabil’e gitti. Orada geçirdiği yılların üstüne veteriner babayla Anadolu’da da muhtelif yerler gezdi. Hiç şüphesiz Robert Kolej eğitimi ardından ABD’deki Illinois Teknoloji Enstitüsü’nde mühendislik diploması ve oradaki şirketlerde çalışmaya rağmen geri dönüşte bu yurdu tanımanın payı vardır. Genellikle göç olayında Türkiye’yi iyi tanımamak rol oynuyor. GAMA’nın kurucu ortağıydı. Bu şirketi takdir etmemiz gerekiyor. Yenikapı kazılarında ortaya çıkan Theodosius Limanı ve Konstantin Suru, gemiler ve yerleşim noktası şirketin fedakârlığıyla arkeoloji dünyamıza kazandırıldı. Pekâlâ bazıları gibi hafriyat sırasında tahrip yolunu seçebilirlerdi. Antakya’daki Hilton gibi bu tip girişimler iş dünyasındaki kültürel girişim ve kültüre değer vermenin ifadesidir. Erol Özman tarih ve sanatı seviyordu. Eşi Mine Hanım’la Ankara’nın sanat hayatında galerileri ve sergileriyle çok önemli katkıları oldu. Çelebi, cana yakın bir dosttu. Hiç şüphe yok ki bu özellikleriyle özlenecek bir simadır. Arkasında kalan şirketin ve mühendisliğin onun ilkeleriyle devam etmesi umulur.
.Ben buraya Mudanya'dan geldim
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Mudanya
Temmuz 28, 2019 08:145dk okuma
Paylaş
İsmet Paşa ve Britanya delegasyon reisi Lord Curzon arasında adamakıllı münakaşa edilmiştir. Mondros Mütarekesi sırasında bu rejimin (kapitülasyonlar) tekrar ele alınıp tashihine gidileceği belirtilmişti. George Curzon’un bunu hatırlatması da İsmet Paşa’yı çileden çıkardı. “Ben buraya Mudanya’dan geldim” dedi. Konferans kesildi ve yeniden toplandı.
Haberin Devamı
24 Temmuz 1923 Lozan Barış Antlaşması’nın imzalandığı gündür. Antlaşma, toplantıların yapıldığı yer olan Uşi Şatosu’nda (Chateau d’Ouchy) değil Lozan Üniversitesi Tören Salonu’nda (Palais de Rumine) imzalandı. Barış antlaşmasının asıl adı Yakındoğu Kongresi’dir. Birinci Dünya Harbi’nden sonraki Yakındoğu dünyasının yeniden düzenlenmesini hedef alıyor. İtilaf Devletleri kadar bu silsileden çıkan ve Anadolu’daki millet meclisi hükümetiyle ittifak kuran yeni Rusya da bu kongreye davetlidir. Georgiy Çiçerin’in başkanlığında gelen delegasyon hiç şüphesiz ki Türkiye’nin lehine bir tutum takındı.
Ben buraya Mudanyadan geldim
KAPİTÜLASYONLARA KARŞI DA SAVAŞ
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
Lozan’da asıl kavga savaşçıların tespit ettiği gerçek sınırlardan çok Türkiye’nin imparatorluktan miras aldığı çetin bir problemdi, kapitülasyonlar, adli, mali müesseselerde yabancıların hukukunu ve mahkemelerini tanımak zorunda olmaktı. II. Meşrutiyet’ten beri yeni Türk kuşaklarının kabul edemediği bir durumdu. Birinci Dünya Savaşı’na girerken bu rejimin tek taraflı iptal edilmesi Almanya’yı dahi çileden çıkarmış ve Alman şerifi Baron Hans von Wangenheim gelişmeden mesul tuttuğu İttihatçılardan Mehmed Cavid Bey’e hakaret etmek için makamına gelip bağırıp çağırmıştı. Yeni nesil Türkler bu rejimin muhafazasına taraftar değildir. İsmet Paşa ve Britanya delegasyon reisi Lord Curzon arasında adamakıllı münakaşa edilmiştir. Mondros Mütarekesi sırasında bu rejimin tekrar ele alınıp tashihine gidileceği belirtilmişti. George Curzon’un bunu hatırlatması da İsmet Paşa’yı çileden çıkardı. “Ben buraya Mudanya’dan geldim” dedi. Konferans kesildi ve yeniden toplandı.
Ben buraya Mudanyadan geldim
4 DİL BİLEN PERSONEL HİZMETİ
Lozan’ın asıl toplanması Birinci Cihan Harbi’nin hukuken bitişi ve Yakındoğu haritasının tespiti demektir. Nitekim konferans hazırlıklarının görüşüldüğü ekim ve kasım aylarında İsviçre Federal Hükümeti (Confoederatio Helvetica) ve Lozan Belediye Polis İdaresi konu üzerinde hassasiyetle durdular. O zamanın dünyasında bugün olduğu gibi hâkim bir dil (İngilizce) söz konusu değildi. Bu yüzden otel personelinin dört dilde hizmet vermesi üzerinde ısrarla duruldu ve çalışıldı. Ekim ve Kasım 1923 tarihli muhtelif sirkülasyonlarla polis idaresi hırsızlara ve yankesicilere karşı delegasyon üyelerinin kıymetli eşyalarını sigortalattırdı.
Haberin Devamı
İŞKEMBE-İ KÜBRADAN ‘KAYNAK’ EFSANELER
Lozan Antlaşması’nın yıldönümünün şerefine Lozan Turizm Ofisi ve İzmir Türk-İsviçre Ticaret Odası, Atlas dergisinden Ayşegül Parlayan’ı, eşi Bülent Özalp’i ve beni Lozan’a davet etti. İsviçre düzgün ve hiç şüphesiz güzel bir ülke. Şehrin temiz olduğu açık. Sahaflardaki kitaplar dahi temiz tutulmuş ve tamir edilmiş olarak satılıyor. Ama çevre koruma kurallarına ne derecede uyulabilir? Göllerin etrafı yerleşmelerle dolu. Bavyera’da deterjanın yarattığı kirlilik gizli yönleriyle görülüyor. Acaba burası nasıl? Lozan Antlaşması bu ülkenin tarihi ve beynelmilel rolü için önemli addediliyor. Cemal Kamacı’nın şahsi eşyalarının sergilendiği olimpiyat müzesi de bunun için burada. Ama dikkatle incelenmesi gereken husus Lozan’ın tarihi ve arkeolojisi. Helvetyalı dediğimiz Kelt ırkından kavmin yurdu. Roma bu bölgeleri tarihe açtı. Rönesans’ta bile İsviçre bankacılık merkeziydi.
Haberin Devamı
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
Sevgililer Günü Sürprizi
Pandora
by Taboola
Lozan Antlaşması’nın Boğazlar’ın sınırını kontrolündeki hükümleri 20 Temmuz 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi’yle tashih edilmiştir. Boğazlar milletler arası suyolunun tabi olduğu hükümler hariç Türkiye’nin tam askeri ve idari kontrolüne girmiştir. Lozan’a gittiğimiz vakit Kurtuluş Savaşı’nı yapan ordunun girdiği bölgelerin hiçbir tartışması yapılmadı. Tabii Türkiye’ye bazı Yunanistan gibi ülkelere yapıldığı üzere cömertçe davranılmaz. Ne var ki Lozan’da Yunanistan hiçbir kazanç elde edemedi. Maalesef bazı üniversite hocalarının bile kaynak gösterdiği amatör tarihçilerin işkembe-i kübradan attıkları gibi “Oniki Adalar’ın teslimi, 2.5 milyon kilometrekare vatan toprağının 780 bin kilometrekareye düşüşü” gibi efsanelerin bu antlaşmayla ilgisi yoktur.
Haberin Devamı
Ben buraya Mudanyadan geldim
TÜRKLERİN ORDULARI KARŞINIZA ÇIKAR
Lozan Antlaşması Britanya’nın Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra bu bölgede kurmak istediği hegemonyanın gerilemesidir. Bugünkü Türkiye toprakları üzerinde bu söz konusu olamadı. En mühim kayıp da kapitülasyon rejiminin kalkmasıdır. Britanya’nın Arap dünyası üzerindeki kontrolü de sadece 30 yıl kadar devam edebildi. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra açıktır ki hem Mısır’da hem Süveyş Kanalı’nda hem de Mezopotamya’da ABD lehine önemli kayıplara uğradı. Müttefiki Fransa ile olan gerilim İtalya’nın isyana kadar sürüklenmesine sebep olan aleyhindeki politikalar Lozan’ı doğurmuştur. Bütün şartlardan çok iyi istifade eden TBMM Hükümeti Sevr’i reddetmeyi, İtilaf Devletleri arasındaki gerilimden ustalıkla idare etmeyi başardı. Yunanistan’ın 20. yüzyıldaki en önemli generali Metaksas’ın söylediği gerçek çıkmıştır: “Karşı tarafın (Türklerin) orduları vardır ve bir sabah karşınıza çıkarlar. Küçük Asya’da ilerlemeyi ve yerleşmeyi düşünmeyin”.
Haberin Devamı
BOŞ KONUŞMALARIN HİÇBİR ANLAMI YOKTUR
Birinci Dünya Savaşı’nın sonundaki tavır İtilaf Devletleri’nin ve onların son andaki ortağının eski kazançlarını da ortadan kaldırdı. Lozan bu durumun belgelenmesidir. Anlaşma üzerindeki boş konuşmaların hiçbir anlamı yoktur.
BİR NOT
FAZLA takip edilmeyen bir kanalda Türkçe diksiyonunu bile düzeltemeyen bir sunucu benim Tuğrul İnançer’le el öpmem üzerine ahkâm kesiyor. Tekrar ediyorum bu bir eski İstanbul âdetidir, musafaha denir. Sadece tarikat ehlinin uyduğu dostane bir davranış değildir. Boş konuşan bazı kasabalı takımı bunu bilmez. Hanımların eli nasıl öpülür onu da bilmedikleri gibi. Her hanımın eli büyükannemizinki gibi öpülmez mesela. Bazı konular üzerine laf etmekten önce öğrenmeniz lazım. Tıpkı TV’lerde kullanmanız gereken İstanbul Türkçesi gibi.
Ben buraya Mudanyadan geldim
İSTANBUL BULGARLARININ TARİHİ KÜNYESİ
İSTANBUL Bulgar cemaatinin aktif yöneticisi ve cemaat liderlerindendi. 1944 yılında, Makedonya kökenli, Bulgar asıllı bir ailede, İstanbul’da doğdu. İtalyan Lisesi’ni bitirdikten sonra, kimya mühendisliğinden mezun oldu. İtalyancaya ve bu kültüre vâkıf olduğu için İtalya Dışişleri Bakanlığı’na bağlı devlet okulu (Türk kontrolünde özel statüde olan) niteliğinde olan İtalyan Lisesi’nin kimya öğretmeni ve müdür muavini görevlerinde bulundu. Tarihi eserlerin korunmasına yönelik kişisel gayretiyle Bulgaristan Dışişleri Bakanlığı’ndan ve iyi komşuluk, dostluk ve işbirliğinin gelişmesindeki katkılarından dolayı İtalya’dan nişan alan İstanbullu gayrimüslim cemaat liderleri içinde tanınan bir simaydı.
ZAMANLA AZALDILAR
İstanbul’un Bulgarları Bulgaristan’ın ortaçağlardan beri Zarigrad dedikleri şehre göç eden halkın torunlarıdır. Zaman içinde azaldılar. Bu azalma dışarıya göç ve Rum, İtalyan ve Türk toplumu içinde erimekle ortaya çıktı. Bulgaristan’ın yaşadığı tarih dolayısıyla ruhani ve idari kurumların himaye göremediği açık. Son zamanlarda bu politika değişti. Georgi Kostandov meraklı ve bilgili bir araştırmacıydı. “İstanbullu Bulgarlar ve Eski İstanbul” adlı kitabı bu cemaatin tarihi bir künyesidir. Galatasaray’da (Mekteb-i Sultani) okuyan Bulgar devletinin eski büyükelçilerinden Simeon Radev’in okul hayatı üzerine kaleme aldığı hatıratı da bu ulusal eğitim kurumumuz için fevkalade önemli bir belgedir.
Ben buraya Mudanyadan geldim
SON SİMALARDANDI
Georgi Kostandov’un açıklama, çeviri ve notlarıyla genişletilmiş olan “Galatasaray Mekteb-i Sultanisi”, sadece mektebin tarihini değil dönemin siyasi, kültürel iklimini de detaylarıyla sunabilen bir eser. Kostandov bu hatıratı Bulgarcadan çevirmiştir. Geçen hafta ebedi hayata Şişli Bulgar Kilisesi’nden uğurlandı. Şüphesiz ki renkli nüfusu olan İstanbul’un bu rengi muhafaza eden son simalarındandı. Huzur içinde yatsın.
.Vatanımıza sahip çıkalım
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Kazdağları
Ağustos 04, 2019 07:296dk okuma
Paylaş
Şirket 1 milyar dolarlık yatırım yapacakmış. 2 bin kişi iş bulacakmış. 2 bin kişi için 1 milyar doların çok büyük bir israf olduğu açık değil mi? Hakikatle bağdaşmayacak fakat ayrıntılı açıklaması yapılmayan bu rakamların bir rezalet olduğu açık. Bu Kanadalı şirket acaba dünyanın başka neresinde böyle işler yapabiliyor. Ormanlar ve madenlerle dolu Kanada’da halk bu tür yerleşim yerlerine yakın girişimleri sessizce izliyor mu?
Haberin Devamı
TÜRKİYE sanıldığı kadar gümrah (bereketli, bol kaynaklı) bir ülke değildir. Mesela kıyılarımız mevcut nüfus için son derece yetersizdir. Türk halkının rahat rahat kıyı şeridine çıkıp tatil yapması bile mümkün değilken kıyılarda birtakım sabit binaların, kullanılmayan yapıların bulunması büyük israftır. Bu gerçek benim görüşüm değil, 1980’li yılların başında toplanan konseylerde turizm otoritelerimiz tarafından o zaman Başbakan Turgut Özal’a açıkça ifade edilmiştir. Elimizde adalar yok. Ormanlarımız sınırlıdır. Taşocakları veya çeşitli madenler için kazı yapamayız. Bu gibi zenginliklerin nefes alınacak alanları tahrip etmesi ve zehirlenme getirmesi çok açık.
Vatanımıza sahip çıkalım
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
EN HAZİN ÖRNEK
En hazin örnek İstanbul’un üzerinde bulunduğu Boğaz’ın iki yakasındaki yarımadadır. Anadolu yakasında zeytinlikler bitmiş, su kaynakları kirlenmiş ve Dilovası gibi yerlerde halkın zehirlendiği, kanserin yayıldığı yerleşmeler ortaya çıkmıştır. Maalesef Anadolu’nun belli yerlerinde halk kendi tabiatlarını tahrip etmekte ve yurtdışından gelen yabancılara şuursuz bir satış işlemine girmişlerdir. Oturduğu yere bile sahip çıkamayan bu kitlenin Türkiye’nin diğer yerlerinde yaptığı yatırımlar ortadadır. İstanbul’un dört tarafını saran gökdelen siteler, bilhassa Kalamış Koyu’nu feci hale dönüştüren bozuk kanalizasyon sistemleri buna örnektir.
‘ÖDÜL’ VERELİM
Kazdağları’nda son olarak Kanadalı bir şirketin yatırımı söz konusu olmuştur. Bakanlığın verdiği rakamlar gülünçtür, ikna edici değildir. Bunları denetleyecek bir muhalefet de memlekette mevcut değil. 13 bin küsur ağaç kesilmiş, 14 bin dikilmişmiş. Ağaç dikilecek yerde maden araması ve çıkarma faaliyeti yapılamaz. Altın siyanür kullanılarak elde edilir. Yaptıkları açıklamanın hiçbir gerçekçi yönü yok. Başka yöntemler bulmuşlarsa kendilerine bilim ödülü verelim. Lise çocukları bile altının ayracının siyanür olduğunu bilir (Tabii kastettiğim 30 sene önceki liselerdir). Ayrıca altın araması için harcanan sudan açıklamalarda hiç bahsedilmiyor.
Haberin Devamı
REZALET RAKAMLAR
Şirket 1 milyar dolarlık yatırım yapacakmış. 2 bin kişi iş bulacakmış. 2 bin kişi için 1 milyar doların çok büyük bir israf olduğu açık değil mi? Hakikatle bağdaşmayacak fakat ayrıntılı açıklaması yapılmayan bu rakamların bir rezalet olduğu açık. Bu Kanadalı şirket acaba dünyanın başka neresinde böyle işler yapabiliyor. Ormanlar ve madenlerle dolu Kanada’da halk bu tür yerleşim yerlerine yakın girişimleri sessizce izliyor mu?
Çevreci memleketlerin başka ülkelerde tahribatının örnekleriyle dolu bir dünyadayız. Kendi memleketinde yarım metre yeşile titreyen Japonya gözünü kırpmadan Brezilya’daki Amazon yağmur ormanlarını tahrip etti, el’an da ediyor. Bıraksanız Güney Kutbu’nda da aynı şeyleri yapacak. Komşunun bahçesini çöplüğe çevirmenin kolayına kaçan bu dünya aslında bir yerde gökkubbenin altında müştereken yaşadığımızı unutan mültinasyonellerle dolu. Ülkede tepki çok az, bu korkutucu. Kazdağları ilginç bir iklim ve çevredir. Orada su kaynaklarını kirletecek, muhteşem ormanlarını yok edecek bu gibi faaliyetlerin bütün çevreye sirayet edeceği açıktır.
Haberin Devamı
Yeni FIAT 600 Hybrid
Fiat
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
by Taboola
BİSİKLETLE TURLAYIN
Yanı başında Kozak’ta da malum grupların adamları taşocakları işletiyorlar ve fıstıkçamı ormanlarını yok ediyorlar. Bunların hepsi iki günlük ömrü olan sermayedarların faaliyetidir. Bu memlekette üç nesil devam eden ve edecek işadamı pek azdır ama harap etikleri yurtta bütün gelecek nesiller şayet var olabilirseler bizim kuşağı sadece olumsuz değerlendirirler. Orman Bakanlığı’nın açıklamaları daha ciddi ve bilimsel olmalı. “Kirazlı, Kazdağları’na çok uzak” deniyor. Kazdağları dediğimiz mıntıka Ayşe Abla’nın küçük bahçesi değil. 40 kilometreyi bir günde gezen insanlar, hayvanlar var. Anlaşılan bu lafları edenler hayatlarında bisikletle tur atmamışlar.
Haberin Devamı
Vatanımıza sahip çıkalım
BİLGİN İÇİN 79 YAŞ ERKENDİ
1965 yazıydı. Ankara Turizm İl Bölgesi’nin açtığı tercüman rehber kursundaydık. Genç Önasya arkeoloğu Hayat Erkanal’ı öyle tanıdım. Hitit Müzesi’nde genç asistandı. 1964 yılında mezun olduğu anlaşılıyordu. Orta Anadolu arkeolojisini Hititler ve öncesini güzel bir şekilde anlattı. Ahbap olduk. İzmirli bir gencin Mezopotamya ve Orta Anadolu Hitit öncesi kültürlere merak salması, silindir mühürleri okuması, yani epigrafi bilgisine sahip olması takdire şayan bir eğilimdi. Arkeolojinin yanı sıra Sedat Alp gibi ünlü hocanın yanında Hitit diline başlamıştı. 1966’da Berlin’e gitti. Almanya’da bu konularda çalışmış Prof. Barthel Hrouda’nun yanında doktora yazdı, aynı yerde ve aynı hocayla eşi Armağan da doktorasını yaptı. 1973’ten itibaren kendisini Türkiye’de gördük. Nihayet İstanbul ve Erzurum üniversitelerinden sonra DTCF’deki Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi’ne doçent oldu.
PKK BOMBALADI
Haberin Devamı
Aktif bir şekilde kazılarda bulunuyordu. İmkânsızlıklara rağmen kazılarda en ciddi ve yoğun biçimde çalışan birkaç arkeoloji hocasından biri olduğunu söylemek lazım. Nusaybin civarındaki Gırnavaz’daki kazıda Mezopotamya tarihini değiştirecek olgulara yaklaştığını ileri sürdü. Halet Hanım’la birlikte gitmiştik. Kazı alanının üzerinde Yezidi ulularından Mir Osman’ın kabri; katman katman yukarı Mezopotamya protohistoryasına uzanan buluntular. 25 Eylül 1991’de terör örgütünün bombalı saldırısı bu kazıya yöneldi (Bu saldırıda arkeolog Metin Akyurt ve Bahattin Devam hayatını kaybetti). PKK’da “Buraları başkaları kazamaz” zihniyeti hâkimdi. Başkalarının sadece Türkler olduğu anlaşılıyor. Herhalde Alman veya Amerikalı gibi yabancı arkeologlar oraya gelseler aynı saldırıyla karşılaşmayacaklardı. ‘İlim’e kan karışmıştı. Barışçı ve tarihçi Hayat Hoca’nın altüst olduğu bir yıldı. Bölgeyi hüsranla bıraktı.
URLA MERKEZ OLDU
Zamanla Urla’da Limantepe’ye çekildi. Bahriye tarihiyle ilgili ilginç buluntuları vardı. Şehrin kısmen denizin altında yani çöküntü mıntıkasında kalması dolayısıyla sualtı metotlarını öğrenerek kazıyı sürdürdü. Bu arada bazı buluntuları onu Osmanlı denizcilik tarihiyle ilgili İdris Bostan’la çalışmaya sevk etti. Doğrusu Osmanlı klasik çağıyla ilgili ilginç bilgiler de çıkmıştı. Urla onun sayesinde bir arkeoloji merkezi oldu. Konferanslar tertipliyordu. Bölgenin kültür hayatı ortaya çıkıyordu. Armağan Hanım’la iki hayat arkadaşı ama çok daha önemlisi iki birlikte çalışan meslektaştılar. Ankara Üniversitesi Mustafa Vehbi Koç Deniz Arkeolojisi Araştırma Merkezi’nin başındaydı.
MİRASI DEVAM ETSİN
Kafası, zihni çalışan dinamik bir arkeoloji bilgini için 79 yaş erkendir. Zamansız ölümü herkes için şoke edici haberdir. Umut olunur ki Türkiye’de hem filolojiyi hem de arkeolojiyi birleştiren bu eskiçağ bilgininin mirası talebeler ve asistanlar vasıtasıyla devam eder. Dostluğumuz son senelerde yine evvel yoğunlaştı. Beni davet eder, arardı. Artık şahit olmaya başladığımız bizim neslin yaprak dökümünde en tahammül edilmez vakalardandır.
EGE’NİN ORTAMINDA
Salı günü cenazesi kalktı. Talebeleri ama asıl önemlisi Urla halkı, meslektaşları arasında çok sevildiği için bölgenin her yerindeki kazı heyetleri cenazeye katıldılar. Arkeolog fanilerin ebedi hayattakilerle bağlantı kuranıdır. Her an onların ismi ve yaptıklarıyla temastadır. Arkeoloğa ve Ege’nin çocuğuna yakışan bir cenaze töreniyle Ege’nin ortamına gömüldü.
Vatanımıza sahip çıkalım
IŞILAY SAYGIN İZMİRLİLİK SANATTIR
ADI 1980’den sonra duyuldu. Ankara’nın ün kazanan politikacılarından veya büyük beldelerden birinin başkanı değildi. Alışılmamış bir şey. Buca’nın belediye başkanıydı. Çarşı pazardaki dinamik denetimi, halkla sempatik, esnaf ile hem candan hem de sert ilişkisi, kapısında kimseyi bekletmemesi, personeline hem sahip çıkması hem de çok haşin davranmasıyla meşhur oldu. Dönüşüm dönemiydi. Göç İzmir’i zorluyordu. Bağlık bahçelik eski Levanten konaklarıyla bezeli Buca çehre ve profil değiştirmeye başlamıştı. Bu dönemin belediye başkanı olduğunu gösterdi. Buca bu İzmirli genç kadının ismiyle yaşattığı, onunla şöhret olan bir kasabadır.
BUCA ONA BORÇLU
Bugün dahi İzmir’in eski havasını bir ölçüde muhafaza eden tek yerleşmesi oysa bunu Işılay Hanım’a borçludur. 4 dönem Meclis’teydi. Uzun dönem milletvekilliği yaptı. Bakanlığı iki yıl sürdü. Aynı süratle işini götürdü. Personel ya 24 saat onunla çalışır, yaptıkları işten zevk alırlardı yahut da etrafta görünmemeleri tercih edilirdi. İzmir’e seçilen her belediye başkanı, partisi fark etmeden onunla ilişki kurardı, o da onlarla beraber olurdu. Sosyal faaliyetlerini hiçbir zaman aksatmadı. Ben dahi çağırdığı toplantılara katılmayı bir borç bilirdim. Kalabalık bir hemşeri grubu onu son yolculuğuna uğurladı. İzmirlilik bir sanattır, o sanatı en iyi temsil edenlerdendi.
Sahipsiz mezarlar ruhsuz taşlar
#İLBER ORTAYLI#Yazar#KAZDAĞLARI
Ağustos 11, 2019 08:133dk okuma
Paylaş
Kaşgârî Tekkesi civarındaki tarihi şahideler kaldırılmış ve yerine bebek yatakhanesini andıran tek model taşlarla parsel parsel satılacak mezarlar yapılmış. O güzel sanat eseri, her biri hamuşan (susan) dediğimiz ama görünümüyle bir kişilik olarak ecdadın ruhunu bu kuşaklara uzatan ölülerin mezar taşlarının yerini New York’taki ruhsuz mezar taşlarıyla dolu parseller alıyor.
Haberin Devamı
hurriyet-new
Sahipsiz mezarlar ruhsuz taşlar
SÖKTÜLER SÖKTÜLER BUNLARI YAPTILAR
TARİHİ mezarlıklar bu milletin gururunu ve onurunu lekeleyen göstergeler olmaya başladı. Ecdadının mezarlarına, dolayısıyla tarihi vesikalarına üstelik söz konusu Selçuklu ve Osmanlı devri sanatının işaretleri olan mezarlıklara sahip çıkamayan bir ulusa uygar, sağlıklı tarih ve millet düşüncesi olan bir toplum diye bakmak mümkün değildir.
‘YÜZÜMÜZÜ KIZARTIR’
Seneler önce İstanbul Musevi mezarlıklarını ve İsrail’deki mezarlıkları mukayeseli inceleyen Hayfa Üniversitesi’nden Türkolog Prof. Minna Rozen İsrail’deki mezarlıklar için “Mezarlıklarımızın bakımsız hali bizim yüzümüzü kızartır” demişti. Ne var ki Minna 20 binden fazla mezarı kaydetti, tasnif etti, başkaları da... Biz de “mezaroloji” diye ad takılan meşgale çok az kişinin ilgilendiği bir dal olarak kaldı.
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
YAĞMACI SAYGISIZLIK
Andre Malraux Antimemoires’ında “Mezarlıklar bir ulusun kültürünün rengini ve medeniyet düzeyini gösterir” der. Bizim Osmanlı mezarları o medeniyetin sıcaklığı ve vekarını gösterir. Nesilleri birbirine bağlayan mütevazı abidelerdir. Bugünkü mezarlıklarımız için bunu söyleyemeyiz. Maalesef İstanbul halkı evinin yanındaki hazireden çalınan ve kırılan taşları (şahideleri) seyrederler. Daha beteri Karacaahmet, Eyüp Sultan gibi yerlerde bir blok şahideyi bazen bir ilmiye hanedanını, Babıâli ketebesinin tarihi simalarını ifade ettiği halde söker yerine kendi aile mezarlıklarını yerleştirirler. Bu ölümün de ötesine uzanan yağmacı saygısızlığı anlamak mümkün değildir ve şahsen beni çok rahatsız eden, utandıran bu anlayışsızlık ve yağmacılık azalmak şöyle dursun süratle devam etmektedir.
TİCARİ BİR KOKU
Kaşgârî Tekkesi Eyüp Sultan’da tepedeki kahveye doğru yüründüğünde sol taraftaki caminin yanındadır. 1745 yılında bir Nakşıbendî tekkesi olarak inşa ettirilmiş şeyhliğine ise Kaşgârî Hâce Abdullah Nidâî tayin edilmiştir. Demek ki bu tarikata mensup bazı kimselerin şeyhi burada yattığı için bölgeye sempati ve bağlılık duyuyorlar. Ne var ki bu sebep oradaki tarihi mirası, dokuyu klasik şahideleri ortadan kaldırıp kendine göre bir mekân düzenlemesini gerektirmez ve haklı da çıkarmaz. Üstelik bunun yapılışında çok yüklü bir ticari koku da duyulmuyor değil.
Haberin Devamı
Sahipsiz mezarlar ruhsuz taşlar
‘OSMANLI’YI KULLANMA
Tekke civarındaki tarihi şahideler kaldırılmış ve yerine bebek yatakhanesini andıran tek model taşlarla parsel parsel satılacak mezarlar yapılmış. O güzel sanat eseri, her biri hamuşan (susan) dediğimiz ama görünümüyle bir kişilik olarak ecdadın ruhunu bu kuşaklara uzatan ölülerin mezar taşlarının yerini New York’taki ruhsuz mezar taşlarıyla dolu parseller alıyor. Bu garip mezarlığın her tarafında bir vakfın adı tabelalara yazılmış: “Osmanlı Vakfı”. Vakıf bu garip düzenlemeyle ilgili bir alakaları var mıdır, açıklama yapmaları gerekir.
MAZİYE KÜSTAHLIK
Yeri gelmişken belirtmek gerekir ki “Osmanlı” gibi isimlerin ve unvanların herkes tarafından serbestçe kullanılmasına müsaade edilmemesi gerekir. Çünkü ticari amaçlarla teşekkül eden bazı kuruluşlar, şirket ve vakıflar bu ismin sihri etrafında icraatta bulunmayı tercih ediyorlar.
Haberin Devamı
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
Sevgililer Günü Sürprizi
Pandora
by Taboola
Yeni teşkil edilen mezarlık anlaşılan belli bir tarikatın üyelerine sunulacak. Bizim bildiğimiz ehl-i tarik adamlar mütevazı, hayatta ve ölümde saygılı olan kimselerdir. Bir zamanların ehl-i tariki susanların uygarlığını temsil ediyordu. Şahideleriyle bizlere hitap etmeye, bizlerin toplumsal kişiliğimizi oluşturmaya sebep oluyorlardı. Bugünküleri ise anlamak mümkün değil. Mezarlıklarda bırakacakları iz sadece çirkinlik ve maziye el ve dil uzatan küstahlık olacak.
HAZİN BİR MANZARA
Eyüp ve Karacaahmet mezarlıklarındaki bu yağmacılığa senelerden beri bir sürü yazar ve hemşeri işaret ediyor ve protesto ediyor. Ne belediyelerin ne de Mezarlıklar Müdürlüğü’nün umurunda. Galiba İstanbul’un bütün toprakları gibi mezar yerleri de altın değerinde. Çok hazin bir manzara.
Haberin Devamı
Okurlarımın bayramını kutlar, sakin ve huzurlu günler dilerim.
Sahipsiz mezarlar ruhsuz taşlar
KÜLTÜREL HAYAT DÜZEYİ GERİ ÜLKENİN ŞİRKETİ
KAZDAĞLARI’ndaki maden projesine karşı toplumun tepkisi giderek büyüyor. Hiç kimse bunu siyasetle, sol görüş sempatizanlığıyla açıklayamaz. Burada yaşamak isteyen insanların, utanmazlarla mücadele hakkıdır ve görevidir. Atlantik ötesinden gelen ve bazıları çok sevse de kültürel hayat düzeyi, iktisadi yapısına göre oldukça geride bulunan bir ülkenin şirketi, orada yapamadığını burada yapmaya kalkıyor.
Her an hatırlamamız gerekir: Ege Bölgesi’nin dışında doğru dürüst bir hayat ve dirilme, yenilenme (rehabilitasyon) alanımız yok. Nefesimize sahip çıkmamız gerekir.
Haberin Devamı
Bu topraklar, bu ormanlar, bu dağlar bizim. Herkes kendi ülkesini kazsın. Aslında onun bile yakında yasaklanması lazım çünkü yerkürenin herhangi bir yerindeki çukur göğe yansıyor, gökteki delik ise güneş ışınlarını emip dünyayı kurutuyor.
Kaybolan İstanbul'un yazarı: Hüseyin Rahmi Gürpınar
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Hüseyin Rahmi Gürpınar
Ağustos 18, 2019 07:296dk okuma
Paylaş
Her şeyden önce İstanbullu Türk yazar olarak kaldı. Kaybolan İstanbul’u onun eserlerinde, yine kaybolan folklor ve dili onun kişilerinde görüyoruz. Canlı karakterlerin yanında sayısız tipler onun sayesinde oradadır. Ve günün birinde inanıyoruz ki Hüseyin Rahmi’nin İstanbul’u tamamıyla değilse de kısmen dirilecek.
Haberin Devamı
17 Ağustos 1864’te İstanbul Ayaspaşa’da doğdu. Bir Osmanlı generalinin, Erzurum mevki komutanı Mehmed Said Paşa’nın oğludur. Annesi de 3 yaşında kaybettiği Ayşe Sıdıka Hanım. Bir müddet sonra hem öksüz hem de yetim kalan Hüseyin Rahmi’nin Aksaray’da anneannesi ve teyzesinin yanında büyüdüğü biliniyor.
Kaybolan İstanbulun yazarı: Hüseyin Rahmi Gürpınar
Bu semtte Yakup Ağa Mahalle Mektebi’nde ve Mahmudiye Rüşdiyesi’nde okudu. Memur olarak yetişmesi için Mahrec-i Aklâm’a (bir memur mektebi) verildi ve Abdurrahman Şeref Efendi’nin teşvikiyle de Mülkiye Mektebi’ne devam etti. Bu sonuncuyu hastalandığı için iki yılda bırakmış. O sırada başladığı Fransızcayı ise dönemin Osmanlı münevverlerinin çoğu gibi memlekette ve resmi daire yazışmalarında öğrendiği anlaşılıyor ki, yeterlidir. Bu gayret Fransa’yı görmeden mükemmel Fransızca öğrenen Sadrazam Mehmed Emin Âli Paşa gibilere bakacak olursak bugünün gençliğinde görülmüyor.
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
ÖMRÜNCE HALKI GÖZLEDİ
Hüseyin Rahmi Gürpınar hayatı boyunca İstanbul’u öğrendi. Onun tadını çıkardı. İstanbul dışındaki yaşamı çok sınırlıdır. Çocukken babasının yanında Girit’te bulundu. Avrupa tecrübesi yoktur. Ömrünce İstanbul mahallelerindeki halkın hayatını gözledi. Bugün İstanbul Türk’ünün kahvehanedeki, düğündeki ahvali, kadınların kaybolan zengin ifade ve deyimli folkloru, onun sayesinde yaşıyor. Bu dilin tadını, bir parça çağdaş yazarlarımızdan Şule Gürbüz’de bulmak mümkün.
YILDÖNÜMÜNÜ ISKALADIK
Gürpınar’ın 75. ölüm yıldönümünü millet olarak ıskaladık. Yüzüncü doğum yıldönümünde de büyük bir Hüseyin Rahmi anması tertiplendiğini hatırlamıyorum. Kitaplarını devletin basması pek söz konusu olmamıştır. Sayısı 40’ı geçen hikâye ve roman külliyatı, başta İbrahim Hilmi Kitabevi olmak üzere özel yayınevlerinde basıldı, okundu ve kendisine müreffeh değilse de rahat bir hayat sağladı. Zaten ömrünün büyük bir kısmını Heybeliada’daki evi ve Babıâli arasında geçirdiği bilinmektedir. Ali Çankaya’nın “Mülkiye Tarihi”ne başvuracak olursak okuduğu Mülkiye Mektebi’nde de İstanbul’da bir süre hocalık yapmış olmalı.
Haberin Devamı
TÜRK DİLİNİN HAKİKİ USTASI
Onun romanlarını sadeleştirme gibi gülünç bir yayım tekniğinin dışında incelersek Osmanlıca dediğimiz jargonun (ortak dil) Babıâli ketebesinin ağdalı dili ve bugünkü Türk yazarlarının kullandıkları dil arasında bir yerde durduğunu ve pekâlâ geniş halk kitlelerince de benimsendiğini görürüz. Galiba Attilâ İlhan’dan beri modern Türk yazar ve şairleri bu orta yolu tercih etmeye başladı. Türk dili yeterince sadeleşti, daha doğrusu kendini muhafaza etmeye başladı ve eskiyi de kullanmaya meyletti. Hoş üslubu ve tasvirleri bir süre unutulmuş diyemeyiz ama yeniden ilgi çekmeye başladı. O kadar ki Azerbaycan Türkçesiyle yeniden basılıyor. “Kuyrukluyıldız Altında Bir İzdivaç”ı ve diğer eserlerini Azerbaycan baskısıyla okumak da ayrı bir keyif. Demek ki Türk dilinin hakiki bir ustasıyla karşı karşıyayız.
Haberin Devamı
E-Dönüşüm Çözümleri ile Süreçlerinizi Hızlandırın
DİA Yazılım
Hayatınızı kolaylaştıracak çözümler İşCep’te!
Türkiye İş Bankası
by Taboola
O İSTANBUL YİNE DİRİLECEK
Türk romanının realist hatta Emile Zola etkisiyle natüralist safhalarına bile geçmiştir. Bugünkü roman tekniğine pek uymayan ama pekâlâ da hoş olan uzun tahlil ve tasvirleri kayda değer. Kuşkusuz ki Fransızcadan etkilenecek kadar bu dili iyi biliyordu ve Fransız edebiyatının belli başlı hemen her yazarını kendi tadıyla da onda bulmak mümkün. Ama her şeyden önce İstanbullu Türk yazar olarak kaldı. Kaybolan İstanbul’u onun eserlerinde, yine kaybolan folklor ve dili onun kişilerinde görüyoruz. Canlı karakterlerin yanında sayısız tipler onun sayesinde ordadır. Ve günün birinde inanıyoruz ki Hüseyin Rahmi’nin İstanbul’u tamamıyla değilse de kısmen dirilecek. 20. yüzyıl başında ele aldığı bazı görünüm ve sorunlar halen devam ediyor. “Mürebbiye” Türk cemiyetinin eğitiminde ve terbiyesinde hâlâ bir çatışma noktası ve bir şey daha var: Batıl itikatlar ve folklor. Bir zaman için o mazide kaldı sayılıyordu veya Pertev Naili Boratav gibi ünlü folklor hocalarının araştırmasını celp ediyordu ama başka tonlarda, başka görünümlerde İstanbul yine Hüseyin Rahmi’nin İstanbul’udur. Her sınıf insanın büyücülere ve falcılara müracaat ettiği malum. Arkasındaki saikler ise değişmiyor.
Haberin Devamı
İKİ KERE MİLLETVEKİLİ
Hüseyin Rahmi Gürpınar sansürden canı yanan ama İkinci Meşrutiyet idaresine de memuriyetten ayrılarak katılmayan bir büyük yazar. Cumhuriyet kendisine iki kere milletvekilliği verdi. Bu hiç şüphesiz ki “yazarları koruma fonu”ndandır. Günlük siyaset ile uğraşmadı. Tıpkı Ahmet Haşim ve Yahya Kemal gibi... Ama her zaman onun yaşadığı devir doğduğu ve büyüdüğü İstanbul, o İstanbul yaşadığı kadar da bizim içimizdedir. Ümit ederiz ki kendisi gibi Türk cemiyetinin ve dilinin hicvini ve trajikomik yanlarını yakalayan Ahmet Rasim’le birlikte kurumsal bir biçimde anlaşılma, okunma ve titizce basılma safhasına gireriz.
Kaybolan İstanbulun yazarı: Hüseyin Rahmi Gürpınar
CENGİZ HAN’IN DA TEK AMACI YAŞAMAKTI
Haberin Devamı
18 Ağustos 1227, Cengiz Han’ın ölüm tarihidir. Tahta çıktığı yer bugün bir abide, biraz ötesinde de Göktürk Devleti’nin bilge başvekili Tonyukuk’un yazıtları var, mezarı ise meçhul. Cengiz Han aynı coğrafyada iç içe yaşayan Türkler ve Moğolları birlikte kullanmayı ve başlarına geçmeyi becerdi. Bu sırf savaş alanında değil devlet idaresinin her alanında görülür. “Moğolların Gizli Tarihi” kitabı kadar Uygurların kançılaryası ve Uygur dilinin kayıtları bize bu imparatorluğun tarihini anlatır.
MAVERAÜNNEHİR’E kadar
Cengiz Han’ın doğum tarihi tartışmalı, 1165 veya 1167 olabilir. 60 yılı geçen ömrünün çoğunda Moğol coğrafyasında dağınık halde yaşayan, birbirlerine ihanet eden Çin’in karşında birleşemeyen kabilelileri bir araya getirmek için savaştı. Babası Yesügey, Cengiz Han 13 yaşındayken düşmanlar tarafından yenilip öldürülmüştü.
Moğollar ve Türklerin birçok yönü müşterektir. Aynı iklim ve tabiatı paylaşırlar. Bazı yönleri ise çok farklıdır. Cengiz Han aşağı yukarı 20 yıl içinde Doğu Asya’da başlayan siyasi ve askeri kariyerine kısa zamanda bugünkü Maveraünnehir’e ulaşacak bir imparatorluk bırakarak tamamladı. Yaşamak herkes gibi onun da tek amacıydı. Tanınan cihangirlerin Büyük İskender, Julius Caesar ve hatta Emir Timur gibileri çok uzun yaşamadılar. Galiba cihangirin içinde rekor yaş bir tek Muhteşem Süleyman’ındır.
Cengiz Han’ın ömrünü uzatmak için çeşitli büyülere, ilaçlara ve beslenme tekniklerine düşkün olduğu biliniyor. Mektup yazarak yardım istediği insanlardan birisi de Çinli Taoist simyacı olan, gezgin rahip Ch’ang Ch’un. Rahibin bıraktığı seyahatname Cengiz’in ömrünün sonlarındaki dört yılı içeriyor (1221-1224). Bu seyahatname (Cengiz Han’ın Ölümsüzlük Arayışı-Taoist Simyacı Bir Keşişin Türkistan Seyahatnamesi) 1795 yılında, Çin’deki bir manastırda keşfedilmiştir. Seyahatname bir liderin iç dünyasını ve arayışlarını gözler önüne sermesinin yanı sıra dönemin coğrafyasını teferruatıyla anlatması sebebiyle de çok özel bir kaynak eser.
Çince baskının çevirisi önce Rusçaya yapıldı (Misyoner Petr İvanoviç Kafarov nam-ı diğer Arhimandrit Palladius tarafından). İngiliz sinolog ve müsteşrik Arthur Waley 20. yüzyıl başlarındaki en güzel tercüme yayını yapmış. İngilizce metni Çince aslıyla karşılaştırarak Türkçeye çevirmek Gülşah Hasgüçmen’in işi. Hasgüçmen artık Türk tarihinin kaynaklarını komşu dillerden arayan neslin içinde.
SOYU ÇOK KALABALIKTI
Şüphesiz ki Cengiz Han çok uzun yaşamadı ama çok sayıda çocuk yaptı. Soyu çok kalabalık. En çok tutuğu halefi Cuci uzun yaşamadı ama arkadan gelenler ve torunları Rusya içlerine, ta Polonya ve Macaristan’a, İran’a ve Suriye’ye kadar gittiler. Hülâgû Han’ı ancak Memlûkler Filistin’de Ayn-ı Calut’ta durdurdular. Yeryüzünün en geniş fütuhatını çok çabuk gerçekleştiren devleti istediği kadar uzun yaşayamayan Cengiz’den sonra da fazla gitmedi. Moğolların hayatın her alanında tesirleri çok oldu. İlk banknotu onlar çıkardılar, kervan ticaretini düzenlediler. Türkçeden Rusçaya ve Farsçaya kadar birçok dile sayısız Moğolca kelime girdi ama galiba Moğolların tarihteki kalıntı devletleri bile iki yüzyıldan fazla yaşayamadı. Onu en çok tutan ve benimseyenler de Kıpçak kolundan gelen Türk kabileleri oldu. Bunlardan bir kısmı aslında anlaşılmayan sebeplerle Moğol kabilelerinden Tatarların adını taşıyor. Oysa Tatarlar önemli bir Moğol kabilesi, bu kadar geniş coğrafyayı ve nüfusu kısa zamanda çıkarmaları mümkün olamaz, bunlar daha çok Kıpçak kabileleridir.
Kaybolan İstanbulun yazarı: Hüseyin Rahmi Gürpınar
FAZIL SAY’DAN KAZDAĞLARI KONSERİ
BUGÜN Kazdağları’nda Fazıl Say’ın saat 11.00’de konseri var. Konserin çevreyi koruma duyarlılığıyla tertiplendiği açık. Medeniyet coğrafyasında yeri olan Kazdağları doğal çevre olarak da şüphesiz o derecede önemlidir. Uluslararası sanatçımızın bu hassasiyeti şükranla karşılanır. İmkânı olan herkesi konseri dinlemeye ve uygar bir huşu içerisinde çevreyi hatırladığını göstermeye davet ederim.
Zaferin 97'nci yılı
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Büyük Taarruz
Ağustos 25, 2019 07:295dk okuma
Paylaş
Büyük Taarruz, gerçekten iyi hazırlanmış, planlanmış bir savaştır. Karşıdaki ordunun ne yapacağı tahmin edildiğinden tam anlamıyla bir kurmaylar muharebesi olduğu söylenebilir. O planı yapanların içinde sadece bir kumandan, bir görüş yoktur, bir sürü görüş vardır. Onların muhassalası söz konusudur. O muhassalayı yapan adam ise Mareşal Gazi Mustafa Kemal Paşa’dır.
Haberin Devamı
BİRİNCİ Cihan Savaşı bittiği zaman İtilaf Devletleri (İngiltere-Fransa-Rusya) orduları tarihte görülmeyecek kadar topyekûn modern silahlara dayalı uzun süreli bir savaşın mağlupları ve galipleriydi, Rusya ise ihtilal ile elenmişti. Mağlupların ve galiplerin hepsinin ortak bir yanı vardı: Roma askeri edebiyatından kalma “Pirus Zaferi” deyimi. Savaş sonrası Avrupa’nın acınacak hali galiplerin durumunun da çok feci olduğunu gösteriyor. Altına dayalı para sistemi ama asıl önemlisi eski cemiyetin değerler ve hiyerarşi sistemi dağılmıştı. Nüfus altüst olmuştu. Büyük devletlerin yorgun orduları, mağlupları kontrolden acizdi ve İtilaf Devletleri kendi aralarında güvenilmez bir ilişkinin içine girmekteydiler.
Zaferin 97nci yılı
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
‘DAĞILDI DEDİĞİNİZ ORDULAR BİR SABAH KARŞINIZA ÇIKAR’
İstanbul’a giren, yetenekli bir asker olan Fransız işgal kuvvetleri komutanı Franchet d’Esperey, İngilizlerin Türk imparatorluk topraklarını ve payitahtı kontrol için Yunanları kullanmasına fevkalade karşıydı. İtalyanlar ise işgalin ilk anında yaşadıkları şok nedeniyle Anadolu hareketini desteklemeye başlamışlardı bile. Bununla birlikte durum hiç de iç açıcı değildi. Uzun harbi yaşayan askerler ve komutanlar büyük ölçüde şartlara boyun eğmek taraftarıydılar. Kurtuluşu zamana bırakıyorlardı. Anadolu’ya geçen az sayıdaki general, başta Mustafa Kemal Paşa olmak üzere etraflarında kendilerine bağlı karargâh mensupları ve birliklerce ve bürokrasinin içinde kendilerini takip edenlerce desteklendi. Franchet d’Esperey’in “Jön Türkleri, ihtiyar Türklere tercih etmesi” daha da önemlisi iyi bir kurmay olan ve Venizelosçularla hiç bağdaşmayan General Meteksas’ın “Bizim küçük Asya’da işimiz yok. Adamların dağıldı dediğiniz orduları bir sabah karşınıza çıkar” demesiydi.
Kaçınılmaz sonun ne olacağını bizdeki ve dışarıdakiler görmeye başlamıştı. Ama muhteşem sona doğru bu kadar yıkımın ortasından nasıl gidilecekti? 1921 Sakarya Savaşı, Yunan ordusunu durdurdu hatta geri hatlara itti ama Anadolu’daki düşman kuvvetini takip edip dağıtacak, imha edecek gücün olmadığı açıktı. Bu nedenle bir yıl bekleme dönemine girildi. Bu bekleme dönemi olağanüstü milli müdafaa vergileri, bütün milletin bağış ve silah imalatına, teçhizat üretimine katılmasıyla sürdü. Şurası açıktır ki milletin morali düzelmişti.
Haberin Devamı
MUHASSALAYI YAPAN MAREŞAL GAZİ MUSTAFA KEMAL PAŞA’YDI
Büyük Taarruz tam da bu toparlanma sonrasındaydı. Üstelik ordumuz askeri savunma ve hücum özelliklerinin ikisini de haiz durumdaydı. Gerçekten iyi hazırlanmış, planlanmış bir savaştır. Karşıdaki ordunun ne yapacağı tahmin edildiğinden tam anlamıyla bir kurmaylar muharebesi olduğu söylenebilir. O planı yapanların içinde sadece bir kumandan, bir görüş yoktur, bir sürü görüş vardır. Onların muhassalası (elde edilen sonuç) söz konusudur. O muhassalayı yapan adam ise Mareşal Gazi Mustafa Kemal Paşa’dır.
DÜNYA TÜRKLERE İNANMIYORDU FAKAT BEKLEMEDİKLERİ OLDU
Britanya kabinesinin Yunanistan’ı destekleyeceği ve Sevr’i dahi lehlerine düzenleyeceğini açıklaması yanında Yunan savaş bütçesini ve mühimmatını arttırması, TBMM hükümetinin direnme konusunda bütün dünyaya bir açıklama (adeta universalia) vermesine neden oldu.
Haberin Devamı
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
E-Dönüşüm Çözümleri ile Süreçlerinizi Hızlandırın
DİA Yazılım
by Taboola
26 Ağustos’ta başlayacak taarruz başkentteki Rusya’nın ve Azerbaycan’ın diplomatlarından, Fransa gibi artık Ankara Müsalahası’yla yarı müttefik olanlardan ve yabancı basından bile gizlenilmeliydi.
Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa (Çakmak), Garp Cephesi Kumandanı İsmet Paşa (İnönü), 1. Ordu Kumandanı Nureddin Paşa ve 2. Ordu Kumandanı Yakup Şevki Paşa’ydı. Dış dünyada Türklerin müstahkem mevkileri bertaraf edeceğine inanılmıyordu, fakat beklemedikleri oldu.
TÜRK KURTULUŞ SAVAŞI’NIN EN MÜNAKAŞALI DÖNEMİ
Bir çay davetinin verileceği söylenen tarihte Büyük Taarruz başladı. 25-26 Ağustos karargâhın Akşehir’den Afyon’a naklidir. İlk anda geçilmez denen siperler geçildi ve üç gün boyu Yunan işgal kuvvetleri dağıtıldı. Başkomutanlık emri kendine o günlerde tebliğ edilen General Nikolaos Trikupis birlikleriyle kuşatıldı, esir alındı. Durmaksızın bugün Ege dediğimiz Akdeniz’e taarruz emri verildi. Başkumandanlık Meydan Muharebesi’nin başladığı günden 12 gün sonra İzmir’e ve ondan sonraki müteakip 10 gün içinde de bütün Ege-Marmara bölgesine ulaşıldı. Mudanya Mütarekesi orduların ulaştığı noktaların tesliminin gerçekleşmesidir. Türk Kurtuluş Savaşı tarihinin en münakaşalı dönemidir.
Haberin Devamı
EYLÜL 1922-TEMMUZ 1924 ARASI YENİDEN İNCELENMELİ
Ordu İzmir’e girdi. İzmir yangını üzerinde bugün bile anlamsız spekülasyonlar yapılıyor. 30 Temmuz 1922 günü İzmir’de törenle kurulan İonya Devleti, Yunan Milli Bankası’nın Ayvalık’ta açtığı şube ve Anadolu’daki Helen nüfusun silah altına alınması gibi olaylar ayrı bir savaş statüsü ortaya çıkarmıştır. Tüm bunların değerlendirilmesi gerekiyor. Nihayet Batı Anadolu’nun büyük ölçüde adalardan ve Yunan kıtasından gelen nüfusunun bir anda itilmesi ve nakli söz konusudur.
Kurtuluş Savaşımızın asıl Eylül 1922 ve Temmuz 1924 arasının yeniden tetkiki gerekiyor. Savaşın bitimi ve Cumhuriyet’in ilanının anılma döneminde bu konulara sık sık değinileceği, gözden geçirileceği ve araştırılacağı açıktır.
Zaferin 97nci yılı
Haberin Devamı
KÜLLİYATI KAZANILMASI GEREKEN BİLGİN: GOLDZİHER
Ignaz Goldziher’in ‘Muhammedanische Studien’ adlı iki ciltlik külliyatı ‘İslam Kültür Araştırmaları’ olarak Cihat Tunç tarafından Türkçeye çevrildi ve Sait Hatiboğlu’nun redaksiyonu ve ön girişiyle yayınlandı. Bu Macar bilginin 19. yüzyıl oryantalistleri içinde en ilginç kariyerlere sahiplerden biri olduğu açık. İslam dünyasını uzaktan tetkik etmekle yetinenlerden değildi. Kahire’ye gitti ve El-Ezher’de öğrencilik yaptı. Kullandığı kaynakların zenginliği sırf döneminde değil bugün bile çarpıcı ve saygı uyandırıcı. Bununla birlikte Goldziher’in çok uzun zaman Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ve yurtdışında uyandırdığı saygınlığa rağmen Budapeşte’de sadece Yahudi okullarında ders verdiği biliniyor. Neden sonra Macar Krallığı Bilimler Akademisi’ne üye oldu. Avusturya’da değil ama Macaristan’da saygın akademik unvanlar verildi.
Orta Avrupa’nın bütün gayri-Alman aydınları gibi son derece ağdalı bir üslubu vardır. Bu kitabın Almancadan çevrilmesi bir başarı. İki cildin bütün münderecatını burada saymam mümkün görünmüyor fakat bizde en az bilinen hususlardan bazılarını işaret edeyim, hadisler üzerindeki tenkitleri.
İSLAM’A BAŞKA BİR GÖZLE BAKMIŞ
Fransızca tercümeyi yapanın ifade ettiğine göre Evariste Lévi-Provençal gibilerin Fransızca tercümeyi desteklemeleri hatta eserin İngilizceye de oldukça erken bir çağda hiç değilse kısmen çevrilmesi bir iltifattır, çünkü o devirde Batı dillerinde çıkan bir tetkik eserinin bir başka dile çevrilmesine nadir gözüyle bakılırdı. Hadisler üzerinde söyledikleri ilk İslami devirdeki mevâlî meselesi (Arap olmayanların Müslüman cemaatle bütünleşmesi sorunu) gibi makaleleri bu iki ciltte bulacağız.
Mütercim ve yayına hazırlayan meslektaşlar bizim ilahiyat fakülteleri camiasında temayüz etmiş ve alanlarında tanınan kişiler. Goldziher gibi bir geniş bilgin, Yahudi kişiliği dolayısıyla 19. yüzyıla mahsus Hıristiyan önyargılarından uzakta, İslam dilinin ve felsefesinin temel bölümlerine bir başka gözle bakmıştır. Geniş bilgisini yazılı kaynaklar yanında Mısır ilim âleminin medrese çevrelerinin içinde de edindiği anlaşılıyor. Ona ister istemez bir olgunluk ve tarafsızlık kazandırmıştır. Yahudi dünyasının İslam tetkiklerinde Batılı Hıristiyanlıktan farklı bir tutumu vardır. Buna hurafelerle değil Ignaz Goldziher, Evariste Lévi-Provençal, Claude Cahen, Bernard Lewis ve Maxime Rodinson gibi birbirinden farklı ünlü Yahudi oryantalistleri okuyarak daha iyi gözlemek mümkün olur. Ümit ederiz ki Ignaz Goldziher külliyatı bütünüyle Türk diline kazandırılır.
Yanık ülke Kula
#Kula#Yazar#İLBER ORTAYLI
Eylül 01, 2019 07:295dk okuma
Paylaş
İzmir’den Salihli’ye uzanan bölge volkanik kalıntının renkliliğine sahip. Meyve ve sebzenin zenginliği ‘Yanık Ülke’ denen Kula’nın civarında açıkça ortada. Kula’nın kendisi de Osmanlı Batı Anadolusu'nun en tipik yerleşimlerinden biriydi. Bugün dahi bütün ihmale ve çekişmeye rağmen bunu haykırıyor.
Haberin Devamı
YAZ sonu gezilerinin en uygun zamanı Ege Bölgesi’ndekilerdir. Tarihi ve coğrafi bakımından ilginç bölgeler ve noktaların hepsi Ege’de yer alır. Burada kaydedilecek bir rota hiç şüphesiz ki İzmir’den çıkarak Salihli yoluyla İzmir, Salihli, Kula’yı takip etmektedir. Sardes Harabeleri bu güzergâhtadır. Hiç şüphesiz ilkçağın Helenistik hatta Helen öncesi döneminden başlayarak Roma devri sonuna kadar en renkli merkezlerindendir. Lidya gibi bir zenginlik İran İmparatorluğu’nun da iştahını ve bu bölgeye yerleşmesini celp etti. Şahlar şahı Kuruş (Kyros) ile zenginliğin, ağababalığın sembolü sayılan Krezus, (Kroisos, şarklılar Karun der), ‘Karun hazinesi’, ‘Krezus serveti’ gibi deyimlerin nedenidir. Bu bölgede İran ve eski Yunan medeniyetinin kaynaştığını görürsünüz. Fakat hiç şüphesiz Yunan öncesi Anadolu’nun kalıntıları arkeolojik bakımdan bar bar bağırıyorlar. Bütün mesele yapılacak kazılar ve kazılardan elde edilen malzemenin filolojik yönden değerlendirilmesidir.
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
Yanık ülke Kula
Bu yola Cumhuriyet devrinin yetiştirdiği iki büyük bilim insanımız başlamış sayılıyor. Dünyanın üzerinde durdukları bu âlimlerin birisi ordinaryüs profesör Ekrem Akurgal, diğeri Hititoloji’nin önde gelen isimlerinden merhum profesör Sedat Alp Hoca’dır. Onların yazdıklarını okumak Türkiye’deki tarih meraklıları için bir farz.
Yanık ülke Kula
ÖZGÜNLÜĞÜ İSİMLERDE
Bölge volkanik kalıntının renkliliğine sahiptir. Meyve ve sebzenin zenginliği ‘Yanık Ülke’ denen Kula’nın civarında açıkça ortadadır. Kula’nın kendisi de Osmanlı Batı Anadolusunun en tipik yerleşimlerinden biriydi. Bugün dahi bütün ihmale ve çekişmeye rağmen bunu haykırıyor. Hem de sadece binalarıyla değil içindeki yerleşik halkla da. Bu hafta başında oradaydım, her zamanki gibi bir tur yaptım. Daha eski şehrin içine girdiğinizde rastladığınız ilk sokak ismi bu özgünlüğü veriyor. Yörük Hasanların Halil Ağa Sokağı gibi. Sokağın biraz ötesinde Zabunlar Konağı gibi bir isimle karşılaşıyorsunuz veya Şahanların Gazi Mehmet Çavuş Sokağı. Burada yanık taşlardan yapılmış bir ev var. Kenan Evren’in doğduğu ev diye müze şeklinde düzenlenmiş. Hepsinin kendine göre renkli görünümleri var. Bilhassa Zabunlar Konağı’nı Anemon Şirketi restore ederek turizme açtı. Gerek konakların gerek sokakların adı bir görüşü güçlendiriyor. Türk şehrinde mahalle, ailenin ve sülalenin yerleşimi etrafında düzenlenir. Küçümsenmeyecek bir istisna hiç şüphesiz ki 1293 (1877-78) ve Balkan Savaşı’ndan sonra Batı Anadolu’yu dolduran Rumeli muhacirleri ve bunların bazılarının oluşturduğu mahalleler hatta kasabalardır. Buralarda aileler sülaleleriyle birlikte değil buldukları yere yerleşmişler veya köy halinde kendilerine verilen toprağa tıpkı Çerkes kabilelerinde olduğu gibi yerleşmişlerdir.
Haberin Devamı
Yanık ülke Kula
Yanık ülke Kula
KORUMA DEĞİL ‘KORUMA!’
Kula’da insanlar bütün zorluklarına rağmen büyük şehirlerde okuyup meslek sahibi olsalar bile ataları gibi yaşamaya devam ediyorlar. Hüseyin Zabun Hoca’nın evine girdik. Restorasyondaki sıkıntılardan bahsettiler, müracaatlar çok geç cevaplandırılıyormuş ve adeta koruma değil “Koruma!” sistemi yürüyormuş. Buraya özgü bir şikâyet değil, maalesef Türkiye’de vakıflar ama vakıflardan daha beter olarak Kültür Bakanlığı’nın koruma kurulları ve restorasyonu kontrol şubeleri çok ağır çalışmaktadır. Bu, bakanlıkların kendi kuruluşlarındaki hantallıkla ilgilidir. Bu nedenle birtakım binalarda çökmeler, harabeye dönmeler ve sahneden silinmeler başlıyor. Ancak son senelerde böyle güzel yerleri, ya vârisleri ya da oranın halkından durumu uygun olanlar restore etmeye çalışıyor. Tabii böyle bir çabanın pek kolay olmadığı açık. Kolaylık ve yol gösterilmesi ordaki yetkililerin insaf ve bürokratik kişiliklerine bağlıdır. Oysa bunun İtalya’daki gibi denetimci ama daha çok yol gösterici ve destekleyici bir sistem şeklinde olması gerekir. Bu tavırla bizim geleneksel şehirlerimizin yaşaması bir tesadüfe bağlıdır. Eğer içinde yaşayanlar, aile gelenekleri ve yaşam direnişleriyle bunu beceriyorlarsa mesele yok. Kula gibi sevimli bir yerde her aileden oralarda yaşamayı çok seven ve fedakârlığa dayananlar var. Hatta seksenini geçkin bir teyze kendi konağını kendisi tutuyor. Günlük işleri dahi kendisi yapıyor. Bazı emekli öğretmenler eski evlerine yerleşmişler, turistik bir dükkân işletiyorlar veya benzer faaliyetlerde bulunuyorlar. Ama bu becerikliliği, bağlılığı gösteremeyenlerin şehirleri zamanın tahribine bırakılıyor. İlk giden de ne yazık ki bir konağın şahsiyeti ve en önemli görünümünü teşkil eden antika kapılardır. Antika pazarındaki ucuzluğa ve yağmaya bırakılıyor.
Haberin Devamı
Sürüşte yeni bir çağ
Jeep Türkiye
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
by Taboola
Yanık ülke Kula
MOSKOVA ÜNİVERSİTESİ İLE OSMANLICA YAZ OKULU
BU yaz, dört yıldır kesintiye uğrayan Moskova Lomonosov Devlet Üniversitesi’nin Asya ve Afrika Ülkeleri Enstitüsü ile olan ilişkileri yeniden kuruldu. Eski Rusya’nın Osmanlı paleografyası dediğimiz Osmanlıca metinleri okuma yönündeki zengin birikimi ne yazık ki 20. yüzyılda iki ülkenin ilişkilerindeki kopukluklar ve arşivlerin karşılıklı kapanması ile akamete uğramıştı. Son siyasi gelişmeler bilimsel ilişkilere de yol açıyor. Ülkelerimizin bilim kurumları arasındaki ilişkilerin daha tarafsız ve sakin bir ortamda devamı özlenir. Bu yıl Moskova Üniversitesi’nin ismi geçen bölümünden sekiz öğrenci geldi. Geçmiş yıllara göre nitelik değişimi açık, hemen tamamına yakınının yabancı dil bilgisi iyi, Türkçeyi hepsi rahat konuşuyor ve okuyor. Bu eski bir kültür toplumunun intibakı ne kadar çabuk gerçekleştirdiğinin göstergelerinden biri. Başlarında Türkoloji bölümünün öğretim üyelerinden Alyona Oganova var. Ayvalık’ta yaptığımız üç haftalık kursun bizim taraf için bir tazelenme ve dirilme olduğunu söyleyebilirim. Öbür taraf için de öyle olduğunu gördüm. Üzerinde durmam gereken bir husus var: Arap harfleri ile Türkçe yazının yani Osmanlıca dediğimiz alanın bizim okumuşların gözünde nasıl bir heyula olduğu malum, herkes onsuz tarih yapmaya çalışıyor. Avrupa ve Rusya’da bu yazıyı öğrenim süresi bir aydır. Şimdi de geçmişteki Moskova deneylerim tekrarlanıyor. Tarih arkaik dili ve metinleri kullanmadan yapılamaz. Endişemiz odur ki, Batı ve Orta Avrupalı Türkologlar gibi Ruslar da metinleri değerlendirmekte öne geçecek gibiler. Maalesef Türkiye üniversitelerinin Tarih bölümleri bu alanda çok durgun, sadece Osmanlıca okuma değil, kaynak dilleri de mesela Farsçayı da süratle öğretmek lazım. Bu nitelik ve beceri üniversitelerimizin sadece bir ikisinde var.
Haberin Devamı
Yanık ülke Kula
MUSTAFA KAFALI HOCA
Vasiyet ettiği gibi Atatürk’ün başkentine defnedildi
ÇARŞAMBA gecesi vefat haberi duyuldu. Konya Lisesi ve Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü’nde okudu. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nin Umumî Türk Tarihi Kürsüsü’ne asistan olarak girdi. Uzun yıllar İstanbul Üniversitesi’nde öğrenci yetiştirdikten sonra Ankara Üniversitesi’nde tarih bölümünde kürsü başkanlığı ve hocalık yaptı. Anadolu’daki aşiretler, bunların yerleşmesi ve Anadolu dışında da Volga boyları, güney Rusya ve Irak havalisi ve hatta Maveraünnehir’e kadar coğrafyayı ve yer adlarını çok iyi bilmekle tanınırdı. Sabırlıydı. Siyasete katılmak için muhtelif teklifler almıştı. Bunları hocalığı dolayısıyla reddetmeyi bir vazife bilirdi. Kendi ailesinden gelen zenginliği dışında ticaretle uğraştığını da gören ve duyan olmamıştır. Hiçbir zaman da bu gibi faaliyetlerle vakit kaybetmedi. Tek kusuru zincirleme sigara yakmasıydı. İnsanın tanıdıkça sınırsız şekilde yararlanacağı bilgisine, sohbetine ve misafirperverliğine tutkuyla bağlanacağı bir kişilikti. Ve son zamanda da bir milliyetperverin, bir vatanperverin durması gerektiği yerde durdu. Vasiyeti “Beni Atatürk’ün başkentine gömünüz” olmuştur. O yüzden memleketi olan Konya yerine Ankara’da Gölbaşı Kabristanı’na defnedildi.
.Ağır kusur bedeli
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Varşova
Eylül 08, 2019 07:295dk okuma
Paylaş
Polonya’nın deniz toprakları Almanların elinde kalmıştı. Denize sadece özel statüdeki Danzig (Gdansk) şehrinden açılan koridorla ulaşabiliyorlardı. Almanya bu koridoru hazmedemedi ve Polonya da bu noktadan sonra tavizi vermedi. Netice utanmaz bir provokasyonla sınır ihlali yaptıkları gerekçesiyle Almanya, Polonya’ya savaş ilan etti. Daha evvel aynı şeyi Çekoslovakya’ya yapmışlardı. Bu saldırıyla elde ettikleri bölge ve ilhak maalesef büyük devletlerce tanındı. Britanya’nın bu ağır kusurunu sonradan ödeyeceği çok açıktı.
Haberin Devamı
İKİNCİ Dünya Harbi şu ana kadar yeryüzünün en uzun ve fasılasız süren toplu savaşı; tarihte ismi geçen 30 Yıl Savaşları, 100 Yıl Savaşları veya Peloponnesos Harpleri gibi savaşlar büyük ölçüde mevzii muharebelerden oluşan, fasılalı ve kuşkusuz kullanılan silahların 20. yüzyıl hatta 15.-16. yüzyıllarda bile ile mukayese edilemeyecek kadar masum sayılması gereken savaş araçlarıdır. İkinci Cihan Harbi, 4 yıl süren Birinci Dünya Savaşı’ndan daha uzun olduğu gibi cepheler çok daha geniştir, çok kanlı ve fasılasız topyekûn bir harp olmuştur.
3’TE 1’İ YOK OLDU
İnsan kaybının sonu yoktur. Gariptir ki ordu ve sivil halkın kaybı bakımından Britanya İmparatorluğu Birinci Cihan Harbi’nde daha çok sıkıntı çekmiştir ama Kıta Avrupası uzak Japonya için bu durum aynı değildir. Bilhassa Birleşik Devletler ilk defa eski dünyaya bu kadar aktif olarak karışmıştır ve genç askerler büyük fedakârlıkla, büyük kayıplarla savaşın yönünü değiştirerek çarpışmışlardır. Sovyetler Birliği’nin asker ve sivil kaybı son derece yüksektir. Fransa savaştan erken çekildiği ve teslim olduğu için Birinci Cihan Harbi’ndeki kayıplarının çok altında kalmıştı. Polonya gibi bir ülke ise nüfusunun üçte birini kaybedecek kadar hem ordunun savaşı hem de sivil halkın maruz kaldığı katliam bakımından önde gelendir. Bir noktanın tartışmasız kabul edilmesi gerekir. Türkiye İkinci Cihan Harbi’ne katılsaydı çok şey kaybedecekti ve varlığı da başka türlü tezahür ederdi. Bu bakımdan bu savaşı önleyen diplomasimizi olumlu bir şekilde değerlendirmeliyiz.
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
Ağır kusur bedeli
SALDIRGAN AZINLIKLAR
Birinci Cihan Harbi’nden sonra mevcut anlaşmaların içinde en uzunu Lozan oldu. Öbürküler ki hepsi de Paris civarında yapılan ve o yerlerin adını taşıyan anlaşmalardır, tatminsiz ülkeler ortaya çıkardı. Bütüncül bir milliyetçilik dediğimiz intikamcı ve organize hareketler arttı. Yıkılan imparatorlukların eski komutanları yeni bir dünyayı hazırlamak için yeraltı faaliyeti tipinde oluşumların içine girdiler. Almanya İmparatorluğu ile Avusturya’nın sınır dışı kalan azınlıkları müthiş tatminsizdir. Hatta Südetler bölgesindeki eski Avusturya tebaası olan Almanlar Çekoslovak Cumhuriyeti’nde oldukça iyi bir muamele görmelerine rağmen saldırgan bir azınlık politikası güttüler. Aynı şey 1.5 asırlık fasıladan sonra kurulan ve alman Reich’dan bazı eski topraklarını bu nedenle geri alan Polonya için de söz konusudur. Polonya’nın deniz toprakları Almanların elinde kalmıştır. (Königsberg -halen Kaliningrad- ve Litvanya’daki kısım.) Denize sadece özel statüdeki Danzig (Gdansk) şehrinden açılan koridorla ulaşılabiliyordu.
Haberin Devamı
UTANMAZ PROVOKASYON
Almanya bu koridoru hazmedemedi ve Polonya da bu noktadan sonra tavizi vermedi. Netice utanmaz bir provokasyonla sınır ihlali yaptıkları gerekçesiyle Almanya, Polonya’ya savaş ilan etti. Daha evvel aynı şeyi Çekoslovakya’ya yapmışlardı. Bu saldırıyla elde ettikleri bölge ve ilhak maalesef büyük devletlerce tanındı. Britanya’nın bu ağır kusurunu sonradan ödeyeceği çok açıktı. Polonyalılar eğitime, sağlığa ve kalkınmaya yönelik bir politika gütmüşlerdir. Ordularını yeterince motorize edememişlerdir. İyi bir komutan olan Mareşal Jozef Pilsudski bile böyle bir barışçı politikayı takip etti. Dolayısıyla Alman birliklerinin motorize ve donanımı aktif saldırısına rağmen Polonyalılar tanklara karşı süvarilerle vatanı savunmak gibi bir şövalyelikle tarihe yazıldılar.
Haberin Devamı
Sürüşte yeni bir çağ
Jeep Türkiye
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
by Taboola
SABRI TAŞIRAN DAMLA
Polonya’ya karşı savaş ilanı Batı ülkelerinde sabrı taşıran son damladır. Fransa ve Britanya, Almanya’ya harp ile ettiler. Sovyet Rusya ise bir müddet evvel imzaladığı ve mutlaka savaş gücüne yeterince güvenemediği için bir teminat olarak gördüğü Molotov-Ribbentrop Anlaşması’yla böyle bir eyleme girmediği gibi 1918-19’da kaybettiği Baltık ülkelerine, Finlandiya’nın bazı bölgelerine ve asıl önemlisi Batı Ukrayna’yı ilhak etmek için bu savaşı bir fırsat bildi. Aynı şekilde Romanya’ya verilen eski Avusturya topraklarından Bukovina’yı (Boğdan) Romanya’dan ele geçirdi. Bu tutum enternasyonalist sol cephede de stratejik ve fikri çatlaklara neden olmuştur. Savaş çok acı ve beklenmedik biçimde başlamıştır. Polonya ilk gerçek kurban ve ilk direnişçiydi. Fakat 1941’de Sovyetler’e saldırı Almanya’nın cephesini genişletti, teknik savaş gücünü sekteye uğrattı. İngiliz askeri tarihçi Liddell Hart’ın, Kronik Kitap’tan çıkan “Hitler’in Generalleri Konuşuyor” isimli çalışmasından öğrendiğimiz üzere, Alman Kara Kuvvetleri Başkomutanı Brauchitsch de “rakip tarafın Polonya, Fransa ve İngiltere’yle sınırlı kalması durumunda, Almanya’nın savaştan ‘muhtemelen’ lehte bir sonuç almayı umabileceğini, lakin Rusya’yla da savaşılması durumunda kazanma şansının yüksek olmadığını” üstüne basa basa ifade etmişti.
Haberin Devamı
GİDİŞATI DEĞİŞTİRENLER
Kızıl Ordu’nun ağır lojistik problemleri olmasına rağmen savunmaya devam etmesi bütün savaşın karakterini değiştirdi. Britanya ise özellikle ana ülkesini savunmak ve Kuzey Afrika’da da Kahire yakınlardan El Alamein’de Mareşal Rommel’i durdurmakla savaşın gidişatını değiştirdi. Ardından Rusların Stalingrad Savunması zaferle sonuçlandı. Aslında savaşa Çin ve Mançurya’da çok erken başlayan, 1941’de Pearl Harbor’la ABD’yi karşısına alan Japonya bile Sovyetler’e karşılıklı harp ilan etmedi ve savaşın en korkunç safhası atom gücünün kullanılmasıyla bu ülkede kendini gösterdi. Bugün dahi insanlığın korktuğu safha ve harp biçimi budur. Savaş başlamadan çok önce İtalya, Japonya ve Almanya arasında bir mihver oluşmuştu. 1935’te İtalya’nın Habeşistan’a saldırısını Almanya’nın desteklediği artık bir sır değil. 1937’de Japonya’nın Mançurya ve Çin macerasına dünya sesini çıkaramadı. Vaktaki Britanya’nın sömürgelerine doğrudan saldırı başladı, işin rengi değişti.
Haberin Devamı
AKDENİZ İÇİN NEFES
3 Eylül 1939’da ani bir saldırıyla başlayan bu savaş Avrupa için Almanya’nın kayıtsız şartsız teslim tarihi olan 7 Mayıs 1945’te, Japonya ve ABD için Nagazaki ve Hiroşima olaylarından sonra 15 Temmuz’da Japonya’nın tesliminin ilan edilmesiyle sona erecektir. Resmen imza ise tuhaf bir tesadüf 2 Eylül 1945’i gösteriyordu. Demek ki beşeriyet 6 yıl çılgın ve yaygın bir savaşı fasılasız sürdürmüş. İspanya, Portekiz ve Türkiye gibi birkaç ülkenin ve Fransız Britanya kontrolünde olmalarına rağmen Mısır-Suriye-Lübnan gibi ülkelerin bu savaşın dışında kalmaları Akdeniz’in tarihi gelişimi için bir nefes alma sayılmalıdır.
Ağır kusur bedeli
GELECEKTEKİ ESAS ROL
ORTADOĞU Teknik Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın da desteğiyle Güney Kutbu’nda Antarktika kıtasında araştırmalar yapıyor. Güney Kutbu’nu araştıran ülkelerin içinde uzman sayısı ve çalışmaların niteliği itibariyle Türkiye ilk yüzde 35’te yer alıyor.
5-6 Eylül günlerinde ODTÜ’nün kongre salonunda 4 seksiyonda bütün bu katılımcı araştırmacıların tebliğleri yer aldı. Bizim kuşağın ilk gençliğinde doğa bilimcileri ancak dış dünyayı neşriyattan izler, kısa fasılalarla gittikleri yerde öğrendiklerini aktarmaya çalışırlardı. Deneyler tekrarlanırdı. Bu bir öğrenme ve yetişme safhasıdır.
SEVİNDİRİCİ GELİŞMELER
Bugün Türk doğa bilimi uzay araştırmalarında, yeryüzü bilimlerinde ve bu meyanda kutup bilimlerinde araştırıcı, özgün katkıları olan bir grup olmaya başladı. Hatta zirveye doğru tırmanıyor. Bunlar sevindirici gelişmelerdir. Bu gibi gelişmeleri daha geniş bir şekilde aktarmak ve tanıtmak eğitim ve bilim alanındaki çöküntüler dolayısıyla doğan bedbinliği azaltır ve doğrusu da budur. Kutuplara giden bir ülkenin bir çıkışının olacağı mutlaktır. Gelecek bilim olmalı ve doğa bilimi bu süreçte esas role sahip olacak.
.Affedilmez hata
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Tökeli İmre
Eylül 15, 2019 07:306dk okuma
Paylaş
550 denizcinin içinde seçkin 56 subay ve muhtelif gemilerden seçilen mürettebat vardı. O yıl Bahriye Mektebi’ni bitiren genç teğmenlerin tamamı da gemideydi. Bu maalesef Hamidiye dönemi bahriyesinin başarısız eylemlerindendir. Bütün bir kuşağın adaylarını uzun bir deniz yolculuğu için bir sefineye yüklemek ve tehlikeye atmak affedilmez hatalardandır.
Haberin Devamı
YARINKİ tarihle 16 Eylül’de 130 yıl önce Japonya’nın Kuşimoto yakınlarında kayalara çarpan Ertuğrul Fırkateyni denizcilik tarihimizin önemli kazalarından biri olarak 550 denizcimizin kaybına da sebep olmuştur. Bu 550 denizcinin içinde seçkin 56 subay ve muhtelif gemilerden seçilen mürettebat da vardı. Asıl önemlisi o yıl Bahriye Mektebi’ni bitiren genç teğmenlerin tamamı da gemideydi. Bu maalesef Hamidiye dönemindeki bahriyenin başarısız eylemlerinden biri sayılır. Bir diplomatik ve iyi niyet gezisi için ne kadar önemli olsa da bütün bir kuşağın adaylarını uzun bir deniz yolculuğu için bir sefineye yüklemek ve tehlikeye atmak affedilmez hatalardandır.
Affedilmez hata
Haberin Devamı
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
Vizesiz Uzak Doğu Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
by Taboola
UYARIYORLAR AMA
Gemi ahşaptı, bu bir kusur sayılmıyor çünkü o dönemde bilhassa okul gemilerinin ahşap olduğu ve buhar dönemine rağmen bu gemilerin yelkenle sefere çıktığı biliniyor. Ne var ki makine ve dümen aksamı ve kazan dairesinin aynı derecede titizce kontrol edilmediği rapor ediliyor. Bir diğeri Prens Komatsu’nun İstanbul ziyaretine karşı bir ziyaret olarak Ertuğrul Fırkateyni’nin gidişi isabetli bir karardır ama gezinin organizasyonu için aynı şey söylenemiyor. İstanbul’dan 11 ay sonra Japon adalarına ulaşan, 7 Haziran 1890’da Japonya’nın Yokohama Limanı’na ulaşan Ertuğrul aynı ay heyet başkanı Osman Paşa’nın imparatoru ziyaretiyle dönüş hazırlığına başladı. Ne var ki eylül ayının, beklenen tayfun dolayısıyla uygun olmadığı Japon bahriyesince kendilerine bildirildiği halde muhtemelen bürokratik kurallar dolayısıyla bu tembihe riayet edilemedi.
DOSTLUĞUN NİŞANESİ
Japon-Türk dostluğunun nişanesi olarak Ertuğrul Fırkateyni hem Japonya’da abideleşen bir ziyaret anısı hem de birtakım doktora ve master düzeyindeki tarihçi araştırmalarına konu olmuştur. Şurası da ilginçtir: Japonya ve Türkiye Osmanlı İmparatorluğu, Cumhuriyet’e kadar diplomatik ilişki kurmadılar. Japonya tabii ki böyle bir ilişki istedi. Babıâli ise bunu kapitülasyon haklarından Japonların da yararlanacağı gerekçesiyle hasır altı etti. İkincisi Japonya İstanbul’da kurduğu sefaret ilişkilerini Ankara’ya nakletmekte de çok geç davrandı. Bunlar iki ülkenin diplomatik ilişkiler tarihinde ilginç noktalardır.
Haberin Devamı
ÖNEMLİ BİR BAŞLANGIÇ
Türk deniz tarihçiliğinde Ertuğrul Fırkateyni dolayısıyla şehit düşen komutan, leventler ve genç subayların eksikliği uzun zaman hissedilmiştir. Fakat ilk defadır ki Kanuni dönemindeki Cava Seferi’nden sonra Türk donanması Hint Okyanusu’nu geçerek Pasifik’e doğru yol almış ve Japonya da kendisini göstermiştir, bu önemli bir başlangıçtır.
Affedilmez hata
KALICI KİTAPLARIN YAZARI
ORHAN Koloğlu’nu tanıdığım vakit Bülent Ecevit’in basın yayın genel müdürüydü. Bu makama ilk defa basında ve fikir hayatında ismi olan birinin geçmesi sevindirici olmuştu. Çalışkan bir memur olduğunu herkes biliyordu. Zamanla yazdığı eserler ortaya çıktı. Bunlar alışılmış amatör tarihçi kitaplar değildi. Referanslar sağlamdı, muhakemesi yerindeydi. Bunların sayısı arttı. Özellikle basın tarihi yanında Abdülhamid dönemi, Osmanlı-Arap dünyası üzerine basın ve arşivlerden derlediği bilgilerle yazdığı kitaplar muhalled (kalıcı) çalışmalardır.
Haberin Devamı
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
Güncelleme, Yedekleme Maliyetlerinden Kurtulun
DİA Yazılım
by Taboola
Bütün risalelerin ve kitapların toplamı ulaştığı yeni yaşını dolduruyor. Hepsinde de üniversal kural olarak suyun dibini bulacak değildi. Fakat çok yeni yorumlar getiriyor ve bunlar güvenilir kaynaklara dayanan yeni bilgilerdir. Koloğlu dost ve meslektaş olarak vefakârdır. Doğruyu savunmakta destek olur. Yaşının ilerlediğinin farkında değiliz çünkü devamlı koşuyor ve yazıyor. Hiçbir zaman çok parası olmadı ve parayı kovaladığını da zannetmiyorum.
90. yaş günü
En mütevazı şartlarda bile düzenli kütüphane ve arşivi kurar, süratle çalışır, eserini ortaya koyar. Cumhuriyet dönemi tarihçilerinin önemli bir ismi olan bu sevgili meslektaşımız ve üstadımızın maalesef bugünlerde İstanbul’un dışında olduğum için bizzat doğum gününde yanında olamadım ve 90. yaş gününde fiilen yanında bulunmadım, şu birkaç sözümün onu tarifte yeterli olmadığını biliyorum. Koloğlu’nun kaderin yazdığı ömrü sağlıklı ve verimli bir biçimde sürdürmesini temenni ediyorum.
Haberin Devamı
Affedilmez hata
TÖKELİ İMRE
OSMANLI Macaristanı’nı anlamak bir muammadır. Bu doğrudan doğruya tarihi olayları bir çizgi üzerinde izlemek kadar eşzamanlı olarak gözlemek gereğinden ileri geliyor. Geç ortaçağlar ve Rönesans döneminde Macaristan Krallığı büyük bir imparatorluktu. Szent Istvan’ın krallığı “apostolik” unvanını taşırdı. Hz. İsa’nın dinini dünyaya tebliğ etmekle görevlendirilmişti. 1000’de Hıristiyan oldu.
Szent Istvan’ın taç ülkeleri 15. asrın sonunda bugünkü Avusturya’nın Viyana dahil doğu kısmını, Hırvatistan’ı, Slovakya’yı, Ukrayna’nın Karpatlar bölümünü ve Sırbistan’ın önemli bir kısmını içeriyordu. Adriyatik’e kadar uzanıyordu. Kanuni 1521’de kendisinden önce Fatih’in alamadığı Belgrad’ı kuşattı ve Macar Krallığı’nın Balkan ayağını yok etti. 1526’da Mohaç Sahrası’nda bir günde bugünkü Macaristan topraklarını hemen hemen eksiksiz olarak Osmanlı’ya kattı. Macaristan’ı temsil eden kesim bugünkü Slovak Cumhuriyeti’ydi ve onunla Avusturyalılar için uzun bir zaman mücadele ettik. Bu aşağı yukarı 17. asrı buluyor.
Haberin Devamı
RÖNESANS MUHİTİ
Macaristan’ın bugün Romanya’da kalan Erdel denen topraklarını (Avrupalılar Transilvanya der) Osmanlı İmparatorluğu otonom bir devlet olarak düzenledi. Dış ilişkilerinde serbestti. Ordusu tamamen kontrol altındaydı. Bölgede belirli yeniçeri garnizonları vardı. Ağır ateşli silahları kullanamazdı ve Erdel Kralı sadrazama eşit rütbedeydi. Tıpkı Kırım Hanı, Eflak-Boğdan voyvodaları gibi. Ama bu bölgenin bir özelliği vardı, Protestan’dılar, Almanya ve İngiltere ile yakın ilişkileri vardı, hür düşüncenin yaşadığı Rönesans muhitiydi ve Macar milliyetçiliğinin gelecekteki doğum noktası da burasıydı. Avusturyalıların özellikle 1664 Vasvar Antlaşması’ndan sonra Macarlar üstünde kurdukları baskı bilhassa II. Viyana Kuşatması yıllarında son derece artmıştı.
Affedilmez hata
ERDEL MACARİSTANI
Tökeli İmre, II. Viyana Kuşatması’ndan önceki yıllarda Köprülü Fazıl Ahmed Paşa’nın yanında bugünkü Macaristan topraklarını bile ele geçiren Erdel Kralı’dır (Beyi). Ancak II. Viyana bozgunundan sonra Avusturya’dan aldığı yerleri kaybetti. 1688 yılında Avusturyalılara teslim oldu ve Viyana’da hapsedildi. Serbest kalınca Osmanlıların Avrupalı Kutsal İttifak devletleriyle yaptığı savaşlar boyunca Osmanlı ordusunda görev aldı. Osmanlı kuvvetleri ve Kırım Hanlığı’nı kuvvetlerinin başında Transilvanya’ya girdi. Buradaki Alman-Avusturya ordusunu bozguna uğrattı ve Tökeli İmre’ye tekrar Transilvanya Prensliği verildi. Osmanlı İmparatorluğu Orta Macar Kralı’nın Protestanlığını Alman İmparatorluğu ve özellikle Avusturya dükalığının Katolik politikasına karşı etkiyle kullanmıştır. Erdel Macaristanı bu yüzden Türklerle sıkı bir ittifak içindeydi.
İZMİT’E SIĞINDI
Tökeli İmre, Zenta bozgunu ve ardından 1699 Karlofça Antlaşması itibariyle topraklarını Alman-Avusturya İmparatorluğu’na terk etmek zorunda kaldı ve İzmit’e sığındı. 1705’te hüsran içinde 13 Eylül’de orada öldü. “Kral-ı Orta Macar’ım ki namım Tökeli İmre, Mûin-i Âli Osman’ım daim hâzırım emre” onun mührünün üzerindeki sözlerdir. Ne yazık ki Zenta bozgunu genç general, Prens Eugene’in II. Mustafa komutasındaki Osmanlı ordularına karşı kazandığı ilk önemli zaferdir, Sadrazam Elmas Mehmed Paşa’nın mührü gibi Erdel krallarına verilen taç da elden çıkmıştır ve bugün Viyana’daki imparatorluk hazinesinde muhafaza edilmektedir.
MUTLAKA HUNGAROLOJİ
Macaristan’ın tarihindeki renklilik bugün Macar tarihçilerin kaleminde devam ediyor. Katolik partinin tarih yorumuyla üstün bir ilim grubu olan Macar Türkologların görüşleri aynı değildir. Biz Türkler ise büyük Atatürk’ün Hungarolojiye verdiği önemi maalesef takip edemedik. Onun Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde kurduğu bölüm aynı şiddetle devam edemiyor. Bu bölümün derhal genişletilmesi ve araştırma için gerekli imkânlarla donatılması lazım. Mamafih çağdaş Türkler Macaristan’a ve Macar diline daha çok ilgi duymaya başladılar.
YAŞAYAN OPERASYON
Tökeli İmre ideolojisi Macaristan’da yaşar ve Macar milli kimliğinin desteklenmesi yine din yoluyla (Protestanlık) Kanuni devrinin başarılı bir operasyonudur. Dönem için en güzel yazıyı Profesör M. Tayyib Gökbilgin’in “Osmanlı-Macar İlişkileri” kitabındaki 8. ve 12. bölümlerinde okumak mümkündür.
.8 yılın müthiş padişahı yavuz sultan selim
#Yazarlar#Hürriyet#İlber Ortaylı
Eylül 22, 2019 07:304dk okuma
Paylaş
Farsça ve Arapçaya hâkim bir kalem, iyi bir mareşal. Kolaylıkla geçtiği Sina Çölü’nü 1914’te Cemal Paşa’nın kuvvetleri Mısır seferi sırasında aynı rahatlıkla geçemediler. Ağır toplarıyla iklimden yararlanarak, mevsimleri çok iyi tanıyarak Kahire’yi arkadan çevirebilmiştir. Tasarruflu bir politika güdüyordu. Hazinesi açık vermeyen maliyenin kaynağı olarak onun mührüyle mühürlendi. Sonuna kadar da öyle kaldı.
Haberin Devamı
UZUN süre sancak şehzadeliği yaptı. Biyografisinin şu andaki en başarılı yazarı Prof. Dr. Feridun Emecen’e göre hicri 875 (1470’te) babası II. Bayezid’in sancak beyliği yaptığı Amasya’da doğdu. Annesi Alâüddevle Bozkurt Bey’in kızı Ayşe Hatun’dur. İleride Dulkadiroğluları’yla savaşılırken Alâüddevle Bey de bu muharebede ölmüştür.
EN KORKUNÇ KAVGA
En korkunç kardeş kavgası dönemidir. Bilgin bir şehzade olan Şehzade Ahmed ve diğer kardeşi Korkut’la karşı karşıya geldi. Korkut, Manisa’dan Burdur’a doğru dağlara sığındığı halde bulup katlettirtti. Şehzade Ahmed’le karşı karşıya geldi, bilgin şehzade de bu muharebede kayboldu, yenildi. II. Bayezid, Yavuz Selim’i istemeyerek taht vârisi ilan etmek zorunda kaldı. Bu, serdarlık rütbesi verilerek oldu.
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
AKIL ALMAZ SEFERLER
8 yılın müthiş padişahı yavuz sultan selim
8 yıllık saltanatı içinde İran Safevilerini tamamıyla Anadolu’dan püskürttü. Bu aynı zamanda Anadolu’dan birçok Alevi Türkmen’in de İran’a göçüne neden olmuştur. Şahsevenler İran içinde çok önemli bir gruptur. Şah İsmail Safevi’nin yenilgisiyle bir şey açıkça ispat edildi: Türk imparatorluğu ateşli silahlar devrine ve Rönesans dünyasına askeri teknikler ve harp nizamı bakımından uyum sağlamıştır. Şah İsmail’in savaşçı Türkmenleri ve İranlıların fazla bir şansı yoktu. Aynı durum 1517 Ridaniye Zaferi’yle biten Mısır Seferi için de geçerlidir. Bunlar o devir için akıl almaz seferlerdi. Sadece karşısındaki Safeviler ve Mısır Memluklarıyla değil devletlularla da çatışmak zorunda kaldı.
YAVUZLUĞUNUN İZAHI
Osmanlı devlet adamı iyi bir bürokrattır ve iyi de komutandır. Devlete ve padişaha sadık olmak zorundadır ama gözünün yemediği kendi mevkiini tehlikeye atacak atılımlardan çok çekinir ve bunun için padişaha dahi direnir. Yavuz’un projelerinin inanılmazlığından dolayı çok devletlunun kellesi gitmiştir. Piri Mehmed Paşa’dan başlayarak, İdris-i Bitlisi’nin tarif ettiği üzere devletlularla çatışması, bir çırpıda İskender Paşa, Tâcîzâde Câfer Çelebi ile Sekbanbaşı Balyemez’in boyunlarını vurdurması bu şiddetin, yavuzluğun izahıdır. Bu kadar kısa zamanda yaygın bir coğrafyayı, bütün İpek Yolu’nun geçtiği Doğu Akdeniz ve Ortadoğu’yu imparatorluğa katması kolay olmamıştır.
Haberin Devamı
ŞİRPENÇEYE USTURA
Babası II. Bayezid’i tahttan indirdi veya kendi lehine feragat etmeye mecbur bıraktı. 24 Nisan 1512’de tahta çıktıktan sonra babasını Dimetoka’ya emekliliğe yolladı ne var ki 10 Haziran 1512 günü II. Bayezid Abalar köyünde vefat etti. II. Bayezid’in zehirlendiğine dair rivayetler dahi vardır. İlginç tesadüf yıllar sonra Yavuz Sultan Selim Rumeli’ye yönelen bir seferde 21-22 Eylül 1520 gecesi kendisi de aynı mevkide vefat etti. Sebebi şirpençe dediğimiz amansız hastalık. Sabırsızlığı ve radikal tabiatı yüzünden bu şifa bulmaz yarayı usturayla aldırmıştı. Hastalığın devamı ve yan tesirleri geçmedi, onu ölüme götürdü.
AÇIK VERMEYEN MÜHÜR
Haberin Devamı
E-Dönüşüm Çözümleri ile Süreçlerinizi Hızlandırın
DİA Yazılım
Peugeot 408'in göz alıcı tasarımına karşı koymak hiç kolay olmayacak.
Peugeot
by Taboola
Yavuz Sultan Selim Han, Farsçaya ve Arapçaya hâkim bir kalemdi. Büyüyen Osmanlı şehzadeleri gibi klasik eğitimi iyi görmüştü. İyi bir mareşal olduğuna hiç şüphe yoktur. Onun kolaylıkla geçtiği Sina Çölü’nü 1914’te Cemal Paşa’nın kuvvetleri Mısır seferi sırasında aynı rahatlıkla geçemediler. Yavuz ağır toplarıyla iklimden yararlanarak mevsimleri çok iyi tanıyarak Kahire’yi arkadan çevirebilmiştir. Tasarruflu bir politika güdüyordu. Askerle çatışacak tedbirlere rağmen onları ikna etmeyi bilmiştir ve devlet hazinesi açık vermeyen maliyenin kaynağı olarak onun mührüyle mühürlendi. Sonuna kadar da öyle kaldı.
BİR SONBAHAR GÜNÜ
MUTLAKA PRİENE
8 yılın müthiş padişahı yavuz sultan selim
KLASİK Yunan tarihinin ve mimarisinin en ilginç safhası Büyük İskender ve sonrasına tesadüf eden ve Helenistik dönem olarak adlandırılan dönemden çok, bunun öncesine rastgelen devirdir. Ege’de, Söke Ovası’na bakan Priene, o bölgedeki İonyalıların 12 şehrinin birliğine dahildi. Güllübahçe köyünün yanı başındaki tepeyi işgal eden Priene, Mykale dediğimiz dağın güney yamacındadır. Milattan önce 5. asırla 4. asır arasındaki yüz elli yıl en parlak dönemidir. Priene zengin klasik Batı Anadolu’nun tam örneği. Eski Mısır’la ilgisi şehirdeki Isis Mabedi kalıntılarından ve Yahudi dünyasının varlığı da sinagogun kalıntılarından görülüyor.
Haberin Devamı
ACIMASIZ YIĞMA
Agorası, Bouleuterion denen meclisi, şehrin ana tanrıçası Athena’ya adanan mabet şehrin en önemli bölümleridir. 1895’te Carl Humann tarafından hafriyatı yapılan bu şehir mesela Prytaneion denen bir şeref binasıyla da özellik gösterir. Humann kazıya başladıktan bir yıl sonra öldü. Yüzey tetkiklerinden sonraki bu kazı yılında üst tabakadaki Hıristiyanlık ve Bizans dönemine ait eserlerin kalıntılarını süpürüp attığı anlaşılıyor. Bunların bazılarını kazı evinin yapımında bile kullanmış. Halefi Theodor Wiegand dahi bu tabakayı acımasızca kaldırarak bir tarafa yığmış. İçinde esaslı parçalar bulunabilir. ‘Wiegand yığını’ denen bu yığından üç adet var. 19. yüzyılda arkeologlar Helen-Roma dünyasını araştırırken ilk Hıristiyanlığın ve Bizans’ın kalıntılarına hiç önem vermezlerdi.
Haberin Devamı
8 yılın müthiş padişahı yavuz sultan selim
‘HELEN’ GÜZELLİKLERİ
Kuşbakışı bakıldığında verimli ovanın üstünde saf klasik Helen mimarisinin bütün güzelliklerini topluca barından bu şehri gezmek, hiç şüphesiz genç insanlarda antik dünyaya ve arkeolojiye ilgiyi arttırır. Her zaman için ulaşması kolaydı, bugün daha kolay. Ve klasik bir Batı Anadolu şehri nedir, nasıl yaşar, etrafıyla bağlantısı nedir burada görülüyor.
Kazıları bugün Uludağ Üniversitesi Arkeoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. İbrahim Hakan Mert ve yardımcısı Buğra Kuru yürütüyor. İlk kazıcı Carl Humann’ın günümüzdeki halefi diyeceğimiz Alman arkeolog Frankfurt Üniversitesi’nden Axel Filges de şu an bu kazılarda asistanıyla bulunmakta. Birçok yerde görmediğim biçimde çevrenin korunmasına dikkat edildiği, eskiden kazı çalışmalarını yapan Carl Humann’ın tahrip ettiği Bizans ve Hıristiyanlık döneminin bizim arkeologlar tarafından yeniden kilise buluntularıyla kazandırıldığını da belirtmek gerekir.
TEBRİK ETMELİYİZ
Türk arkeolojisi bir ekoldür ama arkeolojik bölgelere kazıyı yürütenlere aynı derecede ilgi gösterildiğini zannetmiyorum. Marifet iltifata tabidir. Bu gibi yerleri gezmeli ve kazı heyetlerini teşvik ve tebrik etmeliyiz. Bir sonbahar ve ilkbahar gezisi için Priene mutlaka benimsememiz ve gezilmesi tiryakilik yaratacak klasik bir yerleşme. Tabii bu bölgenin etrafındaki şehirler Miletos, Didim’deki kült ve yakın yerleşimler de...
Muhteşem sokullu
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Osmanlı
Eylül 29, 2019 07:296dk okuma
Paylaş
Sırp asıllı Bosnalıydı. Uzun Mehmed Paşa diye de anılırdı. Bir yanıyla da geldiği bölgenin adıyla Sokoloviç, Şahinoğlu diye anıldığı için tarihimizde Sokullu Mehmed Paşa olarak kaldı. İtidal sahibiydi. Döneminde kolay düşünülemeyecek projeleri vardır. Volga-Don kanalı üzerinden Orta Asya Türkistan hanlıklarına ulaşacağını, İran şahlarını kontrol edebileceğini düşünmüştü. İkincisi Süveyş Kanalı’dır. Erken bir teşebbüstü.
Haberin Devamı
OSMANLI tarihinin en uzun süreyle sadaret yapan veziridir (1565-1579). Kanuni Sultan Süleyman devrinde sarayda, Enderun’daki memuriyetinden başlayarak zekâsı ve saltanat karşısındaki dürüstlüğüyle dikkati çekti ve hızla tırmandı. Muhteşem Süleyman’ın sadrazamı oldu.
II. Selim devrinde imparatorluğu adeta o yönetiyordu. Bazılarının kolayca kalem oynattıkları gibi II. Selim’in keyfine ve işrete düşkünlüğü, tembelliği gibi mesnetsizliklerin değil, vezirin hükümdarı iyi bilgilendirmesi, emirlere harfiyen uyması ve saltanat karşısında yalan ve kendi çıkarına sır saklama merakında olmamasındandır.
III. Murad devrinde ise dönem değişti. Burada kendi kabahati de var. Osmanlı hanedanının hiç hoşlanmadığı biçimde bir nepotizme geçtiği görüldü. Yakınlarına devlette paye vermesi rahatsızlık yaratmış olmalı ki halen izah edilmeyen bir nedenle Divan-ı Hümayun toplantısında yani halkla vezirlerin en çok temasa geçtiği bu alanda bir mecnun derviş tarafından şehit edildi.
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
Muhteşem sokullu
İTİDAL SAHİBİYDİ
Unkapanı Köprüsü’nün başında Mimar Sinan’a yaptırdığı caminin adı Azebhane Camii’dir. Sokullu’nun kaptan-ı derya olduğu döneme aittir. Sultanahmet’in altında Marmara’ya bakan kesimdeki kendisinden sonra tamamlanan caminin adı ise Şehit Mehmed Paşa diye anılır.
Ekseri ırkdaşları gibi uzun boylu bir Bosnalıydı, Sırp asıllıydı. Tavil (Uzun) Mehmed Paşa diye anılırdı. Bir yanıyla da geldiği bölgenin adıyla Sokoloviç, Şahinoğlu diye anıldığı için tarihimizde Sokullu Mehmed Paşa olarak kaldı. İtidal sahibiydi. Döneminde kolay düşünülemeyecek projeleri vardır. Ne var ki bu isabetli coğrafi stratejik düşünce 16. asır Osmanlı dünyasının inşaat teknolojisi ve imkânlarıyla bağdaşamadı. Volga-Don kanalı projesini yeniçerilerin ve savaş esirlerinin tamamlayacağı düşünülmüştür. Proje hüsranla bitti. İkinci defa bu kanalı açmaya teşebbüs eden Stalin Rusya’sı olmuştur. II. Dünya Harbi’nden sonra gerçekleşen ve Rusya coğrafyasını birleştiren bu kanalın iki tarafında binlerce siyasi mahkûmun kan ve teri vardır. Ancak 21. yüzyıl teknolojisiyle kolaylıkla yapılacak bir atılımdı.
Haberin Devamı
ÇOK ERKEN BİR TEŞEBBÜS
Rusya’nın zenginliklerini, Sibirya’yı Karadeniz’e bağladı. Sokullu bu projeyle Volga üzerinden Orta Asya Türkistan hanlıklarına ulaşacağını, İran şahlarını kontrol edebileceğini düşünmüştü. İkincisi Süveyş Kanalı’dır. Ancak Fransız Ferdinand Lesseps’in mühendislik dehasını gerçekleştirdiği (1869), sermaye yönünden Britanya hazinesinin ve Disraeli gibi atik devlet adamının cesaret ettiği ani ödemeyle hizmete açılabildi ve bütün Akdeniz’in Avrupa ve Hint dünyasının stratejisini değiştirdi. Sokullu için çok erken bir teşebbüstü, akim kaldı. Savaşlar konusunda ise ömrünü seferlerde geçiren Kanuni’nin zamanından çok II. Selim’in isabetli seferlerinin mimarı ve teşvikçisi oldu. Diplomasi Sokullu’nun en ustaca kullandığı daldı.
Haberin Devamı
Sürüşte yeni bir çağ
Jeep Türkiye
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
by Taboola
HIRİSTİYAN ADI BOYİDAR
Osmanlıların devşirme çocukları genelde ıssız ve fakir Balkan ve Kafkas köylerinden, bilhassa Mora, Hırvatistan, Bosna ve Arnavutluk’tan toplanır. Ailelerin mümkün mertebe birkaç oğlan çocuğundan biri, dokuz yaşının üzerindekiler alınır. Anadolu kıtasından istihkâm sınıfı için bilhassa Kapadokya’dan (Karaman) çocuk devşirildiği malumdur. Bu durumda devşirilen çocuklar daha ileri yaşta olabilir. Koca Sinan devşirildi, Sokullu devrinin büyük mimarıdır. Bütün devşirme çocukların mutlaka devşirme emininin kararıyla ve emriyle padişah fermanına dayanarak toplatıldığı söylenemez. Padişah fermanı ikna yöntemine de izin veriyor. Bazı önde gelen ailelerin zeki ve parlak çocukları da ikna yoluyla anılır. Sokolaviç Mehmed Paşa bunlardandır. Hıristiyan adı Bayo deniyor ama muhtemelen Boyidar’dır. Kardeşi Mustafa Sokullu Paşa Budin Beylerbeyi, amcazadelerinden biri onun tayiniyle tahsis edilen Peç yani Sırbistan Patrikliği’ne tayin edildi. Ölümünden sonra bu makam da kalktı ve ta 19. yüzyılda Fener Patrikhanesi’nden kopuk özerk, otokefal bir makam olarak yeniden düzenlendi.
Haberin Devamı
BAHRİYEYİ MODERNLEŞTİRDİ
İşte bu gelişmedir ki idarede irsiyete tahammül edemeyen çevreleri ve bizzat Padişah III. Murad’ı çok rahatsız etti. Belki Sokullu idari insan kayırıcılık (nepotizm) meraklısı olmasa da bu şüphe onu hayatından etmiştir. Savaşçılığı da diplomasisi kadar önemli olan bu vezirin Osmanlı bahriyesini Fatih’ten sonra en çok modernleştiren, Akdeniz, hassaten İtalyan teknolojisini getirten devletlu olduğu açıktır. Nitekim ondan sonraki donanma Kıbrıs’ı da Girit’i de alabilmiş, okyanuslara açılabilmiştir. Sokullu Mehmed Paşa Türk bahriye tarihinde de seçkin yeri olan bir vezirdir.
ASLINDA O BİR OSMANLI’DIR
Bu yıl ölümünün 440. (1579) yıldönümüdür. Osmanlı vezir tipinin anlaşılması için hayatı ve icraatıyla en çok incelenecek portrelerin başında gelir. Sırplı tarihçiler arasında bizdekinden daha çok müstakil araştırmalar vardır. Birincisinde Türk belgelerine uzanmama gibi bir noksan, ikincilerde ise Sırbistan, Bosna, Hırvatistan kültürel ve ideolojik yapısının anlamamaktan ileri gelen bir değerlendirme noksanı görülür. Sokullu aslında bir Osmanlı’dır ve Osmanlı tipinin, dünya görüşünün en tipik örneğidir. Onun döneminde Mimar Sinan da, Piyale Paşa da, Uluç Ali gibi çıkan dehalar da bu kategoridendir. Unutulmayalım Cenovalı denizci bir aristokrat olan Kont Cigala’nın (Cicala) oğlu olarak Cigalazade Sinan Paşa dahi böyle bir atmosferin ürünüdür. 16. asrın Osmanlısı, devşirme paşalar veya devşirmeler diye geçiştirilecek bir dönem değildir.
Haberin Devamı
SIRADAN DEVŞİRME BİR KÖLE DEĞİL
Sokullu gibi birisinin sıradan yöntemlerle devşirilen bir köylü olmadığı açıktır. Hıristiyan bir ruhban aileden geliyor. Dilini biliyordu, yazıyordu fakat Türkçeyi de en iyi şekilde öğrendi ve yazabildi. Bu yetenekli grubun haremdeki izdüşümü de Hürrem Sultan gibileridir.
16. asır Osmanlı tarihinin en önemli yönü artık bir üst sınıf ortak kültürünün oluşmasıdır. Bunu Kırım Hanlığı’nın sarayında, Halep’in Türkmen beyleri ve Diyarbakır eşrafında gördüğümüz kadar Bosna’da ve imparatorluğun bazı eyaletlerindeki dar fakat güçlü gruplar arasında da görebilirsiniz. Edebiyat tarihi ve tarih yazımı araştırmaları bunu gittikçe açığa çıkarmaktadır. Sokoloviç tipinde bir devlet adamının zamanında çağdaş devletlerde bulunması kolay değildir ama belki Rönesans kültürünün getirdiği değişimler dolayısıyla 16. asırda başlayan eğilimler 17. asırda birçok İtalyan sanatçı ve din adamı ve devletlunun Fransa tarihi ve kültürünün inşasına katıldığını, bazı Hollandalıların ve Çeklerin Alman kültür akımına girdiğini göstermektir. Slav dünyasında da bu gibi değişim bir-iki asır gecikmeyle ortaya çıkacaktır.
Muhteşem sokullu
BİRKAÇ YIL DAHA
BENİM akranım olan Türk arkeologları üniversitede sadece bu bölümlerin klasik arkeoloji ve ön Asya arkeolojisi olarak ikiye ayrıldığı ve prehistorya ile antropolojinin ayrı bölümler olarak tertip edildiği bir dönemde tahsil gördüler. Dediğimiz dallarda eğitim görmek sadece İstanbul ve Ankara üniversitelerine mahsustu. Hacettepe ve Ege Üniversitesi’nde dahi bu dallar çok sonradan kurulmuştu.
Bakanlık 11 Eylül Çarşamba günü Ankara’da yapılan bir toplantıda arkeolojik kazı başkanlıkları ile prehistorya ve antropolojiye yönelik kazıları yapan arkeologların kazı başkanlığı sıfatını kaldırmış. Burada kanımca bu meslektaşların kişisel nitelikleri ve dosya bilgileri dikkate alınmamıştır. Gerçi emeklilik yaşları çok önceden gerçekleşti. Hemen hepsi 70’in üzerindeler. Fakat Alman profesör Kurt Bittel’in Boğazköy kazılarını neredeyse 80 küsur yaşında bile yaptığını hatırlıyoruz.
Arkeologlar belki mesleklerinin getirdiği fiziksel kazançla ileri yaşlarda daha bilgili ve sağlık yönünden de daha tutarlı olarak kazı yapıyorlar. Kaldı ki bu neslin arkeologlarının yetişme şartları da daha verimliydi. Bu nedenle bu kararların gözden geçirilmesi ve meslektaşların hiç değilse birkaç yıl daha arkadan gelenlere işi devretmesi, öğrenci yetiştirmesi arzu edilir. Kimse bu dünyada kalmıyor fakat arkeologya bir tecrübe meselesi, kazı heyeti başkanlarının yerel halkla kurdukları ilişki de öyle kolay kolay devam ettirilemez. İçlerinde sahasında tek olanlar var. Mesela Mehmet Özdoğan bunlardandır. Liste uzar, Armağan Erkanal, Coşkun Özgünel, Berna Alpagut, Ömer Özyiğit ve diğer değerli isimler...
Muhteşem sokullu
TOPKAPI’NIN TİRYAKİSİYDİ
PERŞEMBE günü ölen Jacques Chirac Fransa’nın Charles de Gaulle’den sonra 20. yüzyılın ikinci yarısındaki en önemli devlet adamıdır. Jacques Chirac 86 yaşında hayatını noktaladı. İlginç bir kişilikti. Fransızların her sınıftan halkıyla sıcak ilişki kurmayı becermişti. Emmanuel Macron’un arkasından söylediği doğrudur: Fransa onu sevdi, o da Fransızları.
İyi bir tahsili vardı. Fransa’nın yarattığı geniş bilgili politikacılardandı. Topkapı Müzesi’nin özellikle de çini koleksiyonunun dostuydu, tiryakisiydi. Müzede bazı yönleriyle daha yakından tanıyabildik. Siyasilerimiz arasında en çok Süleyman Demirel’le anlaştığı ve bazı sorunları çözdükleri sır değildir. Bu iki portrenin müşterek tarafları vardır. Fransa’da Türkiye’yi en iyi anlayan ve bağ kurmaya çalışan Jacques Chirac’tır.
Onun ilginç bir portre olduğuna inanıyorum. Gençliğinden beri birlikte olduğu ve her zaman beraber kalmaya başardıkları eşi Bernadette bu portreyi tamamlar. Gelecek haftaki yazımda ondan daha çok bahsedeceğim.
Avusturya seçimlerinin şifreleri
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Van Der Bellen
Ekim 06, 2019 08:335dk okuma
Paylaş
Merkez sağ parti % 37.1’e yükselmiş, aşağı yukarı 4 puan fark. Sosyalist parti tarihinin en büyük yenilgisini aldı (% 21.5) ve onun hitap edemediği kitleler Yeşiller’e ağırlık verdiler ve oyu % 10 arttı. Bunda Avusturya Cumhurbaşkanı Van der Bellen’in sempatik, mutedil, herkesi hayran bırakan kişiliğinin de tavrı var. Çifte vatandaş Türklerin seçimlere katılma oranı ise % 7. Hiçbir yerde görülmeyen ibretlik bir durum.
Haberin Devamı
Aşağı yukarı 10 yıla yakın bir müddet Avusturya’da seçimler ve hükümetin teşekkülü, Kuzeybatı Avrupa’nın alışılmış seçim ve koalisyon oluşumlarına uymuyor. Almanya ve Avusturya’da yeni partiler çıktı. Merkez sağ ve sola uygun olmayan hatta 1970’ler sonunun ürünü Yeşiller Partisi’ni bile bir tarafa iteleyen atılımlar bunlar. O memleket insanlarının ve siyasal grupların da söylediği gibi Nazizm kalıntısı partiler sistemin içinde. Alışılmıştan uzun geçen koalisyon görüşmeleriyle oluşan son Alman hükümetinden sonra Avusturya’da merkez sağla aşırı popülist ve milliyetçi FPÖ’nün (adı Avusturya Hürriyetçi Partisi) koalisyonu umulmadık bir şekilde bayağılık kokan bir skandalla çatırdadı. Bu oluşumu ustalıkla dağıtmayı bilen merkez sağ parti (Avusturya Halk Partisi) seçimlere gitme kararı aldı. Sonuçlar pazar günü ortada. Merkez sağ parti % 37.1’e yükselmiş, aşağı yukarı 4 puan fark. Ayrıldığı ortağı ise % 10’a yakın bir kayıp veriyor.
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
SOSYALİST HEZİMET
Sosyalist parti tarihinin en büyük yenilgisini aldı (% 21.5) ve onun hitap edemediği kitleler Yeşiller’e ağırlık verdiler ve oyu % 10 arttı. Bunda Avusturya Cumhurbaşkanı Van der Bellen’in sempatik, mutedil, herkesi hayran bırakan kişiliğinin de tavrı var. Bazen bağımsız bir kişilik sergileyen devlet başkanının partisi bu sayede rey kazanabiliyor. Koalisyonda merkez sağ yine eski ortağıyla bir araya gelebilir (bunu istemeyen seçmenler kadar isteyenler de var) ve bu koalisyon devam ederse Avusturyalılar çevre sorunlarının ve bilhassa gelişmiş endüstriyel bir topluma yakışmayacak görünümdeki çocuk fakirliğinin çözüme kavuşturulması hayal olur diyorlar. Çevre sorunları ve iklim değişimi ise bütün insanlık için bir facia olmaya doğru giderken maalesef büyük endüstri ülkeleri bazı halde de sanayileşmiş orta boy ülkeler (bunların küçüğü olmaz) vurdumduymazca davranabiliyor.
TÜRK KATILIMI %7
Durum Avusturya’daki Türk nüfusu için çok zor olacağa benziyor. Maalesef çifte vatandaşlık işini ortaya koyduk, çok avantajlı gibi görünüyor, oysa Avusturya-Almanya blokunda çifte vatandaşlık hoş görülen, kanunen kabul edilen bir statü değil. Bu anlayışa ve yapılanmaya müdahale edecek beynelmilel bir hukuk sistemi ve anlayış da mevcut değil. Zaten oradaki yurttaşlarımızın bu konuda kendilerinin bile hareket yolunu seçtikleri söylenemez. Türkiye seçimleri için konsolosluklardaki sandıklara gidiyorlar. Hatta havaalanlarında ve Trakya’daki sınırda rey veriyorlar ve bu Avusturya’daki Türkler arasında % 70’e ulaşıyormuş. Doğrusu bunun anayurda duyulan ilgi ve bağlılığın dışında çok yararlı ve yaratıcı mekanizma olduğu kanısında değilim. Sebepleri muhteliftir. Fakat başka bir korkunç rakam var ki o insanı çok düşündürür. Avusturya’daki Türkler bilhassa çifte vatandaşlık statüsü dolayısıyla bu ülkenin yurttaşlığını aldığı halde seçimlere katılma oranı % 7. Şu manzaraya bakınız.
Haberin Devamı
SOĞUKLUK HAVASI VAR
Kendilerini en çok ilgilendirmesi gereken koalisyon, iktidarı elinde tuttu ve tutacağa benziyor. Öbür partilerin buna ne kadar karşı çıkacağını bilemiyoruz. İnsanlarımız yarım asırdır hatta daha fazla bir süre orada yaşıyor, giden genç işçilerin artık torunları yetişkin adamlar oldular. Dördüncü kuşağa geçiyorlar, çalışıyorlar, iftihar edelim; suçluluk oranları çok düşük, çalışıp biriktiriyorlar ve bulundukları memleketin ekonomisine önemli katkıları var. Buna rağmen bence hak etmedikleri bir muamele, hiç değilse soğukluk havası var. Bu durumda bu kitlenin pazar sabahı sandık başına gitmemesi hangi duygu ve sorumlulukla açıklanır. Normalde bir azınlık grubun sistemli bütünleşmesi kendini kabul ettirmesi için göstereceği büyük atılım siyasettir.
Haberin Devamı
E-Dönüşüm Çözümleri ile Süreçlerinizi Hızlandırın
DİA Yazılım
Peugeot 408'in göz alıcı tasarımına karşı koymak hiç kolay olmayacak.
Peugeot
by Taboola
İBRETLİK BİR DURUM
Bunun için bırakın sadece rey vermeyi partilere girip çalışmak, hatta mali kampanyalara katılmak gerekir. Ne de olsa yabancı bir ülkedir, otantik dediğimiz yerleşik bir etnik grubun tarihten gelen hakları değil ora anayasasının verdiği haklar söz konusudur. Seçim sandığına bile gitmemek, bu kadar düşük bir katılım göstermek hemen hemen hiçbir yerde görünmeyen ibretlik bir durumdur. Herkesin suçlamaya alıştığı “Türkiye orada hukuk koruyuculuğunu yapamıyor”, “Devletleri ikna edemiyor” suçlamalarını gölgede bırakacak bir durum.
Avusturya seçimlerinin şifreleri
TOKAT’A TOKAT
ÇARŞAMBA günü Tokat’ta bir konferansa davet edildim. Gidişim pek kolay olmadı, önce Kayseri’ye kadar uçakla gittim, sonra üç saat kadar bir yolu arabayla yaptım. Dönüşte de günde sadece 1 kere kalkan Sivas-İstanbul uçağına 1.5 saat yolculukla yetiştim. Anadolu’da bazı merkezler var ki bunlardan biri Kayseri’dir, önemli bir endüstri merkezi olmasına rağmen birçok şehir kadar uçak seferi yok. Lokal patriotism’in (yerel milliyetçilik) modern işletmecilik kurallarıyla nasıl bağdaştığını hâlâ anlayamam.
Haberin Devamı
REFAH ARTTI AMA
Tokat en son 15 yıl evvel gördüğüm bir şehir. Daha evvel de gitmiştim. Birçok değişiklik var. Refahın arttığı belli ama bu refahın çok isabetli yansıdığını söylemek mümkün değil. Anormal bir bina yüksekliği gözüme çarptı. Oysa nüfusu çok artmayan dengeli bir yer, asıl beteri herkesin bildiği gibi meşhur üzüm bağlarının sökülüp bu binaların dikilmesidir. Bu anlaşılır bir işlem değil. Eğer bina dikmek üzüm bağlarından daha kârlı bir iş olsa Fransa bu işi yapardı. Çok yakında bu kaybın ne olduğunu anlayacaklar. Üzümlerin çeşnisi ve tadı bir yana (içinde çilekli denen bir tür var ki onun bağlarını nasıl kıyıp da söküyorlar anlamadım) Tokat üzümlerinin ve bağların yaprakları dahi ayrı bir çeşnidedir.
Haberin Devamı
Avusturya seçimlerinin şifreleri
Üzüm bağları sökülüyor yerlerine binalar dikiliyor
SARMA SARILMIYOR
Bugün sarma saran pek kalmadı. Eski mutfağımızı bilen Tokat’ın bağ yapraklarının ince ve damarsız olması dolayısıyla ne kadar özgün bir lezzet olduğunu bilir. Ben bazen Yunanistan’da yaşayan İstanbullu arkadaşlarıma bile gönderiyorum. Türk mutfağı orada daha çok hassasiyetle korunuyor. Okkalı ve ebedi bir gelir kaynağı maalesef kiraya ev vermek gibi bir ucuzluk yüzünden ziyan ediliyor.
BÜYÜKERŞEN LAZIM
Şehirde bir üniversite var. Enerjik valimiz Dr. Ozan Balcı yakında büyük bir kütüphanenin tamamlanacağını söyledi. Şehirde tiyatro yok, müzik salonları yok. Her vilayete bir Yılmaz Büyükerşen lazım galiba. Bununla birlikte Tokatlılar dinamik ve çalışmayı seven bir halk. Bölgelerini de seviyorlar ve her şeye rağmen göç vermeyen bir şehir sayılır. Eli yüzü düzgün, temiz pak bir şehir. Gelecekte bu vasıflara yenilerinin eklenmesi umulur.
Herkes bu kadar olamaz
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Osmanlı
Ekim 20, 2019 07:305dk okuma
Paylaş
Türkoloji ve Osmanlı tetkiklerinde çok istisnai yeri olan Macar bilim dünyasında, bizim neslin yetiştirdiği parlak bir tarihçidir.
Haberin Devamı
Sahamızda diğer önemli tarihçi Geza David ile birlikte birçok değerli çalışma yapmıştır. Sadece kitapları değil “1520-1541 Arasında Macaristan’a Karşı Osmanlı Siyaseti” başlıklı önemli makaleleri gibi, tamamen arşiv araştırmalarına dayalı yayınları da vardır. Nitekim Osmanlı bahriyesindeki değişiklerin 1590-1592 arasındaki çalışmaları önemli bir örnek. Saymakla bitmeyecek yayın listesi içinde en son çıkan kitaplarından biri İngilizceden İmparatorluk Olmanın Dayanılmaz Ağırlığı olarak Özgür Kolçak tarafından çevrildi.
YORUMLAR İSABETLİ
Klasik Macar tarihçilerinin detaya ve vesikaya bağlı bilgi serimlemeleri yanında yeni tarihçilerin başvurduğu yorumlamalar da var. Bu yorumlamalarda Pal Fodor isabetli ama herkes bu kadar olamaz. İmparatorluk Olmanın Dayanılmaz Ağırlığı esas olarak Macar Krallığı’nın tamamlanamayan bir fetih ve Osmanlı İmparatorluğu’nun mali ve fizik kaynaklarının bu yanlış fetih politikası dolayısıyla heba edildiği görüşünü ele alıyor. Heba edilmemesi için nasıl bir hedefe gidilebilirdi: Orta Avrupa yerine İtalya mı veya Güney Rusya mı? Hepsi tartışılabilir. Her halükârda ünlü ve usta bir Macar tarihçinin saygıdeğer, bir Osmanlı uzmanının ehil bir tercümesiyle çıkan okunacak bir kitap olduğunu söylemeliyiz.
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
Herkes bu kadar olamaz
FACİANIN ANATOMİSİ
20 Ekim 1827 günü yani bundan 192 yıl önce Navarin Limanı açıklarında demirleyen Britanya, Fransa ve Rusya donanmaları gerçekten üstün bir kuvvet olarak körfezdeki Türk donanmasını içinde Mısır donanması da olmak üzere adeta imha ettiler. 60 kadar gemi birkaç saat içinde açılan top ateşiyle yandı. 6 bin kadar Türk-Mısırlı levent şehit düştü, 4 bin levent de yaralandı.
19. yüzyılda Türk İmparatorluğu önemli bir vilayetini kaybetme sürecine girdi ama asıl önemlisi 18. asırdan beri kısmen ıslah edilmekte olan donanmanın bu önemli hamlesi, Yunan isyanı dolayısıyla Navarin’de mahvoldu. Bu tahribi ne 7 Ekim 1571’deki İspanya Prensi Don Juan d’Austria’nın komutasındaki Birleşik Haçlı Donanması’nın İnebahtı’da Osmanlı donanmasını tahribiyle ne de Kırım Savaşı arifesindeki Sinop baskını gibi iki trajik olayla mukayese etmek mümkündür.
Haberin Devamı
DİPLOMASİ BİTMEDEN
20 Ekim 1827 günü yani bundan 192 yıl önce Navarin Limanı açıklarında demirleyen Britanya, Fransa ve Rusya donanmaları gerçekten üstün bir kuvvet olarak körfezdeki Türk donanmasını içinde Mısır donanması da olmak üzere adeta imha ettiler. 60 kadar gemi birkaç saat içinde açılan top ateşiyle yandı. 6 bin kadar Türk-Mısırlı levent şehit düştü, 4 bin kadarının da yaralı olduğu rapor ediliyor. Sayıca Osmanlı gemilerinden az olan müttefik donanmada top sayısı, asker ve teknolojik düzen daha iyi durumdaydı. Bundan başka henüz diplomatik müzakereler nihayete ermeden Navarin Limanı’nda konuşlanmış ve donanmayı kuşatmışlardı. Bu stratejik üstünlükle Türk donanmasını yok ettiler.
Haberin Devamı
Sürüşte yeni bir çağ
Jeep Türkiye
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
by Taboola
KÖYLÜ-RUHANİ ÖRGÜTÜ
Bu üç devletin tarihte ancak Birinci Cihan Harbi’nde görülen bir ittifakıdır. Yunan ayaklanması sırasındaki bu ittifak, siyasi hatalarını anlayan İngiltere ve Fransa’nın 1853’te Osmanlı Devleti’ni Rusya’ya karşı tutuşunun sebeplerinden biri olacaktır. Yunan ayaklanmasını adalardaki köylüler ve bazı ruhaniler örgütlemişlerdir. Ayaklananlar mavi-beyaz bayraklarla ortaya çıkmadılar çünkü o zamanki bayrağın renkleri İtalya’daki Mazzini tipi milliyetçilik hareketinin üç rengiydi: Kırmızı, yeşil, beyaz. Fransız tüccarların ve ticaret gemilerinin Akdeniz’de gerilemeye başlayan ticari seferlerini Yunanlar doldurmuştur. En başta Atina yakınlarındaki Hidra Adası’nın armatörleri çok ilginç bir ticari seyr-ü sefain örgütlenmesiyle adeta Osmanlı Egesi’nin ve Karadeniz’in ticaretini ele geçirmişlerdi. Mora Yarımadası’nın isyanlarına Hidralılar çok geç katıldılar fakat katıldıktan sonra da Osmanlı donanması denizden Mora’daki kara ordusunu beslemeye ve ayrılıkçı Yunan hareketini bastırmaya başladı.
Haberin Devamı
AVRUPA İSYANI OLDU
Bu büyük isyan bir Avrupa isyanı haline dönüştürüldü. Lord Byron gibi aslında Türklere karşı sempatiyle bakan bazı şairler bile hürriyet ve bağımsızlık fikirlerini tercih ederek Yunanları fiilen desteklediler. Fransa ve İngiltere’de bu harekete sempatiyle baktılar çünkü Hidra Adası’nın ayaklanmaya katılmaya başlamasıyla Ege Denizi’ndeki ticaretin sekteye uğradığından şikâyet etmekteydiler. Onlara göre çare Yunanistan’ın bağımsızlığının tanınması olmalıydı. Müttefiklerin bu isteğini Babıâli şiddetle reddetti.
METTERNİCH AKILLIYDI
İşin ilginci Viyana Kongresi’nden beri bu devletlerin hepsi Napolyon imparatorluğunu ortadan kaldırmakla yetinmeyip Fransız İhtilali’nin zararlı(!) fikir ve ideolojilerini önlemek konusunda birleşmişlerdi. Şimdi ise Fransa, Kutsal İttifak’tan yan çiziyor. Daha da garibi Rusya bu gibi harekete katılmakta bir sakınca görmüyor. Avrupa eski rejimimin restoratörü ve akıllı bir devlet adamı olduğuna şüphe olmayan Avusturya Başvekili Prens Metternich ise Yunan ayaklanmasının er veya geç kozmopolit bir imparatorluk olan Avusturya’ya da sıçrayacağını ve Polonya’nın da işe katılacağını hesaplamıştı.
Haberin Devamı
ÇAR AKILLI DEĞİLDİ
Çar I. Nikolay ise bu kadar akılı değildi. Hatta Dış Bakan Nesselrode’nin bu konudaki tembihlerini dinlemiyordu. Nesselrode’nin Metternich’in akil politikasını izleyen tavrına, Rusya’daki muhafazakâr çevreler şiddetle saldırdılar ve Dışişleri Bakanı Kont Nesselrode’yi “Rus Dışişleri’ni yönetmeye memur Avusturyalı bakan” diye yaftaladılar. Prens Metternich Yunan kültürüne her Avrupalı gibi hayrandı ama yeni Yunanistan’ı destekleyecek bir politika takip etmesi beklenemezdi. Türklerle de zaten bilhassa Tanzimat döneminde çok yakın bağ içinde olduğu biliniyor.
TELAFİSİ OLMADI
Bizim kuşağın öğrencileri hatırlayacaktır, ilkokul kitaplarımızın bazılarında Metternich’in bir portesi vardı ve altında “Akil devlet adamı” yazıyordu. Bu görüşün Mustafa Reşid Paşa, Cevdet Paşa, Âli ve Fuad paşalar yönetimindeki Tanzimat bürokrasisinden miras kaldığı çok açıktır. Donanmanın kaybı, İnebahtı donanmasının yeniden inşası kadar kolay olmadı. Bu 19. yüzyıl boyu devam eden bir sorundur. Sultan Abdülaziz gemi sayısını arttırmakla beraber Osmanlı donanması kaybettiği denizcilerin ve subayların telafisini bir daha pek sağlayamadı. Sorun nesilden nesile devam etti. Navarin olayını sonradan Adolphus Slade gibi İngiliz amiraller çok şiddetle tenkit etmişlerdir. Bu Avrupa politikasını Rusya’ya karşı değiştirdi ama realitede donanmanın engellerini kaldırmak kolay olmamıştır.
MORA’DAKİ YUNANİSTAN
Yunanistan ise 1829’da bugünkü Atina bile Osmanlı’ya bırakılarak tamamıyla Mora Yarımadası’nda kuruldu ve ayaklanmanın başladığı nokta olan Anabolu (Yunanca Nafplion) veya İtalyanların Napoli di Romania dedikleri Mora Yenişehri başkent oldu. 19. yüzyıl boyunca Ege adalarında görülen bir değişiklik bugün 12 Adalar arasında saydığımız Samos’un (biz Sisam diyoruz) Sultan II. Mahmud tarafından muhtar bir prenslik olarak teşkilidir. Bu ameliye Mora’nın kaybından sonra belki imparatorluktaki Yunan ahaliye itaat karşılığı verilebilecek imkânları gösteriyordu.
% 10’u taşınan ülke
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Brüksel
Ekim 27, 2019 07:294dk okuma
Paylaş
Romanya’nın çehresi değişiyor ama galiba kolay değişmeyecek bazı sorunlar var: Nüfus eskisi gibi azalıyor, şu ana kadar ülkenin % 10’u dışarı taşınmış vaziyette. Milli bütçenin bazı haldeki yetersizliği gerekli yatırımların Avrupa desteğiyle yapılmasını zorlamakta. Bunun mahalli politika ve yöneticilerle Avrupa ilişkileri açısından nasıl sorunlar çıkardığını kurcalamayalım ama bir taraf da var ki Romanya, AB’ye katılan üyelerin içinde şartları en uyum sağlamaya, Brüksel’e itaat etmeye hazır bir üye.
Haberin Devamı
BİZ bu bölgenin adını Macarlardan öğrendik. Erdel, Birinci Cihan Harbi sonuna kadar Avusturya-Macaristan yani Macaristan Krallığı’nın elindeydi. Tarihi bir bölgedir, bir özelliği Erdel Macarlarının Katolik’ken reformasyon sırasında Luteryen hatta Kalvinist mezheplere girmesidir. Aslen Yahudi olmadığı halde Yahudiliğe dönen bir aşırı grup bile vardı. Bilhassa Kanuni Sultan Süleyman bu bölgeyi mümtaz bir beylik olarak örgütlediğinden Erdel’in eğitim ve kültür hayatı Kuzey Almanya ve İngiltere’ye açıktı. Bunun tesiri ileride görüldü.
% 10’u taşınan ülke
CLUJ, ROMENLERDEN
Bölgedeki Romenlerin ilk önce nüfusu hızla artmıştır. Birinci Cihan Savaşı sonunda da Romanya’ya bağlandı. Ülkenin adı Erdel (Almancası Siebenbürgen, Romen ve Latincesi Transilvanya) diye geçer. 3 isimlik bu bölgenin hem kendi adında hem de şehirlerinde çokça rastlanır. Cluj Romenlerin kullandığı ve Roma dönemindeki civar yerleşmeyi de hesaba katan bir isimlendirme. Macarlar Kaloşvar derler. Almancası da Klausenburg’dur. Halihazırdaki Romanya devlet başkanı Sibiu yahut Macarcası Nagyszeben, Almancası Hermannstadt olan şehrin belediye başkanlığını yapmış. Bölgeye 18. asırda yerleştirilen Svabya ahalisinin kalıntıları olan Almanlardan biridir. Başarılı bir belediye başkanı olduğu için Romenler onu cumhurbaşkanlığına getirdiler.
Haberin Devamı
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
KARPAT’I SEVİYORLAR
Cluj sevimli bir şehir. Ortaçağdan kalan kiliselerin yanında barok devrin ve bilhassa 19. asır sonunda ortaya çıkan art nouveau’nun etkileri görülüyor. Üniversitesi ünlüdür ve bugün de Romanya’nın önde gelen kurumlarından. Buraya Türkoloji kürsüsü başkanı Prof. Tahsin Cemil tarafından davet edildik. Galatasaray Üniversitesi’nden Enis Tulca’yla birlikte Roman-Türk ilişkileri, daha çok Romanya Türkolojisi üzerinde durduk, çünkü kürsünün kuruluşunun 10. yılıdır ve merhum Kemal Karpat hocayı da bu vesileyle ele aldık. Romanya’daki Türkler ve Romen meslektaşlar Karpat’ı seviyorlar. Romanya değişik bir ülke, Balkanlar’a göre daha enternasyonal bir kültürü var ve sayısı 17’yi bulan resmen tanınmış azınlık grupları Romanya nüfusu içinde kültürel haklarıyla yer alıyorlar.
Haberin Devamı
Son gün Bükreş’teki Milli Kütüphane’de de benzer bir toplantı yapıldı. Romanya’nın çehresi değişiyor ama galiba kolay değişmeyecek bazı sorunlar var: Nüfus eskisi gibi azalıyor, şu ana kadar ülkenin % 10’u dışarı taşınmış vaziyette. Milli bütçenin bazı haldeki yetersizliği gerekli yatırımların Avrupa desteğiyle yapılmasını zorlamakta.
YABANCILAR YERLEŞİYOR
Bunun mahalli politika ve yöneticilerle Avrupa ilişkileri açısından nasıl sorunlar çıkardığını kurcalamayalım ama bir taraf da var ki Romanya AB’ye katılan üyelerin içinde şartları en uyum sağlamaya, Brüksel’e itaat etmeye hazır bir üye. Erdel bölgesinde başlıca 3 etnik grup vardır. 3’ünün de nüfusu artmıyor. Hayatın akışını karşılamak için yabancılar da gelip yerleşiyorlar. Bu nedenle Romanya renkli ve herkesin yerini bulduğu bir ülke...
Haberin Devamı
E-Dönüşüm Çözümleri ile Süreçlerinizi Hızlandırın
DİA Yazılım
Peugeot 408'in göz alıcı tasarımına karşı koymak hiç kolay olmayacak.
Peugeot
by Taboola
% 10’u taşınan ülke
MİLLİ KUMARA DİKKAT
PAZARTESİ günü Uşak Üniversitesi’nin açılış dersini verdim. 1962 yılında ilk defa birkaç saat kaldığım Uşak’ın her yerinin çok değiştiğini söylemeye lüzum yok. Burada üniversite açılmış. Taşra üniversiteleri üzerine genellikle toptancı bir değerlendirme yapıyoruz. Bazı ahvalde bazılarının gelişme kabiliyeti olan alanları ayırmamız gerekir. Şüphesiz ki her üniversitenin tarih, sosyoloji ve arkeoloji gibi dallara ihtiyacı yok. Zaten bunları donatıp yürütmenin de imkânı yoktur. Lakin Uşak Anadolu’daki her tarihi katmanın ilginç örneklerine sahiptir. Lidyalıların erken Hıristiyanlığın hiç kuşkusuz ikisi arasında Roma’nın ve daha önceki Helenistik dönemin kalıntılarını her yerde görmek mümkün.
Haberin Devamı
SÖZÜ BİLE ANLAMSIZ
Tabiatın harikaları Ulubey Kanyonu (60 km uzunlukta) gibi tarihin ilginç eserleriyle de süslü. Tabii bunun getirdiği en büyük tehlike maalesef milli kumarımız olan define avcılarının hışmına uğraması. Kazılar yapılmayan alanda garip bir şekilde hazineci kazıları yer alıyor. Kazılar başladıktan sonra bu tip kanundışı faaliyetler ortadan çekiliyor. Bir arkeoloji bölümüne her yıl 50 kişi almak gerekmez. 5-10 kişi çoktur bile. El verir ki onları yetiştirecek kadrolar bulunsun. Uşak arkeoloji bölümü pekâlâ yeterince yüzey araştırması ve kazı yaparak bunun tanıtımını ve raporlarını neşretmiş bir kurum. Binaenaleyh arkeoloji bölümümün kapatılmasından söz etmek anlamsızdır.
Haberin Devamı
% 10’u taşınan ülke
HAYDUT VE ŞUURSUZ
Murat Dağı mitolojiye Bereket Tanrıçası Demeter’in makamı olarak geçmiştir. Çünkü bir tarafından sıcak sular kaynar, diğer tarafından soğuk sular akar. Uşak’a komşu Anadolu vilayetlerine göre çok bereketli kılan da budur. Birkaç zamandır Kazdağı’na, Kütahya’ya çökenler buraya da altın ve gümüş ruhsatlarıyla musallat oldular. Hatta küstahlık o dereceye vardı ki Uşak ve Kütahya’nın münhasıran maden sahası olmasını istiyorlar. Türkiye iki tane yabancı şirket temsilcisi, bir adet Atlantik ötesinden gelen haydut ve şuursuz bir bakanın imzasıyla tabiatını kaybetmek durumunda olamaz. Herkes doğaya sahip çıkmalı. Çünkü sonunda bu kurala uymazsak bizi bekleyen açlıktır.
YENİLİKÇİ ESKİŞEHİR
GEÇEN haftalarda Ertuğrul Özkök İzmir’deki Picasso’nun sergisinin önündeki kuyruğun fotoğrafını koydu. Herhangi bir Akdeniz liman şehrinde bu renkte, bu kalitede, bu coşkunlukta insanların bulunduğunu görürsünüz. Ama bizimkiler daha renkli ve coşkulu. Eskişehir’de Zerrin Tekindor ve arkadaşlarının sundukları ‘İhtiras Tramvayı’ oyununa protokolün dışında öğrenciler alınmadığı için bir protesto gösterisi olmuş. Öğrencilerin tiyatro sevgisi muhteşem. Bu 1960’ların başında kendi gayretiyle tiyatro yapmak için dekor parası arayan hatta rivayete göre kan veren Yılmaz Büyükerşen ve arkadaşlarının getirdiği sonuçtur. İş o raddeye vardı ki Ankara ve İstanbul’dan insanlar grup kurup tiyatro seyretmeye, müzik dinlemeye Eskişehir’e gidiyorlar. Bu memleketin ne derece değişebilir, ne kadar yeniliklere açık bir toplum olduğu ortada. Demin betimlemeye çalıştığım manzaralarla bağdaşmayan bir görünüm. Bakalım kim gelecek, kim kazanacak.
Müze Vodvili
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Kültür Bakanlığı
Kasım 03, 2019 07:295dk okuma
Paylaş
Siyasi lobicilik maalesef müzelerin alt katmanına kadar girdi. Buna karşılık Kültür Bakanlığı’nın bütçesi yüzde değil binde birdir. Üstelik de yönlendirici bir teşkilat kanunu hâlâ yok. Yeryüzünün en zengin arkeolojik mirası kaçak kazı yapan şebekelerle hazine avcısı kumarbaz ruh hastaları arasında paylaşılacak av gibi duruyor.
Haberin Devamı
KÜLTÜR Bakanlığı’nı oluşturan birimlerin içinde en fazla geleneğe yani maziye ve ağırlığa sahip olanlar müzelerdir. Ondan sonra da Devlet Tiyatrosu, Devlet Opera ve Balesi gelir. Belki artık orada olmayan Milli Kütüphane, kütüphaneler ve orkestralar da bunlara ilave edilebilir. Bunun dışında birçok birim yenidir, hepsi bu bakanlıkta birlikte yaratılmıştır. Bir zaman Milli Eğitim Bakanlığı’nın olan yayınlar Kültür Bakanlığı’na devredildi ve hiç şüphesiz ki memlekette yayın hayatının canlanması ve çeşitlenmesiyle bu birimden artık eski görevleri beklenmiyor. Bununla birlikte kendisine özel sektörün el atmadığı alanlarda çalışma yapması beklenir. Maalesef müzeler Kültür Bakanlığı’nda iyi günler yaşamadı. Bunun nedenleri var.
‘DEMEK VATANPERVERLER’
Haberin Devamı
Mardin ve Göbeklitepe Turlarıyla Harika Bir Deneyim Yaşayın
Jolly Tur
Vizesiz Yurt Dışı Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
1977’li yıllarda merhum Ahmet Taner Kışlalı’nın kültür bakanlığı sırasında danışman ve çeviri eserler komisyonu üyesi olduğum zaman davetli olarak Kremlin Sarayı Genel Müdürü ve dört seksiyon şefi gelmişlerdi. Genel müdür Mikhail P. Tsukanov doğrusu bir misafir merakından çok bir yönetici, müfettiş edasıyla müzelerde birtakım hususları soruyordu. Ben de şaşırdım. Lakin sorduğu her husus da envanterden laboratuvar tetkiklerine kadar müspet karşılanıyordu. O da hayran kalmıştı. “Maaşları nasıl?” diye sordu. “Pek o kadar parlak değil” dedik. “Bizde de değil” dediler. “Pekâlâ bir emek madalyası veya mükafat veriliyor mu?” dedi. İşte burada yüzümüz kızararak “Hayır” dedik. Kremlin’in cevabı: “Demek ki sizinkiler çok vatanperver”.
Müze Vodvili
Bu havanın Adana ve Uşak Müzesi olaylarından beri kaybolduğunun farkındayız. Siyasi lobicilik maalesef müzelerin alt katmanına kadar girdi. Buna karşılık Kültür Bakanlığı’nın bütçesi yüzde değil binde birdir. Üstelik de yönlendirici bir teşkilat kanunu hâlâ yok. Yeryüzünün en zengin arkeolojik mirası kaçak kazı yapan şebekelerle hazine avcısı kumarbaz ruh hastaları arasında paylaşılacak av gibi duruyor. Zaten çıkan eserlerin teşhir edileceği müzeler de ayrı bir vodvil. Genelde taşra müzeleri o bölgenin coğrafya kültürüne ve bulunan eserlerine uygun mimari yaratılar değildir. Mesela ilk büyük müzemiz (İstanbul Arkeoloji Müzesi) İstanbul Levanten olan Alexandre Vallaury’nin elinden Osman Hamdi’nin Lübnan’da bulduğu Sayda (Sidon) lahitlerinin benzeri bir şekilde tersim edilmiştir. Şimdi ise taşrada her vilayette müze dediğiniz birbirinin eşi manasız bir Bayındırlık Bakanlığı tersimidir ve içine girdiğiniz zaman orada neolitik devirden beri bulunan eserlerin yanında hiç gereği yokken mahalli halktan toplanan veya bağış olarak verilen tütün kesesi, büyükannelerin sandıklarından çıkan maramalar, şallar veya dedelerden kalma çakaralmazlar, tüfekler, rastgele sikke koleksiyonları bir arada bulunur. Herhalde eski çağlarla Selçuk, Osmanlı Türkiye’sini bağdaştırmanın ve devamı göstermenin yolu bu olmamalıdır. Buna olsa olsa benim tabirimle senkronik polüsyon yani eşzaman kirlenmesi tabiri kullanılabilir.
Haberin Devamı
SAMSUN ARKEOLOJİ MÜZESİ
Yukarıda arz ettiğim manzaraya çok uyan bir kurumun da Samsun Arkeoloji Müzesi olduğu açık. Burada adı arkeoloji ve etnografya gibi toptancı bir isim taşıyor. Yeni kurulan üniversitelerin bazılarında da bölümler de arkeoloji ve sanat tarihidir. Sizin anlayacağınız dört yılda hitap ettiği zamanlar ve araştırma yöntemleri benzerden çok ayrı olan bu iki bilim nasıl bir arada okutuluyor, şaşılacak şey. Pek işe yaramadığını müzecilik hayatımda gördüm. Samsun’un ömrü kırk yıla yanaşan müzesi daha başlangıçtan büyük bir yük altındaydı. Bu zengin vilayette devlet bütçesi veya mahalli bağış yoluyla bir büyük ve orijinal müze hazırlanmak yerine müze yetersiz diye birkaç yıl önce kapatılıyor. Yeni müze inşaatı ise Kültür Bakanlığı’nda âdet olduğu veçhiyle “ödenek yetersizliğinden” yarıda kalıyor. Bu inşaatlar ve restorasyonların tümü için geçerlidir. Suçlusu şimdiki bakanlık değildir, böyle kurulmuştur, geleneğin zayıflığıyla ilgilidir.
Haberin Devamı
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
Natro ile İşletmeniz için Kurumsal Mail Adresine Sahip Olun
Natro
by Taboola
BU İŞLER HERKESİ BAĞLAR
Antik Karadeniz’in ve ortaçağ Karadeniz’inin zenginlikleri tasnifsiz bir arada duruyor. İşin daha garibi etnografya bölümündeki yazma eserler de Karadeniz’in nemine açık. Anlaşılmayan kısım bu. Koca Samsun’da yazma eserler kütüphanesi yok mu? Kurmak çok mu pahalıydı? Arkeoloji müzelerine Osmanlı döneminin yazma eserlerini yığmak kimin aklına geldi bilmiyorum. Namık Kemal Zeybek Bey Ankara’da şeriye sicillerini merkezi bir yerde toplamak istediği zaman herkes çok kızmıştı. Meğer ne kadar haklı bir iş yapmış.
Bu işler Kültür Bakanlığı’nı aşıyor, önce Samsunluları, sonra bütün vatanı bağlar. Lazım olan bağış ve doğru dürüst müze ve kütüphane kurmaktır.
Haberin Devamı
Müze Vodvili
OSMANLI SARAY KUYUMCULARI
TOPKAPI Sarayı Müzesi dahilindeki darphane bundan yıllarca önce bu fonksiyonunu bitirip içindeki tezgâhların satıldığı ve bilhassa kayıtlar ayıklandığında, darphanenin çelebi personelinden muhasebe müdürü Timuçin Ginkök, oradaki defterlerin bir kısmını Seka’ya yollamaya kıyamamıştı. Düzgün kayıtlar, hoş kaligrafi ve ciltlerin mükemmelliği defterleri alıkoymaya sevk etti. Daha ilginci Amira sınıfından Düzyanların darphane amiri olmaları dolayısıyla kayıtlar dahi Türkçe olsa da Ermeni harfleriyle tutulmuştu.
Müze Vodvili
19. YÜZYIL KATALOĞU
Türk meskukat tetkikleri içinde mümtaz yeri olan merhum Cüneyt Ölçer yakın çalışma arkadaşı Garo Kürkman’la celp edildi ve bu defterler değerlendirilmeye başladı. Garo, 1947 doğumludur. Yıldız Teknik Üniversitesi’nde inşaat mühendisliği tahsis etti. Mesleğine has titizliği ve merakıyla nümizmatik ve sigilografi dediğimiz mühürler alanına el attı. 1969’dan beri Cüneyt Ölçer’le çalışması ona Ermeni Amira sınıfının ve patriklerinin mühürleri, darphane kayıtları ve nişan madalyalar üzerine tetkiklere sevk etti. Araştırma merakıyla kayıtların yönelttiği objelere de ulaşmaya çalıştı. Kendisini vesileyle Topkapı Sarayı Müdürlüğü sırasında tanıdım. Sarayın arşiv ve depolarında çalışmak kolay değil. Mevzuatın sıkılığı malum. Ama küratör arkadaşlarımızın bu alandaki anlayış ve yardımcılığını da takdir etmek zorundayım. “Osmanlı Saray Kuyumcuları (1853-1871)”, ustaları ve yaptıkları eserleri darphanede darp edilen madalyaları, gerek kıymetli taşlarla gerekse sadece metalin işlenmesiyle ortaya konan eserleri içeren ünlü bir eser olmaya namzet. “Osmanlı Saray Kuyumcuları”nın bu yıl yapılan baskısı Korpus Yayınları tarafından gerçekleştirildi. Sultan Abdülaziz ve Sultan Abdülmecid dönemlerindeki Darphane-i Amire kuyumcu odası imalat defterlerinin içindeki bilgilerin nerelere yöneldiğinin ortaya çıkışı, 19. yüzyıl kuyumculuğu için ilginç bir kataloğun ortaya çıkmasına sebep oldu.
Haberin Devamı
Müze Vodvili
KALICI VE YOL GÖSTERİCİ
Bu kitapta verilen önemli bir bilgi, bugün sarayın bahçesindeki darphane denen bina ki klasik dönemde Hünerveran atölyesiydi; kumaş, kuyumcu eşyası, demir işleri, marangozluk işleri ve hatta devletler arası hediyelerin hazırlandığı bölümdü. II. Mahmud’dan sonra darphane olarak tanzim edilmiştir. Bu Darphane-i Amire’deki kuyumcu odası denen merkezdeki çalışma sistemi, kayıtlar ve üretilen kuyumculuk eserlerin düzenli bir şekilde ortaya konuşudur. Böylelikle nişanlar ve madalyalar üzerinde daha önce hazırlanan katalogların asıl tamamlayıcı bilgisi bu şekilde ortaya çıkmaktadır. Hatta nişanlar ve madalyaların kime ve ne kadara mal olduğu ayrı ayrı zikredilmiştir. Titiz araştırmacı olan dostumun bu eserinin kalıcı ve yol gösterici olduğunu belirtmek isterim ve hiç şüphesiz ki cömertçe baskısı yapılan mühürler, metal eşya ve kuyumculuk eserleri kitabın görsel değerini de arttırmaktadır. Yazarın bir arkadaşı kitabın baskısını desteklemiş. Korpus Yayınları, kitabın İngilizcesini de hazırlamış. Meraklılarına duyurulur.
.81 yıl sonra Atatürk
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Atatürk
Kasım 10, 2019 08:025dk okuma
Paylaş
10 Kasım 1938... Dünyada Manzara-i Umumiye
Haberin Devamı
Atatürk’ün ölümünden 4 yıl evvel Lyon Belediye Başkanı ve Milli Meclis Başkanı Fransa’nın seçkin politikacı ve entelektüeli, Beethoven üzerine unutulmaz kitabın yazarı Edouard Herriot, Türkiye ziyaretini yaptı. Her tarafta gördüğü “mektep” binaları onu etkilemiş. Türkiye’nin 20. asrın ilk yarısında yüzde 90’a varan okuma yazmazlık sorununu büyük ölçüde halledemediği malum, fakat yapılan girişimler, yetiştirilen insan sayısı o dönemin Asya-Afrika ülkelerine değil, bazı Avrupa ülkelerine göre dahi hayran olunacak düzeydeydi. Zira okul gören çocukların bu okuldan yararlanma dereceleri bugünkü Türkiye ile mukayese edilmeyecek kadar sağlamdı. Ortaokul çocuğu, bankada çalışabiliyor. Lise mezunları hakikaten bürokraside ve iş hayatında yetenekli. Maarif ordusu inanmış ve yetişmiş öğretmenlerden kurulu.
Haberin Devamı
Doğayla dost, şehirle uyumlu
Jeep Türkiye
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
by Taboola
81 yıl sonra Atatürk
REFİK SAYDAM LİDERLİĞİNDE
Sağlık sistemine bugünkü gözle bakamayız. Penisilin ve sülfamitlerin bulunmadığı, Birleşmiş Milletler sağlık örgütleri gibi kuruluşların aktif olmadığı bir dünyada Türkiye’nin sağlık ordusu başlarında Refik Saydam gibi dürüst, yetenekli ve icatları olan bir askeri doktorla planlı, programlı bir şekilde bazı engelleri geçmeyi becermiş. Bu tespit Hitler’den kaçan ve Türkiye’ye sığınan ünlü pediatri hocası Dr. Albert Eckstein’ın görüşleridir. (Eckstein’ın hatıratı, yıllar önce Cumhuriyet tarafından basıldığı halde Türkiye’nin en az okunan kitaplarından.) Bozkırda kurulan üniversite ve İstanbul Üniversitesi ürünlerini vermeye başlamıştı. Sanayi henüz kamunundu, özel sektör henüz başarılı değil, teşviklere rağmen söyleniyordu ve hep söylenecek, hep mızıldanacaktı. Tarım toprakları kapasitenin altında. Feodal bir ağa hâkimiyeti yok değil, fakat asıl sorun Türkiye topraklarının işletilememesi. 1930’lardaki Serbest Fırka deneyiminin bütün aceleci kuruluşu ve kadrolarının yamama olmasına rağmen büyük başarı göstermesinin başlıca nedeni buydu.
Haberin Devamı
ASLOLAN TOPLUMUN EĞİTİMİ
Aşar vergisinin kaldırılması gibi tedbirler üretimin artmadığı bir bölgede fazla memnuniyet ve kabul yaratamaz. 1920’lerde kurulan Ankara Ziraat Enstitüsü’nün mezunları kapışılan değil, zor iş bulan iyi yetişmiş gençlerdi. Bütün bunlara rağmen Türkiye Cumhuriyeti okumak isteyen yetenekli gençlere muasır dünyanın ölçüleri dışında imkân veriyordu. Bu konuda ülke ancak Sovyetler Birliği’ndeki hızlı okullaşma ile mukayese edilebilirdi. Burada Türkiye tarih ve coğrafya alanında eğitimin bir amacı vardır: Yerkürenin coğrafyasını ve tarihini benimsemek. Bir ulusun söz sahibi olması buna bağlıdır. Açık konuşalım: Atatürk’ün ölümüne kadar önemli başarılar gösteren bu çaba sonra tavsadı ama Türkiye o vakte kadar var olan eğitim kurumlarının, kültürel faaliyetin derlenip toplanmaya ve kurumlaşmaya başladığı bir alandı. Üstelik bu, devrin savunma masraflarının aleyhine yapıldı. Kararı verenler Birinci Cihan Harbi’nin general ve mareşalleridir. Aslolanın toplumun eğitimi ve uzun süren Cihan Harbi’nde kaybettiğimiz aydın gençliğin telafi edilmesi olduğu çok açıktır. Atatürk’ün 1934 ve 1935’ten itibaren hastalığının ağırlaştığı açıktır. Hükümetin kendi kontrolü dışındaki bazı politikalarına buna rağmen geç de olsa müdahale etmektedir. İsmet Paşa ile arasındaki gerilimin, bazı kalemlerin kolayına iddia ettiği gibi İsmet Paşa’nın devletçiliği ve Atatürk’ün özel sektör taraftarı olmasıyla alakası yoktur. Dünya bir iktisadi buhrandan geçmektedir. Cihan Harbi bütün iktisadi kurguları, mali kurumları altüst ettiği gibi cemiyetlerin ahlak ve hukuk anlayışını da sarsmaktadır. Avrupa kıtası, Anglosaksonlar hariç süratle totaliter rejimleri ve entegrist dediğimiz “Fert yok, devlet ve toplum var” tipi milliyetçiliği süratle benimsemektedir. Böyle bir dünyada demokratik rejime geçişin güçlükleri çok açıkça ortadadır.
Haberin Devamı
Peugeot 408'in göz alıcı tasarımına karşı koymak hiç kolay olmayacak.
Peugeot
Pandora’da Sevgililer Günü Sürprizi
Pandora
by Taboola
81 yıl sonra Atatürk
GÜLÜNÇ VE POLİTİK YORUMLAR
2000’li yılların mantığıyla 1930’lar Avrupa’sının yargılanmasına geçilecek olursa Hitlerizm’in korkunç gaddarlığı ve kan dökücülüğüyle Portekiz’de Salazar’ın diktatoryasını hatta Polonya’da Mareşal Jozef Pilsudski’yi aynı kefeye koymak gibi bir eğilim belirmiştir. Son 30 senenin içerisinde bilhassa Amerikan tarih çevrelerinin bilgisizliğiyle ve yarım felsefe yapma özentisiyle ortaya atılan teorileri böyle değerlendirmek gerekir. Kemalizm, çok gülünç ve politik hedefi olan yorumlara tabii tutuluyor. Şu anda Britanya gibi ciddi eleştirilere, kaynaklara dayanan tarihçiliğin ülkesinde bile bazı yavan bilgilerin tekrarlandığı görülüyor. Hitler’in ırkçılığı ve ayrımcılığının Atatürk’ten kaynaklanması gibi gülünçlüğe varan yorumlar böyledir.
Haberin Devamı
DEDELERİNİ YAZAMAYAN NESİL
Türkiye 2000 yıldır savaşan bir kavmin memleketidir ve bu savaşlar klasik dönemin silahları, Rönesans’ın ateşli silahları kadar 19. yüzyılın askeri nizamı içinde de aynı şiddetle devam etmiştir. Bununla birlikte II. Murad’ın Varna Savaşı da, İstanbul Kuşatması da, II. Viyana Kuşatması da, Plevne Savaşı da, Balkan Muharebeleri de eşit derecede bilgisizlikle ve yüzeysel olarak kaleme alınmaktadır. Dedelerinin yaptığını yazamayan nesiller söz konusudur. Bu gürültünün ortasında birtakım kahvehane düşünürleri ve tarihçileri I. Cihan Harbi’nde Mustafa Kemal Paşa’nın da diğer komutanların da savaşmadığını, hatta İstiklal Savaşı’nın bir illüzyon olduğunu ileri sürebilmektedirler. 81 yıldan sonra Mustafa Kemal Paşa (Atatürk) ve onun çağdaşı savaşçıların ve aydınların biyografilerini dikkatle yazmak, derlemek ve gözden geçirmek durumundayız. Oysa Atatürk’ün çevresinin biyografik bilgileri halen noksandır. Türkiye insan portrelerinin çizilmediği muhteşem bir ülkedir. Biyografi yazmaktan ve arşiv taramacılığından uzak bir tarihçiliğin sözü sokağa kaptıracağı açıktır. Türkiye’nin başardıklarını anlatamayan tarihçilik söz konusudur. Eğer eğitimimiz bu düzeyde devam ederse daha feci manzaraların da görüleceği, 1920’ler ve 1930’ların başarılarını gittikçe fikir dünyamızda yıkıma götüreceğimiz açıktır.
Haberin Devamı
81 yıl sonra Atatürk
AZİZ DOSTUMUN ARDINDAN
ÖZDEMİR Nutku, 1960’lar Ankara’sının en ilginç sanatçı aydınlarındandır. Robert Kolejliydi ama alışılmamış bir kariyer izlemişti. Almanya’da tahsiline devam etti. Bir konser piyanisti olarak hayatına başladı, gençlik yıllarında bunu bir caz üstatlığına çevirdi. Robert Kolejliler arasındaki bir geleneği takip etti, tiyatrocu oldu. Sahneye oyun koymak ve tiyatro tetkikleri önceliği oldu. Çalışkandı, bol üretiyordu. Tiyatro dünyasından 20’yi aşkın çeviri, tiyatro tarihi ve sanatı, oyunlar ve senaryolar telif ve tercüme olarak yayınladı. Bu kabarık listenin yanında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümü aslında onun ve Sevda Şener’in eseri olan bir kuruluştur. Burada yetiştirdiği öğrenciler ve verimliliğine rağmen 1970’lerin sonunda İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi’ne geçti ve Güzel Sanatlar Fakültesi’nde tiyatro bölümünü kurdu. İzmir gibi sevimli bir şehrin ve davranışları itibarıyla uygar bir halkın tiyatro sanatıyla daha içlidışlı olmasında payı olanlardandı. 88 yılını dolu dolu yaşadı. Hiç kuşkusuz sık sık özleyeceğimiz akademik portrelerden ve dostlardandır.
.Milletin hocası
#Yazarlar#Hürriyet#İlber Ortaylı
Kasım 17, 2019 07:294dk okuma
Paylaş
Mümtaz Hoca bir renkti. Her milletten insanlar karşılarında zeki ve dolu bir adam olduğunu anlamışlarıdır. Bu memleketin ilkelerinden taviz vermedi. Bunu sadece dışişleri bakanı olarak değil, üniversite hocası, gazeteci ve bir aydın duruşu olarak da böyle belirledi, böyle izledi. Çarşamba günü İstanbul’da ebedi yolculuğuna uğurlandı. Asrın menhus hastalığını 2-3 yıldır çekiyordu.
Haberin Devamı
YIL 1965. Genç hoca Mümtaz Soysal, anayasa hukuku için birinci sınıf öğrencilerinin karşısına çıkıyor. Bu öğrencilerin ne tarih ne de hukuk bilgisi yeterli ama hocanın kendine göre bir üslubu var. Mukayeseli devlet sistemlerinden gelen ve Avrupa devletlerinin yapısını tanıyan genç doçentin bugün bile birçok insana çok karmaşık gelen bu yapıyı anlatmasında bir sadelik ve ustalık göze batıyor. Aradaki nüktedan ifadeler ve benzetmeler fakülte tarihinde nesilden nesile aktarılıyor. Mümtaz Bey ne asık suratlı yekpare bir sütun ne de hâşâ huzurdan vakit öldüren bir hoca. Kâğıtlar ciddi, ilk sözü “Hoca sosyalisttir diye benzer yaveleri kâğıda doldurmayın, sosyalizm emektar insanların rejimidir”. İhtarına lüzum yok, Mümtaz Hoca’dan kötü not almak talebe arasında ayıp bir şey sayılıyor. Sol-sağ meselesi değil, rafine bilgiyi öğrenme başarısızlığı, yeteneksizliği olarak görülüyor.
Haberin Devamı
Hayatınıza değer katacak ayrıcalıklar İş Black’te.
Türkiye İş Bankası
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
by Taboola
Milletin hocası
HERKESİN BAŞVURUSU
Britanya demokrasisi ve parlamentarizmi, Fransız cumhuriyetçiliği, Marksist devlet sistemlerinin herkesin anlayamadığı ve bilmediği yapısı, Üçüncü Dünya denen blokun içindeki kaynaşmalar bütün sene boyu naklediliyor. Mümtaz Bey’in “Anayasaya Giriş” kitabı herkesin başvurduğu bir el kitabı. Hiç kimse de onu basitlikle, şarlatanlıkla suçlayamadı, muhalifleri bile. Kitap 12 Mart’ta yargı konusu olduğu vakit siyasete hiç karışmayan, komşu fakültenin bazı hocaları bile müspet mütalaa yazarak mahkemeye sundular. Jüri üyesi tayin edilmedikleri halde de 12 Mart’ta direndi.
TÜRKİYE’Yİ YAR ETMEDİ
Dünya bu profesörle ilgilendi. Amnesty International’ın 2’nci başkanı yapıldı. Bazı ucuz münevverlerin aksine Türkiye’yi toptan karalayarak yer etmek yolunu seçmedi. Maalesef dış mahfilde haksız saldırıların her kesimden geldiğini fark etti. Zekice karşıladı. Early davasında mahkeme karşısında metanet ve belagatini gösterdi. Asala hareketini durduran önemli çıkışlardandır. Mümtaz Hoca çok uzun zamanlarını Avrupa’da geçirmiş değildi. İngilizcesi mükemmeldi. Toplasanız iki yıl bile tutmayan bir Britanya ikametinin ve araştırmalarının neticesidir. Fransızcası Galatasaray’da edinilmişti. Her Galatasaraylının bu dili onun gibi kavramadığı bilinir. İtalyanca da bilirdi. Birkaç kongrede yurtdışıda da buluştuk. Beni en çok etkileyen Sofya’da Bulgaristan kongresindeki tavrı ve çıkışlarıdır. Mümtaz Hoca hayatı bağnazlıktan ve ciddiyetsizlikten uzak olarak yaşar. Çağdaş Türk edebiyatının en ilginç kalemlerinden genç yaşta kaybettiğimiz Sevgi Yener’le evliliğinden iki güzel kızı oldu. Defne ve diğeri Funda, benim meslektaşımdır.
Haberin Devamı
Mümtaz Hoca bir renkti. Her milletten insanlar karşılarında zeki ve dolu bir adam olduğunu anlamışlarıdır. Hoca hakikaten bu milletin zeki adamıydı. Bu memleketin ilkelerinden taviz vermedi. Bunu sadece dışişleri bakanı olarak değil, üniversite hocası, gazeteci ve bir aydın duruşu olarak da böyle belirledi, böyle izledi. Çarşamba günü İstanbul’da ebedi yolculuğuna uğurlandı. Asrın menhus hastalığını 2-3 yıldır çekiyordu.
1961, ONUN KALEMİNDEN
Mümtaz Bey 1950’lerin sonunda muhalif aydınlardandı. 1961 Anayasası’nı hazırlayan kuruldandır. Türk siyasi edebiyatının bir harikası olan 1961 Anayasası’nın dibacesi onun kaleminden çıktı. Hoca Türkçeyi gerçekten parlak düzeyde bilirdi ve dünya edebiyatıyla yabancı dillerle rekabet içinde dilini, kendi üslubunu geliştirenlerdendi. 1961 Anayasası idealist bir grubun eseriydi. Titizdiler. Türkiye’nin siyasal sistemi karşısında çok dayanamadı. Fakat hazırlayanların anayasa hukukuna katkıda bulunacak kadar özgün görüşleri olduğu gerçektir. Hiç şüphesiz modern Türkiye’nin tarihinden bir Mümtaz Soysal geçti. Kısa Dışişleri Bakanlığı, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği, Kurucu Meclis üyeliği kadar hocalığı, aydın kişiliğiyle de özlenip anılacak ulusal portrelerdendir.
Haberin Devamı
DOBLO COMBI’DE ŞUBAT KAMPANYASI
Fiat
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
by Taboola
GENÇLERİN GÖZDESİYDİ
Mümtaz Hoca nüktedan bir haşarı gençti, ağırbaşlı bir profesördü. Gemileri severdi, gençlerin gözdesiydi, Mülkiye’nin seçkin birkaç hocasından biriydi. Dışişleri Bakanlığı kısa ama unutulmayacak bir dönemdi. Saçma sapan özelleştirmelerin bazılarını köstekledi. Kendisini her kesimden memleketin sadık insanları severdi. Bir aydına lazım olan bağlılık da budur.
İSTANBUL YAZILARI
Milletin hocası
SİNAN Genim İstanbul üzerine hazırlayıp bastırdığı geniş fotoğraf albümü ile tanınır. Bu mimarımızın 19. yüzyıl İstanbul’u üzerine topladığı fotoğraflar zamanımızla iyi bir mukayese yapmak için yararlıdır. Bunun dışında gravürler ve eski notlardan yararlanarak genellikle Milliyet gazetesinde hafta sonlarında yer alan yazılarını topladığı bir kitabı çıktı. “İstanbul Yazıları” kent üzerinde kaleme aldığı tasvirler ve sorunlar, eski fotoğraflar ve bizzat kendi eskizleriyle sunuluyor. Bu haftalık yazıların tasnifli bir biçimde ele alınması şüphesiz ki okuyucular için de bir kolaylıktır ve öğretici yazılar. Bazıları da bilinse de özellikle gazete ve eski dergiler gibi ikincil kaynaklardan alınan bilgilerin şehrin gelişiminin analiz edilmesinde faydası olacaktır. Gençlerin kolayca takip edecekleri, akıcı üslupla kaleme alınan bu İstanbul derlemesinin keyifle okunduğunu belirtmem gerekir. Kitapta dikkati çeken bazı başlıkları belirtmeyelim: “İstanbul’un Dikilitaşları”, “İstanbul’un Mesire Yerleri”, “İstanbul’un Açık Su Hazineleri” ve yine İstanbul’daki ulaşım üzerine bilgilerin yer aldığı “Boğaziçi’nin Hikâyesi” bunlardan bazıları. Bir diğeri de Boğaziçi üzerindeki park ve bahçe yerleri. Ben tarihçilerin ve mimarların bu şehir üzerine yazmasının taraftarıyım. Uğraşan herkes bizlere yeni bilgiler getirebilir.
Zenginlere değil ancak kendinden daha bilgili insanlara saygı gösteren öğretmen
#Yazarlar#Hürriyet#İlber Ortaylı
Kasım 24, 2019 07:294dk okuma
Paylaş
Bugün Öğretmenler Günü’nü kutluyoruz. 24 Kasım bizim nesil için bir hayli burukluklarla dolu. Hayata başladığımız öğretmenlerle bugün çocuklarımızın ve torunlarımızın karşılaştıkları eğitim şartları çok farklı. Bizim çocukluğumuzun ve ilk gençliğimizin idealist öğretmeni bugün de var ama eskisinden çok farklı konumda ve sayı azalıyor.
Haberin Devamı
BENİM zamanımın idealist öğretmeni mütevazı yaşardı, fedakârdı. Zengin bir ülke olmayan Türkiye’nin bütün orta sınıf görevlileri gibi tasarruflu yaşamak, tüketmek durumundaydı ama okutmak istediği çocuklarını daha kolay okuturdu. Çünkü okullar devletindi, öğretmenler de tıpkı kendisi gibi görevini bilen, ölçülü insanlardı lakin ama asıl önemlisi öğretmen dediğin, toplumun politikacıları hatta münasebetsiz bazı kesimleri ve velileri tarafından aşağılanmaya çalışılan, akıl öğretilen, arsızca bir taleple karşılanan kimseler değildi. O zamanlar Milli Eğitim Bakanlığı’nda öğretmenleri müsteşar Hikmet İlaydın gibilerinin makamında karşıladığını ve makamın kapısından uğurladığını herkes biliyor. Bu tavrın siyasal tutumla da alakası yoktu. Üniversiteye geçtiğim yıllarda ise öğretmenlerin Milli Eğitim Bakanlığı koridorlarında hademeler tarafından kovalandığını gördük.
Haberin Devamı
Pandora Mini Charm Koleksiyonu
Pandora
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
by Taboola
ÖĞRETMENİN PROFİLİ
Darbeler sırasında yerli yersiz en çok suçlanan onlardı. 1944’lerden beri Türkiye’deki iktidarların hastalığı ilkokul öğretmeninden üniversite hocasına kadar aydınları birbiriyle tartışmaya değil itişmeye sevk edecek politikalardır. Bunun örnekleri çoktur. Köy Enstitüleri’ni kuran da kapatan da CHP’dir. Burada iki Milli Eğitim Bakanı’nın (Hasan Âli Yücel, Reşat Şemsettin Sirer) etrafındaki farklı gruplar da karşı karşıya getirilmiştir.
1970’lerde maalesef CHP iktidarı zamanında, dönemin Milli Eğitim Bakanı’nın kolaycı politikalarıyla eğitim enstitüleri berbat haline getirildi. Enstitüler yok olmanın eşiğine sürüklendi ve zaten 1980’den sonra bu süreç tamamlandı. Eğitim fakülteleri, eğitim enstitülerinin yetiştirdiği öğretmenin ne olduğunu anlamış değildir ve o öğretmenlerin yetiştirdiği bizler bunu daha iyi görüyoruz. Türk öğretmeninin profili, eğitim enstitülerinin (Gazi, Çapa, Balıkesir, Buca vb) ortadan kalkmasıyla mahvolmuştur. Bugün memleket çocuğunu okutmak için Doğu Anadolu’nun dağ köylerine tırmanan öğretmenle özel okul ticareti yapan aynı camianın içindedir. En hazin olay da bizim zamanımızdaki özel eğitim veren kurumların ciddiyeti ve başındaki insanların pedagojik hassaslığının yok olmasıdır.
Haberin Devamı
BİLGİYE SAYGI GÖSTERENLER
Bizi yetiştiren öğretmenler maaşının ötesinde hiçbir şeyi aramayan, zenginlere değil ancak kendinden daha bilgili insanlara saygı gösterenlerdi. Yetiştirdikleri çocukların da bilgili olmasına gayret ederlerdi. Ben annemden gramer öğrendim, başka dil öğrendim, tarih, coğrafya, dünya edebiyatı öğrendim ama Türkçemi öğretmenlerime borçluyum. Sevgili Ataol Behramoğlu Cumhuriyet gazetesinde yayınlanan “Öğretmenim” başlıklı bir yazısında ilkokuldan başlayarak kendisini etkileyen öğretmenleri sayıyor. Bunların birisi annem Şefika Ortaylı... Demek ki eski devrin öğretmenleri iyiydiler, hangi iklimden ve hangi eğitimden geldikleri hiç mühim değil. Bu ulusun eğitimcileri kadar enternasyonal bir ağacın parçalarıydılar. Bugün belki yine öyle ama bir yanıyla o ağacın da artık eskisine göre çürüdüğünü bilmemiz gerekiyor. Bunu gençliğin her yerdeki isyanından ve dağınıklığından anlıyoruz. Ne var ki bizim gibi ülkelerde kültürel birikim Batı Avrupa’ya göre daha geride. İmkânlar daha sınırlı ve biz öğretmene çok daha muhtacız. Okullarımızın hiçbirinde, hangi türden eğitim verirlerse versinler, söz verilen şema, vaat edilen program dahi yerine getirilemiyor. Öğretmenleri mali bakımdan desteklemek, meslek içi eğitime tabi tutmak ve Fransa örneğinde olduğu gibi bir imtihanla yerleştirmek hayal çünkü böyle bir imtihanla lise profesörü Jean-Paul Sartre, Albert Camus gibiler değil falan ya da filan fraksiyonun adamlarının kaydırılması çok daha olanaklı.
Haberin Devamı
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
E-Dönüşüm Çözümleri ile Süreçlerinizi Hızlandırın
DİA Yazılım
by Taboola
‘PARA VERİYORUZ’ ZİHNİYETİ
Bazı vilayet ve ilçelerde Milli Eğitim müdürlerinin eski Milli Eğitim müdürlerine benzemediği, daha çok Muhtesib Ağa gibi oldukları belli. Bazı yerlerde okul müdürü arkadaşlarının arasında yön veren, dertlerini ve yükünü paylaşan bir büyük olmaktan çok, ayrıca problem çıkaran yönetici pozisyonunda. Bütün bunların dışında en büyük dert kendini bilmeyen münasebetsiz veliler. Boş vakitlerini okul kapısında öğretmenlere ve müdürlere akıl vermekle geçiriyorlar. “Parayı biz veriyoruz” zihniyeti hâkim. Oysa parayı sadece onlar vermiyor, özel okullara devlet sübvansiyonu veriliyor. Affedersiniz ama okul bulamayan insanların bulunduğu bir memlekette belirli okullara bu sübvansiyon hangi eğitim ahlakına göre veriliyor.
Haberin Devamı
O BİR HAFTALIK TATİL
Son uygulama olan bir haftalık ara tatilde bazı veliler “Evde çocuklarla uğraşamıyoruz” diyorlarmış. El insaf! Zaten siz uğraşasınız diye o bir haftalık tatil veriliyor. Üstelik bu sözü gerçekten uğraşamayacak durumdakiler mi söylüyor yoksa başlarının kalabalığı boşluktan gelenler mi?
Sevgili öğretmenler, değerli meslektaşlarım gelecek 24 Kasımlarda daha çok yüzümüzün gülmesini dilerim ama bu özlemin gerçekleşmesi her şeyden evvel bütün partilerin, bütün hükümetlerin, bütün velilerin, bütün belediyelerin bu konuda daha ciddi olmasıyla mümkündür.
DÜŞÜNME VAKTİ GELDİ GEÇİYOR
Zenginlere değil ancak kendinden daha bilgili insanlara saygı gösteren öğretmen
KÜÇÜK bir vilayette F.S. ve A.C. adlı işadamları herhalde bu kasabadaki “tarih dehalarından”(!) birilerinin kışkırtmasıyla etraftaki krater gölünün içinde Roma lejyonlarından birinin gömülü altınları olduğunu ileri sürerek devlete müracaat etmişler. Nikolay Gogol bu olayı duysa “Müfettiş”ten daha korkunç bir eser ortaya koyardı. Trabzon Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu ile Gümüşhane Valiliği de Turizm Müdürlüğü’nün etkisiyle bu parlak projeyi benimsemişler. Önce su hunharca boşaltılmış. Jeoloji mühendislerinin, coğrafyacıların hiçbir raporu ortada yok. Boşaltılan çukurun tekrar göl haline dönüşmesi için gereken su kaynaklarının mevcut olduğu bile bilinmiyor. Boşaltılan zemin kazılmaya başladıktan soran “Vay şimdi bu göl kurudu ne yapacağız?” demeye başlamışlar ve bazı insanlar sorgulara çekilmiş ve işten el çektirilmiş.
Haberin Devamı
Zenginlere değil ancak kendinden daha bilgili insanlara saygı gösteren öğretmen
Şu manzara altın arayacağız diye her tarafı altüst eden zihniyeti çok açıkça ortaya koyuyor. Kazdağları ve Uşak’taki Murat Dağı’ndan sonra iş o raddeye gelmiş ki Gümüşhane’nin tepesindeki krater göllerine de el atılıyor.
Peki bizim ara sıra sözünü ettiğimiz, sağda solda yarı meczup hazine arayıcılarına ne diyeceğiz. Pekâlâ her sınıftan böyleleri de çıkabiliyor ve çok bilgili, uzman kurulları da ikna edebiliyorlar. Koruma kurulları üzerinde düşünme vakti çoktan geldi de geçiyor bile.
.Eski dünyanın son büyük mareşali
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Emir Timur
Aralık 01, 2019 07:295dk okuma
Paylaş
1402 senesinin aralık ayında Emir Timur İzmir’i fethetti. Bu kalenin fethi ilginçtir.
Haberin Devamı
İzmir tarihi, ünlü arkeoloğumuz merhum Ekrem Akurgal’ın Bayraklı kazılarından beri yakın çevresiyle bilinir. Burada kent merkezindeki Agora kazıları ve düzenlemesini de zikretmeliyiz. Helenistik devirden beri kıyıdaki Smyrna meskûndur. Ortaçağlarda 14’üncü yüzyıl ortalarında İzmir, Anadolu beyliklerinden Aydınoğulları’nın elinden çıktı ve Rodos Şövalyeleri’nin eline geçti. Rodos Şövalyeleri’nin küçük Asya’daki en iyi savunulan müstahkem mevkilerindendi ve aynı zamanda da iç bölgelerle teması sağlayan bir iskeleydi.
LAĞIM SİSTEMİNİ KULLANDI
Timur, Ankara Savaşı’nın hemen ardından batıya doğru ilerleyip oradan da Rumeli’ye geçmek niyetindeydi ve İzmir’in stratejik önemini anlamıştır. Batı Anadolu’da yaptığı tahkimat ve örgütlenmeden sonra İzmir’de kale içinde bulunan şövalyelerin reisine ültimatomunu bildirerek kalenin teslimini istedi. Bu reddedilip direnişe geçilince kaleyi kendi hücum metotlarıyla kuşattı. En önemlisi lağım sistemini iyi kullanmasıdır. Surların temelini lağımla kazıp gizlice oyarak enlemesine boşaltıyor, temelden ağaç payandalarla tutturuyor, ondan sonra kullandığı neftle ateşe veriyor. Vakanüvislerin duvarın kızdırılması diye tabir ettikleri bu düzenle tutuşan ağaç destekler yanıyor ve kalenin suru o mevkide temelden çökünce de ordu içeri girerek müdafileri kılıçtan geçiriyor.
Haberin Devamı
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
DOBLO COMBI’DE ŞUBAT KAMPANYASI
Fiat
by Taboola
Eski dünyanın son büyük mareşali
CENKLERİ ‘ZAFERNAME’DE
Timur tarihini yazan Yezidli Şerefüddin (Şerefüddin Ali Yezdi) “Zafername” adlı Farsça ve sonra da hemen Çağataycaya çevrilen bu ünlü eserinde Timur’un cenklerini ve muhasaralarını anlatıyor. Eseri çeviren Ahsen Batur’un doğrusu bazen abartılarla eleştirdiği güçlü yazarı (ki mütercimin çevirisi mükemmeldir) bugün en önemli Timur devri kaynaklarından saymak mümkündür. Timur’un İzmir’i alması ve müttefiki Aydınoğulları’na terk etmesiyle yurdumuz bu güzel şehri bir daha kaybetmemecesine elde tuttu. (Mütareke devrinde 1919 yılı 15 Mayıs’ındaki statü her şeye rağmen işgaldir. İzmir’in teslimi bir anlaşmayla tanınmamıştır ve 3 sene 4 ay sonra da istirdad edilmiştir.)
Haberin Devamı
ASYA’NIN TÜRK GÖÇEBESİ
Timurlenk doğuş itibariyle önemsiz bir derebeyidir. Şüphesiz Çağatay hanlıklarının içinde önemli bir sülalenin kurucusudur ve ana tarafından zorlama bir şecereyle kendini Cengiz Han’a bağlamaktadır. Bu özelliği dolasıyla Timurluların ve torunu Babür Han’ın Hindistan’daki hâkimiyeti “Mughal” diye isimlendirilir. Yanlış isimlendirmenin müsebbibi sadece Hintlilerin bilgisizliği veya Britanya emperyalizminin niyetleri değil(!) Timur’un kendi seçtiği hâkimiyet sembolüdür. Şüphesiz ki Timur ne Moğol’dur ne de başka ırktandır, Asya’nın Türk göçebesidir ve konuştuğu yazdığı Çağatay Türkçesidir.
Gaddarlığı ve amansız savaş düzeni 13, 14 ve 15’inci asrın bütün Asya ülkelerinde olduğu gibi çok acımasızdır ama kendisi Türk tarihinin önemli bir mareşalidir. Yıldırım Bayezid Han gibi Osmanlı savaş düzeni içinde müstesna yeri olan ama Orta Asya’daki hanlıkların amansız savaş ve diplomatik entrika düzenini tanımayan hükümdarın, bu strateji karşında yenilmesi kaçınılmaz gibiydi.
Haberin Devamı
2025’in Şimdiye Kadarki En Gerçekçi PC Oyunu!
Raid: Shadow Legends
Güncelleme, Yedekleme Maliyetlerinden Kurtulun
DİA Yazılım
by Taboola
STRATEJİSTİN ÖNGÖRÜSÜ
Timur, Memlûklarla çatışmaktan çekindi. Bunda bir stratejistin öngörüsü kuvvetlidir. Tarih biliyordu, zaten Şam’da huzuruna çıkıp konuştuğu İbn Haldûn’un bilgi ve yorumlarına hayran olmuştu. Ortadoğu’nun asıl coğrafyasını ve düzenini değiştirecek kuvvet, onun bir müddet önce yendiği Bayezid’in torunlarıdır, çünkü yeni dünyanın ateşli silahlarını ve düzenini çok etkin bir biçimde kullandılar. Eski dünyanın son büyük mareşali denecek Timur, Çin seferinin arifesinde öldü. Onun Çin’e yönelişinde bile ilginç bir klasisizm vardır. Bu büyük ülkenin bir gayya kuyusu olarak fatihleri bile yutacağını hesaba katmamış görünüyor ve şurası da bir gerçek: Timur Akdeniz’i daha doğrusu artık bahriye düzeninin cirit attığı dünyayı sadece son fethettiği İzmir’de gördü.
Haberin Devamı
ATATÜRK’ÜN GÖRÜŞLERİ
Timurlular hanedanı üzerinde son zamanlarda çıkan en iyi eserlerden biri benim de meslektaşım hatta hocam sayılacak İran araştırmaları sahasında da bu hanedana tarihi yaklaşımıyla tanınan İsmail Aka’nın kitabıdır. Hiç şüphesiz ki Şerefüddin Yezdi’nin “Emir Timur” (Selenge), İsmail Aka’nın “Timurlular” (Kronik) ve onlar kadar olmasa da Beatrice Forbes Manz’ın “Timurlenk” kitabı da okunması faydalı, öğretici olan eserlerdir. Emir Timur üzerinde Atatürk’ün ilginç görüşleri vardı ve bir kurmay olarak onun takip ettiği harp sanatının dönemi için çok önemli olduğunu anlamıştır ve ifade etmiştir.
SEMERKAND’DAKİ PAYI
Timur, Cengiz soyu iddiasından dolayı Büyük Han hatta Han unvanı bile kullanmamış, Emir Timur Küregen (yani damat) unvanlarıyla yetinmiştir. Bunun daha etkin bir siyasi unvan olduğu kanısındaydı. Orta Asya’nın kabileleri arasındaki çatışmalarda yerine göre taraf değiştirmekten, kurnaz ve hatta acımasız davranmaktan çekinmedi ama diğer taraftan da 13’üncü yüzyılın bütün Asya imparatorlukları gibi bir abidenin medrese veya cami ve türbenin yapımında binlerce kilometre öteden seçkin usta ve nitelikli işçi nakletmekten çekinmedi. Bugün bilhassa Semerkand Ortaçağlar için çok düzenli ve kendine özgü ihtişamlı, rengi olan bir şehirse bunda onun payı büyüktür. O iktidara geçtiğinde Semerkand 2 bin yıllık bir şehirdi. Emir Timur ve torunları zamanında bu şehrin bu kadar görkeme kavuşması torunu Uluğ Bey gibi bilginlerin çıkışı ve medreselerde İslam döneminin son Rönesansını yaşayan, hatta Anadolu’yu da etkileyen bir yer olduğunu unutmamalıyız.
Haberin Devamı
Eski dünyanın son büyük mareşali
MEDRESELER NEYDİ NE DEĞİLDİ
EKMELEDDİN İhsanoğlu’nun “Medresler Neydi, Ne Değildi?-Osmanlılarda Akli İlimlerin Eğitimi ve Modern Bilimin Girişi” adlı kitabı iki kısımdan oluşuyor. Birinci bölümde 8.-16. yüzyıllarda İslam dünyasında medresenin teşekkülü işleniyor. Bunlar kütüphanelerin çatısı altında gelişmelerdir. Abbasiler devrindeki ünlü tercüme evi de bunlardan biridir (Beyt’ül Hikmet). Aynı şekilde hastaneler çatısı altında ve rasathaneler altında gelişenleri vardır. Bunlar daha çok İran ve Orta Asya’ya mahsus olanlardır. Osmanlı medreselerinin bu çerçeveye ne kadar oturduğunu birinci bölümde okur ve tartışabiliriz. Ama kesin olan bir şey bu medreselerin standart eğitime sahip bir bürokrat, yargıç ve müderris-hoca yetiştirme esasına dayandığıdır. Buralarda Osmanlı medrese bölümü üzerindeki tartışmalar yanında bunların eğitim derecesine ve ihtisasına göre coğrafi dağılımı kadar ta Nizamülmülk’ün Nizamiye medreselerinden itibaren Osmanlı medreselerine evrimin şeması da tartışılır.
İkinci bölümde ise Osmanlı medrese tarihçiliğine bir eleştiri var ve şaşılacak bir şey, Ekmeleddin İhsanoğlu kendisi de Mısır’da ünlü bir müderrisin oğlu olmasına rağmen medreselerle üniversite modeli arasındaki basit benzetmelere hiç itibar etmiyor. Müspet ilimde, kimyada ihtisaslaşan bir bilim tarihi hocasının umumi medrese tarih yorumu ve ardından Osmanlı medreseleri üzerindeki üç büyük makalesi ve tartışmaları ele alışıyla ilginç bir el kitabı ortaya çıkmış.
Bir şeyi unutmayacağız: Altı asırlık tarihimiz içinde bir yerde medrese modern bilim kurumlarına girdi veya onlarla rekabet içinde bir yol tuttu. Kendini yenileyenler oldu, eriyip gidenler oldu. Bugün medrese Türk hayatında nesnel etkileri dışında aydınlarımızın zihninde yer bulmuş bir kavram değil. Bu gibi çalışmaların okunmasında, tartışılmasında büyük fayda var.
Korunamama örneği: Grünes Gewölbe Müzesi
#Yazarlar#Hürriyet#İlber Ortaylı
Aralık 08, 2019 07:295dk okuma
Paylaş
DRESDEN, İkinci Dünya Savaşı’nda programlı olarak bombalanan bir şehirdir. Japonya Hiroşima ve Nagazaki’de atom bombası yediği için insanlığın zihninde daha derin bir yara uyandırdı.
Haberin Devamı
Ne var ki bir zamanlar Saksonya Elektörlüğü’nün ve Polonya tacını giyen kuvvetli III. Augustus’un zamanında şehir barok kültürün en iyi eserleriyle, başta sarayın kendisi olmak üzere Dresden ve Saksonya’da pek yeri olmayan Polonya Kralı sıfatıyla inşa ettirdiği Katolik kilisesiyle, operasıyla, kraliyet koleksiyonlarıyla meşhurdu. Böyle bir müzenin İkinci Cihan Harbi sonrası iyi korunamadığı açık. Bununla beraber doğrusu halen Almanya’nın önemli abidelerindendi. Şehirdeki bombardımana rağmen önemli kesimleriyle yeniden inşa edildi denebilir.
Korunamama örneği: Grünes Gewölbe Müzesi
TÜRKİYE’YE ÖRNEK OLMALI
Avrupa’nın en eski ve büyük hazinelerine ev sahipliği yapan, hırsızların girdiği Grünes Gewölbe Müzesi iyi korunamamanın örneği sayılıyor. Çalınanlar sadece özellikleri ve envanter kayıtları kesin olanlar değil, galiba bir hayli de mücevher ve müstakil kıymetli parça cabası. Bu, Türkiye müzelerine örnek olmalı. Dünyada soyulamayacak müze ve galeri yoktur demeye kalmadı bu sefer de Doğu Berlin’deki Stasi (devlet güvenlik polisi) eski merkezine ve yeni Stasi Müzesi’ne girdiler. Çalınan madalya ve mücevherler Sovyetler’le olan ilişkilere ve Demokratik Almanya’ya ait. Müdürün ifadesinde zarar olarak verilen kıymet miktarı (7-8 bin Euro) biraz ayıp örtme gibi görünüyor. Bu müzeye de bodrum pencerelerinden sızmışlar. Alman müzelerinin bu hali herkese örnek teşkil etmeli, aynı zamanda da Batı dünyasındaki müzelerin yağmalanan Bağdat veya Kahire için “Zaten oralarda bu eserler korunamaz” yavesinin geçersizliğini göstermektedir.
Haberin Devamı
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
DOBLO COMBI’DE ŞUBAT KAMPANYASI
Fiat
by Taboola
Şunu belirtmek lazım: Baden Müzesi’nde açılan İkinci Viyana Kuşatması yıllarına ait ganimet sergisine istenen eserler için yeterli sigorta güvencesi verilmediği için mezkûr müze tarafından Topkapı Sarayı Müzesi bu sergiye katılmaktan imtina etti. Arkadaşlar isabet etmişler.
SAİD HALİM PAŞA
5 ARALIK 1921 günü son devir Osmanlı siyasi hayatının en kültürlü Batı’yı ve Doğu’yu tanıyan, beş dilde okuyup yazan mensuplarından Said Halim Paşa, Malta sürgününden sonra adeta zaruri olarak ikamet ettiği Roma’daki evinin önünde Arşavir Şıracıyan adlı bir Ermeni terörist tarafından öldürüldü. Burada Paşa’nın 1915 yılında hükümette Hariciye Nazırı olmanın ötesinde hiçbir ilgisi yoktur. Birinci Dünya Savaşı’na girişimize neden olan, Rusya limanlarının, Alman komutanı yönetiminde satın alınmış zırhlılar tarafından bombalanması vakasında o anda sadrazam olan Said Halim Paşa’nın hiçbir dahli yoktu. Sadrazamlığı 1913’te Mahmud Şevket Paşa’nın suikastla öldürülmesiyle başladı. Edirne’nin geri alınmasında ve adalar meselesinde bir nebze kazanç gösterildiyse bu onun hukuki faaliyetleri sayesindedir.
Haberin Devamı
TEVKİF EDİLDİ, YARGILANDI
Almanya ile ittifak anlaşması bugün de Yeniköy’de olan ve aynı adla anılan konağında oldu. Ne var ki Mısır hanedanının birçok Hidiv hanedanı üyesi gibi bilgili ve dünyaya hâkim bu üyesinin İttihat Terakki’nin önde gelen triumvirası (üçler erki) tarafından hep ikinci plana itildiği gerçektir. Paşa Mütareke döneminde Ermeni meselesinden dolayı tevkif edildi, yargılandı. Bu meseleye karıştığına dair kesin deliller olmamasına rağmen bütün İttihat Terakki hükümet üyeleri gibi sürülmüştür. Oysa 1917’de sadareti bırakması Talat Paşa’yla arasındaki gerilim ve çekişme yüzündendir.
İSLAMCI ANLAYIŞI
Paşa’nın kendi dönemindeki İslamcı anlayışı imparatorluğun bekası bakımından önemlidir, ancak Osmanlı İmparatorluğu parçalandıktan ve yeni Türkiye kendi Türk halkıyla baş başa kaldıktan sonra bu ideolojinin geçerliliğini kaybedeceği açıktır. Bunula birlikte Fransızca kaleme aldığı bu risalelerinde çağdaş Avrupa tarihinin ve politikasının olaylarına ve entrikalarına vâkıf olduğu ve sorunları iyi anladığı görülecektir. Hidiv hanedanın üyeleri gibi zengindi. Rüşvet irtişa, adam kayırmayla ilgisi pek görülmemiştir. İttihatçı partizanlıktan mümkün mertebe uzak kalmaya çalıştığı ve bunu önlemeye çalıştığı bilinir. Saltanat makamına karşı bilhassa Talat ve Enver Paşa’da görülen lakaydi ve saygısızlık tabii ki onda yoktu.
Haberin Devamı
Peugeot 408'in göz alıcı tasarımına karşı koymak hiç kolay olmayacak.
Peugeot
Sevgililer Günü Sürprizi
Pandora
by Taboola
Bir Osmanlı münevveri ve veziri olarak hayatını tamamladı. Sakarya Savaşı’nın kazanıldığı 1921 Eylül’ünden sonraki dönemde Malta sürgünlerinin bırakılması ve ardından Roma’da katledilmesi, Batı’daki çevrelerde Türkiye’nin Kurtuluş Savaşı’nı kazanacağının anlaşılması üzerine doğan panikle ilgilidir. Muhtemelen birtakım sorunlarda Said Halim Paşa’nın pasif ve önleyici tutumu bilinmektir. Ne var ki yeni Türkiye’nin de Said Halim Paşa’nın görüşleri ve politikasıyla pek alakası olmayacağı 1921 yılında ortaya çıkmıştı.
Korunamama örneği: Grünes Gewölbe Müzesi
- YAKIN zamanda çıkan, Fransızca orijinalinden çevrilen “Osmanlı İmparatorluğu ve Dünya Savaşı”, devrinin diğer şahsiyetleri ve devlet adamları arasında oldukça iyi derecede yetişmiş bir devlet adamı olan Said Halim Paşa’nın kaleminden Osmanlı İmparatorluğu’nun son birkaç senesini teferruatıyla anlatan mühim bir kaynak kitap. Osmanlı’nın savaşa girişinden itibaren dış siyaset, Hilafet, Düvel-i Muazzama’nın Yakındoğu’daki emelleri gibi konulara dair tüm kritik meselelerin Said Halim Paşa tarafından tafsilatıyla ele alındığı kitabın en önemli bölümlerinden biri devrin yükselen aktörlerinin başında gelen Mustafa Kemal Paşa hakkında yazılanlardır.
Haberin Devamı
KANAL PROJESİ... O SÖZLERE İTİRAZ ETMİYORUM
BUNDAN iki yıl önce İstanbul Boğazı’nın artan trafiği ve doğrudan gemilerin yaratacağı problemlerden söz etmiştim. Karşı çıkanlar oldu. İleri sürdüğüm tehlikeye cevap veren yoktu. Derken bu gemilerden biri tamamıyla personelinin lakaytlığı ve beceriksizliği yüzünden kontrolden çıktı, kıyıya çarptı ve tarihi yalıların en önemlisini yok etti.
Korunamama örneği: Grünes Gewölbe Müzesi
Boğazın trafiği artıyor. Beynelmilel gemi trafiği ise hem gövde olarak hem de tonaj itibariyle daha beter. Kılavuz kaptan ya alıyorlar ya almıyorlar, gemi personelinin dünya suyollarından geçenler içinde en iyileri olduğu şüphe götürür. Bu nedenle “çılgın proje” denen İstanbul Boğazı projesi üzerinde biraz daha tartışmak gerektiğini söyledim. Bugün de söylerim. Daha ikinci gün karşı çıkan jeolog ve mühendislerin arasında bir tek Celal Şengör’ün meseleye ilgi duyan rapor verdiğini gördüm. Yanında tanınan ve dürüstlüğünden şüphe edilmeyen İngiliz hocası da (Roger Smith) vardı.
Haberin Devamı
İtiraz edenlerin sebepleri bir açık raporla ortaya konmuş değil. Bizler nedense kamuoyuna ayrıntılı rapor vermeyi sevmiyoruz. Mesela pekinlikli raporlar istenen arkeoloji alanında da böyle, Göbeklitepe’nin raporlarını kazıyı yapanların arkeolojik yapıyı ve malzemeye, etraftaki fauna ve flora yani bitki ve hayvan örtüsü araştırmasını yapıp eklemesi gerektiği halde yapmamalarına değinen yok. Fakat çoktan Göbeklitepe için efsaneler yazıldı. Bugün etraflı yeni buluntular çıkıyor. Muamma büyüyor. Ezbere yorum ve yaftalar turizme yarayabilir. Ama Anadolu tarihine bir Çatalhöyük kazısının, bir Acemhöyük, daha geç devir Karatepe veya eski Nusaybin’deki Girnavas kazılarının getirdiği bilgileri veremez. Hacılar ve Alacahöyük gibi bir değerlendirme yapmaya müsait değildir. Bu münakaşayı devam ettirmenin gereği yok.
Gayet süfli bir tavırla karşılaştığımı söylemeliyim. Bazı çevreler benim iki yıl evvelki konuşmamı şimdi belediye reisine karşı kullanıyorlar. Ben belediye reisinin söylediklerinde itiraz edilecek çok nokta bulamıyorum. Birkaç aydır makamında oturan bir seçilmiş yöneticinin benim eski demecimle ne alakası olabilir? Zaten Kanal Projesi’nin maliyeti ve nasıl karşılanacağı da henüz açıklanmış değil.
Kovma dinle
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Celal Şengör
Aralık 15, 2019 10:325dk okuma
Paylaş
Celal Şengör’ün aslında fazilet olan iki kusuru var, birisi ülkesini vazgeçemeyecek kadar çok sevmesi, ikincisi Teknik Üniversite’ye gençliğinden beri gönlünü kaptırması. Adamı buradan kovalamayı düşünüyorsanız çok ayıp edersiniz. Söylediklerini iyi dinleyin, kıyamet koparmanın hiçbir anlamı yok.
Haberin Devamı
GEÇTİĞİMİZ hafta internette önü arkası kesilmiş bir video yayınlandı. Celal Şengör’ün Azerbaycan’daki bir sohbetinin kısa bir kesiti alınmış. Celal’in konuşmalarını daha evvelden hazırladığını sanmıyorum. Daha çok doğaçlama konuşur. Böyle konuşmalarda her zaman yanlış deyim kullanılabilir veya ifade etmek istediğini abartabilirsin. Konuşmanın kaderi biraz da dinleyenin niyetine bağlıdır. Genellikle Türk basınında telefonla verilen demeçler eksik yazılır ve kıyamet kopar. O yüzden telefonla demeç verilmiyor. Konuşmanın dinlenen kısmıyla dinlenmeyen kısmına bakalım.
Kovma dinle
DAHA ACI BİR TECRÜBE
Bütün genellemeler gibi bu konuşmadaki genellemede de açıklar ve hatalar olabilir. Mesela, Osmanlı İmparatorluğu Fatih Sultan Mehmed’den sonra Rönesans’ı yakalayamadı değil. Bence bir duraklamadan sonra daha acı bir tecrübe yaşadı, geç yakaladı. Bu gecikme bütün Tanzimat Devri’nin girişimleri gibi Cumhuriyet’te de hissedildi. En acısı da Kemalist dönemin arkasından gelen devrin tam anlamıyla vurdumduymaz, meseleleri hasır altı edici, tembellik ve adam kayırmaya ön planda yer veren bir devir olmasıdır. Bu sürece sadece CHP devri değil, 10 yıllık DP devri de fazlasıyla dahildir.
Haberin Devamı
Hayatınıza değer katacak ayrıcalıklar İş Black’te.
Türkiye İş Bankası
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
by Taboola
EĞİTİM SEVİYESİ DÜŞTÜ
Bazı girişimler için iyi niyet yetmez. Fil de zücaciye dükkânına içerideki bazı şeyleri beğenerek, gözüne bazı şeyler hoş görünerek paldır küldür girerse böyle olur. Atatürk dönemi politikalarının arkası gelmedi, eğitimin seviyesi düştü. Öğretmen yetiştirme işini baltalayan parti sırf DP değil aynı zamanda CHP’dir.
Celal Şengör’ün konuşmasında Amerikan tipi eğitimin Türk insanını yükseltemeyeceğinin açık ifadesini gördüm, doğrudur. Liberal eğitim sözü ve mali bütçe yüzünden zengin eğitim kurumları yeterli değil. Amerika el’an Avrupa kültürünü ve düşüncesini aşabilmiş bir toplum değil. Eğer içinde bir kıpırdama varsa Avrupa’yı celbettiği ölçüde oluyor. Dolayısıyla herkese Avrupa’ya da bakın demek istiyor.
Haberin Devamı
BÖYLELERİ ŞENGÖR’E KIZAR
Din ve ilim arasında muhtelif bağlantılar kuranlar dünyanın her yerinde var. Bu bağlantıyı müspet veya menfi yorumlayanlar var. “İslamiyet’e geç girdik, gelişmeyi kaçırdık” diyor. Tahkik edilecek bir konu. Tarihimizde Emir Timur ve Fatih devirleri var ama sonra bir durgunluk. 18. ve 19. asırda tekrar dirilme var. Bu dirilmede, teknik ve bilime ilgide ordunun payı yüksek çünkü ülkeyi savunma meselesi var. Ordu, Türk tarihinin itici unsuru. Sağdaki ve soldaki antimilitaristleri anlamak mümkün değil. Celal Şengör’e böyleleri de çok kızar.
JEOLOJİNİN NOBEL’İNİ ALDI
Celal Şengör, Fuat Köprülü’den sonra Rusya Bilimler Akademisi’ne seçilen ilk Türk’tür. Bu jeoloji dalındadır. Avusturya Bilim Akademisi için de aynı şey geçerlidir. Zaten jeoloji dalında Avrupa’da büyük ödül aldı (bu ödül jeoloji dalının Nobel’i demektir). Amerika Bilimler Akademisi, Avrupa Bilimler Akademisi ve Sırbistan Bilimler Akademisi üyesidir. Fransızcayı College de France’da ders verecek kadar iyi bilir. Rusça da bilir. Dünya onu tanır, hiçbir zaman da Teknik Üniversite’yi bırakıp gitmeyi düşünmez.
Haberin Devamı
E-Dönüşüm Çözümleri ile Süreçlerinizi Hızlandırın
DİA Yazılım
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
by Taboola
DİNLEMEYİ TERCİH EDİYORUM
Celal Şengör’ün aslında fazilet olan iki kusuru var, birisi ülkesini vazgeçemeyecek kadar çok sevmesi. İkincisi Teknik Üniversite’ye gençliğinden beri gönlünü kaptırması. Bu sevdası olmasa kendisini avlamaya çalışan çok yabancı üniversite var. Hem de şu sıralar âdet olduğu gibi “Ben siyaseten tehlikedeyim” diye yurtdışında iş arayanların girmeye çalıştığı üniversiteler değil. Adamı buradan kovalamayı düşünüyorsanız çok ayıp edersiniz. Söylediklerini iyi dinleyin, kıyamet koparmanın hiçbir anlamı yok. Bu memlekette benim de tasvip etmediğim birtakım görüşler var. Türkiye aleyhinde söylenen haksız laflar, üstelik bunlara katılanlar var, kıyameti koparmıyorum, dinlemeyi tercih ediyorum.
Haberin Devamı
ONUN GİBİSİNİ TANIMIYORUM
Celal Şengör mesleğinde derin tahlilleri olan bir bilgin. Gerçi bilginler her şeyi biliyor demek değil. Her genellemede bir açık olabilir. Bunun cevabı kahvehane çığlığı olmamalı. Her şeye rağmen Türk bilim tarihini, Türkiye kütüphanelerinde, yazma eserler arasında onun kadar takip eden bir Türk doğabilimcisi tanımıyorum. Fuat Sezgin gibi aynı şekilde zamanında dışarı kovalanan bir hocayla en çok o mesai halindeydi. Kâzım Çeçen Hoca’yla en çok teşrikimesai eden profesörlerden biri. Fuat Köprülü ve Halil İnalcık Hoca’ya kasideler döşenecek kadar hayran. Hangi hak ve salahiyetle istemediğimizin sesini kısmak niyetindeyiz, anlayamıyorum. Ya dinlemezsiniz ya da cevap verirsiniz.
Haberin Devamı
BÜYÜCÜ ÇIRAĞI YAKLAŞIMI
ALMAN medyası, bilhassa basın ve yayın organları bir müddettir Türkiye’ye karşı tarih üzerinden taarruzda bulunuyor. Bu tezlerin bazıları bizdeki hükümet partisinin saflarındaki tek parti CHP’si suçlamalarından farklı değil. Neyin ne kadar doğru olduğunu açıkça araştırmak gerekir. Yurtdışında kurulan ve amatörlerin etkin olduğu sözlü tarih fonu gibi kaynaklardan beslenen bilgilerden yola çıkarak bir dönemin tarihini anlamak her zaman mümkün olmuyor. Nihayet tarih malzemesini ve geçmişi günün aktif siyaseti ve yeni çatışmalar için kullanmak doğru bir yaklaşım değildir. Bu yöntem çok tehlikeli bir büyücü çırağı yaklaşımıdır.
Hele ki Nazi devrinin sadece Almanya’da değil 1945’e kadar bütün işgal edilen ülkelerde tatbik edilen Holokost operasyonlarını bütün insanlığa, bütün ülkelere ve tarihe yaymak çok çirkin bir ideolojik stratejidir. Herkesin bu kaynaktan gelen telkin ve gayriciddi tavra dikkat etmesi gerekiyor. İleride bu konuya tekrar döneceğiz.
Kovma dinle
ÖNEMLİ BİR SINAV
ŞEMSİPAŞA Camii, büyük mimarımız Mimar Sinan tarafından tamamen sahilde, rüzgâra açık bir mevkide kuruldu. Ünlü vezirlerin çift minareli camilerinin aksine bir küçük pandantiftir ve o sıcak yapının içerisinde bir medrese ve vezirin türbesi bile bulunur. Rüzgârın bu çıkıntı burunda sert olması yüzünden kuşların gerçekten de pek sevdiği bir mekân değildir. Asırlar bu mücevherin denizle bağlaşımını ve arkadaki Üsküdar’dan ayrılmış köşedeki halini değiştirememişken geçtiğimiz yıllarda caminin önünü kazık çakarak doldurmaya, çayhane vs yapmaya kalktılar. Eleştiriler üzerine durmuş gibiydiler. Söylentilere göre tekrar bir hareketlilik varmış. Bakalım, yeni İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanımız ne yapacak, bu edepsizliği tasdik mi edecek yoksa mâni mi olacak? Bunun önemli bir sınav olduğunu düşünüyorum.
.Hem Fransa tarihinin onurla tarihe kaydedilen olayı hem vatandaşlık şuurunun savaş alanına geçişi: VERDUN
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Fransa
Aralık 22, 2019 07:295dk okuma
Paylaş
18 Aralık 1916 günü Fransa’nın uzun tarihindeki hegemonyayı hedefleyen birçok savaş ve muharebenin aksine büyük bir savunma savaşı tamamlandı. Bu aynı zamanda Birinci Cihan Harbi’nin en büyük savunma savaşıdır, Almanlar ve İtilaf Devletleri karşılıklı olarak her birinin 300 binden fazla asker ve subay kaybetmesine mal olmuştur.
Haberin Devamı
HİÇ şüphesiz ki Çanakkale Muharebeleri de Birinci Dünya Savaşı’nın büyük savunma savaşlarından biridir ve 1916 başında o bittikten sonra Almanların adeta Çanakkale Zaferi’nden istifadeyle Fransa’ya en zayıf noktasından, Verdun’dan bu saldırıyı yapması tesadüf değildir.
Hem Fransa tarihinin onurla tarihe kaydedilen olayı hem vatandaşlık şuurunun savaş alanına geçişi: VERDUN
ÇANAKKALE DİRENCİ GİBİ
Verdun’da Fransız Genelkurmayı’nın bu açık saldırıyı bazı istihbarat uzmanları ve komutanların uyarılarına rağmen yeterince hazırlıklı karşılamadığı görülüyor. Savaş boyu Çanakkale Savaşları sırasında gerek topografya gerekse rüzgârın belirsiz durumu ve burun buruna siper savaşı dolayısıyla Britanya’nın yeterince önemli ölçüde kullanamadığı gaz Almanlar tarafından acımasızca kullanılmıştı. Fransa’nın ise gayriinsani ve şövalyece olmayan bu saldırısına karşı yeterince gaz maskesi temin edemediği ve savunma sistemini kuramadığı görülüyor. Aynı şekilde Verdun civarındaki kalelerin tahkimatı yeterli değildi. Bununla birlikte Fransa, evlatlarının direnişi ve subayların inadıyla büyük kayıplar pahasına bu önemli savunmayı gerçekleştirdi.
Haberin Devamı
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
DOBLO COMBI’DE ŞUBAT KAMPANYASI
Fiat
by Taboola
Verdun Cephesi’nde muharebeler 300 günden fazla sürmüştür. Yarattığı tahribatın etkisi İkinci Cihan Harbi’nin başında görülecektir. Maginot gibi müthiş bir savunma hattının yeterince kullanılamadığı, Fransa’nın bu harplerden bezdiği orada görüldü. Ülke Almanya’ya çabuk teslim oldu. Ama Birinci Cihan Harbi’nin Marne ve Verdun cepheleri hem Fransa tarihinin onurla tarihe kaydedilen olayıdır hem de vatandaşlık şuurunun savaş alanına geçişidir. Bu savaştan önceki dirençli savunma Çanakkale’ydi. Galiçya cephesinde Rusya, Avusturya’ya karşı, güneyde İtalya, Avusturya’ya karşı bu savunmaları izleyenlere örnek teşkil eder.
Hem Fransa tarihinin onurla tarihe kaydedilen olayı hem vatandaşlık şuurunun savaş alanına geçişi: VERDUN
GENERAL PETAIN TAKVİYESİ
Savaş başında Fransız ordusunun bu mühim hattı yeterince savunamaması İngiltere’nin fazla etkili olmayan yardımı ve Amerika’nın teknik yardımı savaşın gidişatını değiştirdi. Asıl önemlisi takviye kuvvetleriyle gelen General Petain’in vaziyete hâkim olması ve acımasız bir savunma sistemiyle ordunun büyük kayıplar vermesine rağmen Fransa’nın bu hatta Almanya’yı durdurmuş olmasıdır. Milli kahraman rütbesine ulaşan Verdun komutanı İkinci Dünya Savaşı’nda Almanya’yla işbirliği yüzünden suçlandı ve Verdun’da karargâhında da bulunan General de Gaulle’ün onu mahkûm etmesine rağmen idama değil sürgüne gönderildi.
Haberin Devamı
UNUTULMAZ SAVUNMA SAVAŞI
Bu safhadan sonra da Verdun savunmasını tarihçiler tabudan uzak ve acımasızca yeniden gözden geçirdiler. Petain’in ünlü stratejisini bugün de tutan Fransızlar olduğu gibi onu askeri güce ve hayatlara acımadan, önem vermeden kullanan, gaddar bir çizgi izlediğini söyleyenler de var. Şurası bir gerçek: Fransa vatandaşlık kültürü etrafında göze batan ve unutulmaz bir savunma savaşı verdi. O nedenledir ki savaşın bittiği gün halen kutlanan bir bayram. Türkiye tarihindeki bu gibi kutlamaları gözden uzak tutmakta pek bir mana yok. Bu konuda detaylı bir yazı için Bütün Dünya dergisinden Gürbüz Evren’in yazısına bakabilir.
TÜRKİYE VE LİBYA BU ANTLAŞMADAN VAZGEÇMEZ
Haberin Devamı
2025’in Şimdiye Kadarki En Gerçekçi PC Oyunu!
Raid: Shadow Legends
Eylül 2025’in en gerçekçi PC oyunu
Raid: Shadow Legends
by Taboola
TARİHTE bu ülkeye Libya ismi geç konmuştur. Aslında ülkede kıyılarla Sahra tarafı birbirinden farklıdır. Sahranın halkını genellikle Tuaregler ve Çad’dan gelenler teşkil eder. Sami ırktan değildirler. Sahra halkının siyahileri gibi değillerdir. Hami ırka ait oldukları söyleniyor. Eski Mısır’ın tarihinde adı çok geçen bu halkın Mısır medeniyetiyle teması erken olmalı. Tuaregler’in menşei ve özellikleri efsanevidir. Romalı lejyon askerlerinin kalıntısı olduğunu ileri sürenler bile oluyor.
Hem Fransa tarihinin onurla tarihe kaydedilen olayı hem vatandaşlık şuurunun savaş alanına geçişi: VERDUN
EN KORUNAN ŞEHİR
Sahil halkına göre dinamik, tabiata karşı son derece hassas, çöl hayatını seven, benimseyen ve tıpkı denizcinin hassasiyetini, denizle olan ilişkisindeki dikkatini çöle karşı şekillendiren bir topluluk. Müzikleri ve tabiatla ilişkileri çok farklı. Mazide ülke “Tripolitania” diye anılıyordu. Biz dahi bu Tripolis’e Trablusgarp diyoruz. Kıyı şeridindeki Leptis Magna en iyi korunan Roma şehirlerinden biri. Daha doğrusu esası itibariyle Fenike kolonisi. Bu şehirden ünlü Roma imparatoru ve İstanbul’un (Nea Roma) da kurucularından Septimius Severus çıkmıştır. Kartacalı bir asil babanın ve Romalı bir patrici ailesinden gelen annenin çocuğudur. Kuzey Afrika’nın geçirdiği değişiklik ve istilalardan en az etkilenendir. Nüfusu azdır ve iç çöl bu bölgenin ahalisine her zaman kimliğini vermiştir. İtalyan saldırısına karşı 1911’de örgütlü olarak hiçbir şey yapamayan merkezi hükümet Enver Bey, Mustafa Kemal Bey, Fetihi (Okyar) Bey, şehzade Osman Fuat Efendi gibi gönüllü zabitlerin yerli halkı örgütlemesiyle direndi. Bu dönemde Senusilik özgün içtihatları olan modern İslam düşüncesine yatkın bir tarikattı. İtalya’nın 1911’de başlayan hücumu ilk yıllarda birkaç kilometreyi geçmeyen bir kıyı hâkimiyetiyle sınırlı kaldı. Libya’nın son Osmanlı dönemi, ki 40 yılı içerir, bazılarının sandığının aksine hiçbir şey yapılmayan bir dönem değildir. Ziraatta bazı denemeler yapıldı, bu bölge için okullaşma söz konusu oldu. Trablusgarp ve Bingazi’de sulama sistemi geliştirildi ve kıtanın bütün nüfusu 600 bin kişiydi.
Haberin Devamı
İLGİNÇ BİR DÖNEMDİ
Harita ve salnamelerde Afrikayi-Osmaniyye diye geçiyor. Tunus’a, Cezayir’e çıkan Fransa, İngiltere’yi işgal eden başkentle otonom olarak devam eden Mısır’ın yanında son Afrika eyaletiydi. İtalya’nın Balkan Savaşı nihayetinde 1912 Uşi-Lozan Antlaşması’yla adaları geçici(!) olarak işgalinden sonra vakıflar ve dini görevlilerin tayini ve Libya ulemasıyla ilişkileri ayrı bir anlaşmayla düzenlendi. İtalya On İki Adalar’daki yumuşak idaresini Libya’da göstermedi. Bu nedenle İkinci Dünya Harbi’nden sonra Libya’nın bağımsızlığını alması çok kaçınılmazdı. Osmanlı dönemiyle ve Anadolu’dan oraya giden yeniçerilerle bağlantı galiba bizim tarihçilerimizden Orhan Koloğlu üstadın babası Sadullah Bey’in bu dönemde Libya başbakanlığına tayiniyle de kendini gösteriyor.
Haberin Devamı
3.5 MİLYONLUK ÜLKE
1949’da Libya devleti Trablusgarp, Bingazi’den müteşekkil bölgenin hükümran devleti olarak ilan edildi. 24 Aralık 1951’de Kral Muhammed İdris es-Senûsî devletin kurulduğunu ilan etmiştir. 1960 1 Eylül’ünde kralın dış ziyareti sırasında ihtilal konseyinin başkanı olan Muammer Kaddafi kraliyeti ortadan kaldırdı. İlginç bir dönemdi. Diktatoryanın değil adeta totaliter bir yönetimin hâkimiyeti söz konusuydu. Reis ve komutan herhangi bir toplantıyı TV kameralarıyla bile izlerdi. Bu dönemde Libya petrol gelirlerinden elde ettiğiyle halkı kendine bend etti. Hatta bazen iklimle bağdaşmayan modern betonarme binalarının içine halkı yerleştirdi. Eğitimde ilginç patlamalar yaşandı ama bunların toplumu büyük ölçüde değiştirmesi beklenemez. 3.5 milyonluk bir ülke vardı. Kanlı ihtilalin sonu malum.
KONTROL ALANI BİTİŞTİ
Bugün iktidar zayıf. Bir yıla yakın bir süre Halife Hafter’in meşru hükümete karşı bilhassa doğu Libya’daki hücumları, halkı sindirmesi, Libya hükümetine karşı Türkiye’nin mazideki Batılılarla birlikte olan politikasından vazgeçmesi son müdahaleyi icap ettirdi. Resmi hükümetle Türkiye arasındaki antlaşma hem askeri hem de iktisadi alanı kapsıyor ama daha önemlisi iki devletin Akdeniz üzerindeki kontrol alanı birbirine bitişiyor. Açıkçası Doğu Akdeniz’de Yunanistan’ı, İsrail’i ve Güney Kıbrıs’ı rahatsız eden durum bu. Fakat öte yandan güvenlik ve bilhassa enerji sorunlarını halletmek zorunda olan Türkiye ve Libya’nın bu antlaşmadan vazgeçeceğini beklemek kolay değil.
Türk Dil Bayramı’nın komşu adresi: Makedonya
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Makedonya
Aralık 29, 2019 07:294dk okuma
Paylaş
Geçen hafta Üsküp’te Makedonya Türk Demokratik Partisi’nin davetiyle Türk Dil Bayramı’na katıldım. Zira 4 Aralık 1944 Türkler için dil bayramı olarak kabul edilmiştir. Bu şüphesiz ki Tito’nun Yugoslavya’sında Makedonya’daki Türk azınlığa verilen eğitim ve kültürel faaliyetleri Türk dilinde yapmak hakkıdır ve sanıyorum Makedonya Türkleri arasında Tito’ya halen duyulan sempatide bunun payı vardır.
Haberin Devamı
MAKEDONYA’nın nüfusu toplam 2 milyon 22 bin, son nüfus sayımına göre biraz azalma var. Bu azalma önemli sayıda vatandaşın Batı Avrupa’ya işgücü olarak gitmesinden kaynaklanıyor. Cumhuriyetin yüzde 65 nüfusu Makedonca konuşuyor. Bu Doğu Slav grubundan Bulgarcaya benzeyen bir dildir. Yüzde 25 nüfusu ise Arnavuttur ve iki grubun dili cumhuriyetin resmi dili olarak anayasada yer almıştır. Makedonların bir kısmı “Arnavutça yer aldığı takdirde, yüzde 4 nüfusu meydana getiren Türklerin dili niçin resmi dil olmasın?” dediler. Bunların arasında eski Cumhurbaşkanı Georgi İvanov da vardı. Belki de Makedoncanın tek resmi dil olarak kalması için ileri sürülen bir görüştü.
Türk Dil Bayramı’nın komşu adresi: Makedonya
Haberin Devamı
Doğayla dost, şehirle uyumlu
Jeep Türkiye
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
by Taboola
DİNİ GRUPLAŞMA YOK
Cumhuriyetin içinde şurası bir gerçek Müslümanlar veya Hıristiyanlar arası dini bir gruplaşma söz konusu değil. Türkler daha çok Makedonlarla uyuşabilen bir grup, Makedonlar, Sırplarla o kadar iyi değiller; bu anlaşılır. Bosnalılarla iyiler. Bizim Ulah dediğimiz çağdaş Romanya’ya yakın Arumen grubu yüzde 1’in altında ama iktisadi ve kültürel bakımdan hissediliyorlar.
Türkler, 1944’ten beri tiyatroda, yayında, gazetecilikte, orta tahsilde ağırlıklarını hissettirdiler. Doğrusu dil sorunu olan bir grup değil ve ana ülkeyle Yugoslavya devrinden beri dil ve kültürel iletişim açısından yakınlar. Yani hemşerileri olan Necati Cumalı’nın oyunlarını olduğu gibi, hiçbir dramaturjik ve metinde tek bir değişiklik yapmadan oynadıklarını gözümle gördüm. O zaman Türk ve Arnavut Halklar Tiyatrosu vardı. Bugün de aynı ismi taşıyor mu bilmiyorum ama Türk dilinde tiyatro hayatı devam ediyor.
Türk Dil Bayramı’nın komşu adresi: Makedonya
Dil üzerinde konuşurken Türk dilinin tarihi geçmişine, yayıldığı coğrafyaya, üç ana lehçe etrafındaki gruplaşmalara, harf devrimi gibi konulara değindim. Burada bir sorun yoktur ve doğrusu bilhassa gençler çok iyi takip ediyorlar. Batı Avrupa’daki sorunu görmedim. Türkçe konuşulan konferansı çok kolaylıkla takip ediyorlar. Metinleri de öyle okuyorlar.
Haberin Devamı
ÖNCE HUZUR LAZIM
Makedonya’nın ismini Yunanlar nihayet değiştirttiler. Eski gülünç başlığın (Makedonya Eski Yugoslav Cumhuriyeti) yerine biraz daha realist olanı ‘Kuzey Makedonya’ gelmiş. Doğuyla yani bizim ülkemizle olan karayolu ilişkisi için Bulgaristan daha yakın olduğu halde sınırlarda gösterilen güçlükler ve vize probleminden dolayı Yunanistan üzerinden gidilip geliniyor. Cumhuriyetin iktisadi sorunları ağırlıkta. Bunların çözümü için her şeyden evvel huzur lazım. Tarım hiç şüphesiz ki bütün şehirleşmiş toplumlar gibi üretimde ikinci yeri tutuyor ama galiba yapısal olarak daha sağlam. Türk nüfusun tek başına sahip oldukları sadece bir belediye var. Bu belediyenin içinde de bütün diğer etnik gruplar için olduğu gibi bayrak çekme serbestisi var. Ülkenin ortasından geçen Vardar Nehri bizim tarihimizde ve folklorumuzda yer etti. Geçtiğiniz zaman bazılarını ismi değişse de Yunanistan’da kalan Kılkış veya Köprülü (Velez), Resne, Bitola (eski adı Manastır) gibi yerler göze çarpıyor.
Her ne kadar son zamanlarda enflasyon oranları düşük gidiyorsa da üretimin arttırılması çabaları ve bunun için gerekli nitelikli nüfus çoktan yurtdışına çıkmış vaziyette. Bütün Balkan dünyasının genel problemi maalesef biz de dahil dışarıya göç...
Haberin Devamı
Güncelleme, Yedekleme Maliyetlerinden Kurtulun
DİA Yazılım
E-Dönüşüm Çözümleri ile Süreçlerinizi Hızlandırın
DİA Yazılım
by Taboola
ATATÜRK’E VE ANADOLU HAREKETİ’NE SAYGI VE SEMPATİSİNE RAĞMEN SÖZLERİ YANLIŞ ANLAŞILDI
Sultan V. Murad’ın torunu Mahrana Kenize Murad’ın hilafet hakkında söyledikleri biraz abartılı şekilde ön plana çıkarılmış.
SULTAN V. Murad’ın torunu ve Kotwara Racası’nın kızı yani Mahrana Kenize Murad, Sabah’ın ‘Günaydın’ ekine bir demeç vermiş. Röportajı Sayın Tuba Kalçık yapmış. Röportajın Fransızca verildiği anlaşılıyor. Tercüme hatası olduğu veya röportajı yapanın Fransızca bilmediğini hiç sanmıyorum; öyle de görünmüyor. Bence doğrudan doğruya gazetenin sözleri abartma eğilimi var. Kenize Murad bu nedenle bana röportajda tam olarak ne söylemek istediğini açıklayan bildiri yolladı. Gündemdeki tartışma devam ettiği takdirde bunu yayınlamayı düşünüyorum. Hilafet hakkında söyledikleri biraz abartılı şekilde ön plana çıkarılmış. Kenize’nin Atatürk’e ve Anadolu Hareketi’ne duyduğu saygı ve sempatiye rağmen söylediği bazı sözler kamuoyu tarafından pek anlaşılmamış.
Haberin Devamı
ÇOCUKLAR ARASINDA ÇEKİŞME VAR
Sultan Vahdeddin’in İngiltere’ye iltica etmesine değinmiş. Bu konuda zaten hanedan son padişaha karşı, doğrudan kendi kolu hariç, suçlayıcı davranmıştır. Son padişahın yakınları da “Mademki saltanat lağvedilmiş, içeride dahili bir çatışma çıkarmanın manası yok” diyerek gittiler. Nihayet bu hanedan koskoca bir aile, bunun içinde büyükbabalar bir olmakla birlikte farklı kollardan gelenler var. En sonunda mesela Sultan Abdülaziz ve Sultan Abdülmecid kolu var. Dede aynı II. Mahmud, o çok tarihi bir şahsiyet. Sultan Abdülaziz ve Abdülmecid’in torunu olmak oradan gelmek, farklı görüşleri içeriyor. Sultan Abdülhamid’in çocuklarıyla Sultan Murad’ın çocukları arasında örtülü veya örtüsüz bir çekişme vardır. Binaenaleyh zihnimizde standart bir hanedan yaratarak günlük politik hedeflere yönelik düşünmek doğru değil.
Haberin Devamı
Türk Dil Bayramı’nın komşu adresi: Makedonya
YENİ YIL MESAJI
BU hafta itibarıyla Milliyet ve Hürriyet’te hafta sonu yazarlığım 19 yılını tamamladı ve 20. yılına girdi, ümit ederim bir müddet daha okuyucularımla beraber olabilirim. Bu vesileyle hepinizin yeni yılını kutlar, daha güvenli, huzurlu yıl geçirmemizi temenni ederim.
KİMDİR
Kenize Murad, Sultan V. Murad’ın torunu Selma Rauf Hanımsultan’la Damat Raca Seyyid Sacid Hüseyin Ali’nin kızları. Kökleri Osmanlı İmparatorluğu’ndan Hindistan’a kadar uzanıyor. Resmî adı Rajkumari Kenize Hussein de Kotwara iken; padişah dedesinin adını yaşatmak maksadıyla Kenize Murad adını kullanmaya başladı. Annesinin hayatını, De la part de la princesse morte (Ölmüş Bir Prenses Tarafından) adıyla 1987 senesinde Fransızca, roman tarzında kaleme aldı.
. .
Bugün 537 ziyaretçi (838 klik) kişi burdaydı!
.
XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
İmparatorluğu modern çağa taşıyan beyinler
#Yazarlar#Hürriyet#İlber Ortaylı
Ocak 05, 2020 07:305dk okuma
Paylaş
Tanzimat döneminin iki büyük devlet adamı ve diplomatı vardır. Defalarca sadrazamlık, hariciye nazırlığı yapmışlardır. Büyükelçilikleri ve diplomatik yetenekleri konuşulan, unutulmaz cinstendir. Maalesef siyasi tarihimizde Mustafa Reşid Paşa ve Mehmed Emin Âli Paşa evvelce çok yüzeysel çizgilerle tasvir edilirdi. Bir dönem geldi tarihin yeniden yorumu diye ikisi de sefaret paşaları(!) olarak adlandırıldılar.
Haberin Devamı
DÜNYANIN hızlı dönüşüm sürecinde eski bir imparatorluğun yeni şartlara intibakının sağlandığı bu dönem için çok kolaycı bir yaklaşımdır. Şurası bir gerçektir: 19. yüzyıl dünyası Osmanlı İmparatorluğu’na tahammül edemiyordu. Çar I. Nikola, Kırım Savaşı’ndan evvel Hasta Adam’ı paylaşmayı Britanya sefirine teklif etti. Bu erken boşboğazlık Kırım Savaşı’nı getirdi. Savaşın sonunda Paris Anlaşması’nda ortaya çıkan, Rusya tarihinin dâhi diplomatı Gorçakov ihtiyatlı diplomasiyi bu ülkenin tarihine soktu. Tuhaftır, Osmanlı’nın ölümünden bahseden devletlerin hepsi ondan birkaç sene evvel öldüler. Almanya ve Avusturya-Macaristan 1918’de, Rusya 1917’de tükendi ve yeni bir kuvvete çevrildi. Almanya çevrilme gayretiyle yeni krizlere sebep oldu. Avusturya-Macaristan ise Orta Avrupa’nın küçük devletlerine taksim edildi. Bu, bir kültürel imparatorluktu, bir endüstri devletiydi. O kuvvet de üçe, dörde ayrıldı.
Haberin Devamı
Doğayla dost, şehirle uyumlu
Jeep Türkiye
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
by Taboola
BATI BENİMSEYEMİYORDU
İmparatorluğu modern çağa taşıyan beyinler
Tanzimat döneminin Osmanlı İmparatorluğu, Batı’nın hiç benimsemediği bir medeniyetti. Buna rağmen idareyi ıslah edebildi ki bu süreç uzun sürmüştür, ordusunu daha çabuk modernleştirebildi ve Türkiye ayakta kaldı. Üstelik askeri reformlarıyla 21. yüzyıla geçerek bir medeni değişimi de sağlayabildi. Mustafa Reşid Paşa bir memur çocuğudur. Babası hatırı sayılır bir evkaf görevlisiydi. Mahalle Mektebi ve kendi kendini yetiştirme, daha doğrusu kalemdeki bürokratların yanında çırak olarak yetişme dönemine girdi. Şu var ki akrabaları mevki sahibiydi. Dolayısıyla yarışa daha önden girdi. Onun çağdaşı ve rakibi Mehmed Emin Âli Paşa ise düpedüz fakir sınıftan geliyordu.
İmparatorluğu modern çağa taşıyan beyinler
Mısır Çarşısı kapıcısının oğluydu. Mahalle mektebinden sonra küçük yaşta tamamen bürokrasinin kalıpları içinde kalem çırağı dediğimiz zorlu yetişmeyle ve olağanüstü kabiliyetiyle Osmanlı Devleti’nin beynelmilel şöhretli bir diplomatı oldu.
Haberin Devamı
RAPORA ‘AHMAK’ NOTU
Mustafa Reşid Paşa 1800 tarihinde 13 Mart’ta doğdu. 1858’de 7 Ocak’ta vefat etti. 1834’te fevkalade orta elçi rütbesiyle Paris’te başladığı elçilik görevi sırasında Viyana’da Prens Metternich ile görüştü. Metternich, Osmanlı Tanzimatı’nı tutuyordu. Türkiye’nin parçalanması Avusturya için de kötü bir örnek olurdu. Rus diplomatların aksine kozmopolit yapının ne olduğunu anlayan bir dâhiydi.
Gerek İngiltere, gerek Avusturya, Osmanlı Devleti’nin askeri reformlarını gerekli görüyorlardı ama bu reformlara müdahaleye ve içişlerine karıştırmaya ilk anda taraftar değillerdi, hatta reformların durgunluğundan şikâyet eden Avusturya elçisi Edouard Klezl’in raporunun kenarına Metternich, “Trottel” (ahmak) diye not düşmüştü. Bununla birlikte Mustafa Reşid Paşa 1830’da Mısır olayları sırasında Mehmed Âli Paşa’yla başlayan görüşmelerde heyetin ikinci kâtibi olarak diplomasiye girdi, Amedî vekili denen dış yazışmaları yöneten ofisin etkin görevlisi oldu. Ömrünün ilerleyen safhalarında birkaç kere Londra sefareti, Paris büyükelçiliği ve altı defa sadrazamlık yaptı. İngiliz hükümetini ve bilhassa Stratford Canning’i kazandı. Bu süreci Dr. Turgut Subaşı’nın makalesinde görmek mümkündür. Uzun süre Osmanlı başkentinde kalan Stratford Canning’in aşırı müdahaleci tavırlarını ise kendinden sonra gelen Mehmed Emin Âli Paşa törpüledi, yani Stratford Canning’in geri çağrılmasını sağladı. Hiç şüphesiz ki Rusya heyulası Tanzimat adamları için çok önemli bir sorundu, bunu Kırım Savaşı ve Paris Barışı’yla çözdüler.
Haberin Devamı
Sürüşte yeni bir çağ
Jeep Türkiye
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
by Taboola
III. NAPOLYON’UN NEFRETİ
Mustafa Reşid Paşa Fransa’yı bu ağır savaşa teşvik ettiği için III. Napolyon kendisini aldatılmış hisseder ve paşadan nefret ederdi. Demek ki o kadar pek de sefaret paşası değilmiş. Mehmed Emin Âli Paşa ise Islahat Fermanı’nı getiren biri olarak Mustafa Reşid Paşa tarafından çok tenkit edilirdi. Ne var ki Kırım Savaşı’nda Batılıların gösterdiği destek, bu destek için ödedikleri bedel (Kırım Savaşı olağanüstü sayıda asker kaybı demekti) bir yumuşama olarak Osmanlı İmparatorluğu’nda arazi rejiminin ve daha evvelden de serbestliği ayarlanan ticaretin daha da
yayılmasını sağladı. Bu kaçınılmaz bir gelişmeydi.
ONLARIN DÜNYASI DEĞİLDİ
Haberin Devamı
Bir devri yargılarken yöneticilerin neleri yapıp neleri yapamayacaklarını ve mevcut imkânları ne kadar iyi kullanabildiklerini gözlemek lazımdır. Mehmed Emin Âli Paşa herkesin hayranlığını kazanmıştı. Şüphesiz ki Metternich ve Talleyrand kadar yetenekliydi ama imparatorluğu ve bulunduğu dünya onların dünyası değildi. O nedenle bulduğunun daha da fazlasını yapmıştır.
HER ŞEYİ 60 YILDA YAPTILAR
Mustafa Reşid Paşa devlet bürokrasisini, bürokratik dili, eğitim reformlarını, asıl önemlisi askeri reformları tamamlayan bir sadrazamdır. Her ikisi de 60 yıl bile sürmeyen ömürlerinde bu süreci tamamlamışlardı. Türkiye devletinin daha büyük dâhileri gördüğü açıktır, ama hiçbir zaman bu kadar seçkin insanın yani Ahmed Cevdet Paşa’dan Midhat Paşa’ya, Keçecizade Fuad Paşa’dan Ahmed Vefik Paşa’ya, Mehmed Emin Âli Paşa’dan Mustafa Reşid Paşa’ya kadar güçlü ve dirayetli beynin bir araya gelip iş yaptıkları ve bir imparatorluğu değiştirip modern çağa sürükleyebildikleri görülmemiştir.
Haberin Devamı
FAYTONLARIN ADADAN ÇIKARILMASI ŞART
İmparatorluğu modern çağa taşıyan beyinler
BENİM çocukluğumda fayton, İstanbul’un birtakım semtlerinde bile kullanılırdı. Yeşilköy, Bakırköy, Kadıköy tarafı... Ankara’dayken faytona binmek bir zevkti. Ulus’la yakın semtlerde istasyon arasında bile işlediğini herkes bilir. Şehirler büyüdükçe trafiğin düzensizliği ve motorlu taşıt sürücülerinin ve faytoncuların gaddarlığı arttıkça atlar ortadan kalktı. Sadece yük hayvanı olarak kullanılır oldu. Doğrusu zulüm görüyorlardı. Birisinden bahsediyorlar. Şoförüne talimat vermiş: “Araba vapurunda önde fayton olursa bir sonrakini bekle” diye. Hayvanın kokusuna dayanamazmış. Doğrusu gübresi işe yarayan bu hayvanın, gübresini bile etrafı pislemekten çekip kullanmayı beceren de yok. Zamanla Adalar’a mahsus bir araç oldu. Aslında, makul bir istek, benzin kokusuna tahammül edilemiyordu. Burgazada’da faytonu işletenler galiba 1960’larda oradan çekilmek zorunda kaldılar. Yeni gelenlerin atlardan anladıkları, at sevdikleri hiç düşünülemezdi.
BİEDEB TEHDİT
Marmaris ve Adalar noteri Sayın Berran Altuntecim’in hatıratı gördüklerimizi ve duyduklarımızı perçinliyor, belgeliyor. Asya’nın atçı göçebeleri hayvanları döverek öldürmezler, bu düşünülemez. Bize yük oluyor diye uçurumdan da atmazlar. Bu işi sadece para için yapanlar, at bakımından anlamıyor, hayvan sevmiyor ve arkadaş olarak görmüyor. Bütün adalarda tavlaya (ahır) benzer bir yer gördünüz mü? Zavallı atların bu iklimde nasıl beslendiğini, nasıl sözde dinlendirildiğini herkes bilir. Hakikaten ortada hiç tay olmaması dikkatimi çekmemişti. Meğer uçurumdan atılıp öldürülüyor veya köpeklere bırakılıyorlarmış. Bir de bu işle geçinenlerin başının “Fazla üstümüze varmayın, atları ortaya salıveririz” deyip, biedeb tehdidi de işin cabası oldu.
Bu işi unutalım. Bu toplumda Viyana’nın fiakerleri (fayton taksi), Capri Adası’nın faytoncuları, Paris’in, Londra’nın nedretten de olsa atlı arabaları tutulamıyor. Bu işi gerçekleştirecek dürüst ve efendi müteşebbis hayvana şefkat duyan bakıcı ve sürücü bulmak zor. İnsanlarımızın da hayvanların çektiği eziyete pek aldırış etmedikleri anlaşılıyor. Adalar’dan bu atların çıkarılması, yeni güçlü elektrikli arabaların getirilmesi şart. Sakın ola ki atlara gösterdikleri muameleden sonra aynı takımın ellerine elektrikli taşıma araçları vermeye kalkmayın. O da ayrı bir bilgi ve nitelik ister.
.Dolmuş değil üniversite
#Yazar#İLBER ORTAYLI#İstanbul Üniversitesi
Ocak 12, 2020 08:164dk okuma
Paylaş
İstanbul Üniversitesi’nin çılgın bir öğrenci ve fakülte sayısı var. 15 fakülteye ulaşmış. Öğrenci sayısı 100 bine yakın... Bırakınız sağlık ve beslenme hizmetlerini tuvalet hizmetlerinin bile nasıl görüldüğünü anlamak zor. Talebelerin gerçekten kütüphane kullanma alışkanlığı ve düzenli spor yapma merakı olsa çıkacak izdihamı tasavvur edemeyiz. Burası tarihi en eski kurumumuz. Kontenjanları düşürmenin zamanı geldi de geçti bile.
Haberin Devamı
Dolmuş değil üniversiteSon kriz beslenme konusunda çıktı. Hakikaten bazı öğrencilerin üniversitede ucuza veya belki de krediyle verilen bir öğün yemeği bile gözden çıkarma lüksü yok. Artık eskiden olduğu gibi buralarda sözde tahsil diye sürüneceğinize bir işe girin dahi diyemiyoruz. Öyle bir imkân da azaldı. Bu yazı kimseyi suçlamak için kaleme alınmıyor. 88 bin kişilik bir öğrenciyi yönetecek pehlivanlar grubu nerede bulunur ki? Bu rakamı izleyen üniversitelerde maalesef yine Ankara Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, İzmir Ege Üniversitesi (65 bin), Hacettepe Üniversitesi’nin (32 bin) öğrenci sayısı çoktur. Ama asıl feci olanı İstanbul Teknik Üniversitesi gibi seçkin hoca, öğrencilerin istendiği ve gelişmekte olan Türkiye sanayiinin ihtiyacını karşılayacak kurumun 47 bin öğrenciyle doldurulmasıdır, planlama ucuzluğunu anlamak mümkün değil. Bu gibi kurumların birbirlerine göre bütçelerinde de denklik yok. Çok olandan az olana verilir gibi bir zihniyete de saplanmayalım. Bütün yapılacak iş, artık yüksek tahsilin Türkiye gençliğinin karnını doyurmayacağının anlaşıldığı şu dönemde, daha ciddi ekonomik verilere dayanan planlama yapılması.
Haberin Devamı
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
DOBLO COMBI’DE ŞUBAT KAMPANYASI
Fiat
by Taboola
Büyük üniversite demek talebe sayısı çok olan demek değildir. Kütüphane sayısı ve kitap adedi, laboratuvar kapasitesi, öğretim üyesi sayısı, spor tesislerindeki imkânlar sayıca ve hacimce yüksek olan, yurtların yeterli sayıda olup kolayca hizmet verdiği üniversite demektir. Böyle bir anlayış Türkiye’de çok az üniversitede var. Allah nazardan saklasın, galiba bu şemaya en yakın olan devlet üniversitesi ODTÜ ve özellik de Bilkent’tir. İnşallah şimdi onların da üstüne yüklenmeye kalkamazlar; çünkü ODTÜ dahi aslında kuruluşundaki ideal sayının üstüne çıkmış durumda. Lütfen kontenjanları arttırma esnaflığından vazgeçin. YÖK “dolmuş kalkıyor” gibi kontenjan düzenleyemez.
Dolmuş değil üniversite
Haberin Devamı
SESSİZ KALMAK MÜMKÜN DEĞİL
İRAN misillemeyi, ilk elde Irak’taki Amerikan üslerine yöneltti. Ardından gelen trajedi malum. Hazin bir tecelli.
ABD Başkanı Donald Trump’ın misilleme için tespit ettiği 52 noktanın içinde gerçekten ciddi kültürel miras noktaları var. İnsanın sessiz ve ilgisiz kalması mümkün değil, maalesef bu konuda blöf yapılıyor diyemeyeceğiz. Irak’ta Samara’nın tahribi, Bağdat Müzesi’nin başına gelenler ve daha nice eserlerin üstelik de arkeoloji ve müzecilikte öncülük iddiasındaki bir ülkenin silahlı kuvvetleri tarafından yapılması çok dramatik. Burada ilk anda bilgisizlik ve koordinasyon bozukluğuna hükmedilebilir ama bir grup tarafından gerçekleştirilen tertibin kokusu çok çabuk çıktı. Bazı noktaları onların dediği gibi yağmacı halkın değil daha örgütlü kişilerin yaptığı anlaşıldı. Mescid-i Cuma’nın (İsfahan-Selçuklu devri) Tebriz’deki bazı eserlerin başına gelebilecekler medeni dünyanın kâbusu. Nasıl bir liste olduğu bilinmiyor. “Herkes Persepolis var mı?” diye soruyor? “Tahran’daki İran Bastan Müzesi var mı?” diye soruyor. “Yezd’den ne haber?” deniyor. Dünya artık eskisi gibi değil. Amerikan entelektüellerinin tarihçi ve sanatçılarının imzaladıkları karşı bildiri de tehlikeyi yansıtıyor. Bazı konularda herkesin ama en başta komşuyla da iç içe geçen tarihin sahibi olarak bizim çok uyanık olmamız gerekiyor. Bazen çılgını engellemenin yolu soğukkanlılık, uzlaşma ve görüşme çabalarını desteklemek olmalı.
Haberin Devamı
Eylül 2025’in en gerçekçi PC oyunu
Raid: Shadow Legends
Güncelleme, Yedekleme Maliyetlerinden Kurtulun
DİA Yazılım
by Taboola
Dolmuş değil üniversite
YERLESME KANALDAN ÖNCE OLACAK
ANADOLU’dan telefon ediyorlar. “Kanal İstanbul’la ilgili buraya gelip konuşur musun hocam?” diye soruyorlar. Tabii ki “Hayır” diyorum. Anadolu, kanalla yatırım ve spekülasyon için ilgileniyor. Teknik bakımdan bunun üzerinde söz söyleyecek ben değilim. Hoş söyleyenlerin de birbirini tutan laflar ettiklerini görmedim. Celal Şengör’ün dışında orayı tanıyan adam yok diyorlar, doğru görünüyor. Hazırlanan raporlar henüz yayınlanmıyormuş. Niye?
İstanbul Boğazı’ndan geçen devletler bilhassa Karadeniz’e ait olanlar ve Karadeniz’e gelen yabancı bandıralılar Avrupa limanlarının pek istemediği garip sefineler. Personeli üçüncü sınıf. Disiplinsizlikleri malum ve yaptıkları kazalar da ortada. Ne var ki Montrö’nün hükümlerine göre buradan serbest geçiş hakkı olanlar kanalda istenen bedeli ödemezler. Ciddi deniz hukukçularımızın (ki bir elin parmakların geçmezler) raporlarının alınması, düşünülmesi ve tartışmaya açılması lazım. En mühim sorun Kanal İstanbul’un müşterisi ABD Bahriyesi olacak. Çünkü onlar Karadeniz devleti değil ve harp gemileri çok fazla büyük. Kanaldan geçip Romanya’daki garip üslerine demirledikleri vakit Rusya ne diyecek? Rus diplomasisi daha işin başında ortaya çıkıp yıpranmaz, aş pişmişken ortaya çıkıp su katar. Bu Paris Konferansı’ndan (1856) beri Rusya’nın çok akıllı bir yöntemidir.
Haberin Devamı
‘ORAYA NASIL GİDERİZ’
Bütün bunlar bir yana kanalın etrafında yerleşmenin, inşaat için gerekli geliri sağlayacağı söyleniyor ama buna rağmen bu nasıl bir yerleşme olacak belli değil. Anadolu’daki insanların kanalla ilgileri coğrafya meraklarından değil, buradan nasıl kaçar da oralara yerleşiriz ve arazi spekülasyonu yaparız diye ilgileniyorlar. Anadolu halkı ziraatın külfetinden bezdi. Karadeniz vilayetlerinde Araplara satılan arazilerin geliri pek açık ki böyle yerlere yöneliyor.
Sonuç ortada, Trakya ortadan kalkacak. Sadece zirai yapısı değil, halkı da. Türkiye kocaman bir ülke. Trakya oranın halkıyla hoştur, Ege Egelilerle hoştur, Antalya Antalyalılarla, Çukurova Çukurovalılarla, nasıl ki Karadeniz kendi halkıyla olduğu gibi...
Haberin Devamı
Oradan oraya büyük nüfus kitlelerini salmak, bir karmaşa yaratmak, bir ülke için hoş bir görünüm ve nüfus yapısı ortaya çıkarmaz. Bunların üzerinde durmak lazım. İstanbul üzerinde nasıl bir plan yapıldığını bilmek de herkesin hakkı çünkü bu ülke herkesin.
.Çırağan yangını
#YAZAR#İlber Ortaylı#Çırağan Sarayı
Ocak 19, 2020 07:294dk okuma
Paylaş
O gün Osmanlı parlamenter geleneğinin önemli 35 yılı bütün delilleri ve evrakıyla ortadan kalkmıştır. Aynı zamanda hâlâ sağlam bir galeriye kavuşamamış olan saray resim koleksiyonlarının en kıymetli parçalarının harap olduğu bir ilk faciadır.
Haberin Devamı
Çırağan imar nizamı açısından Boğaziçi mıntıkasından sayılmıyor. Çünkü Ortaköy’deki köprünün güney tarafında kalıyor. Çırağan geçmiş asırlarda Boğaziçi mimarisinin yaşam kültürünün, medeniyetinin beşiğiydi. Sadrazam Damat İbrahim Paşa devrinden beri (9 Mayıs 1718-1 Ekim 1730) mehtap sefalarının en canlı mahalli olduğu ifade ediliyor. Halkın gözüne batan eğlence ve ziyafet çok para götürmese de israf ve hırsızlık olarak değerlendirilir. Kağıthane, Göksu ve bilhassa Çırağan sefaları paşanın da, bu barok Osmanlı medeniyet devrinin de sonunu getirdi.
TOPKAPI’DAN BUNALDILAR
II. Mahmud, Topkapı Sarayı’ndan haklı olarak bunalmıştı. Gün gün değişik köşk ve yalılarda kalırdı. Çırağan Sarayı’nı da Nevşehirli Paşa’nın eski yalısını yıktırarak onun yerine yaptırdı; kısmen kâgir, kısmen ahşaptı. Sultan Abdülmecid de Topkapı Sarayı’ndan bunalan biriydi. Dolmabahçe ikamet dönemi 1853’te başlayana dek İstanbul’un her yerinde, Haliç üstünde Sultan Selim Camii meşrutasında, Topkapı’nın dördüncü avlusunda, Mecidiye Kasrı’nda, Ihlamur’da günlerini geçirmiştir. Çırağan onun istediği tipte bir Avrupai saray olmalıydı. Lakin mevcut binayı yıktırıp yeniden yapana kadar ömrü yetmedi.
Çırağan yangını
2.5 MİLYON ALTIN HARCANDI
Sultan Abdülaziz Han 1867’de Çırağan Sarayı’nın inşaatını tamamladı. Sarayın mimarisinde klasik Avrupa barok veya rokokosu değil biraz oryantal unsurlar göze çarpmaktadır. Balyanlar yine ön planda gelen müteahhitti. 1871’de saray bitirilirken 2.5 milyon altın harcandığı belirtiliyor. Osmanlı maliyesinin iflasının bununla beraber saraylara değil doğrudan Kırım Savaşı’na bağlı olduğunu belirtelim. Modern savaşlar için ordunun eğitimini, donanmanın modernleştirilmesini Türk imparatorluğunun bütçesi ve gelir kaynaklarıyla karşılamak mümkün değildi. Bu sarayların hiçbirisi büyüklüğüyle çağdaşlarıyla yarışacak durumda değildir. Tanzimat döneminin sarayı haklı olarak Topkapı’nın darlığından ve gelenekselliğinden kurtulma çabasındadır. Bugün dahi gezerken görürsünüz, Topkapı Sarayı’nın en büyük salonunda (Hünkâr Sofası) 50 kişiye ziyafet verilemez. Bunun 19. yüzyıl diplomasisi, yabancı ziyaretlerle alakası olmayan bir yapı olduğu açıktır.
V. MURAD İKAMET ETTİ
Hazin bir tarih başladı. Çırağan Sarayı’nın müştemilatından olan Beşiktaş Lisesi’nde, ki burası harem binasıydı, V. Murad tahttan indirildiği 31 Ağustos 1876’dan 29 Ağustos 1904’teki ölümüne kadar ikâmet etti. Öyle ifade edildiği gibi akıl hastası değildi. Alkol alışkanlığından, burada mecburen vazgeçtiği için sağlığı da yerine gelmiştir. Fakat tahttan indirilen birinin bir daha çıkması mümkün olmadı.
II. Abdülhamid biraderine karşı haşin davrandı, gelirlerine, maddi varlıklarına el koymaya kadar işi götürdü. Bu bir açgözlü yağması değil, Ali Suavi vakasından çekinen padişahın sert denetiminin gereğiydi. Prenseslerin, padişahın kızlarının evliliğine kadar karıştı, bu hakkıydı fakat onlara layık koca değil, daha sade adamları tercih etti. Bu da başka bir skandala yol açtı.
II. Meşrutiyet’in ilanından sonra 1910’da Çırağan, Osmanlı Meclis-i Mebusanı’nın toplantı ve çalışma mekânı oldu. Galiba bu nedenle oturum zabıtlarının bile yok olmasına sebep olan bir yangınla ve içinde padişahın Ayvazovski ve Rembrandt’larının da bulunduğu koleksiyonu da birlikte yandı.
TOPLANTI VE ÇALIŞMA MEKÂNI
Parlamento bugünkü Fındıklı Sarayı’na taşındı. Harap saray işgal günlerinde Fransız işgal kuvvetlerinin otomobil, lastik ve hurda deposuna dönüştü. Kurtuluştan sonra da mahalle takımlarının ardından Beşiktaş Futbol Kulübü’nün şeref stadyumu haline dönüştü. Bu önemli tarihi eserin 1990 yılında otel olarak düzenlenmeye başlaması bazılarını çok rahatsız etmiyor. Ne var ki otelin restorasyonu sırasında Çırağan Sarayı’nın teslim edildiği ve bilhassa iç dekorasyonuyla feci iş çıkaran Lübnanlı mimarın eserine, devrin nüktedanları “Arap’ın intikamı” adını verdiler. Bu ad “Othello”nun çadır tiyatrolarında kullanılan başlığıydı.
Çırağan Sarayı hiç şüphesiz İstanbul’un toplantı ve beynelmilel kongreler trafiğinde önemli bir rol ifade ediyor. Yanı başında inşa edilen Kempinski Oteli ise meşum ismi hariç kusursuzdur. Kempinski, Berlin’deki otelin hakiki Yahudi sahibidir. Alman ortağının Nazizm devrinde attığı kazıkla onun üstüne geçmiştir.
20 Ocak 1910 tarihi bir sarayın yanışının ötesindedir. O gün Osmanlı parlamenter geleneğinin önemli 35 yılı bütün delilleri ve evrakıyla ortadan kalkmıştır. Aynı zamanda hâlâ sağlam bir galeriye kavuşamamış olan saray resim koleksiyonlarının en kıymetli parçalarının harap olduğu bir ilk faciadır. Bu nedenle Dolmabahçe Sarayı’nın resim galerisinin bir an önce açılması gerekir.
Yakın yardımcı
#Yazar#İlber Ortaylı#Rahşan Ecevit
Ocak 26, 2020 07:295dk okuma
Paylaş
14 yıl evvel Bülent Bey’in, geçen hafta da Rahşan Hanım’ın ebediyete intikali Türk siyasi hayatında bir dönemin kapanışıdır. Sonuçta partinin lideri Bülent Bey’di, yakın yardımcısı da Rahşan Hanım.
Haberin Devamı
Rahşan ve Bülent Ecevit’le 1980’de Hamzakoy mecburi ikametinden sonra şahsen tanıştım. 1970 döneminde ne ziyaret etmiştim ne de herhangi bir ilişkim vardı. Vatandaş olarak izliyordum. Hamzakoy’daki mecburi ikametten sonra “Geçmiş olsun” diye aradım ve kitabımı takdim ettim. Derhal cevap verdi ve davet etti.
O günlerde Ecevitlerin Cumhuriyet Halk Partisi’nin içindeki hemen tüm politikacılarla partiyi oluşturan sol ve orta sol gruplarla ilişkilerini kopardıklarını gördüm. Ecevit’in yeni bir parti ve yeni bir hareket oluşturacağı anlaşılıyordu.
Yakın yardımcı
EVDEN POLİTİKAYA
Bülent Bey “Benim seçmen kitlem MHP’ninkidir” demişti. Bunu bir tek bana söylemiş değildi. Rahşan Hanım’ın ise MHP ile yıldızının barışmadığı her zaman için açıktı. Galiba politikalar önce evdeki tartışmalar ve uzlaşmalarla tespit ediliyordu. Taha Akyol 19 Ocak tarihli yazısında bu konuya değiniyor. Ben bunu sağlam bir yaklaşım olarak gördüm. Kaderin çizdiği sağlam bir yaklaşım. Nitekim DSP ilk önde Kafkasya ve Rumeli muhacirlerinden, daha sonra da MHP’ye rey veren her sınıf seçmenden rey alan bir parti olarak Meclis’e girdi. İlkinde mini bir partiydi. Kısa sürede yasakların kalkması ve Bülent Bey’in başkanlığıyla iktidara yaklaştı ve koalisyonu kurdu.
Rahşan Ecevit’in inanılmayacak kadar kuvvetli bir hafızası vardı, o partiye giren çıkan herkesi tanıyacak, tasvip ettiği ya da etmediği tavırlarını not edecek kadar... Galiba Bülent Bey’le gözden geçirmelerde kime nasıl davranılacağına ortak karar veriyorlar, fakat mesafeleri ayarlama işini Rahşan Hanım yükleniyordu. Her partide iktidar isteyen insanlar vardır. CHP’de bunların sayısı çok fazlaydı. Dolayısıyla Rahşan Ecevit birçok CHP’linin gözünde perde arkası diktatör gibi değerlendirildi. Gerçekte pek ilgisi yoktu. Türk siyasetinde pek rastlanmayan partinin ikincil grubu gibi örgütlenmelerle meşguldü. Köycülük veya birtakım projeler... DSP döneminde de benzer faaliyetler devam etti ama yeni kadrolar oluşturmakta rolü büyüktü.
Buralara gelenlerin içinde yakın çalışma arkadaşlarını tespit ettiği de görülüyordu. Türkiye siyasetinde alışılmayan bu tip faaliyetler Rahşan Ecevit’in etrafında ayrı bir politikacı zümresinin oluşmasına neden oldu. Ama sonuçta partinin lideri Bülent Bey’di, yakın yardımcısı da Rahşan Hanım.
ARKADAŞLARINI SEÇEMEDİ
Koalisyon döneminde Bülent Ecevit gerçekten zor bir bileşimi idare etti. Koalisyon ortaklarının planlarla bağdaşmadığı çok açık. Beynelmilel iktisadi çevrelerin adamı olarak Kemal Derviş’in rolü bugün dahi tartışılıyor. Ne var ki koalisyonlarda görülmedik bir olay olan ekonominin düzeltilmesi için tatbik edilen acı reçete Türkiye’nin durumunu düze çıkardı, lakin seçim konusunda bilhassa MHP’li ortağın davranışı koalisyonu dağıttı. Bu nedenle AKP beklenmedik şekilde iktidara çıktı. Hazin tecellidir, Bülent Ecevit’in her zaman ilginç ve isabetli stratejileri olmuştur. 1973’te uyguladığı Demokrat Parti modeli de 1980’lerde DSP kuruluşu da böyledir. Ama bu gibi modellerin uygulanışında her zaman uygun çalışma arkadaşlarını seçtiği söylenemez. Buradaki isabet payı düşüktür. İktidarı boyunca önemli başarılar kadar yanlışlar da bu yüzden görülür. Fakat yaklaşımlarında her zaman için sağ ve solun bağnazlıklarından uzaktı ve bunlar Türk politikasına yol açmıştır. Demirel’le Ecevit arasında uzlaşmanın sağlanamadığı zamanlarda Türkiye gerçekten çıkmaza ve istenmedik safhalara sürüklendi. birlikte yürüyen iki eş Ecevitler dürüst bir hayat sürdüler ve saygın bir politik çalışma yaptılar. İşbirliklerinde uzlaşmanın ilk önce hayatı birlikte yürüyen iki eş arasında sağlandığı anlaşılıyor. Bu nedenle 14 yıl evvel Bülent Bey’in geçen hafta da Rahşan Hanım’ın ebediyete intikali Türk siyasi hayatında bir dönemin kapanışıdır. Yeni dönemin aktörleri hakkındaki değerlendirmelerin bu platformda ilgisi olmadığı açık. Bunu ileride tarih yazacaktır.
Haberin Devamı
Doğayla dost, şehirle uyumlu
Jeep Türkiye
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
by Taboola
İZİNDEN GİDENLER BOL OLSUN
Haberin Devamı
20 OCAK pazartesi Hayrettin Karaca yani Türk milletinin “Erozyon Dede”si 94 yaşında ebedi hayatına göçtü. Hakikaten dostu kara toprak ve onun üstündeki bitki örtüsü ve ağaçlardı. Ailesi Balıkesir’in Bandırma eşrafındandı. İster istemez babasının yol göstermesiyle ailesinin triko-örme atölyesinin başına geçmiş. O zamanlar lise bitirmek önemli ve gerçekten niteliği yüksek bir eğitimdi. Genç yaşta girdiği işle 20 sene içinde Türkiye’nin örnek ihracat kuruluşu ortaya çıktı. “Çift Geyik Karaca” markası bütün dünyada parmak ısırtan güzellikte ürün demekti. Hayrettin Bey “Ben sanayici olmak istemiyordum, edebiyat ve doğayla ilgilenmek istiyordum” diyor. Baba emrine karşı çıkamamış. Neyse ne, zorla yaptığı işi bile ciddi yaptı ki Türkiye tekstil sektöründe el’an unutulmayan bir isim. Tabiatla iç içe yaşamış. Ellili yaşlarında huzur ve sükûnu doğayla uğraşıda bulmuş. Türkiye’nin ilk özel arboretumunu kurdu. Devamlı ağaç türleri, tohumlar getiriliyordu. Karaca Arboretum (Ağaç Parkı) bir milli doğa abidesidir. 14 bin ağaç bitki türünü barındıran arboretumun aynı zamanda bir gen koruma merkezi olduğu açık.
HAYRAN OLUNAN TÜRK
Gerçekten kendini, vatanın doğasına ve bütün dünyanın florasına adamış bir misyonerdi. Bitmeyen bir enerjiyle ülkeyi gezer, bazen saatlerce konuşur, anlatırdı. Gençler onun sayesinde yaşadıkları yurdu tanıdılar. Botanikle, bitki örtüsüyle ilgilendiler ve TEMA’yı (Türkiye Erozyonla Mücadele Ağaçlandırma ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı) bu hizmet için kurdu.
Yakın yardımcı
Doğayı korumak bir ideoloji değil, doğa korumacılığına karşı çıkmak bir ekonomik, sosyal alternatif değil, düpedüz cehalet. Doğanın etrafında kavga olmaz. Ama doğayı anlatıp sevdirecek, ona inanmayı öğretecek önderler lazım. Şüphesiz ki Hayrettin Karaca bunların en başarılısı ve önde geleniydi. Bugün Türkiye onun sayesinde ağaç dikiyor, tabiatla daha hassas bir şekilde ilgileniyor; ne var ki buna itaat etmeyen insanları gözden çıkaracak ve cezalandıracak bir mekanizma ise zayıf.
Kendisini 1980’li yıllarda daha yakından tanımak mutluluğuna erdim. UNESCO Milli Komisyonu’nda üyeydik. Hayran olduğum bir çalışma arkadaşıydı. Her sınıftan ve her milletten insanın hayran olduğu bir Türk’tü. Doğayı sevenler arasında yaş ve cins, milliyet farkı olmaz. Gerçek anlamda enternasyonal olmuş yol başlarından biriydi. Aldığı ödüller ve fahri doktorluk unvanları sayısız ama en önemlisi şüphesiz çocukların, gençlerin verdiği “Erozyon Dede” unvanı. Yolun açık olsun, izinden gidenler bol olsun...
Nüfus Batı'ya yığıldı
#YAZAR#İlber Ortaylı#Brexit
Şubat 02, 2020 06:295dk okuma
Paylaş
Çevre sorunları artık soluduğumuz havayı ve gözlerimizin aradığı estetiği yok eder duruma geldi. Büyük kentlerde İstanbul, Bursa ve İzmir’de yeşil aranır bir alan haline dönüştü. Bilhassa Bursa’nın 1960’lardan sonra ve 1970’lerden itibaren yeşil Bursa olmaktan çıktığı görülüyor.
Haberin Devamı
Çoğumuzun her gün tekrarladığı ama bir yandan da getireceği kaosa alıştığımız bir korkunç gerçek var. Türkiye yüzölçümünün yüzde 20’sinden daha dar bir alana yani İzmit Körfezi-Antalya çizgisinin batısına nüfusun hemen hemen yarısı yayılmış durumda. Bunun içinde de Kuzey Marmara aşırı bir yoğunluğa sahip. Hemen hemen Türkiye ihracat gelirinin büyük çoğunluğunun (70 milyar dolar İstanbul, 15 milyar dolar Kocaeli) bu bölgeden geldiği, buradaki sınai-ticari üretimin bu miktarı sağladığı tekrarlanacak.
Galiba felaket de burada. Dilovası tipindeki tabiat kirlenmeleri ve toplumun sağlığını bozan örnekler böyle artacak. Tekirdağ gibi nüfusu 2010’dan itibaren yüzde 20 artan Marmara kıyısındaki eski, küçük sevimli şehrin durumu bu bölgede nüfus bakımından sağlıklı bir gelişmenin bitmesi demektir. Hiç kuşkusuz ihracat ve üretim miktarlarının yüksekliği doğrudan bu nüfusla ilintili değildir. Daha az artış daha dengeli bir yerleşmeyi hatta daha da fazla üretimi, sanayileşme ve hizmet sektöründeki gelişmeyi sağlayabilir.
TRAKYA’YA YIĞILACAK
Çevre sorunları artık soluduğumuz havayı ve gözlerimizin aradığı estetiği yok eder duruma geldi. Büyük kentlerde İstanbul, Bursa ve İzmir’de yeşil aranır bir alan haline dönüştü. Bilhassa Bursa’nın 1960’lardan sonra ve 1970’lerden itibaren yeşil Bursa olmaktan çıktığı görülüyor. Bir şehir 40 sene içerisinde kent içindeki ıhlamur kokuları, kentin hemen kenarındaki meyve bahçeleriyle tanınan yapısından, kısa zamanda yeşili nasıl silinebilir kimse hatırlamıyor. Galiba toplum olarak hafızamızın lagarlığı (zayıflığı) bu gelişmelere göz yumulmasına neden olmuştur. Yakın gelecekte Trakya’ya nüfus yığılacak. Bu kaçınılmaz. Çünkü uzak Anadolu vilayetlerinde Kanal İstanbul projesine yönelik ilgi Boğaz’ın veya Marmara’nın geçişlerine duyulan bir kaygıdan ibaret değil. Memleketindeki sat, Trakya’da arazi al ve “Spekülasyon yap, yan gel yat” diye özetlenecek bir yaklaşım var.
Türkiye’nin bu konularda milli bir mutabakat planına girmesi kaçınılmaz. Ancak partiler arasında bu uzlaşamaya yetenekli bir zemin yok. Elimizde Osmanlı Rumelisi’den kalan son parça yani Trakya veya bazılarının Avrupa diye tekrarladıkları bölge böyle süratle şehirleşirse Türkiye’nin sadece tarım bakımından değil hem şehirleşme, hem su ve hava sağlığı, hem de kültür ve medeniyeti bakımından ağır bir kayba uğrayacağı gerçek.
Haberin Devamı
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
Türkiye'nin Eşsiz Kış Rotalarında Kayak Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
BREXIT GÖSTERİSİ VE BAYRAKLAR
BREXIT Partisi Boris Johnson’ın politikasını hemfikir olmasa da esasta destekleyen grup olarak Avrupa Parlamentosu’na girdi. Brüksel’deki AP Genel Kurulu’nda yapılan, İngiltere’nin yaklaşık yarım asırlık AB üyeliğini sonlandıracak Brexit Anlaşması oylaması oturumunda parti lideri Nigel Farage oldukça yüksek sesle saldırgan olmasa bile hayli eleştirel ve ölçünün biraz üstünde bir ironi kullandı.
Açıkçası Avrupa’nın getirdiği bütün kurumları artık tanımadıklarını ve kurtulacaklarını beyan etti. Oturumu yöneten başkan yardımcısı Mairead McGuinness, Nigel Farage’in nutku, yüksek alkış ve grubun elinde Britanya bayraklarıyla destekli bir gösteriye dönüşünce “Lütfen bayraklarınızı indirin ve sessiz olun”, “Oturduğunuz yerde sükûnetle durun ve bayraklarınızı uzakta tutun. Burayı terk ederken de bayraklarınızı alıp gidin” dedi. Böylelikle parlamentarizmin çok iddialı sahiplerinin ne kadar kibar bir oturum sergilediğini belirtmek gerekir. Ortada tam bir kayıkçı kavgası vardı. Her şeye rağmen Britanyalıların daha umursamaz bir görüntü sergilediğini belirtmek gerekir. Bir ayrıldılar, pir ayrıldılar.
Sonraki gün Avrupa Parlamentosu’nda bayraklı oturum yeni bir safhaya ulaştı. Yunanistan’ın parlamentodaki bağımsız milletvekili Ioannis Lagos Yunanistan’daki göçmen politikasını ve Avrupa’yı eleştirirken ne yaptı etti, Türkiye’ye çattı ve cebinden çıkardığı kâğıttan Türk bayrağını yırtıp attı. Vahim gelişmeler. Dünyaya uygarlık, beynelmilel iletişim, milliyetçilik karşıtı yeni bir düzen ve dünya görüşü dayatan ve bunu getirdiğini iddia eden Avrupa Birliği’nin parlamento oturumları daha çok bizim bir zamanlar taşradaki panayır tiyatrolarının manzaralarını andırıyor, tabii o panayır tiyatroları kadar masum ve iddiasız olduğunu söylemek mümkün değil. Galiba her şeye rağmen Avrupa Birliği’nde ülkelerin zihniyet ve davranış farkı açıktan açığa patlama safhasına geçmiş.
Haberin Devamı
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
Tami Ön Ödemeli Kartı Güvenle Kullan.
Tami
by Taboola
İSTANBUL'UN EMANETLERİ
İstanbul’da Nuruosmaniye ve Kapalıçarşı çevresi şehrin birçok eski semtlerine ve abidelerine göre daha şanslıdır. Şansı da hiç değilse kumaş, gümüş, antika halı arayanların ve genelde İstanbullu hanımların çokça gezdiği bir bölge olmasından ileri gelir. Gözlerden ırak müteahhitlerin veya mezar taşı hırsızlarının zulmüne uğrayan bölgelere göre burayı şanslı addedebiliriz ama maalesef İstanbul halkının çoğunun gezdiği bu bölgede de insanımıza has vurdumduymazlık geçerlidir. Bazı eski eser korumacılık ilkeleri vardır, bunların başında eski vakıfların, çarşıların önündeki dükkânların gümüş-altın atölyesi, demircilik veya deri ustalığı yapanlardan uzak tutulması gereğidir. Çünkü bu dallarda bugün kullanılan bazı malzemenin, teknik aletlerin ve hassaten uygulanan teknolojinin geleneksel ustalardan ve bazı atölyelerden farklı olmasıdır. Bu gibi dallar şehrin abidelerine zarar veriyor. Metal ve asitin kullanılmasından doğan artıklar, şehrin eski lağım sistemini tahrip ediyor. Bu konuda alınan tedbirler kuyumcuların başka yerlere nakli çalışmaları ustalıkla kesintiye uğratılır.
Bir konu daha var: Bu gibi yerlerde ayaküstü hizmet veren aşçı dükkânlarının bulunması bazılarımıza çok hoş görünse de korumacılık açısından aynı keyfiyette değildir. Biri tezgâhından çıkardığı soba borularını tarihi eserin üstünden dolaştırıyor. Diğerinden çıkan duman cami hazirelerindeki mezar taşlarının tahribini hızlandırıyor. Yoğun kirli su atıkları 17., 18. asırların aksine tahripkâr asit ve bu gibi kimyevi maddeleri içeriyor. Gezdiğiniz zaman çarşı dükkânlarının zevksizlik örneği levhalar, tabelalar, panolarla örtüldüğünü görürsünüz. Kullananların bu estetik düşmanlığı güya sahayı denetleyenlerin ve en başta Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün de gözünden kaçıyor. Yine acı bir örnek: Nuruosmaniye Camii avlusundaki yüzyıllık mermer kaplamaları üstüne kimyevi levhalarla yalıtım yapılmış. Bu muhteşem eser işgüzarların kararına mı bırakılacak? Anlaşılan ya Vakıflar’ın buralara müdahale gücü yok ya da birileri onları devamlı engelliyor.
Bizim memlekette demokrasi bazı kimselerin ve bazı grupların kanun ve yönetmelikleri ihlal etmesi demektir. Tek çare buralarda gezinen hemşerilerin etrafa göz atması, merakla bakması sevmesidir. Kapalıçarşı yöresinde, Çemberlitaş’ta, Nuruosmaniye’de alışveriş demek sadece gittiğiniz dükkâna adım atmak olmamalı. Etrafı gezme ve görme alışkanlığı zevki arttıkça kitlenin denetimi ve sesi de güçlenir.
Holokost'un 75. yıldönümü
#YAZAR#İlber Ortaylı#Holokost
Şubat 09, 2020 06:293dk okuma
Paylaş
Türkiye gençliğinin 1933 ve 45 arasındaki Holokost denen Yahudi ve istenmeyen ırkları tahrip ameliyesini iyice okuyup öğrenmeleri gerekir. Bu bilgisizlikle ne dünyada olanları ne de kendimize yapılan ithamları yeterince değerlendirebiliriz.
Haberin Devamı
23 Ocak’ta Kudüs’te 5’inci Dünya Holokost Forumu toplandı. 50 ülkenin lideri de buradaydı. Dünya Yahudi Kongresi Başkanı Ronald S. Lauder “Anma töreni, kurtulanlarla ilgilidir, bir politika değildir. Antisemitizm günümüzde yükselişte. Yaşadıklarımızın, çocuklarımız ve torunlarımızın geleceği haline gelmesini istemiyoruz” diyor. Bu forumun siyaseten Trump-Netanyahu projesiyle aynı zamana gelmesi II. Cihan Harbi’ndeki Holokost’u ve bunun anılmasını ucuzlatmasın ve iki olayı kimse birbirine bağlamasın.
IRK PROBLEMİNE DÖNÜŞTÜ
Trump-Netanyahu’nun projesinin ve mahiyetinin 1933 ve 1945 arasında kampları dolduran cinayetlerle ilgisi yok. Almanya dış dünyaya karşı savaşı çıkaran en önemli unsurun kendisi olduğunu örterek Versay’da uğradığı haksızlıkları haykırıyordu. İç dünyaya karşı da yaşananların hepsinin Almanya’yı yöneten askerlerin ve diplomatların öngörüsüzlüğü, gaddarlığı ve ekonomistlerin bilgisizliğinden ileri geldiğini unutturarak işi Yahudi problemi haline getiriyordu. 1939’dan sonra Doğu Avrupa’da ilerledikçe ne Almanların daha evvel görüp tanımadığı ne de onların Alman devlet ve ordusunu tanımadığı bir alay Baltık Yahudisi, Doğu Polonya Yahudisi, Ukrayna Yahudisi ve hatta kampa gönderilen 90 bin Selanik Yahudisi gibi sayısız örneklerle milyonlarca insan kamplara niçin atıldığını belki kavrayamadı bile. Yahudi problemi bir ırk problemi haline dönüştürülmüştü. Aşağı ırklar kategorisine ilaveler yapıldı. Bugün dahi sayısı belirsiz masum Çingeneler sağda solda yaşamaya çalıştıkları orman kıyılarındaki obalarından toplanarak aynı şekilde kamplara ve Doktor Mengele deneylerine kurban edildiler.
Holokostun 75. yıldönümü
KABUL EDİLEMEZ DAVRANIŞ
Bu dünya tarihinde engizisyonla ve hatta ortaçağdaki antisemit zulümlerle dahi bağdaştırılamayacak kadar ağır bir harekettir. Tamamen özgündür ve 1930’lar Almanya’sının seçimle iktidara getirdiği partinin bir hareketidir, halk da onları desteklemiştir. Alman münevverler de kendilerinden beklenen bir direnç kapasitesi gösterememişlerdir. Almanya’da bugün Holokost’un şişirildiği kadar yaygın bir hareket olmadığını söyleyen görüşler de vardır (Historikerstreit). Yaygın bir şey de bu gibi bir jenosidi dünyanın başka yer ve tarihlerine yayarak yükü hafifletmektir. Bunların hiçbiri kabul edilemeyecek bir davranıştır. Çok yakın zamanlara kadar Almanya’daki resmi ağızlar ve birçok insan bunu Nazilerin görüşü ve eylemi olarak vurgulayıp ülkeyi ve halkı bu suçlamanın dışında tutmak eğilimindeydiler.
DÜRÜST POLİTİKACI ANLAYIŞI
Bu 5’inci Holoskot Forumu’nun en ilginç yanı Almanya’nın yeni Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier’in Almanya’nın ve Almanların sorumluluğunu ismini koyarak kabul etmesidir. Şalom gazetesindeki tercümeyi aynen alıyoruz: “Almanlar bu insanların insanlığını alıp onları numaralandırdı ve imha kampında her hatırayı silmeyi istediler ama başaramadılar. Failler insandı. Onlar Almandı. Katiller, gardiyanlar, yardım edenler, yapılana inananlar... Onlar Alman’dı. Altı milyon Yahudi’nin öldürüldüğü endüstriyel toplu katliam, insan tarihinin en büyük suçu vatandaşlarım tarafından işlendi. 50 milyondan fazla insanın yaşamına mal olan bu zalim savaş benim ülkemden başlatıldı. Auschwitz’in kurtuluşundan 75 yıl sonra Alman Cumhurbaşkanı olarak burada, bu büyük tarihi suçu taşıyarak önünüzde duruyorum”. Hiç şüphesiz Alman Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier görevinin başından beri gözlediğimiz entelektüel ve dürüst politikacı anlayışını burada da sergilemiştir.
BAZEN DAHA ÇOK BİLMELİ
Başka bazı toplumlardan insanları ve hatta kamplara esir olarak düşmüş Kızıl Ordu askerlerini bile gaz odaları imha hareketinde kobay olarak denedikleri açık.
Türkiye gençliğinin 1933 ve 45 arasındaki Holokost denen Yahudi ve istenmeyen ırkları tahrip ameliyesini iyice okuyup öğrenmeleri gerekir. Bu bilgisizlikle ne dünyada olanları ne de kendimize yapılan ithamları yeterince değerlendirebiliriz. Şurası bir gerçek: Bugün büyük laflar eden kampanyalar açanların çoğu bu yakın tarihi bütün gerçekleriyle ve incelikleriyle bilmiyor. Propagandaya maruz kalanların da bilmediğini görüyoruz. Oysa bazı toplumların bazı şeyleri daha çok bilmesi lazım.
Hukuk eğitimine acil müdahale şart
#Yazar#İlber Ortaylı#Adalet Bakanı Abdulhamit Gül
Şubat 16, 2020 06:296dk okuma
Paylaş
Bugün Türkiye 50 tane tıp fakültesinin kadrolarını hazırlayabilecek durumda. Tıp fakültelerine bir sürü öğrenci alacağımıza az öğrenciyle çok fakülte açmak daha doğrudur. Fakat şunu açıkça teslim etmeliyiz: 50 tane hukuk fakültesi açacak hukuk bilginimiz yoktur. Herkes hukukçu olamaz ve yetiştirilmesi için de titiz davranmak gerekir. Ciddiyet ve iyi niyetle hukuk eğitimini düzenlersek 10 yılda bile verimini almaya başlarız. Adliye sistemi ve yargıyla toplumumuzun ilişkilerinin girdiği çıkmaz, bu acil müdahaleyi gerektirmektedir.
Haberin Devamı
Hafta içinde Adalet Bakanı Abdulhamit Gül, Adalet Bakanlığı’nda hâkim ve savcıların seminerinde “Hukuk fakültesi tercih ederken lütfen kadrosuna bakın, dersinize giren kişilerin hukukçu mu değil mi, kaç tane profesör, doçent var, buna bakarak tercih edin” diyerek genç hukukçu adaylarına tavsiyede bulundu. 1980’lerde başlayan olur olmaz yerlerde hukuk fakültesi açma furyası ile ortaya çıkan manzara 40. yılında devletin en yüksek adliye otoritesi tarafından hazin bir şekilde nitelendiriliyor.
KURTULUŞ BATI SİSTEMİ
İlk hukuk mektebimiz Sultan Mahmud devrinde açıldı. Hukuk eğitiminin başka bir mecraya ve ellere döküldüğünü gören ve bundan endişe eden Osmanlı ilmiye sınıfı özelikle fakih zümresi kurtuluşu Batı sistemine yakın bir “kudat medresesi” yahut “naipler mektebi” kurmakta gördüler. En başta ders saatleri günün belirli zamanına göre düzenlendi; ders planı ne gariptir Ankara Hukuk Fakültesi’nde de komşu Siyasal Bilgiler’de de devam etti; sabah 08.30 ile öğlen 12.20 arası. Programlarında Roma hukuku bile vardı. İmparatorluğun son yüzyılında hukuk eğitimi kendi bildiği yolda gitti. Fazla uzun konuşmaya lüzum yok, çocukluğundan beri tarih ve edebiyatı seven genç bir dâhi, geleceğin Fuat Köprülü’sü doğru bir yönelimle hukuk okursa daha iyi tarihçi olacağını düşünmüş ki Hukuk Mektebi’ne kaydını yaptırdı. Lakin çok çabuk hayal kırıklığına uğradı ve terk etti.
HUKUK DEVRİMİ 1926’DA
Türkiye’de hukuk eğitiminin tek elde birleştirilmesi Cumhuriyet dönemini bulmuştur. İyi niyet ve doğru teşkilatlanma muhtevanın da isabetli olmasını sağlamaz. Rahmetli hocamız Coşkun Üçok, Ankara Hukuk Mektebi’ni pekiyi dereceyle bitirdi ama “Hukukun en basit kavramlarını profesör Andreas Bertalan Schwarz geldiği vakit onun asistanı olarak öğrendiğimi itiraf ederim” demişti. Hukuk devrimini yapışımız 1926. Devrime hazırlayan eğitim kurumu 1925’te Ankara’da Adliye Vekâleti’nin birkaç odasında kurulan Ankara Hukuk Mektebi. Böyle bugünkü gibi illa lise mezunları değil ortaokul mezunları dahil mektebe alınıyordu. 1933 üniversite reformu ön planda hukuk eğitimini düzenlemek için düşünülmüştür. Tıp eğitimi Osmanlı devrinden beri oturmuştur çünkü orduya hekim ve cerrah lazımdı, baytar lazımdı. Bu dallar ister istemez 18. asırdan beri düşünülmek, düzenlenmek zorundaydı. Bugün Türkiye 50 tane tıp fakültesinin kadrolarını hazırlayabilecek durumda. Tıp fakültelerine bir sürü öğrenci alacağımıza az öğrenciyle çok fakülte açmak daha doğrudur. Fakat şunu açıkça teslim etmeliyiz: 50 tane hukuk fakültesi açacak hukuk bilginimiz yoktur. Herkes hukukçu olamaz ve yetiştirilmesi için de titiz davranmak gerekir.
KONTENJANI EN YÜKSEK
Bir zamanlar Ankara ve İstanbul’daki hukuk fakültelerine her isteyeni kaydetmekle iş çözülür zannettik. Ondan sonra da merkezi sınav sisteminde en kalabalık kontenjan hukuk fakültelerine dayatıldı. Bu kadar kalabalık öğrenciye sabah konferans verilse bile öğleden sonraki “medeni hukuk” ve “Roma hukuku” gibi kur pratiklerin nasıl yapılacağı düşünülmedi.
Rahmetli büyükelçi ve hiç şüphesiz üstün nitelikli hukukçu Coşkun Kırca’nın statüsünü hazırladığı Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi, az öğrenci ve kalabalık sayıda Türk ve Avrupalı hukuk öğretim üyesinin meydana getirdiği kadroyla oluşturulmuş bir modeldi. Ardından Bilkent Üniversitesi aynı şeyi yapmaya girişti pekâlâ, zira uluslararası hukuk sahasına giriyorduk. Avrupa Birliği’ne müracaatımız bizi buna zorlaşmıştır. Beynelmilel alana çıkacak yeterli hukukçumuz olmadığı anlaşıldı ve işe giriştik. El’an aynı şeyi yapmamız gerekir, hem yavaş hem de eksik gidiyoruz. Ama öte yandan da vakıf veya taşra üniversitelerinde hukuk fakülteleri birbiri ardına açılıyor.
4-5 YIL ÇOK ÇALIŞMALI
Netice için biz bir şey söyleyemiyoruz. Dürüst demeçlerine şahit olduğum Adliye Vekili Abdulhamit Gül bunu ifade etti. İşin fenası bu fakültelerin bazıları verdikleri bursla daha da teşkilatlı olan hukuk fakültesine girecek iyi öğrencileri celbediyorlar. Derhal acil bir tedbirle düzenleme yapılması gerekiyor. Türkiye’nin şu anda ihtiyacı olan kadro hukukçulardır. Adil ve faziletli olmak için hukukçunun her şeyden evvel ilmini öğrenmesi, hukuk mantığını benimsemek için 4-5 yıl çok çalışması gerekir. Hukuk öğrencileri çalışmaya, dosya okumaya alıştırılmıyor, böyle bir eğitimleri yok. Zaten işin garibi lise bitirmiş 18 yaşındaki çocuktan hukukçu yaratabileceğimizi düşünüyoruz. Anglosakson dünyasında başka toplum bilimi branşlarında yeterince eğitim görmüş öğrenciler arasında tıpkı merkezi sisteme benzeyen bir sınavla öğrenci alınıyor. Harvard, Yale, Chicago, Oxford, Londra ve Cambridge gibi yerlerden çıkan hukukçuların nasıl yetiştiklerinin iyi incelenmesi lazım. Gerçekten toplumlarını yönetecek başka alanlardaki diplomalılara açık ara fark atacak zümreler ortaya çıkıyor. Kolay bir iş değil, biraz sabır gerek. Ama bu sabır bir asrı gerektirmiyor. Ciddiyet ve iyi niyetle hukuk eğitimini düzenlersek 10 yılda bile verimini almaya başlarız. Adliye sistemi ve yargıyla toplumumuzun ilişkilerinin girdiği çıkmaz bu acil müdahaleyi gerektirmektedir.
Haberin Devamı
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
Türkiye'nin Eşsiz Kış Rotalarında Kayak Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
YAVUZ SULTAN SELİM HAN'IN MUASIRI: BABÜR ŞAH
Haberin Devamı
14 Şubat 1483’te bugün Özbekistan ve Kırgızistan arasında taksim edilmiş verimli vadi Fergana’nın hâkimi, Timur’un torunu Ömer Şeyh ve Cengiz Han’ın torunlarından Yûnus Han’ın kızı Kutluğ Nigâr Hanım’ın oğlu olarak dünyaya geldi. Babasının ölümü üzerine sadece 12 yaşındayken Fergana tahtına o geçti. Bu vassal (tâbi) bir hükümdarlıktı. Daha erken yaşlarından itibaren Fergana’da kendisini tanımayan ayan ve komutanlarla çarpıştı. Semerkant’a dayısına sığındı. Semerkant’taki hâkimiyeti de kısa sürmüştür. Özbeklerin hükümdarı Muhamed Şeybani Han’la mücadele etti ve yenildi.
BAŞKENTİ AGRA
Bugünkü Özbekistan Timur’a ve Babür’e sahip çıkıyor. Irk ve dil olarak bu doğru bir sahiplenme. Lakin Babür’ün hatıratını okuduğumuzda açıkça görürüz ki Özbekler rakip ve çok kavga edilen bir kabileydi. Orta Asya’da tutunamayacağı için bugünkü Afganistan’a yerleşti ve oradan da Hindistan’a. Muasırı Yavuz Sultan Selim Han’ın Suriye, Filistin ve Mısır’ı Osmanlı’ya kattığı zaman, o da bugünkü kuzey Hindistan’ı kendi imparatorluğuna kattı, Delhi’yi aldı ve Agra’yı başkent olarak seçip yerleşti.
YANLIŞIN SORUMLUSU
Kim ne dersin Hindistan kıtası, Hintliler de dahil Babür İmparatorluğu’nun bıraktığı eserler ve kurumlarla biçimlenmiştir. Cengiz soyundan gelme iddiası, ki kısmen doğrudur, Timur ve Babür Hanedanı’nın bu konudaki alametleri benimsemesi hatta Farsça Çağatay Türkçesi Arapçayı bilen bilgin bir hükümdar olan Babür’ün Moğolcayı da öğrenmesi devletin Hindistan kıtasında “Mughal” diye tanınmasına ve İngilizlerin de bu mirası seve seve devam ettirmesine neden oldu. Bu yanlışın sorumlusu Babür hanedanının kendisidir. Büyükelçi Halil Akıncı’nın zamanında Hintli uzmanların yazdığı başarılı bir eser “Hint-Türk Mimarisi” başlığını taşıyor.
MİRASI YUTAN TOPRAK
Hindistan bir gayya kuyusudur. Manevi mirası yavaş yavaş yutar, Babür’le birlikte Delhi çevresinde yerleşen birtakım köylerdeki Türkler bugün ne olduklarını biliyorlar ama Türk dünyasıyla temasları zayıflamış ve çok fakir bir hayat sürmektedirler. Hindistan Babür’ün eserleriyle ve oğlu Hümayun’un ve torunlarından Ekber’in zaferleri ve çabalarıyla yeni bir kültür yarattı. Orduda Türkçe, devlette Farsça veya bugünkü Pakistan sınırları içerisinde Urduca ve tabii yüksek saray soyluları edebi muhitlerde Çagatay Türkçesi hâkimdi.
Babür’ün üç ciltlik “Babürname” eserinin en doğru tercümesi İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nin mütebahhir (engin) bilginlerinden Reşit Rahmeti Bey tarafından çevrilmiştir. Gerçekten Babür’ün yazdığı özgeçmişi (res gestae) bir şaheserdir ve eşsizdir. Kullandığı nesir ve şiir dili eşsiz bir tarihi şaheserdir.
Onun hakkında o günden bugüne yazılan en klasik eser Fransız Fernard Granard’ın haklı olarak “Babür”ü, Şark ve Garp bir edebi ve bilimsel portre olarak alkışlar. Yine Jean-Paul Roux’un “Babur-Büyük Moğolların Tarihi” (Dergâh) kitabı Türkiye’de yayımlanan önemli biyografilerden biri.
Hindistan’daki zaferi daha çok II. Murad devrinde kullanılan hareketli küçük topların uyarlanıp kullanılmasına dayanır. Böylece fillerle karşısına çıkan yerel orduları ve mihraceleri kolay yenmiştir. Ne garip tarihi bir paraleldir, Yavuz’un ele geçirdiği Mısır ve Babür’ün kurduğu Hindistan birbirine yakın zamanlarda İngiliz İmparatorluğu’nun eline geçti. Bu iki büyük kuvvet sayesinde Britanya İmparatorluğu gerçek bir dünya gücü oldu.
Milli mücadelenin mirası
#YAZAR#İlber Ortaylı#Fatih Sultan Mehmed
Şubat 23, 2020 11:424dk okuma
Paylaş
Milli Mücadele’nin 100. yılı, 2022 yılı ortalarında bitecek. Bu gidişle 100. yıl döneminde önemli ve unutulmaz bir kültürel faaliyetler bütününün oluşacağını pek zannetmiyorum. Bu ganimetlerin saklanması böyle mi olacaktı?
Haberin Devamı
Bu yıl Milli Mücadele’nin 100. yılı kutlamaları resmen ilan edildi. Modern Türkiye’nin devlet olarak yeniden kuruluşu ve halkımızın bilinçli bir ulus toplumu haline evrilmesinde çok önemli bir safhadır. Buna rağmen yeterli neşriyatın yapıldığını, yapılan araştırmaların basılabildiğini, TV ve gazetelerde yeterince program yapıldığını söylemek son derece zor. Milli Mücadele’nin 100. yılı, 2022 yılı ortalarında bitecek. Bu gidişle 100. yıl döneminde önemli ve unutulmaz bir kültürel faaliyetler bütününün oluşacağını pek zannetmiyorum.
RAMAZAN TOPU OLDU
Milli mücadelenin mirası
Milli Mücadele sırasında vatanı korumamızı sağlayan bazı maddi miras kalıntılarına da dikkat edilmiyor. Daha önce yazılarda belirttiğimiz gibi Sakarya Meydan Muharebesi’nin cereyan ettiği bölgedeki kabirler korunmadığı gibi topografyayı dahi bozacak taşocakları, floraya (bitki örtüsüne) dikkat edilmemesi gibi derbederlikler var. İstiklal Savaşı’ndan kalan topların çoğu değişik kentlerde ramazan topu olarak kullanılıyormuş.
Milli Mücadele’nin düzenli ordu safhasında, cephedeki yılları harita ve fotoğraflarla “Sakarya: Türk Bitti Demeden Bitmez” adlı kitabında anlatan Dr. Selim Erdoğan bu konuda önemli çalışmalar yapıyor. Aktardığına göre “Akşehir’de Kültür Merkezi’nin, Afyon’da vilayet konağının, Samsun’da sahilin süsü olarak düşünülmüş değişik kalibrelerde Skoda, Schneider toplar mevcut. Askeri kışlalara dağıtılmış, dekorasyon amacıyla kullanılan İstiklal Savaşı’ndan kalma çok sayıda top da mevcut. Örneğin Ankara Etimesgut’taki bir askeri birliğin bahçesinde bulunan iki adet DeBange 120 mm top gibi. Bu toplar Başkomutanlık Meydan Muharebesi sonrasında Yunanlardan ele geçirilen ağır sahra toplarıdır. Muharebelerin başında 36 adet olduğu bilinen bu toplardan Yunanlar kaçarken ancak iki tanesini kurtarabilmişlerdir.”
Haberin Devamı
Doğayla dost, şehirle uyumlu
Jeep Türkiye
Tami Ön Ödemeli Kartı Güvenle Kullan.
Tami
by Taboola
Milli mücadelenin mirasıBAKIMSIZLIK ÇÜRÜTMÜŞ
Haberin Devamı
Halen Sakarya Meydan Muharebesi’nin Kartaltepe’deki, Haymana’daki, Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nin Afyon’daki müzelerinde bu gibi toplardan bir teki dahi yok. Buna karşılık Bandırma’da yıllarca ramazan topu olarak kullanılan bir sahra topu bakımsızlıktan çürümüş ve çoğu aksamını da hurdacılar yürütmüşler. Bu ganimetlerin saklanması böyle mi olacaktı? Bazıları düpedüz karşı ordudan ele geçirilenlerdendir.
İstiklal Savaşımızın 19 Mayıs 2019 Samsun, Amasya, ardından Erzurum, ardından Sivas ve Ankara’daki serencamı titizce öğretilmeli... Akşehir’in, Afyon ve İzmir’in yoğunlukla taranması ve bu gibi kalıntıların korunması mahalli müzelerin daha etraflı biçimde orijinal belgelerle yani fotoğraflarla ziyarete açılması gerekiyor.
Haberin Devamı
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
Güncelleme, Yedekleme Maliyetlerinden Kurtulun
DİA Yazılım
by Taboola
NAMAZGÂH'A OTOPARK
Ankara’da ünlü Namazgâh Tepesi, Sakarya Meydan Muharebesi sırasında cepheden şehre nakledilen yaralılardan şifa bulamayarak hastanede ölen askerlerin gömüldüğü yerdir. Bu tepenin üstünde Üçüncü Tiyatro (Halkevi), Etnografya Müzesi ve Atatürk’ün heykeli yer alır. Tepenin eteklerindeki mezarlıkların ve o zamanki şehrin etrafında bulunanların bugün bazıları yok olmuştur. Bunların yerine bina dikmek, otopark yapmak iki arada bir derede çıkarılan işlerdir. Oysa tarihi topografyanın tespit edilip yerine anıt dikilmesi, lüzumsuz yapılaşmanın önlenmesi icap eder.
Milli mücadelenin mirası
GENTILE BELLINI VE FATİH TABLOSU
Bugün 23 Şubat 1507 tarihinde İtalya’da Venedik ekolünün en önemlilerinden ve asıl Fatih Sultan Mehmed’in portresiyle meşhur olan Gentile Bellini öldü. Venedik, dönemine göre uzun hayat yaşayan ressamların ülkesidir. Bellini 1429’da doğdu. Aynı şehirde yaşayan Tiziano ise 90 yaşlarında bile portrelerini yapıyor, eserlerini verebiliyordu. İtalyan Rönesansı’nın bizzat bu devrine Rinascimento diye adlandırılan ünlü sanat eleştirmeni ve sanat tarihinin babası sayılan Giorgio Vasari kısaca “Le Vite”, “Ünlü Ressamlar, Heykeltıraşlar ve Mimarların Hayatları” adlı eserinde Bellini’den ikinci grupta söz ediyor. Leonardo da Vinci’ye ve Michelangelo’ya yaptığı gibi başlı başına bir bölüm ayırmamıştır. Vasari’nin başvurduğu resimler ise onun bazı tüyle ve karakalemle yaptığı portrelerdir.
Milli mücadelenin mirası
Venedik ve Osmanlı arasında akdedilen sulh dolayısıyla 1479’da Venedik, İstanbul Fatihi’nin bir portre ressamı istemesi dolayısıyla senato ve Venedik Doçu 1479’da onu İstanbul’a yolladı. Bellini İstanbul’da bir yıl kaldı ve 1480 yılı sonunda Fatih’in ünlü tablosu ortaya çıktı. Bu portrenin yüz kısmı hariç, her yerinde çok oynanmıştır. Her tamiratta bir değişime uğradığı açık. Bugün Londra’da National Gallery’de teşhir ediliyor.
Bellini’yi asıl meşhur eden Osmanlıların ünlü padişahı “Fatih Sultan Mehmed”, yine “Venedik Doçu (Doce) Giovanni Mocenigo”, ve “Kıbrıs Kraliçesi Caterina Cornaro”nun portreleri ki Macaristan’da Budapeşte’de teşhir ediliyor ve nihayet Venedik’in bütün ihtişamını şehir ve törenler olarak veren tablosu “San Marco Meydanı’nındaki Yürüyüş”.
Fatih’in kendisi şehzadeliğinden beri minyatür değil, fakat İtalyan tarzında portreler yapmış. Bunlar yayınlandı. İlgisi Batı’nın Rönesans’ına ve resim ve heykelineydi. Topkapı Müzesi’nde bulunan klasik heykellerden bir koleksiyonu vardı. Çoğu II. Bayezid devrinde bir kenara atılmış veya satılmıştır. Roma devrinden kalma devasa sütun başlıkları ve lahitlerin de elan Topkapı Sarayı’nda mutfaklar ile arşiv kısmının önünde ve sarayın iç avlusunda teşhirini görmek mümkün.
Klasikleri okumaya, klasik sanat eserlerini toplamaya meraklı ve Rönesans hümanist senyörü olan Fatih Sultan Mehmed hiç şüphesiz ki Bellini’den evvel de birtakım İtalyan ressamları tanımış ve celbetmiştir. Bellini, Venedik Doçu’nun resmi ressamıydı. Babası Jacop ve kardeşi Giovanni Venedik’in bu dönem ressamları arasındadır. Roma ve Floransa muhiti Venediklileri yeterince incelemediğinden olacak ki Vasari’de isminin dışında etraflıca hayat hikâyesi ve değerlendirmesi yapılmıyor. Ama bizim Türkiye’nin kültürel dünyasını anlamak bakımından önemli bir ressamdır.
Çok fırça darbeleri yemiş olmasına rağmen Fatih tablosu gerçekten sanat tarihinin önemli resimlerindendir. Padişaha yakışan önemli tablolardandır.
.Rus Çarlığı’nın çöküşü
#YAZAR#İlber Ortaylı#Rus Çarlığı
Mart 01, 2020 06:295dk okuma
Paylaş
Çar’ın şehirlerdeki asayişi ve beslenmeyi kontrol edememesi, politik kadrolarla akıllıca ilişkiler kuramaması ve adeta kurtuluşu cephede başkomutancılık oynama merakı bardağı taşıran son damla olmuştur. Rusya’nın bir asırdır süren kaynaşması ani gelen harple ve rastlanmamış uygunsuzluklarla patlama haline çıktı. 23 Şubat 1917’de (Batı takvimiyle 8 Mart’ta) Petersburg’da devrim başladı.
Haberin Devamı
Rusya İmparatorluğu, Avusturya ve Alman blokuyla ilk kapışan ve savaş ilan eden devlet oldu. Büyüklüğü ise 21 milyon kilometrekareyi geçen yüzölçümü ve o tarihte 180 milyonun üstündeki nüfustan ibaretti. Kocaman bir kıtayı, bu nüfusun iskân edip yeterince istifade etmesi ve işlemesi mümkün değildi. Rus denizciliği sadece 18. asır sonunda ulaştığı Karadeniz’in Sivastopol ve II. Katerina’nın kurdurduğu Odessa ile sınırlıydı. Batıdaki Baltık ve doğudaki Büyük Okyanus kıyısı denizciliğin gelişmesine imkân veren sahalar değildi. Zaten Rus-Japon Savaşı’nın felaketle bitmesi Uzakdoğu filosunun Rusya’nın batısı ve Karadeniz donanması ile bağlantısının neredeyse imkânsız olduğunu gösterir. Cihan Harbi’nde deniz savaşına girildiği vakit Rusya’nın silah ve en önemlisi mühimmat donanımının yeterli olmadığı da görüldü.
Rus Çarlığı’nın çöküşü
Haberin Devamı
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
Vizesiz Uzak Doğu Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
by Taboola
BAHRİYE ZAYIF KALDI
Bu konuda ancak Türklerin imparatorluğunda benzer bir durumu olabilirdi. Lakin savaşa 1914 Ekim sonunda giren Osmanlı İmparatorluğu, Alman silah donanımıyla bu açığı kapattı. Donanmanın, Osmanlı Bahriyesi’nin zayıf kalması ise Rusya’nın da donanmayı yeterince kullanamaması yüzünden fazla zayiat yaratmamıştır. Ancak Karadeniz limanları devamlı top atışı altındaydı. Britanya’nın kuvvetli donanması karşısındaki Alman donanmasının da denizaltı gerilla metotları kullanmasının ötesinde pek etkili olamamasından dolayı Cihan Harbi bir donanmalar çarpışması sayılmaz.
BOĞAZ’DAN GEÇEMEDİLER
Rusya İmparatorluğu’nun komuta kademeleri demode, savaş tecrübesi az ve Japon harbindeki ağır yenilginin hesabını veremeyenlerden oluşuyordu. Asilzade (dvoryanin) sınıfının modern bir orduyu meydana getiremediği görüldü. Zamana uyum disiplinleri zayıftı, buna karşılık halk katından gelen komutanların, en başta son Başkomutan Aleksey Brusilov gibi etkili olduğu görülse de bu dağılım savaşın çöküşü sırasındaki ordu disiplinsizliğini önlemeye yetmeyecektir. Çanakkale Harbi başlarken Rusya hariciyesinin başta Hariciye Nazırı Sergey Sazonov olmak üzere İngilizlerin kendilerini aldattıklarını, şartları yerine getiremeyeceklerini gördüklerini, dolayısıyla savaştan çekilme tehdidiyle müdahale ettiklerini belirtmek gerekir. Winston Churchill, Sergey Sazonov’u yatışırdı. Ne var ki Britanya ve Fransız donanmaları Boğaz’dan geçemediler. Kara savaşının da neticeleri belli olduğuna göre Rusya’nın Batılı müttefikinden ulaşım, silah ve mühimmat desteği alması imkânsız hale geldi. O vakte kadar tahammülü olan Rus ordusu dağılma belirtileri gösteriyordu. Sarıkamış’taki kazançlarından sonra Rus ordusunun çok pahalıya mal olan Galiçya’daki Brusilov atağı ve kapsamlı başarılı hücumu bu gelişmeyi durduramadı. Şubat ayı geldiğinde Petersburg ve Moskova gibi şehirlerde kitleler açlık çekiyor ve ayaklanıyordu. Ordudaki yedek subay sınıfı isyan halindeydi.
Haberin Devamı
RUSYA’NIN 5 MİLYON ASKERİ
Savaşa girişi destekleyen Aleksandr Kerenskiy’nin partisi, Çar’ın etrafındaki beceriksiz muhafazakâr politikayla savaşa girmişti. Sergey Yulyeviç Vitte gibi akıllı devlet adamları ise birinci Cihan Harbi’nde sahnede yoktu. Rusya beş milyonluk bir kara ordusuyla savaşa girmişti. En başta müttefiki İngiltere buna çok güveniyordu. Lakin Alman ordusunun hem donanımlı hem de hareket kabiliyeti yüksek 11 milyon askeri sahaya çıkarması durumu çok değiştirdi.
Çar’ın şehirlerdeki asayişi ve beslenmeyi kontrol edememesi, politik kadrolarla akıllıca ilişkiler kuramaması ve adeta kurtuluşu cephede başkomutancılık oynama merakı bardağı taşıran son damla olmuştur. Rusya’nın bir asırdır süren kaynaşması ani gelen harple ve rastlanmamış uygunsuzluklarla patlama haline çıktı. 23 Şubat 1917’de (Batı takvimiyle 8 Mart’ta) Petersburg’da devrim başladı. “Ekmek ve Barış” sloganıyla ortaya çıkan tekstil işçileri ve sonraki 8 Mart Kadınlar Günü’nün ilhamı olan kadın işçi kitleleri yeni bir oluşumu hazırladı. Bu seferki protestoları, Kazak Birlikleri vahşice bastırmakta tereddütlü davranmışlardır. Bu devrimi yapanlar hiç şüphesiz ki liberal denecek bir muhalefetin sözcüleri ve yancıları değildi. Hızla büyüyen protestocu sayısı ayaklanmacılara döndü. Sovyet lafı bu zaman kullanılmıştır.
Haberin Devamı
Tami Ön Ödemeli Kart
Tami
E-Dönüşüm Çözümleri ile Süreçlerinizi Hızlandırın
DİA Yazılım
by Taboola
YALVARMAYLA TAHTA
Modern anlamdaki komünist ideoloji ve yönetim henüz o andaki Sovyet için geçerli değildi. Nitekim hâkim olan partiler daha çok Kerenskiy gibilerin ve parlamento içindeki orta sol grupların temsilcisiydi. Çar, 15 Mart gecesi Duma (meclis) temsilcilerini huzuruna kabul etti ve tahttan feragat beyannamesini imzaladı. Tahtı kardeşi Grandük Mihail Aleksandroviç’e terk ediyordu. Ne var ki Mihail Aleksandroviç hiç de tahta oturmaya o kadar teşne değildi. Durumu uygun görmedi ve ancak Duma’nın ittifakıyla daveti kabul edeceğini belirtti. Bu demokratik bir eğilimi ifade etmez, çünkü Rusya tarihinde anarşinin kaynaştığı 16. asır boyu çarların umumi arzu üzerine adeta ahalinin yalvarmasıyla tahta çıktıkları bir gerçektir. 1598’de Boris Godunov ve 1613’te Romanovların ilk Çarı I. Mihail de bu şekilde tahta çıkmıştı. Ama anane tekrarlanmadı ve Rus monarşisi fiilen sona erdi. Rusya’nın milli marşı Fransa’nınki gibi Marseyyez’di. Altı ay sonra yerini Komünist Enternasyonal’e terk edecektir ve ondan sonra Rusya’nın, Türkiye’yle savaşı bile birçok cephede fiilen duracak, bir dağınıklık başlayacaktır. Rusya İmparatorluğu’nun toprakları bir iç savaşa, yeniden şekillenmeye ve Bolşeviklerin tepkisine üç yıl kadar daha dayanmak zorundaydı.
2 ÖNERİ
Haberin Devamı
1917 Rus İhtilali üzerine son zamanlarda çıkan iki kitap var. İlki birçok değişik konuda yazan ama kuvvetli bir kalem sahibi, araştırmacı kişiliğiyle tanınan Simon Sebag Montefiore’dir. “Romanovlar/1613-1918” kitabını Yapı Kredi Yayınları neşretti. Nurettin Elhüseyni ustalıkla çevirmiş.
Rus Çarlığı’nın çöküşü
İkinci kitap Kronik Kitap’tan çıkan Onur İşçi ve Onur Önol’un “Rusya İmparatorluğu’nun Çöküşü/Harp Yahut İhtilal” başlıklı 1881-1917 tarihleri arasındaki Rus Çarlığı’nın yıkılışını muhtelif noktalardan anlatan çalışma. Her ikisinde de yazarların kendi ülkelerindeki kaynaklar kadar Rusça kaynaklara müracaat edildiği, arşivlere başvurulduğu görülüyor. Rusya tarihçiliği bir zamanlar sadece bir-iki yazarın okunduğu Türkiye’de ilerleme kaydediyor.
ACI HABER
Suriye’den gelen acı haberi perşembe gecesi aldık. Türkiye bu safhada sınırlarını korumak için Esad’ın kuvvetleriyle çarpışma durumunda. Maalesef Suriye müttehid bir ülke değil. İdlib’deki insanlar Esad’ın özel güçleri ve politikası için düşmandan da öte nefret edilen bir topluluk. Bu insanlara Esad çok amansız ve acımasız davranıyor. Bu seferki göçmenler sadece canını kurtarmak için sınıra yığılıyor. Türkiye’nin kuşatma altında kalan gözlem noktasındaki askerlerinin üzerine hain bir saldırı yapıldı. Şehitlerimize Allah’tan rahmet diliyoruz ve herkesten ihtiram bekliyoruz.
.Tuhaf hesap
#YAZAR#İlber Ortaylı#HATAY
Mart 08, 2020 06:296dk okuma
Paylaş
Sputnik’te yayınlanan son bildiriyle 1938-39 plebisiti ve bölgenin Türkiye Cumhuriyeti’ne ilhakının gayrimeşru olarak gösterilmesi tuhaf bir tarihle hesaplaşma söylemidir.
Haberin Devamı
Antakya tarihte Suriye’nin içinde sayılmaz. Asi Nehri yatağı ile Güney Anadolu arasındaki çöküntüde kurulan bu şehir ve etrafındaki hinterlandı (art ülkesi) Suriye platosunun çoğunda görülmeyen bir engebe yer alır. Habib-i Neccar Dağı’nın eteklerinde bugünkü kazılarda da Helenistik ve Roma dönemi Antakya’sının zenginlikleri ortaya çıkıyor ama Antakya’nın zenginliği bundan ötelere gider. Ortadoğu’nun dinler ve felsefe tarihinde önemli bir rolü vardır. Nüfusu her zaman kalabalıktır ve Suriye’nin diğer bölgelerinden farklı olduğu açıktır. İran’la da Antakya’nın önemli ilişkileri var. Sasaniler tarafından zaptedilen bu şehir Bizans döneminde de bir süre için tekrar İran tarafından alınmıştır. Mezopotamya İran’ının Cundişâpûr’u bu şehrin hem kültüründen hem de ahalisinin becerisinden çok yararlandı. Hıristiyanlıkta bir patriklik merkezidir ve yine III. ve V. asırlardaki mezhep çatışmaları da burada göze batar.
Tuhaf hesap
Selçuklular Antakya’da yaşadı ve ardından Haçlıların 150 yıl kadar elinde kaldı. Moğolların istilasını atlatan şehir 1268’de Memluk Sultanı Baybars eliyle yeniden fethedildi. Ta ki Yavuz Sultan Selim Han tarafından 1516’da Mercidabık’tan sonra Osmanlı mülküne katıldı. Mütareke döneminde Fransa protektorası idaresindeydi ve buna İskenderun’un kendisinden dolayı sancak dönemi deniyor.
Tuhaf hesap
YENİ GERİLİMLER DOĞAR
Fransız kültürünün Antakya okumuşları üzerindeki yaygınlığı bu döneme hastır. Kültürel başkent İstanbul’la ve Ankara’yla ilişkiler kolay olmadığından Suriye’deki liselerde Arapça ve Fransızca öğrenmişlerdir, lakin bu Türkçe eğitim ve Osmanlı kültürünün aleyhine bir gelişme sayılmamalıdır. Zengin kültürel dokuyla Cumhuriyet bürokrasisi de 1939’dan sonra da yeni ismiyle Hatay halkını bünyesine almıştır. Bugün Türkiye’nin dinler ve diller bakımından en renkli bölgelerindendir. Ortadoğu’nun üzerindeki yeni emellere tahammülü olmayan bir yapısı vardır. Şu anda ABD, Suriye’nin kuzeydoğusundaki nüfusu Antakya üzerinden Akdeniz’e kadar uzatmak istiyor, asıl mücadele edilen hat budur. İşin garibi Akdeniz’e doğru Antakya’dan uzanacak bir Kürt nüfusunu Rusya da pek itirazla karşılamıyor. Sputnik’te yayınlanan son bildiriyle 1938-39 plebisiti ve bölgenin Türkiye Cumhuriyeti’ne ilhakının gayrimeşru olarak gösterilmesi tuhaf bir tarihle hesaplaşma söylemidir. Böyle bir işlemin gerçekleşmesi Ortadoğu’da muhtelif gruplar arasındaki çatışmayı arttıracaktır. Akdeniz’de yaşayan etnik ve dini gruplar bellidir. Harita üzerinde farklı bir Akdeniz beşeri coğrafyası yaratmak yeni gerilimleri doğurur. Kemalist Türkiye’nin Hatay’daki son düzenlenmesi acaba tehdit altında mı...
Haberin Devamı
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
Türkiye'nin Eşsiz Kış Rotalarında Kayak Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
AYASTEFONOS
3 Mart 1878’de Rusya İmparatorluğu adına İstanbul’daki elçi (büyükelçi değildi) General Nikolay Pavloviç İgnatyev ve elçilik müsteşarı Rusya İmparatorluğu adına savaş sırasında diplomatik hizmet veren adına Alexander Nelidov’un, Osmanlı tarafında ise Hariciye Nazırı Safvet Paşa ve Almanya’daki Büyükelçi Sadullah Bey’in arasında imzalanan bu anlaşmaya göre Bulgaristan adeta bağımsız devlet oluyor.
Sınırları bugünkü Arnavutluk sınırlarının içinde Korça’ya (Görice) kadar uzanıyor. Makedonya tamamıyla onlara veriliyor. Daha da ilginci bugünkü Kırklareli (Kırkkilise) de Bulgaristan’a bırakılıyor. Fakat işin garibi Selanik ve Batı Trakya Türklerin elinde kalıyor. Ayastefanos Bulgaristan’ı sadece Selanik’in batısında ve Kavala ile sınırlı kalmak üzere Ege Denizi’ne açmaktadır. Şüphesiz ki Karadağ ve Sırbistan’ın bağımsızlığı tanınmaktadır. Bu anlaşma ile Sırbistan’a da büyüme imkânı tanındı. Hiç şüphesiz ki büyük devletler bağımsız değil otonom bir Bulgar Prensliği’ni tanıdı. Ama Rus planı büyük Bulgaristan’ı istiyordu. İdare tamamen Hıristiyan bakanlardan oluşacaktır. Bir ordusu olacaktır. Türkiye’ye yıllık bir vergi verme zorunluluğu vardır.
VİLAYET GİBİ DÜŞÜNÜLDÜ
Gerçekte bağımsız hareket eden bir devlet ortaya çıkacaktır. Burada en ilginç nokta Bulgaristan’ın Ege’ye sarkan bölümlerinde Rusya’nın kullanacağı limanlar bulunması büyük devletleri ve İngiltere’yi derhal karşı taarruza yöneltti ve Berlin’de bildiğimiz anlaşma yapıldı. İşin garibi 1878’deki Ayastefanos (Yeşilköy) Anlaşması’nın tespit ettiği sınırlar Balkan Harbi’ndekine göre çok daha avantajlıdır. Balkan Harbi’nde Türkiye çok daha toprak kaybetti. Buna rağmen Ayastefanos Osmanlı Devleti için de Avrupa için de tahammül edilebilir bir statü değildi.
Bütün romantik görüntülere, Rus generallerin ve birliklerin Bulgaristan şehirlerine girdikçe Slav tarihi kardeşliğini belirten törenlerle karışlanmasına rağmen Bulgaristan da çok çabuk yüz çevirdi. Berlin’de kurulan mümtaz prensliğin kabinesine bakanlar değil müdürler girdi, bir vilayet gibi düşünüldü. Başbakana da reis-i müdüran denirdi. Reis-i Müdüran Stambulof, Osmanlı İmparatorluğu ve Bab-ı Âli ile sıcak ilişkileri tercih etti. Dış kuvvetlerden de Avusturya-Macaristan ve Berlin’e sırtını vermekte büyük fayda gördü.
Bu dönem içerisinde Rusya’nın Bulgaristan’daki büyükelçisi diyebileceğimiz ilk yüksek komiseri Mikhail Alekseevich Domontovich (Sovyet hükümetinin ilk kadın büyükelçisi Alexandra Kollontai’ın babasıdır) raporlarını ve hatıratını okuduğunuz zaman Rusya’nın ne kadar boşuna bir Balkan Slav fütuhatına girdiği anlaşılabilir. Nitekim çok zorlu bir savaş geçiren Rusya akıllı bir hariciye vekilinin, (yani Aleksandr Mihayloviç Gorçakov’un) ifade ettiği gibi bir daha bu tip bir mücadeleyi kesti, ta ki Birinci Dünya Harbi patlayana kadar.
ÖZEL BİR YÖNETİMİ VARDI
Bugünkü Bulgaristan’ın güney kısımları Doğu Rumeli olarak Osmanlı idaresinde kaldı. Özel bir yönetimi vardı. Basın sansürden azadeydi. Bir yerel meclis vardı. Yeni Bulgaristan’ın II. Abdülhamid döneminde Rusya’dan bağımsız Avrupa paralelinde bir politika gütmesi Alman ordusuyla ilişkileri hatta yeni kurulan İtalya ile hanedan ve evlilik bağları teşkili ve Bulgaristan’da bu dönemde eğitim ve ziraat alanında önemli reformların gerçekleştirilmesi nihayet Birinci Dünya Harbi’nde Alman ittifakı manzarayı tamamlar.
1877-78 savaşı sırasında yabancı gözlemciler iki ordunun mücadelesini tasvir ediyor. Türk ordusunun komutanları seçkin heyettir. Batıda Gazi Osman Paşa, doğu cephesinde Gazi Ahmet Muhtar Paşa ve diğerleri bu kişiliği göstermektedir. Ordular tahammülüydü. Askerlerin direnci Avrupa’nın diğer kara ordularında görülmeyecek durumdaydı. Hatta iaşe ve mühimmatın teminindeki güçlükler göz önüne alınırsa disiplin ve idare bakımından daha üstün oldukları da söylenir.
UZUN BİR SULH DÖNEMİ
Ayestefanos’tan Balkan halkları içinde Bulgaristan hariç diğer Slavlar bile memnun değildi. Sırbistan büyüme şansını kaybetmekten ve çok uyuşmadıkları Bulgarların büyümesinden çok rahatsız olmuştur. Karadağ’ın bağımsızlığı garantiydi. Ama bu onu Avusturya nüfuzundan ve taarruzundan kurtaramadı. Arnavutlar ise haklı olarak Epir (Yanya) ve Kosova’daki topraklarını Slavlara kaybetmeden çok rahatsızdılar. Prizren Ligi ile bağımsızlıklarını adeta ilan ettiler. Bir bakıma Berlin Antlaşması’ndaki tashihi Arnavutluk’un tekrar kazanılmasına neden olacaktır. Romanya, Rusya’nın müttefikiydi. Bununla birlikte Besaberya’yı (Boğdan) Rusya’ya terk etmek zorunda kaldı. Karşılığında Kuzey Dobruca kendisine verildi. Doğu Anadolu’da ise Kars, Ardahan, Batum, Bayezid ve Eleşkirt elden çıkmıştır. Rusya’nın 40 yıllık hâkimiyeti buralardaki Ermeni nüfusu dahi azınlık olarak tatmin etmeyecektir. Avrupa ise Karl Marx ve Friedrich Engels gibi Marksistlerden İngiliz liberallerine kadar Rusya’dan rahatsızdır. Asıl İngiltere yeni Bulgaristan sayesinde Ege Denizi’ne sarkan Rusya’nın donanma üslerinden paniğe kapılmıştır. Bugüne çok benzeyen bir manzara ama galiba zamanın Rusya’sı II. Alexander Rusya’sından daha tedbirli hareket ediyor. İstanbul’daki elçi Nikolay Pavloviç İgnatyev’i müthiş küçümseyen ve bir deli olarak gören Hariciye Nazırı Gorçakov bütün Osmanlı-Rus Savaşı’nı ve Berlin Antlaşması’ndaki neticeyi boşuna masraf, boşuna kayıp diye nitelemişti. 1881 Muharrem Kararnamesi’nden sonra teşkil edilen Düyûn-ı Umûmiye Borçlar Komisyonu’na Rusya’da harp tazminatı dolayısıyla alacaklı olarak devlet olarak girmek isteyince maliyesi güçlü büyük devletler “Siz kendiniz borçlusunuz” diye kapıyı gösterdiler. Temeli olmayan büyümelerin neler getireceği birtakım örneklerle doludur.
Bu nedenle III. Alexander ve II. Abdülhamid Türk-Rus imparatorluklarının savaşının iki devleti bir yere getiremeyeceğini anlamışlardır. Her iki memleketin de maarif, tarım, sanayi, demiryolu alanlarında büyük reformlara ihtiyacı vardı. Uzun bir sulh dönemi tercih edildi.
100 yıl önce İstanbul'un işgali
#YAZAR#İlber Ortaylı#Mondros
Mart 15, 2020 06:295dk okuma
Paylaş
15 Mart 1920, yani bundan 100 sene evvel Mondros hükümlerine göre müttefik devletlerin (Yunanistan dahil) İstanbul’u işgali zorba biçimde güçlendiriliyordu. 15 Mayıs 1919’da Yunanistan’ın İzmir’e çıkarılmasıyla Anadolu’nun her yerinde direniş hareketi cemiyetleri teşkil edildi ve bir noktadan sonra da Çukurova-Dörtyol’da olduğu üzere silahlı direniş başladı.
Haberin Devamı
Bu direniş derhal Maraş-Antep ve Urfa’ya sıçradı. Mustafa Kemal Paşa, mayıs ayının 19’unda Samsun’a çıkıp Havza-Amasya-Erzurum’a ulaştığı anda bu hareketlerle paralel bir etkinlik içindeydi. İstanbul’da bu gelişmeler dolayısıyla 3 Ekim 1919’da Damat Ferit Paşa hükümeti istifa ederek yerine Ali Rıza Paşa hükümeti kuruldu. Kabinesinde Mersinli Cemal Paşa ve Ferik (Korgeneral) Abuk Ahmet Paşa, Mustafa Kemal hareketinin kuvvetli destekçileriydi. İstanbul’daki Britanya komiserinin istihbarat raporlarında “Harbiye Nazırı Mersinli Cemal Paşa’nın İstanbul’daki milliyetçi hareketin başı olduğu” not ediliyor. Müttefik kuvvetler İstanbul’daki hâkimiyetin yeterli olmadığını ve işgalin I. Cihan Harbi’nin mağlubu devletlerin ve memleketlerin uysal havasına zıt bir şekilde problem yarattığını görmüşlerdi. Uzun müzakerelerde işgal kuvvetlerinin yüksek komiseri de Robeck’in kabineyi tehdidi bizzat hariciye nazırını Anadolu hareketi dolayısıyla İstanbul Hükümeti’ni mesul tutacaklarını bildirmesi neticeyi değiştiremiyordu. Şurası bir gerçek ki İstanbul’daki hükümetlerin Anadolucu tutumu yanında hiç öyle olmayan Damat Ferit hükümetlerinin de fazla bir müdahale imkânı olmamıştır. Anadolu’da meclis hükümeti ortaya çıkana ve düzenli ordu teşkiline kadar Damat Ferit hükümetlerinin örgütlediği Kuvâ-yi İnzibâtiye gibi yandaş hareketler de aynı şekilde Çerkez Ethem gibi kuvvetler tarafından bastırılmıştır.
100 yıl önce İstanbulun işgali
Haberin Devamı
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
Türkiye'nin Eşsiz Kış Rotalarında Kayak Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
ÖNCE ANLAŞAMADILAR
Bu birkaç aylık dönemde müttefik devletlerin İstanbul’un işgali konusunda anlaşamadıkları görülüyor. Fransa, Anadolu’yu daha dikkatle, ihtiyatla ve bir ölçüde saygıyla izlemektedir. Franchet d’Esperey’nin tavırlarında bu görülüyor. İtalya ise yorgun bir işgal gücü olarak Britanya ve Fransa’ya katiyen güvenmiyor. Savaşa geç giren ve taze bir kuvvet olan Yunanistan ise Britanya’nın yardımcı kuvvetidir ve İngilizler Yunanistan’ı resmen işgal kuvveti olarak kabul ettiklerini ve Yunan işgal kuvvetlerine yapılacak bir saldırıya müttefiklerin hepsi tarafından karşılık verileceğini beyan etmişlerdir. Hatta Britanya’nın İstanbul’daki ve Trakya’daki ağır görevini Yunanistan’a terk etmeye meyilli olduğu da açıktır. Londra’da Başbakan Lloyd George, Dışişleri Bakanı Lord Curzon en azından bu fikirdedir. Gerçi Franchet d’Esperey bu eğilime şiddetle karşı çıkar ve hatta İngiltere’yi müdahaleyle tehdit eder. Onlara göre bu yeni işgalin ne getireceği ve tehlikelerini tartışmak Mustafa Kemal “haydutlarının” cezalandırılmaması demektir ve Curzon işgalin bir kâğıda birkaç kelime yazılmasından ibaret bir statüyle operasyonun bitirilmesini düşünüyordu.
İŞGAL ŞARTLARI AĞIRDI
15 Mart’ta Fransa hâlâ ağır işgal şartlarının Anadolu’da Hıristiyanların genel katline sebep olacağını ileri sürerek tereddüdünü bildiriyordu. İtalya ise müttefiklerine uyarak bu işgale katılacağını fakat sonunda yeniden bir harp çıkarsa orada müttefiklerin kesinlikle yanlarında yer almayacağını yüksek komiserleri Conte Sforza aracılığıyla resmen tebliğ etti.
İşgal şartları çok ağırdı. Milletvekillerinin ve bazı politikacıların tevkif edilmesi bütün haberleşme araçlarının, yani posta, telgraf düzeninin ele geçirilip denetlenmesi, asıl önemlisi mütareke şartlarının ilk anından daha ağır bir hüküm olarak Harbiye Nezareti’nin resmen işgal edilip bütün yazışma ve emirlerin sansürden geçirilmesi, İstanbul Hükümeti’nin Anadolu’daki Mustafa Kemal Paşa ve milliyetçi liderlerle derhal ilişkisini kesmesini bildiriyorlardı.
Gerçekten İstanbul’un işgali bakanlıkların ve ardından 12 Ocak’ta teşkil edilip Misak-ı Milli kararı alan son Osmanlı Meclis-i Mebusan’ın üyelerinin tevkifi ve Malta’ya sürülmesiyle neticelendi. Asıl önemlisi karakol ve kışlaları basmışlardı. İşgal 16 Mart’ta Şehzadebaşı’ndaki karakola gece yarısı yapılan baskın sırasında olaylardan haberi olmayan savunmasız erlerin katliyle başladı. Şehzadebaşı askeri kurallara uymayan, işgalin statüsü içinde de hukuk ve askeri edebin ihlali demek olan bir hareketti. Ne yazık ki Kurtuluş Savaşı’nın bu önemli abidesi 1950’lilerin şaşkın imar hareketlerinde bilhassa bugün bir zevksizlik abidesi olarak İstanbul’a dikilen Saraçhane başındaki belediye binasının yapımı dolayısıyla istimlak edilmiş, yok edilmiştir (benzer şekilde o bölgede mevcut konaklar ve en hazini Acemioğlanları Kışlası da aynı akıbete uğramıştır).
İşgal günlerinde İstanbul’un asayişini İngiltere’nin sağlayamadığı görüldü. Fransızlar hiç de müttefiklerinin beklediği desteği sağlamadılar. İtalya ise karşı hareketi, Anadolu’yu destekledi. Hiç şüphesiz ki Sevr Antlaşması’na giden şartlar dikte edilmişti. Ermenistan’ın kurulacağı, İstanbul’dan padişahın bırakılacağı beyan edilmesine rağmen Boğazlar’ın kesinlikle enternasyonal bir alan haline çevrileceği, Çatalca’dan itibaren bütün Trakya’nın Yunanistan’a bırakılacağı ve İzmir merkez olmak üzere eski Aydın vilayetinin yani Denizli’ye kadar uzanan bölgenin Yunanistan’ın geçici işgaline bırakılacağı beyan edilmişti. Bu geçici işgalin Yunanistan anakarasından yapılan iskân desteğiyle yakın bir gelecekte bir ilhaka dönüşeceği planlanıyordu. Bu, sır değildi. Öte yandan 16 Mart sabahı Britanya komiserinin sadrazama işgalin geçici olduğunu, saltanatın kaldırılmayacağını, İstanbul’u almayı düşünmediklerini (ki Lord Curzon’un bu bildirimden sonra hemen itiraz ettiği nokta) bildirmesine rağmen, 16 Mart 1920 günü meşum bir gün olarak tarihe geçmiştir.
Haberin Devamı
Tami Ön Ödemeli Kartı Güvenle Kullan.
Tami
Eylül 2025’in en gerçekçi PC oyunu
Raid: Shadow Legends
by Taboola
DAMAT FERİT’İ İSTEDİLER
Heyet-i Temsiliye adına aynı gün Mustafa Kemal Paşa vilayetlere ve livalara, kolordu komutanlarına fevkalade salahiyetli bir meclisin toplanmasını için seçimleri yapılmasını bildirmiştir. 3 Mart’ta Rıza Paşa Kabinesi istifa etmişti. Eski Bahriye Nazırı Salih Paşa sadrazam olmuştu, müttefikler ültimatomu ona da yenileyerek verdiler. Ne var ki Salih Paşa da 3 Nisan 1920’de istifa etti. Yeni kabineyi tekrardan işgalci devletlerin istediği Damat Ferit kurdu. Damat Ferit’in Kuva-yi İnzibâtıye’yi teşkili bu döneme rastlamaktadır. Fransız İşgal Kuvvetleri Komutanı Franchet d’Esperey Şubat 1919’dan beri karargâhını İstanbul sur içine nakletmişti. Hiçbir şekilde Britanya’nın işgal konusundaki üstünlüğünü kabul etmek niyetinde değildi. General d’Esperey 1921 yılında mareşal rütbesine de yükseldi.
Resmen İstanbul’daki müttefik kuvvetleri komutanı kim olacaktır? Fransa ve İngiltere arasında ciddi bir çatışma konusu oldu. Sorun aslında çözülememiştir. Fransız işgal kuvvetlerinin kuvvet sayısı İngiltere’ye göre düşüktü. Sevr’e giden yolda bir müddet evvel Akbaş Cephaneliği’nin milli kuvvetler tarafından gayet cesurane ve çok etkin bir biçimde içindeki mühimmat ve silahın Fransızların elinden zabtıyla Anadolu’ya sevki ve İngiliz kuvvetlerinin her yerde direnişle karşılaşması yanında müttefikler arasındaki gerilimle ikinci işgalin muvaffak olmuş sayılmayacağını göstermektedir.
Haberin Devamı
ÇEKİRGELER Mİ SALDIRIYOR?
Ortadoğu’ya çekirge istilası yayılıyor. Birleşmiş Milletler Gıda Tarım Örgütü Afrika’dan Ortadoğu’ya geçecek çekirgelerin bir günde 35 bin kişinin gıdasını tükettiğini söylüyor. Kilometrekarede 40 ile 80 milyon çekirge olabilirmiş. Muhtemelen şaşkın ve abartılmış, çevreyi mahveden bir ilaçlama projesi tatbik edilecek. Daha iyi nasıl olur? Bunun için Ortadoğu’daki çatışmanın durması ve ortak hareket edilmesi gerekiyor. Mucize olabilir mi! Mütarekeye rağmen Birinci Cihan Harbi’ni Fahreddin Paşa bitirmemiş, Medine Müdafaası’na devam etmiştir. Yayımladığı emirname Çekirge Emirnamesi’dir. Etinin lezzetli, besleyici olduğunu Hz. Peygamber ve sahabelerin yediğini, kahvesinin lezzetli olabileceğini telkin ediyordu. Osmanlı’nın elinde Medine Müdafaası için iman ve tahammülden başka bir şey yoktu. Gıda olarak çekirgeyle iki buçuk ay dayandılar. Aynı biçimde kullanım söz konusu olamayabilir ama iklimin şaşırdığı ve hastalıkların yayıldığı bir dönemde bu da beklenen bir felakettir.
Veba ve İspanyol nezlesi gibi onun da şakası yok: Koronavirüs
#Yazar#İlber Ortaylı#Koronavirüs
Mart 22, 2020 06:294dk okuma
Paylaş
Tıp, karşısında aczini ifade ediyor. Ne cins özellikleri, ne faaliyet sırasındaki değişimi ne de bulaşma yolları kesinlikle tarif edilmiş değil. Çin’den başladı, Hindistan’dan çarpıcı bir haber yokken İran’da patladı, aradan Türkiye ve Yunanistan’ı geçti, patlama İtalya’da ortaya çıktı. Kuzey ülkeleri de kervana katılıyor. Rusya’daki ortaya çıkış ve gelişimden yeterince haber yok. İnsanlar çaresiz.
Haberin Devamı
NİHAYET bizde de kapıya dayandı. Çok başlangıç olduğu söylenen bir safhada okulların kapatılması, uçak seferlerinin iptali söz konusu oldu. Bizim nesil hatırlayacak, Kıbrıs çıkarması sırasında Yunanistan’da raflar boşalmıştı, Türkiye’de o kadar bir panik olmamıştı. Bu sefer öyle değil, yarım günde İstanbul’da boşalmayan market rafı kalmadı. Üreticiler ve İhracatçılar Birliği bas bas bağırıyor, “150 günlük stokumuz var” diyorlar.
Veba ve İspanyol nezlesi gibi onun da şakası yok: Koronavirüs
BU GECİKME NEDEN?
Bütün Ortadoğu, Balkanlar ve eski Sovyetler’in bakliyat ihtiyacını karşıladığımız belli. Buna rağmen neden raflardan çuvalla malzeme alınıyor? Turp demetleri bile bitmiş. Şoförünü ve arabasını yanaştıran hanımefendi bu rafları boşaltıyor. O gün akşam saatinde işinden çıkıp evine koşuşan bir memure, bir öğretmen, bir ofis çalışanı, temizlik işçisi bir annenin raflar karşısında uğradığı dehşeti düşünün. Bu görgüsüzce yağmacılık hangi vicdana sığar? Politikacılar büyük hamleler yaparken artlarındaki milletin nitelikleri üzerinde de durmalı. Disiplin ve diğerkâmlık yani başkasını düşünmek uygar bir toplumun özelliği olmalı. Seyahat yasağı konuyor, tabii ki konacak. Ta aralık ayından yani Çin’deki felaket patladığından beri neler olacağını kestirmek güç değildi. Belirli yerlere hac, toplu ziyaret gibi faaliyetlere katılmayı geciksek de ertelemeyi hükümet önerdi ve bunlar durdu. Gidenler geri geliyor. Muayeneden geçiyor ve karantinaya alınıyorlar diye her biri bir hiddet küpü. Ne bekliyordunuz ki, bunların hepsi önceden bildirilmiş şeyler. Kâbe-i Muazzama iki haftaya yakın süredir Suudiler tarafından kapatıldı. Müslüman toplumların ziyaretinden Suudilerin pek hazzetmedikleri, Medine-i Münevvere’de aynı şeyi yapacaklarına şüphe yok. Hal böyleyken gecikme neden?
Veba ve İspanyol nezlesi gibi onun da şakası yok: Koronavirüs
Haberin Devamı
Tami Ön Ödemeli Kartı Güvenle Kullan.
Tami
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
by Taboola
HERKESE GEÇMİŞ OLSUN
Yurtlarda karantinaya alınanlar yüzünden zavallı gençlerin halini görmeliydiniz. Gece yarılarında elde bavul otobüsleri bekliyorlar. Yurtlara alınanlar ise “Burası ne biçim yer, köpek bağlasan durmaz” gibi beyanlarda bulunuyorlarmış. Eh bir parça böyle yerleri de destekleseniz, Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü’nden haklı olarak hesap sorsanız fena olmaz. Şimdilik burada oturunuz, sakın ola ki dışarıdan yemek istemek, toplu ziyaretleri kabul etmek gibi olaylar olmasın.
Haberin Devamı
Ortaçağ İtalyan şehirleri en parlak zamanlarında birdenbire vebanın zulmüne uğradılar. 13. asırdan beri Pisa, Cenova, Floransa ve diğerleri, ardından 17. asırda Londra nüfusun yarısını kaybetti. 30 Yıl Savaşları’nda bile Almanca konuşan ülkelerde nüfusun 3’te 1’inin fazlası gittiyse bu muharebeden çok yan ürünü olan hastalıklardandır. İspanyol nezlesi Birinci Cihan Harbi’nde cephedeki askerden çok sivilleri götürdü. Salgın hastalıkların şakası olmuyor. Kurallara uymak zorundayız. Bunlar felaketi ne kadar önler veya geciktirir ve asıl önemlisi salgını ne kadar çabuk durdurur kimse bir şey söylemiyor ama vazgeçilmez olarak izlenecek yöntem hıfzıssıhhanın (hijyen) kurallarına ve yasaklarına uymaktır. Bar, pavyon, gece kulüplerinin, kahvehanelerin geçici süre kapatılması gibi isabetli tedbirler varken insanların halen sokaklarda toplu halde bir araya gelmeleri, Diyanet’in uyarılarına rağmen camilerde cemaatle namaz kılmak için uğraşmaları nasıl izah edilebilir?
Herkese itidal, uyum ve geçmiş olsun dileklerimizle...
Haberin Devamı
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
Peugeot 408'in göz alıcı tasarımına karşı koymak hiç kolay olmayacak.
Peugeot
by Taboola
EMİR TİMUR TARİHİ
AHAD Andican, tıp profesörü, siyaset adamı. Onu, bakanlığından sonraki dönemde Orta Asya tarihi coğrafyası üzerine kaleme aldığı kitabı okuyarak tanıdım sayılır. “Orta Asya” genellikle mesleğimiz dışındakilerin dikkatsizce kaleme aldığı eserlerden biri değildi. Hatta çok rahat okunabilen ve öğreten bir kitaptı.
Şu sırada Selenge Yayınları’ndan çıkan Emir Timur üzerine hacimli kitabını okuyorum. Yöntem yönünden dikkatimi çekti. Malum, Timur zaferleriyle Çin sınırından Ukrayna steplerine, Küçük Asya’ya ve Suriye’ye kadar bütün dünyayı etkiledi. Bu topraklar onun ölümünden sonra süratle parçalandı. Adeta bir ölçüde akrabalık kurduğu Moğollarda bile görülmeyecek süratle cihan tarihine çıktı ve dağıldı. Hanedanı Afganistan’da, Orta Asya’da ve Hind’de devam etti. Seferlerinin hepsi Müslüman devletlere karşıdır, bir tanesi hariç, İzmir’i Rodos Şövalyeleri’nden aldı ve Türk vatanına hediye etti. Emir Timur Gürgen (Cengiz soyunun damadı olduğunu belirtir ve han unvanı kullanmaz) Orta Asya onun asrından bir asır daha sonra sanat, mimari ve Uluğbeğ gibi torunuyla ilim merkezi, İslam Rönesansı’nın son yıldızı olarak devam etti.
Veba ve İspanyol nezlesi gibi onun da şakası yok: Koronavirüs
Haberin Devamı
ÇAPRAZ OKUMA YAPILMIŞ
Ahad Andican muasır kaynakları İbn-i Arab Şahı, Hıristiyan misyonerleri Clavijo gibi Katalan asıllı İspanyol sefirinin seyahatname ve notları gibi kaynakları ilginç bir biçimde gözden geçiriyor. Çapraz okuma yöntemini başarıyla kullanmıştır ve orijinal kaynakların Avrupa dillerindeki tercüme ve değerlendirmelerini de çapraz olarak karşılaştırıyor. Bu nedenle ayrıntıyı seven, bazı efsane ve rivayetleri denetlemek isteyen okuyucu için son derece lezzetle izlenecek bir kitap. Şerafeddin Yezdî’nin “Zafernâme”sinden, Gıyaseddin Ali’nin Hindistan fetihlerine, oradan haklı olarak methettiği İbn Haldun’un Timur hakkındaki raporlarına kadar bilinen kaynakların hepsi onun kaleminden geçiyor. Mesela “Schiltberger Seyahatnamesi” (15. asır başı Alman seyahatnamesi) de bunlardan biridir ve matbaadan evvel kaleme alınmıştır. “Tüzükat-ı Timur” gibi Timur devrini anlatan devlet teşkilatını işleyen ve herkesin çok itibar ettiği bir eserin geçerliliğini tartışıyor ve nihayet Türk tarihçilerini de değerlendiriyor. Bu hacimli eserde bizim tanıdığımız ünlü tarihçiler çok iyi not almıyorlar. Afet İnan, Fatma Aliye ve Türkiye’nin çok okunan tarihçisi Yılmaz Öztuna hariç. Bu üçünün Timur üzerindeki olumlu birleşmesi önemli bir göstergedir.
Haberin Devamı
Son otuz senedir Anglosakson çevrelerden yayılan bir görüş, Timur’u müspet olarak ele almaktadır. Haklı tarafları vardır. Asıl önemli yanı Andican atalarının ülkesi Özbekistan Bilimler Akademisi’nin de Timur tarihi üzerindeki uydurma ve derbederliğini tenkitten geri kalmıyor. Belli ki uzun bir mesai sonunda ortaya çıkan bir çalışmadır. Benim lezzetle takip ettiğim bir bölüm kitabın Cumhuriyet dönemi tarihçiliğini kapsayan Timur tarih yazıcılığı üzerindeki değerlendirmelerdir. Nihayet bir konuya değinerek yazıyı tamamlayayım. Andican “Tevârîh-i Âl-i Osman”daki Timur-Bayezid değerlendirmesini atlamış gibi geldi. Halbuki tezini destekleyecek kaynaktır.
Onunla dostluk kazançtı
#YAZAR#İlber Ortaylı#Can Yücel
Mart 29, 2020 06:296dk okuma
Paylaş
Geçen hafta sonu Datça’da Türk edebiyatının ve sanat dünyasının çok sevdiği bir arkadaşımız ebedi Datça yolculuğuna çıktı.
Haberin Devamı
Datça artık sevdiğimiz insanların, Latinlerin tabiriyle “salvete in aeterne” mekânı oldu. Hiç şüphesiz ki bizim kuşak yaprak dökümünde ilerledi. Hayat yaşayan anılarıyla gidiyor. Yazılanlar henüz Türk dünyasının entelektüel çevrelerinde geniş yer tutmuyor.
3 ÇOCUK YETİŞTİRDİ
Can Yücel Türkiye’nin orijinal serbest nâzım şairi. Kendisi gibi olmaya çalışanlar vardı, çok zor. Can’ın iyi kaydedilen şiiri dışında hayatı ve her biri kalıcı ve numunelik anekdotları da var. Bunlar şimdilik darmadağın gidiyor, toparlayan görülmedi.
Onunla dostluk kazançtı
Güler Yücel bence Can’ın hayatındaki en büyük olay. Bu büyüklük Can Yücel ailesini de aşar. Can Yücel’in 20. yüzyıl Türk okumuşlarının içinde özgün yeri var. Resmi olarak kalıcı bir mekânı yoktu. Üç çocuk yetiştirdi. Zengin bir hayat sürmediği malum. Ama asıl işi Can Yücel olmaktı. Güler de ona uygun bir yerdeydi. Çok düzenli bir burjuva hayatı da değil. Can’ın eşi olmak kolay mesele değildir ama üç çocuk da bu memleketin onur duyacağı şekilde yetişti: Hasan, Güzel ve Su. Güler’in son ana kadar ressamlığı sürdü. Genç Güler Erder liseyi bitirirken ağabeyi Cevat Erder’in teşvikiyle Güzel Sanatlar Akademisi’ni tercih etti. O dönemde bu akademinin hayatımızdaki rolü büyüktür. Hocası Bedri Rahmi’ydi. Bedri Rahmi, “Çok yeteneklisin ama çalışmak daha mühimdir” dedi. Hem bulunduğu Londra’da hem Ankara’da hareketli bir annelik ve Can Yücel’le beraber olmanın yanında hep resim yaptı. Datça’da yaptığı bir pafta bende. Uzakdoğu resminin etkilerini taşıyan bir sanatçıydı. Renkleriyse hep Anadolu kaldı. Son zamanına kadar da çalıştı. Keşke hepsi kaydedilmiş olsa. Bu çizgiler çok ilginç ama asıl önemlisi bence edebiyat çevrelerinden, Can’ın etrafından anlattıklarıydı. Keşke hepsi kaydedilmiş olsa.
GÜLER’İ HATIRLAYACAĞIZ
Fatih’te doğup büyüyen, Saraybosna asıllı bir ailenin çocuğu. İki ağabeyi var. Siyasal Bilgiler Fakültesi ve Ortadoğu Üniversitesi’nin çok iyi tanıdığı, 1960’tan sonraki devlet planlamanın öncülerinden, Dr. Necat Erder. İkinci ağabeyi birincisi kadar keskin zekâlı ama daha örtülü ve diplomatik bir mizahı olan, Allah uzun ömür versin profesör Cevat Erder. Türkiye’de restorasyonun önde gelen hocalarından. ICCROM’un (Kültürel Varlıkların Korunması ve Onarımı Araştırma Merkezi) Roma’da bir süre başkanlığını yapan bir hocamız. Güler’in bir de küçük kız kardeşi var: sevgili Sema Erder. Bence Türkiye’de sosyolojinin en anlamlı isimlerinden biri olarak çalışmalarını sürdürüyor ve öyle de kalacak. Güler’in keskin zekâsı fazla incitmeyen ama şöyle bir kurcalayan mizahı önce ailede şekillenmiş gibiydi ve o zırhla da Can Yücel’in muhitinde yaşadı. Onunla dostluk bir kazançtı. Can Yücel’le görüştüğüm zaman nasıl akşamdan gece yarısına kadar geçen vaktin farkına varmıyorsanız Su ve Güler’le de bazı halde İstanbul gezileri yapardık ve gördüklerimizi konuştururduk, anlattıklarımı sabırla dinlerlerdi. Ben de onun iğnelemelerine gülmekten patlardım. En iyi dinleyicimiz de Su’ydu. Güler iki ya da üç kişinin sivriliklerine tahammül etmek gibi fazilet sahibi bir sevgili ressamımızdı. Güler’i hatırlayacağız. Gittiği yer Can’ın yanında huzurlu ve mizahla dolu ebedi Datça olacak.
Haberin Devamı
Tami Ön Ödemeli Kartı Güvenle Kullan.
Tami
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
by Taboola
YARDIM ZAMANI
Salgının en gerilimli günlerindeyiz, eve kapanmanın sıkıntısını yaşıyoruz. Herkesin eve kapanması da kolay değil. 40 metrekarede üç nesil bir arada yaşamaya çalışanlar da var. Kolluk kuvvetlerinin 65 yaş üstü yasağına uymayanlara kibarca davrandığı görülüyor. Buna rağmen ne olursa olsun edepsizliğe hazır insanlar türedi. İhlalciler sadece sokağa saçılan ihtiyarlar değil, daha başından beri yurtdışından sağdan solan gelen her sınıf insan var. Bazıları zaruretten dışarıdaydı ve yine zaruret dolayısıyla geri dönüyor, bazıları ise gitmiş olmak için giden ve gelen takımından.
Onunla dostluk kazançtı
Türkiye dünyaya açılan bir halkın ülkesi. Bu açılımın her zaman doğru planlandığı ve hedeflendiği de söylenemez. İçimizde “airport people” diyeceğimiz bir takım var. Geziyorlar... Ümit ederiz bu tatsız günler, halkımızın her sınıfına bu konuda da bir şuur kazandıracaktır.
CASUSLUK ROMANI GİBİ
Akdenizli komşumuz İtalya ve İspanya ağır günler yaşıyor. En son kızdığımız olay, Çin’in İtalya’ya yolladığı ama hedefi şaşan binlerce yüz maskesi ve solunum cihazlarına Çek Cumhuriyeti tarafından en konması oldu. John le Carre’in casusluk romanı gibi bir haber. Umberto Eco son romanlarından biri olan ‘Prag Mezarlığı’nda tamamıyla Çekya’yı tarif etmiş adeta. Romandan çok kültür tarihi gibi bir derlemeydi. O zihniyeti bir daha görür gibi olduk. Buna karşılık hakikaten bir Akdeniz dünyasının var olduğunu gösteren bir olay, Mısır kral hanedanından Veliaht Abbas Hilmi’nin kız kardeşi Prenses İkbal (Saviç) büyük bir iftihar ve duygulanmayla bana haber verdi. Bizim gazetelerde de haber yapmışlar. 100 milyonluk nüfusu olan Mısır ülkesi İtalya’ya 1 milyon kadar maske yolluyor. Bence beşeriyetin tarihi medeni, eski coğrafyasına yakışacak hareket ve gelecek inşallah böyle kurulacak.
Haberin Devamı
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
Peugeot 408'in göz alıcı tasarımına karşı koymak hiç kolay olmayacak.
Peugeot
by Taboola
TELEVİZYON PROGRAMLARI
Televizyonlarda yapılan programlar mutlaka faydalıdır. An şart ki, kendi ilmi hesaplarınıza uygun olsa dahi her doğrunun her an, her yerde, herkese söylenmeyeceği düsturunu unutmayınız. Bizim Küçük Asyamız tarihte salgını ilk defa görmüyor. Türkiye tarihinde veba salgını da var, difteri gibi şeyler de var, köyde şehirde çocuklarımız zaman zaman muhtelif hastalıklardan kırılmış. Ama çiçek aşısının ilk tatbik edildiği yer de bu ülke. 19. asırdan beri bazı serum ve aşılar geliştirilmiş. Kısacası Birinci Cihan Harbi’nde bütün dünyanın nüfusunu cephedeki askerden daha çok kıran, yok eden, influenza İspanyol gribi (ki Türkiye’de büyük nüfus tahribi yaptı) dışında bizim halk aslında büyük vurgunlara alışık değildir. Garip rakamları daha doğrusu fahiş şeyleri telaffuz etmenin manası yok. Her doğru, her zaman her yerde söylenmez. Allah göstermesin daha fazlası muhtemel olsa bile. Kaldı ki sırf matematik işlemlerle bazı şeylerin anlaşılacağına da inanmak zor. Televizyon programlarında bazı spikerlerin her şeyi 2-3 kere tekrarlamasına lüzum yok. Anlaşılan seslerini ve sözde güzel telaffuzlarını(!) hafızamıza kazımak istiyorlar.
Haberin Devamı
1930'LU YILLARIN EFSANESİ
Türkiye’nin büyük Sağlık Bakanı Refik Saydam’dır. Daha Birinci Cihan Harbi’nde kolera ve dizanteriye karşı serumlar geliştirmekle işe başladı. Dr. Refik Saydam Kuleli Askeri Lisesi’nde sonra Askeri Tıbbiye’de okumuş, Alman tıbbıyla Berlin ve Danzig’deki askeri akademilerde tanışmıştı. Balkan Savaşı’nda ordudaydı. Bakteriyoloji Enstitüsü’nü örgütledi. Birinci Cihan Harbi sırasında hazırladığı tifüs aşısı literatüre geçmiştir. Birinci Cihan Harbi ve İstiklal Harbi’nin komutanları bile tifüs ve dizanterinin çarkından geçtiler. Dr. Refik 1919’da Samsun’a çıkan heyetteydi. Refik Saydam 1930’lu yıllarda harikalar yarattı. Penisilin ve sülfamitlerin bilinmediği bir dünyada geliştirdiği aşılar ve serumla, fakir ülkede her şeyden önce yetişmiş insan sıkıntısı çeken, yetişmiş evlatlarının çoğunu harplerde kaybeden bir ülkedeki örgütleme faaliyeti dikkate şayandır. Hitler’den kaçan Dr. Albert Eckstein ile çalıştı. Dr. Eckstein ve eşi Dr. Erna Türkiye’nin tıbbi yapısının gösterdiği problemler yanında başarılarını hayretle gözlemledi. 1942 yılında “A’dan Z’ye bozuk bir idaremiz var” diyen başbakan, Pera Palas’ta aniden öldü.
Onunla dostluk kazançtı
BUGÜN ANMAK VAZİFEMİZ
Bu salgın günlerinde büyük sağlık bakanımızı anmanın bir vazife olduğunu bilelim. Bizim hekimlerimiz 1930’lar ruhunun yetiştirdiği gençlerdir. Çok zor günlerden geçiyorlar. Büyük fedakârlıklarda bulunuyorlar. Sırf onlar değil bütün sağlık personeli hatta hastanelerdeki güvenlik görevlileri bile. Bu yüzden karantina mahallinde görevlilere ve kolluk kuvvetlerinin suratına tüküren edepsizlerin veya içeri bırakılmadığı için güvenlik görevlisini yaralayan tiplerin, her şeyden evvel ruhsal bakımdan tehlikeli bir eşhastan olduğunu hesaba katmamız lazım. Savcıların işlemine kadar böylelerinin asabiye kliniklerinde gözaltına alınması icap eder. Bunu bir hiddet ifadesi olarak değerlendirmeyelim. Bunlar gezdikleri her an sokakta herkes için tehlike teşkil eden tiplerdir. Hepimize sabır, zor günleri atlama şansı ve sağlık kuvvetlerimize karşı çok büyük saygı ve destek gösterilmesini dileriz.
Karantina günlerinin sembolü
#YAZAR#İlber Ortaylı#Koronavirüs
Nisan 05, 2020 06:296dk okuma
Paylaş
Karantina günleri, bugün Türkiye için oldukça yeni bir olay. Gerçi yıllar önce kolera vakası sırasında İstanbul’da da benzer tedbirler alınmıştı ama çok daha yüzeysel ve bu bölgeye mahsustu. Şimdi bütün Türkiye’de insanların evlerde oturması isteniyor ama bunun için imkânların her hanede bulunmadığı açık. Bazı yerlerde ısrarla dışarıya çıkmak istiyorlar. Bu duyguyu anlamak mümkün ama onaylanamaz. Çünkü bu yasağa uyulmadan facianın geçiştirilmesi mümkün değil gibi görünüyor. Fen insanlarının söylediği budur.
Haberin Devamı
Bugünlerde internette dört yaşlarında bir çocuğun videosu paylaşılıyor. Son derece sempatik bir oğlan çocuğu. Türkçesinin de bir takım spikerlerden daha açık olduğunu söylemeliyim. “Sizin yüzünüzden burada oturuyorum, dışarı çıkamıyorum, arkadaşlarımı göremiyorum, onlarla oynayamıyorum, parka gidemiyorum, hep sizin yüzünüzden” diyor. Zemine yumruğuyla vuruyor. Bunu unutmayalım. Bizim dünyamızın getirdiklerini bu çocuklar çekiyor ve gelecek nesillerin üstüne yüklenecek! Sesini hiç unutmamamız gereken çocuklardan biri ve surat ifadesini de lütfen gözünüzün önünde tutun. Karantinanın sembol görünümü bu protestocu minik.
Karantina günlerinin sembolü
BAZI DOĞRULARI YAYMAMALI
Televizyonda uzmanlar çeşitli tahminler yapıyor bence en çok dikkati çeken ve ürperten tabii ki ölüm tahminleri. Bazı doğruları yurttaşların önünde yaymak doğru değildir, hele bu doğrular birtakım tahminlerse. Sağlık ilminin çeşitli branşları var, tıbbın içindeki hekimlerin nasıl ihtisası varsa halk sağlığı gibi konuların da belirli bir ihtisasa ve bilgi birikimine dayandığı açık. Kendisi de halk sağlığı yapan Dr. Nuriye Ortaylı bu konuda bana bir açıklama yaptı. Bazı yanılma payı yüksek hesaplamalarda olumsuza doğru yapılan abartmaların bilhassa televizyonlarda geniş kitlelere söylenmesinin, bildirilmesinin hiçbir anlamı yok. Bu sayılar insanları ya paniğe ya da duyarsızlık, çaresizlik ve kaderciliğe sevk eder. Bu tür projeksiyonları söyleyeceğiniz, tartışacağınız insanlar karar vericiler, yöneticiler olmalı. Maalesef medyanın kullanımında insanlara günlük yaşamda nelere dikkat edecekleri, ellerini nasıl yıkayacakları, maske ve eldiveni kullanıp kullanmayacakları, umumi vasıtalara binmek zorunda olanların nelere dikkat etmeleri gerektiği gibi önemli hususlar pek anlatılmıyor. Oysa yabancı televizyonlarda bunlar ayrıntılarıyla gençlere, çocuklara ve çalışan insanlara anlatılıyor. Buna karşılık yüksek tahminlerin(!) yapıldığı programlarda bazı abartmalara gidildiği çok açıktır. Salgının gidişatını görmek ve hazırlık yapmak için şüphesiz bazı projeksiyonlar kullanılabilir ama halkın önünde ve iletişim araçlarında değil. Onların hazırlanacağı raporlar ve tartışmalar başka yerlerdir.
Haberin Devamı
Doğayla dost, şehirle uyumlu
Jeep Türkiye
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
by Taboola
BUNA KUŞKUYLA BAKIN
Haberin Devamı
Şimdi bir şeyin üzerinde durmamız gerekiyor. New York Üniversitesi’nde bir Türk profesör bir hafta önce o anda Türkiye’de 500 bin insanın koronavirüs ile enfekte olduğunu iddia etti. Bu zatın ismi dışında kim olduğunu bilmiyoruz. Olumsuz yöndeki bu şiddetli abartmanın sadece basit bir hesap hatası olduğu konusunda şüpheliyim, herkese de bu tür ortalıkta dolanan abartma ve kışkırtmalara kuşkuyla bakmaları öneriliyor.
MARİFET İLTİFATA TABİ
Fakat asıl sorun örgütlenme üzerinde, şu sırada sağlık personeline yardımcı olunmuyor. Türkiye’deki hekimler ve diğer sağlık çalışanları son derecede yüksek bir itibar ve saygıyı hak ediyorlar. Bu başka ülkelerin sağlık çalışanlarıyla bile mukayese edilmeyecek yüksek bir düzey. İnsanlar çok çalışıyorlar, kendi sağlıklarını ve hatta canlarını bile tehlikeye atıyorlar. Marifet iltifata tabidir. Çalışanlarımızın sağlığını ve dinlemesini temin etmek zorundayız, aksi takdirde faaliyetlerine devam edemezler. Bazı hastanelerimize zaten şu sıra boşta kalan oteller kapılarını açtılar. En başta Taksim’deki Divan Oteli ve belki başka şubeleri, yine aynı şekilde The Marmara sağlık personelinin geceleri ağır mesaiden sonra konaklayıp tekrar hastanelerine gitmeleri için bu imkânları onlara verdi. Bazılarından ise istenen yerine getirilmiyor. Eyüp Devlet Hastanesi’nin yanındaki Mövenpick böyle bir talebi reddetti. Düşününüz 12 saat çalışan personelin her mesai için İstanbul’un bir ucundan bir ucuna gidip gelmesi mümkün olabilir mi? Ayrıca hastanede şayet kendileri virüsü kapmışsa bunu evlerine taşımaları doğru mu? Yapılacak ilk şey onlar için uygun ve izole dinlenme yerleri temin etmektir. Bu boş otellerin birinden, mezkur Mövenpick’ten talep edilen yardım otel tarafından reddedildi. Yarın normale döndüğümüzde, oteller tekrar açıldığı zaman ben bu açılışın nasıl olacağını çok merak ediyorum. Yüzleri kızarmayacak mı? Bu memleketten kazandığını vermek istemeyenlerin bu gibi vurdumduymazlıklarına acaba vatandaşlar göz yumacak mı?
Haberin Devamı
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
BEKLENTİLERİNİZİN ÖTESİNDE FIAT ULYSSE
Fiat
by Taboola
OKUL TATİLİ OLUMLU
Çocuklarımızın okul tatiline erkenden sokulmaları bir kazanç. Bunu birçok insan gibi ben de olumlu bir tedbir olarak görüyorum. Ne var ki çocukların eğitiminin sadece bakanlığın paketiyle olması yeterli görülmüyor. Biraz baktım, evde oturan çocuklara jimnastik eğitimi yeteri kadar yer almıyor. Onların kabiliyetlerinin gelişmesine yardım edecek müzik ve resim gibi dallardaki öğretici unsurlara dikkat edilmiyor. Mesela birtakım çocuklara solfej öğretilebilir, orkestra enstrümanlarının sesleri üzerinde durulabilir, bir orkestranın çoksesli bir eseri nasıl canlandırdığı verilebilir, Türk müziği üzerinden de aynı şey yapılabilir, resimde renkler nedir, bir tabloya nasıl bakılır? Bunların öğretilmesi mümkündür. Her şey den evvel sağlık sorunlarına, korunmaya bakılması gerekir, gençlerin nasıl bir eğitim alması gerekir. Bu paketlerin iyi hazırlandığı kanısında değilim.
Haberin Devamı
HAZIRLIKSIZ YAKALANAMAYIZ
Milli Eğitim Bakanlığı’nın eğitim bakımından hazırlıksız yakalandığı söyleniyor. İnternet çağındayız, hazırlıksız yakalanmak pek kabul edilecek mazeret değil. Çünkü bu gibi durumlar için daha erkenden paket programların hazırlanması gerekir ve bunların ciddi uzmanlara yaptırtılması gerekir. Maalesef bir müddettir bu gibi ihaleler arkadaşlara veriliyor ve ortaya zevksiz programlar çıkıyor. Dolasıyla bu gibi hazırlıkların ciddi bir şekilde yapılmasının beklemesi herkesin hakkıdır ve lütfen her programın yönünün de değişik olması gerekir. Tam okul sınıflarındaki öğrencilerle birebir yapılan programı ekranda vermek mümkün olmaz, çünkü karşınızdaki alıcının, çocuğun ve genç öğrencinin dikkati dağılıyor mu, gerçekten dikkatini toplamış mı, gerçekten ilgi duyuyor mu? Bunları ölçmemiz mümkün değil. Kolayca kabul ettirilebilecek, kolayca etkileyebilecek programların hazırlanması gerekir. Bu belki müfredat programına uygun bir çizgi değildir ama en azından bu boş ve gerilimli günlerde çocukları ve gençleri biraz da başka denizlere açar, göğe başka türlü bakmalarını sağlayabilir. Bu açıdan bu online eğitimin çok başarılı olduğunu söylemek mümkün değil. Şimdiden hiç değilse yeniden bir tashihe gidilmesi mümkündür, onu yapalım.
Haberin Devamı
SAYGI
Karantina günlerinin sembolü
Bu hafta tıp camiasının, İstanbul Çapa Tıp Fakültesi’nin çok sevilen hocası klinik şefi Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu ve İstanbul Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nin değerli patoloji hocası Prof. Dr. Feriha Öz aramızdan ayrıldı. Sağlık çalışanları ve hekimlerin arasında kaybettiklerimiz yüksek sayıda, fedakârlıkları görülüyor. Türk halkının ilginç bir özelliği var, savaşlarda da önde gidenlerin arasında komutanlar bulunur ve şehit düşerler, bu bir yapıdır. Cemil ve Feriha hocalara ve onların fedakâr arkadaşlarına ve öğrencilerine saygımızın ebedileşmesi lazım. Galiba tıp insanlarına hâlâ madalya vermeyi bilmiyoruz. Bugün olmazsa ne zaman?
MİMAR SİNAN'IN KÖPRÜLERİ
Karantina günlerinin sembolü
Fotoğraf: Nurhayat CİVELEKER
Bu arada Kanal İstanbul ihalesi nasıl yapılıyor anlamıyorum. Burada projenin gerçekleşmesi için Osmanlı’nın sefer-i hûmayun köprülerinden mutlaka bazılarının suyun altında kalması ve kanal için kazılması gerekiyormuş. İşittiğime göre büyük Mimar Sinan’ın çok istisnai eseri Büyükçekmece Köprüsü üzerinde imzası vardır, projenin dışındaymış. Buna karşılık Odabaşı ve Dursunbey köprüleri, güya taşları numaralandırılarak nakledilecekmiş. Bunları söylemesi kolay. Türkiye restoratör mimarlar ülkesi değil. Sayıları çok az ve parmakla göstereceğimiz restorasyonların sayısı azın da azı. Arkeologlar Derneği İstanbul Şubesi Başkanı Yiğit Ozar etraflıca açıkladı: “Restorasyon için yapılan önermeler ve belgeler çok eksik”. Yani biz bu zamandan gelecekteki kuşağın gözünü boyuyoruz. Bunlar hoş olaylar değil. 1950’lilerdeki imar programında nelerin kaybolduğunu hâlâ hatırlayanlar var, unutanlar da gün geçtikte hatırlıyorlar. Benim bile çocuk halimle görüp acıdığım imar kurbanı Kara Ahmet Paşa Sebili ve Kara Mustafa Paşa Külliyesi gibi anıtlar vardır.
Plevne Kahramanı
#YAZAR#İlber Ortaylı#Gazi Osman Paşa
Nisan 12, 2020 06:296dk okuma
Paylaş
3. Plevne Muharebesi’nden sonra 10-12 Eylül 1877 tarihleri arasında Ruslar Plevne’yi bir daha kuşatma altına aldılar. 3 ay süren keskin kış şartlarında devam eden bu savunmada Gazi Osman Paşa dış dünyanın ve bütün Avrupa’nın dikkatini çekti. Nitekim son çıkarma hareketi sırasında yaralanması ve orduyla birlikte esir düşmesine rağmen Çar II. Aleksandr kendisine olan saygısını göstermiş, kılıcını almamış, hatta ileride kendisini nişanlarla taltif etmiştir.
Haberin Devamı
1900 yılı nisan ayının 5. gecesi Türkiye’nin en ünlü komutanlarından Gazi Osman Paşa vefat etti. Türbesi Fatih Camii avlusundaki neoklasik güzel yapıdır. Gazi Osman Paşa’nın çok ilginç bir kişiliği vardır, bizim tarihyazıcılığımızdaki alışılmış kalıplama ve kolaycı nitelemelerin çoğu geçerli değildir. Büyük bir askerdir. Bu askerlik bilgisi, o devirde artık bizde de başlandığı üzere ne Fransa’da Saint-Cyr, Almanya’da Postdam veya Viyana’da Theresianum’dan edinilmiş bir bilgi ve talimdir ne de özellikle askeri üst sınıfın mensubu içinde yetişmiş olmanın getirdiği imtiyazlardır.
Plevne Kahramanı
TOKATLILARIN İFTİHARI
İstanbul’da bir küçük memurun oğludur. Vazife gereği Mehmed Efendi ve Şakire Hanım’ın tek erkek çocuğu olarak Tokat’ta doğdu. Tokatlıların iftihar ettikleri komutanın 7-8 yaşlarından itibaren İstanbul’a yerleşen babasının eliyle önce Beşiktaş Askeri İlkokulu ve ardından da Askeri İdadi’ye verildiği görülüyor. 5 yıllık tahsilinden sonra Harbiye’ye girmiş ve 1853 yılında mülazım-ı sâni olarak mezun olmuştur. Erkân-ı Harp sınıfına ayrıldıysa da Kırım Harbi’nin çıkması üzerine Rumeli Ordusu’na tayin ve sevk edildi.
Haberin Devamı
Doğayla dost, şehirle uyumlu
Jeep Türkiye
Tami Ön Ödemeli Kartı Güvenle Kullan.
Tami
by Taboola
FRANSIZCA VE FARSÇA ÖĞRENDİ
Savaşta gösterdiği yararlılık ve bilgisi dolayısıyla derhal mülazım-ı evvelliğe, ardından da Kırım Harbi sona erince İstanbul’a dönerek Erkân-ı Harp sınıfına yani kurmaylık okuluna (Harp Akademisi) devam etti. Bu tahsilinin ardından kurmay yüzbaşı olarak Osmanlı ülkesinin bilhassa nüfus sayımları ve kadastroya uygun haritasının çizilmesi gibi çalışmalarda yer aldı. Paşanın strateji bilgisinin üstünlüğü burada oluşmaktadır ve ortaya çıkmıştır. Osman Paşa’nın Kırım Savaşı’ndan sonra strateji bilgisinin artmasını sağlayan faaliyetleri Osmanlı ordusundaki modernleşmenin getirdiği nimetlerden ileri gelir. Bu arada Fransızca ve Farsça gibi Osmanlı münevverinin 19. yüzyıldaki niteliğini tamamlayan dilleri de öğrendi.
SIRPLARI BOZGUNA UĞRATTI
Rus Savaşı’ndan evvel Balkanlar’daki ayaklanmaları, özellikle Sırbistan’daki ayaklanmayı bastırmak için görevlendirilen ordudaydı. 1861’de Rumeli Ordusu’nda görev yaptıktan sonra Suriye’deki isyanı bastırmak için tayin edildi. Cebel-i Lübnan meselesi bir devletler arası kriz haline dönüşmüştü. Dürziler ve Maruniler arasındaki çatışma bir yandan Osmanlı, ötede Fransız ve İngiliz rekabetine ve devamında Osmanlı Devleti’nin üzerinde bir Demokles kılıcına dönüştü. Bu bölgede gösterdiği başarılardan sonra doğrudan doğruya 1866’da başlayan Girit Rum ayaklanmasına karşı gönderildi. Girit’teki Rum ayaklanması aslında bir Girit savaşıdır. Giritli Rumlar milliyetçi fakat aynı zamanda da yerel milliyetçi taleplere sahiptirler ve savaşın en korkunç, en tatsız tarafı da adada bulunan Müslümanlarla bir dahili savaşa dönüşmesiydi. Serdar-ı Ekrem Ömer Paşa’nın takdirini kazandığı Girit ayaklanmasındaki tedbirlerden dolayı albaylığa yükseltildi. Bundan sonraki terfileri daha bir anlam kazandı. 1873 yılında Yenipazar Tümen Komutanlığı’ndadır. 1875’te Erzurum’daki 4. Ordu Erkân-ı Harp Başkanlığı’ndadır, aynı yıllarda Sırp Prensi Milan’ın 1876’da Osmanlı Devleti’ne savaş ilan etmesi ve ordusunun da Rus generallerin kumandasında bu muharebeyi yürütmesini doğrusu çok başarılı taktikle bastırdı. Sırp ordusunu ve Sırp generalleri bozguna uğratması kendisine hem ülkemizde hem de Balkanlar ve Rusya’da şöhret sağladı.
Haberin Devamı
TABYA TAKTİĞİNİ KULLANDI
Plevne Kahramanı
Bundan sonra müşir yani mareşallik rütbesine ulaştığını görüyoruz. Dolayısıyla Osmanlı-Rus Savaşı’nda önde gelen bir komutandır. Burada asıl üst üste devam eden 1., 2. ve 3. Plevne muharebelerinde stratejik bilgisini gösterdiği gibi teknik bilgisini de ortaya koymuştur, yani bir tabya taktiği kullanmıştır.
Şunu unutmayalım: Osmanlı ordusunun bilhassa piyade sınıfının silahları karşı taraftan daha mükemmeldi. Yine aynı şekilde topçuların da iyi yetiştiği görülüyordu. Bu Tanzimat’ta başlayan yeniliklerle eski ananenin bir araya getirilmesinden dolayı ulaşılan bir sonuçtur. Fakat Rus ordusunun elindeki asıl kuvvet mühendisliği iyi kullanan General Totleben gibi generallerin mevcudiyetidir.
Haberin Devamı
DOBLO COMBI’DE ŞUBAT KAMPANYASI
Fiat
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
by Taboola
YARALANDI, ESİR DÜŞTÜ
3. Plevne Muharebesi’nden sonra 10-12 Eylül 1877 tarihleri arasında Ruslar Plevne’yi bir daha kuşatma altına aldılar. 3 ay süren keskin kış şartlarında devam eden bu savunmada Gazi Osman Paşa dış dünyanın ve bütün Avrupa’nın dikkatini çekti. Özellikle yabancı gazetecilerin ve müşahidlerin raporları bu savaşı çok canlı ve hayranlıkla anlatıyor. Nitekim son çıkarma hareketi sırasında yaralanması ve orduyla birlikte esir düşmesine rağmen Çar II. Aleksandr kendisine olan saygısını göstermiş, kılıcını almamış, hatta ileride kendisini nişanlarla taltif etmiştir.
Osman Paşa, Türk imparatorluk ordusunun adeta anıtlaşmış bir temsilcisiydi. Siyasi hayatında Midhat Paşa ve Hüseyin Avni Paşa’nın darbe teşebbüslerine karşı olduğu biliniyor. Sultan Abdülhamid devrinde Tunuslu Hayreddin Paşa’yla da ıslahat konularında karşı karşıya kalmıştır. Bu tutum onun Sultan Abdülhamidci olduğunu düşündürse de aslında Sultan Hamid devrinin birtakım faaliyetlerine ve tasarruflarına karşı olduğu da bilinmektedir. O bir denge unsurudur ve dokunulmazlığı olan bir müşavir paşaydı.
Yıldız Mahkemesi sırasında Midhat Paşa’nın mahkûmiyetini açıkça tasdik ettiği bilinmektedir. Bununla birlikte şunu da belirmek gerekir: Ordudaki Alman nüfuzuna, yabancı müşavirlerin ordunun ıslahat işlerine aşırı derecede müdahale edip yönlendirmelerine daima karşı çıkmıştır. Bütün bu özellikleriyle kendisi Osmanlı-Yunan Savaşı’nda da tutumunu çok belirgin bir şekilde ortaya koydu. Gazi Ethem Paşa’nın yönettiği savaşa son anda başmüfettiş sıfatıyla katılmış ve savaş herkesin bildiği gibi zaferle sona ermiştir.
Haberin Devamı
İTTİHATÇILARDAN FARKLI
Oğulları Sultan Abdülhamid’in kızlarıyla evlendi. Bu evlilikten bir tanesi maalesef bir skandalla sona erdi. Gerek ordusunda gerek yabancı ordulardaki yüksek itibarı dolasıyla bir dokunulmazlığı ve mutlak surette sözlerinin dinlenmesi söz konusuydu. II. Abdülhamid, Osman Paşa’nın konumunu desteklediğini sık sık belirtmiştir. Bu onun İttihatçılara göre daha farklı bir yönüdür.
Gazi Osman Paşa Türk ordusundaki ıslahatın başarıyla yürütülebileceğini ve en zor ve imkânsız zamanlarda bile Türkiye’de komutanların nasıl modern dünyanın şartlarına intibak edebileceklerini gösteren bir komutandır. Hiç şüphesiz ki bu çabada bu özelliklerde tek olan sima o değildir. Gazi Osman Paşa’nın yanında burada saymamıza imkân olmayan geniş bir kadro vardır. Onlar da Türk tarihindeki geleneği devam ettirmişlerdir.
Haberin Devamı
TÜRKİYE BARAJLAR MEMLEKETİ
Lakin her yatırımın geliri, giderini ve götürdüğünü karşılamayabilir. Barajlar bir müddet sonra su rejiminin geçirdiği değişiklik dolayısıyla veya alüvyon birikimiyle tıkanır. Eğer su kaynağında tükenme olursa işlevini yerine getirememesi söz konusudur. Ankara’nın Çubuk Barajı buna ilk örnekti. 1950’lerde yapılanlardan Seyhan Barajı el’an faaliyette, fakat mesela Sarıyar artık gününü doldurmak üzereymiş.
TARİHİ AÇIDAN DA MAHZURLU
Şurası bir gerçek, nehirler üzerine kurulan barajların bir müddet sonra ömrünü tamamlaması kaçınılmaz oluyor. Enerji için yeni kaynaklara yöneliyoruz. Bir yerde çok dikkatle başvurulması gereken bir yatırım. Zira çevre bakımından sorunlar yarattığı gibi tarihi bakımdan da mahzurları ortadadır. Bir müddet evvel İvrindi’deki Allianoi kazılarının su altında kalması bu konuda dikkatimizi çekmişti. Türkiye’de barajlar konusunda toplumda tutum değişikliği başlamıştı.
Plevne Kahramanı
Milli Mücadele’nin düzenli ordu safhasında, cephedeki yılları harita ve fotoğraflarla ‘Sakarya: Türk Bitti Demeden Bitmez’ adlı kitabında anlatan Dr. Selim Erdoğan’dan aldığımız bilgiye göre son bir baraj yatırımı, doğrudan doğruya Afyon Sincanlı Ovası içerisindeki DSİ projesi oluyor. Barajın kapsayacağı alan, Milli Mücadele zamanında Büyük Taarruz Muharebeleri’nin ilk günlerinde kanlı çarpışmaların yaşandığı ve hatta kayıp şehit mezarlarının bulunduğu topraklardır.
ÖMRÜ DÜŞÜNÜLMELİ
Şehitlerin bulunduğu alanların tespit edilmesi, mezarların hazırlanması ve Kurtuluş Savaşı’nın tarihi için önemli yerin bir abide olarak hazırlanması gerekirken şimdi baraj yatırımlarından birine konu oluyor. Bu yatırımların ömrünün ne kadar olacağı düşünülmelidir. Ne veriyor, ne süreyle, ne kadar nüfusa yetecek? Acaba getirdiği götürdüğünü karşılıyor mu? Ve en garibi de bu gibi yatırımların tarih ve çevre bakımından çok önemli olmasına rağmen kamuoyuna ilan edilmemesi ve çeşitli grupların görüşlerine müracaat edilmemesidir.
100. Yıl - 23 Nisan 1920’den 23 Nisan 2020’ye...
#Yazar#İlber Ortaylı#23 Nisan
Nisan 19, 2020 06:295dk okuma
Paylaş
23 Nisan 1920 Cuma günü Hacıbayram’da kılınan cuma namazından sonra Meclis’e doğru yüründü ve İttihat Terakki Kulübü’nün Millet Meclisi’ne dönüştürülen salonunda Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı. Bu Meclis’te muhalif ve muvafık görüşlüler de bir tek amaç etrafında toplanmışlardı.
Haberin Devamı
Vilayetin merkezi Ankara hakkında bizde alışılagelmiş bir ibare vardır: “Toz toprak içindeki Anadolu vilayetlerinden birinde asırların ihmaline uğramış bir merkezdi”. Bu ibare 1919’da Erzurum ve Sivas kongrelerinin yapıldığı şehirlerden, Kayseri gibi daha 19. asırda yurtdışına ihracat yapacak kadar tanınmış küçük bir sanayi şehrinin ardından niye Ankara’ya geçildiğini, Konya gibi tahıl zengini ve asırları görmüş bir başkentin niçin Ankara gibi merkez seçilmediğini açıklayamaz.
100. Yıl - 23 Nisan 1920’den 23 Nisan 2020’ye...
Bu bakımdan 19. ve 20. yüzyılın ilk çeyreğindeki Ankara vilayetinin ve Ankara şehrinin konumunu ele almakta fayda var: Ancyra, Roma devrinde Galatya denen eyaletin yani Keltlerin kurduğu bir bölgenin başkentidir. İmparatorluk içinde en zengin ve üretken bir şehir olduğunu söylemek zor ama bir ordu merkezidir, önemli bir kontrol noktasıdır. Roma İmparatorluğu’nun 3. asrındaki bazı eserler burada da görülür, tiyatro, Caracalla’nın kurduğu Roma hamamı, eski Kybele kültünden bozma İmparator Augustus’un adını taşıyan mabed (Monumentum Ancyranum) gibi...
Haberin Devamı
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
Tami Ön Ödemeli Kartı Güvenle Kullan.
Tami
by Taboola
19. ASIRDA DUYULDU
Yeniçağda Ankara 15 ve 16. asırda sof üretiminin merkeziydi. Ankara kumaşları aranır nitelikteydiler ve göz alıcıydılar, Kremlin’den İsveç ve Almanya saraylarına kadar herkes burada üretilen sofu giyerdi. Krallar, piskoposlar ve zenginler... Ankara bu zenginliği aynı zamanda da Ankara keçilerine borçludur. Tiftik keçileri Ankara’ya çok uzun zaman bir refah sağladılar.
Şehir bir Anadolu kentiydi ama 19. asırda bile kendini yeni dünyaya uydurabildi. Gerçi kumaş sanayi gerilemişti ama tiftik yünü açısından hâlâ önemli bir ihraç merkeziydi. Ankara’yı 19. asır ortasında gezen Andreas Mordtmann şehri çok güzel anlatıyor. Uzun bir yolculuktan sonra Ermeni piskoposun misafiri olduğu evde bir lüksü gördü. Sözü edilen Ermeni piskopos Katolik cemaatin reisidir, zira Ankara Ermenileri Katolik’tir.
DEMİRYOLUYLA ÖNEMİ ARTTI
Şehirde önemli memleketlerin, komşu İran’ın konsoloslukları vardır, Fransızların okulu hayli hizmet görmüştür ve Ermeni cemaati ticaretten dolayı hayli zengindir. Ankara merkezindeki konakları dışında bugünkü Etlik, Keçiören ve Gaziosmanpaşa sırtlarındaki Ermeni konakları meşhurdur. Hatta Çankaya Köşkü’nün ilk nüvesi bunlardan biridir. Şehirde enteresan bir de Yahudi cemaati vardır. Bugünkü Leblebici Mahallesi’nde yer alır.
19. asır ortalarında bile İstanbul’dan sonra çağdaş anlamda hekime rastlanan yer Ankara’ydı. Bilhassa 1894’te Almanların Anadolu demiryolu Ankara’ya kadar uzatmalarıyla, ki şehir halkı bu hattı ısrarla beklemişti, şehrin önemi arttı.
Ticaret tarihinde zihniyeti, davranışı ve ananeleriyle etkin olarak ticareti ve sanayii geliştiren memleketler vardır. Bulgaristan’ın Gabrovo’su, Güney Almanya’nın Augsburg’u, İtalya’daki şehir cumhuriyetleri ve İran’da İsfahan ve ondan önce Culfa gibi... Ankara vilayetinin önemli merkezi de bunlardan biriydi. Nüfusunun 20. yüzyıl başında 25 bin kadar olduğu salnamelerde kayıtlıdır. Bu, bugün için küçümsenen ama o gün için önemli bir miktardı. Nitekim vilayet binası, devlet dairelerinin güneye bugünkü demiryolu istasyonuna doğru yayıldığı görülüyor. Şehrin önemi demiryolu geldikten sonra arttı. Bizzat İttihat Terakki Kulübü bile II. Meşrutiyet yıllarında Ankara’da yapılan en güzel binalardan biriydi ve TBMM’nin ve hükümetinin makamı oldu.
Haberin Devamı
MÜCADELENİN BAŞLANGICI
Mustafa Kemal Paşa’nın Amasya Tamimi’nden beri Anadolu’da vilayetleriyle kurduğu devamlı ilişkiler Ankara’da semeresini verdi. Bunun iki nedeni vardır: Ankara’nın tüccar ve dünyaya açık halkı Paşa’yı beklemektedir ve öbür vilayetlere göre daha büyük bir bağlılığın olduğu görülüyordu. İkincisi: Demiryolu Ankara’ya kadar geliyordu, stratejik yönden de uygun bir yerdi. Kent halkının kendisini siyasi bakımdan mutlak bir inanç ve özlemle karşılayıp desteklemesi galiba artık Milli Mücadele’nin nereden başlayacağını gösteriyordu.
VE HÂKİMİYET MİLLETİN
Nitekim 23 Nisan 1920 Cuma günü Hacıbayram’da kılınan cuma namazından sonra Meclis’e doğru yüründü ve İttihat Terakki Kulübü’nün Millet Meclisi’ne dönüştürülen salonunda Büyük Millet Meclisi açıldı. Sıralar bile etraftaki okullardan getirilmişti. Meclis’in genç zabıt kâtipleri, Ankara’da muallim olan Mahir İz, Hıfzı Veldet Velidedeoğlu ve Vehbi Koç’tur. Ankara halkı desteğe hazırdı. Bu Meclis’te muhalif ve muvafık görüşlüler de bir tek amaç etrafında toplanmışlardı. İlan edilen bildiride “saltanat ve makam-ı hilafetin düşman nüfuzundan ve esaretinden kurtarılması ve milletin istiklalinin sağlanması” söyleniyordu. Bunun etrafına Meclis yeni bir tarzı denemiştir. Hâkimiyet kayıtsız şartsız milletindir. Bu hiç kimsenin itiraz ettiği bir ilke değildi. Fransız İhtilali’nin ve Rus İhtilali’ndeki Sovyet sisteminin benzeri gibi görünüyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi bir hükümettir ama yeni devletin Türk adını taşıyan bir şeklidir. Üç kuvvet, yargı, yasama ve yürütme aynı organda birleşmektedir. Meclis’in reisi aynı zamanda bu hükümetin reisidir. Hükümet açıkça İstanbul’daki aciz idareyi reddetmekte ve vatanın ve saltanatın kurtuluşu görevini üstlenmektedir. Bir müddet sonra koydukları ve kabul ettikleri 1293 (1876) Teşkilat-ı Esasi Kanunu yanına 1921 Anayasası’nı ilaveten çıkardılar. Bu önemli bir metindir ve 1924’e kadar aslında iki kaynaktan çok iki kaynağın içinde en çok tatbik edilendir.
Haberin Devamı
E-Dönüşüm Çözümleri ile Süreçlerinizi Hızlandırın
DİA Yazılım
Eylül 2025’in en gerçekçi PC oyunu
Raid: Shadow Legends
by Taboola
GÖRÜŞLERİ FARKLIYDI
Meclis’te Anadolu eşrafı ve her yerde Mondros Mütarekesi’nin şartlarını reddeden grupların içinden gelen medreseliler ve hocalar da yer almaktadır. Hiç şüphesiz ki İttihatçılığı, yani Enver, Cemal, Talat üçlüsü etrafındaki İttihatçılığı reddetseler de eski İttihat Terakki üyeleri de bulunmaktadır. Dünya görüşleri tamamen farklı bu grupların bir arada iş görmelerinin, birleştirici ve yönlendirici unsuru ordudur. Ordunun İstanbul’da kalmaktan vazgeçen ve doğrudan Anadolu’ya ilhak eden unsuru günden güne kalabalıklaşmaktadır ve İstiklal mücadelesinin ana unsurunu meydana getirmektedir. Bu oluşum etrafında bir liderlik kadar önemli bir araç olamaz. Nitekim Millet Meclisi’nin reisi Mustafa Kemal Paşa Çanakkale’den ama aynı zamanda 16. Kolordu Komutanı olarak Diyarbakır bölgesinde, Bitlis, Muş ve Bingöl’ün Ruslardan istirdadını (geri alma, kurtarma) gerçekleştirmiş bir komutandır.
Haberin Devamı
MECLİS LİDERİNİ BULDU
1919’da İstanbul’da kalarak bir siyasi mücadeleyi yürütmeyi denemiş fakat bunun imkânsızlığını anladığından müfettiş paşa olarak Anadolu’ya geçmiş ve Anadolu’yu organize etmekte büyük bir politik deha göstermiştir. Bu uzlaşmacı, zaman zaman sert tavrıyla bir siyasi ve komutan olan Mustafa Kemal Paşa’nın nezdinde Türkiye Büyük Millet Meclisi liderini bulmuş oldu. 1923’te Türkiye’yi Lozan barışında istediklerini elde ettikten sonra ekimde Cumhuriyet ilan edilecektir ve ilan-ı Cumhuriyet’ten bir müddet evvel, aşağı yukarı 15 gün evvel 13 Ekim’de Ankara resmen Türkiye Devleti’nin ebedi başkenti olarak ilan edilecektir. Ama bu başkentin statüsünün daha 1919 yılının aralık sonunda ve 1920 yılının nisanındaki Meclis’in ilk oturumunda yürürlüğe girdiği açıktır.
Haberin Devamı
ORHAN KOLOĞLU
Evvelki gün Türk tarihçiliğinin çok renkli ve çalışkan bir üstadı aramızdan ayrıldı. Doktor Orhan Koloğlu hakkında daha geniş bir anma yazısını gelecek hafta yazacağım.
.İstanbul’un geleceği
#YAZAR#İlber Ortaylı#Koronavirüs
Nisan 26, 2020 06:294dk okuma
Paylaş
Bu şehir dünyadaki tarihi metropollerden, İtalya’da Roma, Floransa, İran’da İsfahan, Mısır’da Kahire, Hindistan’da Delhi, Rusya’da St. Petersburg, Orta Avrupa’da Budapeşte, Prag, Paris, Toledo, Barcelona gibi... Kuşkusuz bu zümrenin içinde İtalya’da Roma ve İstanbul (yani Nea Rome) ayrı bir yere sahiptir. Bunlar beşeriyet için önemlidir, er veya geç Türkiye’nin tarihi başkentinin de üstün ilgiye ve iltifata geçtiği görülüyor ve zihinlerde yer ediyor.
Haberin Devamı
Virüs salgını nasıl cereyan ediyor, haberler geliyor ve istatistikler yayımlanıyor. Şurası bir gerçek: İstanbul vakaların çoğuna sahip. Anadolu daha rahat durumda. Hatta başkent bile bazı konularda böyle... İlginç görünümler var. Güneydoğuda, Trakya’daki, Anadolu’daki köylerin bir alayı kendi kendilerine karantina uyguluyorlar. Köye giriş ve çıkış yasaklanmış, en ideal idare ve karar şekli. Demek ki eğitim yetersizliği söz konusu değil, söz konusu olan başka bir neden. 18 milyonluk bir başkent, ki bu miktar bazı mevsimlerde 20’ye çıkıyor, Kuzey Akdeniz coğrafyası için çok yabancı. Kuzey Akdeniz’de bu nüfus yok.
İstanbul’un geleceği
50 YILDIR TEDBİR ALINMADI
Daha da korkuncu Türkiye nüfusunun dörtte bire yakını Boğaziçi’nin iki yakasındaki doğal coğrafi köprüye yığılmış vaziyette. 50 yıldır ciddi tedbirler alınmamış, alabildiğine nüfus artmış, yapılaşma çoğalmış. Dinlenme ve paylaşım alanları son derece az. Böyle bir yapıyla salgın zamanı bir yana normalde bile şehir ahalisinin sağlıklı bir yaşam sürmesi mümkün değil. Fizik bakımından olduğu kadar ruhi bakımdan da insanlar yoruluyor.
Haberin Devamı
Pandora Mini Charm Koleksiyonu
Pandora
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
by Taboola
İstanbul’un bitki ve hayvan örtüsü alabildiğine tahrip edilmiş. Bizim neslin hayatı içinde bile bu bozulma görüldü. Kadıköy yakası bugün gökdelenlerle dolu, oysaki 1950’lerde bile orman artığı bir bölgeydi, toplu yerleşmelerden çok serpintiler söz konusuydu. Üstelik tarihi binaların bulunduğu kıyılar doğal plajdı.
DEĞİŞİM ACİLEN GEREKLİ
Daha yoğun bir yerleşmenin olduğu Suriçi İstanbul’da bile çok katlı binalar ancak 1960’lardan sonra ortaya çıktı. Bahçe içindeki ahşap ve kâgir evler Suriçi İstanbul’un görüntüsüydü. Zeytinburnu’nda gecekondulaşmadan evvel buradaki tek meskûn saha Yenimahalle denen, Rumeli göçmenlerinin semtiydi. Doğrusu resim gibi mütevazı bir semtti. Yeşilköy ve Bakırköy gibi semtler banliyö konumundaydı. Bu gibi özlemin artık edebiyatta kalması yeterli değil, değişim acilen gerekli, sanayi dediğimiz kısa zamanda teknik ve yapı olarak kendini eskitir. Eskiyen sanayi tesislerinin daha pahalı üretim yapacağını herkes bilir. Binaenaleyh bunların yenilenmesi sırasında belki sökülmesi ve endüstrinin Konya, Kayseri, Çorum hatta Ankara gibi gelişmenin başladığı bölgelere, yakın yerlere nakli düşünebilir.
Kesinlikle arsa spekülasyonunun önüne geçilmeli, ancak bu sadece polisiye tedbirlerle olmaz. Kadastrosu yapılan bir memlekette vergilendirme son derece kolay ve adil bir işlemdir. Yapılmaması olsa olsa karar mekanizmasına hâkim grupların kendi spekülasyon meraklarıyla ilgili olabilir. Şehre göçün önlenmesi için üretim imkânlarının başka bölgelere kaydırılması gerekir, çünkü İstanbul bu nüfusu kaldıramıyor. Bu göçü önlemek de Osmanlı saray bostancılarının ve Bostancıbaşı’nın inzibati tedbirleriyle alınacak değil. Bugün bu işlem doğrudan geçim ve yatırım imkânlarının denetimi ve yönlendirmesiyle mümkün olacaktır.
YATIRIM PLANLAMASI ŞART
Geniş coğrafyamızda bu yoğunlaşmanın niçin İstanbul Boğazı’nın iki yakasına kilitlendiği anlaşılamaz. Daha ters bir gelişme, mesela İzmit Körfezi’ni kirleten kâğıt fabrikalarının ortadan kaldırıldıktan sonra yerine yapılanların ne fabrika ne de tarımla ilgili endüstri tesisleri olmamasıdır. Doğrudan doğruya beton tesislerle dolmuştur. Bir tehlikeli üretim kaldırılıyor yerine daha beteri geliyor. İstanbul’un ve Körfez’in havası ve suyunu temiz tutacak bir yatırım planlaması şart. İstanbul gelecekte bir milli plan çerçevesinde ele alınacak olursa kurtuluş vardır.
Aksi takdirde sırf vatanımız için değil komşu ülkeler için de artık bir problem haline dönüşmeye başlar. İşte o safhaya gelmemeliyiz. Kendi işimizi kendimiz yapmalı, beynelmilel itiraz ve müdahalelere uğramamalıyız.
Haberin Devamı
Güncelleme, Yedekleme Maliyetlerinden Kurtulun
DİA Yazılım
Bir bilgisayarın varsa, bu oyun mutlaka sahip olman gereken bir oyun
Raid: Shadow Legends
by Taboola
‘VEFAKÂR BİR DOST’ ORHAN KOLOĞLU
GEÇEN hafta Türkiye aydınlarının içinde en kendine özgü bir kişilik olan Dr. Orhan Koloğlu’nu son yolculuğuna uğurladık. Kraliyet dönemi Libya Başbakanı Sadullah Koloğlu’nun oğluydu. Adı üzerinde Trablusgarp’taki Türk yeniçerilerin soyundan geldiği için Mülkiyeli kaymakam bu göreve çağrılmıştı.
İstanbul’un geleceği
Orhan Koloğlu’nun en ilginç yönü yalnız ve mütevazı şartlarda yaşayıp üretmeyi bilen ama neşesinden ve heyecanından hiçbir şey kaybetmediği gibi saatler ve günlerce çalışmayı becerebilen bir tarihçi olmasıdır. Türk tarihçiliğinde Arap dünyasının yapılanmasına ilk eğilenlerdendir. Üstelik bunu imparatorluğun genel tarihi içinde Avrupa tarihini de çok iyi öğrenerek yapabilenlerden biriydi. 40’a aşkın kitabı ve yüzlerce makalesiyle Türkiye tarihinin bilinmez noktalarına ışık tuttu. “Vefakâr bir dosttur” tabirini kullanmak yetersiz. Tarihçilerin hakkını da savunan, adil hüküm veren bir yazardı. Gayet kibar görünümüyle edepsiz eleştiriler veya haksız tespitleri kendisine değil, başkasına yapılmış olsa da göğüslemekten çekinmezdi. Bir özelliği daha var: Türkiye tarihçiliğinin sıkıcı bir üslubu vardır. Sürükleyici, anlaşılır üslubu olan nadir yazarlarımızdandı. Zamanlar geçtikçe daha iyi anlaşılacak ve unutulmayacak bu çalışkan bürokrat ve renkli tarih yazarının hatırası önünde ihtiramla ayağa kalkıyor ve onu ebediyete uğurluyoruz.
İki dünyanın iki denizin efendisi
#Yazar#İlber Ortaylı#Fatih Sultan Mehmet
Mayıs 03, 2020 06:294dk okuma
Paylaş
Şark ve Garp bilimini ve edebiyatını mezcetmiş bir hükümdardı. Böyle renkli bir aydın bütün Rönesans döneminde ne Doğu’da ne Batı’da pek görülür. O Batı’ya karşı komplekssiz olan ve o dünyaya vâkıf parlak bir Doğu münevveriydi.
Haberin Devamı
Bugünkü tarihle 3 Mayıs 1481’de Gebze sahrası diye bilinen Anadolu ve Asya tarafına sefere çıkan orduların Üsküdar’dan sonraki ilk konağında Fatih Sultan Mehmed Han henüz 49 yaşında “Osmanlı tarihinin en parlak yıldızı kaydı” diye betimleyeceğimiz ani bir ölümle tarihe çekildi. Ölümünde mareşallere has bir hastalık olan nikrisin (gut) tedavisi için verilen ilaçlar rol oynadı deniyor. Bazıları padişahın gut hastalığını kendi yöntemiyle tedavi eden Venedikli hekimini suçlu buluyor. Bu rivayetler o gün de ayyuka çıktı. Karamanlı Mehmed Paşa ölümü gizlemesine rağmen bu tür bir vaka ilk defa görüldüğü için açığa çıktı. Etrafta bulunan Enderunlular ve yakın maiyet ölüm haberini yaydı.
İki dünyanın iki denizin efendisi
Haberin Devamı
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
Türkiye'nin Eşsiz Kış Rotalarında Kayak Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
CEM Mİ BAYEZİD Mİ
Devlet ricali Amasya’daki Şehzade Bayezid’i (II. Bayezid) çağırmak konusunda hemfikirdiler, ta ki onlar gibi düşünmeyen Sadrazam Karamanlı Mehmed Paşa, Karaman Valisi olan küçük şehzade Cem’le bir yakınlık kurmuştu. Veraset sisteminin henüz tam oturmadığı bu zamanlarda tahta, sancaklarda bulunan şehzadelerden hangisinin geçeceği, devlet ricalinin ve komutanların anlaşmasına veya rekabetleri dolayısıyla kimi seçtilerse onun süratle payitahta gelmesine bağlıydı. Yeniçeriler Şehzade Bayezid’i değil doğrudan doğruya Sultan Cem’i tutuyorlardı. İstanbul kapıları tutulana kadar yeniçeriler İstanbul’a aktılar.
ŞEHZADELER SAVAŞI
Mehmed Paşa, Fatih Sultan Mehmed Han’ın naaşını alıp ordugâhtan ayrılmasına rağmen askerler durumu öğrenmişti. Her ne kadar Şehzade Bayezid İstanbul’a taraftarlarının umduğu gibi çabuk yetişemediyse de ki bunların başında İstanbul’da kaymakam (sadrazam vekili) olarak bulunan İshak Paşa geliyordu, sonuç kaçınılmazdı. Osmanlı verasetinde en çok korkulan olay meydana geldi: İki şehzade arasında bir iç savaş patladı. Bunu kazanan Şehzade Bayezid oldu. Rodos Şövalyeleri’ne sığınan ve Papa VI. Aleksandr’ın eline geçen Cem Sultan, Hıristiyan dünyanın rehini ve bir tehdit aracı olarak kullanıldı. II. Bayezid, Cem’in bu şekilde sürülmesini önlemek için Papalığa müthiş meblağ ödemek zorunda kalmıştır. Bu âdeta Papalık devletinin yıllık cari bütçesiydi. Öte yandan II. Bayezid’in savaştan çok sulhu tercih etmesinin bir nedeni de Cem Sultan yüzünden ne Endülüs’teki olaylara ne Memlûklerle bir savaşa girişememesidir.
FATİH CAMİİ’NİN YANINDA
Fatih Sultan Mehmed Han’ın naaşı kendisine biat edilen Bayezid Han yetişene kadar ortada kaldı. Sonra Fatih Camii’nin yanına defnedildi. Cesedin mumyalandığı söyleniyor. Fatih Camii’nin yanındaki türbe bir imparatorluğun ve büyük bir imparatorun abidesidir. Evvelce buradaki Havariyyun Kilisesi’ne de Doğu Roma’nın imparatorları gömülürdü.
KENDİNE HAS ÖZELLİKLERİ
Fatih Sultan Mehmed bütün Şark hükümdarları hatta Şark entelektüelleri içinde kendi özellikleriyle tanınır. Arapça ve Farsçayı fevkalade bildiği gibi eski Yunancası ve İtalyancası da vardı. Bilhassa Yunanca metinleri okuyabildiğini ve notladığını Topkapı Sarayı’ndaki kütüphanede görmek mümkündür. Bu alandaki bilgisi de Türk vakanüvislerin (Tursun Beg gibi) nakli değildir. Fatih’in tarihini en iyi yazanlar başta Bizanslı Kritovulos olmak üzere yabancı elçiler ve gözlemcilerdir. Onlar Fatih’in Yunancası ve İtalyancasının mükemmelliğinden söz ederler. Coğrafya bilgisi genişti. Saray Kütüphanesi’ndeki Yunanca Ptolemaios Atlası’nı adamakıllı tetkik etmiştir. Astronomi ve matematik üzerinde derin bilgisi vardı. Hatta döktürdüğü topların balistik hesaplarını onun yaptığı üzerinde kuvvetli delil vardır. Donanmayı döneminde mükemmel bir biçimde kuramadı bu yüzden fetihleri sadece Ege adalarından Ağriboz, Tasos (Thassos), Semadirek (Samothraki), Limni ve Midilli’dir. Rodos’u alamadı. Aynı şekilde imparatorluğun sınırları Tuna mansabına ulaştığı halde çemberin içinde kalan ve Macarların elindeki Belgrad’ı fethedemedi. Bunlar torunun çocuğu Muhteşem Süleyman devrini bekleyecektir. Resim sanatına düşkündü. Şehzadeliğinde resim çalıştığı ve Batı sanatına yaklaştığı malumdur. Ölümünden iki yıl evvel Venedik devletinden Gentile Bellini’yi getirdi ve ünlü portesini yaptırdı. Tek eser bu değildir. Topladığı heykeller kendinden sonra saraydan çıkarıldı. Bazı devasa sütun ve lahitler saraydadır.
Haberin Devamı
Eylül 2025’in en gerçekçi PC oyunu
Raid: Shadow Legends
2025’in Şimdiye Kadarki En Gerçekçi PC Oyunu!
Raid: Shadow Legends
by Taboola
BİR DOĞU MÜNEVVERİ
Şark ve Garp bilimini ve edebiyatını mezcetmiş bir hükümdardı. Böyle renkli bir aydın bütün Rönesans döneminde ne Doğu’da ne Batı’da pek görülür. O Batı’ya karşı komplekssiz olan ve o dünyaya vâkıf parlak bir Doğu münevveriydi. Hiç şüphesiz ki İstanbul’un fethi gibi bir olay, onun dünya tarihinde büyük şöhreti oldu ama buna kadar ta Macaristan sınırlarına kadar uzanan, batıda Karadeniz’de Kırım Hanlığı’nı, doğudaki Pontus Rum İmparatorluğu’nu topraklarına kattı. İki dünyanın ve iki denizin efendisiydi. Onun İstanbul’u fethetmesi bugün bile bir taraftar ve diş bileyen kalabalığın arasındaki çekişmeye sebeptir.
OKUMA TAVSİYELERİ
Haberin Devamı
* Halil İnalcık – Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ 1300-1600 (Kronik Kitap)
* Kritovulos – Kritovulos Tarihi (1451-1467) (Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları)
* Yılmaz Öztuna – Fatih - Büyük Kartal’ın Gölgesi (Yakın Plan Yayınları)
* Reşad Ekrem Koçu – Fatih Sultan Mehmed (Doğan Kitap)
* Bilhassa Halil İnalcık Hoca’nın Fatih devri üzerinde çığır açan kitaplarının ve makalelerinin derlendiği Fatih Sultan Mehemmed Han - İki Karanın Sultanı, İki Denizin Hakanı, Kayser-i Rum kitabı (Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları).
HEKİME SALDIRI UTANÇ VERİCİ
Trabzon’da Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Farabi Hastanesi’nde Dr. Esra Ersöz Genç’e “Annemi öldürdünüz” diye bir çılgın elinde oksijen tüpüyle saldırmış, bölümü tarumar etmiş. Genç doktor haklı olarak Sağlık Bakanlığı’na soruyor; “Güya kanun çıktı ama ben kendimi güvende hissetmiyorum. Bir dahaki nöbette ne olacak?”
İki dünyanın iki denizin efendisi
Kanun Meclis’teyken manasız siyasi atışmaları ve metnin daha evvel tartışmaya açılmamasını yazanlardanım. Kanunun korkutucu olması gerekir ve aynı şekilde bu saldırganların da ruhen hasta olduklarını bilmemiz lazım. Doktorların en çok desteğe ihtiyaçları olduğu şu günlerde utanç verici bir olay.
.Bonapart'ı yenen paşa Cezzar Ahmed
#YAZAR#İlber Ortaylı#Cezzar Ahmed
Mayıs 10, 2020 06:295dk okuma
Paylaş
Bosnalı Cezzar Ahmed Paşa’nın stratejileri ilginçti. Akka ve Hayfa’nın engebeli coğrafi yapısını ve İngiliz donanmasının yardımını çok iyi kullandı. Muharebenin bir kesiminde Fransızların karşısına aniden yükselen bir duvar da inşa edilmişti. General Bonapart’ın âdeta takati kesilmişti.
Haberin Devamı
General (Napoleon) Bonapart Fransız İhtilali’nin Konsül döneminde iktidarını sağlamlaştırdıktan sonra Mısır ve Suriye’ye yöneldi. Şahsen kendi yazıları ve ifadesinden de anlaşıldığı üzere İstanbul’u dünyanın merkezi saymak, Şark’la Garp’ı birleştirmek gibi aslında pek de orijinal olmayan, daha çok Büyük İskender’in Helenistik dünya kurma modelinden esinlenen görüşlerdi bunlar.
Bonapartı yenen paşa Cezzar Ahmed
MISIR ELİNDE KALMADI
Piramitler Savaşı dediğimiz savaştan sonra Osmanlı’nın hükmündeki Mısır’ın zaptı ve işgal gücü olarak yerleşmesi yakın zaman tarihinin önemli olayıdır. General Bonapart kendisini karşılayan Mısırlılara ve Mısır ulemasına iki dünyayı eşit gördüğünü söylemekte, İslam medeniyetine olan saygısını ifade etmekte bir beis görmedi. Hiç kuşkusuz bu idealler nasıl biçimlenecekti ve ne olacaktı bunu bilemeyiz. Çünkü Mısır elinde kalmadı. Şüphesiz kendisine karşı çıkan Yavuz Sultan Selim’den beri Mısır’da bırakılan Memluk beylerini Piramitler Savaşı’nda tarumar etmişti. Ama Mısır’ı kimler yönetecekti? Kendisi bir müddet sonra ülkeyi terk etmek zorunda kaldı, yerini başka güçler aldı. Bu, yakın gelecekte Britanya’dır.
Bonapartı yenen paşa Cezzar Ahmed
Haberin Devamı
Türkiye'nin Eşsiz Kış Rotalarında Kayak Turları Jolly'de!
Jolly Tur
Tami Ön Ödemeli Kartı Güvenle Kullan.
Tami
by Taboola
ROSETTA TAŞI BULUNDU
Mısır’ın Fransa tarafından işgali âdeta bu ülkenin yeniden keşfi gibi sunulmuştur. General Bonapart yanında devasa bir botanikçi, zoolog, coğrafyacı ve ressamlar kalabalığıyla gelmişti. Mısır’ın bütün böcekleri, hayvanları, abide ve hatta bitkileri resmedildi. Çözülmeyen hiyeroglif levhalar sayısızca kopya edildi. Nitekim bu işgalin önemli olayı da Nil Deltası’ndaki Raşid (Rosetta) mevkiinde ünlü Rosetta Taşı’nın bulunması ve üç dildeki bu metnin sayesinde eski Mısır hiyeroglifinin çözülmesi olmuştur. Hiyeroglif Koptça yazıtın en üstünde Yunanca kitabe, altında Helenistik devrin Dimetiki denen Koptçasının Yunan harfleriyle yazımı bulunuyordu. Hiyeroglif bunların yardımıyla çözüldü ki büyük bir mesaidir. Bir noktayı Büyük İskender gibi Bonapart da beceremedi: Nil’in kaynağını bulmak...
Haberin Devamı
SERT AMA SAYGI DUYULAN
Doğu İmparatorluğu onun pek gizlediği bir hayal değildir ve 1799 senesinde Suriye’ye doğru hareket etti. Hiç şüphesiz ki yoldaki en önemli merkez o zaman dikkati çok çeken fakat fazla cesameti olmayan bir sahil kasabasıydı: Yafa. Yafa’nın Fransız ordusu tarafından işgali bir katliam ve halkın taciziyle sonuçlandı. Filistinliler kendisini hiç sevmemişlerdi ve onları ikna etme şansı yoktu. Akka’ya yani kuzeye geçtiği zaman uzun bir savaşla karşı karşıya kaldı. Bölgenin hâkimi Cezzar Ahmed Paşa’ydı. Cezzar “Deve kasabı” demek. İsyan eden bedevileri develeriyle birlikte kestiği için bu unvanla anılmıştı. Paşa sertti ama Şark’ta sert ve adil yöneticiyi halk sever. Nitekim ürkülen ama saygı duyulan bu komutan, Bonapart’ı durdurdu.
Haberin Devamı
Güncelleme, Yedekleme Maliyetlerinden Kurtulun
DİA Yazılım
Peugeot 408'in göz alıcı tasarımına karşı koymak hiç kolay olmayacak.
Peugeot
by Taboola
KUŞATMAYI BIRAKTI
Bosnalı Cezzar Ahmed Paşa’nın stratejileri ilginçti. Akka ve Hayfa’nın engebeli coğrafi yapısını çok iyi kullandı. Bonapart 1799’un 11-21 Mayıs tarihleri arasında süren son harekâtta daha başka engellerle de karşılaştı. Mesela muharebenin bir kesiminde Fransızların karşısına aniden yükselen bir duvar inşa edilmişti. Diğer yandan Paşa, İngiliz donanmasının yardımını da çok iyi kullandı. General Bonapart’ın âdeta takati kesilmişti ve mayısın 20’sinde Akka şehri ve Filistin kuşatmasını bırakmak zorunda kaldı.
İNGİLTERE’NİN ÜSTÜNLÜĞÜ
Burada ilginç bir gelişme var: 18. asır XIV. Louis’den sonraki devir, Fransa ve İngiltere’nin sömürgelerdeki hâkimiyet kavgasıyla geçmiştir. Avrupa harplerinde bile iki tarafın bu hususiyeti belirgindir. Fransızlar gerilemişlerdi ama İngiltere’nin asıl kıtada ve dünyadaki üstünlüğü, tamamıyla General Bonapart’ın Mısır ve Suriye seferiyle mühürlenmiş gibidir. General Bonapart’ın kuvvetleri Abukir’de İngiliz donanmasına yenilince ve Akka’da da muvaffak olmayınca Akdeniz’in bu yanını, yani en önemli tarafını terk etmek zorunda kaldılar. Lakin Fransa 19. asır boyu Mısır, Suriye ve Osmanlı Türkiye’sinde kendi kültürünü yaymaya devam edecektir ve Mısır’ın, Suriye’nin burjuvaları, pamuk zenginleri, sonraları Hidiv hanedanının üyeleri Fransız kültürünü nitelikli olarak temsil etmeyi devam ettirecektir.
Haberin Devamı
OSMANLI’NIN 18. ASRI KURTULDU
Osmanlı tahtında III. Selim devri gelmişti ve devir 1789 İhtilali’nin yaşandığı bir dünyaydı. Osmanlı Türkiye’si Fransız İhtilali’ni hayırhah bir biçimde karşıladı. Onlar için Fransız Devrimi ve ardından gelen Koalisyon Savaşları, Avusturya ve Rusya gibi yolu kesen iki devlete karşı Osmanlı’nın 18. asrını kurtarmıştı. Avusturya Napolyon tehlikesini görür görmez müttefiki Rusya’yı bırakıp Osmanlı ile Ziştovi Barışı’nı yaptı. Türk İmparatorluğu’nun ufuklarından ebediyen çekildi, ta ki Birinci Cihan Harbi’nde müttefik olana kadar... Rusya ise birkaç ay sonra 1791 başında Yaş Antlaşması’nı yaparak barışı tercih etti. Osmanlı ile Fransa arasındaki bu ittifak, bilhassa ihtilal Fransa’sının İstanbul’daki elçisi General Sebastiani’nin sayesinde sağlanan bu yakınlaşma bir anda sona erdi. Açıkça görülüyor ki Bonarpart’ın Mısır seferi buna sebeptir.
III. Selim’in kuvvetleri Rodos’tan kalkan küçük donanmayla Akka’ya yaklaştığı zaman Cezzar Ahmed Paşa’nın savunma sistemi de etkisini daha iyi gösterdi. Cezzar Ahmed Paşa yeni kurulan Nizam-ı Cedid askeri birliklerini de bu savunmada başarıyla idare etmiştir. Bonapart’ın terk ettiği Mısır ve Suriye bundan sonra Fransa’nın etkin olarak bir daha boyunu gösteremeyeceği bir bölge olacaktır.
Haberin Devamı
SURİYE VE MISIR EMELİ
Cezzar Ahmed Paşa 18.-19. asır dönemecindeki ilginç yerel yöneticilerdendir. Bunların içinde hiç şüphesiz ki Yanya’daki Tepedelenli Paşa, Suriye ve Filistin’deki Cezzar Ahmed Paşa’nın kendisi ve Mısır’daki Hidiv hanedanını kuran Kavalalı Mehmed Ali Paşa gibi muvaffak olmuş zeki önderler görülür. Cezzar Ahmed Paşa’nın idealinin, tıpkı Mehmed Ali Paşa gibi ama ondan önce Suriye ve Mısır’ı ele geçirip hükmetme olduğu anlaşılıyor. Bu emelini 1804’teki ölümü engelledi. İdaresi altında Akka da çok gelişti, Beyrut da... Beyrut’u Rus filosuna karşı savunmasıyla dikkati çekmişti. Yönettiği yerlerde sertliği fakat bilhassa Suriye, Lübnan ve Filistin’deki imar ve kurduğu düzen dikkat çekti. Ticareti geliştirdi ve kendisi kontrol etti.
YENİDEN MERKEZİ OTORİTE
Bu zamanın arkası geldi. Ayanlar dediğimiz büyük aileler gerek Anadolu, gerekse Rumeli ve Musul’da ve Suriye’de sonraki gelişmenin odağındadırlar. Hiçbiri selefleri gibi güçlü değildi.
II. Mahmud devrindeyse bunlarla kesin bir savaşa girilecek ve merkezi otorite yeniden tesis edilecektir. Bugün doğu Arap dünyasında ve Mısır’da bu hanedanların idare etkileri ve bıraktıkları miras açıkça görülür. Bonapart’ın Mısır’daki hâkimiyeti ve başarısı Suriye ve Filistin’de tekrarlanamadı. Bunda şüphesiz ki Cezzar Ahmed Paşa’nın ve yeni askeri reformların başlanmasının etkisi görülür.
NOT: Edirnekapı civarındaki bölgede surun bir kısmı yıkıldı. Bunun restorasyonunun daha öncekilerden farklı ve dikkatli yapılacağı ümit edilir. Gelecek hafta bu konuya daha uzun değineceğiz.
19 Mayıs 1919 kurtuluşun ilk adımı
#YAZAR#İlber Ortaylı#19 Mayıs
Mayıs 17, 2020 07:344dk okuma
Paylaş
101 yıl evvel yeni Türkiye’nin ilk mareşali ama kuşkusuz ünlü savaşçılarla dolu milletin geleneğini arkasında taşıyan genç komutan Mustafa Kemal Paşa, Samsun’a çıktı.
Haberin Devamı
Karargâhındaki kişiler yeni Türkiye’nin göze çarpan simalarıdır. Askeri tabip Refik Saydam geleceğin parlak sağlık bakanı ve başbakanıdır. Samsun’da Mustafa Kemal Paşa’nın saygıyla karşılanacağının merak edildiğine şüphe yoktur ama kurtuluş için açıkça deklarasyonda bulunabileceği yer değildi. Şehir çok kozmopolitti. Bundan başka Karadeniz’deki Britanya işgal ordusunun merkeziydi ve İngiltere’nin Karadeniz Ordusu Başkomutanı General Sir George Milne kendisinin gelişinden hiç memnun olmamıştı. Hatta bu fevkalade müfettişin burada ne görevi olacağını soruyor, onun çalışma ve operasyonlarını aksatacağından şüphe ediyordu.
BİR AN EVVEL ANADOLU’YA
Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’da açık bir şekilde temaslarda bulunmadığı, fazla vakit kaybetmediği ve kendisini bir an evvel Anadolu’ya attığı görülüyor. Havza’da duraklama ve görüşmelerden hemen sonra Amasya’ya geçti ve Kurtuluş Savaşı’nı başlatan umumi tamimi (Amasya Tamimi, 22 Haziran 1919) yayımladı. Bu “tamim” ile memleketin içinde bulunduğu durum resmediliyor, kurtuluş için yöntemler ortaya konuyor ve milli bir kongre toplanması isteniyordu. Aynı tamim “Milletin iradesi bu mücadeleyi yürütecek ve kararı alacaktır” diyordu. Milli Mücadele yolunda çok önemli bir adım atılmıştı.
19 Mayıs 1919 kurtuluşun ilk adımı
Öte yandan İngilizler, İstanbul’u sıkıştırmaya başlamışlardı. Zira Mustafa Kemal’in Samsun civarına gelişinin kâğıt üstündeki sebebi, bu yörede Türklerle Rumlar arasında çıkan çatışmaları araştırıp rapor hazırlamaktı. O ise İstanbul’dan gelen telgrafları geçiştiriyordu.
Haberin Devamı
Tami Ön Ödemeli Kartı Güvenle Kullan.
Tami
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
by Taboola
ÖNCE MEŞRU YOLU DENEDİ
Paşa mütarekeden hemen sonra Yıldırım Orduları Başkomutanlığı’nı Liman von Sanders’ten almıştı ve Halep’in kuzey banliyölerinde İngilizlerin ilerlemesini durdurmuştu. Bu sınır şüphesiz ki Fransa ve Britanya tarafından değiştirilecektir. Birkaç günlük İstanbul’a dönüş yolculuğu sırasında kafasındaki planlar hazırdır. Önce meşru yolu denedi. Yeni kabinelerde görev düşündü, müfrit İttihatçılardan sayılmadığı, mutedil ve ciddi bir komutan olarak İstanbul’daki çevreler tarafından da kabul edildiği malumdu. Harbiye Nazırlığı’nı bile talep etti ne var ki belki üstün yeteneğinden belki de ani operasyonlara gireceğinden çekinenler bu fikre iltifat etmediler. Yalnız Karadeniz ve doğuda Müslüman ve gayrimüslim gruplar arasındaki muhtemel silahlı çatışmayı önlemesi ve kontrol etmesi için padişah ve hatta Damat Ferit Paşa onun Anadolu’ya geçmesinde bir beis görmediler. Mustafa Kemal Paşa artık İstanbul’dan Anadolu’ya geçmenin bir yolunu bulmuştu. Tarihler 19 Mayıs 1919’u gösterirken aklındakileri hayata geçirmek için kurtuluşun ilk durağı olan Samsun’a çıktı. Artık önünde uzun, meşakkatli ama bir milletin bağımsızlığına giden bir yol vardı...
İmparatorluk, Cihan Harbi’nin büyük devletlerinden biri olarak dört yıl ordularını Galiçya’da, Kafkasya’da, Filistin ve Irak’ta sadece Britanya ile değil Rusya İmparatorluğu ile de savaşa sevk etmişti. Cihan Savaşı, Balkan Harbi’nin üzerine de gelmiştir. Yorgun ama tecrübeli bir ordu söz konusuydu.
Haberin Devamı
GENÇ CUMHURİYET’İN DOĞUŞU
Şimdi örneğini vereceğimiz esaret hatıraları külliyesine baktığımız zaman Birinci Cihan Harbi sonunda çok az ülkede görülen zorluklara meşakkatle katlanan, çile çeken bir ordu ve millet görülür. Yenilgiye rağmen Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın da ifade ettiği gibi işgal kuvvetlerinin gideceğine mantık çerçevesinde de inanılıyordu. Nitekim Kurtuluş Savaşı bu zemin üzerine kuruldu. Eski bir milletin ve genç Cumhuriyet’in doğuşu için bu bir başlangıçtır, o nedenledir ki 19 Mayıs Gençlik Bayramı’nın derin ve kalıcı bir anlamı vardır.
İSTANBUL SURLARI
İstanbul surları Roma tarihinin ikinci safhasına ait büyük bir kalıntıdır. Klasik Roma İmparatorluğu şehirleri surlarla çevirmemiş, eskileri kullanmıştır hatta kullanmamıştır çünkü o Pax Romana’ydı. Beynelmilel bir barıştı. Doğu Roma’nın surları daha hayatının ilk yıllarında Kavimler Göçü denen barbar istilalarına karşı direnmek zorundaydı. Bir müddet sonra İstanbul’u kuşatanlar silah ve strateji bakımından daha üstün ordular oldular. İmparator Konstantin’in çevirdiği surlar Batı Roma’nınkinden daha uzun değildi. Bugünkü Sarayburnu ile Yenikapı-Unkapanı hattı arasını göz önünde tutalım. O zamanki surun sınırları Fatih’te ve şimdi Yenikapı’da çıkan Theodosius Limanı arasındaydı (surun bu kısmı liman kazısında 15 sene evvel bulundu). Bu hat üzerindeki önemli kapılar, Belgradkapı, Silivrikapı, Mevlevihane kapısı, Topkapı ve Edirnekapı’dır. Batı tarafından gelen istilalara karşı denize değil doğrudan doğruya surlara dayanan bir savunma görülür. Bizans devrinde Yedikule’deki Altınkapı tören kapısıydı ve önemli bir mevkiydi. Osmanlı devrinde ise savunma fonksiyonunu yitirmesine rağmen surlar ayakta kalmış ve Edirnekapı Avrupa tarafına giden orduların girip çıktığı, törensel geçitlerin kilitlendiği bir mevki olmuştur. İstanbul surları üzerinde Alexander van Millingen (1840–1915) ve Wolfgang Wiener-Müller (1923-1991) önemli bilgiler verir. Son zamanlarda Neslihan Asutay-Effenberger’i ilave etmemiz gerekir.
19 Mayıs 1919 kurtuluşun ilk adımı
Haberin Devamı
DOBLO COMBI’DE ŞUBAT KAMPANYASI
Fiat
Peugeot 408'in göz alıcı tasarımına karşı koymak hiç kolay olmayacak.
Peugeot
by Taboola
RESTORASYON YIPRANDI
Hiç şüphesiz 1980’lerde TAÇ Vakfı’nın yaptığı restorasyon, bu fennin ilkelerine uygun değildir. Hatta yer yer gerçekle ilgisi olmayan bir dekorasyon ağır basmaktadır ve daha şimdiden eskimiş ve yıpranmaya başlamıştır. Bir kısmında Zeynep Ahunbay ve Metin Ahunbay restorasyonu kısa bir mesafe ama gerçeklere uygundur. Şu anda Edirnekapı civarında bir yıpranma, çöküntü görülüyor. Bunun restorasyonunun ne olacağını göreceğiz. Restorasyon ilkelerine uyulması yeter.
Bizim kuşak çocukluğunda İstanbul olarak surların içini tanır. Sur dışındaki yerleşmeler gerçek anlamda banliyöydü. Hatta Suriçi’nde bile Edirnekapı, Mevlanakapı, Yedikule dışındaki yerleşmeler serpmeler halindeydi. Bizden önceki kuşak surların içinden geçen Bayrampaşa (Lipsos) Deresi’ni hatırlar. Bugün İstanbul bitmiştir. Gördüğümüz sular 5. asırda Theodosius’unkidir. Burada açık sarnıçlar da vardır. Çünkü Konstantinopolis’in bu kısmında yerleşmelerden çok manastırlar, bostanlar ve kışlalar bulunuyordu. Tıpkı Osmanlı devrinde olduğu gibi. İstanbul surları ve Topkapı Sarayı civarındaki Sur-u Hümayun sık sık restorasyona muhtaç olduğu gibi şehrin siluetinin korunması bakımdan da bir kıstastır. İstanbul’u İstanbul yapan görünümlerden biridir. Restorasyonlarda bilime ve fenne dikkat etmek gerekir.
Arabistanlı Lawrence
#YAZAR#İlber Ortaylı#Arabistanlı Lawrence
Mayıs 23, 2020 06:295dk okuma
Paylaş
İrlandalı bir toprak sahibiyle ailedeki mürebbiyenin çocuğu. Oxford’dan mezun oldu. Bugünkü sınırlarımızda kalan Karkamış’ta, Kuzey Suriye’de muhtelif kazılarda çalıştı. Modern bir Arap milliyetçisi oldu. 19 Mayıs 1935’te yani bundan 85 yıl evvel bir motosiklet kazasıyla genç yaşta öldü. İlginç bir imparatorluğun ilginç adamlarındandır.
Haberin Devamı
Osmanlı İmparatorluğu’nun Birinci Cihan Harbi sonunda Arabistan cephesindeki çöküşünü biraz da abartarak Thomas Edward Lawrence olayına bağlarız. Aslında imparatorluk ordularının en önemli kısmı tam dört yıl boyu, sağ ve sol kolda Irak ve Suriye-Filistin cephesinde ve onlardan evvel de Süveyş’te Britanya ordularıyla savaşmıştır. Britanya hiçbir zaman bu kadar uzun bir savaş yapmadı. Ondan sonra da Kafkasya’da karşı karşıya geldik. Harbin son safhasında İngiltere, Kafkasya’da gayet yüzeysel bir savaşı tercih etmiştir.
Arabistanlı Lawrence
OXFORD’DAN MEZUN OLDU
Burada ismi geçen Thomas Edward Lawrence kim? İrlandalı bir toprak sahibiyle ailedeki mürebbiyenin çocuğu. Baba eşinden boşanamadığı için Thomas Edward Lawrence evlilik dışı olarak doğdu. Victoria Devri denen 19’uncu yüzyıl dönemecindeki İngiltere skandallar yönünden herhangi bir yerden daha farklı değildi. Ama son derece kurallara bağlıydılar. Bu gibi evliliklerde fatura kadına ve doğan çocuğa patlardı. Babasının gösterdiği dikkat nedeniyle iyi okullarda okudu, Oxford’dan mezun oldu, en iyi hocalardan arkeolojik ve filolojik donanımı elde etti. Bugünkü sınırlarımızda kalan Karkamış’ta, Kuzey Suriye’de muhtelif kazılarda çalıştı. Bilgisi ciddiydi. Kendi gibi entelijans servise giren maceracı ve iddialı Gertrude Bell’in arkeolojik bilgisiyle alay edecek kadar...
Arabistanlı Lawrence
BEYAZPERDEYE KONU OLDU
Thomas Edward Lawrence’ın hayatı David Lean yönetmenliğinde filme alınmış, 1963’teki Akademi Ödülleri’nde 10 kategoride aday gösterilmiş, 7 dalda ödül almıştı. Daha önce pek tanınmayan Peter O’Toole, filmde oynadığı başarılı başrolün ardından dünya çapında tanınan bir aktör haline gelmişti.
Haberin Devamı
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
Türkiye'nin Eşsiz Kış Rotalarında Kayak Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
MODERN ARAP MİLLİYETÇİSİ
Arapçasının düzgünlüğü hatta yer yer zenginliğiyle çölün şeyhlerinden en başta Faysal’ı büyüledi. Faysal tabii ki Arap milliyetçisi değildi. Monarşiye de ne kadar bağlı olduğu tartışılır. Lawrence, Arapların bütün Doğu dünyasının aksine İslami dönemlerine hayran olmaktan çok çöl medeniyetine ve Arabistan’ı bağladığı eski Sami uygarlıklara hayrandı. Lawrence modern bir Arap milliyetçisi oldu. Zannetti ki İngiltere’yi de bu konuda ikna eder ve Araplara bağımsızlık verilebilir. Tabii ki İngiliz istihbaratı onu kullandı. Görevi de zaten oradaydı. 25 yaşındaki bir askerin, bu görevini istihbarat servisinde yapması normaldi, bütün filologlar ve bilgili coğrafyacılar askerliklerini böyle yapıyorlardı. Ama o çok iddialıydı.
Haberin Devamı
MOTOSİKLET KAZASINDA ÖLDÜ
Kendisine düşünceleri doğrultusunda vaatlerde bulunan ve parlak ufuklar çizen Ortadoğu ve Mısır’daki İngiliz yetkililerin merkezde fazla sözü geçmezdi. Mütarekeden itibaren Lawrence boş ve bol konuşan, bir müddet sonra da tehlikeli şeyler ortaya atan ve rahatsız eden bir figür haline geldi. 19 Mayıs 1935’te yani bundan 85 yıl evvel bir motosiklet kazasıyla genç yaşta öldü. Bu kaza Lawrence’ın beceriksizliğinden mi yoksa entelijans servisin başvurduğu motor ve otomobil kazalarından mı ileri geliyor? Tartışmak gerekir...
KENDİ TOPLUMUNA YABANCI
Arabistan ideali pratik ve faydacı bir çözüme gitti, daha doğrusu çözümsüzlüğe... 30 sene sonra ortaya İsrail çıktı, Arap dünyası Fransızlar ve Britanyalılar arasında bölünmüştü, kendi aralarında da bölünmeye devam ettiler. Lawrence’ın “Bilgeliğin Yedi Sütunu” (Seven Pillars of Wisdom) onun tahayyül ettiği modern Arap dünyasına ışık tutar ve Araplar üzerindeki yaklaşımları, gözlemleri bugün için dahi yer yer kıymet ifade eder. Fakat bütün hayalperestler gibi müthiş bir çıkmaz ve abartma da görülüyor. Bir Batılının, Doğu dünyasına bakışı açısından çok ilginç olduğu gibi aynı zamanda istisnaidir. Arminius Vambery’nin Türklere bakışı gibidir. Ama birincisi siyaset yapmadı. Belki siyasete karışsa Britanya’ya daha akıllı fikirler verebilirdi. Lawrence kendi toplumuna yabancılaşmış, genç bir entelektüel kuşağı temsil ediyor.
Haberin Devamı
Eylül 2025’in en gerçekçi PC oyunu
Raid: Shadow Legends
2025’in Şimdiye Kadarki En Gerçekçi PC Oyunu!
Raid: Shadow Legends
by Taboola
ŞARK’LA SINIRLI DEĞİLDİ
Onun Türkler hakkında fikirleri fazla önemli değildir. Savaştığı cephe üzerindeki yorumlarıdır. Akabe’de bir baskın yaptı. Şam’da da ilerleyen kuvvetlerin yanındaydı. Bu arada askeri hastanede yaralı Türk askerlerinin katliamı gibi bir feci manzaradan pek rahatsız olmadığını belirtmek gerekir. Entelektüel tarafı Şark’la sınırlı değildi. Onun İlyada ve Odysseia çevirileri İngiltere’de hâlâ klasik eğitimde kullanılır. İlginç bir imparatorluğun ilginç adamlarındandır. Suçlamak yetmez. İlgilendiğiniz ulus ve coğrafyayı o derece de iyi öğrenmek gerekir. Cihan Harbi’nde Türkler bunu kısmen yaptı. Teşkilat-ı Mahsusa başarılı bir başlangıçtır.
Haberin Devamı
ESARET HATIRALARI
Türk İmparatorluğu Birinci Cihan Harbi’ne yoğunlukla katılan bir müttefikti. Almanya Batı cephesindeydi. Avusturya-Macaristan, Rusya’ya karşı etkin bir savaş götüremediği için hem Almanların desteğini alıyordu hem de Enver Paşa seçkin bir Türk kolordusunu Galiçya’ya gönderdi. Doğu cephesinde ise Britanya İmparatorluğu ile karada tamamen Türkler savaşı götürüyordu.
Arabistanlı Lawrence
Zaman geçti. Umumi Harp’teki harekât üzerine büyük komutanların hatıratından başka hiçbir anı yoktu. Yayın hayatı keşifçi ve izleyici değildir. Bir müddet sonra (1970’lerden sonra) Galiçya’da, Kafkasya’da, Bakü’de, Filistin cephesinde, Süveyş’te savaşan subayların ve astsubayların hatıratı çıkmaya başladı. Tek etraflı ve ilginç bir yedek subay hatıratı rahmetli Şevket Süreyya Aydemir’indi: “Suyu Arayan Adam”. Sayı sonraları birden artmıştı. Hatta bunlara çavuşlar bile katıldı. Bu hatıraları okuduğunuz zaman kesin bir sonucu görürsünüz: Türkler Ortadoğu milletleri içinde istinası bir yer edindiler. 10 seneye yakın süren harp Türk halkına büyük çile çektirmiştir ama bu sayede tarihin akıntılarına, zamanın girdabına karşı daha dayanıklı bir toplum ortaya çıkmıştır.
Haberin Devamı
ASKERİ DOKTORUN GÖRDÜKLERİ
Bundan bir müddet evvel Tarihçi Kitabevi’nin çıkardığı, Dr. Yusuf İzzetin Bey’in anıları “Sibirya Esir Kamplarında Yedi Yıl-Sarıkamış’tan Vladivostok’a Dr. Yusuf İzzettin Bey’in Anıları” adıyla dostumuz Prof. Dr. Bingür Sönmez hoca tarafından yayıma hazırlanmış. İçindeki çarpıcı bilgiler, tarafsız gözlemler her şeye rağmen sürgünlere gittikleri Ruslar hakkında objektif yargılamalar adeta Şevket Süreyya Bey’inkini tasdik ediyor. Hatta içeride bilgili bir askeri doktorun musiki ve tiyatro üzerine Sibirya’daki esir kamplarında gördüklerini değerlendirmesi var. Macarlar, Avusturyalılarla aynı ve komşu kamplardaydılar. Burada Sibirya’daki halklar ve Türk-Müslümanların içtimai ve kültürel yapıları hakkında da ilginç gözlemler var. Okuduğumuz zaman bambaşka bir zevk alınıyor. Diğer tarafta hazin bir kitap, korona günlerinde sağlam sinir de lazım.
Yine Okuyan Us Yayınları’nın yayımladığı Vasfi Şensözen’in birkaç yıl evvel çıkan “Birinci Dünya Savaşı Yılları ve Kafkas Cephesi Anıları”, savaşın Doğu cephesinde kalan İran ve Rusya tarafına geçmeyen bir yedek subayın anılarıdır. Yine Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları’ndan çıkan “Paşam Nereye Kadar Çekileceğiz?-Birinci Dünya Savaşı ve İstiklal Harbi Hatıraları”, “Savaşın ve Esaretin Günlüğü–Irak Cephesi’nden Burma’ya” ve “Çanakkale’den Bağdat’a, Esaretten Kurtuluş Savaşı’na-Cephede Sekiz Yıl Sekiz Ay (1914-1923)” bu konulara ilgisi olanlar tarafından mutlaka okunması gereken eserler...
Savaş anılarını değerlendirmeden Birinci Cihan Harbi’ni anlamak mümkün değildir, hele yazmak çok güçtür. Karşı taraflarındakilerin de anılarının da okunması ve çevrilmesi gerekir.
Deli mi büyük mü
#YAZAR#İlber Ortaylı#Deli Petro
Mayıs 31, 2020 06:295dk okuma
Paylaş
Bizim Türk vakanüvisleri ve 18. asrın ilk sefirleri ona ‘Deli Petro’ derler. Lakin tarihçimiz Ahmed Cevdet Paşa’dan beri Türkler de ‘Büyük Petro’ unvanını kullanmaya başladılar. Şüphesiz ki memleketi de ona ‘Büyük Petro’ unvanını verir. Sovyet İhtilali’nin ilk 15 senesinde kendisine ısrarla I. Petro dendiği halde nihayet Stalinist milliyetçi politika döneminde ‘Büyük Petro’ unvanı kabul edildi.
Haberin Devamı
1672 yılının 30 Mayıs’ında Çar Aleksey Mihayloviç’in oğlu olarak doğdu. Çarın ikinci karısı Natalya Narışkina’dan dünyaya geldi. Tam Rus genelojisine (şecere bilgisi) göre güzel bir kadındı ve zekiydi, Petro’yu etkileyen bir anneydi. İktidarı yarım kan kardeşi V. Ivan’la paylaşmak zorunda kaldı. Onun da annesi Miloslavsky ailesindendi. Bu iki ailenin kavgası erken yaşta ölen Çar Aleksey’in mirasının da paylaşılması demekti. Neticede Petro erkek kardeşinin ölümüyle, 1690’larda iktidara sahip oldu.
AMİRALİ, TOLSTOY’UN DEDESİ
Kavgalı iktidar yıllarında saraydan uzak Moskova’nın bugün de Nemetskaya Sloboda denen semtindeydi. Bu semtte Moskova’nın içindeki yabancılar oturuyordu. Tıpkı İstanbul’daki Pera ve onun devamı olan Galata’da olduğu gibi. Burada ecnebi dostlar edindi, gemicilik sanatını öğrendi ve başka dallara da merak sardı.
Deli mi büyük mü
Tahta geçtiği zaman ilk hedefi Karadeniz filosunu kurup kuvvetlendirerek Türklerin Karadeniz’deki hâkimiyetine son vermekti. Kırım’ın kilit noktası olan Azak Kalesi’ne 1695’te saldırdı. Devir Viyana Kuşatması sonundaki uzun harp yıllarının en problemli zamanıydı. Vakti iyi kollamıştı ama gene de Azak’ı alamadı. Bir sene sonra yabancı müşavirlerin gösterdiği yöntem ve Osmanlı ordularının Avrupa’da adamakıllı karanlık bir noktaya girmesi nedeniyle Azak Kalesi’ni alabildi. Bu geçici bir girişti ama iyi faydalandı. Bir müddet sonra 1698’de Karadeniz kıyısında Kırım’a yakın Taganrog Limanı’nı Rusya’nın ilk bahriye üssü olarak kurdu. 1699’da Karlofça görüşmelerinde galip Mukaddes Liga devletlerinin üyesi olarak katılmıştı. Ardından 1700’de İstanbul Antlaşması’yla İstanbul’da mukim, devamlı bir sefaret kurma hakkını elde etti. İlk büyükelçi onun amirali olan Kont Tolstoy’du, yani büyük yazarın dedesi. Tolstoy ünlü geniş raporlarıyla meşhurdur. Belki çok başarılı bir sefir değildi ama Rus-Türk tarihi için yararlı vesikalar ortaya çıktı. Bunlar şüphesiz bizim tarihimiz için önemlidir.
Haberin Devamı
Doğayla dost, şehirle uyumlu
Jeep Türkiye
Sürüşte yeni bir çağ
Jeep Türkiye
by Taboola
OSMANLI DEVLETİ’NE SIĞINDI
Haberin Devamı
1710’da Osmanlı İmparatorluğu’na karşı savaş açtı. Bu tabii ki ilk sefir Tolstoy’un da Yedikule’de hapsedilmesi demekti. 1711’de Petro Prut bataklıklarında kuşatıldı. Bu kuşatmanın değerlendirmesi hâlâ Türklerin gayriciddi hikâyeleriyle devam eder (Çariçe Katerina ve Baltacı Mehmed Paşa). Gerçek öyle değil. Yeniçerilerin bu kuşatmayı uzun zaman sürdürecek takat ve disiplini yoktu. Prut Barışı imzalandı (1711). Dolayısıyla Petro önemli kazançlarının hepsini bırakarak (Kırım ve Azov Kalesi dahil) çekilmek zorunda kaldı. Petro’nun Karadeniz sevdası suya düşmüştü. Bu ta 1730’lardaki savaşlara hatta 1774’e kadar tehir edilecek bir idealdi ve Büyük Petro bunu göremeyecekti. İsveç’le kavgası daha erken başladı. İsveçli XII. Şarl en başta başarılar kazanmışsa da Moskova’ya doğru yanaştıkça mukaddes topraklardaki hezimeti acı oldu ve Osmanlı Devleti’ne sığındı. Zaten Prut Cengi’ni kışkırtanların başında da Polonya Kralı Stanislaw, Kırım Hanı ve XII. Şarl gelir.
Rusya tarihinde Petro’nun önemi büyüktür. İki metre boyunda, kafası gövdesine göre küçük, ayakları sadece 38 numara olan Çar’ın fizyonomisi adeta onun kişiliğindeki ve iktidarındaki zaafları ve üstün tarafları da gösteriyordu. Enerjikti, çalışmasının sonu yoktu. İdealleri büyüktü. Batı medeniyetini getirmek istiyordu. Balolarıyla, yemekleriyle, giyimiyle getirdi. Lakin her balonun sonunda da Slavlara mahsus rezaletlerle toplantılar bitiyordu. Kıyafete gelince... Ruslara bu dönemde Avrupalı kılığına girmiş Tatarlar diyorlardı.
Haberin Devamı
BEKLENTİLERİNİZİN ÖTESİNDE FIAT ULYSSE
Fiat
Vizesiz Sharm El Sheikh Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
by Taboola
AVRUPA’YI YAKINDAN GÖRDÜ
Batı kültürünün peşindeydi. Rusya’ya üniversiteyi getirdi. 1699’da Avrupa’ya büyük bir asker ve amiral heyetiyle çıktı. Bu uzun süren 18 aylık sefaret sırasında Hollanda’da gemicilik, anatomi ve tıp gibi dallara merak sardı. Dönüşte bunları tatbike gayret etti. Hiç şüphesiz ki Avrupa devletlerinin idare tarzını yakından gördü. Bunları taklit ettiğini söyleyemeyiz. Ama onların bazı taraflarının farklı olduğunu anlamıştı. Rusya ve Türkiye’nin modernleşmesindeki kalıplar ne kadar birbirine benzer. Büyük Petro bu çelişkiyi önce ortaya koyan biridir. Tıpkı II. Mahmud’un reformlarında 100 sene sonra karşılaştığı problemler gibi.
Haberin Devamı
ÖZ OĞLUYLA ÇATIŞMAYA GİRDİ
İktidar henüz Şark kalıpları içerisindeydi. Prenslerin, veliahtın ve diğer kardeşlerin hayat ve emniyeti doğrudan doğruya yeni yapının değişmesine bağlıdır. Bunun değişmediği Rusya’da çar öz oğluyla, Aleksey’le çatışmaya girdi. Aleksey’i çok uzun bir sorguya çekti ve elleriyle öldürdü. Delikanlı bir de işkenceden geçmişti. Yediği dayağın sebebi anlaşıldı. Veliaht Avusturya ile Rusya’ya karşı ittifak içindeydi. Böyle şeyler maalesef Doğu monarşilerinin kaderinde vardır ve önlenmesi pek tatlı metotlarla olmuyor.
Büyük Petro’nun kurduğu şehir Petersburg kendisinden 100 yüzyıl sonra Puşkin gibi büyük bir şairin methiyesine neden oldu. Önemli bir kasidedir: “Tunç Süvariye”. Şehri İtalya ve Avusturya mimarisinin en iyi elemanlarıyla meydana getirdi. Şehir Rusya’nın Batı’ya açılan kapısıydı. Orduyu modernleştirmeye çalışıyordu, bürokrasiyi modernleştirmeye çalışıyordu ve Batı’nın ilim ve sanatlarını getirme gayretindeydi. Bu şüphesiz ki daha uzun bir süre gerektirdi. Ama gelişmeler en azından yüzyılın sonunda bir Alman prensesi olan II. Katerina’nın tahta çıkışını bekleyecektir.
Haberin Devamı
BIRAKTIĞI İMPARATORLUK
Büyük Petro tarihte hem Ruslar hem de Türkler tarafından çelişkilerle değerlendirilir. Bazı Rus düşünürleri onun devri için “Dönelim kutsal tarihimize” diye suçlayan şiirler yazmışlardır. Çoğu, onu modern Rusya’nın babası olarak, bazıları ise Rusya’nın ruhunu ve temel müesseselerinin ortadan kalkmasına sebep olan bir çılgın gibi görür. Modern Rusya tarihçilerinden ve Rusya’nın asil bir hanedanından gelen Prof. Kont Alexandre Bennigsen bile Türklerin ona taktıkları “Deli” unvanında haklı olduklarına pek şüphe yoktur diye yazardı. Bir gerçek şuradadır: 1725 yılında öldüğü zaman arkasında kalan imparatorluk aldığı gibi değildi. Devirler uygun olduğu için Rusya’nın yolu daha açıktı. II. Mahmud’un bıraktığı Türkiye ise değişmiş bir Türkiye’ydi, önündeki yol gerçekten açık mıydı? Belki evet belki hayır ama onu batmaktan ve parçalanmaktan kurtaracak, en azından bunu geciktirecek bir reform dönemiydi.
NEYİ BAŞARDIĞI TARTIŞILIYOR
Büyük Petro’nun kanunsuzlukları yanında Osmanlı modernleşmesinde aksine kanun yoluna dönülmüştür. Her ikisinin de neyi başardığı hâlâ tarihçilerin tartışmasıdır. Bence ikisini bir arada düşünmek gerekiyor.
Avrupa’daki büyük sefaret sırasında Petro’nun ve maiyetindeki Boyarların (aristokratların) maruz kaldıkları şaşkınlık hareketlerindeki acemilik sadece tarihyazımının değil anekdotların da konusu olmuştur. Her şeye rağmen niyetlerinde ısrarlı, samimi ve bazı halde çok zeki bazı halde de bir çocuk kadar saf ama istediğini bilen bir hükümdarın çizgilerini vermekteydiler. Bu seyahat hiç şüphesiz ki Rusya imparatorları için bir özellik arz eder. Büyük Petro tipinde etrafı gözlemeye meraklı ve uyarlamayı başaran bir hükümdarı Rusya bir daha göremedi.
OKUNMASINDA FAYDA VAR
Deli mi büyük mü
Murat Özkan’ın “Türkistan’ın İşgal Çağı” başlığını taşıyan kitabı Beyaz General Skobelev’in 1843-1882 tarihleri arasındaki icraatını yansıtıyor. Skobelev enteresan bir generaldir. Rusya’nın şarkta kullandığı konsoloslar, komutanlar ve bunların içinde coğrafya tetkikleri yapanlar alışılmışın dışındadır. Çoğu zaman 19. yüzyıl Rus edebiyatında tanıtılan subay tipiyle alakası olmayan insanlardır. Bir imparatorluk nasıl etrafının topraklarını zaptediyor ve ayakta kalabiliyor? Bunları bilmek için Skobelev gibi portreleri anlamakta fayda var. Skobelev gaddar bir komutan, bilhassa Türkistan’daki katliamlarıyla meşhur. Fakat aynı zamanda belirgin bir düzenle o ülkeye yerleşmeyi biliyor. 19. yüzyılın Rusya ve Türkistan tarihi bizler için çok önemli, okunmasında fayda var.
ABD'nin geleceği
#YAZAR#İlber Ortaylı#Oruç Aruoba
Haziran 07, 2020 06:294dk okuma
Paylaş
25 Mayıs 2020’de Minnesota eyalet devletinin Minneapolis şehrinde 44 yaşında, görünüşte muhatabını ürkütecek kadar boylu boslu olan George Floyd, polis çavuşu Derek Chauvin’in aşırı şiddet kullanımıyla öldü. Fotoğrafların da gösterdiği biçimde polis memuru gövdesinin bütün ağırlığıyla maktulün şahdamarına ve boynuna basmış. 1960’larda da Amerika’yı sarsan güney eyaletlerindeki siyahi hareketler bu ülkeyi bazı yönden anlayışa ve değişikliğe götürmüştü. Bu seferki değişikliklerin sathi ve gerçekten oyalayıcı tedbirlerle bastırılması mümkün değil.
Haberin Devamı
Birleşik Devletler dünyanın her yerinden gelen göçmen kitlelerinden oluşuyor. Bunların içerisinde kendisine hiç sorulmadan hiçbir hayal ve ümit beslemeden yaşadığı Afrika savanlarından ve ormanlarından vahşi yöntemlerle avlanarak getirilen, gemilerde yer bile olmadığı için ambarlardaki raflara uzatılarak uzun yolculuğa katlanan, yarıya yakını telef olduktan sonra öbürlerinin Maryland’ın Annapolis gibi kentlerinde satışa çıkarılan, köle olarak çalıştırılan, ailelerin üyelerinin birbirinden koparılarak başka çiftliklere satılmasıyla eğitimden uzak yetişen kalabalık bir azınlık, Afrikalı Amerikalılardır. İster istemez çalışmışlar, çalıştırılmışlar ve Birleşik Devletler’in zenginliğinin temelini oluşturmuşlar, kendilerinin ise hiçbir şeyleri olmamış. Anayasal reformlar ve temel insan hakları hepsi için eşit ama üst derecedeki eşitliklerin alta ve pratik hayata indikçe ihlal edildiği hep görülmüş ve 1860’larda iki katledilen lider, Başkan Lincoln ve 1960’larda da Başkan Kennedy’nin gayretlerine rağmen tamamlanamayan bir süreç söz konusu.
ABDnin geleceği
Haberin Devamı
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
Türkiye'nin Eşsiz Kış Rotalarında Kayak Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
GÖÇMENLERİN BENCİL SESİ
Amerika her göçmene ayrı bir dünya olarak görülüyor. Bazen Türkiye’den, İran’dan, Akdeniz ülkelerinden ve tabii İskandinavya ve Almanya’dan giden insanlar ve torunları, garip bir şekilde ortak bir zihniyetin içine giriyorlar, “Biz çalışıyoruz, vergilerimiz bu adamların mı sağlık hizmetlerine gidecek?” veya “Okulda okuyacak halleri yoksa zorla mı eğitim vereceğiz? Parasını kim ödeyecek” gibi sloganlar farklı coğrafyalardan gelen göçmenlerin ortak bencil sesi oluyor.
AMERİKALILAR ÜRKTÜLER
Trump, Amerikan Anayasası’nın yarattığı ruha karşı direnenlerin başkanı olarak geldi ve temsil ettiği kitleye fazla güvenerek zücaciye dükkânına girmiş fil gibi hareket ediyor. Dört yıllık başkanlığının her yılı değil her ayı hadiselerle geçti. Amerikalılar ürktüler, protestolar sonsuz. Siyasilerin infialine ise polisin kaba kuvveti yetmiyor. Pek umulmayan bir yol denendi. Başkan orduyu kullanıyor. Şüphesiz ki bu onun kanuni ve idari hakkı ama o ülkenin tarihinde bu hak her zaman kullanılmaz. Şartların iyi görülüp ayarlanması lazım. Bazı eyaletlerin valileri (ki seçilmiş başkanları diyebiliriz) başkanın demeçlerine karşı demeçler vermeye başladılar, “Ortalığı karıştıracak şekilde konuşacaksan çeneni kapa” gibi.
Haberin Devamı
13 AYRI BRİTANYA KOLONİSİ
Amerika’yı 13 eyalet kurdu. Bu 13 eyalet, 13 ayrı Britanya kolonisiydi. İngilizce kullanmaktan başka ortak yönleri yoktur diyemeyeceğiz çünkü başlangıçta bir kısmı Fransızca dahi kullanıyordu, Louisiana gibi. Zamanla şu veya bu şekilde yeni katılan eyaletlerle İspanyolca da girdi. Dünyanın en zengin ülkesinde en derin gelir farklılıkları var ve Avrupa’nın tersine alt tabakaları destekleyecek sağlık ve eğitim yatırımları söz konusu değil... Korumacı bir sağlık hizmetinin mevcut olmadığı son salgınla anlaşıldı. Koruyucu bir eğitim hizmetinin olmadığı da biliniyor.
Bu kriz nasıl çözülür? Bazıları dünyanın en güçlü ekonomisinin, savunma sanayii ve sistemi en mükemmel olanın, uzay teknolojisine hâkim bulunan ülkenin parçalanmasından söz ediyor. Amerika’nın sendelemesinden endişeye kapılanlar olduğu bu durumu keyifle izleyen ve ümit edenler de var. Kutuplaşmaya giden dünyada Soğuk Savaş dönemini bile aratacak bir çılgın iklime giriyoruz.
Haberin Devamı
Vizesiz Uzak Doğu Turlarını Keşfedin!
Jolly Tur
Güncelleme, Yedekleme Maliyetlerinden Kurtulun
DİA Yazılım
by Taboola
KENDİNİ ISLAH EDEBİLİR Mİ?
Şurası bir gerçek: Birleşik Devletler atılgan, örgütçü, yenilikleri ortaya koyan bir toplum olarak kuruldu. Federalizmi hiç kimseninkine benzemez. O sistemden de vazgeçemez. Fransız İhtilali’nden beri bu bir kitle demokrasisidir ama insanlığa yol gösterici bir eşitlik söz konusu değildir. Birleşik Devletler büyük diplomatlar ve devlet adamlarını çıkaran bir camia değildir. Tarihteki imparatorluklardan ve yakın çağın büyük devletlerinden farkı budur. Kurucu babaların arasında bile fazilet örnekleri vardır ama modern insanlığa ışık tutacak doktrinler hep eski kıtaya, eski dünyaya aittir. Bu hengâmeden Amerika nasıl çıkar ve etrafına zarar vermeden kendi kendini ıslah edebilir mi? Soru bu. Gelecek yazılarımızda gelişmelere birlikte bakacağız.
Haberin Devamı
FİLOZOF DOSTUMUN ARDINDAN: ORUÇ ARUOBA
Ara sıra İzmir’den arardı, “Jilber” diye. Hastalığının ilerlediğini sesinden anlıyordum. Görüşmek mesafenin müsaade ettiği ölçüdeydi. Bazen konuşurduk. Doğrusu kendisini kışkırtabilirdim. Bazen de sadece susar ve dinlerdi. Benim onda ve daha evvel bu dünyadan ayrılan Bilge Karasu’da dikkatimi çeken bir yön vardı. Batı felsefisi için eski Yunanca ve Almancaya düşkünlük. Bu doğru bir yaklaşımdır. Bugünkü günde herhangi bir meslektekilerin değil ama felsefeci, hukukçu ve tarihçilerin bilmeleri gereken diller. Oruç, Nietzsche’yle çok uğraştığı için “Nietzsche’ci” diyenler olabilir. Ben onda başka bir yaklaşımı seziyordum. Rainer Maria Rilke çevirisi bir başarı örneğidir. Viyana çevresiyle derin bir sevgi ve ilgisi olduğunu zannetmiyorum ama o ilgiyi kuranların aksine Wittgenstein’ı üşenmeden Türkçeye çevirdi. Zamanlar geçiyor. Akranlarımızı uğurluyoruz.
ABDnin geleceği
Ankara Üniversitesi’nde felsefe, 1947 olaylarıyla bitti. O dönemden bu devre ciddi olarak mantıkla ve epistemolojiyle uğraşan Nusret Hızır ve öğrencisi Füsun Akatlı kaldıydı. Hacettepe Üniversitesi felsefe bölümü ilk bakışta birbirleriyle alakası olmayan üyelerden oluşuyordu ama birbirleriyle çok ilgileniyorlardı ve çok ortak iş yapıyorlardı. Ioanna Kuçuradi’den Saffet Babür’e, Oruç ve Zeynep Aruoba’dan Bilge Karasu’ya kadar renkli bir yelpaze vardı. Grubun ortak vasfı klasik ve modern Avrupa dillerinin mutlaka öğrenilmiş olması ve metinler üzerinde çalışmaydı. Özellikle Yunanca metinlerin Türkçe çevirileri beynelmilel başarı örneğidir. Oruç’un da kendi özgün yeri vardır. Önemli olan bu kervanın yürümesi...
Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nin 85’inci yıldönümü
#YAZAR#İlber Ortaylı#Dil Ve Tarih-Coğrafya Fakültesi
Haziran 14, 2020 06:295dk okuma
Paylaş
Fakültenin kuruluş yasası, TBMM’de 14 Haziran 1935’te kabul edildi. Fakülte 1935 yılı sonlarına doğru ilk öğrencilerini aldı. Henüz Ankara Üniversitesi diye bir kuruluş yoktu. Başlangıçta çoğunluğu öğretmen okullarında veya burslu, yatılı liselerde yetişen gençler DTCF’ye yöneltilmişlerdi. Bunların içinde seçkin, zeki öğrencilerin mühendislik veya doğa bilimlerine yönelenlerinden de ikna ile alınanlar oldu. Halil İnalcık Hoca böyleydi.
Haberin Devamı
O zamanın Ankara’sında yeni teşkil edilen bu fakültede sadece Türk edebiyatı ve tarihi değil Türk tarihinin dünyadaki yerini belirlemeye yardım edecek, Assiroloji, Sümeroloji, Hititoloji hatta Çin (Sinoloji) ve Hindoloji gibi dallar da yer alıyordu. 1933’teki Hitler Almanyası’nın Yahudi ve solcu bilginleri kapının önüne koymasıyla Türkiye birçok Avrupa ülkesinin aksine kapılarını bu mültecilere açtı. Hukukçular, hekimler, ziraatçıların dışında Yunanca ve Latince için profesör Georg Rohde, Arapça ve Farsça için Hellmut Ritter (İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi), Karl Süssheim (İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi) gibiler de Türk üniversitesine girdiler.
Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nin 85’inci yıldönümü
Birinci safha İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’ydi. Ancak Cumhurbaşkanımızın ısrarıyla böyle bir akademinin adının Dil-Tarih ve Coğrafya Fakültesi olarak düzenlendiğini görüyoruz. Tarih için filoloji ve coğrafya çok önemliydi. Arkeoloji ve prehistorya gibi dallar da eğitimin içinde kurumsallaştı. Avrupa’nın aydınlık değerlerini ideolojik baskılar dolayısıyla bir yana attığı dönemde Türk üniversitesi bundan istifade etti.
Haberin Devamı
Doğayla dost, şehirle uyumlu
Jeep Türkiye
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
by Taboola
ÜNİVERSİTE HENÜZ KURULMAMIŞTI
Ankara Üniversitesi henüz kurulmamıştı. Başarılı bir Ziraat Enstitüsü vardı. Bunun ileride Ziraat Fakültesi ve Veteriner Fakültesi’ne dönüştüğünü göreceğiz. Tıp fakültesi henüz yoktu, doktor Eckstein gibi ünlü hekimler Numune Hastanesi’nde klinik başkanı oluyor ve ihtisas yaptırıyorlardı. Hukuk mektebi 1925’ten beri vardı. Dolayısıyla oraya da bazı hukuk bilginleri celbedildi ve eğitimin düzeyi çok çıktı.
Dil-Tarih ve Coğrafya Fakültesi’nin kuruluşu özgün bir olaydı. Arkeoloji ve filoloji dalında birçok yetenekli gence burs verilmiş ve yollanmışlardı. Bunlardan Ekrem Akurgal ve Sedat Alp geleceğin ünlü arkeoloğu ve Türk Hititolojisinin öncüsü olarak Ankara’ya geldiler. Gelen ecnebi bilginlerin ilk anda Türk meslektaşlarıyla hepsinin iyi geçindiğini söylemek mümkün değil ama Dil Tarih’te bir denge kurulmuştu.
Haberin Devamı
BRUNO TAUT’UN ESERİ
1935 yılında ders başlıyordu ve açılışın yapılacağı bir bina sadece Ankara’daki Türk Ocağı’ydı (Halk Evi’ydi) burası bugün III. Tiyatro ve Resim Heykel Müzesi olmuştur. Fakültenin çalışma alanı olarak bugün Küçük Tiyatro’nun ve Vakıflar Bölge Müdürlüğü’nün bulunduğu bir Macar ustanın yapısı olan Evkaf Apartmanı seçildi. İki yüze yakın öğrenci eğitime başlamıştı. İçlerinde Türkiye’de Sümeroloji, Assiroloji, tarih ve dil tetkiklerinin öncüsü olacak bilgin ve uzmanların yer aldığını görüyoruz. Halil (İnalcık) Hoca, Muazzez İlmiye (Çığ), Muzaffer Şenyürek, Sümerolog Emin Bilgiç gibi... İlk anda fakülteye milletvekili olan Fuad Köprülü Hoca, Arapça bölümüne Naim Hazım gibi milletvekilleri de tayin edildi. Binanın inşası için Bruno Taut seçildi. Bu güzel bir başlangıçtı. Ünlü mimarın yaptığı eser şehrin imar planını hazırlayan ve her daim isabetli görüşleri olmayan Hermann Jansen tarafından tenkit edilmişse de belediye başkanı ve vali Nevzat Tandoğan ile İsmet Paşa bu tenkitlere itibar etmediler. Türkiye Bruno Taut elinden güzel bir akademik eser kazandı.
Haberin Devamı
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
DOBLO COMBI’DE ŞUBAT KAMPANYASI
Fiat
by Taboola
MİMAR SİNAN HAYRANIYDI
Dil-Tarih ve Coğrafya Fakültesi bulvarın kenarında Mimar Sinan’a bayılan büyük mimar Bruno Taut’un ondan edindiği esinlerle hem mütevazı hem ağırbaşlı hem de muhteşem görünüşüyle Türk üniversitesini temsil eden bir eserdir. Bugün bile o kadar hoyratlığa ve çevre bozukluklarına rağmen bu haliyle devam ediyor.
Ömrümün önemli bir kısmını burada geçirmek şansına eriştim. Diğer Bruno Taut binası okuduğum Atatürk Lisesi’dir. Eğitim fevkalade yüksek düzeyde cereyan ediyordu. Ferit Kam gibi hocalar ve Saadet ve Tahir Çağatay gibi genç asistanlar doğrusu Türkoloji ve yakın Hungaroloji dalında iyi bir başlangıç yapmışlarıdır. Mezopotamya tarihi ve Anadolu arkeolojisi üzerinde ise Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi öncüler arasında yer aldı.
Haberin Devamı
ISLAHATLAR YAPILMALI
Ne yazık ki Walter Ruben ve Wolfram Eberhard gibi seçkin bilginlerin 1947 olaylarında fakülte ve Türkiye’yi terk etmesiyle Sinoloji ve Hindolojide hâlâ ağırlığı hissedilen bir gedik açılmış oldu. Kütüphanesi müthiş zengindi. Her enstitünün kendi günlük kullanımı için ihtisas kitaplığı bölümün içindeydi. 1947’deki sarsıntıya rağmen 1950’lerde dahi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi dünyada bilinen, ismi geçen bir kurumdur. Şunu açık söylemeli: 1947’deki siyasal bağnazlıktan çok 1961’de “Ne olursa olsun her çocuğu üniversiteye alalım” zihniyetiyle fakültenin önce öğrenci sayısı çok arttı, ardından lüzumsuz ilavelerle mimari dengesi bozuldu ve bugün sayısı binleri bulan talebelerle Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi hâlâ var olmaya çalışıyor. Bazı öğretim üyeleri kadar öğrenciler de pekâlâ bir şeyler öğrenip yetişmeye gayret ediyorlar. Bu kurumun yaşaması ve acilen öğretim kadrolarının ileri sürdükleri ıslahatın YÖK’e rağmen yapılması gerekiyor.
Haberin Devamı
'BEYOĞLU SIRLARI'
Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nin 85’inci yıldönümü
İleride Evangelia Balta üzerine etraflı bir yazı yazarak onu tanıtacağız. Anadolu’nun Hıristiyan Türkleri Oğuz lehçesinin hasını kullanan Ortodoks cemaat, yani Karamanlı Rumlar Yunanistan’la yapılan mübadeleden beri hayli azaldı. Yunanca bile bilmeyen ve Türkçenin hasını konuşanlar hatta İncil başta dua kitapları Türkçe ama Yunan harfleriyle yazılıp basılan bu cemaat Türkiye’den yavaş yavaş silindi. 19. yüzyılda bunların ilginç bir Rönesansı vardı. Epameinondas Kyriakidis “Beyoğlu Sırları” diye bir roman yazmış. Bu İstanbul Rumunun yazdığı romanın Türkçesini daha doğrusu Karamanlıca dediğimiz Yunan harfleriyle olan metni Evangelinos Misailidis çevirmiş. Misailidis, 19. yüzyıl Karamanlı kültürünün önemli bir simasıdır. Bilim konusunda, siyaset konusunda dergiler çıkarmış, sayısız tercüme yapmış, romanlar yayımlamış ve Kyriakidis’in bu son kitabını Yunancadan çevirmiş.
POLİSİYE DEĞİL FACİA
Karamanlıca metni yeni Türkçe ve Latin harflerle baskıya Evangelia Balta ve Sada Payır hazırlamış. İstos Yayınevi’nin çıkardığı bu eserde Beyoğlu’nda geçen bir trajedi anlatılıyor. Bunun için Balta güzel bir edebiyat icmali yapıyor. “Beyoğlu Sırları” sadece polisiye bir olay değil. 1888 yılındaki bir yangının atmosferi içinde bir faciayı işliyor. Beyoğlu’ndaki hayat, sefalet ve sınıf farkları üzerine Evangelia Balta’nın belirttiği gibi Ahmed Midhat Efendi’den başlayarak 19. yüzyıl Türk edebiyatında kalem oynatanlar vardır. Karamanlı Türkler de bu kervanın içindedirler. Ayrım sadece kullandıkları harftedir. Birileri Arap harfleriyle öbürleri Yunanca harfleriyle yazıyordu. Bugün Latin alfabesinde bu iki alfabe birleşiyor.
Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nin 85’inci yıldönümü
Evangelia Balta saygın bir Osmanlı tarihçisidir. Bunun dışında Karamanlıca denen edebiyat üzerinde önemli tetkikleri, derin araştırmaları vardır. En son İş Kültür Yayınları’ndan bir bibliyografyanın ilk cildi çıktı. ((Karamanlidika Bibliographie Analytique Tome I: 1718-1839 / Karamanlıca Kitaplar Cilt I: 1718-1839.) Daha evvel çıkan bazı neşriyatı yeniden ele alıp bazı bilinmeyen eserleri tanıtıyor. Balta’nın Türkiye kültür tarihinde çok önemli rolü var.
.
Macarların 'Sevr'inin 100. yılı
#YAZAR#İlber Ortaylı#Macaristan
Haziran 21, 2020 06:294dk okuma
Paylaş
Birinci Dünya Savaşı kendilerinin de mecali tükenen galiplerin en acımasız biçimde mağlupları tarihten silme gayretiyle neticelendi. Almanya haklı olarak, savaşın baş sorumlusu görülüyordu.
Haberin Devamı
Almanya’nın toprak kayıpları Polonya’ya bırakılan doğudaki topraklardı. Bunlar eski Polonya’dan Alman İmparatorluğu’nun (daha doğrusu Prusya’nın) 18. asırdan beri ilhak ettikleriydi. Aslında Cihan Harbi’nde Almanya’nın Polonya’ya terk ettiği topraklar bugünkünden daha azdır. Almanya ise daha çok Fransa tarafından ağır tazminat ödemeye mahkûm edilmiştir.
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ise parçalandı. Güney Tirol yani Meran (Merano) ve Bozen (Bolzano) İtalya’ya bırakıldı. Trieste ise İtilaf Devletleri’nin müttefikleri İtalya’ya bir kazık atması yüzünden Yugoslavya’ya bırakılmıştır. Avusturya İmparatorluğu Bohemya yani bugünkü Çekya ve Slovenya’yı kaybederek son küçülmeyi yaşamıştır.
Macarların Sevrinin 100. yılı
Asıl ağır darbeyi ise Macaristan yedi. Bugünkü Slovakya’yı oluşturan Macar topraklarının yanında, Romanya’nın batı kısmını oluşturan Transilvanya veya bizim de Erdel dediğimiz kesim elinden alındı. Bu Macaristan’da bugün hâlâ unutulmayan bir kayıptır. Hiç şüphesiz Temaşvar-Banat dediğimiz güneydeki önemli kısım da Sırbistan’a gitmiştir.
Haberin Devamı
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
Türkiye'nin Eşsiz Kış Rotalarında Kayak Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
BAHRİLİĞİNİ KAYBETTİ
Macarların Sevrinin 100. yılı
Macar ordusu 35 bin subay ve nefere indirilmiş ve Macaristan Krallığı Adriyatik kıyısındaki limanı olan Rijeka üssünü kaybedince pratikte Macaristan bahrî bir devlet olmaktan çıkmıştır. Avusturya-Macaristan devrinde parlamentoda Alman-Avusturya düşmanlığı ve Fransa ile İngiltere gibi Batılı devletlere yakınlık politikası güden Kont Michael Karolyi 1918 yenilgisi üzerine Avusturya İmparatorluk tacından vazgeçen, fakat Macaristan’da tahtan indirilene kadar Macar Kralı olarak kalan Karl von Habsburg tarafından çaresizce İtilaf Devletleri’nin sempatizanı bir başbakan olarak tayin edildi. Lakin Karolyi’nin Macaristan’ı İngiltere ve Fransa’ya dayanarak kurtarma çabaları tabii ki sonuçsuz kaldı.
İtilaf Devletleri’nin asıl düşmanlığı Türk İmparatorluğu kadar Macarları da hedef almıştır. Karolyi’nin kısa hükümetinden sonra 20 Mart 1919’da Bela Kun mahkûmiyetinden kurtuldu ve Macar sosyal demokratları ile Komünist Parti’nin başında bir darbe yaparak Macaristan Sosyalist Devleti’ni kurdu. Bu, Rusya’dan sonra kurulan ikinci komünist cumhuriyettir. Almanya’da benzer teşebbüs Karl Liebknecht ve Rose Luxemburg tarafından yapıldı ama muvaffak olamadılar. Üçüncü bir Sovyet tipi cumhuriyet bugünkü Slovakya’da kurulmak istendi, o da fiyasko ile neticelendi.
Avusturya ve Macaristan’ın birliği bitmişti. Burada Macaristan’a bir kayıp daha yazıldı. İtilaf Devletleri temsilcilerinin gözetimi altında Burgenland denen kısımda bir plebisit yaptılar. Bölgenin çoğunluğu klasik devirde Prens Esterhazy’nin mülkü olan ve Macarların çok hâkim olduğu bu bölgenin Avusturya’ya geçişini tasdik etti. Sadece Sopron (Ödenburg) Macaristan’a kaldı.
Haberin Devamı
TARİHİN KARA LEKESİ
Macarların ağır yenilgisi Trianon Antlaşması’yla kayda geçirilmiştir. Bu ulusal tarihin en feci sayfası olarak nitelendirirdir. Galip devletler Versay Antlaşması dediğimiz geniş Versay Sarayı’nın muhtelif bölümlerinde yenilenlerle ayrı anlaşmalar yaptılar. Almanya ile Versay, daha çok 1871’in Sedan’ın ve aynı isimli muahedenin intikamını açıkça alıyordu. Saint-Germain Antlaşması Avusturya Devleti’yle yapıldı. Grand Trianon denen Versay şehrindeki sarayda da Macarlarla muahede (antlaşma) imzalandı. Bulgaristan ile Neuilly ve Türk İmparatorluğu ile ise bugün Paris’in içinde kalan fakat o zaman banliyödeki ünlü kraliyet porselen fabrikası Sevr’de imzalanan ve Türklerin tasdik etmediği anlaşmayla barış anlaşmaları tamamlanmak istendi.
Macaristan’a yüklenen Trianon Antlaşması tarih yazımındaki ifadelere göre İtilaf Devletleri’nin Macaristan’a düşmanlığından çok komünizm tehlikesine karşı bir tedbir diye yorumlandı. Bu görüş hâkim olmakla birlikte civardaki devletlere tarih Macar topraklarının taksimi sadece Cihan Harbi’nden sonra değil bugüne kadar Macaristan politikasını ve halk efkârını haklı olarak yaralayacaktır. Macaristan Krallığı’nın 330 bin kilometrekarelik topraklarının sadece yüzde 30’u bırakılmış ve nüfusunun da yarıdan çoğu sınır dışında kalmıştı. Yeni Macaristan nüfusu 8 milyon kadardı. Oysa harp biterken dahi nüfus 21 milyondu. Trianon Antlaşması’nın imzalandığı gün olan 4 Haziran 1920 Macaristan tarihinde bir facia günü olarak anılır.
Haberin Devamı
Güncelleme, Yedekleme Maliyetlerinden Kurtulun
DİA Yazılım
Eylül 2025’in en gerçekçi PC oyunu
Raid: Shadow Legends
by Taboola
TARIMI DAHA REFAHTI
Savaştan önce Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nda Macar sanayii ve tarımı en çok gelişen bölümdü. Macar tacına bağlı ülkelerdeki yıllık gelişme ortalama yüzde 6’yı aşıyordu. Bu dönem için fevkalade bir gelişme oranıdır. Buna karışlık Avusturya tacına bağlı yerlerde gelişme oranı yüzde 1 ile yüzde 3’tü. Gelişen sanayide Macar işçi sınıfının durumunun bütün Orta Avrupa ülkelerinde olduğu gibi pek içi acıcı olmadığı söyleniyor ama köylülükte tarımsal ferah daha belirgindi ve Macar sanayiinin de yurtdışında tanınması çok belirgindi. Mesela 1908 iktisadi boykotu Osmanlı İmparatorluğu’nda sadece Avusturya ürünlerine karşı uygulanmış, Macaristan’dan gelen ithalata böyle bir boykot uygulaması tatbik edilememiştir. Bu dönemde Macaristan’da eğitim gören bilhassa ziraat ve veterinerlik alanındaki gençlerin sayısı hayli kabarıktır. Birinci Harp yıllarında da Rus ordusundan Müslüman Türk subayların ve neferlerin Macar tarafına geçtikleri ve bu tip harp esirlerinin hatta bazen eğitim bile gördükleri bilinir. Ünlü Türkologumuz Kırımlı Bekir Sıtkı Çobanzede, Etvös Lorand Koleji’nde okumuş, Gyula Nemeth’in yanında yetişmiştir. Daha ilginç bir safhada onun Bela Kun’la şahsi dostluğu ve bu sayede Bolşevizm ilkelerine yanaşmasıdır. Lakin sonuç onu 1930’lardaki Stalinist imha politikası sırasında katledilmekten kurtaramadı.
Haberin Devamı
TÜRKİYE ANLAYIŞ GÖSTERDİ
Trianon Antlaşması’nın 1930’ların Türkiye’sinde Sevr’e karşı savaşmış olan sivil ve askeri çevrelerde Macar mağduriyetine karşı bir anlayış geliştiği açıktır. Gerek Ankara şehrinin yeniden imarı gerekse Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi gibi akademik kurumların ve tarım enstitülerinin gelişmesinde Macar hocaların payı vardır. İkinci Dünya Harbi’nin son yıllarından itibaren Macaristan’dan sığınan mülteciler Türkiye’de kendilerine yer edindiler.
Filozofların prensi
#YAZAR#İlber Ortaylı#Fatih Sultan Mehmed
Haziran 28, 2020 06:294dk okuma
Paylaş
Ortaçağın dünyasında ister İslam ister Endülüs ve Avrupa olsun İbn-i Sina veya Batı telaffuzuyla Avicenna, filozofların ‘meliki’ yani ‘prensi’ olarak bilinir. İran’da, Orta Asya’da hükümdarların ilmi ve felsefi anlamda takdirini hatta hayranlığını kazandığı gibi, hazık bir hekim olarak tedavileriyle de tanındı.
Haberin Devamı
Şark’ta veya Garp’ta biraz mektep görmüş insanların hangisine sorsanız, size büyük bir hekimden söz eder ama hekimin temel eserlerinden söz etmesi daha zordur. Bazıları onun El-Kanun fi’t-Tıb kitabının “kanun” yani temel olduğunu bilir. “Arap” diyenler vardır, biz Türk diyoruz. En ünlü tıp fakültemizin hastanesine onun adını verirken böyle bir yaklaşımımız oldu.
Filozofların prensi
FARS DİLİ ANADİLİ
Modern anlamıyla İranlı değildir ama Fars dili anadilidir. Zira bugünkü Orta Asya, ilk ve orta çağlarda Farsça konuşulan (Darî) bir bölgeydi. İşin ilginci İbn-i Sina Yunan felsefesini ve mantık sistemlerini derinlemesine tetkik etmiş ve çok önemli şerhlerle geliştirmiştir. Porphyrios’un Isagoge adlı eserinin İbn-i Sinâ şerhi “Îsâgûcî” başlığıyla biliniyor. Astronomide ileri bir seviyeye ulaşmıştır. Ptholemaios’un (Batlamyus) Almagest’i onun Mecisdisi’nin konusudur. Hint aritmetiği okumuştur, bu, sıfıra operasyonel değer veren modern sisteme geçişin İslam dünyasına ve Batı’ya aktarılmasıdır. İbn-i Sina “Avicenna” diye biliniyor; telaffuzda kolaylarına öyle geldiği için; tıpkı diğer Doğulu büyük filozoflar İbn-i Rüşd; Averroes veya İbn-i Gabirol gibi...
Haberin Devamı
Tami Ön Ödemeli Kartı Güvenle Kullan.
Tami
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
by Taboola
İSMAİLİLERİN İÇİNDE
Geleneksel toplumun en tipik temsilcisidir. 10. miladi asırda 980 yılında (Hicri 370) Buhara yakınındaki Efşene köyünde doğdu. Biyografisini dikkatle yazdırmıştır. Ortaçağın dünyasında ister İslam ister Endülüs ve Avrupa olsun İbn-i Sina veya Batı telaffuzuyla Avicenna, filozofların “meliki” yani “prensi” olarak bilinir. Bugün İsmailiye mezhebinin mensupları ona haklı olarak sahip çıkıyorlar, çünkü babadan kalan bir seçimle İsmaililerin içindedir. Hayatı boyunca seçkin hocalardan ders gördü ve onlardan öğrendiklerini çok çabuk hazmedip geliştirdi. Kendi ikliminden, ülkesinden olan El Farabi’nin şerhlerini her zaman takdir ettiği biliniyor.
KARŞI ÇIKANLAR OLDU
İran’da, Orta Asya’da hükümdarların ilmi ve felsefi anlamda takdirini hatta hayranlığını kazandığı gibi, hazık bir hekim olarak tedavileriyle de tanındı. Hayatının son döneminde bugünkü İran’ın Azerbaycan ve Hazar bölgesinde Buveyhi hükümdarlarının sarayında kaldı, onların hekimliğini ve hocalığını da yaptı. Düşüncelerine karşı isyan edenler oldu, ama kendisini koruyan da çıktı, bu nedenle Buveyhi hükümdarı Şemsüddevle’nin hem hekimi hem de veziri olmuştur. Onun tıp talebelerine okuttuğu eş-Şifâ ve El Kanun Fi’t Tıb gibi eserleri uzun asırlar boyunca hem özgün hem de Latince tercümeleriyle Şark ve Garp’ta baş köşedeydi. Bizde Şemseddin Günaltay, Nihat Keklik, Mübahat Küyel ve Hilmi Ziya Ülken’in eserleri bu konuda başvurulacak kaynaklardır. Hiç şüphesiz Doğu dünyasının kendinden önce ve sonrakileri geçen son parlak bilim adamı ve filozofu İbn-i Sina’dır. Timurlular devri Türkistan’ında ondan sonraki gelişmeleri devam ettirenler ancak astronomi ve coğrafya alanında çalışanlardır.
İbn-i Sina, İsfahan’ın Gazneli Sultan Mesud tarafından alınıp bizzat evinin ve kütüphanesinin yağmalanması üzerine Hemedan’a sığındı ve kısa zaman sonra da orada öldü. Bugün Hemedan’da 1950’lerde dikilen büyük, modern tarzdaki devasa kümbet onun anısını yaşatır. Her yıl, yılın en uzun gününde İbn-i Sina’nın anılması adeta ilginç bir tesadüftür.
Haberin Devamı
FATİH'İN PORTRESİ
Fatih Sultan Mehmed’in çok bilinen bir portresi 25 Haziran’da Londra’da açık arttırmaya çıktı. Portre imzasız fakat Bellini’ye ait olduğu kuvvetle muhtemel. Son satın alandan sonra beşinci yılda tekrar müzayedeye kondu. Bakalım Türkiye’ye gelebilecek mi derken, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Ekrem İmamoğlu’nun açıklamasıyla İstanbul fatihinin portresinin belediyemizin mülküne girdiği haberini aldık.
Filozofların prensi
GÖZDE VELİAHT ADAYI
Portrede Fatih’in karşısındaki şehzade ise Cem’dir. İkonografik yani resim değerini tartışmanın dışında Cem Sultan’ın Fatih’in tutacağı gözde bir veliaht adayı olduğu düşünülebilir. Bildiğimiz gibi sefer başlangıcında Fatih Sultan Mehmed’in Gebze sahrasındaki ani ölümü ve bu ölüm gizlenemeden, Amasya’dan Şehzade Bayezid’in yetişememesi dolayısıyla, Cem’i tutan yeniçeriler ayaklanmış ve memleket bir iç harbe girmişti. İç harpte Bayezid’i tutanlar tarafından yenilgiye uğrayan Şehzade Cem önce Rodos’ta Malta Şövalyeleri’ne sonra onların eliyle papalığa devredildi. Rehin şehzadenin hazin ölümü tarihin malumudur ama tarihyazımında dikkat çeken bir unsurdur, Osmanlı veraset sisteminin sağlam temellere dayanmaması, bazen hükümdarın kendisine halef seçmesini bile imkânsız kılmaktadır. Bazen de vârislerin dahi pek istekli olmadığı iç savaşlar aniden kışkırtma dolayısıyla ortaya çıkmaktadır. Cem Sultan vakası ve bir de II. Osman’ın feci akıbeti tarihi bilmeyen Osmanlı hanedan üyelerinin bile dehşetle hatırladığı iki anıdır ve Osmanlı veraset sisteminde tahta geçişteki şiddetli olayların mantığını açıklamaktadır. Bu portrenin, Bellini’nin diğer Fatih portresinin akıbetine uğramaması için Türkiye’de bir kurum tarafından satın alınması hayırlı olmuştur.
Filozofların prensi
Haberin Devamı
E-Dönüşüm Çözümleri ile Süreçlerinizi Hızlandırın
DİA Yazılım
Eylül 2025’in en gerçekçi PC oyunu
Raid: Shadow Legends
by Taboola
BELLINI’Yİ İSTEMİŞTİ
Fatih Türk padişahları içinde şehzadeliğinden beri akademik resimle çok ilgilenen hatta kendi kömür kalem çalışmaları bulunan bir hükümdardır. İtalyan Rönesansı’nın ustalarına duyduğu yakın ilgi, hatta bunlardan Gentile Bellini’yi Venedik Senatosu’ndan istemesi ve ressamın padişahın ömrünün son iki yılında gelip onun bazı portrelerini yapması, bu tabloların değerini arttırır. Ne yazık ki gerek topladığı klasik heykeller, gerekse yaptırdığı bu gibi portreler Osmanlı sarayından yok olmuştur. Bunun kasıtlı ve planlı bir elden çıkarma olduğu açıktır. Nedenini zihniyet diye açıklamak kolaycılık olur, 15. asrın sonunu iyi bilen, vakanüvis İbn-i Kemal’in tarihindeki ilgili pasaja bakılması tavsiye olunur.
Heykelde ise ta 20. asra kadar devam eden bir çekilme vardır. Heykelini yaptıran Sultan Abdülaziz’in bu heykeli maalesef bodrumlarda saklanarak bu vakte kadar gelmiştir, resimlerini ise dış dünyadaki saklanmaya ve muhafazaya borçluyuz. III. Selim’e kadar klasik anlamda portresini yaptıran, devletin mülkiyetinde saklanıp bu devre kadar gelmesini sağlayan bir başka hükümdarımız Kanuni Sultan Süleyman’dır.
Yeni Türkiye’nin Ortadoğu’daki etkinliği: Sadabad Paktı
#YAZAR#İlber Ortaylı#Sadabad Paktı
Temmuz 05, 2020 06:294dk okuma
Paylaş
8 Temmuz 1937 tarihinde Türkiye, İran, Irak ve Afganistan hariciye vekilleri Tahran’da Amerika Birleşik Devletleri ve Britanya temsilcileriyle bir araya gelerek bir anlaşma metnini imzaladılar. Tören Şah Rıza Pehlevi’nin Sadabad denen o devir için en modern, Kuzey Tahran’daki yazlık sarayında yapılmıştır. Türkiye’nin Ortadoğu’da etkin bir siyaset uygulamaya başladığının işaretiydi.
Haberin Devamı
25 Haziran 1938’de yürürlüğe giren anlaşma 5 yıllıktır ve taraflardan biri vaktinde çekilme isteği belirtmedikçe, pakt 5 yıl daha uzayacaktır. Bu paktın hazırlık çalışmaları İran’ın reformatör şahı Rıza Pehlevi’nin Haziran 1934’te Türkiye’yi ziyaretiyle başladı. Uzun seyahati boyunca Şah Türkiye’nin yeni kurulan sanayi tesislerini, İstanbul, Ankara ve hatta Zonguldak’ı gördü. Bazı projelerini dönüşte gerçekleştirdi. Atatürk ve Rıza Şah arasındaki asıl proje ise Sadabad Paktı’dır. Irak’la temasa geçildi. Yeni Türkiye, Arap isyanını başlatan bir hanedanı bu sefer Ortadoğu’nun şekillenmesinde müttefik olarak görüyordu.
Yeni Türkiye’nin Ortadoğu’daki etkinliği: Sadabad Paktı
ALMANYA PERDE ARKASINDA
Hariciye Vekili Nuri Said Paşa İstanbul’da yetişmiş, Türkiye’ye hâkim bir Iraklıydı. İran Dış Bakanı Kazimi Tahran’daki büyükelçimiz Cemal Hüsnü Bey de hazırlayan heyettedirler. Britanya bu ittifaka müspet olarak bakmış ve desteklemiştir. Şu var ki dış bakanların toplantısı birkaç kere yapılabildi. Son bakanlar konseyi 1939’da yapılmıştır. Ondan sonra İkinci Dünya Harbi’nin gölgesi düşmüştür. Paktın asıl çekindiği kuvvet yeni Sovyetler Birliği’ydi. Bu bilhassa İran açısından doğrudur. Savaşa girerken Türkiye açısından İngiltere ve ABD’nin pek tasvip etmeyeceği bir durum daha ortaya çıktı. İran şahı bölgedeki İngiliz hegemonyasına karşı Almanya’ya yanaşmıştır. Daha pakt imzalandığı sırada bile sahnede görünmeyen Almanya perde arkasındaydı. Nazi Almanyası ve İran arasında bir yakınlaşma söz konusuydu.
Haberin Devamı
Tami Ön Ödemeli Kartı Güvenle Kullan.
Tami
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
by Taboola
BAĞDAT PAKTI YÜRÜMEDİ
İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra paktın tekrar merkezi organlarının çalışmaya girmesi düşünüldüyse de gerçekleştirilemedi. 1979’da Humeyni rejimi tek taraflı olarak çekildiğini ve anlaşmayı feshettiğini bildirince Sadabad Paktı ortadan kalktı. Mamafih 1955’ten beri Türkiye’nin Ortadoğu’daki etkinliği Demokrat Parti iktidarı döneminde İran, Pakistan, Irak ve Türkiye arasında imzalanması da bir gerekçe olmuştur. Yani Pakistan, Afganistan’ın yerini almıştır. Bağdat Paktı, Sadabad Paktı kadar başarılı yürümedi, Doğu’da ve Batı’da soğuk bakışlarla karşılandı. Yavaş yavaş yerini CENTO’ya terk etti. Özellikle Irak ihtilaliyle Arap Ortadoğusu’nun bu paktın dışında kaldığı İran Şahı Muhammed Rıza Pehlevi’nin kendine özgü zikzaklı politikasıyla Türkiye’yle olan yakınlığı frenlediği de bilinir.
Haberin Devamı
USTACA DAVRANMALI
Sadabad Paktı Türk dış politikasının Lozan’dan sonraki içe dönme devrine son vermiştir. 1930’larda Balkan ülkeleriyle yapılan Balkan Antantı, ardından Hatay konusunda izlenen etkin politika (nihayet ilhakla sonuçlandı) Sadabad Paktı’nı bu gelişmelerin bir parçası haline getirmiştir.
İkinci Cihan Harbi’nden sonra Türkiye’nin Ortadoğu ve Balkanlar’da bu tip etkin bir dış politika gütmesi fiilen imkânsızdı. Bugün dünya değişiyor. Etkin bir dış politikada kendimizi uzak tutamayız ama bunu gerçek bir ihtisas, soğukkanlılıkla yapılması ve yürütülmesi gerektiği açıktır.
1930’ların Ortadoğu politikasına ilave edilecek bir unsur Libya’daki müdahaledir. Coğrafya genişliyor. Genişleyen coğrafyanın ayrı hassasiyetler, ayrı dengeler ve dengesizlikler yaratacağı açık. Galiba öyle bir döneme geldik ki infiradcılığın dışında ihtiyatlı ve ustaca hareket etmek zorundayız.
Haberin Devamı
E-Dönüşüm Çözümleri ile Süreçlerinizi Hızlandırın
DİA Yazılım
Hayatınızı kolaylaştıracak çözümler İşCep’te!
Türkiye İş Bankası
by Taboola
SEVGİLİ MESLEKTAŞIMIZ
Bizim kuşak tarihçiler arasında “Evy” olarak tanınır ve sevilir. Şu anda Yunan Milli Araştırma Enstitüsü’nde direktör yani profesör payelidir. Daha önce Küçük Asya Enstitüsü’nde bir görevi vardı. Memleketi Anadolu’dur. Karamanlılardandır. İlgileri çok geniş fakat ciddidir. Birincisi şarapçılık ve zeytinyağı tarihçiliği üzerine araştırmaları. İkincisi Karamanlıca Rumcası daha doğrusu Türkçesi dediğimiz Helen harfleriyle Osmanlı Türkçesinden daha sade bir Türkçe olan Anadolu’daki Rum Ortodoks Hıristiyan Türklerin konuştuğu dildir. Bilhassa 19. asırda bu dilde, bu harflerde basılmış edebiyatı önce sevgili dostumuz ve hepimizin eniştesi Robert Anhegger şimdi de “Evy” etraflıca inceler. 41 adet kitabı bu üç konuya ayrılmıştır. En son çıkan bir çalışması İstanbul Rum’u Epameinondas Kyriakidis’in kaleme aldığı “Beyoğlu Sırları”nın Karamanlıcaya yapılan çevirisinin tekrardan günümüz Latin harfli Türkçesine uygulanmasıdır. Yine aynı şekilde Ezop’un hayatı ve masalları üzerine Karamanlıca ve Osmanlıca yayınlarındaki bir alay hikâyeyi günümüz Türkçesine uygulayarak Libra Kitap’tan çıkardı (“19. Yüzyıl Osmanlıca ve Karamanlıca Yayınlarda Ezop’un Hayatı ve Masalları”). Kitap çok karmaşık görünüyor. Evet Türklerin girmediği din ve kullanmadıkları alfabe yok gibi ama bütün bu kalabalığın ortak özelliği Türklerin hep Türkçe konuşması, yazması ve huyu suyunun birbirine benzemesidir.
Yeni Türkiye’nin Ortadoğu’daki etkinliği: Sadabad Paktı
Haberin Devamı
40 YILI AŞAN KATKI
Evangelia, Osmanlı tarihinin her safhasında ve her şubesinde Eğriboz (Evvoia) Adası’nın tahrir defterlerini yayımlamak gibi (15. asır) çalışmalar yaptı. 40 yılı aşan araştırma ve katkıları ancak son 15 yılda Türk Tarih Kurumu ve Cumhurbaşkanlığı tarafından değerlendirilerek taltif edildi. Onu hâlâ hem Atina’da, hem Midilli’de, hem de Ayvalık’taki yaz okulunda Osmanlı tarihini okutur ve araştırmacı yetiştirirken görürüz.
NİCE YILLARA...
Cana yakın, yerine göre bürümcükten ince karakterli, yerine göre de taş gibi katı dilli bir sevimli dostumuzdur. Nice yıllara birlikte olmak ve çalışmalarını değerlendirmek dileğiyle... Son zamanlarda İSİS gibi beynelmilel yayınevimiz ve İstanbul’daki İstos Yayınevi Anadolu Rum kültürüne adanmış birçok eser çıkarıyor.
Gelibolu yangını
#YAZAR#İlber Ortaylı#Gelibolu
Temmuz 12, 2020 06:295dk okuma
Paylaş
Pazartesi günü başlayan yangın salı sabahı kontrol altına alındı.
Haberin Devamı
Bu gibi faciaların karşısında bazı insanların fantezisi gelişiyor. Yanan, kül olan(?) şehitliklerden bahsedenler oldu. Köylerin bittiğini söylediler. Poyrazın süratini abartanlar da oldu ama facia açıktı. Gelibolu üzerindeki hassasiyet normal karşılanmalıdır. Akbaş Şehitliği’nin adı çok geçti. Neyse ki yangın oraya kadar ulaşamadı. Aslında yayılma alanı için tespit edilen kontrol noktalarına bazen birkaç metre kala yangının durulduğu görülüyor. Gelibolu Yarımadası’ndaki itfaiye teşkilatı ne kadar yeterlidir bilmiyorum. Lakin etraf kazalardan hatta İstanbul’dan dahi itfaiye araçlarının, helikopterlerin olaya müdahale ettiği görüldü. Çanakkale Tarihi Alan Başkanlığı müstakil ve bu nedenle etkin koordinasyon sağlanabildi.
Gelibolu yangını
Facia, bereketli bir yılın mahsulünün civar tarlalarda yok olduğu anlaşılıyor. Aşağı yukarı dört bin dönüm yer kaybolmuş vaziyette. Yangının büyümesinde bir neden olarak karaçam dediğimiz ağaçların plantasyon yani yeniden dikim sırasında çok kullanılmasını gösteriyorlar. Galiba coğrafyanın mevcut ağaç ve bitki örtüsüne dikkat etmesi ve muhafaza etmesi lazım. Akdeniz Bölgesi’nde hassaten Ege’de artan yangınların önünü almak için bu mühim.
Daha büyük tahribat göstermeden kontrol altına alınan yangının bir şeyi açığa çıkardığı anlaşılıyor. Şuursuz yerleşim artışı, rastgele ağaç dikimi bir neden. Bölgede şehitliklerin muhafaza altına alınması, sit alanlarının genişletilmesi ve korunması ise mutlaka yangınların büyümesini ve daha da fazla zarar vermesini önleyici bir gelişme.
IULIUS CAESAR
Haberin Devamı
MultiPetrol Avantajı İle 1000'e Yakın İstasyonda Araçtan İnmeden Akaryakıt Alımı!
MultiPetrol
Tami Ön Ödemeli Kartı Güvenle Kullan.
Tami
by Taboola
12 Temmuz MÖ 100 yılında ünlü Iulius Caesar doğdu. Yani tam 2120 sene evvel. Caesar’ın doğumuna atfedilen “sezaryen” operasyonun biraz hayal mahsulü olduğu anlaşılıyor. Ama yumurcağın Julius sülalesinin başını daha ilk anlarda derde sokanlardan biri olduğu görülüyor.
Gelibolu yangını
Bütün Romalı patriciler gibi bir eğitim gördü: Retorik (hitabet), güzel yazma, spor ve savaş eğitimi. Politika böyle yapılıyordu. Hukuk da bu dallar üzerinde gelişmiştir. Roma’da ayrı bir hukuk mektebi ya da fakültesi yoktu. Caesar bütün zamanların en büyük Latin edebiyatı üstatlarından biridir. Galya Savaşları üzerindeki “Commentarii de Bello Gallico” adlı eseri sadece Apeninlerin kuzeyindeki barbar kavimlerin tarihe takdim edilmesinin ötesinde Latinceyi iyi öğrenmek isteyenlerin en sağlam gramer ve üslup eğitimi aldıkları bir metindir. Caesar politika ve entrikanın içinde büyüdü. Mensup olduğu klan (gens) Julius ailesi, Venüs’ün soyundan geliyormuş. Geldikleri ülke de Akaiların istilasına uğrayan Troya’dır. Yani efsanevi kökü Anadolulu olan bir büyük cihangir!
İskender’den sonra onun ismi geçiyor. Onunla karşılaştırılmaz. MÖ 46 yılında reformları ve idaredeki getirdikleri yüzünden patrici sınıfının hışmına uğradı ve suikastla ortadan kaldırıldı. 56 yaşındaydı.
Haberin Devamı
YARATTIĞI YENİ ZÜMRE...
İlk yaptığı iş Roma vatandaşlığını dar patrici zümresinin elinden alıp iktisadı, ilmi ve kültürel bakımdan yükselen yeni sınıflara civis (vatandaş olma) hak ve imkânını kazandırmak ve hatta ordudan terhis ettiği eski askerlere (vetaranus), İtalya’nın dışında topraklar vermek ve dolayısıyla vatandaşlığı buralarda kurulan koloni şehirlere kadar yaymaktı. Yarattığı yeni zümre ona adeta tapınıyordu. Evlat edindiği Brutus ve hayran olduğu Cicero gibileri eski kliklerin adamıydı ve onun düşmanıydılar. Octavius (Augustus) da yine onun evlat edindiği imparator tipinin ilk örneğidir. “Caesar” unvanı bir unvan değildi onun ismiydi ama ardından bir diktatörlüğün (dictator perpetuo) unvanı haline geldi. Ortaçağlar boyunca kayzer, hatta Fatih Sultan Mehmed’in bile benimsediği kayzer-i rum ve çarların ve Germen imparatorluklarının pek de yersiz olarak takındıkları bir unvan olarak devam etti.
Haberin Devamı
E-Dönüşüm Çözümleri ile Süreçlerinizi Hızlandırın
DİA Yazılım
Güncelleme, Yedekleme Maliyetlerinden Kurtulun
DİA Yazılım
by Taboola
ROMA CEMİYETİ İLGİNÇTİR
Suikastın ardından Roma bir iç savaşa daha girdi. Caesar’ın taraftarı olan Octavius ile yakınındakiler ve karşı klikte yer alanlar. Roma cemiyeti ilginçtir. Augustus karşı taraftaki Cicero’nun idamını en gaddar şekilde yerine getirdiği halde, ileride torunlarının Cicero’yu okuduğunu görünce ellerinden metni almış ve “Vatanını seven bilge ve akil adam iyi okuyun” demiş. (Plutarkhos’tan nakledilen bir pasaj.) Pragmatik, yerine göre tedbirleri alan ve mutlaka kendi ananelerini, kurum ve kanunlarına göre kurdukları Akdeniz imparatorluğunu, Avrupa ve Asya’ya yayarken kullanan bir kavimdi. O nedendir ki Romalıların kullandığı tabirler, memuriyet adları, en başta hukuk günümüzde dahi yaşıyor. Caesar evrenselleşmenin de en başında duran figürlerdendir.
Haberin Devamı
MALARYAYA DAYANIKSIZ
Caesar’a atfedilen hastalıklardan biri tıpkı Büyük İskender’de olduğu gibi saradır. Bunun üzerinde tıp tarihçileri halen kavga ediyor ama kesin olan bir şey tıpkı Makedonyalı İskender gibi Romalı Caesar’ın da Ortadoğu ve Akdeniz’deki malaryaya karşı dayanıksız olduğudur. Bu kalıcı illet onları çok uğraştırmıştır. Caesar’ın evlilikleri, Pompeius’la kurduğu ittifak Roma tarihinin ilk dönemi için çok önemlidir. Burada birbirleriyle kayınpeder-damat ilişkisine bile dikkat ettiler ki Roma devlet geleneği için bir anahtar rol oynadı. Caesar’ın hayatının önemli bir safhası da Anadolu’da Pontuslu Mithridates’le yaptığı savaştır. Dediği kadar çabuk geçmese de (Veni, vidi, vici) zafer o kadar kolay elde edilmedi. Dolayısıyla Roma Anadolu’ya ayak attı. İlk devirde Batı Anadolu’ya ve Marmara kıyılarına Latince konuşan Romalılar da yerleştirildiler. Zamanla bu zümre eridi. Caesar’ın Mısır’ı almasıyla Roma maliyesi gerçek mali teknikleri vergilendirme ustalıklarını öğrendi. Bu yüzden Caesar, Mısır’ı aldıktan sonra Roma gerçek bir devlet oldu denir. Roma İmparatorluğu’nun Eski Yunan’a göre bir farkı var. Ayak attıkları eski medeni dünyada ne varsa topladılar. Hatta ülkelerin tanrılarını bile bir araya getirip onlara da tapınmaya başladılar. Anadolulu Kybele’nin, Mısırlı İsis tanrıçanın, Fenikeli Baal’in Roma tanrılar kültü (pantheon) içine girmesi bundan ileri gelir. Alan ve benimseyen bunu işler ve benimsetir. Eski çağın modern dünyayı kurmasında Roma medeniyetinin bu yüzden payı büyüktür. Roma bir sentezdir. Caesar’ı anlatan her Avrupa dilinde muhteşem biyografiler vardır. Bunların çoğunun dilimize çevrilmediği açık.
TAVSİYE
Haberin Devamı
Adrian Goldsworthy’in İş Bankası Kültür Yayınları’ndan çıkan “Caesar” ve Kronik Kitap’tan Philip Freeman’ın “Iulius Caesar” çevirileri sürükleyici, tüm şahsiyetiyle ve çelişkileriyle Caesar’ın yaşamını gözler önüne seren önemli eserler... Onun tüm kudretiyle Roma’ya nasıl egemen olduğunu ve Roma’nın kaderini nasıl değiştirdiğini detaylarıyla öğrenmek isteyen okurlara tavsiye edilir.
Yaşananlar ciddi biçimde düşünülmeli
#Yazar#İlber ORTAYLI#15 Temmuz
Temmuz 15, 2020 06:293dk okuma
Paylaş
15 Temmuz’daki darbe girişiminin ordumuzun içine sızanlar tarafından tertiplendiği görülüyor.
Haberin Devamı
Tertipteki acemilik, program düşüklüğü bunu destekleyen birinci kanıt. Bahriye’de ve Hava Kuvvetleri’nde alıştığımız, yüksek rütbeli subay tiplerinin darbeciler arasında görülmediğini belirtmeliyiz. Zira yetişmeleri ve fizik yapılarıyla askerliğin şartlarına uyamamışlardır. Genç yaşlardan itibaren askerlikte yetişmek gibi bir vasıf bu adamlarda pek görülmüyor. Bu doğrudan bürokrasideki kayırmacılıkla destekleniyordu.
Anlaşılan darbe için bürokrat kadroların içine sızmaya daha çok dikkat edilmiş.
Uzak ve bigâne kalmadılar
15 Temmuz’un sonunda Türkiye nasıl bir yere gidecek? Şayet adam kayırmadan, tertiplerden vazgeçilir; seçmelerde daha bağımsız olmaya dikkat edilirse 15 Temmuz darbecilerinin getirmek istediği dejenerasyon, temel çizgi ve unsurlarıyla birlikte çabuk silinebilir. Aksi takdirde memlekete zaman zaman rengi değişen ama mahiyeti aynı olan örgütlenme ve sızma ve darbe teşebbüsleri görülebilir. Bütün yapılanmanın açıklığına rağmen özellikle dış diplomatik çevrelerde darbeyi Kemalist subayların tertiplediğine dair rivayetler dolaşıyor. Bunlara itibar etmek tabii ki son derece mantık dışı. Zira şurası çok açık, FETÖ hareketiyle Türkiye’de başka bir kültürün ve yapılanmanın ortaya çıkacağına inanan dış çevreler var.
Haberin Devamı
Doğayla dost, şehirle uyumlu
Jeep Türkiye
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
by Taboola
Bu, büyük programın bir parçası olarak mı böyle? Acaba bu hareketi ne kadar desteklediler? Uzak ve bigâne kaldıklarını düşünemeyiz. Ama şurası bir gerçek; milletimizin içinde hak etmeden; akraba, hemşeri desteğiyle siyasi grup veya tarikat desteğiyle bir yerlere yükselme alışkanlığı ve eğilimleri var. Maalesef bu gibi eğilimlerin darbeciliğe kadar gitmesi Türk cemiyeti için en büyük tehlikeyi gösteriyor.
Türk eğitiminin kendine güvenli, kendini yetiştirmeye dış dünyada bile açık insanları üretme kapasitesi vardır.
Her şeye rağmen bu gibi insanların yanında, bu yeteneklere sahip olmayanların da aynı imkânlara erişme ve buna göre bir hayat kurma özlemi görülüyor. Hak edilmeyen atiyelerin, hak edilmeyen terfilerin istenmesi bu gibi hareketleri her zaman besler. Türk eğitiminin gerek memuriyette gerek özel sektördeki seçim sisteminin buna uygun şekilde yapılanması gerekiyor. Aksi takdirde geleneksel kayırmacılık, nepotizm görülür. Bunu bu gibi zamanlarda tekrardan ele almak ve düşünmek gerekiyor.
Otoriter eğilimler kuvvetleniyor
Türk tarihinde darbelerin hepsinin olumsuz etkileri olmuştur. Ama bu olumsuz etkilerin sonunda da bir rejenerasyon (yenilenme) ihtiyacı gelişir. Bu kaçınılmaz bir döngü halinde devam ediyor. Tekrardan kurtulmak için yenilenmenin bu gibi eğilimlere karşı alınması gerektiği açık.
Bu kaçınılmaz. Darbelerin olmaması için kanunlara ve liyakat sistemine riayet etmek gerekir. Her yerde otoriter eğilimler kuvvetleniyor çünkü devletlerin ve milletlerin tarih yolundaki tıkanma zamanındayız. Bazı yerlerde nüfuslar azalıyor, ihtiyarlayan milletlerin üretim gücü düşüyor. Dünyanın çoğunda da aksine üretime giremeyecek, iyi eğitim alamayacak derecede yüksek doğumlarla yaşayanların arasına katılanların olduğu ortaya çıkıyor. Bu gibi bozuk sistemlerde sanayi, ticaret ve servis faaliyetlerinden beslenemeyen kalabalık metropollerin ahalisi arasında benzer eğilimlerin ve örgütlenmelerin yaşama şansı her zaman fazladır.
Haberin Devamı
Natro ile Tüm SSL'lerde Otomatik Kurulum ve Anında Aktivasyon Avantajı.
Natro
E-Dönüşüm Çözümleri ile Süreçlerinizi Hızlandırın
DİA Yazılım
by Taboola
Tasfiye yoluna gidilmeli
Dünyanın kritik bir zamanındayız. Bazı şeyleri kendi ülkemizde de görmek durumundayız, görüyoruz da...
Abartmadan, fazla paniğe kapılmadan tasfiye yoluna gidilmeli. 15 Temmuz gerçekten de ciddi biçimde düşünülmesi gereken bir olay.
Zamanın yarattığı bazı tıkanmalar ve bir toplumsal yozlaşmayı temsil eden geçim derdi, yani aşırı bireycilik ve bunun sonunda gelen nepotizm, akrabacılık, yandaşçılık, takımcılık mutlaka durdurulması gereken bir gelişme.
Türk edebiyatından Adalet Ağaoğlu geçti
#YAZAR#İlber Ortaylı#Adalet Ağaoğlu
Temmuz 19, 2020 06:295dk okuma
Paylaş
Adalet önemli bir yazardı, eleştirilerinde yerine göre bir çocuk kadar saf bir kişilikti. Yazarken kişilik olarak iğneli bir üslubu yoktu, ama ağır hicve de çok gülerdi. Ankaralı bir yazar ve aydın oldu. Orada defnedildi.
Haberin Devamı
1969 yılında Ankara’da tiyatro eleştiri seanslarıyla tanınan Sanat Sevenler Kulübü’nde “Çatıdaki Çatlak”ın değerlendirme akşamı vardı. Yazar aslında bilinmeyen bir portre değildi. Hatta devlet tiyatrosu seyircileri bile onu “Evcilik Oyunu”yla tanıyorlardı.
Türk edebiyatından Adalet Ağaoğlu geçti
1960’LARIN GÖZDE YAZARI
Kendisini ilk defa yüz yüze orada tanıdım. Oyun üzerine söz aldığım zaman Adalet’ten çok yanında rahmetli Sevgi’nin bazı konularda eseri yorumladığını gördüm. İkisi de 1960’ların gözde yazarıydı. Sevgi “Tante Rosa” ile, Adalet tiyatro oyunlarıyla seyirci karşısına çıkmıştı. “Çatıdaki Çatlak” Türk hayatının yeni değişimler karşısındaki mikro bir analizi ve tasviriydi. Büyük sloganlar atmaktan çok, evde kalmış iki kardeşin ve o döngü etrafında apartmandaki komşuların çıkmazını veriyordu. Çarpıcı bir tasvir söz konusu değildi. Hatta rollerin bazılarının yüz kelimeyi bile geçmeyecek bir kelime haznesiyle çizilip sürdürüldüğünü gördüm. Belli ki yazarın dramaturji ustalığı ve talimi çok yüksekti. Hayatın doğal akışı içinde bize sıkıcı görünen manzara ve hikâyeleri böylesine incelemek ve renkli olarak vermek bir ustalıktı.
Türk edebiyatından Adalet Ağaoğlu geçti
Tarih Kurumu Salonu’nda 1976’da yapılan bir tiyatro tarihi seminerinde Adalet Ağaoğlu ve Emre Kongar’la birlikte.
Adalet ve kardeşi Türk tiyatrosuna katkısı bulunan bir aileydi. Adalet (Sümer) Ağaoğlu nazik ve kendisini destekleyen bir hayat arkadaşı olan mühendis Halim Ağaoğlu’yla hayatlarını sürdürüyordu. Kardeşi 1960-70’lerin rejisör ve tiyatro adamlarından Güner Sümer’di. Ankara’da tiyatro İstanbul’a göre daha canlı, daha beynelmilel sahaya açık ve ciddi yapılıyordu. Çok kişinin haksızca tenkit ettiği Devlet Tiyatrosu’nun rolü bunda büyüktür. Üstelik İstanbul’u pek sevmeyen Asaf Çiğiltepe ve arkadaşları Ankara’da tam bir ortam bulmuşlardı. Ankara Sanat Tiyatrosu, tiyatro sevenlerin, buluştuğu, görüştüğü tanıştığı bir yerdi. Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nin Tiyatro Bölümü ise eşsiz bir akademik performans gösteriyordu.
Bu gibi oturumlarda Tarih Kurumu salonunda Ankara Sanat Tiyatrosu’nun sahnesinde seminerler yapılıyordu. Adalet Ağaoğlu’yla daha yakından görüşmek, tanışmak fırsatı doğdu. Vefakâr ve mütevazı bir dosttu. Nitekim çok sonraları devletin seçkin bir büyükelçisi olan Gürcan Türkoğlu da Adalet Hanım’la çok yakın ahbap oldu.
Haberin Devamı
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
Türkiye'nin Eşsiz Kış Rotalarında Kayak Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
AĞIR HİCVE ÇOK GÜLERDİ
Haberin Devamı
Adalet önemli bir yazardı, eleştirilerinde yerine göre bir çocuk kadar saf bir kişilikti. Yazarken kişilik olarak iğneli bir üslubu yoktu, ama ağır hicve de çok gülerdi. 1970’ler Adalet Ağaoğlu’nun Türk tiyatrosundan sonra edebiyat ve roman dünyamızda patladığı bir dönemdir. “Fikrimin İnce Gülü”, el atılmayan bir saha ve yeni Türkiye’nin yeni bir grubunun çevre içerisinde ele alınmasıydı. “Bir Düğün Gecesi”, “Yaz Sonu”, “Romantik - Bir Viyana Yazı” ve hele “Ölmeye Yatmak” muhakkak okunması gereken eserler. Ankaralı bir yazar ve aydın oldu. Orada defnedildi.
Muasır yazarlar içinde uzun bir ömrü oldu ve hep yazdı, hep tartıştı. Türk edebiyatından bir Adalet Ağaoğlu geçti. Eserlerinin unutulacağını zannetmiyorum.
Haberin Devamı
Güncelleme, Yedekleme Maliyetlerinden Kurtulun
DİA Yazılım
2025’in Şimdiye Kadarki En Gerçekçi PC Oyunu!
Raid: Shadow Legends
by Taboola
ORMANLARI KONUŞMALIYIZ
Yaz geldi orman yangınları birbirini izlemeye başlar gibi. Tek ümidimiz, yağmurların bu süreci duraklatması. Türkiye ormanlarının umumi durumu üzerinde konuşmalıyız. Maalesef hükümetler ormanların yüzölçümünün arttığını söylüyorlar. Hatırlıyorum 1960’larda solun her şeyi tenkit ettiği zamanlarda bile orman idaresi bazı yazarlarca çok göklere çıkarılırdı. Çalışan insanların ve bürokratların şevkini kırmak doğru değil ama şurası da bir gerçek: Yerkürede vatanımızın orman yüzölçümü İkinci Dünya Harbi’nden bu yana yüzde 2.5 kadar azalmış deniyor. Yani artık dünya ortalamasının altındayız.
Türk edebiyatından Adalet Ağaoğlu geçti
TAHRİBAT DEVAM EDİYOR
Gerçi bulunduğumuz iklim kuşağı itibarıyla Türkiye’nin Ukrayna, Romanya hatta Bulgaristan ve Kuzey Sırbistan ve Hırvatistan’ın Orta Avrupa’daki bazı yerlerin hele Belarusya’nın ve Baltık’ın orman örtüsüne sahip olması beklenemez. Bununla beraber memleketimizin ortasında bir metal kaynaması ve patlamasının oluşumuyla ortaya çıkan yüksek yaylanın İran platosu veya Orta Asya iklimine ve florasına sahip olması da gerekmiyor. Nitekim Ksenophon’un “Anabasis-Onbinlerin Dönüşü” adlı sefer günlüğünde bile ormansız ülke diye bahsettiği Anadolu’da ormanların o zaman da tahrip edildiği bilinmektedir. El’an da Doğu Karadeniz’de Rize bölgesinde bu orman tahribi devam ediyor. Coğrafi iklim kuşağındaki benzerliğe rağmen Artvin bölgesiyle Rize’nin ve civardaki Kars’ın arasında bir doğal benzerlik ve geçişkenliğin olmadığı, burada daha çok zoraki değiştirmelerin yapıldığı anlaşılır.
Haberin Devamı
AŞIRI RÜZGÂRA RAĞMEN
Türk edebiyatından Adalet Ağaoğlu geçti
Çanakkale bölgesi ve yarımadası ormanlık bölgedir. Ne var ki son zamanlarda bütün Marmara ve Ege gibi buralarda da yangınlar çıkıyor. Son Gelibolu yangınının aşırı rüzgâra rağmen çabuk bitmesi, bölgenin birinci derecede sit alanı olması, milli abide vasfını taşıması ve Boğaz Başkanlığı’nın mevcudiyetiyle yakından ilgilidir. Eğer İstanbul’dan buraya yönelen yerleşme şuursuz bir lüks bina imarına neden olursa ve böyle kalabalıklaşırsa bitki örtüsü tamamen yok olur. Şunu söylemek lazım Gelibolu’da bağların artması olumlu ama sorumsuzca tercih edilecek bir durum mudur, tarla ziraatı ve ormanı zorlayan az miktarda da olsa hayvancılık için otlakları zorlayan bir yayılım tartışmaya açılmalıdır.
Son yangın raporunda bölgenin ağacı olmayan karaçamın plantasyon dediğimiz ağaçlandırma için mebzul miktarda kullanılması önemli bir yangın sebebi sayılıyor. Görünüş o ki kuralsız orman gezisi, kuralsız orman ve kıyı turizmi bu yangınlar için önemli bir sebep. Bunların önlenmesinde büyük fayda olduğu açık!
Ağaç sanayii zamanında akıllıca bir davranışla kendine hammadde pazarı olarak Ukrayna ormanları ve giderayak Sibirya’yı seçmektedir. Bu akıllı bir seçimdir. Orman örtüsünün kolay tükenmeyeceği bölgelerin Türk mobilya sanayiinin ihtiyacını karşılaması uygundur ve ülkemizde de bizim coğrafyaya uygun ağaçlandırma teşvik edilmelidir. Gönüllü ağaçlandırma kampanyaları yayılıyor gibi fakat halen istenen miktarda değil. Ormansız ülke olarak kalmamız çok şeyi baltalayıp bitirecektir.
Hele İstanbul gibi yoğun nüfuslu yerlerde komşu Trakya havalisinin ve Marmara adalarının yaz yangınları geçirmesi utanç vesiledir. Bizim çocukluğumuzda dahi Kadıköy ile Sakarya arası bir orman bölgesiydi. Bugün böyle bir manzara yok. 50 sene içinde orman ağaçlardan değil betondan oluşuyor. Marmara adalarında çıkarılan yangınların müsebbiblerinin gerçek veya tüzelkişi çok ağır cezalandırılması gerekir. Kanunların yetersiz olduğu açık.
Ayasofya
#YAZAR#İlber Ortaylı#Ayasofya
Temmuz 26, 2020 06:295dk okuma
Paylaş
Ayasofya bir klasik Roma mimarlık ve mühendislik eseridir. Mimarları Trallesli (Aydın) Anthemius ve Miletoslu (Milet) İsidoros, Roma mimarisindeki geniş kubbelerin silindir dayanağı yerine burada kemerlere ve sütunlara dayandırma gibi zor bir iş başarmıştır. Unutmayalım ki Fatih Sultan Mehmed’ten beri Ayasofya’nın koruyucusu biziz.
Haberin Devamı
Türkiye’de bazı insanların aslında kurnazlık sandıkları onulmaz bir açıkları vardır. Batı dünyasının gerçekten bir toleransa ve hoşgörüye doğru gittiğine herkesten fazla inanırlar ve bundan istifade ettiklerini düşünürler. Çünkü Avrupa’ya gelip gidenleri veya bir parça bulunanları her ne kadar Batı’nın bazı yönlerine dil uzatsalar da bir hayranlığa çok çabuk kapılırlar. Az okumuş bilmiş insanların bu genel bir vasfıdır, “ayran budalası” diye ifade edilir.
PAPA’NIN AYASOFYA DEMECİ
Batı Hıristiyanlığı, üç nesildir çocuğunu vaftiz ettirmese bile Hıristiyan kültürüne mensup münevverlere sahiptir. Solcu, ateist kültür yanında Yahudi aydınların beslediği bir kültürel dünya da vardır ve Germen-Fransız dünyasındaki bu zümre bütün katkılarına rağmen Hıristiyanların düşmanlığına da maruz kalmıştır. Sonu İkinci Dünya Savaşı’ndaki korkunç Holokost’la geldi. Batı’da insanlar Katoliktirler, başka mezhepten olanlar da vardır, gerçekten mutaassıp Protestanlar vardır. Ortodoks dünyası, Ortodoks rahiplerle geçinemese de, kiliselere pek uğramasa da Ortodoks’tur.
Ayasofya
Papa’nın Ayasofya üzerine verdiği demeci ince irfanı yansıtmıyor. Niçin “büyük acı duyuyor”? Acaba 1204’ü mü kastediyor? Hayır. O incinme lafının arkasındaki vaziyet alışları tahmin edemezsiniz, kitlelerin yönlendirilmesi itibarıyla bizi kolay günlerin beklediğine emin değilim. Mesele bu kadar açık, şimdi sadede gelelim.
Haberin Devamı
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
Türkiye'nin Eşsiz Kış Rotalarında Kayak Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
MİMAR SİNAN DESTEĞİ
Ayasofya bir klasik Roma mimarlık ve mühendislik eseridir. Yapan adamların kültürü Batı Anadolu’dan yani Hıristiyanlığı ilk kabul eden yerlerdendir ama aslında Roma İmparatorluk kültürü ve Helenizmi sahiplenmiş bir bölgedir. Mimarları Trallesli (Aydın) Anthemius ve Miletoslu (Milet) İsidoros, eskiçağ fennini ve matematikçilerini çok iyi tanırlardı. Başta Arşimed’inki olmak üzere İskenderiye Kitaplığı’ndan kaybolan birçok metni Anthemius derleyip zikretmiştir. Bu bakımdan Roma mimarisindeki geniş kubbelerin silindir dayanağı yerine burada kemerlere ve sütunlara dayandırma gibi zor bir iş başarılmıştır. Yapıldıktan birkaç yıl sonra bina yıkıldı ve tekrar yapılabildi. Ama asıl büyük son restorasyon ve destek Mimar Sinan’ındır. Bir daha da bütün Bizans ve Hıristiyanlık döneminde ne Doğu Roma İmparatorluğu’nda ne Avrupa’da, ne de Asya’da böyle bir eser yapılamadı. Iustanius zamanında ayağa kalkan Ayasofya gibi bir eser 7 yılda bitmişken bugünkü katedrallerin bile inşasının yüzlerce yıl devam ettiği biliniyor. Brunelleschi’ye kadar dünya Ayasofya’yı geçen bir eser tanımadı. Brunelleschi’nin mimarlığını yaptığı Floransa Katedrali’nin estetiği de Ayasofya ile karşılaştırılamaz.
37 yıl sonra bu muhteşem eserin yapılışının 15. asrı biz Türklerin sahip olduğu memlekette kutlanacak. İslam dünyasının yani Mimar Sinan’ın büyük eserlerinden Süleymaniye Camii’nin 2057’de ve Selimiye Camii’nin 2074’te 500. yılı geliyor. Bir de İstanbul siluetinin üçüncü parçası olan Sultanahmet Camii var. Maalesef onun için lüzumsuz kavgalardan dolayı 2017’de 400. yılında gereken ihtiramı, anmayı yapamadık.
Haberin Devamı
YILDA 3.5 MİLYON KİŞİ GİRİYOR
Ayasofya’nın 15. asrı diğer 15 asırlık abidelerin yıldönümüne benzemiyor. Bu kadar yıl ayakta kalan bir mabet yok. Çoğu harabe halinde veya boş. Hacimleri de Ayasofya ile mukayese edilemez. Ses denen kuvvetin ne olduğunu henüz tanımıyoruz. Bu mabedin içine yılda 3.5 milyon insan giriyor. Binanın yaşaması için gerekli atık suların, nemin temizlenmesini sağlayan altyapı tünelleri ve kanalların ise haritası yok. Buna başlayan İTÜ’lü bir grubun çalışmaları sekteye uğradı. Onlar çalışırken Ayasofya’ya bir de diğer köşeden iki şarlatan girdi. Güya falanca aziz kalıntılarını bulacaklarmış.
ÇALIŞMALAR DEVAM ETMELİ
Ciddi olarak İTÜ’den Dr. Çiğdem Özkan Aygün başkanlığındaki grubun çalışmasını devam etmesi lazım. Bu bir yeraltı sistemidir. Eski çağlardan beri bilinir, yeni çağlarda da bunu çok iyi bilen Mimar Sinan’dır. Bu sistem Süleymaniye’de görülebilir. Bizim Topkapı Sarayı’nda da tatbik edilmiştir. Nitekim İTÜ grubu bir gün Topkapı Sarayı’ndaki bir sarnıç deliğinden girdiklerinde Ayasofya’dan çıkıverdiler. Ayasofya’dan dehlizlere giren bir dalgıç kızımız Topkapı Sarayı’nda haremdeki bir heladan çıktı.
NELER YAPMALI?
Haberin Devamı
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
Eylül 2025’in en gerçekçi PC oyunu
Raid: Shadow Legends
by Taboola
Caminin öyle herkese açılıp gezilmesi ne mana, düzenli olarak restorasyonunun devam etmesi lazım. İlmi heyetlerin çalışmalarıyla yeni gerçekler tespit edilecek, yeni onarımlara gidilecek ve bu milletler arası elbirliği (Avrupalı politikacıların kullandıkları) lafları gerçekleşecek ise bu burada görülecek. UNESCO ise UNESCO’luğunu daha iyi belli edecek. Tabii bu imkânsız. Mühim olan Ayasofya’nın sahibi milletimizin şimdi onu 15 asır sonra (dedelerinin fethinden 5.5 asır sonra) yeniden ele alıp koruması ve onarmasıdır. Unutmayalım ki Fatih Sultan Mehmed’ten beri Ayasofya’nın koruyucusu biziz. Sultan Abdülmecid Han 1846 yıılında Fossatti biraderlere nefis bir restorasyon yaptırdı. Fossatiler’in hazırladığı Ayasofya albümünü finanse etti. Bize yakışanı da budur. Mülk bizim emanetimize tebliğ edilmiş.
Haberin Devamı
NELERE DİKKAT ETMELİ?
Ayasofya’nın ikinci katı suret-i katiyede ne ziyaret edilebilir ne oraya adım atılabilir. Oraya adım atacak kişiler, mimari tarihçiler, restoratör, usta ve mühendislerdir. Zira buradaki fresklerin korunması çok zordur, nefes en büyük düşmanlarıdır. Yoğun insan nefesi bu eserleri mahveder. Bize inanmayanlar Kremlin müze ve kiliselerini zaman zaman, hatta bazılarını uzun yıllar kapatan Rus uzmanlara sorsunlar. Onlar gereken bilgileri verecekleridir. Aynı durum Göreme kiliseleri için ve Osmanlı’nın 500 yıllık klasik eserleri için de geçerlidir.
Ayasofya
Benzer kurumlardan Küçük Ayasofya dediğimiz Bakhos Kilisesi daha evvel restore edildi bugün camidir (Küçük Ayasofya Camii). Aynı şekilde Kariye Manastırı’nın tamiri bitti. Pantokrator Manastırı yani Zeyrek Camii bitmedi. Bunların rastgele, kontrolsüz bir şekilde umuma açıldığı görülüyor. Medyaya düşen fotoğraflarda gerekli ihtimamın gösterilmediği, cami cemaatinin kafasına göre düzenlemeler yaptığı görülüyor. Bu gibi tarihi eserlerde muhakkak kontrolün, çakılacak bir çivinin dahi Anıtlar Kurulu ve Kültür Bakanlığı’nın iznine tabi olması gerekir. En mühim mesele, yurtdışında Floransa’da, en meşhur Uffizi Galerisi, bazı kiliseler (Santa Croce, Orsanmichele gibi) artık kontenjanla ziyaretçi alıyorlar, herkes öyle bilet alıp giremiyor. Bunların başında az önce bahsettiğimiz Brunelleschi’nin Duomo’su (katedral) var, yanında Baptisterium var. Acaba bizim müzelerimiz Topkapı başta olmak üzere, ne diye kontenjanla ziyaretçi almıyor? Hele Ayasofya’nın kontrolsüz bir kitleyi kaldırması mümkün değil. Devlet kontrolünde belirli sayıda insanın caminin içinde olması gerekir, aksi halde yıllarca süren restorasyonların getirisi çöpe gider. Tüm bu meseleler yeni baştan düşünülmeli ve kamuoyu ile paylaşılmalı.
Dikkati ve iştahı üzerine çeken mekân: Kıbrıs
#Yazar#İlber Ortaylı#Kıbrıs
Ağustos 02, 2020 07:194dk okuma
Paylaş
Kıbrıs Adası Doğu Akdeniz’in müstakil en büyük adası, bütün Akdeniz’in ise üçüncü büyük merkezidir. Tarihteki rolü ve yerleşimi itibarıyla Sardinya ve Sicilya ile mukayese edildiğinde daha erkenden bakır ve bronz çağını yaşadığı görülür. Aslında siyasi önemi dolayısıyla diğer iki adadaki medeni olayları aynı yoğunlukta yaşayamadıysa da önemini her zaman korumuştur. Sicilya’da milattan önceki 6-7’nci yüzyıllardaki büyük Yunan kolonizasyonu hareketine benzer bir olay Kıbrıs’ta görülmez. Sakinleri ve sanat eserleri itibarıyla çok özgündür. Akdeniz’e ilk defa çıkan Mısırlılar hatta Fenikeliler evvelki Suriye ahalisi ve Hititler devrinde bile ismi sık geçmektedir. Siyaseten her zaman tercih edilen, dikkati ve iştahı üzerine çeken bir mekân olmuştur.
Haberin Devamı
hurriyet-new
Bundan tam 449 yıl evvel, 1 Ağustos 1571 tarihinde Kıbrıs Osmanlılar tarafından fethedildi. Padişah II. Selim ve vezir-i azamı Sokullu Mehmed Paşa dikkatini Volga Don Kanalı bölgesine ve Süveyş’e yönelttiği için Kıbrıs’tan o kadar çok rahatsız olmuyor ve fethini tehir ediyordu. Padişahın civarı ve Lala Mustafa Paşa bu konuda çok ısrarcı olunca Kıbrıs kuşatması başladı.
Dikkati ve iştahı üzerine çeken mekân: Kıbrıs
1570’in mart ayı ile kuşatma başlar ve temmuz ortalarında Limasol Kalesi’ne ulaşılır. Kale Venedik tarafından boşaltıldığından Limasol fethedilmiştir. Demek ki güneyden bir fetih başlatılmıştı. İlerleyiş kolaydı, çünkü 1204 Haçlılar seferinden beri ada üzerine hâkimiyet kuran denizci İtalyanlar ve bilhassa Cenevizlilere karşı Venediklilerin galebe çalması yapıyı değiştirmişti.
Dikkati ve iştahı üzerine çeken mekân: Kıbrıs
Haberin Devamı
Pandora Mini Charm Koleksiyonu
Pandora
Tami Ön Ödemeli Kartı Güvenle Kullan.
Tami
by Taboola
YERLİ HALK ŞİKÂYETÇİYDİ
Venedik hâkimiyeti Kıbrıs’ta kalıcı eserleriyle görülür. Ancak yerli halk kendilerinden son derece şikâyetçiydi. Memluklara ödedikleri ağır haracın yarattığı vergiler, Venedik senatosunun Kıbrıs’ı sadece sömürge olarak kullanması yerli halkı bezdirmiştir. Ortodoks ve Katolik kiliselerin sadece doktriner bakımdan ruhani kavgası nedeniyle bu kadar keskin düşman gruplar yaratması başka bir coğrafyada görülmemiştir. Yerli halkın içinde İtalyan kolonizatörlerin çok olduğu görülüyor. Yerli Katolik kalıntıları ve Ortodokslar, Türklerin fethinden sonra da adada kaldı. Fakat Kıbrıs’ta hiçbir zaman bu kadar büyük isyan dalgaları ve hoşnutsuzluklar meydana gelmedi. Venedik’in kanunlara dayalı ve ortaçağlar için muhteşem görünen Venedik cumhuriyet idaresi maalesef Kıbrıs’ta kaba bir kolonizatörlüğe dönüştü. Aynı durum Venedik idaresindeki Girit için de söylenebilir.
Dikkati ve iştahı üzerine çeken mekân: Kıbrıs
Padişah II. Selim ve vezir-i azamı Sokullu Mehmed Paşa dikkatini Volga Don Kanalı bölgesine ve Süveyş’e yönelttiği için Kıbrıs’tan o kadar çok rahatsız olmuyor ve fethini tehir ediyordu. Padişahın civarı ve Lala Mustafa Paşa bu konuda çok ısrarcı olunca Kıbrıs kuşatması başladı.
TÜRKLERİN EN SARİH GRUBU
Kıbrıs’ın fethinden sonra yerli bir feodal zümre yaratılmadı. Dağıtılan eski yapı ve yapılan tahrire göre eski köylüler arazilerinde kaldılar, manastırların hakları tanındı. Tımarlı dirlik sahibi bir askeri sınıf yanında yerleştirilen Türkmenlere de bu ölçüler içinde çift yer verildi. Kıbrıs’ta yerleştirilen Türkler daha çok Karaman bölgesinden ve Toros Dağları’nın Türkmenleridir. Yarı göçebe Türkmenler arasındaki ihtilaflar, bunların bazı halde hükümet görevlilerine dahi karşı ayaklanmaları dolayısıyla Kıbrıs’a sürgün edildikleri biliniyor. Binaenaleyh Kıbrıs Adası Türk nüfusunun etnik kökeni ve menşei bakımından Türk dünyasında en sarih olarak bilinen gruptur. Venediklilerin kalıntıları ve kimler oldukları Adriyatik Cumhuriyeti’nin arşivinde kayıtlıdır. Fenikelilerin örneği ise Maltalılar ve Lübnanlılardır.
Kıbrıs idaresinde Rum milleti ve kilisesi olduğu gibi tanındı. Zira Kıbrıs başpiskoposu otosefal bir kilisenin başındaydı. Halk meclisi, mali bakımdan mükelleflerin yüklenmesi, yerine getirilmesi ve bazı işlerin yürütülmesi bakımından etkin bir organdı. Benzer bir mali özerk sistem Yunanistan’da Hydra Adası’nda ve buradaki armatörler arasında da görülür.
Haberin Devamı
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
E-Dönüşüm Çözümleri ile Süreçlerinizi Hızlandırın
DİA Yazılım
by Taboola
ÇÖZÜLMESİ GEREKEN SORUN
1878 Berlin Kongresi’nde Fransızların mühendis (Ferdinand de Lesseps) ve sermayesinin meydana getirdiği Süveyş Kanalı’na hızla el koymayı beceren Britanya Başbakanı Benjamin Disraeli, bu sefer de Rusya’ya karşı Türkiye’ye verdiği desteğin bedelini aldı. Kıbrıs geçici olarak Britanya işgaline bırakıldı. Türk imparatorluğunun bu formel hâkimiyeti Birinci Cihan Harbi başlarken sona erdirildi. Bazı efsaneler ve yanlış eleştiriler vardır. Kıbrıs’ın bağımsızlığı için uğraşanlara Türkler katılmamış, İngilizci davranmışlar, çok doğru yapmışlar. İşin kanunu budur. Bir yerde iki etnik grup çatışıyorsa ya da gerilim halindeyse birinin ak dediğine öbürü kara der. Kıbrıs Türk nüfusunun zirai toprakları dışında ve vakıflarında maalesef iktisadi etkinliğin geriletilmesi dışında hâkim oldukları tek alan Britanya idaresine ortak olmaktır. Poliste ve adliyede bu görülür. Ada liderlerinin en önemlileri Rauf Denktaş gibi Britanya Adliyesi’nde görevli hukukçular arasından çıkmıştır.
Dikkati ve iştahı üzerine çeken mekân: Kıbrıs
Bugün Kıbrıs’ın sorunu 1974’ten sonra yerleşen nüfusun homojen bir karakter göstermemesi ama bu derbederliğin aynı zamanda politikaya da yansımasıdır. Göçmen yerleştirme işlemi yanlıştı, plansızdı. Yerli Kıbrıs halkının rahatsızlığı da bundan ileri gelir. Yerleşen bir kısım adam “istilacı Türk ordusu”ndan bahsediyor, “kolonyalist” diyorlar. O takdirde kendilerinin basit kolonlar olduklarını kastediyorlar herhalde. Çözülmesi gereken bir sorundur.
Haberin Devamı
KIBRIS NEDEN ÖNEMLİ?
İş artık “Bizim orada ne işimiz var?” gibi boş konuşmalar dönemini geçti. Akdeniz’in bu bölgesinde petrol ve gaz kavgası yaşanıyor. Kıbrıs Adası’yla Türkiye ve Türkiye-Libya sahilleri arasındaki konum dolayısıyla denizaltı araştırmaları şüphesiz ki Yunanistan ve Güney Kıbrıs muhalefetiyle önlenmeye çalışılıyor. Mısır’la olan politikamız dolayısıyla Atina-Kahire işbirliğine gidiliyor. Türkiye-Libya Anlaşması’na karşı Mısır ve Yunanistan da bir anlaşma peşinde. Bu sıcak çatışma olasılığını arttırabilir.
TÜRKİYE HAKLARINI KORUMALI
Akademik camianın seçkin üyesi, uluslararası hukuk uzmanı ve karasuları meselesini iyi bilen Profesör Hüseyin Pazarcı bu çatışma ihtimali üzerinde duruyor. Türkiye’nin hukuki açıdan haklı olduğu ama çözümün siyasete dayandığı açık. Sahillerin statüsü, kıta sahanlığı gibi uluslararası hukuk sorunları bakımından Akdeniz’in iki yakasındaki komşuların ara sahaya uzanımı bir ihtilaf konusu olamaz. Gel gör ki siyaset bununla her zaman bağdaşmıyor. Libya ile işbirliğini rahatça sürdürmek için Türkiye’nin Mısır politikasını yeniden gözden geçirmesi gerekir. Tabii geçtiğimiz günlerde Esad güçlerine yardım için(!) Suriye’ye destek gönderen Mısır’la bu mümkün olur mu? O da zor görünüyor. Türkiye denizlerdeki haklarını korumalı ve müttefiklerle bağlantımız huzur içinde yürütülmelidir.
.1967'den 2020'ye Lübnan
#YAZAR#İlber Ortaylı#Lübnan
Ağustos 09, 2020 08:355dk okuma
Paylaş
1967 yılıydı... Sınırdan içeri girdiğimizde Lübnan’ın ne olduğu anlaşılıyordu. Arap dünyasının refahına girmiştik. Baalbek, Efes’i, Aezani’yi, Antakya’yı gören beni bile çarptı. Burç Meydanı bir harikaydı. Bugün orada patlamanın vurduğu son darbeyle bir harabe doğdu.
Haberin Devamı
1967 Mart ayı olmalı. Baharın ilk ayıydı. Türk-Arap öğrencilerin tertiplediği bir otobüs turuyla Ortadoğu sınırını geçtik. Ortadoğu’ya ilk girişim değildi ama en ilginci olacaktı, çünkü İskenderun’dan Halep’e geçiyorduk. Güzelim Halep’ten Şam’a, Beyrut’a, Beyrut’tan eski Kudüs’e. Tekrar Amman üzerinden Şam ve geri dönüş. O yıllardaki Türklerin Arabistan gezileri böyleydi. Çoğunlukla toplu pasaportla seyahate çıkan öğrenciler vardı. Kimsenin fazla alışveriş yapacak hali yoktu ama alışveriş yapacak bir-iki kişi de kafilede yer almıştı. Dünyayı gördükleri yoktu. İki kız daha Halep Kalesi’ndeyken “Bu harabenin ortasında ne yapacağız ki? Beyrut’a gidelim” diye yakındılar.
Beyrut’u niçin çarpıcı bulduğumuz açıktı. Halep’in eski atmosferi, Şam’ın yakın zamana kadar korunan tarihi folklorik görünümü bizim millete ilginç gelmiyordu ama sınırdan içeri girdiğimizde Lübnan’ın ne olduğu anlaşılıyordu. Gümrük memuru bir güney Fransız işadamı kılığında geldi. Gözlüğünden ceketine kadar havalıydı. Çapkın gözlerle kızlara baktı ve indi. Artık Arap dünyasının refahına girmiştik.
1967den 2020ye Lübnan
Haberin Devamı
Doğayla dost, şehirle uyumlu
Jeep Türkiye
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
by Taboola
NE DE OLSA BAALBEK
Baalbek, Efes’i, Aezani’yi, Antakya’yı gören beni bile çarptı. Ne de olsa Baalbek’ti. Lübnan bütün yeşilliği ve güzelliğiyle önümüzdeydi. Harabenin girişindeki memurun bile bir refahı ve güveni aksettirdiği görülüyordu. Etraf daha bakımlıydı. Derken Cebel-i Lübnan gözümüzün önüne geldi. Dağdan yavaş yavaş Beyrut’a doğru iniliyordu. Etraf her birisi Arap dünyasının zenginliğini nakleden villalarla, iyi giyimli insanlarla, binaların önü pahalı otomobillerle doluydu. Beyrut uzakta göründü. Cebel’den iniş bir harikaydı. Beyrut’un, Chicago Üniversitesi profesörlerden Bert F. Hoselitz’in “Parazit şehirler” diye ifade ettiği kavramı bölgenin bütün iktisadi zenginliğini nakleden, ithal malını içerilere sevk eden, bankalarına birikimlerini toplayan örneklerine uyduğu açıktı.
DÜNYAYA ENTEGRE BÖLGE
Lübnan’da Arap mahallesindeki bir talebe yurdunda kaldık. Hiç de bizim talebe yurtlarına benzemiyordu. Bazıları akşam Beyrut’taki Foliberjere gitti. Basit bir Paris taklidi olmadığını söylediler. Daha tecrübelilerdi. Şehirde sağda solda Lübnan müftüsüyle Nasır’ın resimleri vardı. Kurban Bayramı arifesinde siyasi gerilimi aksettiren dedikodular duyuluyordu. Ama bunların hiçbiri çok etkin değildi, çünkü Beyrut’un sokakları ortanın altındaki semtlerde bile bir rahatlığı ve refahı aksettiriyordu. Tahsili son derecede zor, tarihi biraz geçmiş bir çeki Beyrut’ta Bank Ottoman hemen bozdu. Herkesin dediği dünyayı takip eden ve dünya sistemine entegre bir bölgeydi.
1967den 2020ye Lübnan
Osmanlı İmparatorluğu’nun Lübnan’da eski iskele şehri Cünye’den sonra yarattığı modern Beyrut birçok yönüyle İstanbul’da, İzmir’de, İskenderun’daki hayatı geçmişti. Hiç şüphesiz ki ahalinin bir kısmının uğradığı restoranlara öbürü girmeye hayal edemezdi. Çarşıda Burç Meydanı’nda satılan işporta mallar dahi bizde her yerde görülmeyecek kalitedeydi. İthalat o tarihte milliyetçi Çin’den, Singapur’dan, Fransa’dan Amerika’ya her yeri içeriyordu. Gelir farklılıklarının etnik gruplaşmalara tekabül ettiğini söylediler ama herkes kendince memnundu. Çarşıda birilerini gördük. İlginç galabiyeleri vardı. “Şu adamlarla görüşelim” dedik. Rehberlerin tercümanlığıyla işe giriştik. Herkes İstanbul’da akrabası olduğunu veya ne zaman gördüğünü anlatıyordu. Belli ki imparatorluğun eski liman şehri merkezin ötesine atlamıştı.
Haberin Devamı
BURÇ MEYDANI HARİKAYDI
Lübnan sedir çamlarıyla meşhurdu. Sedir ağaçlı bayrağı Lübnanlılar seviyordu henüz. Devletin anayasası, parlamento ve hükümetin teşkili 1848’deki Dürzi-Maruni çatışmasından sonra kurulan Cebel-i Lübnan Nizamnamesi’ni andırıyordu. Fransa’nın uyguladığı model buydu. Doğrusu Fransızca ve Türkçeyi bilenin pek sıkıntı çektiği yoktu. Önünden geçtiğimiz okullar bile daha dış görünüşünden eğitimin ne olduğunu gösteriyordu. Burç Meydanı bir harikaydı. Bugün orada patlamanın vurduğu son darbeyle bir harabe doğdu. Zaten Lübnan İç Harbi’nden beri Refik el-Hariri’nin yaptığı restorasyona rağmen Burç Meydanı artık eski Lübnan’ın ve Beyrut’un merkezi değildi. Parlamento gösteriş için kurulmuş ölü yapı gibiydi. Eski zamanlarda burada bir canlılık vardı. Bir müddet sonra, 1975’te iç harp başladı. Ortadoğu’nun tutarsızlığı, ne o parlak bankalar kaldı ne o tatlı hayat. Gördüğümüz binaların çoğu harabeye dönmüştü.
Haberin Devamı
DOBLO COMBI’DE ŞUBAT KAMPANYASI
Fiat
Güncelleme, Yedekleme Maliyetlerinden Kurtulun
DİA Yazılım
by Taboola
YER YER LEKELENMİŞTİ
İnsanlar Lübnan’dan kaçıyordu. Aslında 19. asırdan beri dışarıdan göç edilen bir ülkeydi. O göç edenler Lübnan’a dışarıda kazandıklarını yolluyordu. Bu kaçanlar da aynı yolu tercih ettiler ve bütün kurumları sarsılan ülke ayakta kalabildi. İç harp sona erdi. Refik el-Hariri ülkeyi restore etmeye kalktı. Hangi gruplarla işbirliği yaptığı biliniyor ama işbirliği ne mahiyettedir bir muamma. Suudi Arabistan’ın şımarık veliahtı Hariri’nin suikastla kaldırılmasından sorumlu tutuluyor. Oğlunu ise tekme tokat 3 gün hapsetmişti. Lübnan bir araya gelemiyordu. Şırıl şırıl akan şelalelere rağmen elektrik sıkıntısı çekiliyordu. Zira Dürziler ve liderleri jeneratör ithalini elinde tutuyordu. Çöpler ortadaydı çünkü yapılan ihalede yolsuzluk yapılmıştı. Eski müteahhidin, yani belirli bir siyasi grubun çöpü devralıp almayacağı tartışmasıyla şehir pislik içinde hayatına devam ediyordu. Eski, zengin mahallelerinden gece bir yere ödümüz koparak geçtik. Fakirleşen mahalle sekenesinin bazısı karı-koca dileniyordu. Güzellikler ve müreffeh zamanın ince zevki fakirliğin getirdiği kabalık ve pespayelikle yer yer lekelenmişti.
Haberin Devamı
CÜNYE BAŞKENT OLACAKTI
Cünye, Beyrut’un aleyhine yeniden zenginleşiyordu. Beyrut da benim gördüğüm 1967 yılının Beyrut’u değildi ama Cünye çok öne geçmişti. Projelerden bahsettiler, Şiilerin tasallutu, her yatırımı önlemeleri ama kendilerinin aksine iş hayatına girmeleri basit gerilla etkinliklerini bir yöneticiliğe çevirmekteydi. Tarihi düşman Maruniler ve Dürziler bir araya gelmişti. Parlayan eski Osmanlı iskelesi Cünye başkent olacaktı ve Cebel’e doğru ne Şiilerin ne Sünnilerin oturmak istemediği Cebel mıntıkası iki-üç milyonluk nüfuslu bir yeni cumhuriyet olarak teşkilatlanma durumundaydı. Bu kuruluş halen ortaya çıkmadı ama olaylar onun yakınlaştığını gösteriyor. Lübnan sakinlerinin bir kısmı ahalinin öbür kısmını kervanın dışına iteleyerek kendi yoluna devam etmek niyetinde. Bunun Ortadoğu haritasının kabul edilemeyecek bir gelişmesi olduğunu söylemek zordur, olur mu olur.
Haberin Devamı
İHMAL Mİ TERÖR MÜ
5 Ağustos günkü meşum patlama bir ihmalden mi oldu, yoksa tesadüflerinden istifade etmek isteyen bir Şii terörist aktivitesi mi? Yedi yıldır nitrat deposu halindeki kaçak gemi hamulesi, şehrin ortasındaki limanda nasıl duruyor? Limana halk “Port-Hizbullah” diyormuş. Ümitsiz kitle bütün politikacıları aynı mal diye nitelemekte haksız değil. İsrail bu işi kendinin yaptığını reddediyor, onların reddine adeta Hizbullah da külah sallıyor.
Bir küçük memleketin son ümidini ve anılarını bile yok edecek bir facia başladı. Kimyevi patlama epidemiyle birleşiyor. Osmanlılığın 400 yıllık hâkimiyeti sonrasında çok huzurlu bir memleket ortaya çıkmış sayılmaz. Bununla nostalji ve restorasyonun mirası üzerinde durmak istediğim anlaşılmasın. Fakat bazı memleketler geniş kültürel tarihlerine, ananelerine pekâlâ diğerlerinden geri kalmayan akli ve bilimsel birikimlerine rağmen perişanlıktan kurtulamıyorlar. Batı’nın şehirlerindeki parlak Lübnanlıların bu derbederlikle ne alakası var diye sorabilirsiniz. Cevap, nasıl olur onu bilemiyorum
Sevr'in 100. yılı
#YAZAR#İlber Ortaylı#Sevr Antlaşması
Ağustos 16, 2020 07:344dk okuma
Paylaş
Geçtiğimiz pazartesi, 10 Ağustos Sevr Antlaşması’nın 100. yıldönümüydü. Hiç şüphesiz o dönemde de ölü doğan bir antlaşma olduğunu söyleyenler oldu. Birinci Cihan Harbi’ni bitiren son antlaşma olması öngörülüyordu. Osmanlı’nın Avrupa ve Ortadoğu’daki topraklarının elinden alınması ve paylaşılmasını da hedefliyordu.
Haberin Devamı
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’ndan farklı olarak orada yeni bağımsız ulusal devletlerin ortaya çıkışına rağmen sonra Ortadoğu Arap ulusunun adı kullanılarak İngiltere ve Fransa’nın Ortadoğu’daki yeni egemenliği belgelenmek gayretindeydi. Ulus-devletler yaratmayı amaçlayan Ermenistan ve Kürdistan projesi ise gayriciddi olarak kaldı. Konferans boyu ne hazırlık olan Londra Konferansı’nda ne de daha sonra Ermenilere gereken dikkatin gösterilmediği ve kaale alınmadıkları açık. Hesapça İstanbul dahil olmak üzere Trakya’daki topraklar Yunanistan’a verilecekti. Tepki sert oldu. Ama en önemli tepkilerden biri, o tarihte sayıları artık 80 milyonu geçen Hint Müslümanlarının protestosudur. Halifenin mekânını elinden alamazdılar. Lloyd George ileri gittiğini anlamıştı. Bizzat Hindistan Naibi Edwin Montagu bile bu konudaki genel ilkelere ihanet edildiği belirmekten kendini alamadı. Adaların Yunanistan’a verilmek için Türkiye’den tamamen alınmasında ise herkes müttefikti. Trakya’da ise Çatalca ve Istranca hattında duranlar vardı. Marmara bölgesinin hâkimiyeti Türklerde kalmakla birlikte Beynelmilel Boğazlar Komisyonu’na havale edilecekti.
Sevrin 100. yılı
Haberin Devamı
Kendin ve sevdiklerin için eşsiz hediye seçeneklerini keşfet.
Pandora
Doğayla dost, şehirle uyumlu
Jeep Türkiye
by Taboola
TBMM’Yİ RESMEN TANIDI
Türkiye’nin mali kontrolü daha da güçlendi. Düyûn-u Umûmiye hayata devam etmekle birlikte İngiltere ve Fransa’nın çok fazla söz sahibi oldukları yeni mekanizmalar geliştirildi. Londra Konferansı’nda Sadrazam Tevfik Paşa antlaşmanın kabul edilemez olduğunu söyledi. Zaten Ankara hükümetine saygısını belirtmişti. Bütün mesele 1920’de kuruluşu tamamlanan TBMM’nin bilhassa 1919’daki Maraş, Antep ve Urfa savunmasından sonra varlığının açıkça ortada olmasıdır. Nitekim İstanbul’da son Osmanlı Meclis-i Mebusan’ı şehrin ikinci bir işgaliyle dağıtıldığı için bir Şûra-ı Saltanat toplandı. Mareşal Ferik Ali Rıza Paşa’nın reyi dışında davetli üyelerden kurulan Saltanat Şûrası Sevr’i kabul ettiği halde Ankara hükümeti reddetti. Padişahın tasdikine de sunulamadı. İtalya, Ankara hükümeti tarafındaydı. Saint Jean de Maurienne antlaşmalarında kendisine vaat edilen bölgelerin hiçbiri kendisine verilmiyordu. Adeta Muğla Antalya işgalini bile Yunanistan’ın İzmir’e çıkarılmasını protesto için emrivakiyle gerçekleştirmişti. Fransa, Britanya ile çaresiz beraberliğine 1921 Sakarya zaferinden sonra son verecek ve Ankara Antlaşması’yla TBMM hükümetinin varlığını resmen tanıyacaktı.
Haberin Devamı
TÜRKİYE İÇİN KÂBUSTUR
Sevr, Türkiye üzerindeki emellerin unutulamadığını ve unutulmaz olduğunu gösterir ama bu emellerin ortak bir güçle ve tatbikatla gerçekleştirilmesi konusunda Batı dünyası artık eski gücüne sahip değildi. Sevr, Türkiye için bir kâbustur. Muhtelif çevreler daha on yıllarca Sevr ruhundan ve Sevr’den bahsedeceklerdir ama şurası bir gerçek ki Trakya ve Anadolu topraklarının Türkiye oluşu, bilhassa 1930’lardaki eğitim reformu ve sağlık tedbirleri sonucu sıçramaya başlayan nüfus, 1940’ların sonunda başlayan tarımsal hasılasının artmasını sağlayan zirai reformlar ve 1960’lardaki sanayileşmenin büyüdüğü yeni bir cemiyet yapısıyla Sevr gibi bir kâbusun gerçek olması büyük ölçüde önlenmiştir.
Haberin Devamı
Sürüşte yeni bir çağ
Jeep Türkiye
DOBLO COMBI’DE ŞUBAT KAMPANYASI
Fiat
by Taboola
SAKARYA’DAN SONRASI...
Sevr’in yırtılması sözünü kullananlar arasında Lloyd George vardır. Bizzat Britanya hükümeti bile bu antlaşmanın ciddi ve geçerli olduğunu kabul etmemiştir. Ama bilhassa Trianon Antlaşması’ndan sonra Macaristan ve Neuilly Antlaşması’ndan yaka silken Bulgaristan gibi ülkelerde Sevr’in iptal ettirilmesi ve yeni Türkiye’nin bu anlamdaki başarısı büyük yankılar uyandırdı. Amerika başlangıçta bilhassa Lloyd George’un Ege’deki Yunanistan nüfusu lehindeki girişimlerini kabul etmiyordu. Bir dönem sonra bazı psikolojik tarih yorumcularının(!) söylediklerine göre Başkan Wilson’ın geçirdiği bir kriz onun İngiltere’ye daha çok yanaşmasına neden oldu. Her hâlükârda İzmir’in işgali Batı cephesinde ilk başta İngiltere dışında pek tasvip görmeyen ama sonunda en azından İngiltere, Fransa ve Amerika’nın destek verdiği bir girişim olmuştur. Sevr sonunda Yunanistan’ın Anadolu’daki ilerlemesi 1921’deki Sakarya yenilgisinden sonra artık tasvip görmez oldu. Hemen hemen hiçbir müttefikin mutlak anlamda desteklemediği bu ilerlemeye, 30 Ağustos Zaferi ve Mudanya Mütarekesi (11 Ekim 1922) son darbeydi.
Haberin Devamı
GALATA'DA MANZARA İÇ AÇICI DEĞİL
İtalyan şehirlerinin her birinde bilhassa Segnoria ve Commune binalarının bitişiğinde zarif kuleler vardır. Bazı halde şehrin başka yerlerinde de benzer savunma kuleleri görülür. En tipiği Bologna’dır. Birbirleriyle çatışan magnatların (klan reislerinin) yaptırdığı bu kulelerdeki savunma dışarıdan çok birbirlerine karşı işlerdi. Bizdeki Galata (Pera) Kulesi böyle değildi. Doğrudan doğruya yerleşik İtalyan ahalinin ve Cenova ‘podesta’sının savunma merkezi olarak inşa edilmiştir. Berikiler kadar zarif değildir ama görkemlidir ve çok özgürdür.
Sevrin 100. yılı
13. yüzyılın ikinci yarısında Venedik’in saldırttığı Haçlıların İstanbul’da kurduğu Latin imparatorluğu sona erdi. Kurtarıcı General Paleologos’un kurduğu hanedan karşıdaki Pera’nın (Galata) yönetimini ve yerleşmesini Venedik’ten alıp onların rakibi Cenovalılara verdi.
Haberin Devamı
FENLE BAĞDAŞMIYOR
Cenevizliler bu yapıyı yükselttiler. Bizim çocukluğumuz ve ilk gençliğimizde halen yangın kulesi olarak kullanılıyordu. İstanbul’daki Beyazid Kulesi de onun gibi aynı fonksiyon için II. Mahmud tarafından inşa ettirilmişti. Beyazid Kulesi taşken, bu kulenin merdivenleri bile ahşaptı. Zaman geçti, kulenin turistik olarak işletilmesi akla geldi. Ne denir? Lakin galiba binanın istismarı ve iç görünümü de böylece değişmeye başladı. Şimdi Kültür Bakanlığı belediyeden binayı almış. Hangi kurumda olması çok mühim değil fakat işi ellerine bıraktıkları müteahhitler hem işten anlamıyor hem de başka amaçlar güdüyor. Maalesef Kültür Bakanlığı müteahhitlerini yeterince ve titizlikle kontrol edemeyen bir kuruluş. Manzara iç acıcı değil. Kalın duvarları cahilce oyarak belli ki birkaç metrekarelik mekân genişletilmesi hedefleniyor. Bunun fenle bağdaşır bir yanı olduğunu düşünmek zor. Kültür Bakanlığı yardımcısı olan Ahmet Misbah Demircan da bu duruma isabetli olarak temas etmiş. Böyle manzaraların artık görülmemesi gerekir.
Evrak yanlış okunmuş
#Yazar#İLBER ORTALI#On İki Ada
Ağustos 27, 2020 13:074dk okuma
Paylaş
Cumhurbaşkanı ile Kars gezisinde temasa geçen Başvekil Şükrü Saracoğlu’nun, von Papen’in kendisine Almanya’nın adaları teklif ettiğini bildirdiği görülüyor. Cumhurbaşkanı, “Almanların adaları kayıtsız şartsız teslim etmeyeceğinin çok açık olduğunu, bu yüzden İngilizler ve Yunanlarla ihtilafa girilemeyeceğini” belirtiyor.
Haberin Devamı
Evrak yanlış okunmuş
1943 yılında Türk dış politikası büyük gerilim içindeydi. Sovyetler Birliği ile istenen Saldırmazlık Paktı, Stalin’in açık reddine değil ama oyalamasına tosluyordu. İngiltere ve Fransa ile olan benzer antlaşmaların bu mekânda ve zamanda pek fazla bir şey ifade edemeyeceği açıktı.
Almanya, Türkiye’nin istediği bir müttefik değildir. Türkiye’ye bu dönemde ve hatta sonraki dönemdeki yönelen Alman taraftarlığı ithamları asılsızdır. Belirli istisnalar hariç bürokraside böyle bir hava yoktu ve Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün Alman antipatisi açıkça ifade edilmese de köklü prensiplerinden biridir. Türkiye her gününü endişe ile atlatan bir ülke haline dönmüştü. Savaşın sıkıntıları, alınan asayiş tedbirleri şüphesiz ki iktidarla geniş kitlelerin arasını soğutmaya yetiyordu. Üstelik Alman-Sovyet, Ribbentrop-Molotov Saldırmazlık Paktı ve ikisi arasında Doğu Avrupa’nın paylaşılmasının yarattığı havayı çaresizlik içinde seyretmekten başka bir durum düşünülemezdi.
Haberin Devamı
Pandora Mini Charm Koleksiyonu
Pandora
Doğayla dost, şehirle uyumlu
Jeep Türkiye
by Taboola
Evrak yanlış okunmuş
Evrak yanlış okunmuş
UYKUDAN KALKIP ZEYBEK OYNADI
Sınırboyu kurulan Çakmak Hattı boyunca silahaltına aldığımız bir milyonu aşkın asker ülke nüfusunun önemli bir kısmıydı. Üretimde yarattığı yıkım kadar, yeterli donatılan bir savunma gücümüzün olmadığı açıktı. Gelişmeler çok umulmadık bir şekilde hızlı oldu. Nisan 1941’de Yugoslavya ve ardından Yunanistan Nazilerce işgal edildi. Bulgaristan-Romanya-Bulgaristan çizgisi ise çoktan Reich’ın kontrolündeydi.
Evrak yanlış okunmuş
22 Haziran 1941’de herkesin beklemediği ancak bazı uzmanların hissettikleri gelişme aniden patladı. Reich askerleri Brest’teki Rus mevzilerine saldırmıştı. Bu haber sabaha karşı Reis-i Cumhur İsmet İnönü’ye uyku saatinde ulaştırıldı. Uyanan Cumhurbaşkanı’nın bu haber üzerine korkunç bir kahkaha patlattığı, keyiflenmenin ötesinde kalkıp zeybek oynadığı bile söylenir. Bir uzun gerilimin boşalma anıydı. İlk badire atlatılmıştı. İki düşmanın birbirini yemesi seyredilecekti.
Haberin Devamı
Almanya, Kuzey Afrika’da ilerliyordu; hedef Mısır’dı. İtalya da yanı başındaydı. Şimdi bir yıldırım savaşıyla daha evvel seçkin komutanları Stalin tarafından iç darbede yok edilen tank kuvvetleri dağıtılmış ve Mareşal von Bock, Moskova önlerine dayanmıştı. Stalin’in şehri hiçbir zaman terk etmediği söyleniyorsa da Smolensk’teki kuvvetlerine önem verdiği biliniyor. Galiba Hitler, Smolensk’teki Rus savunmasını fazla ciddiye aldı ve Smolensk’teki ordunun yenilmesini emretti.
Şurası bir gerçek: Rusya’nın erken bastıran kışı, geniş bir ülke oluşu, öte yandan Kuzey Afrika’da Mareşal Montgomery’nin varlığı işlerin rengini değiştirmişti. Üstelik Sovyetler Birliği’nin müttefik devletlerle yakınlaşması, bilhassa Amerikan askeri yardımını alması vaziyeti daha da değiştirecekti.
Haberin Devamı
Türkiye'nin Eşsiz Kış Rotalarında Kayak Turları Jolly'de!
Jolly Tur
DOBLO COMBI’DE ŞUBAT KAMPANYASI
Fiat
by Taboola
AFRİKA’DA ALMANLARIN VE İTALYANLARIN İŞİ BİTTİ
Kritik bir zamanda, Temmuz 1942’de Rommel’in orduları durduruldu. Mareşal Montgomery, 'Çöl tilkisi' denilen Rommel’i durdurmuştu; İkinci Cihan Harbi’nde Alman ordularının en ciddi ve eski Alman ekolünü temsil eden mareşali, iki aylık bir ısrardan sonra Kuzey Afrika’dan itilmeye başladı.
23 Aralık 1942’de Tobruk, Rommel’in elinden çıktı. Afrika’da Almanların ve İtalyanların işi bitmişti. Zaten 2 Kasım 1943’te Kızıl Ordu Kiev’i ele geçirdi. Ocak 1943’te ise Almanlar Kafkaslar’dan çekildiler.
ON İKİ ADALARIN İŞGAL EDİLECEĞİ AÇIKTI
Bütün bu hengâme içerisinde İtalya Mussolini’ye bir darbe yapmıştı. Darbe aslında Faşist Büyük Konseyi’nde başladı. Yeni İtalya Mussolini’yi tevkif etti. Almanların onu başarılı bir operasyonla kaçırmayı başarması sonucu kuzeyde bir İtalyan Sosyal Cumhuriyeti kuruldu ve başına geçirildi. Böyle bir ortamda İtalya’nın elindeki on iki adaların Almanlar tarafından işgal edileceği açıktı ve bu adalardaki özellikle Yahudi nüfus kara günlerin içine girdi. Almanya’nın çöküntü günleri başlamıştı.
Haberin Devamı
25 Eylül’de Cumhurbaşkanı ile Kars gezisinde temasa geçen Başvekil Şükrü Saracoğlu’nun, von Papen’in kendisine Almanya’nın adaları teklif ettiğini bildirdiği görülüyor. Kullanılan evrak bile yanlış okunmuş. Teklif doğrudan sefirden gelmiyor. Sefirin istihbarat şefi Naci Perkel’e durumu bildirmiş ve sefirin cevabının beklendiğini söylüyor. Saracoğlu’nun Kars gezisindeki Cumhurbaşkanı’na durumu arz etmesi üzerine Cumhurbaşkanı, “Almanların adaları kayıtsız şartsız teslim etmeyeceğinin çok açık olduğunu, bu yüzden İngilizler ve Yunanlılarla ihtilafa girilemeyeceğini” belirtiyor. Cumhurbaşkanı’nın cevabının tarihi 26 Eylül 1943’tür. Almanların takımadaları Türkiye’ye, üstelik de güdümlü bir şekilde teslim etmesi akıl sahiplerinin kabul edeceği bir durum değildir. Fevkalade tehlikelidir. Düşününüz ki birkaç ay evvel müttefikler, en başta Amerikalılar, İtalya’dan saldırıya geçmişlerdir. Bir yandan da Avrupa’ya bir çıkarma yapılacağı, yeri belli olmasa da artık bir sır değildi. Böyle bir hediyeyi kabul eden Türkiye’nin başına neler gelirdi, düşünmek ve tahmin etmek kolaydır. En kötüsü de faşizmin tasallutundaki Türkiye’yi Kızıl Ordu’nun kurtaracağıdır(!). Batılılar sadece Yunanistan ve İtalya’yı işgal etmek gibi bir görev üstlendiler. Balkanlar’daki bütün Alman müttefikleri Sovyet Rusya’nın eline bırakıldı.
Haberin Devamı
HAYAL ÜZERE TARİH YAZILAMAYACAĞI AÇIK
On iki adalar konusunda İsmet Paşa’nın suçlanmasını hiç anlamıyoruz. 1912 Londra Uşi Antlaşmaları sırasında paşa henüz albay bile değildi ve Yemen’deki ordu komutanı Ahmet İzzet Paşa’nın isyan bastıran ordusunda kurmay başkandı. Lozan’da Semadirek istendi. Vermediler. Verilmeyen şeyin üzerine iki tabur askeri gönderecek gemimiz bile yoktu.
Hayal üzere tarih yazılamayacağı çok açıktır. Bunun siyaseten kullanılması da fevkalade tehlikelidir. Türk tarihçiliği ve dış politikasına yakışan bir tavır değildir. Daha ziyade Balkan ülkelerine mahsus bir hayalperestliktir. Eski bir devletin hiçbir zaman bağımsızlığını kaybetmeyen vatandaşlarıyız. Bürokrasimizin, sivillerin ve askerlerin aldığı bir miras vardır. Bu ciddiyeti korumak gerekiyor.
Ağustos zaferleri
#YAZAR#İlber Ortaylı#30 Ağustos Zafer Bayramı
Ağustos 30, 2020 06:295dk okuma
Paylaş
Ağustos ayının Türkiye tarihinde önemli meydan muharebelerinin ve zaferlerinin ayı olduğu bilinir.
Haberin Devamı
Ağustosun bu alanda bereketli bir zafer kronolojisi göstermesi bir tesadüf değil; zamanın savaş teknolojisi ve Türk ordularının belirli bir stratejik alışkanlığı bu ay üzerinde bazı savaşların yığılmasına neden olmuştur. Hatta bu bazen bizim seçimimizin dışında zorunlu olarak da böyle gelmiş olabilir. Sultan Alp Arslan’ın Malazgirt’te Romanos Diogenes ile karşılaşması şüphesiz ki Selçuklu ordusunun, özellikle süvarinin savaş için kendine uygun bir mevsimi, yani ağustosu seçmesi ile ilgilidir. Sultanın amacı Anadolu’nun fethine devam etmekten çok güneyde Suriye, Filistin ve Mısır’a yönelmekti. 1526 Mohaç Cengi, Osmanlı ordularının Avrupa seferine belirgin bir mevsimde başlaması, mevsime göre konaklamalarla belirli mıntıkaya ulaşılmasıyla yakından ilgilidir. Daha erken ulaşma iklim, daha geç kalma da yine iklim nedeniyle tercih edilmiyordu. Her halükârda Mohaç’la Osmanlı İmparatorluğu büyük Macar krallığını ortadan kaldırdı ve bir gün içinde zaferle Avrupa kuvvetler dengesini altüst ederek, iki asır kadar süren ayrı dengelere dayalı yeni bir dönemi başlattı.
Ağustos zaferleri
Haberin Devamı
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
Tami Ön Ödemeli Kartı Güvenle Kullan.
Tami
by Taboola
AĞUSTOSUN SON SAVAŞI
Hiç şüphesiz ki Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunu sağlayan Birinci Cihan Savaşı’ndan sonraki vahim yenilgi ve istilayı getiren mütareke ve Sevr dönemi, diplomatik bakımdan daha erken, fakat ön planda yine ağustos-eylülde devam eden 1921 Sakarya Meydan Muharebesi ve onun neticesinde Büyük Millet Meclisi Hükümeti’nin ana strateji konusunda müttefiklerle tam anlaşamaması yüzünden zorunlu olarak ağustosa kaymış son büyük savaştı.
BÖLÜNME KESİNLEŞTİ
Sakarya zaferiyle itilaf devletleri arasındaki bölünme kesinleşti. Fransa, Türkiye’yle 21 Ekim’de ayrı bir antlaşma yaptı ve bu musalaha ile Ankara hükümetinin varlığını ve öncülüğünü tanıdı. İtalya bilhassa Yunanlar ve İngilizlerle olan ihtilaf dolasıyla Antalya’dan işgali kaldırdı ve geri çekildi. Fakat Sevr’in hâlâ tadilatından bahsediliyordu; oysa yeni devletin (bu artık kesinleşmişti) kendi barış şartları henüz kabul edilmiyordu. İngiltere, Yunanistan konusunda hayal kırıklığına uğradı. Asker ve mali yardıma devam etme, hele hele yardımı arttırma taleplerini karşılamadı. Yunan ordusu Britanya’nın adına savaştığını ve Anadolu’ya çıktığını biliyordu. Buna rağmen “Orduyu geri çekeriz” tehdidine de Britanya doğrusu aldırış etmedi. Zaten bu tehdidin gerçekleşmesi de mümkün değildi. Yunan hükümeti ve kamuoyu böyle bir çekilmeye hiç hazırlıklı değildi. Sözünü bile ettirmediler.
Haberin Devamı
Dengeler değişmeye başlamıştı. Fransa çekildiği güney bölgelerinde, nakledemediği askeri teçhizatı devretti. İtalya’nın benzer transferleri oldu. Yeni Sovyet Rusya ise Ankara hükümetine daha ciddi bir müttefik olarak destek verme gereğini duydu.
TARİH USTALIKLA GİZLENDİ
Ahz-ı asker (asker toplama) işi genişledi. 1899-1902 yıllarında doğanlar silah altına çağrıldılar. Savunma vergilerinde iane ve ayni yardım bile seferberliğe dahil oldu. Büyük Taarruz’un tarihi gizli tutulsa da ağustosta yoğunluğun artacağı belliydi; Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın başkomutanlık görevi ve yetkileri Büyük Millet Meclisi tarafından sınırsız uzatıldı. Taarruzun tarihi ustalıkla gizlendi.
Haberin Devamı
Natro ile Tüm SSL'lerde Otomatik Kurulum ve Anında Aktivasyon Avantajı.
Natro
Eylül 2025’in en gerçekçi PC oyunu
Raid: Shadow Legends
by Taboola
Ankara’daki diplomatik temsilciler, gözlemciler ve yabancı basın mensupları dahi gelişmelerden uzak tutulmaya çalışıldı. Bununla birlikte Yunan tarafı da Afyon’dan başlayan üç kademeli bir tahkimatla hazırlığını sürdürdü. Motorlu nakil araçları, uçak sayısı, ağır makineli tüfek bakımından sayıca öndeydiler. Hatta orduların mevcudu dahi ülkelerin gerçek nüfusunu yansıtmayacak derecede birbirine yakındı.
14 GÜNDE KESİN ZAFER
26 Ağustos’ta başlayan taarruz Yunan hatlarında ilk anda bir gerilemeye neden olduysa da toparlanabildiler. Fakat ana kolordular arasındaki bağlantılar 24 saat içinde koptu. Küçük Asya Ordusu’nun başına getirilen General Georgios Hacıanestis, daha savaşın başında bazı yanlış kararlar aldı ama bunların dışında Nikolaos Trikupis gibi nitelikli komutanların dahi diğer kolordu üniteleriyle bağlantıları devam ettirmediği görüldü. O kadar ki 28 Ağustos’ta Türk birlikleri Kütahya’ya girmiştir. 2 Eylül’de de General Nikolaos Trikupis 6 bin askeriyle Uşak’ta teslim oldu. 14 gün gibi bir süre içerisinde Türk orduları düşmanın üzerinde kuşatma, toptan bir saf dışı bırakma ve esir alma gibi işlemlerle kesin bir zafer kazandı. Afyon-Kocatepe hattında başlayan taarruz 9 Eylül’de İzmir’e girişle tamamlandı. Bundan sonraki safha, Mudanya Mütarekesi ve diplomatik savaştır.
Haberin Devamı
30 Ağustos Zaferi yeni bir çağın, Büyük Dünya Savaşı sonunun teknoloji ve strateji değişiklikleri döneminde elde edildi. Yeni taktikler, savunma, hücum, başarılı ricat teknikleri uygulandı. Dolayısıyla 30 Ağustos’un, ağustos aylarındaki büyük Türk zaferleriyle birlikte, Türk ordusunun bilhassa küçük Asya’daki tarihi bakımından çok önemli olduğu açıktır. Bu zaferler arasında takım tutar gibi seçim yapmak tarihçi anlayışa ters ve asıl önemlisi, bir yurdun ve ulusun 900 sene içerisinde yaşadıklarının anlaşılması bakımdan mahzurludur. Malazgirt Zaferi de Mohaç da Çanakkale, Kutül Amare, Sakarya ve 26-30 Ağustos Başkomutanlık Meydan Muharebesi de hepsi bir bütünün parçalarıdır ve 30 Ağustos bunların hepsini zirvede ifade eden bir tarihtir.
İSTİKLAL HARBİ’NDE İRANLI BİR SUBAYIN ANILARI
İSTİKLAL Harbimizde, Anadolu hükümetinin ve artık ismi bilinen General Mustafa Kemal Paşa’nın şöhreti, İtilaf Devletleri’nin haksızlıklarına isyan eden bazı yabancı subaylarla birlikte, Türkiye’de de sayıları hiçbir zaman 40-50 binin altına düşmeyen İranlılardan askeri talebe olanların orduya katılmasını sağlamıştır. Çok ilginç; Gelibolu’da enterne edilen Rus General Wrangel komutasındaki Beyaz Ordu’dan bazı Rus subay ve askerlerden dahi Anadolu’ya Mustafa Kemal Paşa’ya katılmak isteyenler çıkmış.
Ağustos zaferleri
Haberin Devamı
İranlıların bazıları Fars, bazıları Türk kökenlidir. İzmir, İstanbul ve hatta Rumeli kentlerinde yaşayan İranlıların bazı gençleri bizim okullarımızda okumuştur. Seyyid Ahmed Canpulad da bunlardan biridir. Kuleli Askeri Lisesi mezunudur. Okulu yeni bitiren gençler İstiklal Harbi’ne katıldılar. Hatıratın son sayfalarında Türkiye’de yetişen İranlı subayların isimleri veriliyor. Bazıları İran ordusunun da başarılı mensuplarıdır. 1920-22 Kurtuluş Savaşı yıllarında Türk ordusunda teğmen olarak savaşan Seyyid Ahmed Canpulad’ın hatıratı bu açıdan çok önemlidir ve İstiklal Harbi tarihimizin bazı yönlerine ışık tuttuğu gibi, münakaşaya lüzum olmayacak şekilde aydınlatıcı hükümler de getiriyor. Yabancı kökenli askerlerin Milli Mücadele’ye katkısı konusunda çok az sayıda belge ve hatırat vardır. Seyyid Canbulad’ın anıları bu noktada çok önem kazanıyor. Sakarya Muharebesi ve 26 Ağustos 1922 Büyük Taarruz’dan sonra burada evlenmiş, ailenin işleri dolayısıyla İran’a dönmüştür.
Muhteşem Süleyman
#YAZAR#İlber Ortaylı#Hüsamettin Cindoruk
Eylül 06, 2020 06:295dk okuma
Paylaş
1566 yılında bugün (6 Eylül), Osmanlı tarihinin en uzun süre saltanatını süren, hayatı boyunca Bağdat, Tebriz, Viyana, Belgrad, Rodos deniz cengiyle Ortadoğu ve Avrupa atlasını değiştiren, Macaristan krallığının, 1526 yılı 29 Ağustos’undaki Mohaç cengiyle sonunu getiren Muhteşem Süleyman öldü.
Haberin Devamı
Son seferi Zigetvar Kalesi’neydi, bu kalenin kuşatması süresince ölümcül şekilde hastalığı arttı. Son hücum emrini verdiğinde ruhunu da teslim etti ve bu son hücumla da kale düştü. Tıpkı bundan 177 sene evvel Kosova’da büyük ceddi Sultan I. Murad’ın naaşına yapıldığı gibi hükümdarın iç organları ruhunu teslim ettiği yere gömüldü. Daha sonra oraya bir türbe yapılacaktı. Bu türbe Macaristan’ın 1686-89 yeniden Habsburg Alman kuvvetlerinin eline geçişinden sonra tahrip edilmiştir. Türbe şu sırada Macar Bilimler Akademisi’nin desteği ile Macar mimar ve tarihçilerin takdire şayan mesaisiyle tekrardan tespit edilmiş bulunuyor, belirlenen yer tarihi belgelere de uyum göstermektedir.
ÖLÜMÜ GİZLENDİ
Padişahın ölümü tabii ki ordudan gizlendi. Âdeta mumyalanarak, Zigetvar’a gelirken olduğu gibi zaman zaman dönüş yolunda da arabaya oturtuldu. Tahtına oturtularak, zaferi kazanan ordu selamlattırıldı. Ne var ki Belgrad’a ulaştığında haber duyulmuştu. Ordunun feryad-ı figânı Şehzade Selim’in Kütahya Sancağı’ndan yetişmesinden sonra arttı. Dönüş yolunda Edirnekapı’ya yaklaşıldığında kapıkulu askerinin ilk isyanı ortaya çıktı. Zigetvar’dan dönüşteki başarılı ameliyeyi ve Edirnekapı önündeki kargaşayı Muhteşem Padişah’ın son sadrazamı Sokollu Mehmed Paşa geçiştirmiştir. Zeki ve büyük bir devlet adamı olduğunun ilk göstergesi de bu oldu denebilir.
Muhteşem Süleyman
Haberin Devamı
Doğayla dost, şehirle uyumlu
Jeep Türkiye
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
by Taboola
Zigetvar önündeki cenkte Macaristan’ın ünlü komutanı Zrinyi Miklos cesur ve akıllı bir müdafiydi, ama Zigetvar’ın alınması Osmanlı İmparatorluğu’nun Macaristan üzerindeki hâkimiyetinin berkitilmesi ve Habsburgların imparatorluğunun devamlı müdahalelerinin önlenmesi bakımından önemliydi. Nitekim de öyle oldu.
HAYATI SEFERLERDE GEÇTİ
Hayatı seferlerde geçen Sultan Süleyman tahta 1520 yılında çıkmıştı, ilk seferi Belgrad’a oldu. Ardından Rodos’u kuşattı ve aldı. Bunlar Fatih Sultan Mehmed’in tamamlayamadığı kuşatmalardı. Gariptir büyük dedesi Fatih Sultan Mehmed nasıl kendi yaptırdığı Topkapı Sarayı’nda yatağında ölmedi ise onun oğlu II. Bayezid ve torunu Yavuz Sultan Selim ve şimdi de torun çocuğu seferde ölüyordu. Yani tam dört nesil boyunca Topkapı Sarayı Osmanlı padişahları için âdeta geçici bir ordugâh gibiydi. İmparatorluğun mareşaller devri Kanuni ile bitmiştir. Bundan sonra böyle bir hükümdar sadece IV. Murad olacaktır.
Haberin Devamı
LAKABI HER DİLDE İHTİŞAMLI
Kanuni enteresan bir tarihi kişilikti. Avrupalılar ona ‘Muhteşem’ diyorlar ki haklıdırlar. Ne gariptir ki ismi ve lakabı her lisanda da ihtişamla yansıyor: Almanca ‘Prächtige’, Fransızcada ‘Magnifique’, İngilizcede ‘Magnicifent’, Rusçada ‘Velikolebniy’. Mimar Sinan’ın asrındaydı, asrı onunla başlamadı ama onunla devam etti. Büyük mimarın Kanuni devrini süsleyen eserleri de sonrakiler de görkemliydi. Osmanlı donanmasının yükselme dönemiydi. Osmanlı şiirinin ve Divan Edebiyatı’nın en seçkin üyeleri bu dönemdeydi. Birbirleriyle alakası olmayan Garp’ın büyük şairi Bâki ile Şark’ın büyük Türk şairi Fuzûlî onun döneminde bir aradaydılar. Bu beraberlik fiziki bir mekânda değildi. Ama edebiyat tarihimizin sayfalarına yansıdı. Hatırlıyorum, Macarların Peç’te tertiplediği bir Osmanlı Tarihi Kongresi’nde (CIEPO) Zigetvar’a gidilmişti. Kanuni’nin o zamanki mezarı başında Orhan Şaik Hoca birden aşka geldi ve Bâki’nin ünlü mersiyesini okumaya başladı. Mersiyenin başında bir türlü anlam veremediğimiz beytin müzikal olarak neyi ifade ettiğini onun aruz veznine çok hâkim sesinden ve virtüözlüğünden anladık. Bütün heyet taş kesilmişti, Hoca’ya okuduğunu tekrarlattılar.
Haberin Devamı
Sürüşte yeni bir çağ
Jeep Türkiye
Eylül 2025’in en gerçekçi PC oyunu
Raid: Shadow Legends
by Taboola
KİN DUYMADILAR
Macarlar, Zigetvar’ı Balkanlar’ın aksine bir kin döneminin işbahı (seheri) olarak değil Macar tarihinin asil bir sayfası olarak yorumlarlar. Gerçekten de Macarlar hep asildirler. 1521’de Belgrad’ı nasıl savundularsa, 1442’de Varna önlerinde Hunyadi Yanoş, yenilmesine rağmen nasıl bir hücumda bulunduysa 1526’da Mohaç’ta da aynı asil savunmayı göstermişlerdi. Zigetvar’da da öyleydiler. Şunu belirtmek gerekir: Macar ve Türk tarihçiler bu üç asrın tarihini yazarken hiç de ucuz bir edebiyat, kin ve karalama yapmıyorlar. Bu tavrı hep müspet olarak görmüşüzdür.
İki tarafta da büyük mareşaller ve savaşan askerler vardır. Kanuni o savaşçıların ortasında en becerikli, etrafındaki devlet adamları ve komutanlarına en iyi hükmeden, ta Tebriz’in engebeli arazisinden Bağdat’ın sıcağına, Macar ovalarının soğuk enginliğine kadar askerlerini yönetmeyi bilen biri olarak tarihe geçti.
Haberin Devamı
Geçen asırlar geçip gitmiyor, bazı toplumlara olumlu ve olumsuz yönleriyle yansıyor. Kanuni devri padişahın bilinçli olarak Fatih devrini takip etmek istediği ve izlediği bir devirdi. İtalya’nın yeniden fetih denemesi muvaffak olmadı, ancak yaşam biçimi Doğu Akdeniz’in hâkimiyeti bakımından bugüne kadar devam eden bir devir ve devlet düzeni ve toplum kültürü onun eseridir.
TÜRKİYE’DE DE YAPILMALI
Mohaç Meydan Savaşı’nın 100. yılı için (2026) Macar Bilimler Akademisi’nin desteğinde Muhteşem Padişah’ın Zigetvar’daki türbesinin araştırılmasıyla ün kazanan tarihçiler Pal Fodor ve Norbert Pap’ın başkanlığında bir ‘rekonstrüksiyon araştırma grubu’ kuruldu. Macaristan’ın ünlü tarihçilerinin monografileriyle, konferanslarıyla katılacakları bu faaliyetin bir paralelinin Türkiye’de de yapılması gerekir. O takdirde umut ederiz ki tarihi savaşlar konusunda bu kadar saygılı ve objektif bir araştırmayı hiç kimse görmemiş olacak.
Haberin Devamı
İLGİNÇ BİR SİYASİ PORTRE
HÜSAMETTİN CİNDORUK
Hüsamettin Cindoruk Türk siyasal yaşamında ilginç bir siyasi portre olarak mevcuttur. Genç bir Demokrat Partili olarak siyasete 50’li yıllarda başlamıştır. Normalde bu politik çizginin ön planda Halk Partisi’ne karşı kayıtsız şartsız bir soğukluk hatta düşmanlık, ardından merkez sağ partilerde yola devam, nihayet 1960’lardan sonra da Türkiye soluna karşı ya düşmanlık ya da tedirgin bir uzaklık olarak devam etmesi beklenirdi. Hüsamettin Bey bir liberal olarak kalmayı bildi.
Muhteşem Süleyman
AKİL BİR POLİTİKACIYDI
Evvela hukuk savaşına Yassıada mahkemeleri sırasında başladı. Yargılama usulüne birçok insanın tasvip edeceği fakat sesini fazla yükseltemeyeceği durumlarda savunma makamı olarak hatta bunun ötesinde müdahalede bulundu. Adalet Partisi içinde klasik kadronun tavrını kayıtsız şartsız benimsediği söylenemez. Yolu deviren takımından da olmadı. Demirel’in kişiliğini bir yerde Menderes’inkine tercih ettiği söylenebilir. 1960’ların şartları içinde İsmet Paşa ve Demirel arasındaki dengeyi bozan değil bence destekleyen akil bir politikacı olmayı bildi.
Şüphesiz partide kendisine verilen görevlerin arasında liderlik yolunda ilerleyişinin önündeki engellerden birisi Tansu Çiller’dir. Kim ne derse desin ben Tansu Çiller ile Hüsamettin Cindoruk dışında ciddi olarak mücadele edebilen ve Çiller’e çok erkenden güvensizliğini gösteren birini hatırlamıyorum.
TARAFLARIN HAKKINI VERİRDİ
Hüsamettin Cindoruk hakkında yazılmış bu kitap, bir tezdir. Tezin sahibi Kaan Gaytancıoğlu. Tezin konusu olan liderle uzun mülakatları dışında ilgili literatürü okuduğunu söylemem gerekir. Şüphesiz ki 1950’lerde başlayıp siyasi kariyerine 60’larla 80’ler arasında doruğa götüren bir lider, bir siyasi portre üzerinde yapılacak tetkik ve araştırmalar hareketli bir dönemi ele alır. Şunu söyleyelim, bugüne kadar Türk siyasi hayatında Cindoruk kadar bütün tarafların hakkını veren, siyasi ve sosyal barışa önem gösteren, saldırgan ve ucuzcu retorikten kaçınan bir kişilik görmek pek zor. CHP ve DP ya da AP saflarından bu gibi politikacılar çok az çıktı ve 1980’lerden sonra siyasi hayatımızda görünmez oldular.
Bu bakımdan Sayın Cindoruk’un nehir söyleşi tarzında bir hatıratını kendisini yakından tanıyan ve takip eden bir dostuna dikte etmesini, beklenen anıları birlikte ortaya koymalarını temenni ediyoruz. Yurttaş ve tarihçi olarak böyle bir eseri görmek isterim ve bunun Sayın Hüsamettin Cindoruk’un görevi ve bizim hakkımız olduğunu söylemeliyim.
Sakarya zaferi
#YAZAR#İlber Ortaylı#Sakarya Muharebesi
Eylül 13, 2020 06:295dk okuma
Paylaş
Sakarya Muharebesi 22 gün, 22 gece sürecek, yani 23 Ağustos 1921’de başlayıp 13 Eylül 1921’de bitecektir. Sakarya Muharebesi’yle Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti, tanınan ve ön planda tutulan, önerilerinden ve stratejik planlamalarından çekinilen orduya sahip bir kuvvet olarak görüldü. Bu, 30 Ağustos için kaçınılmaz, dinamik bir dönemi başlattı.
Haberin Devamı
Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti’nin iç isyanları bastırdığı ve mahalli direnişe halk kuvvetlerini de kattığı dönem 1920’de bitmiştir. Bu dönemin en düzenli ve etkili direnişinin, Hatay Dörtyol’da başlayıp Maraş, Antep ve Urfa’da doruğa ulaşan savunmalar olduğu açıktır. 1920 yılının mayıs ayında Fransızlarla yapılan anlaşmayla güneydoğu cephesi teminat altına alınmıştır. Böylece ismi geçen savunma noktaları ve Sykes-Picot Anlaşması’nın Fransa’ya vaat ettiği, neredeyse Malatya’ya kadar olan bölge savaşın dışında kalacaktır. Fransa ile ilişkilerin sürdüğü bu dönem, 1921’de Sakarya Muharebesi sonunda Fransız dış politikasının kesin kararıyla artık karşılıklı tanımaya da dönüşecektir. Moskova ve Kars antlaşmalarıyla da Türkiye’nin doğusundaki sınır çizilmiştir.
Sakarya zaferi
Haberin Devamı
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
Türkiye'nin Eşsiz Kış Rotalarında Kayak Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
Kütahya-Eskişehir muharebelerinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti ordularının Yunanlar karşısında etkin bir savunma gösteremediği açıktır. Bununla birlikte başta Anastasios Papulas olmak üzere Yunan ordu komutanları Anadolu içlerine ilerlemekten, yani yeniden iktidara dönen Kral Konstantin’in stratejisinden pek hoşnut değillerdi. Bunun realist olmadığı açıktır.
ROMA TAKTİĞİ UYGULANDI
Türkiye Büyük Millet Meclisi Orduları Başkomutanı Mustafa Kemal Paşa ve İcra Vekilleri Heyeti Başkanı (yani başbakan derecesinde sayılabilir) Fevzi Paşa, Batı Cephesi birliklerinin Yunan ordusuyla mesafe bırakarak Sakarya hattının doğusuna çekilmesi gibi bir strateji uygulamaya başladılar. Bu ilginçtir, ancak tarihte uygulanmamış değildir. Roma orduları karşısındaki Mitridat’ın sistemidir. Aynı stratejiyi Napolyon’a karşı Kutuzov da uygulamıştır ama orada çok daha geniş bir alan ve Fransa için yabancı bir iklim söz konusuydu. Buna rağmen cesurane atılımın Sakarya’da tuttuğu görülecektir. Ordular bütün Osmanlı tarihi boyunca en güçlü zamanlarda bile düzenli bir ricat yapamıyordu. Ricat bir müddet sonra bir bozguna dönüşmekteydi. Hünyadi Yanoş’a karşı da 1440’larda bu görüldü. Ordu ancak Varna’da toparlanabildi ve müdafaaya geçebildi. 1683 yılının eylülündeki Viyana bozgunu ise ricatin bozguna dönüşmesidir. İlk defadır ki ricatin Roma ordularındaki recedere (Lat., geri çekilme) tarzında düzenli bir yöntemle uygulandığı görülür.
Haberin Devamı
Ordu Sakarya kavsinin doğusuna çekilir. Yunan ordusu hızlı bir ilerleyiş içindedir. Komuta Georgios Hacıanestis’in elindedir. Yunan işgal ordusunun elinde nakliyat, hücum ve savunma bakımından büyük avantajlar da vardı. Üstelik de İç Batı Anadolu’da belirli merkezlerde Helen yerel halkın desteği de söz konusudur. Yunan ordusu Birinci Dünya Savaşı’na katılan orduların aksine yorgun değildir. Savunma stratejisi her birliğin kendi savunmasından mesul olmasına dayanır. Yani her birlik sonuna kadar direnecektir fakat bu bir telef ve bozguna dönüşmeden çekilme gerçekleşmelidir. Mühim olan hattı, yani belirli bir savunma çizgisini değil, geniş bir sathı elde tutabilmektir. Bu çekilme yanında bilhassa Türk süvari kuvvetlerinin ani ve çevik manevraları karşı tarafı yıpratmaktadır. Savaş 22 gün, 22 gece sürecek, yani 23 Ağustos 1921’de başlayıp 13 Eylül 1921’de bitecektir.
Haberin Devamı
Eylül 2025’in en gerçekçi PC oyunu
Raid: Shadow Legends
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
by Taboola
DOKUZ GÜN YÜRÜDÜLER
Taarruz pozisyonu içinde Yunan birliklerinin dokuz gün Türklerle karşılaşmadan yürüdükleri görülüyor. Ne kadar ilginçtir, benzer bir stratejiyi Timur, Bayezid’e karşı uygulamıştır. Orta Anadolu’da dokuz gün boyunca mahalli desteğin belirttiğimiz gibi çok küçük parçalarda söz konusu olduğu ve nakliyatın üstünlüğüne rağmen iaşenin pek de kolay olamayacağı temmuz sıcağında Anadolu’yu düşündüğünüzde bunun ne kadar zor olduğu anlaşılacaktır. 14 Ağustos’ta ileri harekâta geçen Yunan ordusu ancak 25 Ağustos’tan itibaren Sakarya Nehri doğusundaki Türk kuvvetleriyle karşılaştı. Çal Dağı’nı ele geçirdiler. Bu, Ankara’ya en çok yaklaşan stratejik mevki demektir. Fakat Haymana’nın güneyindeki Mangal Dağı’nda aynı başarıyı gösteremediler. Bir müddet sonra da Çal Dağı düşecek ve Türk kuvvetlerinin eline geçecektir.
Haberin Devamı
BOZGUNA UĞRADILAR
9 Eylül’de ilerleme şansı kalmayan Yunan ordusu savunmaya geçti. İşte o andan itibaren savunmadaki Türk ordusunun ani bir taarruz emri almasıyla Yunan kuvvetlerinin savunmayı berkitme şansının kaybolduğu gibi ricatleri de düzenden bozguna dönüştü. Süratle birçok malzemeyi bırakarak Eskişehir hattının batısına çekildiler. Bir anda Sivrihisar, Aziziye, Bolvadin ve Çal yeniden TBMM Hükümeti’nin eline geçti. Sakarya Muharebesi boyunca tek hattan oluşan demiryollarının da üstün başarı gösterdiğini belirtmek gerekir. Demiryollarından Albay Behiç (Erkin) Bey sorumluydu ve kendisi çok başarılıydı. Bunu Türk ordusuna gönüllü olarak katılan Alman yüzbaşı Hans Tröbst’ün “Mustafa Kemal’in Ordusunda Bir Alman Yüzbaşı” adlı hatıratında da görmek mümkündür.
Haberin Devamı
TÜRK TARAFINA GEÇTİLER
Hiç şüphesiz ki Sakarya Muharebesi’nin (23 Ağustos 1921-13 Eylül 1921) zaferle bitmesi İtilaf Devletleri’ni süratle toparlanmaya götürecektir. Fransa ve yanı başında İtalya, Türk tarafına geçtiler. Bununla birlikte Fransa’nın, Sevr’in tadilatı konusunda bazı tereddütler gösterdiği açıktır. Hatta Paris’teki politikacılar bu konuda Fransa’nın İstanbul’daki komiseri ünlü mareşal Franchet d’Esperey’nin Türk taraftarı yorumlarına bile pek katılmamış görülüyorlar. Buna rağmen Britanya, Yunan kabinesinin isteklerini duymazlıktan geldi ve reddetti.
Londra Konferansı da bir tertipti. Ankara’daki milli hükümeti bir nevi yatıştırma ve istediklerini vermeme amacının güdüldüğü açıktı. Lakin burada İstanbul’dan gelen heyet ve Sadrazam Tevfik Paşa’nın Ankara heyeti lehine takındığı tavır fevkalade önemlidir. Sadrazam Paşa, TBMM’nin dışişleri bakanı mesabesindeki Bekir Sami Bey’i söz sahibi meslektaş ve biraderi olarak gösterdi. Hiç şüphesiz ki oyalama taktiği İtilaf Devletleri kadar TBMM Hükümeti ve Mustafa Kemal Paşa tarafından da aynı şekilde kullanılacaktır. Büyük Millet Meclisi, Mustafa Kemal Paşa’ya resmen Gazi unvanı ve Müşirlik rütbesini verdi.
ÖNÜMÜZDEKİ SENE 100. YILI
Sakarya Muharebesi’yle Türkiye Büyük Millet Hükümeti, tanınan ve ön planda tutulan, önerilerinden ve stratejik planlamalarından çekinilen orduya sahip bir kuvvet olarak görüldü. Bu, 30 Ağustos için kaçınılmaz, dinamik bir dönemi başlattı. Gelecek sene 100. yıl kutlamaları ve anmaları olacak, ancak bu iki zaferin nutuklarla ve resmigeçitlerle kutlanması fazla bir şey ifade etmeyecektir. Evvela savaşın kalıntılarının tespiti ve restorasyonu yapılmalıdır. Gerekli toplantıların sağlanması ve medyadaki programların hazırlığına girişilmesi için vakit kaybedilmemelidir.
SAVAŞIN İZLERİ İHMAL EDİLDİ
Sakarya zaferi
Sakarya Muharebesi’nin gelişiminin arazi üzerindeki tetkikini yapmak Sayın Selim Erdoğan’ın işidir. Coğrafya ve stratejiyi mükemmel bir şekilde işleyen ve geçtiğimiz yıl yayımlanan “Sakarya” kitabında, Yunan ordusunun harekâtı ve açıkları da değerlendirilmektedir. Bir noktayı burada önemle belirtmeliyim: Bugün Selim Erdoğan’ın tespit ettiği savunma mevzilerimiz ile şehit mezarlarımız taşocaklarının ve ihmalin elinde kalmıştır. Bunun, askeri mazisi parlak ve uygar bir memleket için utanç verici olduğunu söylemek zorundayız. Kaç zamandır bu konuya basında ve kamuoyunda işaret edilmesine rağmen kimsenin pek oralı olmadığı görülüyor. Acaba seneye 100. yıl anmaları yapılacağı zaman bu anmaların tertipleneceği Sakarya Şehitlikleri’ni yerinde bulabilecek miyiz?
Suna Kıraç'ın ardından...
#YAZAR#İlber Ortaylı#Suna Kıraç
Eylül 20, 2020 06:294dk okuma
Paylaş
Bu hafta çarşamba günü, Türkiye sanayinin şu ana kadarki en etkili kişiliklerinden birini, Suna Kıraç’ı ebediyete yolladık.
Haberin Devamı
19. asır ağır sanayinin yüzünü, Türkiye İmparatorluğu kendi tebaasından görmedi; bizim sanayicilerimiz ancak Cumhuriyet’te ortaya çıkmaya başlayan, Türkiye’nin ve Cumhuriyet’in kurucu neslinden sonraki kuşaktır. İlk kuşağın kahramanları kendi geleneksel kültürleri, aile ve çevre içindeki yetişme disiplinleri ve çekinceleriyle önemli birikimi fedakârlık ve düzgünlükle yaptılar. Mesela kahve dedikoduları ve efsaneleri dışında Vehbi Koç eğitimsiz değildir, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin Hıfzı Veldet (Velidedeoğlu) ve Mahir (İz) Hoca’yla birlikteki ilk zabıt kâtiplerindendir. 1920’lerin tahsillilerindendir, Ankara İdadisi’nde okumuştur. Merhum Asım Kocabıyık İstanbul Üniversitelidir. Ama tevazu ile öğrenmeye devam eden etkili bir öğrenciydi. Borusan onun sayesinde hem iktisadi hayatımızı ve sanayimizi hem de kültürel hayatımızı katkılarıyla zenginleştirmeye devam ediyor.
Suna Kıraçın ardından...
Haberin Devamı
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
Türkiye'nin Eşsiz Kış Rotalarında Kayak Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
İNGİLİZ DİLİ ÇEVRESİNDE EĞİTİM
Birinci kuşak, ikinci kuşağın Avrupa eğitimi görmesini ama bunun daha çok İngiliz dili çerçevesinde olmasını haklı olarak istedi ve devleti de böyle bir eğitime yöneltti. Suna Kıraç Arnavutköy Amerikan Kız Koleji mezunu, Semahat Arsel ve rahmetli Sevgi Gönül de Robert Kolejlidirler. İçlerinde en genci olan Suna Kıraç’ın Robert Koleji’nde açılan yükseköğretimde ‘İş idaresi’nden mezun olduğu, aynı zamanda da dışarıdaki tetkiklerini yaptığı açıktır.
ÇALIŞKAN VE DİKKATLİYDİ
Suna Kıraç akıcı bir dille konuşurdu, tüketimini ve yaşamını zevkle sürdürecek Fransız kültürüne yakındı. Kendi özgeçmişi olan “Ömrümden Uzun İdeallerim Var” kitabında ilginç pasajları bulacaksınız. Bunun gibi biyografilerin okunması gerekiyor.
Suna Kıraç’ın iş hayatındaki en büyük etkisi ve girişimi, “Türk kadınını iş hayatına sokalım” diye bir kampanyadan çok kendi gayreti olmuştur. O gayret çokça konuşulurdu. Çok iyi çalışırdı, müesseseyi tepeden tırnağa kontrol eder ve onun hakkında bilgisi de vardı. Yapılan işlere karar verirken müteakip uygulamaları ve sadece kendi önüne konan plan ile tanıtımı değil Türkiye için orijinal sayılacak bu girişimlerin diğer ülkelerdeki uygulamalarını da titizlikle okur ve dinlerdi. Alınan kararların dosyasını iyi tutardı.
Haberin Devamı
BABASINI O İKNA ETTİ
Dışişleri Bakanlığı’nda dahi dosyaları iyi tutup, takip eden memurun öne çıkması kaçınılmazdır. Bu, askerlik için de böyledir. İş hayatında da aynıdır. Suna Kıraç, Vehbi Bey’in dikkatini kızı olmaktan çok başarılı bir danışman, işini bilen ve fikri takibi olan birisi olarak çekmiştir. Maalesef bazı özellikleriyle Türkiye kapitalizminin ve sanayiciliğinin, ne derseniz deyin, halen eksiği hissedilecek portrelerinden olduğu açıktır.
Bunların başında, 1980’lerde musallat olan gösterişçi tüketim söz konusu değildi. Tüketimi varsa bile okkalı bir tüketimdi. Toplum hayatında bu tarafları göstermekten çok çekinirlerdi. YÖK’ten sonra rahmetli İhsan Doğramacı Hoca’nın bütün ısrarlarına ve ikna çalışmalarına rağmen vakıf üniversite projesine ilk başlarda sanayicilerce iltifat edilmedi. Babasını bu konuda asıl ikna eden Suna Kıraç’tır. Türk Eğitim Vakfı’na olan eğilimini ve talebe yurtları açmadaki bağışlarını daha sistematik bir kanala yöneltmek istedi. Bu çalışmalarını kütüphane ve hemşirelik okulları açmanın (ki Semahat Hanım’ın rolü çok büyüktür) ardından üniversite izledi. Aynı zamanda Koç Üniversitesi kampusu için hiçbir masraftan kaçınılmamıştır. O zamanki itirazların aksine Kuzey Boğaziçi ormanlarının tahribinden çok korunması ve bugüne kadar gelmesi Koç Üniversitesi sayesindedir. Gelişen bir kurum için bu yapılanlar ortadadır, Ankara’da Bilkent ve İstanbul’da Koç en iyi vakıf üniversiteleridir.
Haberin Devamı
Eylül 2025’in en gerçekçi PC oyunu
Raid: Shadow Legends
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
by Taboola
KÜTÜPHANEYİ ZENGİNLEŞTİRDİ
Suna Kıraç ayrıca yeni kurulan seçkin üniversitemizin, Galatasaray’ın harcında payı olan kişidir. 2000 yılında kadrosuna adım attığım bu üniversitede bulunmaktan her zaman çok mutlu olmuşumdur. Üniversitenin kütüphanesini zenginleştiren büyük bağışları Suna Kıraç yaptı. Galatasaray’ın gerçekten didinen üç kurucusu rahmetli büyükelçi Coşkun Kırca, Yiğit Okur ve İnan Kıraç’tır. İnan Bey’in yanında Suna Hanım’ın katkıları bilinir. Galatasaray Üniversitesi Türkiye’nin ciddi çalışan ve inşallah bozulmamasını temenni ettiğimiz bir kurumudur.
UZUN ÖMÜRLÜ KATKI SAĞLADI
Koç ailesinin müzeler ve koleksiyonlara gösterdikleri hassasiyeti, bilhassa Suna ve İnanç Kıraç İstanbul şehir müzesi ve kütüphanesi yanında asıl Antalya’daki girişimleri ve Akdeniz Üniversitesi’nin gerçek kültürel hayatını desteleyecek müze, kütüphane ve enstitü oluşumlarını unutamayız. Bunlar çok uzun ömürlü katkılardır. Açıkçası bütün bu gayretlerin hepsi 59 yıllık sağlıklı bir ömre sığmıştır. Gerisi o prensiplerin eşliğinde gözlerle ifade edilen önce kayıtlar, sonra da yönlendirici işaretlerdir, menhus hastalık ilerledikçe savaşırcasına öğrenmiştir. İnan Bey’in bu konudaki desteği her türlü takdirin üstündedir. Kızı İpek ise çok kısa zamanda tahsilini bitirdi. Biyoloji okuduktan sonra sanayi hayatında tam da günün ihtiyaçlarına cevap veren başarılı bir üretimi götürüyor.
Haberin Devamı
Türk sanayii aslında 20 yıl önce en önemli liderlerinden birini kaybetti, demiştik. Ama Suna Kıraç sessiz dünyasından verdiği yönle daha uzun yaşadı...
HERKESE TEŞEKKÜRLER
Çok değerli, sevgili okuyucularım, ameliyatlarım nedeniyle 10 günü aşkın bir süredir Topkapı’daki Koç Üniversitesi Hastanesi’nde kaldım. Tedavim sırasında beni arayan, soran okuyucularımın gönderdiği mesajlar, sevgi ifadeleri beni çok duygulandırdı, mutlu etti. Böylesine bir sevgi her faniye nasip olmaz.
Suna Kıraçın ardından...
Benim için kolay bir dönem olmadı, fakat bu sıkıntılı günlerde en önemli şey, kendimi emanet ettiğim ellerin güvenilirliğiydi. En başta söylemeliyim ki fakültenin muhteşem idaresi Türkiye’deki üniversitelere örnek teşkil edecek bir tıp yönetimidir. Hekim hocalarımız Levent Oğuzkurt, İlker Eren, Oğuzhan Deyneli ile Vedat Aytekin tabii ki Üroloji Bölümü’nün başındaki Yakup Kordan ve ekibi ile ayrıca Dr. Burçin Hanım, Dr. Melis Hanım, Dr. Mahir Bey ve Dr. Erol Bey ve diğer sağlık personelinin gayretiyle bu dönem daha rahat geçti.
Haberin Devamı
Bir konuyu belirtmek isterim Türk tıbbının büyük doktorları bir buçuk asırlık bir vakadır, ama önemli olan yardımcı personeldir. Koç Üniversitesi’nin yetiştirdiği hemşireler ve teknisyenler fevkalade etkili, karar almayı bilen, hırslı ama bu hırslarını gizlemeyi bilen sevimli bir personel... Onları tanımaktan, özellikle bu zor günlerimde yakın olmaktan çok mutlu oldum.
Yıldırım Seferi yapan ilk mareşal Yavuz Sultan Selim
#YAZAR#İlber Ortaylı#Yavuz Sultan Selim
Eylül 27, 2020 07:005dk okuma
Paylaş
Tam 500 sene evvel, 20 Eylül gününde cihan tarihinin ve ateşli silahlar devrinin en önemli mareşallerinden biri Yavuz Sultan Selim Han vefat etti. Babasının öldüğü noktada ölmüştü. Rumeli seferi yolunda... Dünya tarihinde ateşli silahlar döneminin başlangıcında “Yıldırım Seferi” yapan ilk mareşal olduğunu belirtmek abartma sayılmamalıdır.
Haberin Devamı
'Yavuz’culuğu her yerde kullanmaktan imtina etmeyen anlayış ve kültür çevreleri nedense bu 500. yılı pek çabuk geçiştirdiler. Akademik çevrelerden en hafif anlamıyla ciddi olan, yeni buluşlar ve tetkikler içeren bir sempozyum görmedik, “Çelebi böyle olur bizde Yavuz Selim olmak”. Büyük hükümdarın 500. ölüm yıldönümü sessiz sedasız geçti. Yavuz Sultan Selim’i kasaba mahallelerinde ucuz politika malzemesi olarak tartışmak dururken ciddiyet nemize gerek!
Yıldırım Seferi yapan ilk mareşal Yavuz Sultan Selim
ÇÖLÜ AŞIP KAHİRE’YE GİRDİ
Yavuz Sultan Selim Han, şairdi, Farsçası mükemmeldi, Arapçası da öyleydi. Kırım Hanlığı bölgesini, Kafkasya ve Karadeniz’i onun kadar iyi bilen bir komutan yoktur. Sekiz yıllık saltanatın öncesinde 20 yılı aşkın bir süre valiliği (Trabzon sancak beyi), daha doğrusu komutanlığı vardır. Âdeta bağımsız hareket eden bir prensti. Kanuni’nin de kendisinin de talihini o tayin etmiştir. Onun tasavvuru sayesinde Muhteşem Süleyman’ın dikensiz bir yolu oldu. Yavuz’a “tiran” ve “müstebit” gibi lafları yalnızca cahiller eder. 16. asırda tahta geçmenin yolu hem Doğu’da, hem de Batı’da onunkinden daha farklı yöntemlerle olmuyordu. Sina Çölü’nü, çöl tarafından geçip Kahire’ye giren o oldu. Bunun örneği de yoktur. Kendisinden sonraki örnek Birinci Cihan Harbi’ndeki Cemal Paşa hezimetidir. 1914 yılında Kanal Harekâtı’nda ordunun lojistiği hazindi ve askerimiz kum fırtınalarında telef oldu.
Haberin Devamı
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
Tami Ön Ödemeli Kartı Güvenle Kullan.
Tami
by Taboola
YENİ BİR KİTAP
Bu sıralarda Yale Üniversitesi tarih profesörlerinden Alan Mikhail, Yavuz Sultan Selim’in bir dünya cihangiri olduğunu ve tarihi değiştirdiğini ileri sürdü (Yavuz Sultan Selim’i anlattığı “God’s Shadow” kitabının yazarı). Yazarın 18. asır Mısır ekolojisi üzerine yazdığı kitap da ciddi bir eserdir (“Osman’ın Ağacı Altında - Osmanlı İmparatorluğu, Mısır ve Çevre Tarihi”, İş Kültür Yayınları). Her tarihçinin okumasını tavsiye etmişimdir. Yazık ki Anadolu üzerine böyle bir eser yok.
ELEŞTİRİ İNSAFLI DEĞİL
Bu profesörü eleştiride Amerikan usulü bir modelle karşı karşıyayız. Harvard Üniversitesi Türk araştırmaları profesörü Cemal Kafadar ile Chicago Üniversitesi’nden Cornell Fleischer meslektaşlarımız ortaklaşa bildiriyle Alan Mikhail’i yerden yere vuruyorlar (“How to Write Fake Global History”, Cyber Review of Modern Historiography). Bu makaledeki eleştirileri pek insaflı bulmadığımı söylemeliyim. Mikhail’in abartmaları ondan daha fazla abartılarak tenkit ediliyor. Bu gibi usullerin genç nesiller tarafından benimsenmemesi gerektiğini ve eski oryantalistiler döneminin tenkit ciddiyetine avdet edilmesini tavsiye ediyorum.
Haberin Devamı
DENİZCİLİĞİ GELİŞTİRDİ
Alan Mikhail’in, Yavuz Sultan Selim’in deniz politikasını abarttığı açık. Fakat şurası bir gerçek: 1492’de Amerika’nın keşfinin 16. asrın hemen eşiğinde yeterince Osmanlı ülkesini etkilemesi beklenemezdi. Hint yoluna karadan inmeyi tercih ettik. Ama bir şey çok açık: Ciddi denizcilik tedbirleri ve haritacılık çalışmaları da Yavuz Sultan Selim devrinde artış kaydetmiştir. Muhteşem Süleyman bu alanda da akıllı bir babanın mirasını buldu.
Şu tuzağa düşmeyin: Yavuz’u ilahlaştırmayı ve Yavuz’u yerden yere vurmayı Türkiye’ye has bir kasaba politikası zannediyorduk. Maalesef ABD ve Avrupa’da kendisinden daha soğukkanlı davranmalarını beklediğimiz meslektaşlarımız Türkiye’yi tanıdıkları halde orada da bu yanlış üslubu yaygınlaştırıyorlar.
RUMELİ MUHACİRLERİ
BUGÜNLERDE Fatih Altaylı’nın ‘Teke Tek’ programında kendi üslubuna has yönetimle bir tartışma daha patladı. Tez şu: “Balkan Türklerinin hepsi ya da büyük çoğunluğu Türkleştirilmiş kitlelerdir. Bunlar buraya geldi, sığındılar. Bu iş pekâlâ oldu da Suriyeliler bize gelince niçin Türkleşmesinler? Çocukları şimdiden okula gidiyor” deniyor. Maalesef memleketimizdeki sosyoloji araştırmaları bu bilimin ciddiyetine ister inanın ister inanmayın, Batı’daki örneklere göre de çok yavan, gözlem ve kayıt tekniklerinden uzaktır. Kapkaç üslûbuyla varsayımlar sunuluyor ve genç nesiller bizden önceki ve bizim arkadaşların ciddiyetinde değil. İstisnalar şüphesiz var.
Yıldırım Seferi yapan ilk mareşal Yavuz Sultan Selim
Haberin Devamı
Eylül 2025’in en gerçekçi PC oyunu
Raid: Shadow Legends
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
by Taboola
HALK HOŞ KARŞILAMADI
Öncelikle, 15. asır Balkan fütuhatının işbah noktasıdır (zira 14. asırda başlamıştır). Rumeli, Karaman Eyaleti dediğimiz siyasi bakımdan her zaman için Osmanlı’nın pek hazzetmediği bugünkü Konya, Niğde, Nevşehir ve Isparta gibi bölgelerin ahalisinden sürgün metoduyla geniş ölçüde Anadolu halkının yerleştirildiği yerdir. Bu zorla göç ettirme işi, o halk tarafından pek hoş karşılanmamıştır. Nitekim Fatih Sultan Mehmed’in bu hızlı iskân politikasını önlemeye çalışan ve göçü bir anda yavaşlatabilen Sadrazam Mahmud Paşa’nın unvanının “Veli” olması boşuna değildir. Tabii Fatih’i, bugün biz tarihçiler olarak seviyoruz ve değerlendiriyoruz. 15. asır halkının aynı şeyi düşünmesi gerekmiyor. Bununla beraber Rumeliler “evlad-ı fatihan” ve Karamanlı olduklarını ileri sürerler. İstinası yok mu? Tabii ki var. Kırım Savaşı’nda müttefiklerin yanında Rusya’ya karşı faaliyet gösteren Kırım Türkleri ve Yahudileri ve Kafkasya halkları bilhassa Midhat Paşa zamanında Bulgaristan’a çok geniş ölçüde yerleştirildiler. Bugün o ahaliye “Bulgaristanlı” diyen cahil insanlara bir bilgiyi öğretmek lazım: Oraya “Tuna boyu” denir. Eyaletin adı da Tuna Vilayeti olduğu gibi, vali de Midhat Paşa hazretleriydi. Gerçekten de büyük adamdır. Ona, “İngiliz taraftarı” gibi ucuz laf edenleri, edebe davet gerekir.
Haberin Devamı
KENDİLERİNE TÜRK DERLERDİ
Tuna boyu, bilhassa geniş ölçüde bir Türk nüfusa sahipti. Rumeli’de şüphesiz, Hıristiyan’ken Müslüman olanlar da vardır, Arnavutluk’un Müslüman ahalisi gibi. Karadağ ve Kosova’da Türklerle Boşnaklar, Sırplar ve Arnavutlar yan yana yaşarlar. Bosna halkı her zaman kendini Türk diye ifade eder, yanında Boşnak kimliğini vurgulardı. İlginçtir, pratikte Avusturya idaresi bile Boşnakları Türk kategorisine sokardı. Gençken Avusturya köylerinde tanıdığım Birinci Harp’ten kalma eski asker köylüler “Aman bizdeki Türk askerler (fesli Boşnakları kastediyor) ne kadar cesur ve atılganlardı” diye bahsederlerdi. Onu bunu bilmem, kendi dillerini tuttular, fakat Türk ve Şark kültürüne de herkesten fazla hizmet ettiler. Bosna’nın içinde bu gibi âlim ve düşünürleri saymaya bu sayfa yetmez.
Haberin Devamı
BU YÖNTEM YANLIŞIDIR
Hiçbir zaman Osmanlı İmparatorluğu da ve hatta Sovyet başarısının aksine Rusya İmparatorluğu da insanları Türkleştirmek ve Ruslaştırmakta çok etkili olmadılar, olamazdılar. Balkanlar’ın gayri Türk unsurlarını Türkleştirmek kimsenin becereceği iş değildir ve çok zordur. İmkânsızı, faraziye alıp gerçekmiş gibi savunmak bir yöntem yanlışıdır. Karaman Rumları da Türkçe konuşurlar, Türkçe okurlardı. Kullandıkları harf Hıristiyanlıkları dolayısıyla Yunan alfabesiydi. Pomaklardan söz ediliyor. Osmanlı’nın İslamlaştırma siyaseti sınırlı kalmıştır. Şu kadarını söyleyeyim: Pomaklar o derecede Türklüğü benimsediler ki köylerinde Bulgarca konuşsalar bile Türkçe sözlüğü geniştir. Daha trajik bir tasvir, Todor Jivkov denen faşist zamanında başarısız Türkleştirme siyaseti uygulandı. Jandarma ayda bir Türk köylerine uğruyorsa, Pomak köylere haftada bir uğrayarak zulmederdi. Onlar da Türklüklerini çok pahalıya ödemiş ısrarlı bir cemaattir.
ONLARI OKULA ÇEKEMİYORUZ
Bilimin, bazı direnç nedenlerini hesaba katması gerekir. Zavallı Suriyelilerin ise hiçbir zaman Türkleşecekleri yoktur. Çünkü biz Fransa değiliz ve açık konuşacağım asil bir halk olmalarına rağmen Cezayirliler, Arap kültürü konusunda çok sağlam değildiler. Suriye ise Arap’tır. Çocuklarını yeterince okula çekemiyoruz, çeksek hem Türkçe konuşurlar ve öğrenirler hem de Arapça konuşurlar. Yine ikinci yanlış bir faraziye üzerindeyiz. Balkanlar’dan çamura bata çıka gelen muhacirler Bulgarca konuşmuyorlardı, dedeleri de konuşmuyordu. Bildiğimiz Rumeli Türküydüler. Kırım Türk ağızlarını, Çerkes lehçelerini konuşanlar vardı. Bugünkü Türkiye’nin çok önemli bir kısmı, Karadeniz’in kuzeyinden ve bilhassa Rumeli’den gelenlerle doludur. İlgili literatür de vardır, bunların hepsinin tetkiki gerekir.
.Azerbaycan’ın Karabağ’ı
#YAZAR#İlber Ortaylı#Dağlık Karabağ
Ekim 04, 2020 06:295dk okuma
Paylaş
18. asır sonundan itibaren bugünkü Azerbaycan, muhtelif hanlıkların idaresi altındaydı.
Haberin Devamı
Karabağ Hanlığı da bunlardan birisidir. Türkmen asıllı Safevi hanedanının hâkim olduğu dönemde bugünkü Azerbaycan da İran Şahlığı’nın sınırları içine girmişti. Nadir Şah’tan sonra arada bir Osmanlı devri hâkimiyeti de vardır. Safevilerden sonra burada yerli hanedanlar yönetimi ele aldı. Kafkas’ın en ilginç bölgelerinden biridir. Güzelliği ve verimliliği bir tesadüf değil, bilhassa ‘muganni’ ve ‘muganniye’lerinin renkli sesleriyle tanınır. Birçok ülkede böyle bölgeler vardır. Muhtemelen Karabağ’ın coğrafi konumu, rakımı ve halkının folkloru buna imkân sağlıyor. Geçmiş asırlarda ve halihazırda birçok Azerbaycanlı ses sanatçısı Karabağ’dan çıkmıştır.
Azerbaycan’ın Karabağ’ı
Haberin Devamı
Doğayla dost, şehirle uyumlu
Jeep Türkiye
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
by Taboola
RUSYA’NIN ELİNE GEÇTİ
19. asırda Osmanlı İmparatorluğu’ndan Rusya’ya Ermeni göçü başlayınca bunların bir kısmı Karabağ’a yerleştirildi, bu, 1828 Türkmençay Antlaşması sonrasıdır. Bugünkü Azerbaycan Cumhuriyeti yani İran şahlarının kuzey kesimini kontrol ettiği İran bölgesi, bu antlaşmayla birden Rusya’nın eline geçmişti. Nüfus hareketlerinin kontrolü tamamıyla Rusya İmparatorluğu’nun bürokrasisine bağlıydı ve Çarlık bürokrasisi nüfus hareketlerini gerçekten etkin bir politika için kullanmayı biliyordu. Çarlık, bütün imparatorluklar için kaçınılmaz olan bu politikayı en fazla uygulayanlardandır.
STALİN KULLANMADI
1920’den itibaren Lenin döneminde Karabağ, Sovyet ileri gelenleri arasında yer alan Ermeni komünist lider Anastas Mikoyan’ın Merkez Komite’ye verdiği rapor ölçüsünde Azerbaycan’la birlikte mütalaa edildi. Sovyetler ve genelde Stalin devrinde Karabağ bölgesi Azerbaycan Sovyet Cumhuriyeti’ne bırakıldığı halde Sovyet Azerbaycanı bölgede iddia sahibi olan bir Ermeni azınlıkla karşı karşıya geldi. Bazı şeyleri doğru söylemek lazım: Stalin çokça tekrarlandığı gibi Ermenileri çok kullanan bir siyasi kişilik değildir. Muhtemelen kendisinin Kafkaslı olması nedeniyle (Gürcü’dür) Kafkasya’daki Ermeni aleyhtarı hava tam anlamıyla değilse de onun düşüncesinde de etkilidir. Bununla birlikte çözümü Sovyet anayasal sistemindeki bir imkânda buldu. Azerbaycan Sosyalist Cumhuriyeti’nin otonom muhtar bölgesi olarak Karabağ, Ermeni ve Azerbaycan Türklerinin ve tabii Rusların da etkin olacağı bir yönetimle düzenlendi. 60 yıl boyunca Ermeni nüfusu arttı. Gorbaçov’un yeni Rusya’sında ve ardından Sovyetler’in dağılmasıyla kıyamet de koptu. Ermenistan, Karabağ’a müdahale etti. İlk anda Karabağ ve Azerbaycan direndiyse de ve hatta Ermenistan’la artan bir nüfus mübadelesi söz konusu olduysa da olayların gösterdiği gibi yeni Rusya Federasyonu’nun Ermenilerin tarafını tuttuğu görülüyor.
Haberin Devamı
ORADA KATLİAM YAPILDI
Karabağ bir sorun olarak devam ediyor çünkü Azerbaycan Cumhuriyeti kaybettiği diğer toprakların aksine bu konuda daha hassas ve daha dayanıklı. Azerbaycan’ın direnişinde, İran ve Rusya’nın aksine Türkiye’nin Azerbaycan Cumhuriyeti’ni desteklemesinin büyük payı var. Türkiye dış politikası bu merkezde gelişiyor. Üstelik destekleme en azından öbür taraf kadar açık bir askeri muhtevaya da sahip.
Azerbaycan’ın Karabağ’ı
1989’da Azerbaycan ve Ermenistan arasında ismi konmayan müthiş bir nüfus mübadelesi var. Bakü’nün Ermeni nüfusu boşalmış vaziyette. Buna karşılık kesif Azerbaycanlı nüfusu barındıran Ermenistan’da da Türklerin göçüyle bir boşalma yaşandı. Geçen pazar gecesi ayın 27’sinde Ermeni birlikleri Karabağ’daki Azerbaycan Türk köylerine hücuma geçti ve katliam yapıldı. Bunun üzerine Azerbaycan ordusu da karşılık verdi. Türkiye, Azerbaycan’ın savunmasını diplomasi, politika ve maddi bakımdan destekliyor. Fakat resmen Türk Silahlı Kuvvetleri orada değil. Buna karşılık Ermenistan’ı destekleyen Rusya ve bazı Avrupa devletlerinin olduğu çok açık. Bu karşılıklı kavgada Avrupa Birliği’nin ve Rusya’nın rolü meseleyi nerelere götürür, onu zaman gösterecek.
SOKAK BİR YOL DEĞİL
Haberin Devamı
2025’in Şimdiye Kadarki En Gerçekçi PC Oyunu!
Raid: Shadow Legends
Eylül 2025’in en gerçekçi PC oyunu
Raid: Shadow Legends
by Taboola
Olayın bu tarafını tarihi gelişime bırakacağız. Her yerde olduğu gibi sorumsuz grupların sokak politikası zararlı olmaya başladı. Ermeni okul ve kiliselerinin önünde gösteriler yapıyorlar. Kumkapı’da bu gibi grupların gezmesini anlamak mümkün değil. Bu ancak politikalarımızın saptırılmasına, hiç değilse yanlış anlaşılmasına sebep olur. Türkiye bir imparatorluğun mirasçısıdır. Böyle Balkan tipi davranışlar ananemize uymuyor. Mesela Kapalıçarşı’daki Ermenileri uzaklaştırmak, oranın ekonomisine nasıl bir katkı sağlar? Birinin bunu izah etmesi lazım! Ne olursa olsun her memlekette okullar kutsal mekânlardır. Balkanlar’da azınlık Türk okulları kapatıldığı zaman, haklı olarak infial duyuyoruz. Benzer talebi burada da mı yapacağız?
Haberin Devamı
Demokrasiler her vatandaşın hükümet ve meclis üyeleri kadar sorumlu davranmasını gerektiren rejimlerdir. Yazmak, çizmek, konuşmak serbest, sorunlar böyle anlatılır. Sokak, tercih edilecek bir yol değildir.
IVAN ZABELIN
Bundan 200 sene evvel 29 Eylül 1820’de Orta Rusya’nın taşrasında Tver şehrinde Rus İmparatorluğu’nun en ilginç tarihçilerinden biri, Ivan Zabelin doğdu. Tarihçiliği Türkiye’de genellikle İstanbul ve Rumeli’deki yakın çevreye, Kırım ve Kazan gibi ülkelere hasrediyoruz ama Rusya tarihinde hem Rusya’nın ulusal tarihçileri hem de beynelmilel alana el atan ünlülerin arasında taşra şehirlerinde doğanlar çoğunluktadır. Sebebi eski Rus gymnasium’ların yani liselerinin eğitimindeki kuvvettir ve taşra kütüphanelerinde bile ehil ve mesleğini seven kütüphanecilerin bulunmasıdır. Zabelin böyle bir muhitte ilk gençliğini geçirdi. 17 yaşındayken Moskova, Kremlin’deki tarihçi grubun içine katıldı. Arşivlerden çok metal eşyalarla, Rus ortaçağına ait emaye eserler üzerinde uzmanlaşmıştı ve Moskova Rusya’sındaki ikona sanatı da onun tanıdığı bir alan oldu. 1859’da Moskova bölgesi tarihçiliğine çok hizmet eden zengin Kont Sergei Grigoryevich Stroganov’un davetiyle Güney Rusya’daki İskit tümülüslerinde kazı yapmak üzere görevlendirildi. Bu görevin içine Kırım’daki İskitler de dahildi. Zabelin, Slavyanofil ve romantik bir Rus tarihçisi olmasına rağmen bu konuda dürüst davranmıştır. İskitlerin Rus atalarıyla ilgisiz eski aryan bir halk olduğu üzerinde durdu. Yayınladığı “Heredot’un İskityası’ndaki Eski Eserler” adlı katalog monografi eserinde bunu görmek mümkündür. Tanınan arkeolog Ivan Zabelin yeni kurulacak Moskova Tarih Müzesi’ne (bugün de 2 milyonu aşkın kayıtlı eseriyle tanınır) müdür tayin edildi. Burada Rusya’nın ortaçağının en büyük uzmanı ortaya çıktı. Bizim gençliğimize ve tarihçilerimize örnek yabancı portrelerden olacağı için üzerinde duruyoruz.
Azerbaycan’ın Karabağ’ı
Haberin Devamı
MÜTEVAZI BİLGİN BİR KİŞİYDİ
Rus halkının yaşamı üzerine monografileriyle tanındı ama asıl önemli eserleri neredeyse kendi boyuna ulaşan “Rus Çarlarının Gündelik Hayatı” (1862-Rusça) ve “Rus Çariçelerinin Gündelik Hayatı” (1872-Rusça) adlı anıtsal iki bölümlük araştırmalardır. İlginç bir şekilde bu eserde, Moskova’da dönemin çarlarının hayatında ve sarayın idaresinde Altınorda devrinden kalma Türk-Tatar etkileri üzerinde durur. Hatta bu etkilerin bazen çok mizahi bir şekilde tasvirini de yapar. Herhalde o yüzden Tolstoy’a kendisinden “Zabelin beni daha çok eğlendiriyor” diye bahsetmiştir. Şüphesiz ki çok fazla ciddiye alınmayacak ama ilginç bir değerlendirmedir. Müzecilikle tarihi belgelerin, arkeolojik ve sanat tarihi eserlerini bir arada değerlendiren bu tarihçi tipi bizde henüz yoktur. Aslında Avrupa’da da çok çıkmazdı. Zabelin İmparatorluk Bilim Akademisi’ne (RAS) fahri üye olarak seçildi. Büyük ressam Ilya Repin dahil bütün Rusya aydınlarının, sanatçılarının ilgi noktasında bulunan, mütevazı yaşamlı bir bilgin kişiydi.
Ümit ederim ki Osmanlı saray hayatı, Selçuklu sarayı üzerinde, Zabelin gibi bir uzmanımız olur, ama asıl önemlisi tarihçilerimizin güzel Türkçedeki ebedi üslupları da onun Rusçasındaki kadar başarılı olur.
.Sokullu Mehmed Paşa
#Yazar#İLBER ORTAYLI#Sokullu Mehmed Paşa
Ekim 11, 2020 06:295dk okuma
Paylaş
1579’da, 12 Ekim günü İkindi Divanı dediğimiz toplantı sırasında, yanına sokulan mecnun bir derviş tarafından katledildi. Osmanlı tarihinde ilk önce, bu uzun boylu Bosnalıya “Tavîl Mehmed Paşa” derlerken daha sonra Bosna’da geldiği kazaya istinaden Sokoloviç/Sokullu Mehmed Paşa unvanı galip geldi. Hazin suikasttan sonra “Şehid Mehmed” Paşa diye de anılır.
Haberin Devamı
İSTANBUL’a iki güzel cami yaptırmıştır. Birisi Unkapanı Köprüsü başında, tersane askerlerine tahsis edildiği için “Azebhane” diye anılan inci gibi bir camidir. Maalesef son Haliç üstü metro köprüsü hem onun görünümünü katletti hem de Süleymaniye Camisi’nin siluetini! Mühendisliğin çok iyi olduğu fakat sanat tarihi ve mimariden anlamayan bir niteliğe sahip ülke için daha iyi bir örnek olamaz. Hatta metro geçirmeyi de hiçbir akıllı şehir plancısı tasdik etmez. Mimar Sinan’ın ona yaptığı ikinci cami ancak onun ölümünden sonra tamamlandı ve son cemaat mahallindeki kemer altları Fatiha süresini içeren çinilerle bezendi. Sultanahmet ile Kadırga semti arasındaki Osmanlı İstanbul’unun süslerindendir.
Sokullu Mehmed Paşa
Haberin Devamı
Doğayla dost, şehirle uyumlu
Jeep Türkiye
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
by Taboola
AKILLI DEVLET ADAMIYDI
Osmanlı tarihinin en uzun süreyle, kesintisiz sadrazamlık yapan devlet adamıdır. Devşirilmesi ilginçtir; devşirme kanununca zorla yazılmış ve genç yaşta devşirme emini tarafından seçilenlerden değildir. Bir papaz ailesinin çocuğudur. Devşirme emini, onu ikna yolu dediğimiz, aileyle yüz yüze konuşarak, çocuğun geleceğinin parlak olduğuna ikna ederek almıştır. Venedik büyükelçisi (Balyo) Marc-Antonio Tiepolo’ya “devşirildiği sırada manastırda yüksek sesle ilahi okumakla görevli olduğunu” söylemiştir. O sırada yaşı yirmiye yakındı. Edirne Sarayı’ndaki Enderun eğitiminden sonra Saray-ı Amire’deki yani bugünkü Topkapı Sarayı’ndaki eğitimi çok kısa sürdü. Çabuk terfi etti. Hatta vezir rütbesine ulaşmadan kaptan-ı derya tayin edildiği biliniyor. Çabuk terfi ettiği için haset rüzgârlarını çektiyse de kısa zamanda münafık takımının çenesi dahi kilitlendi. Akıllı devlet adamıydı.
SUİKASTA KURBAN GİTTİ
Sokullu’nun, bazı aile mensuplarını mesela Mustafa Paşa’yı Budine beylerbeyi tayin etmesi, aynı şekilde diğer kardeşini yeniden müstakil Sırbistan kilisesini kurarak Peç (İpek) patriği yaptırtması onun katline ve III. Murad ve etrafının nepotizm (akrabacılık) eğiliminden ürkmesine sebep olarak gösterilir. Bu değerlendirmelerin dışında Büyük Kanuni’nin son sadrazamıydı. Zigetvar kuşatmasında yanındaydı ve ölümünün ustaca saklanması, onun tertiplediği bir sahnelemedir. II. Selim devrinin satveti, büyük ölçüde Sokullu Mehmed Paşa ve Lala Mustafa Paşa gibi büyük devlet adamlarının eseridir. Emrinde devlet yönettiği üçüncü padişah ise III. Murad’dır ve o dönemde suikastla devlet sahnesinden çekildi.
Sokullu Mehmed Paşa
Haberin Devamı
SON PARLAK ÖRNEK
Sokullu’dan belki IV. Murad ve Sultan İbrahim devrindeki Kemankeş Kara Mustafa Paşa ve sonra Köprülüler devrini istisna tutarsak Osmanlı sadrazamının son parlak örneği diye söz edebiliriz. Ondan sonra büyük devlet adamı sadrazamlar devletin ve milletin çağdaşlaşma döneminde yani Tanzimat döneminde ortaya çıkmıştır.
Serdar-ı ekrem olarak büyük kuşatma veya cenklerde rol aldığı söylenemez. Fakat Kıbrıs kuşatması ve fethi dahil, onun zamanında en büyük komutanlar göreve gelmiştir. Bu komutanlardan bazılarıyla arası hiç de iyi değildi. Ama ehlini tercih etmeyi bilmişti, yüce gönüllü bir yöneticiydi. Kaptan-ı deryalığı döneminde Osmanlı donanmasında ciddi gelişmeler söz konusu oldu. Örgütleyici bir devlet adamıydı. Tetkikler gösteriyor ki İstanbul şehrinin yönetimi ve iaşenin temininde başarılı yöntemler tatbik etmiştir.
Haberin Devamı
2025’in Şimdiye Kadarki En Gerçekçi PC Oyunu!
Raid: Shadow Legends
Sürüşte yeni bir çağ
Jeep Türkiye
by Taboola
Ayrıca dönemi büyük adamlar devriydi. Uluç Ali Paşa başta olmak üzere en iyi amiraller onun devrindeydi. Donanmada, Barbaros Hayreddin Paşa’nın mirasını muhafaza ettirmeyi bildi. Devlet teşkilatında ve kançılaryada en önemli şekillenme onun devrindedir. Nihayet büyük mimarımız ve kurduğu yapı teşkilatı ile Mimar Sinan’ın haleflerinden söz etmek mümkünse, bu onun devrindeki gelişmeler nedeniyledir. İlmiye teşkilatı, seyfiye ve kalemiye denilen askerler ve bürokrasiyi de dengeli bir sistem üzerinde götürmek onun devrine has bir sağlamlıktır.
AVRUPA TARİHİNE GEÇTİ
Sokullu Mehmed Paşa üzerindeki en açıklayıcı biyografi “İslam Ansiklopedisi”nde Erhan Afyoncu’ya ait olandır. Bir de Radovan Samarcic’nin eseri (Sokullu Mehmet Paşa: Dünyayı Avuçlarında Tutan Adam) iyi bir tercümeyle Türk okuyucuya takdim edilmiştir.
Haberin Devamı
Kuşkusuz her parlak devlet adamının maiyetinde bile karanlık kişilere rastlanabilir. Bu tartışılan ve araştırılacak bir konu. Ioanna Iordanou’nun Türkçeye yeni çevrilen ve uzun araştırmalara dayanan kitabı “Venedik Gizli Servisi”nde yazdığına göre Venedik Senatosu, İstanbul’daki balyoya Sokullu’nun sırdaşı, başkâtibi Ahmed Feridun Ağa’dan gereken bilgileri elde etiği için kendisini takdir ettiklerini belirtiyor. Venedikli Baffo ailesinden olduğu son zamanlarda anlaşılan Valide Nurbanu Sultan’ın maiyetinde bir harem kadınından da bu gibi bilgiler alınıyormuş. Bunlar kesin olarak doğrulanmış iddialar değil ama Sokullu’nun rahat bir vezaret hayatı içinde olmadığı anlaşılıyor. Kıbrıs’ın fethiyle Venedik’in de ikbali kararmıştı. Ama Venedik semaları daha kararmadan evvel başvezirin âmalini anlayacak durumdaydılar. Sokullu, Avrupa tarihine geçmiş portrelerdendir.
Haberin Devamı
Sokullu Mehmed Paşa
EĞLENEREK VE ÖĞRENEREK OKUYACAĞIMIZ BİR BİYOGRAFİK DENEME: SUYA YAZILAN
FAZIL Say, musiki hayatından episode diyebileceğimiz, parçalar halinde anılarını toplamış. Konserlerindeki planlı elektrik kesintileriyle başlıyor. Bunlardan bir tanesi Burgazada’da Sait Faik Abasıyanık’a adadığı piyano resitali. “Ve konsere on beş dakika kala elektrikler kesildi. İstanbul’da başka hiçbir yerde, hatta başka hiçbir adada kesilmemişti. Burgazada’da kesildi! Hava karardı. Ada loş bir karanlığa büründü. Jeneratörü çalıştırdık. Bir tek bizim sahnemiz apaydınlıktı. Eser başladı. Oyuncular, şarkıcılar ve müzisyenler şiir gibi bir performanstaydılar. Tuhaf şeyler oluyordu sürekli, oyuncularım “kuşlar” diyordu, o sırada bir kuş sürüsü geçiyordu. Şarkıcılarım “vapur geçiyor” diyordu, tam o sırada vapur geçiyordu. “Rüzgâr” diyorduk, piyanonun içinden tatlı bir rüzgâr esiyordu. Uhreviydi. Elektriği kesen sanat düşmanı alçak her kimse, o gece orada olanları görse yukarı güçlerin korkusundan Yalova’ya yüzerdi. Unutulmaz bir geceydi.” Aspendos’taki konserin, Nâzım Hikmet konserinin benzer bir şekilde anlatımı var. Mizahi ve etkileyici.
Sokullu Mehmed Paşa
Kitabın bir yerinde kabiliyetsiz bir genç bestekârın kontenjan programlar dolayısıyla David Levine ve kendisinin önüne çıkan bestesinden söz ediyor. David Levine, bestenin notasının sayfalarını yanlışlıkla değiştirdiği için ortaya ilginç bir şey çıkmış. Bestekâr da bunu yutmuş ve “çok güzel bir yorum” demiş. Bazı insanlar kendi yaptıklarını bile bilmiyor ama bunlar her yerde karşımıza çıkabiliyor. Hayali Beethoven’a ithaf ettiği sonatlarından söz ediyor. 154. sayfa Fazıl Say’ın bu dünyada yıldızlaşan bestecinin, birçok bestekâr ve virtüözümüzün aksine Türk musikisine, ne kadar derinlemesine baktığını gösterecek bir episode.
Eğlenerek ve öğrenerek okuyacağımız bir biyografik deneme.
Trablusgarp
#YAZAR#İlber Ortaylı#Trablusgarp
Ekim 18, 2020 06:294dk okuma
Paylaş
29 Eylül 1911’de İtalya bir yılı biraz aşkın süre devam edecek Trablusgarp Savaşı’na kendi tabirleriyle Libya Harbi’ne başladı. Resmi tarihlerde, İtalya’nın savaşı zaferle bitirdiği söyleniyor. Bu sadece Uşi Antlaşması’ndaki neticelerle böyle görünüyor. Genç İtalya’nın büyük devletler safında kolonyal isteklere sahip olmasına rağmen bu gibi savaşları yürütecek gücü olmadığı hem bu savaşta hem de Habeşistan Harbi’nde başarısızlığıyla görüldü.
Haberin Devamı
Trablusgarp Savaşı, İtalyanların tam donanımla ve hiç şüphesiz ki Osmanlı bahriyesiyle mukayese edilmeyecek bir deniz gücüyle saldırmalarına rağmen varlık gösterememelerine neden oldu. Osmanlı bahriyesinin durumu çok hazindi. Uzun süre Haliç’e çekilen donanma, subayların yetiştirilmesi dışında, bir ölçekte bahriye erlerine talim yaptırılmasına rağmen yeterli teknik sınıfların yetiştirilmesini sağlayamamıştır ve donanmanın teknik bakımı da sağlanamıyordu. Bu nedenle denizden Kuzey Afrika’daki bu son imparatorluk parçasının savunmasına destek mümkün olmadı. Osmanlı diplomasinin ağır bir atalet içine girdiği yıllardı. Bizzat sadrazamın, İtalya’yla ilişkilerin iyi olduğunu iddia ettiği bir nutuktan sonra ani hücum yaşanmıştı.
Trablusgarp
Haberin Devamı
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
Tami Ön Ödemeli Kartı Güvenle Kullan.
Tami
by Taboola
KOLONYALİST UZLAŞMASI
İtalya’nın tasarladığı hücum uzun zamandan beri tartışılıyordu. Daha 1878 Berlin Kongresi’nde Fransa ve Britanya’nın Tunus ve Kıbrıs’ı işgalleri sorunu, kolonyalist devletlerin uzlaşması olarak görülürken İtalya, bu işi tasdik edip etmeyeceğini belirsizce ima etmiştir. Ve bu arada Trablusgarp’ın İtalya’ya ait olduğunu İngiltere ve Fransa kabul etmiştir.
SORUN DÜNYAYI PAYLAŞMAK
Basında uzun zamandır, Afrika’daki Türk idaresinin çok ilkel ve çok geri kaldığı, halka zulmettiği ve yerli halkın İtalya’yı istediği yolunda bir propaganda yapılıyordu. İtalya 19. yüzyılın sonunda bu gibi iddiaları ileri sürebilecek ortam bulmuştu. Avrupa milliyetçiliği dünyanın geri kalan parçasını “medenileştirme misyonunu”, hak ve vazife olarak görüyordu. Sorun, büyük devletler arasında kimin hangi dünya parçasındaki kavimlere öğretmenlik ve ebeveynlik yapacağı meselesiydi.
20 GÜN KADAR DAYANDI
Fas Agadir Buhranı’ndan sonra İtalya, Fransa’ya karşı yanaşmakta olduğu Alman ve Avusturya cephesine güvenerek Osmanlı Kuzey Afrikası’nda hak iddia etti. Meşrutiyet döneminde bazı alanlarda çokça başarılar sağlayan hükümetin dış politikayı yönetme niteliği ve gücü düşüktü. Ekim ortalarında İtalyan birlikleri yoğun bombardıman altında Trablusgarp’a çıktılar. Bununla birlikte yerli Müslüman halkın, kendilerini pek hoş karşılamadığı; Derne, Humus ve Bingazi’nin daha uzun zaman dayandığı, Trablusgarp’ın ise İtalyan birliklerine 20 gün kadar direndiği anlaşılıyor. Türk birliklerinin asker ve subay sayısı çok düşüktü. Bir müddet evvel Yemen’deki isyanı bastırmak için nakledilmişlerdi. Üstelik Tunus ve Mısır üzerinden İngiliz-Fransız ittifakı dolayısıyla kuvvet sevk etmek mümkün değildi. Subaylar gönüllü olarak ve değişik kimliklerle oraya gittiler. Enver Bey, padişahın damat adayı olarak halifeyi temsil eden bir kişiliktir. Senusiler ile gayet kolay anlaşma sağlayabildi. Gidenlerin arasında Mustafa Kemal Bey, Ali Fethi Bey, Cami Bey gibi mutena genç komutanlar vardı. Birinci Dünya Savaşı ve İstiklal Savaşı’nın komuta kuvvetlerinin ilk büyük talim tecrübe yeri Trablusgarp olmuştur denebilir.
Trablusgarp
Haberin Devamı
İLK KEZ SAVAŞ UÇAĞI
Yerli Senusiler ve Libya halkıyla Türk subayların işbirliği muhteşemdi. Karşı tarafın donanımı yüksekti, o derecedir ki ilk keşif ve bombardıman uçağını dahi İtalyanlar kullandılar. Yüzbaşı Carlo Piazza, dünya tarihinde ilk savaş uçağını kullanan pilot sayılıyor. Bir başka teğmenin kullandığı Etrich Taube marka uçakla da birliklerimizin üzerine ilk bomba atıldı. Türk birliklerinin elinde hava savunması silahı tabii ki yoktu. Bildiğimiz makineli tüfeklerle bu uçaklar düşürüldü. Bu da ilk uçak düşürme olayıdır. İtalyanların birliklerinin haberleşme imkânları yüksekti. Hatta Guglielmo Marconi bizzat İtalyan birliklerinin başındaki mühendisleri örgütleyip bilgilendirmek işin Trablusgarp’a geçmiştir.
Haberin Devamı
Eylül 2025’in en gerçekçi PC oyunu
Raid: Shadow Legends
Tüm Depolarını DİA Stok Takip Programıyla Yönet
DİA Yazılım
by Taboola
RODOS’A HÜCUM EDİLDİ
Bu bir yıl boyunca İtalyan birliklerinin Trablusgarp, Bingazi, Tobruk ve Derne’de şehirlere girmelerine rağmen iç kısımlara birkaç kilometreden fazla girip kontrol edemedikleri açıktır. Savaşın selameti bakımından İtalyan donanması başka bir yol denedi. Kıyıların ve limanların savunmasız olduğu bilindiği için önce Beyrut’u denizden bombaladılar ve ağır hasar yarattılar. Ardından Rodos’a hücum edildi. Rodos’taki 900 kişilik Türk kuvveti Kemal Beydilli’nin de ifade ettiği gibi “beklenenin çok üstünde savunma” göstermesine rağmen teslim olmak zorunda kaldı.
İSTANBUL BİLE TEHLİKEDEYDİ
On İki Adalar’a ve Beyrut’a saldırı netice vermiştir ama asıl ağır darbe Trablusgarp Savaşı’nın son anlarında Balkan milletleri arasındaki ittifakın açığa çıkmasıdır. Nitekim 8 Ekim 1912’de Balkanlar’ın en küçük devleti Karadağ Prensliği açıkça savaş ilan etti. Felaketin patlama noktası ortaya çıkmıştı. İstanbul bile tehlike altındaydı. Trablusgarp boşaltılma evresine girdi. Bundan sonra uzun bir barış anlaşması tartışması başladı.
Haberin Devamı
MESELE MUHTAR İDARE KURMAK
Bugün Lozan’ın adeta bir kıyı semti sayılan Ouchy’den önce İtalyanlar ve Türkler Lozan’da görüştüler. Bütün mesele, burayı terk etmiş manzarasını önlemek için Senusilerin de dahil olduğu bir Libya hükümetinde, İtalyan kapitülasyonları ve üstünlük hakları tanınarak bir muhtar idare kurmaktı. Bu gerçekleşemedi fakat Trablusgarp Savaşı sonunda vakıfları ulema reisi yöneteceği ve naiblerin tayin edileceği, Avusturya ile Bosna’nın ilhakından sonraki anlaşmaya benzer paralel bir anlaşmayla Libya üzerindeki haklar tanındı.
RUMELİ VE EGE’DEKİ KAYIPLAR
İtalyanlara, Libya’ya karşılık Düyun-u Umumiye’den bir hisse borcu ödemesi kabul ettirildi ve bir tazminat alındı. Akdeniz’deki (Ege) On İki Ada’yı terk etmeleri ise maalesef Balkan Savaşı sonundaki yeni durum dolayısıyla İtalya tarafından tehir edildi, ne var ki İkinci Dünya Savaşı sonunda adalar Yunanistan’a bırakıldı. Bu terk edilmede şüphesiz ki Rodos, İstanköy, Sakızlı gibi adalardaki Türk nüfusun konumu ve hakları iyi tespit edilememiştir ve ihlale uğramaktadır.
Haberin Devamı
Trablusgarp Savaşı maalesef Osmanlı İmparatorluğu’nun Afrika, Akdeniz (Ege bölümü) ve Balkanlar’dan çekilişinin hazin görünümüdür. Bu trajik çöküntüyle milli tarihimizde, bir imparatorluğun kaybından çok Rumeli ve Ege’deki anavatan parçalarının elden çıkışından söz etmeliyiz.
Dorileon
#Yazar#İlber Ortaylı#Dorileon
Ekim 25, 2020 06:294dk okuma
Paylaş
Türk dünyasının Doğu Roma ile olan kavgasından sonra, Batı Hıristiyanlığıyla ilk ciddi karşılaşması 1147 yılının ekim ayının sonunda gerçekleşti. Muharebenin tam yeri (Dorileon) hâlâ münakaşalıdır.
Haberin Devamı
hurriyet-new
Bugünkü Sarısu Irmağı’nın yakınında Alman Haçlı ordusunun kamp kurduğu ve yol boyu, Sultan Mesud’un süvarileri tarafından hücumlara maruz kaldığı ve aynı yerde kesin bir gece baskınıyla darmadağın oldukları bellidir. Muharebenin tam yeri neresi? Yine buradaki kuvvetlerin sayısı üzerinde abartmalar vardır. Bölgenin topografyasına bakıldığında, bu kadar büyük bir ordunun iaşesinin temin edilemeyeceği açık. Dolayısıyla Haçlılara az sayıda Türk’ün direndiği Anadolu’da ilk ciddi savaşla bölgeye damgalarını vurdukları anlaşılıyor.
Dorileon
HEDEF SAPMALAR VARDI
Haçlıların nasıl olup da doğuya geçtikleri bir muammadır. Kilisenin güçlenmesi, Pierre l’Ermite gibi misyoner keşişlerin propagandası, şövalyelerin yanında fakir halkın yağma için bu sefere katılması gibi nedenler buna açıklık getiremiyor, kaldı ki Haçlı seferleri bir yıl, iki yıl, üç yıl değil daha uzun bir süreyi kapsamaktadır. Arada hedef sapmalar vardı. Birinci hedef, daha ordular Almanya ve Fransa’dan sefere çıkarken etraftaki Yahudi cemaatlerini katletmeleri, yağmalamalarıdır. İkincisi ise sefere katılan gençlerin bazılarının bilhassa İtalyan gemicileri tarafından Mağrib limanlarına götürülüp köle diye satıldıkları biliniyor. Sekiz büyük seferde böyle olaylar oluyor. Nihayet IV. Haçlı Seferi, 1204’te Venedik Cumhuriyeti tarafından Kudüs yerine düpedüz Doğu Roma’nın merkezine yöneltilmiş ve Konstantinopolis 50 yıllık feci bir Latin hâkimiyetine girmiş, katliam ve yağma birbirini izlemiştir.
Haberin Devamı
Doğayla dost, şehirle uyumlu
Jeep Türkiye
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
by Taboola
Haçlı seferleriyle ilgili bilinmesi gereken önemli bir nokta ilk Haçlı seferinin, her şeye rağmen Anadolu ortasından geçip Antakya’ya inen bir ordu, daha doğrusu düzensiz kalabalık sayesinde Kudüs’ün kuşatılıp alınmasıdır. Bu 80 küsur yıllık hâkimiyet Batı ve Doğu dünyası arasındaki tezatın sadece Hıristiyanlık olmadığını gösterecektir. Doğu Hıristiyanlarının, Haçlıların elinden çektikleri hâlâ tarihçilerin kaleminde ve halkın söyleminde devam etmektedir.
Haberin Devamı
TARİHİN ÇARKI TERS DÖNDÜ
Joshua Prawer ünlü bir İsrailli ortaçağ tarihçisidir. Almanya ekolüyle yetişen bir uzmandır. Onun değerli eserinde (Haçlı Seferleri) Haçlıların, Doğu’dan bize okullarda öğretilenin (yani Haçlıların Doğu medeniyetini öğrendiği efsanesi) aksine pek bir şey öğrenemedikleri, kendi muhafazakâr hayat ve yapılarının devam ettikleri; mesela çocuklarının mutlaka Batı’daki üniversitelerinde okutmak için gönderdikleri, kıyafet ve günlük yaşamlarından, âdetlerinden kolay vazgeçemedikleri kaleme alınmaktadır. Bu kıymetli eser Doğu-Batı farkının, dinin de ötesinde doğrudan doğruya insanların yaşadığı coğrafya ve eski kültürlere tabi olduğunu gösteriyor. Doğu, beş bin yıllık tarihiyle Doğu’dur. Batı Avrupa ise yeni bir kıtadır. Roma İmparatorluğu’nun medeni dünyaya açmaya kalkıştığı bu bölgenin, eski dünyanın verilerine uyum sağlaması geç ve güç olmuştur ama sonunda gelecek asırlarda tarihin çarkı terse dönmüştür.
Haberin Devamı
2025’in Şimdiye Kadarki En Gerçekçi PC Oyunu!
Raid: Shadow Legends
Eylül 2025’in en gerçekçi PC oyunu
Raid: Shadow Legends
by Taboola
LOUIS’NİN KAYBI BÜYÜKTÜ
1147 yılında Almanya İmparatoru III. Konrad, Papa’nın pek de iyi gözle bakmamasına rağmen Anadolu’ya ulaştı. Bizans İmparatoru Manuel’in ittifakını kabul etmiş ve zarar vermeyeceğine yemin etmişti. Onların rehberliğinde de Küçük Asya’ya geçti. Ne var ki bu dönemde İznik’te yerleşen Selçuklu Devleti ve Konya’daki Sultan Mesud’un süvarileri tarafından da taciz edildi. Bu tıpkı I. Haçlı Seferi sırasındaki dağınık ve kozmopolit ordunun, Selçuklu’nun ileri karakoluyla muharebesiydi. Birinci Haçlı Seferi’nde Sultan Kılıçarslan İznik’te hüküm sürüyordu. Sultan Mesud ise artık Konya’da Türkiye Selçuklu Devleti’nin tahtındaydı.
Dorileon aslında Türklerin Anadolu’da yerleşmelerini kesinleştiren bir savunmadır. III. Konrad’ın, Selçuklu sultanı ile giriştiği muharebede yaralanması İstanbul’a ve geriye dönmesine rağmen müttefiki Fransa kralı VII. Louis Antakya’ya kadar ulaşmıştır. Louis’nin kaybı büyüktür. II. Haçlı Seferi, birincisi gibi Kudüs’ün fethi ve krallığın kurulmasıyla değil Kuzey Suriye’deki yerleşmelerle sonuçlandı. Ama Batı Haçlılarının, doğudaki hâkimiyeti bu memleketleri farklı zamanlarda terk etmelerine rağmen genelde bir asrı ancak bulur.
Haberin Devamı
ORTAK KAHRAMAN OLDU
Haçlı seferleri sonucunda Doğu Akdeniz’de yerleşimlerini pekiştiren daha çok Venedik oldu. Bu da nihayet bir ikbalin başı sayılabilir. Her şeye rağmen Batı toplumlarının kısırdöngülerini ve karanlık yaşamlarını değiştiren olayların başında Haçlı seferleri ve bunun getirdiği açılım gelir. Doğu Müslümanlığının ve Hıristiyanlığının kendi dünyası içerisinde daha sağlam oturuşu ise yine Haçlı seferleri dolayısıyladır. Bu savaşlarda Doğu’nun efsane hükümdarı haline gelen Selahaddin Eyyubi, bir ortak kahraman haline dönüşmüştür.
LALELİ CAMİİ’Nİ DE ZEVKSİZLİK SARDI
III. Mustafa, sanatkâr ruhlu bir padişahtır. İstanbul’a üç cami hediye ettiği halde; birincisini kiliseye kaptırmış (Üsküdar Ayazma Camii), ikincisini suya kaptırmış (Kadıköy İskele Camii), üçüncüsünü de dervişe kaptırmıştır ki Laleli Camii derler. Büyük bir depremden sonra yerle yeksan olan Fatih Camii’ni de yeniden yaptırdı.
Dorileon
Haberin Devamı
Laleli Baba üzerinde menkıbeler çoktur. Ama evliyanın türbesine istinaden, semt de cami de bu adla anılır. Bir tarihte haziresi ve camii restore edilirken mezar taşlarının sayısının eksildiğini beyan etmiştik. O yıllarda haziredeki taşları restorasyonda götürme âdeti vardı. Laleli halkı, İstanbul Türkçesinin hasını konuşurdu. Bu bizim neslin çocukluğumuzda bile böyleydi. O Türkçeyi duyanlar, hafızalarına nakşedenler talihli sayılırdı. Bugünkü Laleli gibi değildi. Bolluktu.
DEVAMLI GÖZDEN GEÇİRİLMELİ
Laleli Camii, Nuruosmaniye’deki bağıran barok üslubun aksine biraz daha Osmanlılaşmıştır ama orijinal ve güzel bir eserdir. Medresesi 1911 yangınında dört duvar haline gelmiş. Mübahat Kütükoğlu Hoca bunu tespit etmişti. Kütüphanesinin encamını İsmail Erünsal Hoca anlatıyor. İçindeki yazmalar eksiksiz olarak Süleymaniye Kitaplığı’na nakledildi.
Bir zevksizlik, bu camii de sardı. Muhteşem avizeye takılan lambalar, haklı olarak sosyal medyanın dikkatini celbetti. Tarihi İstanbul’u imar eden insanlara göre zevkimiz yok. Daha doğrusu o zevki taşıyanlar buradan gitmiş, yerlerine başkaları gelmiş.
Bazı camilerimizde çok meraklı, hatta eserin tarihini tetkik eden imamlar ve müezzinler var. Bazılarında ise hiç böyle bir eğilim görülmüyor. Suriçi’ndeki tarihi camilerin personelinin Osmanlı estetiğinden (bediiyatından) anlamaları lazım. Vakıf Genel Müdürlüğü’nün de devamlı bir teftiş kuruluyla bu tarihi eserleri gözden geçirmesi şarttır.
Kars'ın kurtuluşu
#YAZAR#İlber Ortaylı#İzmir
Kasım 01, 2020 06:294dk okuma
Paylaş
100 yıl önce, 30 Ekim 1920’de Türk askeri tarihinin en gözde komutanlarından, entelektüel kişiliğiyle dikkati çeken Kâzım Karabekir Paşa, Doğu Cephesi Komutanı olarak Kars’ı kesinlikle Türk anavatanına yeniden kazandırdı.
Haberin Devamı
Türk tarihinin en ilginç bölgelerinden biridir. Kars yaylasının coğrafyasında dahi bu fark görülür. Yazın ortasında temmuzda yağmur ve serinlik, tatlı bir meltem, kış aylarında ise en sert iklimin yaşandığı bir yerdir. Bununla birlikte hayvancılık ve yan ürünlerin elde edilmesinde bugün de seçkin yere sahiptir.
Karsın kurtuluşu
OKUMA ORANI YÜKSEK
Çok değil 50 sene evvel Kars, şark vilayetlerimiz içinde eğitim bakımından şaşılacak derecede öndeydi. Hatta o zaman için ilginç bir rakam şehirde yüzde 90’a yakın insan okuma-yazma biliyordu. Çok yakın zamanlara kadar vilayetin içindeki Kara Papaklar başta olmak üzere Türkmen aşiretlerin yaygınlığı yanında Çarlık Rusya’dan kalma Ruslar, Estonyalılar, Polonyalı ve Alman cemaatlerin yaşadığı malumdur. Hele Rus nüfusun içinde Büyük Petro’nun kilise reformlarından kaçan eski inançlıların meydana getirdiği bir cemaat de vardı. Yakın zamanlarda sakal bırakan, belirli yorumlarıyla “Staravertsiy” denen cemaate yakınlığı olan Ruslar, Amerika ve Rusya’ya göç ettiler. Bunlar, Kars’ın işgal dönemiyle gelen değil, Petro’nun kilise politikasından yılıp bize sığınanlardır.
Haberin Devamı
Pandora Mini Charm Koleksiyonu
Pandora
Doğayla dost, şehirle uyumlu
Jeep Türkiye
by Taboola
BÖLGE KİMLİK DEĞİŞTİRDİ
Rus-Türk Harbi sırasında Kars Kalesi cesur bir savunmayla kendini tuttu. Rusya tıpkı 1828’de olduğu gibi Erzurum’a kadar ilerledi. Ne var ki bu sefer 1877 Savaşı’nda Kars, Berlin Kongresi’nde orayı işgal altında tutan Rusya’ya ilhak edildi. İlginç kalıntılar vardır. Kars’a kadar gelen demiryolu, Anadolu’daki İngilizce ve Alman döşemesinden farklı olarak geniş kuturlu bir demiryol hattına sahipti. Şehirde hâlâ rastladığımız peçka ile ısınan taş binalar 1950’lerde çoktu. Nüfus yaşamları ve kültürleri itibarıyla iki imparatorluğun arasında eski Rusya’yı ve eski Türkiye imparatorluğunun ananelerini muhafaza eden bir yapıdaydı. Yavaş yavaş iç göçle hem kırsal nüfusun Kars’a gelmesi hem de Karslıların büyük şehirlere göç etmesi dolayısıyla bölge kimlik değiştirdi. Sınır vilayetlerinin kaderi orayı da etkilemişti. Bugün bu değişiyor.
Karsın kurtuluşu
Haberin Devamı
KARS’IN KADERİ
1878’den 1918’e kadar, Brest-Litovsk Antlaşması’na kadar Kars’ın ilginç bir kaderi var. 1537’de Dulkadiroğlu Mehmed Han tarafından, Kanuni Sultan Süleyman devletine ilhak edilen Kars Sancağı, Selçuklulardan sonra tekrar bir Türk idaresine kavuşmuştu. 350 sene sonra tekrar bu sefer, Rusya imparatorluğunun eline geçti. I. Dünya Savaşı’nda Kafkasya müdahalesi için Enver Paşa’nın kurduğu gönüllü Kafkas İslam ordusunun, Kars-Bakü hattındaki ilerleyişi, Bakü’nün Türk kuvvetleri tarafından istirdadıyla Kars yeniden Osmanlı topraklarının içinde kalmıştı.
HALK TÜRKİYE’Yİ SEÇTİ
Brest-Litovsk (Ocak 1918) hükümlerine göre bir plebisit ile halkın seçimi söz konusu oldu. Kars Sancağı’nın halkı büyük çoğunlukla Türkiye’yi istediler; fakat mütareke şartları içinde İngilizler, bu arada kurulan milli bir hükümeti, Cihangirzâde İbrahim Bey’in başkalığındaki Kars Milli Şûrası Hükümeti’ni tanımadığını belirtti. Bölge Ermenilere bırakılmak isteniyordu. İngiltere başta bu projeye tam sahip çıkmamışken zamanla o da Batılılara ve Wilson’ın projesine yakınlaştı. Ne var ki Amerikan temsilcisi General Harbord, Kars’ın siyasi ve etnik coğrafyası hakkında hiç de Başkan Wilson gibi düşünmüyordu. Görünüş oydu ki Ankara’da teşkil edilen 1920 Türkiye Büyük Meclisi Hükümeti, Ermenilerle savaş vererek Kars’ı yeniden kazanmak istiyordu.
Haberin Devamı
DOBLO COMBI’DE ŞUBAT KAMPANYASI
Fiat
Sürüşte yeni bir çağ
Jeep Türkiye
by Taboola
15. KOLORDU HAREKETE GEÇTİ
Doğu Cephesi Komutanı Kâzım Karabekir Paşa’nın Ermenistan ve Gürcistan’a karşı savaşarak bölgeyi tutma talebi, yeni Sovyet Rusya ile olan ilişkiler ve henüz bağımsızlığını koruyan Gürcistan’la arayı soğutmamak için tehir edildi. Bu tehir hareketlerine rağmen bölgede Müslüman ve Türk nüfusun büyük eziyet görmesi, Ermenilerin sahip çıkmak istedikleri bu topraklarda iktidar ve otoriteyi kuramamaları nedeniyle Eylül 1920’de Şark Ordusu (15. Kolordu) harekete geçti. Kâzım Karabekir Paşa’nın güçlü komutası altında 30 Ekim 1920’de Kars anavatana dahil oldu. Bugün 100. yılı yaşadığımız, bu yeniden fetih ve Kars’ın ilk anda süregiden durgun ekonomisi, Sovyetler Birliği’nin dağılması, sınırların açılması ve yeni projelerle daha ilginç geleceğe yöneliyor.
Haberin Devamı
YARALARI SARMALIYIZ
Cuma günü öğleden sonra Ege Bölgesi’ni sarsan deprem, merkez üssü Seferihisar ve İzmir’in kendisinde en büyük tahribatı yapmış gibi. İzmir gibi güzel ama asıl önemlisi kişiliği olan bir kenti, önce çarpık yapılaşmayla berbat ettik, şimdi de depremin yaralarını sarmak durumundayız.
Karsın kurtuluşu
Ege Bölgesi bu memleketin her bakımdan en seçkin ve sevimli bölgesidir. Sadece tabiatı değil nüfusu itibarıyla da gelişmiş Türkiye’yi temsil eder. Bölgedeki bu gibi tahribat ve facia bir alarmdır. Şu anda henüz nasıl neticeler ortaya çıkar bilemiyoruz ama zorunlu, köklü tedbirler almanın ne kadar önemli olduğu anlaşılıyor. Halkımız ve İzmirliler bu vakte kadar böyle bir sarsıntı görmediklerini haklı olarak söylüyorlar. Geçmişteki deprem kayıtları bunu doğruluyor.
Haberin Devamı
İstanbul’un da İzmir’le birlikte ele alınması ve aynı tedbirlerin acilen zorunlu olarak uygulanması gerekiyor. Türkiye şehirlerini planlarken akil davranmak ve inşaat sektörünü denetlemek durumundadır.
ABD seçimleri
#YAZAR#İlber Ortaylı#Yitzhak Rabin
Kasım 08, 2020 06:295dk okuma
Paylaş
Bizdeki bazı çevreler Trump’ın daha hayırlı olacağı görüşünde. Bu boş bir beklenti. Türkiye-ABD ilişkilerinde pürüzler hep var. Gerilim de mukadder ama okyanusun üstündeki büyük müttefik bu tarafla ilişkilerinde farklı davranıyor. Farklı davranma nedeni elli yıldır Türkiye’nin başka türlü, daha hızlı yapısal değişime girmiş olması.
Haberin Devamı
Bir bakıma devletin kudreti, ordusunun modern silahları ve bürokrasinin işlevliliği dolayısıyla Amerika Birleşik Devletleri, dünyanın en merkeziyetçi ülkelerine bile taş çıkarır. Halk, güneyinden kuzeyine ve iki okyanusa ulaşan doğusundan batısına kadar Amerikalıdır. Başka diller konuşulsa da İngilizce öndedir. Başka mezhepler ve dinler bulunsa da WASP denilen (White Anglo-Saxon Protestant) zihniyet hâkimdir.
GERÇEK FEDERAL ÜLKE
Son yarım asırdır Amerika’ya zorla getirilen ve en az benimsenen siyahlar, bir zıtlaşmayı temsil etse de coğrafi ve siyasi ayrılıkçılık talepleri yoktur. Güney eyaletleri İspanyolca konuşuyor. New York’ta bile bu dilden başka dil konuşmayan bir nüfus türedi. Bu da siyasi talep değildir ama bütünleşmede zorluklar yaşadıkları görülüyor. Bu istinaslar haricinde Amerika gerçekten Amerikalıdır. Herkes onu benimser. Aynı zamanda gerçek bir federal ülkedir.
ABD seçimleri
Haberin Devamı
Doğayla dost, şehirle uyumlu
Jeep Türkiye
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
by Taboola
BİRBİRLERİNDEN FARKLILAR
1776’da Pensilvanya’da hürriyet ve anayasayı ilan edenler 13 koloniydi. Bu Britanya kolonileri, ilk 13 devleti oluşturur. Zamanla sayı 50’ye ulaştı. Gerçek federalizm sadece federe devletler ve onların meclislerinden ibaret değildir. Eyaletlerin eğitimi kadar, ceza kanunlarında dahi farklılıklar vardır. Mesela şu anda idam cezası her yerde yok. Medeni hukuka giren bazı dallarda dahi farklılık söz konusu olabiliyor. Bir araya geldikleri nokta, bir zamanların Avusturya-Macaristan’ında olduğu gibi savunma ve dış politikadır. Kuşkusuz dünyayı kaplayan büyük şirketlerin, Amerika içinde de zıt mevzuatla başlarının ağrımadığı açık.
BAŞKAN DEĞİL VALİ
Eyalet başkanları yok, seçilmiş valiler var. Federal polis ve Yüce Mahkeme hepsinin tabi olduğu organ (Supreme Court). Başkanın eyaletler üzerinde belirli bir kontrol ve koordinasyonu var ama sınırları belli. Rhode Island’ın bir senatörü dışında her eyaletin 2 senatörü var. Nüfusları mühim değil, Kongre (Senato) bu yüzden ağırlıklı bir organ. Amerikan partilerinin parti disiplini hiçbir zaman Avrupa’daki gibi değil, olacağı da şüpheli. O nedenle Senato’da Cumhuriyetçi ve Demokrat çoğunluktan bahsetmek herhangi bir Avrupa ülkesindeki meclisle aynileştirilmemelidir.
Haberin Devamı
TRUMP’IN YÜKSELİŞİ
Seçimler çok ilginç, iki dereceli. İlk seçmenin verdiği reyler, delegelere gidiyor. Delegeler de eyalete (bunun ısrarla “state” olduğunu belirtelim). Biden’ın beklediği 270 minimum delege sayısı bu. Bizim nesil bütün hayatımız boyunca Amerikan seçimlerinde bir ihtilafı ancak Cumhuriyetçi Bush ve Demokratlar arasında gördük, o bile kolayca halledildi. Şimdi ise çetin cevizler ortaya çıktı. Trump, Amerikan anayasal sisteminde birçok unsuru dışladı ve hatta sarstığı gibi seçimde de problemler yaratıyor. Posta ile rey verme işini diline doladı. İhtilaflı bir seçimle karış karşıyayız. Kıta Avrupası ve Britanya’da gördüğümüz gibi efendi bir seçim olayı Amerika’da sona ermiş vaziyette. Gördüğümüz tuhaflıklara rağmen Trump’ın Amerika’daki muvaffakiyeti bir tek unsura bağlıdır. İşsiz ve vatandaşın sıkıntı çektiği bir Amerika’da başa geçti ve bazı tedbirlerle işsizliği azalttı. O yüzden çok güçlendi. Bulaşıcı virüs dolasıyla da işyerleri kapatılıp randımanı düştükçe işsiz sayısı da artıyor. Bu gelgit yüzünden seçimde aldığı reyler sıkıntı yaratıyor.
Haberin Devamı
2025’in Şimdiye Kadarki En Gerçekçi PC Oyunu!
Raid: Shadow Legends
Eylül 2025’in en gerçekçi PC oyunu
Raid: Shadow Legends
by Taboola
TAMİRCİ DİPLOMASİSİ
Bizdeki bazı çevreler Trump’ın daha hayırlı olacağı görüşünde. Bu boş bir beklenti. Türkiye-ABD ilişkilerinde pürüzler hep var. Gerilim de mukadder ama okyanusun üstündeki büyük müttefik bu tarafla ilişkilerinde farklı davranıyor. Farklı davranma nedeni elli yıldır Türkiye’nin başka türlü, daha hızlı yapısal değişime girmiş olması. Bu nedenle gerilimler bir yandan da tamirci bir diplomasiye dönüşüyor. Fransa ile uzun zamandır tatbik edilegelen ilişkilerin koptuğu zamanda, bazı diplomatların karşılıklı devreye girerek tamirat yaptıkları malum. Ancak sistem orada çalışmamaya başladı ama ABD ile ilişkilerde her zaman geçerli olacağa benziyor.
Haberin Devamı
DİNAMİKLERİ FARKLI
Biden’ın ABD ve Türkiye için Trump’tan daha farklı problemler yaratacağını söyleyemeyiz. Muhalefetteyken bile kırdığı potlar bilhassa bizim açımızdan hiç kabul edilebilir gibi değil. Maalesef Amerikan sistemi gerçekten kuvvetli, radikal eylemler düşünen, temel eleştirileri ortaya koyan insanları yükseltmeye müsait değil. Amerika uzmanların, teknisyenlerin ve akademisyenlerin, başarılı menajerlerin ülkesi. Onların başarılarının önü her zaman açık ve aranırlar, nereden geldikleri önemli değildir. Ama Amerikan politikasının dinamikleri başkadır. Siyasi elitin oluşumu bilemediğimiz dinamiklere bağlı. Bunu anlayanlar galiba tek akraba olan Britanyalılar. Trump gibi sivri politikacılarla düşülen terslikler, yarın Biden ile de tekrarlanabilir. Çünkü ikisi de böyle bir dünya gücünün çıkarması beklenen yönetici tipleri değil. Amerikan taşrası ve iş çevreleri çok değişik.
Haberin Devamı
TAŞRA DEĞİŞMELİ
Dışişleri (Department of State) başkentteki Britanya Büyükelçiliği ile günlük temas halinde bazı şeyleri öğrenebiliyor. Bilim ve iş dünyası, dünyanın her köşesinden beyin göçüyle imkânsızları çözebiliyor, başarılı olabiliyor ama politika için ithal malzeme her zaman yeterli değil. Amerikan taşrasının ve gençliğin yerel eğitiminin değiştirilme zamanının geldiğini sadece aklı başında Amerikalılar değil, herkes söylüyor.
YITZHAK RABIN
İsrail Genelkurmay Başkanı’ydı. Britanya mandası devrinde mücadelenin silahlı olduğuna inanan Hagana’ya üye oldu. Bu yüzden bir müddet manda idaresi onu hapse attı. Filistinlilere karşı milli savunma bakanıyken yer yer sert davrandığı da bilinir ama adil olmayı da bildi. İlk defa kolay yolu denemekten vazgeçti, başbakanken koalisyon kabinesinde dinci muhafazakâr partilere yer vermedi, aksine Arap Partisi’yle ortak oldu. Politikasına saldırıların başında o zaman Benjamin Netanyahu geliyordu. 25 yıl evvel, 4 Kasım 1995’te sağ görüşlü hukuk talebesi Yigal Amir tarafından bir barış mitinginde öldürüldü.
ABD seçimleri
Barışa inanan İsrail yurttaşları, Arap asıllılar ve Ortadoğu dünyasında Yitzhak Rabin tutulan bir liderdi. Hâlâ kalabalık bir kitlenin umudu olduğu anlaşılıyor. Her hafta Netanyahu’ya karşı yapılan mitinglerin on dokuzuncusu suikastın 25. yıl anısına tertiplendi. Tel Aviv ve Kudüs’ün sokakları protestocu kitlelerle doldu. Bizim basında bu haber pek yer almadı. Şalom’da (4 Kasım) Elda Sasun’un sayfa haberi ve yorumunu okumak mümkün.
İZMİR HALKI
İnşaat sektörü, imar düzeni ve yapı denetimi İzmir’de de Türkiye’nin bütün şehirlerinde olduğu gibi derbederlik içinde. Her vatandaşın usta inşaat mühendisi olması, jeolojik yapıyı tanıması veya yakınında böyle birinin bulunması imkânsız. İyi niyetliler tasarruflarını toplayarak, bir araya getirerek bir yere yerleşiyorlar. Görünüşe aldanıyoruz.
ABD seçimleri
Son İzmir depreminde bu acı gerçek bir kere daha ortaya çıktı. Hâlâ dolandırıcıları denetlemek ve cezalandırmakta yavaş davranılıyor. Fakat İzmirliler, Türkiye’ye ve Akdeniz’e örnek olan bir hemşerilik dayanışması gösterdi. Deprem anında herkes yıkıntıların etrafındaydı. İlk andaki kargaşa ve gürültüyü kendileri kestiler. Sessiz kitle uyanık bir şekilde kurtarma çalışmalarını izledi ve kendilerinden istenen yardımı fazlasıyla yerine getirdi. Her köşede aş dağıtıldı, seyyar bir sebil kuruldu. Hastaneler düzene girdi, trafik ambulanslara yol verdi. Sokakta kalanlara hemen yardım edildi. Evler ve oteller ücretsiz açıldı. Bu numune bir görünümdür. 17 Ağustos’tan bile önemli bir dayanışma aşaması yaşadık. Yardım gruplarının fedakârlığı, düzeni ve becerikliliği, İzmir Belediyesi’nin yanında komşu belediyelerin ve Ankara Belediyesi’nin yardım düzeni ile ancak iftihar edilir.
Bundan sonra bütün mesele, imar yolsuzluklarına karşı durmakta. İzmir’deki kayıplarımızın yasını tutuyoruz, onlara Allah’tan rahmet ve ailelerine sabır diliyoruz. Belediyeler ve İzmir halkıyla da iftihar ediyoruz.
110. ölüm yıldönümünde L.N. Tolstoy
#YAZAR#İlber Ortaylı#Tolstoy
Kasım 15, 2020 06:295dk okuma
Paylaş
Hırpaladığı Rusya’yı severdi. Eğer Türkiye’nin böyle bir yazarı olsa toplumumuzu çok hırpalardı ama aynı zamanda ondaki cevheri yakalayıp gürültüsüzce, uzun romanlarındaki kısa ve öz diyaloglarla daha doğrusu diyalog düzeniyle yüceltmeyi bilirdi.
Haberin Devamı
20 Kasım 1910’da, yani bundan 110 sene evvel dünya edebiyatının en seçkin üç romancısından biri bu dünyadan ayrıldı. Diğerleri Rusya’nın Dostoyevski’si ve Fransız edebiyatının Balzac’ıdır. Tabii ki bu liste genişletilebilir ama hangi değişikliği yaparsak yapalım Tolstoy ve Dostoyevski kalır. “Bu Kont kadar Rus köylüsünü tanıyan yoktur” diyor Vlamidir İlyiç Lenin. Topkapı Sarayı Müzesi ziyaretinde Kazan Tataristan’ının entelektüel başbakan yardımcısı hanımefendi “Tolstoy bütün enternasyonalist görünümüne rağmen bir Rus’tur. Dostoyevski ise siz onu Rus olarak görseniz de insanlığın yazarıdır ve insanı tasvir eder” demişti.
NİÇİN NOBEL VERİLMEDİ
110. ölüm yıldönümünde L.N. Tolstoy
Halen edebiyat tarihinde ikisinin mukayesesi devam ediyor. Bana göre Nobel Edebiyat Komitesi daha başından nakiseler içinde olduğunu 1900’lerde gösterdi. Tolstoy gibi bir dev, onun yanı başında Çehov ve Gorki varken üstelik Lev Tolstoy daha başından beri kaç kere Nobel’e resmen aday olarak gösterilmişken bu ödül onlardan esirgendi. İlk Nobel alanların listesine baktığınız zaman tabii ki Quo Vadis’in yazarı Henryk Sienkiewicz ve Theodor Mommsen’den başka parlak yazar da pek göremezsiniz; üstelik o, romancı değil, tarihçi ve hukuk tarihçisi olmasına rağmen Mommsen’in taltifini anlamaya çalışırım ama niçin Tolstoy’a bu ödül verilmedi? Akademideki görgüsüz hesaplardan veya başka etkilenmelerden olmalılar.
Haberin Devamı
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
Türkiye'nin Eşsiz Kış Rotalarında Kayak Turları Jolly'de!
Jolly Tur
by Taboola
1’İNCİ GRUP ARİSTOKRAT
Tolstoy, Eski Rusya’nın semaverleri ve eski inanışa (staraverst) mensup zanaatçı ve tüccarlarıyla ünlü Tula yakınında “Yasnaya Polyana”da kendi malikânelerinde doğdu (9 Eylül 1828). Rusya’nın birinci grup aristokratlarındandı. Tolstoy, “Şişmanzadeler”in karşılığı için kullanılır. Mesela Puşkinlerin “Topçuzadeler” olması ya da Dolgarukilerin “uzun eller” olması misali. Bütün Rusya’nın asilleri efsanevi geçmişlerini Baltık ülkelerinden gelmekle tanımlarlar. İkinci grup aristokratlar ise Turgenyev, ünlü Pan-Slavist Maarif Nazırı Şırınski Şahmatov veya Yusupov gibi düpedüz Altın Orda’nın klanlarından çıkmadır. Bu grubun uzak akrabalarını, Rusya’nın Müslüman mirzaları arasında da görmek mümkündür.
Haberin Devamı
MARX VE ENGELS’E YAKIN
Tolstoy, Rusya’nın köylüsünü ve aristokratını yüceltse de yerden yere vursa da realist olarak tahlil etti ve onları damarındaki kanı kadar sevdiği açıktır; ama bir yandan da tıpkı Puşkin ve Lermontov gibi Kafkas halklarına olan romantik yaklaşımı yanında Tolstoy’un duruşu, Türkiye imparatorluğuna karşı Rusya’nın politikasını desteklememesinde adeta Karl Marx ve Engels’e yakın tutumuyla dikkati çeker.
SİVASTOPOL’DE SAVAŞTI
Rus üniversitelerinin formel tahsiliyle uyuşamadı. Genç yaşta Kazan Üniversitesi Doğu Dilleri Bölümünde öğrenciliği sona erdi. Sivastopol savaşında pekâlâ iyi askerlik yaptı, asıl önemlisi savaş karşıtı edebiyatın en ünlü parçasını da genç yasında ortaya koydu (Sivastopol). Bizim Mithat Cemal bile Üç İstanbul eserinde Adnan ile Bahriye Nazırı’nın muhayyel tartışmasında; nazırın, “Tolstoy gibi yazın, sizi de sansürden azad edelim”, yollu küçümsemesine “Tolstoy’u Çariçe yaşlı gözlerle okumuş ve Çar’a anlatmıştı. Böyle bir görüş burada var mı?” cevabını alır.
Haberin Devamı
Eylül 2025’in en gerçekçi PC oyunu
Raid: Shadow Legends
Güncelleme, Yedekleme Maliyetlerinden Kurtulun
DİA Yazılım
by Taboola
MÜSLÜMANLIĞA SICAK EKOLDEN
Çok erkenden sadece Batılıları değil Doğu’nun çağdaşlaşan aydınlarını da etkiledi. Hıristiyan kilisesinin ve devletin karşısındaydı. Mistik Hıristiyan anlayışının temelinde, devlet ve kilise düşmanlığı eşit derecede vardır. Bir yandan da Doğu’nun dinlerine en başta da Müslümanlığa sıcak bakan ekoldendir. Bu nedenledir ki Tolstoy’un denemeleri bazen çarpıtılarak da çevriliyor. Münakaşalı yazardır; diyaloglarında keskin ve parlak analizleri çok kısaca yapar. Hacimli romanlardaki diyalogların, her birinin muhtevası insanların başını döndürür. 14 yaşında da lezzetli okunur, 44 yaşında da, 74 yaşında da, artık 94 yaşında da... En ilginç dostlukları, Yasnaya Polyana’da Gandhi dahil dünyadan gelenlerledir; ama edebiyatta diyalog halinde olduğu dostları Çehov ve Gorki’dir. Gorki’nin İmparatorluk Akademisi’ne seçimi reddedildiği zaman Çehov’la birlikte protesto ettiler. Üçünün arasında hangi fikri beraberlik vardı, tartışılabilir ama Rusya toplumundan memnun değillerdi. Onu sevdikleri açıktı. Anna Karenina’da tıpkı Fransa’daki Flaubert gibi feminizm sorununa ilginç, daha güçlü bir yaklaşımı var. Sorun, Anna Karenina’nın kişiliğinde oraya konuyor ama bütün yüksek Rus cemiyetinin dengesiz gaddarlığı üzerine de esaslı bir analiz yapıldığı açık.
Haberin Devamı
O ZÜMREYE GİRMEDİ
Rusya’ya zıt bir insandı; ancak bu basit bir gösteri değildi. Mensubu olduğu yüksek soylular zümresinden ve Çar’dan nefret edecek kadar o dünyanın içine doğmuştu. Rusya’nın entelektüellerini ve akademilerini tanıyordu. O zümrenin içine girmedi. Normal bir Rus memurdan ve şehirli aydından farklı biçimde, ülkenin çeşitli katmanlarını tanıdı. Bir ara Moskova’daki bir hahamdan aylarca İbranca öğrenmişti. Bu yoğun derslerden dolayı hafif sürmenaj geçirdiği bile not edilir. Muhakkak Müslüman zümreleri de tanımak istedi. Bakışlarının dışarıdan olmamasına gayret etti.
Tolstoylar, asker ve sivil bürokraside yaygın yeri olan bir aileydi. Gençliğinde bu hazırlığın dışında kalamadı. Dış dünyayı tanıdı, ünlü olduktan sonra dış dünya onu tanımakta ısrar etti ve Yasnaya Polyana üzerinde yoğunlaştılar. Karşımıza çıkan kozmopolit bir aydın değil, bir Rus; Kazan Tataristan’ı başbakan yardımcısının dediği doğru. Hırpaladığı Rusya’yı severdi. Eğer Türkiye’nin böyle bir yazarı olsa toplumumuzu çok hırpalardı ama aynı zamanda ondaki cevheri yakalayıp gürültüsüzce, uzun romanlarındaki kısa ve öz diyaloglarla daha doğrusu diyalog düzeniyle yüceltmeyi bilirdi.
Haberin Devamı
HER İKİSİNİ DE OKUMALI
Bir dönem Türkiye’deki yazar ve aydınlar onu çok okudular. Sonra André Gide ekolü dolayısıyla Dostoyevski Türk aydınlarını etkiledi. Belirttiğimiz gibi bu ikisi arasındaki isimsiz rekabet devam ediyor. Daha doğrusu onları bütün dünyadaki aydınlar ve edebiyat tarihçileri yarıştırıyorlar. Yarışma anlamsız.
Tolstoy’u okuyup öğrenmek gerek. Hayatımızın her safhasında bu öğrenimi yapabiliriz. Tabii Dostoyevski ve Tolstoy’la yetinmenin gereği yok. İnsan, kendi dilinin ve yurdunun şairlerine ve romancılarına bile böyle aydınlık yabancı patikaları dolaşarak ulaşabilir. Bunun örneklerini görebilirsiniz. Gençlerin her iki tarafı da okuması gerekiyor.
SEÇTİĞİMİZ BEŞ ESERİ
Kalabalık bir yayın listesi üreten, uzun yaşayan yazarın eserlerinden yaptığımız bu seçmelerde, az okunan fakat çevirileri iyi olan, bunun yanında çok bilinen klasikler de var. İş Bankası Kültür Yayınları’nın hayırhah şekilde seçtiği yeni çeviriler, şüphesiz Hasan Âli Yücel devrinin aynısı değil. Her şeye rağmen bugünkülere göre mükemmel olmamakla birlikte Türkçesinin düzgünlüğü ve roman dilini kavramasıyla, Hasan Ali Ediz’in “Anna Karenina” çevirisini tavsiye ediyorum ama yeni çeviriyi yapan Ayşe Hacıhasanoğlu’nun “Anna Karenina”sı eksiksiz ve kusursuz bir çalışmadır.
Ankara Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nin Rus filolojisinin kuruluşundan itibaren tarihi görevini yaptığı ve Rus edebiyatını tanıtmakta, seçkin çevirmenler yetiştirdiği anlaşılıyor. “Kafkas Tutsağı” (Kavkazskiy Plennik) Mazlum Beyhan’ın çevirisi, yine aynı şekilde “Gençlik” (Yunost) Ayşe Hacıhasanoğlu’nun çevirileridir. Mazlum Beyhan çok zikredilen “Sivastopol”un bundan sonra kalıcı olacağını zannettiğim bir Türkçe çevirisini veriyor. Yine Mazlum Beyhan çevirisi olan, Tolstoy’un çok tartışılan, Avrupa’nın klasik edebiyatı hakkında sivri tespitleri olan ama okunması gereken “Sanat Nedir?” (Şto Takoye İskusstvo) başlıklı eseri, bence edebi kritiğin şaheserlerindendir. Mazlum Bey’den beklediğimiz Vissarion Belinski’nin de eleştirilerini Türk okuyucusuna kazandırmasıdır. Bu bahsettiğimiz kitaplar İş Bankası Kültür Yayınları’ndan çıktı.
Pazar günkü yangın onu hatırlattı... Vanî Mehmed Paşa
#YAZAR#İlber Ortaylı#Vanî Mehmed Paşa
Kasım 22, 2020 06:294dk okuma
Paylaş
Geçtiğimiz pazar günü, öğleden sonra Kadıköy’e geçmek üzere köprüdeyken tatsız bir tesadüf, yükselen dumanı gördük. Köprünün üzerinden görüldüğü kadarıyla Vanî Mehmed Efendi Yalısı tutuşuyor gibiydi. Tabii durup bakmak mümkün değildi. Maalesef biraz sonra öğrendik ki Boğaz’ın sevimli camilerinden, Vanî Mehmed Efendi Camisi tarihe karışmış.
Haberin Devamı
İşin hazin tarafı yanan sırf kâgir, ahşap caminin kendi değil, içindeki hat ve tezhip gibi koleksiyonlardı. Bunların yerine konması mümkün değil. Daha sonra caminin elektrikli zemin ısıtma tertibatıyla donatıldığını duydum. İhmal ve yanlışlığın ağır bastığı görülüyor. Kısa bir müddet önce vakfa devredilmiş, Vanî Mehmed Efendi Vakfı’na. Vanî Mehmed Efendi, Osmanlı içinde ismi en çok geçen ulema (ilmiyye) sınıfı üyelerindendir. Neredeyse Akşemseddin Molla, Ebussuud Efendi, Bostanzâde Yahya Efendi, Köprülüzâdeler ve Ebu İshakzâdeler kadar çok anılır. “Osmanlı ulemasının fıkhı ve tefsirdeki ağırlığıyla mukayese edilecek kadar bir yeri var mı?” Bu soruyu hep sorarım ve çok da değişik cevaplar alırım. Van vilayetinin Hoşap Kalesi yanındaki Hoşap’ta doğmuş. Küçük yaşlarda doğduğu yerden ayrılıp Van’da medreseye devam etmiş. Ardından dönem için önemli olan Tebriz, Gence ve Karabağ’a geçmiş. Şimdi çok aktüel olan Karabağ’da 10 yıl kaldıktan sonra Erzurum’a geçmiş ve orada yaşamış.
Pazar günkü yangın onu hatırlattı... Vanî Mehmed Paşa
Haberin Devamı
Doğayla dost, şehirle uyumlu
Jeep Türkiye
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
by Taboola
KONUŞMASIYLA ŞÖHRET OLDU
Anlaşılıyor ki İstanbul’a ömrünün olgunluk çağında geldi. Vaizlikle tanındı. Erzurum’da da vaizlik yapıyordu. En önemli iki talebesinden biri olan ve şairliğiyle tanınan Hasan Tokadi, hocasını eserlerinde metheder. Belagati kuvvetli olmalı ki vaizliği ile Erzurum’da olduğu gibi İstanbul’da da şöhret yaptı.
‘TARİKAT DEĞİL, HAKİKAT ZAMANI’
Daha Erzurum’da iken, beylerbeyi olarak eyalete gelen ünlü Köprülü Mehmed Paşa’nın oğlu, o hanedanın hem askerliği, hem idareciliği, hem de medresedeki rolü ile tanınan Köprülüzâde Fazıl Ahmed Paşa’nın iltifatını ve himayesini kazandı. Burası şaşırtıcı, bilinen ve tarihçi kaleminin sadece takdirini kazanan bir büyük adam, Vanî Mehmed Efendi’yi niye yanına yöresine alır ve İstanbul’a götürür, padişaha takdim eder?
Vaazları ve yazdığı risalelerle şöhret yaptı. Nedenleri ve nasılı hep izaha muhtaç. En belirgin yönü kendisinin fıkıh dalında “Şeriatın yolu ilimdir, devir tarikat değil, hakikat zamanıdır” düşüncesini savunan guruptan olmasıydı. Döneminde tekkeler ve tarikatlar ağır baskı altına girdi. Vanî Mehmed Efendi genellikle “Kadızâdeliler” denen takımın “Asr-ı Saadet’ten sonraki birçok kurum ve âdeti bidat” diye yorumlayan simalarına benzer. Bu zümrenin içinde bağnaz adamlar olduğu gibi Birgivi Mehmed Efendi gibileri de vardır.
Haberin Devamı
TARİHTE YERİ FARKLIDIR
Köprülü Mehmed Paşa’nın çok sevdiği bir takım değildi. O pratik görüşlü bir sadrazamdı. Medreseye de intisap edecek kadar tahsil gören oğlu Fazıl Ahmed Paşa, Vanî Mehmed Efendi’yi niye tuttu? IV. Mehmed, Vanî Mehmed Efendi ile nasıl bağdaşırdı? Bu hükümdarın yaşam biçiminde, o zümrenin dedikleriyle bağdaşmayan şey çoktur. IV. Mehmed’in ilimler ve sanatlarda ne amcası IV. Murad ne de oğlu III. Ahmed’le benzer yanı yoktur. Acaba çok derin konuları anlamadığı için mi Vanî Mehmed Efendi’ye ihtisab etti?
Bugünkü Boğaziçi’nin Anadolu yakasında ilk büyük arazi bağışını IV. Mehmed, Vanî Mehmed Efendi’ye yaptı. Ulemanın içinde göze çarpan bu zat, İstanbul rüûsu da almıştı. Lâkin müderrislik, kadılık yollarında pek yer almadı; ne kazasker oldu, ne de şeyhülislam. Hâce-i Sultani denilen padişah hocalığı gibi üçüncü bir üst rütbe, onun için ihdas edilmiş denilse yeridir. Padişahın önündeki huzur dersleri, Hatice Terhan Sultan’ın adına yeni yapılan Yeni Valide Camisi’ndeki (Eminönü’ndeki Yeni Cami) vaazlarıyla tanınırdı. Taraftarları vardı ve mutlaka düşmanlık derecesinde kendisini tenkit edenler de. Verilen arazilerin üzerinde bugünkü yalısı ve şimdi yangın geçiren cami onun hayratıdır. Bazı sebeplerden dolayı, IV. Mehmed kendisine duyulan düşmanlığı hafifletmek için onu Bursa Kestel’e sürmüş ve bir müddet sonra vefat edip orada yaptırdığı caminin avlusundaki mezarına gömülmüştü (1685). Osmanlı tarihinde, Vanî Mehmed Efendi kadar hükümdar ve vüzera iltifat ile atiyyesini gören yoktur.
Haberin Devamı
2025’in Şimdiye Kadarki En Gerçekçi PC Oyunu!
Raid: Shadow Legends
Eylül 2025’in en gerçekçi PC oyunu
Raid: Shadow Legends
by Taboola
O DA DİVANDAYDI
Osmanlı tarihinde ismi, ikinci ve önemli şekilde Sabetay Zvi’yi yargılayan divanda bulunmasıyla geçmektedir. Burada onun hükmü ancak müspet olarak değerlendirilebilir. Hz. İsa karşısında Pilatus’un çıkmazına girmemiştir. Yahudi dünyasının bir küçük kısmının hâlâ mesih diye tanıdığı, büyük kısmının ise sahte mesih dediği Sabetay Zvi’yi, Hekimbaşı Hayatizâde vasıtasıyla din değiştirmeye davet etti. İhtida eden ve Mehmed Efendi ismini alan Sabetay Zvi olayıyla modern Yahudiliğin tarihinde problemli bir sayfa daha açıldı. Burada efendinin, pratik bir zekâya sahip olduğunu belirtmek gerekir. Ama yargılama kuşkusuz İzmir ve İstanbul hahamlarının dilediği ve beklediği gibi olmadı.
EDİRNE VAKASI
Haberin Devamı
Yetiştirdiği talebelerin ikincisi, Edirne Vakası’na sebep olacak tepkiyi yaratan Şeyhülislam Seyyid Feyzullah Efendi’dir. II. Mustafa’nın hocalığını ve mürşitliğini yapan şeyhülislamdı. O, oğulları ve Vanî Mehmed Efendi’nin iki oğlu da Edirne Vakası dediğimiz ayaklanmada öldürüldüler.
Eserlerinde en etkin olan tarafının, tarikatların getirdiği bidatlarla mücadele olduğu konusunda herkes birleşir. Osmanlı tarihinde etkisi olan ulema mensubuydu. Her birinin etkisi şüphesiz ki aynı nitelik ve derecede değildir ama bütün bu tarihe baktığımız zaman 19. asır medreselerinin yetiştirdiği Ahmed Cevdet Paşa’nın kişiliği ve eserleri hakkıyla çok daha fazla takdir topluyor. Bu görünüm bile 19. asrın bir Osmanlı reform asrı olduğunu gösterir. Pazar günkü yangın bunları hatırlattı.
Haberin Devamı
İstanbul’un çehresini çizen vakıf eserlerinin hâlâ ihmal edildiği ve iyi denetimden geçirilmediği bu olayla da anlaşılıyor. Boğaz’ın son etkin manzarası da kasıtlı veya kasıtsız gözümüzün önünde yükselen dumanla uçtu gitti.
.Akdenizlilerin hayat ağacı zeytin
#YAZAR#İlber Ortaylı#Zeytin
Kasım 29, 2020 06:295dk okuma
Paylaş
Herkese malum; zeytin, bütün kutsal kitaplarda geçen bir nimettir.
Haberin Devamı
Akdeniz dünyasında sadece kıyılarda değil, bilhassa güney kısımlarda, içeriye doğru da zeytinlikler görülür. Zeytinlikler, Akdenizlilerin hayat ağacıdır. Yağı, yaprakları, ağacı ve tabii kendisi bir şifa kaynağı olarak Aristoteles’ten çok daha eski hekimler tarafından tavsiye edilmiştir. Denebilir ki ömrü uzatan ve hastalıkları önleyen doğal şifa kaynağı olarak en çok kekik, zeytin ve sarmısak kullanılır. Zenginin yanında yoksulun da erişebildiği üründür.
Akdenizlilerin hayat ağacı zeytin
Türkiye zeytinlikleri hiç de küçümsenecek miktarda değil; daha doğrusu değildi. Çok uzak bir zaman değil bizim neslin çocukluğunda dahi İzmit’ten başlayarak İstanbul’a yaklaşırken yol boyu zeytinlikler arasından geçerdiniz. O vakit buralarda etrafı zehirleyen fabrikalar, acayip yapılar yoktu. İstanbul’un bugün içinde kalan mıntıkası bile “Zeytinburnu” diye anılıyor; doğru zeytinli bir burundu. İstanbul civarındaki zeytinlerin tadı hiç de fena değildi, sofralıktı. Tabii Gemlik’le yarışamazdı. Ayvalık zeytinyağı fevkalade yüksek kalitededir. Ne var ki Marmara ve bütün Körfez bölgesi ve Gemlik-Bursa yapılaşma yüzünden zeytinlikleri kaybediyor. Ağaç sayısı iki bölgede ancak birkaç milyonla gösteriliyor.
Haberin Devamı
Doğayla dost, şehirle uyumlu
Jeep Türkiye
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
by Taboola
14 MİLYON AĞAÇ
Türkiye zeytinlikleri ve zeytin üretimini kurtaran bölge daha güneydeki Akhisar-Karacağaç’tır. Ticaret Borsası başkanı dostumuz Alper Alhat’ın verdiği rakam, bölgede on dört milyon ağaç bulunduğudur. Ona göre de bölge çiftçilerinin bir özelliği var; yoğun olarak Rumeli göçmeni olmaları. Bu nedenle zeytin yetiştirilmesinde diğerleri kadar eskiye giden bir tarihleri yoksa da tütün ziraatıyla uğraşmışlıkları nedeniyle, bütün yıl çalışmaya alışkın çiftçilerdir. Galiba diğer bölgelerdeki zeytincilerden farkları budur.
DÜNYA MARKASI YOK
Maalesef zeytinliklerin inşaatlardan korunması için oluşturulan kanuna rağmen sık sık bazı istisnai yönetmelikler çıkarılıyor. Zeytin sıkımındaki gelişmelere ve ihracatımıza rağmen dünyada marka olan bir zeytinlik yok. Kuşkusuz zeytinde çok büyük üretime geçmek kolay değil ama bu kadar geride kalmamızın bir anlamı da yok. İspanya ve İtalya’yı geçmemek veya onlarla aynı kulvarda olmamak için hiçbir neden yok.
Haberin Devamı
TALEP HER GÜN ARTIYOR
Bizim kuşağın gençliğinde zeytin ve zeytinyağı birçok toplumda teorik bir bilgiydi. Hatta Amerika’da bile, New York, Chicago ve California’nın bazı yerleri dışında kimsenin İtalya’dan zeytin getirmek ve zeytinyağı kullanma alışkanlığı yoktu. Ortalama Amerikalının zeytinin ne olduğunu anlaması için popüler ansiklopedileri olan Grolier Americana’ya bakması şaşılacak bir durum değildi. Büyük Rusya toprakları ve sonraki Sovyetler’de zeytin kullanımı çok düşüktü. Hatta bir ara bunun kutsal kitaplarda sözü geçen, Zeytindağı’ndaki ürün olduğu şeklinde bir izahat verilirdi. Azerbaycan’ın o zaman zeytinlikleri bakımsız ve kullanıma elverişsizdi. Bugün iş tersine döndü. Çinliler dahi zeytinyağı arıyorlar. Şakası yok. Altın suyu desek mübalağa etmiş olmayız.
CİDDİ TEDBİRLER ŞART
Haberin Devamı
Compass'la yeni rotalara
Jeep Türkiye
DOBLO COMBI’DE ŞUBAT KAMPANYASI
Fiat
by Taboola
Buna rağmen bu garip yapılaşma ve en güzel zeytinliklerin yerini müteahhitlerin eline bırakmanın anlamı ne, belli değil. Hiçbir zeytin ülkesinde bu kadar büyük gaddarlık görmedim. Ayvalık’ın Pelit mıntıkasında iki sene içerisinde mantar gibi yapılaşma türedi ve denize kadar uzanan zeytinliklerin bir kısmı betona karıştı. Çok ciddi tedbirler almazsak bırakın etrafa zeytin satmayı, kendi ihtiyacımızı bile karşılayamayacak duruma düşeceğiz. Hele bazı bölgelerdeki zeytinliklerin ya inşaatçılara ya da hiç de bu işten anlamayan yeni taliplere bırakılması şaşılacak bir gelişme.
26 KASIM’I UNUTMAYIN
Gaziantep, Hatay bölgesinden başlayarak ta Marmara kıyılarına kadar zeytin ziraatını korumanın ve geliştirmenin zamanı geçiyor. Bazen İzmit’ten İstanbul’a gelirken yolun kenarında yabanlaşmış zeytin ağaçlarını görünce bir ümit içimde canlanıyor ama heyhat, bunu gerçekleştirecek mekanizma nerede? Türkiye ziraatı ve çiftçisi yaptığı işten bezmiş vaziyette. Birçok ürünün akıbeti, zeytini de takip ediyor. 26 Kasım “Dünya Zeytincilik Günü”, bu günü unutmayalım.
Haberin Devamı
WINSTON CHURCHILL
1874 yılı kasım ayı sonunda Britanya tarihinin en ilginç politikacısı doğdu. Napolyon’u yenen Lord (Earl) Marlborough’nun soyundandı. Oxfordshire’daki Blenheim Sarayı’nda doğmuştur. İngiltere’nin soyluları arasında daha yüksek düzeyde birileri yok. Churchill de babası da İngiliz veraset geleneği gereği dük olmadı.
Akdenizlilerin hayat ağacı zeytin
GELİBOLU’DA HÜSRAN
Babası Lord Randolph Churchill, Winston’ı askeri eğitime yöneltti. Tahsil hayatında alışılmış klasik İngiliz centilmeninin branşları yoktur ama İngilizceyi çok iyi öğrendiği, yazdığı ve konuştuğu gerçek. Askerlik hayatında da Britanya kolonilerinin tadını çıkardı, savaştı ve iyi öğrendi. 1900’den itibaren parlamento üyesi ve 1904’ten beri de aktif politikanın içindeydi. Çanakkale Çıkarması’nda Amirallik Birinci Lordu’ydu (bizdeki Kaptan Paşa gibi bir tabir, yani Bahriye Nazırı’ydı). Gelibolu Çıkarması gibi fiyasko gibi bir kararın sorumluluğu onun üzerinde kaldı. Bütün hayatı boyunca “Siyasette 20 yıl geri hizmete çekilişimin sebebi, siz Türklersiniz” demiştir. Aslında Britanya İmparatorluğu, bu kadar uzun bir savaş geçirmemişti.
DEMİR LEBLEBİ
Haberin Devamı
Churchill’in 1940 Mayıs’ında başbakanlığı yine bahriye nazırlığını izleyerek başladı. İngiltere’ye “kan, ateş ve sabır” tavsiye etti. Zengin bir Amerikalı anneyle bir lordun çocuğu olarak, harbe pek istekli olmayan Amerika’yı Pearl Harbor Baskını’ndan daha evvel müttefik olarak kazandı, sayılabilir. Evet, Britanya’nın savaş endüstrisi Almanlarla baş edecek güçte değildi, ABD bekleniyordu. Amerika’nın desteğine sadece Britanya değil; Fransa ve Sovyet Rusya da muhtaçtı. Bütün Fransa’nın içinde Vichy’ye katılmayan tek ciddi komutan Charles de Gaulle, Londra’da mülteci hükümeti kurdu. Churchill’in savaş boyu hakikaten başını ağrıtan o olmuştur. Churchill, galiba bir demir leblebiye rastlamıştı. De Gaulle’ün kini de ortak pazar kurulmaya başladıktan sonra dahi devam etti. “İngiltere’yi istemem” diye tutturdu.
EGE’Yİ TERCİH EDİYORDU
Birinci Dünya Savaşı’ndaki Britanya kayıpları bilhassa Gelibolu dolayısıyla ikinciden daha yüksektir. Bu nedenle Normandiya Çıkarması’nı, Normandiya olarak değil Ege adalarından başlatmak istedi. Bu çok uzun, zaman alıcı bir stratejiydi. Müttefik ordular komutanı Eisenhower ile örtülü bir çatışmanın içine girdi. Amerikalıların istediği oldu. Şurası bir gerçek: Churchill’in inadıdır ki İngiltere’nin Amerika’nın yanında savaşı devam ettirmesinin nedeni oldu ve yine onun inadıyla Sovyet Rusya’nın istekleri sınırlı kaldı, ama gene Churchill’in inadıyla da Rusya savaş endüstrisi için gerekli yardımı daha çok koparabildi.
İNÖNÜ‘YÜ ÇEKEMEDİ
İtalya’yı Almanların cürmüne katılana kadar tutardı. Franco’yu da harp boyu ses çıkarmadan destekledi. Nitekim savaş sonrası Frankist rejimle çabuk uzlaştı. Hitler’den ise öbür İngiliz politikacıların aksine hep nefret etti. İngiltere’yi o rejimle savaşa götürmekte tereddüt etmedi. İnönü’yü ise harbin içine çekemedi. Bu İsmet Paşa’nın başarısıdır.
HALK ONU İSTEMEDİ
Savaşın ne olduğunu o biliyordu ama bir yönüyle az anlayan da o olmuş gibi. 1945’teki seçimlerde Britanya halkı onu istemedi. Nefes almaya ihtiyaçları vardı. Ne var ki Clement Attlee becerikli olmadığı için yine başbakanlığa döndü. Kraliçe Elizabeth’i devlet hayatına ve bir monarkın anlayış ile davranışlarına yönelten kendine özgü inatçılığı ve küstahlığıdır, denir. Hindistan’ın direnişini yeterince kavramadığı sorunsaldı. Kaçınılmazları önleyemezdi.
Bugünkü Birleşik Krallık Başbakanı Boris Johnson onun üzerine en iyi kitap yazanlardan biri olarak gösteriliyor. Üslubu güzel ve renkli. Bunu niye yazdığını sorduklarında “Yeni nesiller Churchill’i ayakkabı stili sanıyor” demiş. Doğrudur, İngiltere’nin büyük başbakanlarından biridir, tabii diğeri galiba bir hemşerimizin oğlu olan ilk Yahudi başbakan, Victoria devrinin parlak politikacısı Benjamin Disraeli’dir.
28 yıllık hayal
#YAZAR#İlber Ortaylı#Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası
Aralık 13, 2020 06:294dk okuma
Paylaş
3 Aralık akşamı saat 20.00’deki konserle Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası’nın yeni binası açıldı. Sezar’ın hakkı Sezar’a. 27 yıldır bitmeyen inşaatın sonlanması ve binanın Ankara’nın hizmetine açılması çok önemli.
Haberin Devamı
Salon Semra Uygur ve Özcan Uygur’un tasarımı. Demiryol arazisinde Rasattepe ve eski Ankara’ya (Hisar) yönelik bir görünüme sahip. Yarışmanın sonlandığı 1992’den beri 28 yılda tamamlandı. Hayırlı olsun.
28 yıllık hayal
Bana göre Ankara Türkiye’de senfonik müziğin en iyi dinlendiği, dinleyicinin iyi yetiştirildiği bir merkez. Yıllardır salonsuzdu. Konser günü şartlar nedeniyle kapalıydı. Lakin bu televizyonlardan naklen yayın yapılmamayı açıklamıyor. Böyle önemli bir olay birkaç kanaldan naklen verilmeliydi. Şef Cemi’i Can Deliorman yönetimindeki konserde soprano Angela Gheorghi ile Güher ve Süher Pekinel kardeşler bir buçuk saat program yaptılar. Neyse ki müzik kanalı Mezzo bu konserin kayıtlarını zaman zaman verecek. 2.000 kişilik salon Ankara için büyük bir sürpriz. Programda Mozart, Adnan Saygun, Ulvi Cemal Erkin, Donizetti Paşa (Büyük Donizetti Paşa’nın kardeşi), Guatelli Paşa ve Ferit Tüzün’ün eserleri ile Aziziye ve Mecidiye marşları icra edildi. İsabetli bir program. Batı musikisinin Türkiye’deki gelişimini ifade ediyor.
Haberin Devamı
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
Pandora’da Sevgililer Günü Sürprizi
Pandora
by Taboola
KÜLTÜR TARİHİMİZİN PARÇASI
II. Mahmud’dan itibaren Tanzimat dönemi, Mızıka-yı Hümâyun’un kurulması, yabancı bestecilerin celbi, Türk bestecilerin yetişmesi, bunların haricinde Sultan Abdülaziz, V. Murad ve Halife Abdülmecid gibi klasik Batı müziğinde eser veren bestekârlar, ama asıl Cumhuriyet de Batı müziğinin okullaşması icra ve dinlenmesinin yayılması kültür tarihimizin önemli bir veçhesidir. Şark’ta bu paralelde gelişen İran ve Mısır’ı da belirtmek gerekir.
28 yıllık hayal
CUMHURİYET DÖNEMİNDE KURUMSALLAŞTI
Atatürk Türk operasının kurulmasını, operada icraların başlamasını ısrarla beklerdi. Carl Ebert’e sürekli bunu sorardı. Maalesef İran şahının ziyaretinde icra edilen tek perdelik “Özsoy” Operası dışında bu isteği gerçekleşmedi. Batı musikisi Türkiye’ye Cumhuriyet’le gelmedi, ama bizzat Atatürk’ün direktifleriyle Cumhuriyet döneminde kurumlaştı ve yayıldı. Asıl önemli safha budur. Musiki Muallim Mektebi’nin devamı Gazi Eğitim Enstitüsü ve Devlet Konservatuvarı Batı musikisinin yerleşmesini sağlayan iki kurumdur. Atatürk Sofya’da ateşe militer iken Türk mebuslardan Şakir Zümre ile Sofya Operası’na gidiyor. Arada Şakir Zümre’ye yaptığı değerlendirmede, “Şakir Bey, adamların Balkan Muharebesi’nde niye diğer müttefiklerine göre muvaffak olduklarını daha iyi anlıyorum. Opera icra eden bir memleketin her alanda diğerlerinden farklı olması kaçınılmazdır. Normal karşılanmalıdır” demiş.
HEDEF GERÇEKLEŞTİ
Bütün ihmallere rağmen opera ve senfonik müzik yaşıyor. Genç operacılarımız dünyanın bütün sahnelerinde sanatlarını icra ediyor. Hedef gerçekleşmiştir. Bizim gençliğimizde Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası konserleri bir heyecan fırtınası yaratırdı. Ankara’nın eski kültürel hayatının bu sayede yeniden canlanması beklenir. Sıra büyük bir tiyatro ve opera binasında...
Haberin Devamı
ARATOS’UN ANIT MEZARI
PROFESÖR Remzi Yağcı Ankara Üniversitesi Klasik Arkeoloji Bölümü mezunudur. Eski Eserler Umum Müdürlüğü’ndeki çalışması sırasında doktorasını tamamladı ve İçel Devlet Üniversitesi’ne intisap etti. Şu anda Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Müzecilik Bölümü Başkanlığı’nı yürütüyor.
28 yıllık hayal
GRAMER, MATEMATİK, TABİP...
Soli’deki kazılarıyla tanınıyor. Eski Mersin diyebileceğimiz Soli, dünyada birçok özelliğiyle tanınır. İlki Helen kolonizasyonuna kadar Farsçanın eski biçimi Pehlevice konuşulan bir bölgeydi. Helenizm döneminde Yunancaya geçiş, garip bir dilin ortaya çıkmasına neden oldu. Halk eski dilden kelimeleri ve deyimleri bolca karıştırıyordu. Bu nedenle filolojide Solisizm terimiyle dildeki yabancı öğeler anlaşılır. Mesela Sırpçada ya da modern Yunancadaki Türk Solisizimleri gibi. İkinci önemli özelliği ise Helenistik dönemdeki ünlü düşünürleri. Tarihçi Strabon’un uğradığı bu şehirde ünlü Aratos’tan bahsedilir, Helen çağının (M.Ö. 315-240) ünlü astronomi, gramer, matematik uzmanı, tabip ve şairi. Gök olayları, meteoroloji üzerine eserleriyle tanınıyor.
Haberin Devamı
DOBLO COMBI’DE ŞUBAT KAMPANYASI
Fiat
Tami Ön Ödemeli Kartı Güvenle Kullan.
Tami
by Taboola
ASTRONOMİNİN BABASI
Başlıca eseri “Phaenomena” başvuru kaynağı olarak devirler boyu çeşitli dillere çevrilmiştir. Aratos’un eserleri yaşadığı Helenistik devirden hemen sonra daha Roma Erken İmparatorluk döneminde Cicero (MÖ 106-43) ve Germanicus (MS I. yüzyıl) tarafından derlenip Latinceye ve Roma dünyasına tanıtılmıştır. MÖ 50-51’de Kilikya valiliği yapmış Cicero döneminde Soli halkı Aratos’un hemşerileri olmakla övünürlerdi. Cicero aynı zamanda Aratos’un eserlerini (bir diğeri Germanicus) Latinceye çeviren ilklerdendir. Eserlerinin tamamı günümüze ulaşmasa da Aratos astronominin babası olarak her devirde hatırlanmıştır.
RESTORASYONA BAŞLANDI
Geçtiğimiz kazı mevsiminde uzun zamandır seyyahların bahsettiği Aratos’un mezarının yanı başında Aratos’a ve Soli’nin önde gelenlerine ait heykeller bulundu. Günümüzde de anıt mezar temizlenmiş ve restorasyonuna geçilmiştir. Soli’nin üçüncü özelliği de Akdeniz dünyasının Kilikya denen bölgesinde iki önemli şehrinden biri olmasıdır. Bugünkü Tarsus ve Mersin’in yanı başındaki Soli, sonra Roma devrinde ünlü Trivium (diğerleri Sezar ve Crassus) üyesi ve bu bölge sahillerini korsanlardan temizleyen Pompei’nin yeniden inşa etmesiyle adının verildiği bölge (Pompeiopolis). Üstüne Cicero’nun valilik yaptığı ve günümüze kadar bereketi, zenginliği, özgünlüğüyle tanınan Mersin. Pompeipolis kazıları şüphesiz ki imkân dahilinde ilerledikçe eski dünyayı aydınlatan daha çok buluşlar olacaktır.
Muhteşem Süleyman'ın başarısı Rodos'un fethi
#Yazar#İlber Ortaylı#Kanuni Sultan Süleyman
Aralık 20, 2020 06:555dk okuma
Paylaş
Fatih Sultan Mehmed donanması maalesef Rodos’u St. Jean Şövalyeleri’nden almak için yeterli olamadı. Torunu Muhteşem Süleyman ise sefer için iki planı paralel olarak geliştirdi.
Haberin Devamı
1522 yılı, 22 Aralık’ta Türkiye İmparatorluğu adayı nihai olarak fethetti. Daha evvel Emeviler devrinde özellikle Şam’a, Hz. Osman tarafından tayin edilen Vali Muaviye, (sonraki Şam halifesi) adayı kısa sürelerle kuşatmış ve fethetmiştir. Oğlu Yezid zamanında ada tekrar elden çıkmıştır. Ne gariptir ki Bizans denen Doğu Roma devrinde adanın üzerindeki hâkimiyet güçlü değildir. Rodos’u güçlü olarak idare eden ve elde tutan kuvvet bildiğimiz eski Roma İmparatorluğu olmuştur.
DEVAMLI ÇEKİŞME KONUSU
Ortaçağlar boyunca ada üzerindeki yabancı hâkimiyetin yerli halkla bağdaşmayan kuvvetler olması devam etti. İlginçtir ki bilinen tarihte Rodos’un gerçek sahiplerinin ve orada refahı sağlayanların evvela Minoslular sonra da Yunan karasından gelen Dorlar olduğu anlaşılıyor. Ada stratejik yönden önemliydi, bu nedenle Doğu Akdeniz’e hâkim olmak isteyen İtalyan şehir devletlerinin en önemlileri yani Cenova ve Venedik arasında devamlı bir çekişme konusu olmuştur. Oysa Kudüs’ten atıldıktan sonra kendilerine üs arayan St. Jean Şövalyeleri, adayı 14. asır başından (1310 yılı) itibaren kendi mülk ve devlet merkezleri haline getirdiler. St. Jean Şövalyeleri dediğimiz hac yolunu ve Kudüs’ü korumak için kurulan kozmopolit bir tarikattır. İçlerinde bütün Avrupa milletlerinin şövalyeleri üye olarak bulunmakta, seçilen reisleri papa tarafından onanmaktaydı. Şövalyelerden evvel burada Çaka Bey ve Mesut Bey gibi Anadolu beyliklerine tabii Türk deniz beylerinin çok kısa süre için hâkim olduğu ileri sürülür, doğrudur da, fakat devamlı bir hâkimiyet kurulamamıştı. Rodos’a rengini veren şimdi St. Jean Şövalyeleri oldu. Rodos’un surlarını berkittiler. Güney Rodos’taki şehirlerin aksine Kuzey Rodos’u geliştirdiler. Ada halkına yine yabancıydılar.
Muhteşem Süleymanın başarısı Rodosun fethi
Haberin Devamı
Tami Ön Ödemeli Kartı Güvenle Kullan.
Tami
YENİ GRANDE PANDA | Pozitif Enerji Her Anda
Fiat
by Taboola
KUŞATMA 6 AY SÜRDÜ
Rodos’u yönetenlerin yerli halkın etnik yapısı içinde yerleri hiç olmadı. Ta ki Türkler adayı alana kadar. Fatih Sultan Mehmed donanması maalesef bu adayı St. Jean Şövalyeleri’nden almak için yeterli olamadı. Torunu Muhteşem Süleyman’ın ise sefer için iki planı paralel olarak geliştirdiği görülür. Karadan Pulak Mustafa Paşa’nın komutasındaki ordu Marmaris’ten nakledildi. Bir yandan da donanmanın, 700 gemi ile adayı kuşatmayı planladı. 14 Haziran 1522’de donanma Rodos’un önlerindeydi. Altı ay süren kuşatma Muhteşem Süleyman’ın başarısıdır. Donanma eskisine göre güçlüydü, ateşli silahlar çok etkiliydi ve buna rağmen kale ancak vira (anlaşma) ile alınabildi. Şövalyelerin silahları, bütün mülkleri ve gemileriyle bırakıldı. İstisna kuşatma ordusuna karşı bir tehdit olarak getirilen Cem Sultan’ın torunlarıydı. Hıristiyan olmuşlardı. Bunlar bırakılmadılar ve hüküm infaz edildi, yani katledildiler.
Haberin Devamı
TRABLUSGARP’A KADAR...
O tarihten sonra Osmanlı hâkimiyeti 1912 yılına, yani İtalyanlar Trablusgarp Savaşı sırasında burayı alana kadar devam etti. Osmanlılık Rodos’ta bugüne kadar en uzun süren hâkimiyettir. İstatistikler kesin olmamakla birlikte Ege adalarının içinde İstanköy, Midilli ve Rodos en kalabalık Türk nüfusa sahip adalar olarak kabul edilir. Buna rağmen nüfus azınlıktaydı. İtalya’nın hâkimiyeti geçici bir işgal statüsündeydi. İşgal Türkiye lehine hiçbir zaman bırakılmadı.
AB KURALLARI İŞLEMİYOR
Bu dönemin Rodos’taki hatıralarına gelince, İtalyanların Türkler ve Yunanlara eşit muamele ettiği anlaşılıyor. Ada halkıysa İtalya’ya karşı Türkiye’yi tutmuştur. Hepsinin gönüllü istihbarat hizmetinde bulundukları askeri arşivlerde görülmektedir. 1943’te İtalya’nın müttefik safına geçmesi üzerine Almanlar bu adaları ve Rodos’u işgal ettiler. Hoş bir dönem değildi. Bilhassa Rodos Yahudiliği için karanlık bir dönem başladı. Adadaki Türkiye konsolosu Selahattin Ülkümen Bey’in Rodos Yahudilerinin hiç değilse bir kısmına pasaport vererek himaye altına alması Alman işgal kuvvetlerini çileden çıkardı. Son bombardıman hücumları sırasında konsolosluk hassaten bombalanmış ve konsolosumuzun eşi Mihrinnisa Hanım ve iki konsolosluk görevlisi bu bombardımanda şehit düşmüştür. Ülkümen’e bu himayesinden dolayı İsrail devleti tarafından Uluslararası Dürüstler onursal unvanı verilmiştir.
Haberin Devamı
2025’in Şimdiye Kadarki En Gerçekçi PC Oyunu!
Raid: Shadow Legends
Eylül 2025’in en gerçekçi PC oyunu
Raid: Shadow Legends
by Taboola
Bugün adada hâlâ küçük bir Türk cemaati var. Türk okulu ise kapatılmıştır. Avrupa Birliği’nin kurallarının pek de yerinde işlemediği görülüyor.
İNTERNETTEKİ YALAN YANLIŞ BİLGİLER
İNTERNETTE akla hayale gelmeyen bilgiler kullanılıyor. Maalesef beşeriyeti aydınlatması umulan internet gibi araçlar kullananların yaklaşımına bağlı. Avrupa’da internetteki yayınların verdiği bilgiler oldukça ciddi şekilde ilerlemekteyken, bu durum Türkiye’de tam tersi.
Uçurmalardan birisi, 2019 tarihine ait, tekrar tekrar ısıtılarak gündeme sokuluyor. Daha evvel başka yazarlar da kullanmıştı. “Nâzım Hikmet’in dedesi Yahudi” diyorlar. Türkiye’deki bazı kasabalarda Yahudiliğin suç olduğuna dair düşünce, İkinci Cihan Harbi’nden sonra Alman-İsviçre etkisindeki dernekler ve eski Nazilerin tesiriyledir. İlginç olan bu kasabalarda Yahudi de yoktu.
Muhteşem Süleymanın başarısı Rodosun fethi
Haberin Devamı
Bu saçmalık bir yana, Konstantin Borzecki (Borjenski okunur) Polonyalı bir konttur. 1848 İhtilali sırasında cumhuriyet ilan eden Macar Kossuth Lajos’un kıtalarıyla birlikte Avusturya ve Rusya’ya karşı ayaklandılar. İhtilal ciddiydi, Avusturya baş edemeyince başbakan Metternich Rusya’dan yardım istedi. I. Nikola’nın amansız mareşali Ivan Paskevich Macar alaylarına karşı galiba bir parça daha merhametliymiş. Polonyalıları ise feci şekilde bastırıyordu. Macar-Polonyalı müşterek kuvvetinin başında Polonyalı General Jozef Bem vardı. Bize sığındılar. Türkiye bu sığınan askerleri Avusturya ve Rusya’ya iade etmedi. General Bem (Murad Paşa) ve Borzecki (Mustafa Celâleddin Paşa), tıpkı Czajkowski (Sadık Paşa) ve Koscielski (Sefer Paşa) gibi Müslüman olanlardandır.
Haberin Devamı
Albay Borzecki’nin bütün vücudu yaralarla doluymuş. Tam bir savaşçıydı. Osmanlı ordusunda haritacılık ve topçuluk alanında önemli katkıları olduğu bilinir. Kırım Savaşı’nın komutanı Ömer Rüştü Paşa’nın kızıyla evlendi ve 1875 Karadağ Savaşı’nda şehit düştü. Şehitler için nasıl bir üslûp kullanılacağını bu uydurarak biyografi yazan adamlara öğretmek lazım. Cehaletin küstahlığı ayrı oluyor.
Benzer bir hata daha var. 1970’lerde kimya fakültesi profesörlerinden Ayşe Saffet Rıza Alpar, sol cenahın oklarına hedefti, olabilir. Merhumun siyasi görüşü bizi ilgilendirmiyor, MHP tandanslıymış. Trabzon Karadeniz Teknik Üniversitesi’ne rektör tayin edilmişti, ilk kadın rektör. Bir tarihte 1930’ların gazetelerini tararken kendisinin resmine ve biyografisine rastladım. O zaman liseyi birincilikle bitiren kız çocuklarını gazetelerde tanıtırlardı.
Saffet Hanım burada kimya okuduktan sonra Almanya’da üniversitede asistan olarak çalışmış. Bunu da tanıdığım ihtiyar bir Alman kimyager olan Dr. Dusel’den öğrendim. Kendisinden sitayişle bahsetmişti. “Babası Balkan Savaşı’nda intihar savunması yapan bir generalmiş” dedi. Zamanla Hasan Rıza Paşa’nın İşkodra’nın kahraman müdafii olduğunu, Enver Paşa tensikatından sonra paşalıktan tenzili rütbe edilip, bir daha terfi ettiğini ve Balkan Savaşı sırasındaki savunmadan dolayı tekrar general yapıldığını öğrendim. Paşalık beratı, harp madalyası ve altın kılıç ulaştıktan bir müddet sonra şehit düşmüş. O tarihlerdeki bir gazete kendisine veryansın ediyordu: “Babasının Atatürk’le de düşman olduğunu” yazıyordu. Halbuki o tarihteki yarbay Mustafa Kemal Bey’le Rıza Paşa’nın tanıştıkları bile şüpheli. Profesör Saffet Rıza Hanım’la uğraşacaksınız, kendisiyle uğraşırsınız. Muhterem, şehit olan babası hakkında daha başka üslup kullanmanız gerekir.
Bu militan sağ ve solun tarihçilik anlayışı insanı hayretlere gark eder. Önce tarih öğrenseler daha iyi olur.
Atilla Sav... Bir dünya aydını
#YAZAR#İlber Ortaylı#Mehmet Âkif Ersoy
Aralık 27, 2020 06:295dk okuma
Paylaş
1966 yılında, Ankara’da Sanatseverler Derneği’ndeki tiyatro eleştirilerinde tanıdım. Sakin bir üslupla eserlerin hassas noktalarına değiniyordu. Düzenli, kayıtlarıyla konuşan bir tiyatro eleştirmeniydi. Ankara’da doğdu, Ankara’da yaşadı. Atilla Sav, Cumhuriyet başkentinin çağdaşlaşmasını yaşayan, o çevrede bir dünya adamı olan aydınlardandır. Toplumumuzda hâlâ nadir aydın simalardandır.
Haberin Devamı
Hayat hikâyesine baktığınız zaman da uzun boylu Avrupa’nın herhangi bir yerinde oturup, okuduğunu göremezsiniz. Tanınmış bir avukatın oğluydu. Benim okuduğum lisede okumuştu, Ankara Atatürk Lisesi. Devlet operasında, filarmoni orkestrasında, Devlet Tiyatroları’nda seyirci ve dinleyici olarak yetişti. Doğrusu Batı dillerinin hangisinde daha ustalıklı olduğunu bilmiyorum, fakat literatürü takip ediyordu. Bu dillerde dağarcığı zengindi. Hukuk fakültesini bitirenlerin içinde akademik kariyeri değil, pederinin kançılaryasını tercih ettiği halde hukuk lügatinin ve terminolojisinin zengin olduğunu biliyorum. Şüphesiz iyi avukattı, iş hukukundan ticaret hukukuna kadar her dalda iyi olduğu açıktı.
Atilla Sav... Bir dünya aydını
Haberin Devamı
Doğayla dost, şehirle uyumlu
Jeep Türkiye
Tami Ön Ödemeli Kartı Güvenle Kullan.
Tami
by Taboola
AİLECEK SANATA DÜŞKÜNLER
Tiyatro dünyasını pek de o çevrenin içine fazla girmeden dışarıdan izliyor gibiydi. Hakiki bir aile babasıydı. Her yerde eşi Noyan ve büyüdükçe oğlu Aydın ve Özden’le bulunuyordu. Özden Dışişleri Bakanlığı’nda hukuk müşaviri oldu, Aydın da tıp profesörü. Ailecek belirli sanat olaylarını takip ederlerdi.
Kaçırmadığı onlarca oyunu titiz bir şekilde dosyaladığı malum. İnşallah bu arşiv saklanır. Sakin konuşması, ne aşırı öztürkçeydi ne de Osmanlıcaydı ama Türk dilini iyi bilenlerdendi. Tiyatro yazıları ciddiydi, hukukçu layihalarının da ciddi olduğunu sonradan gördüm. Doğrusu 12 Mart’ta çalışma bakanı olması benim için bir sürprizdi. Nihat Erim kabinesine girmesinden dolayı değil, onu siyasetin içinde düşünemezdim. Lakin siyasette de isabetli hareket etti; ölçü her yerde ölçüdür. Bir müddet sonra 11 bakan istifa etti. İçlerindeydi. Tiyatro eserini ve edebi metni değerlendirirken ne derecede ölçülüyse siyasette de aynı yolu izlediği, dava dosyalarını incelerken de aynı titizliğe sahip olduğu açıktı.
MEMLEKETİN DEĞERLERİ
Çok tartışmalı seanslarda beraber bulunduk. Toleranslıydı. Kardeşi büyükelçi Ergun Sav’ı da tanımak mutluluğuna erdim. Onunla maalesef verimli dostluğumuz o kadar uzun süremedi. Coğrafya nedeniyle ayrı yerlerdeydik, hayatı da daha kısa oldu. Ama onunla daha başka bir ortam ve atmosferde dostluğumuz olduğu açık.
Sav kardeşlerin çevreleri ve memleket için bir kazanç olduğuna inananlardanım. Uzun ve verimli hayat sürdüğü gerçek. Verimlilik, renkli ve çılgın bir ortamda olmadan da sağlanabiliyor. Şüphesiz ki her zaman aranacak ve anılacak yaratıcı aydınlardandı. Hukukçuydu, tiyatrocuydu, kısa politik hayatında müspet iz bırakanlardandı. Bu tip Türk aydınların sayısının çok olması talihtir, ama maalesef çok kalabalık bir zümre değiller.
Haberin Devamı
MEHMET ÂKİF ERSOY
VAZGEÇİLEMEZ
1873 yılının aralık ayında doğdu; yani doğumunun 150. yıl dönümüne çok az kaldı. Şimdiden hazırlanmak lazım. Mehmet Âkif, Türk edebiyatının ve Türk düşünce tarihinin kaba siyaset nitelemeleri dışında vazgeçilemez ve ihmal edilemez büyük bir simasıdır.
Fatih Medreselerinin tanınmış âlimlerinden Mehmet Tahir Efendi’nin ve Buhara asıllı bir ailenin kızı olan Emine Şerife Hanım’ın çocuklarıdır. Kosova’nın İpek kazası Mehmet Âkif’le hâlâ iftihar eder. Oysa Âkif, Arnavutluk ve Türklük konusunda hiç takıntısı olmayan, Müslümanlığı öne koyan ama Türk kimliği ağır basan bir mütefekkirdir. Böyle ilginç kişilerden birisi de Şemsettin Sami Fraşeri’dir. Şemseddin Sami aynı potada hem Arnavut hem Türk milliyetçisidir. Her iki milletin edebiyatına da hizmet etmiştir ama Âkif kesinlikle Türkiye’nin, Türk imparatorluğunun, Türkiye Cumhuriyeti’nin insanıdır. Fes ve inkılaplar yüzünden küsüp Mısır’a gittiği efsanesi etraflıca incelenmelidir.
Atilla Sav... Bir dünya aydını
Haberin Devamı
DOBLO COMBI’DE ŞUBAT KAMPANYASI
Fiat
2025’in Şimdiye Kadarki En Gerçekçi PC Oyunu!
Raid: Shadow Legends
by Taboola
BORÇ PARA İLE GEZDİ
Ankara’daki İstiklal mücadelesine katılan, yazdığı İstiklal Marşı ve güftesi kendi arzusu hilafına milli marşımız olarak kabul edilen, mütevazı bir düşünürdür. Marş sayesinde hak ettiği 500 lira mükafatı almamıştır, borç para ile gezmiştir. Türkiye’nin 20. yüzyıl başı böyle aydınlarla doludur. Çanakkale şiiri okunduğu zaman Süleyman Nazif “Allah’ın şairleri de vardır” demiş. Bu dehşetengiz bir sözdür fakat kimsenin Çanakkale Destanı üzerinde bir tenkit veya reddi görülemez.
Arapçayı ve Farsçayı çok iyi biliyordu. O kadar ki Meclis döneminde, Ankara’nın sıkıcı akşamlarında Tâceddin Dergâhı’ndaki odası, mebuslar ve memurların devam ettiği bir dershaneydi. Hafız ve Sadi şerhleriyle İran edebiyatını öğretirdi. Bununla birlikte Safahat’a baktığımız zaman Türk edebiyatının en sade ve en tatlı mısraları birbirini kovalar. Milli edebiyatımıza Seyfi Baba’yı, Süleymâniye Kürsüsünde’yi veren adamın camideki yaramazların namaz kılışı sırasındaki ufak maskaralıklarını tarif edişi bile ne kadar canlıdır.
Haberin Devamı
HERKES ONU TANIMALI
Âkif dürüst bir adamdı, sefalet içinde yaşamadı ama hiçbir zaman parası ve zenginliği de olmadı. Nâzım Hikmet’in “Âkif, inanmış adam” diye saygı gösterdiği bir sima. Türkiye onu sağına soluna bakmadan tanımak ve kutlamak zorundadır. Kimsenin onun üzerinde tekel kurma hakkı yoktur, tıpkı reddetmeye hakkı olmadığı gibi.
Bütün genç nesil gibi Sultan Abdülhamid’in fikir ve düşünceyi sansürleyen idaresine karşıydı. Meşruti inkılaba katıldı ama kısa zamanda meşrutiyetçilerle de hemfikir olmadığı görüldü. Ankara onu bekledi, çoluk çocuğunu bırakarak tereddütsüz gitti. İstiklâl mücadelesinden sonra da memleketin hayatına katılması beklenirdi. Burada çekimser kaldı ve 1923 yılında Abbas Halim Paşa’nın daveti üzerine Mısır’a gitti. Yaptığı Kuran-ı Kerim tercümesi (meal lafını ısrarla kullanmıştır) bugün ortada yok. Kendisinin bunu beğenmeyip ortadan kaldırıldığı söyleniyor. Son günlerini İstanbul’da geçirdi, hastalanarak geri dönmüştü (17 Haziran 1936). Vatan hasretine dayanamayanlardandı. Türkiye’ye dönene kadar birkaç kez Antakya’ya gitmiştir.
SİYASİ PARTİLERDE BULUNMADI
Âkif siyaset ve ideolojide keskin tavrı olan biri değildi. Siyasi partilerin içinde yer almadı. İttihat ve Terakki’ye sempatisi olmasına rağmen buradaki diktatör eğilimi keşfettiği için oraya da girmedi, fakat muhalif partilerde de yer almadığı açık. Hayatı boyunca Türkiye’deki hükümetlerin siyasi yollarını kesinlikle ve istisnasız kabul ettiği söylenemez ama bu onun devlet hizmetinde bulunmasını engellemedi. Yaşamın kolaycılığından değil, millete hizmet her şeyden önce gelirdi. Bir Mülkiyelidir, fakat yüksek kısmında okumadan Baytar Mektebi’ne girmiştir. Tıpkı Ziya Gökalp gibi bir veterinerdir, ama ciddi bir veterinerdir ve bu mesleği iyi bilirdi. Dârülfünun ve Baytar Mektebi’nde hocalığı da öyledir, Kahire’deki memuriyet ve uzmanlığı da...
Haberin Devamı
Âkif ve Tevfik Fikret’in ikisi bir arada okunmalıdır ama galiba Âkif sistemin dışına çekilmeyi tercih etmedi, buna tabiatı müsait değildir. Ne olursa olsun bu milletle bulunmayı şiar edinmiştir
.
Bugün 541 ziyaretçi (846 klik) kişi burdaydı!
.
|
| Bugün 429 ziyaretçi (1512 klik) kişi burdaydı! |
|
 |
|
|
