 |
|
|
 |
|
| ABDULHAMİD HAN |
ABDÜLHAMİD HAN
Osmanlı padişahlarının 34'üncüsü olan Sultan II. Abdülhamid Han aklı, zekası ve ilmi fevkalade üstün olan bir zattı. Batılıların ve iç düşmanların asırlar boyunca devleti yok etmek için hazırladığı yıkıcı, sinsi planlarını sezip, önlerine aşılmaz bir set olarak dikildi. Hazırlayanları ve maşa olarak kullandıkları yerli işbirlikçilerini, sahte kahramanları işbaşından uzaklaştırdı.
İşte bu büyük zatın 10 şubat, 96. yıldönümü idi. Yıldönümü vesilesi ile Yıldız Üniversitesi ve İstanbul Medeniyet Üniversitesi işbirliği ile iki açık oturumdan oluşan etkinlik düzenlendi. İlk panel Abdülhamid'in sağlık politikasıyla ilgiliydi. Oturum başkanlığını yaptığım bu panelde konuşmacılar özet olarak şunları anlattılar:
Prof. Dr. Hüsrev Hatemi; Abdülhamid'in çok iyi niyetli, sağlam karakterli ve vefalı bir insan olduğunu söyledi. Kendisinden çok devleti düşünürdü. 33 sene zalimlik yapmadan devleti ustalıkla idare etmişti. Ona atılan iftiralardan biri de pinti olduğuna dairdi. Bu çok çirkin bir suçlama olduğunu ifade etti. Aristokrat havada, halktan uzak yaşamamıştı. Atatürk'ün Abdülhamid'i küçümseyici veya kötüleyici bir sözünün olmadığını da ekledi.
Prof. Dr. Nil Sarı ise Abdülhamid'in sağlık alanındaki eserlerinden söz etti ve bazılarının fotoğraflarını gösterdi. Abdülhamid 90 adet gureba hastanesi, 19 adet belediye hastanesi, 89 adet askeri hastane ayrıca eğitim hastaneleri, kadın hastaneleri, akıl hastaneleri açmıştı. Bu hastaneler ülkemizden Lübnan'a, Yemen'den İsrail'e, Makedonya'dan Suriye'ye, Yunanistan'dan Libya'ya, Suudi Arabistan'dan Irak'a pek çok yerleşim bölgesine yayılmıştı. Ayrıca eczaneler, hapishane, sağlık merkezleri, fakirler, acizler ve hacılar için misafirhane de pek çoktur. Müthiş bir sağlık hizmetidir bu. Maalesef tahttan düştükten sonra bu eserlerin isimleri değiştirilmiş, bazıları yıkılmış ve bir kısmı da başka alanlarda kullanılmaya başlanmıştır. Kısacası bu büyük insan unutturulmak istenmiştir. Kasımpaşa, Haydarpaşa, Gülhane ve Mektebi Tıbbiye-i Şahane adlı eğitim ve üniversite hastanelerini açan da Abdülhamid olmuştur.
Doç. Dr. Adem Ölmez ise Abdülhamid Han'ın özellikle eğitim, sağlık, ulaşım ve asayişe önem verdiğini anlattı. Zamanında yeni bulunan aşıları ülkeye getirmiş, aşı ve kuduz hastalığı üzerine merkezler kurmuş, Bimarhaneleri yani akıl hastanelerini ıslah etmiştir. Akıl hastalarına zincir kullanımını yasaklayarak bugün bile saldırgan hastalarda kullanılan gömleği yerine koymuştur.
Dr. Şerif Esendemir konuşmasına Necip Fazıl'ın, "Abdülhamid'i anlamak her şeyi anlamak olacaktır." sözleriyle başladı. Abdülhamid'in tren yolları, bakteriyolojihane, cami ve mektepler yaptırdığını, çağına uygun yaşlılık politikası izlediğini, habitat yani biyosferi merkezi alan ekolojik politikaya önem verdiğini anlattı.
Bunları dinlerken aklıma hep başbakanımız Recep Tayyip Erdoğan çağrışım yaptı. O da ülkeye duble yollar, hızlı trenler, Marmaray, üçüncü boğaz köprüsü, çok sayıda havaalanı gibi sayılamayacak eserler hediye etti. Sağlık alanında yeni hastaneleri hizmete açtı. Sağlık hizmetlerini halka yaydı. Eğitim alanını pek çok üniversite, sayısız derslik ve binlerce yeni öğretmenle destekledi güçlendirdi. Kısacası Abdülhamid'in çağdaş bir takipçisiyle karşı karşıyayız.
Abdülhamid Han'ı nasıl ki bir takım vicdansız, merhametsiz ve acımasız kişiler, iç ve dış düşmanların oyununa gelerek, maşası olarak bir saray darbesi ile düşürdülerse aynı komplo şu an başbakanımıza karşı düzenlenmektedirler. Bu ülkeye hizmet etmek bazılarının gözüne batmakta ve ellerinden geleni yapmaktadırlar.
Rabbim Başbakanımızı korusunu2026 |
|
|
|
|
 |
İthamlar ve gerçekler
04:001/01/2015, Perşembe
G: 12/09/2019, Perşembe
1
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Yıllardır yazılarımı okuyan, konuşmalarımı dinleyen insanlar, hakkımda yapılan dedikodular, iftiralar ve ithamlar yüzünden sıkıntıya düşüyor, işin gerçeğini bilmek istiyorlar. Sırf onların hatırı için bir dizi yazıda ithamları sıralayacak ve işin doğrusunu yazacağım. Yakın zamanda bir okuyucum üşenmemiş, ithamları kaynaklarından derlemiş ve bana göndermişti. Yazılarda okuyucumun mektubundan hareket edeceğim.
Bir mektup:Saygıdeğer hocam, ne yazık ki, bu işi kendine meslek edinmiş bazı zavallılar sizin adınıza bir kısım ifadeleri toplayarak ve bazılarını da çarpıtarak ve saptırarak internette yayınlıyorlar. Bu yazıları da olabildiğince yaymaya ve hakkınızda olumsuz düşüncelerin oluşmasına çalışıyorlar. İlgili yazıyı aşağıya aynen alıyorum. Bu yazıdaki konulara kısaca temas ederek cevap verebilirsen memnun olurum. Hakkınızı helal edin, sizi bu tür konularla rahatsız etmek istemezdim. Ancak def-i şer de bir hizmettir diye düşündüm.Selam ve hürmetlerimle..Cevaplar:Önce şunu bildirmem gerekiyor: Aşağıdaki ithamların çoğu “Polemik Değil Diyalog” isimli bir kitaptan alınmış. Bu kitap benim kalemimden çıkmış bir kitap değildir. O kitapta birçok kişinin yazıları var. Bana ait olan kısım ise bir konuşmamın başkası tarafından çözülerek yazıya aktarılmasından oluşmuştur ve tabii eksikler, yanlış anlamaya müsait tertipler (sıralamalar) vardır. Buna rağmen o kitabı benim, piyasadan toplattığımı iddia eden yalancı, daha başka yalan ve iftiralarıyla da günah işlemiş ve fasık olmuştur. Onu tevbeye ve benden helallik dilemeye davet ediyorum.İtham konusu meselelere gelince bu konuda geniş bilgi ve gerekli gördüğüm tekzipler ve düzeltmeler için “Diyalog ve Kurtuluş Tartışmaları” isimli kitabıma bakmak gerekir. Bu kitap benim kalemimden çıkmıştır ve ben ona sahip çıkıyorum, ama kötü niyetli müfteriler bunu değil, sahip çıkmadığım bir kitabı kaynak olarak kullanmakta ısrar ediyorlar. Bu kitabın yeni baskısı yakın bir tarihte İZ Yayıncılık'tan çıkacaktır.İtham:Hayrettin Karaman, 19 Ekim 2007’de kaleme aldığı yazısında bir vatandaşın, “Yaşam söz konusuysa ilaç çalınabilir mi?” sorusuna, maddi durumun yeterli olmaması durumunda hırsızlığın, hukuki ve ahlaki bir sorun oluşturmayacağı cevabını vermişti. Karaman, bir başka soru üzerine zaruret halinde kitap çalınabileceğine dair de fetva veriyor. Karaman’ın fetvalarını sorduğumuz Diyanet İşleri Başkanlığı ise, mazereti ne olursa olsun hırsızlığın caiz olmadığını açıklamıştı.Cevap:Kitap çalmanın zaruret olma ihtimali yok denecek kadar nadirdir.İlaç ve gıda çalmaya gelince; eğer bunlar çalınmadığında hayatı korumak mümkün olmuyorsa (ölüm veya sakat kalma tehlikesi varsa) zorunlu ihtiyaç giderilecek kadar ilaç ve gıda gasp edilebilir ve çalınabilir. Gasp eden veya çalan, imkanı varsa bedelini öder.İtham:“... “Ben Muaviye’yi sevmem, ama ona sövmem”. “Bir gönülde Ehl-i Beyt sevgisi ile Muaviye ve Yezid sevgisi bir araya gelemez”. (Hayrettin Karaman, Yeni Şafak gazetesi, 20/ 01/ 2011 tarihli yazı.)Cevap:Evet ben böyle dedim ve diyorum.Bu sözümün arkasındayım ve bunda bir hata görmüyorum.İtham:“Kur’an peygambere iman edin demiyor”(Hayrettin Karaman polemik değil diyalog sayfa 37) “Müslümanlığı Peygamberimiz'e tahsis edemeyiz” (Hayrettin Karaman polemik değil diyalog sayfa 40)“Bütün insanların Müslüman olması Kur’anın, dinin hedefi değildir” (Hayrettin Karaman polemik değil diyalog sayfa 41)Cevap:Yukarıda yazdığım gibi adı anılan kitap benim kalemimden çıkmış değildir. O kitapta birçok kişinin yazıları var. Kitapta tabii eksikler, yanlış anlamaya müsait tertipler (sıralamalar) var.İtham konusu meseleye gelince bu konuda geniş bilgi için “Diyalog ve Kurtuluş Tartışmaları” isimli kitabıma bakmak gerekir. Yukarıdaki cümleler benim görüşüm olmayıp, Bakara suresinin 62. Ayeti ile ilgili ve başkalarına ait bir yorumun naklidir. Bana göre:a) Bütün peygamberlere ve son Peygamber Muhammed Mustafa (s.a.)'ya iman etmeyen mümin ve Müslüman olmaz.b) İslam ismi hem bütün peygamberlerin ve özellikle İbrahim- (a.s.)'in dininin adıdır (Ali İmran: 3/67), hem de Son Peygamber'in dininin adıdır.c) Evet, İslam bütün insanlar için gönderilmiştir ama hedefi fiilen bütün insanların Müslüman olması değildir; Allah bunu bilmekte ve Kitabında da söylemektedir. Bu sebeple davete rağmen Müslüman olmayan insanlara hayat hakkı tanınmış ve onlarla ilgili hükümler konmuştur.(Devam edeceğim)
.İthamlar ve gerçekler (2)
04:002/01/2015, Cuma
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
İtham:
“Din bütünüyle Allah’ın oluncaya kadar onlarla savaşın” mealindeki ayeti “herkes Müslüman oluncaya kadar onlarla savaşın” şeklinde anlayamayız. Bence ‘din özgürlüğünün olduğu ortam sağlanıncaya kadar” şeklinde anlamak gerekiyor.” (Hayrettin Karaman, Polemik Değil Diyalog, sayfa 40)
Cevap:
Bu sözümde bir yanlışlık yok, eğer “bütün insanlar Müslüman oluncaya kadar onlarla savaşın” diye bir emir olsaydı İslam devletleri, Müslüman olmayan bireylere ve devletlere hayat hakkı tanımaz, onlarla barış ve güvenlik anlaşmaları yapmazdı. Ayrıca “dinde zorlama, zorla ve korku ile dine sokma” yasak olduğu halde insanlar zorla dine sokulmuş, inanmadığı halde inanmış gibi görünmeye zorlanmış olurlardı. İlgili âyetler, hadisler ve tarih bir arada değerlendirildiğinde varılacak sonuç şudur: Müslümanlar zulüm ve baskı ortadan kalkıncaya kadar, imkanları müsait ise bunları yapanlara karşı savaşmak durumundadırlar. Zulüm ve baskı yoksa, başka dinlere mensup olanlarla, Müslüman olmalarını sağlamak için savaşılmaz.
İtham:
“...Yani burada epeyce bir insan Müslümanlarla birlikte cennete giriyor fakat bunlar Müslüman değil." (Hayrettin Karaman, Polemik Değil Diyalog, sayfa 24)
Cevap:
Müslüman olmadığı halde cennete girecek çok insan var, itham eden bunu bilmiyor mu? Allah Teâlâ kitabında “Peygamber gönderip dinime davet etmediğim kimselere azap etmem” buyuruyor. İki peygamber devrinin arasındaki boşlukta yaşamış olan ve İslam döneminde yaşadığı halde içinde bulunduğu şartlar engellediği için İslam daveti kendilerine ulaşmamış bulunan kimseler (ehl-i fetret), mezhebimizin İmamı Ebu Mansur Mâtürîdî’ye göre, Allah’ın varlık ve birliğine inanırlar, akılla bilinebilecek iyilikleri yapar, kötülüklerden uzak dururlarsa kurtuluşa ereceklerdir (TDV İslam Ans. Fetret maddesine bakınız). İmam Gazalî’ye göre İslam geldikten sonra da yine içinde bulunduğu şartlar yüzünden davet kendilerine yeterli bir şekilde (doğru ve üzerinde düşünmeyi tahrik edecek nitelikte) ulaşmamış olanlar inanmakla yükümlü değildirler.
İtham:
“Müslümanların çoğu ‘Peygamberin, bütün din sâliklerini İslâm’a çağırdığına’ inanırlar.” (Polemik Değil Diyalog, s. 35)
“Peygamberimiz ‘Yahudiler mutlaka Müslüman olsun!’ demiyor, ‘Hıristiyanlar mutlaka Müslüman olsun!’ demiyor.” (Polemik Değil Diyalog, s. 35)
Cevap.
Anılan kitaptaki konuşmamda, bu cümlelerden önce “tek seçenek olarak” ifadesi var. Evet Peygamberimiz kâfirleri tek seçenek olarak İslam’a çağırmadı; ya Müslüman olun, ya cizye vererek hakimiyetimiz altında kafir olarak yaşayın; eğer bunları yapmaz da bize düşman olursanız, barışa yanaşmazsanız savaşırız” dedi. Cihad ve davet için gönderdiği ashabına da bu talimatı verdi.
İtham:
“Diyaloğun hedefi, tek bir dine varmak, dinleri teke indirgemek olmamalı.” (Polemik Değil Diyalog, s. 36)
Cevap:
Evet bu söz bütün dinlerin mensuplarına yöneliktir. Diyalogun bir amacı karşısındakini kendi dinine davettir; ama diyalog yalnız bunun için yapılmaz, ortak ve meşru bazı işler görmek, bazı hizmetler yapmak, bazı problemleri çözmek, birbirini anlamak ve tanımak.. için de yapılır. Ayrıca dinler birleştirilerek bir tek din de yapılamaz. Karşındakini dinine davet edersin, ama kabul etmezse yine başka maksatlarla –zorunlu ise veya İslamî amaçlar bakımından faydalı görürsen– diyalog yaparsın.
İtham:
“Kur’ân-ı Kerîm’de Ehl-i Kitab’la ilgili devamlı vurgulanan şey; ALLAH’a iman, âhirete iman ve amel-i salihdir. Kur’ân birçok âyette bunu söylüyor; yani ‘Peygambere iman edin’ demiyor.” (Polemik Değil Diyalog, s. 37)
“Peygamberimiz: ‘Yahudi mutlaka Müslüman olsun!’ demiyor, ‘Hıristiyan mutlaka Müslüman olsun!’ demiyor. Diyor ki: ‘Yahudiler ve Hıristiyanlar tek Allah’a inansınlar, ahrete inansınlar ve kendi kitaplarında da bulunan iyiliklere göre yaşasınlar; beni de sahtekârlıkla, yalancılıkla itham etmesinler. Getirdiğim kitabın da şuradan buradan çalıntı olduğunu söylemesinler.’ Dolayısıyla; ‘Bu takdirde onlar da cennete giderler’ demiş oluyor.”
“Şimdi bir adam hem ehl-i kitap olur hem de kâfir olmayabilir mi? Evet, bu mümkün. Bunun delili, işte o 62. ayettir. Bu ayete göre Allah’a şirksiz inanan, ahirete iman eden kâfir değildir.”
Cevap:
Ehl-i Kitab’ın; ALLAH’a iman, âhirete iman edip amel-i salih işlemeleri halinde kurtulacakları Kur’an’da açıkça ifade ediliyor (Bakara: 2/62; Maide: 5/69). Ancak ben, birçok yazımda ve başta adını zikrettiğim kitabımda (Diyalog ve Kurtuluş Tartışmaları) şunu söyledim: O ayetler, Peygamberimiz hakkında doğru ve yeterli bilgi sahibi olamayanlar hakkındadır. Peygamberimiz hakkında doğru bilgiye sahip olduğu halde ona iman etmeyenler kâfirdir ve kurtuluşları yoktur.
İthamlar ve gerçekler (3)
04:004/01/2015, Pazar
G: 12/09/2019, Perşembe
1
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
İtham:
“Kendini müctehid olarak görmektedir”.
Gazeteci Ahmet Hakan, fî tarihinde Kanal 7’de iken “Günümüz meselelerine cevaplar” başlıklı bir program için Sayın Hayrettin Karaman’ı ekrana çıkarmıştı. Programın başında Karaman’a ilk cümlesi ve ilk sorusu şu oldu:“Efendim şimdi soracağımız sorulara bir müctehid olarak mı cevap vereceksiniz?”Hayrettin Karaman: “Evet” diyor.
Cevap:
Bu suç mu, günah mı, ayıp mı? Benim için başkaları “o müctehiddir” diyorlar. Ben de dini meseleleri (daha ziyade yeni meseleleri) taklit metoduyla değil, delillere bakarak çözmeye çalışıyorum. Bu arada büyük müçtehitlere ve ilim adamlarına saygım tam olup onlardan da istifade ediyorum. Günümüzde doktora yapan ilim adamlarının tamamı ictihad yapmaktadırlar; ictihadsız doktora olmaz.
İtham:
Hayrettin Karaman “İcma bir dönemdeki âlim ve müctehidlerin bir meselede ittifak etmesi anlamında imkânsız bir durumdur. İbn-i Hanbel de bunun, sahabeden sonra hiç olmadığı görüşündedir. Hem zaten icma vaki olsa bile bağlayıcı değildir, sonraki bir ictihatla bozulur” diyor.
Hayrettin Karaman şunları da söylüyor: “Taklid döneminde ictihadı adeta imkansız kılmak üzere, sun’i olarak, olmayasıya ileri sürülmüş bir takım şartlar vardır. İctihadı kapalı tutmak, insanların gözünü kapatmak için ileri sürülmüştür. Bence ne lazım; Arapça bilmek, yeterince kitap, sünnet, siyer bilgisine ihtiyaç vardır. Usul bilmemiz lazım o kadar. Müctehid olursunuz.” (Hayrettin Karaman, İslam’ın Işığında Günümüz Meseleleri, Cilt 3, sh. 539).
Cevap:
Bu paragrafta bana ait olmayan cümle şudur: “icma vaki olsa bile bağlayıcı değildir, sonraki bir ictihatla bozulur.” Bunun dışındaki ifadeler bana ait olabilir ve doğrudur. Bu konuda yeterli bilgi için bakılması gereken kitabım “İslam Hukukunda İctihad” adını taşımaktadır ve Ensar Yayınları arasında çıkmıştır.
İ.I.Günün Meseleleleri’inde, icma ile ilgili olarak şu ifadem yer almıştır:
« Belli bir âyet veya hadîsin sübut ve mânâsıyla ilgili icma (özellikle sahabe icmaı) bağlayıcı bir delildir, hüküm kaynağıdır. Hadîsler, yaşayan sünnetin (örfün, geleneğin) sonradan birileri tarafından hadîs şeklinde formülleştirilmiş ifadeleri değildir; aksine ümmetin ictihad ve icmaı baştan beri mutlaka bir âyet veya hadîsin açık ifadesine veya delâletine dayanmış, bu da (dayanılan âyet ve hadîs de) çoğu kez zikredilmiştir. »
İbn Hanbel, iki noktaya dikkat çekmiştir : 1. İslam dünyası genişleyip ictihad derecesinde alimler de İslam coğrafyasının her yerinde dağınık olarak bulunduklarında belli bir konuda, belli bir ictihaddan haberdar olup onu kabul etmiş olmaları ihtimali düşüktür. 2. Bir dönemde yaşamış bulunan müctehidlerin bir konuda ihtilaf ettiklerini (farklı ictihadları bulunduğunu) bilmemek başkadır, "ittifak etmişlerdir" demek başkadır ; ikincisini diyemeyiz, dersek gerçek dışı açıklama olur.
İtham:
“Hayrettin Karaman, sapık mut’a nikâhını ictihat farklılığı gibi arzederek Şiilere de şirin gözükme çabasına girmiştir: “Dört sünni mezhepten hiçbir müftü, hiçbir durumda mut’a nikâhına cevaz vermez. Ancak samimi olarak ictihad veya taklid yoluyla farklı görüşte olanlara da fasık diyemeyiz” demiştir. (Hayrettin Karaman, İslam’da Kadın ve Aile, sh. 374, Ensar Yayınları, İstanbul 1996)
Cevap:
“Şiilere şirin gözükme çabası” çirkin bir yakıştırmadır. Bunun dışında kalan cümlelerin şimdi de arkasındayım. Ben Sünni mezheplerde mut’a nikahının caiz ve sahih olmadığını açık ve net olarak söylüyorum. Ama mesela Şîî müctehidler belli şekil ve şartlarda bunu caiz görüyorlarsa ve bir Şîî de onlardan fetva alarak bu içtihadı uyguluyorsa ona elbette “fâsık” denemez.
İtham:
Hayrettin Karaman’ın çok tuhaf bir fetvası vardır. Bu fetva onu bazı meşhur sosyete din adamlarıyla farkını sıfıra indirgemiştir. Yeni Şafak Gazetesi'nde 8 Eylül 2000’de çıkan fetvası şudur: “Kurbanda mezhepler ittifak etmediği için parası sadaka olarak verilebilir.” Sayın Karaman, Ehl-i Sünnet'in görüşlerini hiçe saymıştır. Misal; Hanefîlere göre kurban kesmek vaciptir. Yani parası sadaka falan olarak verilmez. Sözde işine geldiği yerde Hanefî olan yeni müctehidimiz, acaba niçin böyle bir genelleme yaparak ahalinin beynini veya akidesine sahip çıkanların midesini bulandırıyor? Anlamak doğrusu pek güç.
Cevap:
Bu itham, okuduğunu anlamaktan aciz, iftirayı mübah sayan bir fasıka ait olmalıdır. Evet, bütün Ehl-i Sünnet müctehidlerine değil, Hanefîlere göre Kurban Bayramı'nda kurban kesmek, durumu müsait olanlara vaciptir. Ancak Ehl-i Sünnet Hanefilerden ibaret değildir. Şâfiî, İbn Hanbel, Mâlik’e ve Ebû Yûsüf’den nakledilen iki ictihaddan birine göre Kurban Bayramı'nda kurban kesmek müekked sünnettir. Bu müçtehitlerden bir kısmına göre kişi başına kurban, bir kısmına göre ise aile adına tek kurban sünnettir. “Bir Müslüman, ‘kurban sünnettir’ diyen diğer müçtehitlerden birine uyarak kurban sünneti yerine bedeli kadar yoksula yardım sünnetini yapabilir” demiş isem bunda bir hata yoktur.
3-1-2015 tarihi itibariyle O’nun (s.a.) 1443. Doğum Yıldönümü
Sevgiler yağmur olsa akıp deryaya dolsa
Deryalar birleşerek koca okyanus olsaOkyanusta dalgalar yükselip göğe vursaBunlar benim sevgime ölçü misal olamaz
Uzayıp giden yollar dünyayı dönüp dursa
Bu yolların yolcusu binlerce hayal kursaHedefi şaşan sevgi gelip başlara vursaYol Ravza’ya varmazsa Hakka da visal olmaz.
Filozoflar toplansa düşünceler çatışsa
Saz şairleri gibi fılozoflar atışsaKimi köpürüp coşsa kimi biraz yatışsaHidayet rehberine uymazsa makal olmaz.
Sen ey rahmeti Hakk’ın örnek güzel ahlakın
Sevmek sevilmek için rehhberi Yüce Hakk’ınYolunu yol bilmezse ümmetin, bunca halkınYolları sarpa sarar haller, güzel hal olmaz
Bir yılın bir gününde seni anmak ne demek
Her an bilincimizde ol can verinceye dekSensiz dünya hayatı benim neyime gerekMutluluk senden olur, evlat ıyal mal olmaz
H. Ümit Karaman
.İthamlar ve gerçekler (4)
04:008/01/2015, Perşembe
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Saptırma:
Yalancı, “Ben yalan söylemedim, iftira etmedim, niçin helallik dileyeyim” diyor, ama benim kendisini “yalancılıkla suçladığım” konuya hiç temas etmiyor.
Ben ne deniştim:
“..Buna rağmen o kitabı benim, piyasadan toplattığımı iddia eden yalancı, daha başka yalan ve iftiralarıyla da günah işlemiş ve fasık olmuştur. Onu tevbeye ve benden helallik dilemeye davet ediyorum.”
Konu neymiş? Benim piyasadan “Polemik Değil...” isimli kitabı toplattığım yalanı imiş. Hani bunun cevabı?
Ben yanlışları düzelten bir kitap yazmışım (Diyalog ve Kurtuluş Tartışmaları, İst. 2011) bu kitap üç yıldır piyasada, yakında yeni baskısı da yapılacak, olan ve kalemimden çıkmış bulunan kitabı bırakıp da sahiplenmediğim, içeriği de tamamen bana ait olmayan bir kitabı dedikodu ve iftiralara vesile kılmanın iyi niyetle bağdaşır tarafı olamaz.
Muaviye meselesine yazıların sonunda tekrar döneceğim.
İtham:
Kendisinin reformcu olduğunu her ifadesinden anlamak mümkündür. Mesela, sünnete ‘modası geçti’ deme gafletinden: “Sakal ve misvak adet sünnetidir, bir kültürdür... Modası geçti. Öbürü de daha güzel temizlik yapan fırçalar çıktığından önemsizdir. İsteyen yine de kullanır.” (Yeni Şafak Gazetesi, 23.04. 2000)
Cevap:
(www. hayreddinkaraman.net) adresli siteme girip arama kutusuna “misvak” yazın karşınıza birçok yazım çıkacaktır. Bunlardan birinden bir kısmını burada cevap olarak naklediyorum; göreceksiniz ki, ithamda yine sözüm çarpıtılmış, işlerine gelen kısmı almışlar, gelmeyeni görmezden gelmişlerdir:
Bütün insanlık âleminde hayatı ve hayat yolu bilinen, örnek alınması mümkün bulunan, örnek alındığı takdirde (izinden gidenlere) “seven ve sevilen, hoşnut olan ve ilâhî hoşnutluk devletine eren” birisi olarak yaşayıp ebedî âleme geçme şansı veren tek insan Muhammed Mustafâ’dır (s.a.). O’nun kemâlinin ve yolunun test edilmeye ihtiyacı yoktur, ondan başka kim varsa hepsinin yol ve yönteminin test edilmeye ihtiyacı vardır; test aracı, mihenk taşı, iyiyi kötüden, sahteyi sahihten, işe yarayanı yaramayandan ayıracak ölçüt O’nun aklı, yaptıkları ve öğrettikleridir. O bir peygamberdir, güzel kişilik, ahlâk ve hayat örneğidir, ama aynı zamanda bir beşerdir, bütün insanların yaratıldığı asıldan, özden yaratılmıştır, bütün insanlar için ortak olan nitelikleri vardır; acıkır, susar, bazı yiyecek ve içecekleri sever, bazılarını sevmez, hastalanır, tedâvi görür, acı çeker, korkar, sevinir, eşi, çoluk çocuğu olur, vahyin gelmediği konularda ve zamanlarda kendi re’yi (düşünce ve ictihadı) ile hareket eder...O’nun örnekliği beşerî hayatı ve tercihleri ile değil, Allah rızâsına götüren yolu, davranış ve sözleri ile ilgilidir. Bir mümin, Hz. Peygamber’in (s.a.) beşerî olarak sevmediği bir yemeği, rengi, kokuyu, tipi sevse O’nun örnekliğinden ayrılmış olmaz, ama Allah rızâsı ile ilgili bir konuda O’nun yapmadığını yapsa, yaptığını yapmasa örnekliğini terletmiş, yolundan ayrılmış olur. Şu hâlde O’nun örnekliğinden istifâde ederek hedefe ulaşabilmek için müminlerin önünde iki mesele vardır:
1. O’nun örnekliğinin bilgi kaynağı Kur’an ve hadisler (yaptıkları ve söyledikleri) olduğuna göre bu kaynakları defalarca okuyarak bilgi edinmek.
2. Örnek olan davranışlarını böyle olmayanlardan ayırmak ve örnek olanlarını kendine rehber, hayat yolu ve tarzı edinmek.
Diyelim ki, seçmede hatâ ettik, bazen örnek olanı olmayanla karıştırdık, niyetimiz iyi, anlamak ve bilmek için tuttuğumuz yol da sağlam oldukça bu yanılgı (ictihad hatâsı) bizi yolumuzdan alıkoymayacak, O’nun örnekliğinden mahrûm kılmayacaktır. Diyelim ki, bir mümin “O’nun şu şekilde sakalı vardı ve dişlerini misvak denilen bir ağacın çubuğu ile temizlerdi, bu iki davranışı da bağlayıcı ve örnek idi, ben de bunları aynen uygulayacağım” dedi, böyle bildi, bu şekilde değerlendirdi ve yaptı; bu davranışı dînin özüne, maksatlarına zarar vermedikçe varsın olsun, o bundan umduğu sonucu alabilir. Bir başka mümin de “Sakal bir kültür, bir beşerî âdet idi, misvak de o gün diş temizliği için bulunan ve bilinen en uygun araç idi, bunlar “dini, hayata uygulamada örneklik” alanına giren davranışlar değildi, bugün hem sakal âdeti hem de diş temizleme araçları değişti, ben günümüzde maksada en uygun olanı kullanırım” dedi ve böyle de yaptı, bu mümin de manevî amacına ulaşabilir, O’nun örnekliğini terketmiş olmaz. Geçmişte, büyük âlimlerin ve ahlâk önderlerinin yapıp ettiklerini, sözlerini ve yorumlarını gözden geçirenler, yukarıda yazılanları tasdik husûsunda tereddüde düşmezler.
Özellikle sakal meselesine gelince, geçmişten günümüze alimlerin bu konuda söylediklerinin özeti şudur:
Rasûlullah (s.a.), “Müşriklere muhâlefet edin (benzemeyin); sakalları bırakın, bıyıkları kırpın” buyurmuştur. (Buhârî, K. el-Libâs, 63-34.) Bu ve benzeri hadisler ile tatbikata bakan cumhûr sakalı tıraş etmenin haram olduğu neticesine varmışlardır. Kadı İyâd bunun mekrûh olduğunu söylemiştir. Aynı mahiyette olan boyama emrini yerine getirmenin farz ve terkinin haram sayılmaması bu görüşü destekler (İbn Hacer, Fethu’l-Bârî). Bazı muâsır âlimler bunun bir âdet meselesi olduğunu düşünerek mübah olduğunu söylemişlerdir. Kardavî de ikinci görüşü tercih eden muâsır bir âlimdir (el-Helâl ve’l-Haram, s. 81-82; Şerbâsî, Yes’elûnek, c. II, s. 23-25).
(Devamı var)
İthamlar ve gerçekler (5)
04:009/01/2015, Cuma
G: 12/09/2019, Perşembe
1
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Hayrettin Karaman: “Kadın okur-yazar değildi. Bugün kadın okuyup imza etti mi onu ifade ederken şaşırtma ihtimalleri ortadan kalkar ve ayet bu manadaki şahitliği kapsar.”
Hayrettin Karaman burada şu izlenimi vermeye çalışmıştır: ‘Şahitliğin şartı okumak yazmaktır.’ Bu çok yanlış bir yaklaşımdır. Hâlbuki Peygamber Efendimiz (s.a.) de dâhil Kur’an’ın nüzulü sırasında okuma yazma bilmeyen erkeklerin şahitliği geçerliydi. Zira İslam tarihçilerinin ittifakına göre İslam vahyedilirken Mekke’de 16 veya 17 erkek okuma yazma biliyordu. Ama diğer erkeklerin şahitliği de kabul ediliyordu. Yine söylüyorum, şahitlikte kıstas okuma yazma değildir. Şahitlikle ilgili ayet şöyledir:
“Ey iman edenler! Muayyen bir vade ile borçlandığınız vakit onu yazın. Hem aranızda, bir katip, doğrulukla yazsın. Hiçbir katip, Allah’ın kendisine öğrettiği gibi yazmaktan kaçınmasın, yazsın. Üzerinde hak bulunan kimse, borcunu yazdırsın. Ve Rabbi olan Allah’tan korksun da, o haktan hiçbir şeyi eksik bırakmasın. Eğer borçlu akılsız ve zayıf ise yahut kendisi söyleyip yazdıramayacaksa, velisi dosdoğru söyleyip yazdırsın. Erkeklerinizden iki kişiyi de şahit tutun. Eğer iki erkek olmazsa, o zaman doğruluğundan emin bulunduğunuz şahitlerden bir erkekle iki kadın gerekir ki, biri unutursa diğer hatırlatsın...”
Ve ayet ortadayken, Rasulullah’ın uygulaması meydanda iken, Sahabe-i Güzin efendimizin bu konudaki tavırları net iken neden Kitaba, Sünnete ve İcmaya meydan okumaya çalışıyorlar? Bu sorunun cevabı belli.
Evet âyet ortada ve şöyle diyor:
“...Eğer iki erkek olmazsa, o zaman doğruluğundan emin bulunduğunuz şahitlerden bir erkekle iki kadın gerekir ki, biri unutur/şaşırırsa diğeri hatırlatsın...”
Ayet, kadının iki olması gerektiğini, unutma/şaşırma/yanılma ihtimaline bağlıyor; “yazılı ve imzalı şahitlikte sonradan unutma/yanılma olmaz ve bu takdirde bir kadının da şahitliği geçerli olabilir” demenin, böyle bir yorum yapmanın reformla filan ilgisi yoktur.
Büyük din âlimlerimize hor bakan Karaman bakın masonluğu herkese malumlaşan zat hakkında ne diyor: “Fazlurrahman, Efgânî’nin modernist olduğunu söylüyor, hayır o müceddittir. Modernizm öncesi ıslahatçıdır. (Gerçek İslam’da Birlik)
“M.Reşit Rıza El Hüseynî, Üstad Abduh gibi taklide karşı mezhepler arası tercih yapabilen müctehittir.” Hayrettin Karaman, İslam Hukukunda İçtihad)
Efgani’nin masonluğa girdiğini, sonra onlarla geçinemeyip (maksatlarına itiraz edip) kendinin bir mason locası kurduğunu, Abduh’u da buraya kaydettiğini, sonradan bu yoldan “bağımsız ve ittihat etmiş bir ümmet” amacına hizmet edilemeyeceğini anladığını, Abduh’un masonluğu terk edip talebesine bunu bildirdiğini, Reşid Riza’nın mason olmadığı gibi masonluk aleyhine dört kere fetva yayınladığını kaynak göstererek “Gerçek İslam’da Birlik” kitabımda yazdım. Benim masonlukla müspet bir ilgim olamaz, bu grup hakkında baştan beri menfi bir tavrım olmuştur ve masonluk tehlikesine her vesile ile dikkat çekmişimdir.
Anılan kişilerin müceddid ve müctehid olup olmadıkları konusu ilmî derece ve yetkileriyle ilgili bir tespit ve değerlendirme meselesidir; buna katılan da katılmayan da olur. Biri hakkında “müctehid derecesinde alimdir” demek, onu her bakımdan benimsemek manasına da gelmez, ictihadlarını tenkit üstü görmek anlamı da taşımaz.
Reformistleri övmede birbirleri ile yarışanlardan olan Hayreddin Karaman, nedense Sevgili Peygamberimiz (s.a.v.)’i küçük düşürmek ve onun şanına leke sürmek için elinden geleni yapmaktadır.
Kendi sitesinde yazdığı şu yazı buna misaldir: “Allah Teâlâ Duhâ suresinde Peygamberimize hitaben “Seni yanlış yolda bulup da doğru yola yönlendirmedi mi?” buyuruyor. Şu halde peygamberlere vahiy gelmeden önce onların düşünce ve davranışlarının Allah rızasına uygun olduğunu düşünmemiz ve böyle inanmamız doğru olmaz; böyle olsaydı vahye de gerek kalmazdı.” www.HayrettinKaraman.net
“Hayreddin Karaman, nedense Sevgili Peygamberimiz (s.a.)’i küçük düşürmek ve onun şanına leke sürmek için elinden geleni yapmaktadır.” diyen bir kimsenin namusu, hayası, Allah’tan korkusu, ahlakı ve şerefi yoktur. Ancak böyle olan bir fasık bu kadar ağır bir itham ve iftirada bulunabilir.
Cevabın devamı pazar gününe kaldı.]
İthamlar ve gerçekler (5)
04:0011/01/2015, Pazar
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Bu konuda bana şöyle bir soru gelmişti:
“Bazı sohbetlerde, Hazreti Eyyüb(a.s.)’ün hastalandığı, vücudunda yaralar oluştuğu, yaralarının kurtlandığı, ailesi tarafından terk edildiği, mezbelelere atıldığı, Hazreti Musa(a.s.)’nın kekeme olduğu ve bu yüzden Yakup peygamberin kendisine yardımcı olarak gönderildiği, Hazreti İbrahim(a.s.)’in yıldıza, aya, güneşe taptığı veya bunlara benim Rabbim dediği, sonra bunlardan vazgeçtiği (ve bu durumunun peygamber olmadan öncesine aittir diye izaha çalışılıyor) peygamberler için bu vb. ifadeler doğru mudur, peygamberlik sıfatları kendilerine ne zaman verilmiştir, peygamberlere nasıl iman edeceğiz?”
Şu cevabı vermiştim:
“Allah Teâlâ Duhâ suresinde Peygamberimiz'e hitaben “Seni yanlış yolda bulup da doğru yola yönlendirmedi mi?” buyuruyor. Şu halde peygamberlere vahiy gelmeden önce onların düşünce ve davranışlarının Allah rızasına uygun olduğunu düşünmemiz ve böyle inanmamız doğru olmaz; böyle olsaydı vahye de gerek kalmazdı. Hz. İbrahim ile ilgili ifadeler onun, vahiy gelmeden önce aklı ile düşünerek gerçek Allah inancına varmak için geçirdiği tefekkür çilesini anlatıyor. Mesela gökte ayı görünce “Bu benim Rabbim” diyor; (bunu şöyle de okuyabiliriz) yani “Bu Rabbim olabilir mi”? diye soruyor, böyle varsayarak tefekkür ediyor sonunda daha büyük güneşi görünce ayın, güneşin battığını görünce de güneşin Rab olamayacağını anlıyor. İnsanlar vahiy gelmese bile akıllarıyla Büyük Yaratıcı'ya ulaşmak durumundadırlar; Hz. İbrahim bunu temsil ediyor.
Peygamberlerin dini başkalarına anlatma, sevdirme, onları dine davet etme (teblîğ) vazifeleri vardır; insanların nefret edecekleri, tiksinecekleri hal ve durumlar peygamberlerde olmaz; olursa tebliğ vazifesi aksar. Tebliğ vazifesine ters düşen hastalık vb. ile ilgili hikayeler, inanç konusunda delil olabilecek kadar sağlam rivayetlere dayanmıyor, bunları gerçek saymak için yeterli delil (bilgi kaynağı) yoktur.”
Şimdi şu cümleleri de ekleyeyim:“Peygamberlere vahiy gelmeden önce de onlar, Allah’ın sonradan bildirdiklerini ve razı olduğu hayat tarzını biliyorlardı” demek vahyin değerini hiçe saymaktır. Elbette beşer olarak imkanları sınırlı olduğu için bilemezlerdi, Allah bildirdi ve bildiler. Şûrâ suresinin 52. ayeti de bunu teyit eder: “İşte böylece sana kendi buyruğumuzla bir ruh (Kur’an) vahyettik. Sen kitap nedir, iman nedir bilmiyordun, ama şimdi onu, dilediğimiz kullarımızı sayesinde doğruya eriştirdiğimiz bir ışık kıldık. Hiç şüphe yok ki, sen doğru yolu göstermektesin”.“Peygamberler, vahiy gelmeden önce de Allah’a şirk koşmadılar” demek başkadır ve bu doğrudur, “vahit gelmeden önce de dini biliyorlardı” demek başkadır ve bu doğru değildir.
İtham:
Hayrettin Karaman; hak mezhepleri İslam’dan ayrı birer kurummuş gibi göstermeye çalışarak halkın aklını bulandırmaya uğraşmaktadır. “Söze İslam’a göre diye başlarsanız, İslam’a göre kadınların erkeklerle aynı safta durup namaz kılması mümkündür ve caizdir. Yani bütün mezheplerin alternatifi olarak… Ama mezhebe göre diye başlarsanız; mesela Hanefi mezhebine göre kadın erkek aynı safta namaz kılamaz.”Hâlbuki İslam tarihinden de bir örnek verememiştir kadın erkek aynı safta namaz kılınmasına. Sanki haşa İslam ve mezhepler birbirlerinin alternatifiymiş gibi gösteriyor.
Cevap
Nakilde cümle düşüklüğü yapılmış ve kaynak gösterilmemiş olsa da dediğim doğrudur. Kadınlarla erkeklerin –arada ayırıcı bir şey bulunmaksızın- aynı hizada durarak, aynı imama uyarak namaz kılmalarının cevazı (muhâzât meselesi) konusunda mezhepler arasında ittifak yoktur. Hanefiler dışındaki üç mezhebe göre aynı hizada olan erkeklerin de kadınların da namazları sahih olur. Ancak Mescid-i Haram’da olduğu gibi kaçınılmaz durumlar bulunmadan ve kasten aynı hizada durmak mekruhtur.
İtham bilgisizlikten veya peşin hüküm ve taassuptan kaynaklanmıştır.
İslam ve mezhepler birbirinin alternatifi değildir; ama tek bir mezhep değil, bütün hak mezhepler (toptan) İslam’dır. Tek bir mezhep, İslam’ın farklı, meşru ve uygulanabilir yorumlarından (içtihadlar bütününden) yalnızca biridir. Bilmeyenler, bilenlerden fetva alacaklardır; ancak hiçbir mümin, daima bir tek mezhepten fetva almaya mecbur değildir.
İthamlar ve gerçekler (6)
04:0015/01/2015, Perşembe
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
İtham
Hayrettin Karaman: “Kadın adetliyken, Kur’an okuyup, namaz kılıp kılamayacağı hususunda ihtilaf vardır. İbn-i Hazm; kılabilir, okuyabilir, der. Çünkü: “Rasulullah cünüplük dışında Kur’an okumayı ihmal etmemiştir” mealindeki haberi, sahabenin dilinden nakil, doğru olan Peygamberin ifadesi olmadığından geçersizdir” der. Asırdaşı ve hemşehrisi İbn-i Rüşt ise bu tür delillere dayanarak; aksi fetva vermiştir. Yani iki müctehid ihtilaf etmiştir. Öyleyse kişi bunlardan tercih ettiği görüşe göre amel eder.”(Gerçek Hayat dergisi, Haziran 2002)Hayrettin Karaman: “Erkekler için yasak (haram olan) altın yüzük, süs için, aksesuar olarak takılan altın yüzüktür. Günlük Hayatımızda Helaller Haramlar isimli kitabımda kaynak ve delillerini bulacağınız yazıda da vaktiyle ifade etmiştim, “alamet, nişan, sembol” olarak takılan altın yüzük, arma, rozet vb. haram değildir. Nişan yüzüğü adı üstünde “nişanlı veya evli olanların medeni durumlarını gösteren bir nişan, bir alamet, bir belliktir ve sakıncası yoktur.” İslam’ın Işığında Günün Meseleleri ve İslam’da Kadın ve Aile. Hâlbuki Rasulullah (s.a.v.) bir eline ipeği diğer eline altını alıp şöyle buyurmuştur: “Bu iki şey benim ümmetimin erkekleri için haramdır ve kadınları için helaldir.” Hz. Rasulullah Efendimiz (s.a.) hakkı beyan etmişken neden Karaman zıt bir fetva vermeye kalkışıyor acaba? Allah, Kur’an-ı Kerim’de kendi kafasına göre haram-helal fetvası verenler için şöyle buyuruyor: “Sadece dilinizin yalan olarak vasfettiği bir şeye: “Şu helaldir, şu haramdır.” demeyin ki, yalanı Allah’a iftira etmiş olursunuz. Şüphesiz Allah’a yalan iftira edenler asla felah bulmazlar.”Cevap:İtham konusu yaptığı meseleleri bu ithamda kaynak gösterdiği kitaplarımdan okuyun. Orada ne demiş isem şimdi de diyorum. Kitaplarımı okuma imkanı bulamayanlar için burada bir kısmını aktarayım:G.H. Helaller ve Haramlar isimli kitabımdan:“Halis ipek veya malzemesinin çoğu ipek olan giyecekler ile altını erkeğin giyecek, süs ve eşya olarak kullanması haramdır. Hz. Peygamber (s.a.) ipeği sağ eline ve altını sol eline alarak “bu ikisi ümmetimin erkeklerine haramdır.” buyurmuşlardır. (Ebû-Dâvûd, K. el-Libâs, 4, 9, 11; Nesâî, K. ez-Zineh, 40, 43, 45; Ahmed, Müsned, 1/96, 4/392.)Bir miskali (4.25 gr.) geçmeyen gümüş yüzük ile alem (sembol, nişân, rozet vb.) olarak kullanılan ipek ve altına ruhsat verilmiştir. İpeğin cilt hastalığı, savaş gibi sebeplerle giyilmesine de izin verilmiştir. Altın ve gümüşü ev eşyası olarak kullanmak her iki cins için de caiz görülmemiştir. (Fıkıh kitaplarının kerâhiye ve istihsan bölümüne bakın. Nişan yüzüğünün cevazı için bak: Kâmil Miras, Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarih Tercemesi ve Şerhi 2. B. C. IV, s. 287; c. XII, s. 108. Buhârinin bir rivâyetine göre Rasulullah (s.a.) Abdurrahman b. Avf ve ez-Zübeyr b. el-Avvâm’ın, cilt hastalıkları sebebiyle ipek giymelerine izin vermiştir. K. el-Cihad, 91; K. el-Libâs, 29.)Okuma konusu:Anılan yerde şunu yazmıştım: İbn Rüşd konuyu şöyle özetliyor: Bu konuda fıkıhçılar farklı hükümlere vardılar. Çoğunluk cünüp ve hayızlı olanın Kur’an’ı okumasını caiz görmezken bazıları caiz gördüler. İhtilaf sebebi “Hz. Peygamber’in, Kur’an okumasını, cünüplükten başka hiçbir şey engellemezdi” mealindeki rivayettir. Caizdir diyenlere göre bu rivayet bir şey ifade etmez; Hz. Peygamber “Cünüplük yüzünden okuyamıyorum” demedikçe rivayetten bu sonuç çıkarılamaz; cünüp olduğunda okumamasının başka sebepleri de olabilir. Caiz değildir diyenlere göre bu sözü rivayet eden sahâbî kendiliğinden bunu söyleyemez, bir bilgisi olmalıdır. Çoğunluk hayızlı kadın konusunda da iki gruba ayrılmışlardır. İmam Malik, hayızın uzunca bir müddet sürdüğünü göz önüne alarak “az miktarda okur” derken diğerleri hayızlı ile cünübü birbirinden ayırmamışlardır (31-32). İbn Hazm “Kur’an’ı okumak, tilavet secdesi, Mushaf’a dokunmak ve Allah’ı anmak; bunların hepsi abdestli olana ve olamayana, cünübe ve hayızlı olana caizdir” diye başlık attıktan sonra genel delilini şöyle açıklıyor: “Bunlar hayırlı işlerdir, teşvik edilmiş, sevap vadedilmiş fiillerdir; bunların bazı hallerde yapılamayacağını söyleyenlerin delil getirmesi (delil ile isbat etmeleri) gerekir.” İbn Hazm, karşı tarafın ileri sürdükleri delilleri ise ya sahih olmayan rivayetlerden ibaret oldukları veya hükme delalet etmedikleri gerekçesiyle reddetmekte, sahabe ve tabiûn müctehidlerinden kendi ictihadını destekleyen örneklere de yer vermektedir (77-81). Fıkıhçıların ihtilaf ve ittifak ettikleri hükümleri açıklayan iki kaynaktan konumuz ile ilgili ictihadları aktarmış olduk. Görülüyor ki “kadınların özel hallerinde namaz kılamayacakları ve oruç tutamayacakları” konularında ittifak (icmâ) var; “mescide girme, Kur’an’a dokunma ve onu okuma, gerekli tavâfı yapma” konularında ise ihtilaf edilmiş; çoğunluk bunları caiz görmemiş ama bazı fıkıh alimleri caiz görmüşlerdir. Diyanet’in yaptığı İstişare toplantısı kararlarında da söylenen bundan ibarettir. Fıkıhta icmâ bağlayıcıdır, ama çoğunluğun görüşü bağlayıcı değildir. Meşhur dört mezhepte de bazan biri, diğerlerinin tamamına (bu mânada cumhura, çoğunluğa) muhalif olduğu halde mensupları -çoğunluğun ictihadını değil- tek kalmış olan mezhebin ictihadını uygulamaktadırlar. Özel hallerinde kadınları kimse mescide girmeye, Kur’an okumaya.. zorlamıyor; ama onlar farklı (caiz diyen) ictihada uyar da bunları yaparlarsa yine kimsenin onları engellemeye veya kınamaya hakları olamaz. (Dizi devam edecek)
İthamlar ve gerçekler (7)
04:0016/01/2015, Cuma
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
İtham:
Hayrettin Karaman: Kadına bakarken dokunmadan boşalmak orucu bozmaz şeklinde yanlış bir fetva vermiştir
Hayrettin Karaman’ın faize fetva vermesi: “Mübrem -gerekli, olmazsa rahatsız edici, zarar verici olan- ihtiyacını gidermek için faizli kredi alabilir.”
Cevap:
Burada iki mesele var:
1. "Yalnızca bakarken meni gelirse oruç bozulmaz” demişim ve bu fetva yanlış imiş!
Ömer Nasuhi Hocamızın Büyük İslam İlmihali'nden aynı fetvayı naklediyorum: “Yalnız tutmakla, öpmekle, oynamakla oruç bozulmayacağı gibi mücerret bakmak ve düşünmek neticesi olarak meni akmakla da oruç bozulmaz” (s. 381, mesele numarası: 116)
2. İkinci mesele zaruret halinde faizli ödünç almak. Bu konuyu da yanlış/eksik aktarmış. Benim anlattığım husus “zaruretin ne olduğu”dur ve Mecelle’den naklettiğim bir kaidenin açıklamasıdır. Faize fetva verdiğim filan yok. Zaruretlerin mahzurları mübah kıldığını ise bilmeyen yok sanıyordum ama varmış.
İtham:
-Peki hocam, bir Hıristiyan Peygamberimiz için ne demelidir?
H. Karaman: İyi bir insan, iyi bir Müslüman ve Peygamber olduğuna da inanmalıdır. Biz üç dinin mensupları şuna inanmalıyız; Hz. İsa ALLAH’tan vahiy almıştır, Hz. Musa, ALLAH’tan vahiy almıştır. Hz. Muhammed de ALLAH’tan vahiy almıştır. Buna inanmak durumundayız.
-Peki ama hocam, Hıristiyanlar niye inanacaklar ki? İnandıkları takdirde Müslüman olmazlar mı?
H. Karaman: Hayır, Müslüman olmazlar.
-Olmaz ama bir gevşeme, bir kopma...
H. Karaman: ...Bir Hıristiyan veya Musevi, “Hz. Muhammed’in de ALLAH’tan vahiy aldığına inanıyorum,” der. Sonra “Bu peygember (Hz. Muhammed) benden ne istiyor” sorusunu sorar. Yani, “Ben bir Museviyim ya da Îseviyim, dinimi bırakıp şu ana kadar inandığım ve yaşadığım şeylerden tevbe edip Müslüman olmamı mı bekliyor? Yoksa başka bir beklentisi mi vardır?” Ben diyorum ki, İslâm ulemâsı içinde, Kur’an-ı Kerim’e bakarak Peygamberimiz'in beklentisinin bundan ibaret olduğuna inanlar var...
Dolayısıyla “Bu takdirde onlar da cennete giderler” demiş oluyor.
Bu inançta olanlar var mı? Var. Bu inançta olmayanlar var mı? Onlar da var... İşte sizin adına diyalog dediğiniz şey bu zaten. Hep şunu söylüyorum; diyalog, “tek bir dine varmak, dinleri teke indirgemek olmamalı.” Böyle bir hedef olamaz zaten. Bu eşyanın tabiatına aykırıdır. Ama diyalog, duvarları kaldırıp, birbirimizi görmemizi sağlayabilir...
Cevap:
Bu ithama daha önce de cevap verdim. Buradaki sözler bir konuşmamdan alınmış, konuşmam tarafımdan kaleme alınmadığı için altını üstüne bağlamazsanız yanlış anlayabilirsiniz. Dikkat edilirse görülecektir ki, bu sözler benim görüşüm değildir, bu konuda bazı alimlerin görüşlerinin naklidir.
Konu ile ilgili kendi inancımı defalarca yazdım; yakında köşemde de tekrarladım, şimdi bir daha yazayım:
Peygamberimiz'in bu sözünü (daha doğrusu tebliğ ettiği kitaptaki bu ayeti) duyan ehl-i kitap ona (Peygamberimiz'e) inanmaz, ama onun “Lâ İlahe İllallah diyen cennete girer” sözünü kabul eder ve buna bağlı olarak cennete gireceklerine iman ederlerse ortada bir çelişki olur; çünkü Peygamber'in (s.a.) çağırdığı iman doğru ise kendisi de hak peygamberdir, kendisi hak peygamber değilse çağırdığı tevhîd ve söylediği söz de bağlayıcı, kurtarıcı bir iman esası olmaz. Şu halde Peygamberimiz'e muhatap olan, onun davetini sahih olarak duyan ehl-i kitabın kurtuluşu, onu peygamber olarak tanıyıp inanmalarına bağlıdır. Gördüğü, bildiği halde Kur’an’ı ve Muhammed Mustafa’nın (s.a.) peygamberliğini inkar eden bir kimse cennete giremez. Son peygamberin rehberliği olmadan ehl-i kitabın, batıl olan inançlarını tashih etmeleri de mümkün değildir; tecrübe, olup bitenler, kiliselerin resmi amentüleri bunu açıkça ortaya koymaktadır.
Yalancı ve iftiracıların kasıtlı bir çelişkilerine de dikkat çekmek istiyorum: Benim katılmadığım ama naklettiğim görüşün (yorumun) sahipleri bugün hayatta ve aramızda yaşıyorlar, kimler oldukları da biliniyor. Beni itibarsızlaştırma vazifesini yüklenenler niçin onları (reddettikleri görüşün asıl sahiplerini) bırakıyor da akşam sabah benimle uğraşıyorlar !?
Yalancı bir de diyor ki: “Tefsir yazmış, orada da Bakara 62. Ayet'in açıklamasında farklı görüşte olanların görüşlerini nakletmiş, ama kendi görüşünü yazmamış.
Bu da iftira, lütfen “Kur’an Yolu isimli Tefsir’imizin bu kısmını okuyun. Orada bütün görüşlerin ve bu arada İmam Gazzâlî’nin ve bizim görüşümüzün şöylece yer aldığını göreceksiniz:
“...Klasik tefsirlere göre bu âyette zikredilen İslâmiyet dışındaki dinlerin mensupları, Hz. Muhammed’e ve Kur’an’a inanıp “İslâm milleti”ne girmedikçe iman etmiş sayılmayacaklar, bu sebeple de âyette ifade buyurulan âhiret ecrine ve güvenliğine nâil olamayacaklar, yani ebedî olarak cehennemde kalacaklardır (meselâ bk. Zemahşerî, I, 73; Şevkânî, I, 102).
(Gazzalî’ye göre) Ehl-i kitap genellikle üç sınıftır: İlk sınıfa Muhammed ismi hiç ulaşmamıştır; bunlar mâzurdurlar. İkinci kesim, onun ismi, nitelikleri ve mûcizelerinin ulaştığı, İslâm ülkelerine komşu yörelerde veya Müslümanlarla iç içe yaşayan zümrelerdir. Bunlar kâfir ve mülhiddirler. Üçüncü kesim ise bu ikisi arasında bir durumda bulunanlar yani Muhammed ismini duymuş olmakla birlikte özellikleri hakkında doğru bilgi edinememiş; aksine çocukluğundan itibaren, ‘Muhammed isimli yalancı ve sahtekâr birinin, peygamber olduğunu iddia ettiği...’ şeklinde yanlış bilgilere sahip olarak yetişmiş kimselerdir. Bana göre bunların durumları da ilk sınıfa girenlerin durumu gibidir.” Gazzâlî’ye göre yalnızca Hz. Muhammed ve daveti hakkında doğru bilgilere sahip oldukları halde inkârda ısrar edenler kâfir olup ebedî olarak cehennemde kalacaklardır ki, bunlar azınlığı oluşturur. Bir dine (millet) mensup olup da Allah’a ve âhirete inanan, kendisini dünya ihtiraslarına kaptırmayan kimse, kulağına böyle bir bilgi geldiğinde onun aslını araştırması gerekir. Böyle bir araştırmaya girişmekle birlikte ölüm gibi bir engelden dolayı sonuçlandıramayanlar da affedilecek ve Allah’ın geniş rahmetine nâil olacaklardır. Gazzâlî bize şu öğüdü de verir: “Yüce Allah’ın rahmetini geniş tut; ilâhî işleri dar ve resmî ölçülere göre ölçme!” (Faysalü’t-tefrika, Mecmua içinde, s. 146).
Uhrevî kurtuluş konusunda Kur’ân-ı Kerîm’in ısrarla üzerinde durup vazgeçilmez gördüğü şartlar, Allah’ın varlık ve birliği ile âhirete inanmak, Hz. Muhammed’in peygamberliğini ve öğretisini tanımak, Allah’ın razı olduğu güzel işler yapmaktır (özellikle bk. Bakara 2/136-137; Nisâ 4/47, 116, 136, 150-152, 171-173). Geçmişteki peygamberlerin tebliğ ettiği bütün ilâhî dinler gibi İslâmiyet’in de özü budur. (Bu şartlara uyduğu halde) Son Peygamber’e, kabul edilebilir bir mazeret sebebiyle iman edememiş olanların, Gazzâlî’nin önerdiği geniş bakışla mümin sayılıp cennete gireceği ümit edilebilir.
Bu nakilden açıkça anlaşılacaktır ki, biz, “mevcut ve bilinen inançları ve amelleri ile ehl-i kitabın cennete girebileceklerini” söylemiyoruz. Gazzâlî’nin dediğini diyor, bir manada ehl-i fetret olanların kurtulma ihtimallerinden söz ediyoruz.
Özgürlük mü barış ve huzur mu?
04:0018/01/2015, Pazar
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
“İthamlar ve Gerçekler” başlıklı bir dizi yazımdan ikisi kaldı, ancak bir ara vererek gündeme dair bir şeyler yazma ihtiyacını hissettim.
Günlerdir yazılıyor, konuşuluyor, tartışılıyor; olayı -mechul tarafları bir yana- herkes biliyor, bunları tekrar etmeden “özgürlük ile barış içinde bir arada yaşama ihtiyaçları arasındaki çelişkiyi nasıl giderebiliriz” sorusuna cevap arayacağım.
Önce şunu ifade etmem gerekiyor: “İslam’da terör yok” cümlesi doğrudur, ama “Şiddet yok” cümlesi hiçbir din ve seküler sistem için doğru değildir. Başta, gerekli olduğunda savaş olmak üzere cezalarda ve suçu önleme, meşru savunma hallerinde gerektiği kadar şiddet elbette vardır ve olacaktır.
Terör meşru olmayan, hak edeni etmeyenden ayırmayan bir şiddettir ve elbette İslam’da yeri yoktur, bir insanlık suçudur, onunla, ayrım yapmadan, birini hoşgörüp veya ona ses çıkarmayıp diğerini karşımıza alma çelişkisine düşmeden topyekün mücadele etmemiz farzdır.
İnsanlığın iki önemli ihtiyacı “özgürlük ile bir arada barış ve huzur içinde yaşama” hedefi, ikisi arasında denge kurulmadığı, birine diğerinin aleyhine ağırlık verildiği takdirde çatışmakta, bundan da pek çok problem doğmaktadır.
Her inancın kutsalları olduğu gibi İslam’ın da kutsalları vardır. Bunların başında Hz. Peygamber (s.a.)in dokunulmazlığı gelir. Hiçbir mümin, Peygamberine hakaret eden birine hoşgörü ile bakamaz, onunla barış ve huzur içinde bir arada yaşayamaz. Diğer din mensupları da kutsalları konusunda aynı duygu, davranış ve hassasiyete sahiptirler.
Öte yandan insanı, diğer canlılardan ayıran en önemli özellikler akıl, din, ahlak, hukuk ve san’attır. İnsanı insan yapan bu özelliklerin önüne zorunlu olmayan sınırlar konmamalı, engellemeler yapılmamalıdır.
Düşünce özgürlüğü şiddeti teşvik etmediği ve başkalarının hak ve özgürlüklerine zarar vermediği sürece -ve bu sınıra kadar- serbest olmalıdır. Sınırı tecavüz edince ya “çatışma, huzursuzluk, kavga, mukabele, iç barışın bozulması” gibi kötü sonuçlarından şikayet edilmeyecek, yani barış ve huzur aşırı özgürlüğe feda edilecek veya bu ikincisini de var edebilmek için düşünce özgürlüğünün zorunlu sınırları olacaktır.
Devlet ve düşünce adamlarının bir kısmı konuşmalarında “düşünce özgürlüğü ve hoşgörüye” ağırlık veriyor, kutsallara hakaretin incittiği ve istenmeyen davranışlara sevkettiği büyük kitleleri yok sayıyorlar. Bu tavır geçici olarak bazı çevreleri memnun edebilir, ama barış ve huzur içinde yaşaması istenen çoğulcu bir toplum yapısına büyük zarar verir.
İnsanların temel duygularını değiştirmek mümkün değildir. Kutsallara sahip çıkmak da bunların başında gelir.
Buna karşı özgürlük aşıklarının inanç ve düşüncelerini sonuna kadar ifade edebilmelerine imkan tanımak da gereklidir; ancak bu özgürlük, şiddeti tahrik ve hakaret sınırına geldiğinde ona dur demek düşünce özgürlüğünü ortadan kaldırmaz, aksine insanların iki temel ihtiyaçlarının bir arada var olmasını sağlar.
Kötü niyetli şahıslar ve çevreler, her değerliyi istismar ettikleri gibi bunları da kötü emelleri için kullanarak dünyada ve toplumda kaos oluşturmak, sonra da bulanık suda balık tutmak (kötü emellerine ulaşmak) istiyorlar. Bunu engellemenin yolu da akıllı, hikmetli, danışmalı ve dayanışmalı hareket etmektir.
Bu arada arı kovanına değnek sokarak kendini sokturmak, sonra da “yetişin, ben arıların zulmüne uğradım” diye bağırarak mağduru oynamak, sıfırlanmış itibarına puan almak isteyenlerin oyununa gelmemek de hayati derecede önemlidir.
Yalan cüppeye de girse yalandır
04:0022/01/2015, Perşembe
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Yalancı hangi kılığa girerse girsin fasıktır, sözüne ve tanıklığına itibar edilmez.
Yalancı diyor ki:
“E şimdi Hayrettin Karaman da ne demeye başladı, ‘Onlar alıntı, malıntı orada yanlış şeyler anlaşılabilir. O yanlış anlamaya müsait falan falan. Ne olacak? Yeni kitap çıkarıyorum, ona bakın. Öbürlerini sahiplenmiyorum, yeni kitabı sahipleniyorum. Gelmişsin 80 yaşına, gerinin tümünü reddediyorsun! Vah demek ki seni bu seneye kadar seyredenlere, vah seni izleyenlere! ...şimdi yeni kitap çıkacak!’ Vay seni uyanık, ne derler ona, tatlısu kurnazı mı? Hem yeni kitabı sattıracak. Biz de avanaktık. Sakın ha, ben okuyacağım, durumu ben size arz ederim. Bizi de buldu enayi...”
Peki bu yalanı benim hangi ifademi çarpıtarak söylüyor?
Yalanlarına cevap verdiğim yazılarımda mealen şöyle demiştim: “Alıntı yaptığın kitap benim kalemimden çıkmış değildir. Senin ve başkalarının iftiralarına cevap verdiğim bir kitap yazdım (yazacağım değil, yazdım), üç yıl önce yayınladım, yakında ikinci baskısı da çıkacak. Benim bu konudaki düşüncemi ve inancımı bilmek istiyorsanız bu kitabımı okuyun.”
Peki bu ifademden “Ben şimdiye kadar yazdıklarımdan rücu ediyorum, bunlar yanlış, bundan sonra bir kitap yazacağım, eskilere değil, buna itibar edin” şeklinde bir mana çıkarmak mümkün müdür?
Elbette değildir.
Daha önce de “kitap toplattı” dedi yalanladım.
“Yahudiler cennete girer diyor” dedi yalanladım.
“Ashaba saygısı sevisi yok...” dedi, yalanladım; benim ehl-i beyte ve ashaba sevgim ve saygım var, konumuz genel olarak ashab değil, özel olarak Muaviye’dir ve yakında bir daha yazacağım.
Durmadan yalan söylüyor, iftira ve hakaret ediyor.
Madem kendine avanak diyorsun öyleyse dinle:
Ben elli yıldır yazıyorum, kitaplarım ve yazılarım senin boyunu aşmıştır, kitaplarımdan ve yazılarımdan rücu etmiş değilim; bir veya birkaç meselede hata ettiğim sabit olursa ondan elbette rücu ederim, ictihadda hatanın da sevabı vardır. Avanak olmayanlar bu kitapları ve yazılarımı okuyor ve takdir ediyorlar. Sen ise adını andığım “Diyalog ve Necat Tartışmaları” isimli kitabımı, madem bu konuda konuşuyor ve yazıyorsun, yalan ve iftira ile kul hakkına girmemek için okumaya mecbursun.
Aslında bu zavallı, bayağı ve edep dışı sözlere reddiye yazmak da züldür, ama yalana yalan, iftiraya iftira demek zarureti var.
Yalancının konuşması Timetürk’te yayınlanmıştı, oradan aldığım iki yorumla bitiriyorum:
“Cübbeli Hoca neden özellikle H. Karaman Hoca'ya saldırıyor? Batıl düşüncelerin asıl sahipleri Z. Beyaz, Yasar Nuri, Paralelciler dururken neden H. Karaman. Bazı medya organlarını arkasına alarak sahih yolda yürüyen Müslüman alimlere iftira atarak fitne fitilini ateşliyor. Bu cübbeli gelecekteki II. Vaiz vak’ası olacak gibi görünüyor. Alimleri karalayıp saldırırken ağzından salyalar akıyor. Ehli Sünnet ve vahdet ismi altında fitne ve fesat peşinde. Mahmut Hocaefendi’ye kurban olasıca.” (Murat Akın).
“Anlaşılan siz Cubbelicisiniz. Arkadaşımız Hayrettin Karaman bir alimdir. Cübbeli ise bir sofidir. Yani alim değil menkıbelerle yaşayan bir adamdır. Durmadan adamı önplana çıkarmanız sadece sizi küçültüyor. Bence vazgeçin bu politikanızdan. Şu şöyle demiş, bu böyle demiş... Siz haberlerinizle uğraşın. Hayrettin Karaman ile Cübbeli'yi karşılaştırmanız dahi sizin zavallılığınızın göstergesidir.” (Fikret Akın).
Rüşvet konusu
04:0023/01/2015, Cuma
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
“Hayrettin Karaman rüşvete fetva vermiştir” iftirasını yayıyorlar.
Cevap:
Peygamberimiz (s.a.) “Rüşveti verene de alana da Allah lanet eder” buyurduğu halde bir mümin nasıl rüşvete fetva verebilir!?
Bana bu ağır iftirayı yapanlara Allah hak ettikleri cezayı verecektir.
Allah ve Resulü yalan söyleyeni ve iftira edeni de mahkum ediyor, ağır cezalar çekeceklerini bildiriyor, ama bu adamlar korkmadan, çekinmeden yalan söylüyor ve iftira ediyorlar.
Şimdi ben buradan çağrı yapıyorum: Nerede, ne zaman, nasıl rüşvete fetva vermiş isem bunun delillerini, belgesini, şahidini açıklasınlar.
Bu iftira, birçok örneğini bu diğer ithamlarda gördüğünüz gibi yine bir saptırmadan kaynaklanıyor. Şöyle ki:
Bana vaktiyle, “devlet ve belediyelerde yetki ve makam sahibi kişiler, buralarla iş yapan kimselere “şuraya yardım edin, şu hayra katılın” diyebilirler mi, bunu sakıncası olur mu” diye sorulmuştu. Ben de özetle ve mealen şu cevabı vermiştim: “Evet, insanları hayra yönlendirebilirler, hayır hasenat yapmaya teşvik edebilirler, ama bunun şartları vardır: 1. Yönlendirenler ve onun yakınları bu hayırdan istifade edemezler, 2. Yetkilinin tavsiyesine uyan kişi, bunu kullanarak devletten ve belediyeden hakkı olmayan bir menfaat sağlayamaz, 3. Mesela bu hayır sahibi ihalelere giriyorsa bu yönlendirme ihaleden önce yapılmamalı, iş bittikten sonra olmalı ve bir önceki maddede söylediğim gibi yapılan hayır, daha sonra haksız bir menfaat sağlamanın vesilesi olmamalıdır.”
Eğer biri çıkar da buna rüşvet derse o kişi, rüşvetin manasını bilmiyor demektir.
Evet ben rüşvetin de, yolsuzluğun da haram olduğunu, herkesin bu günahı işleyenleri ıslah etmek ve zararlarını önlemek için gayret etmeleri gerektiğini açık ve kesin olarak söylüyorum. (Yazının sonunda bir kitabımdan aktarma da yapacağım.)
Ama bu arada şu yanlışlara da dikkat çekiyorum:
1.İnsanları etkilemek için suçun ve günahın adını değiştirmek, mesela yolsuza hırsız, hırsıza rüşvetçi demek doğru değildir.
2. Yolsuzluğu, rüşvetçiliği, hırsızlığı kim yapmış ise kınama ve cezalandırma da onunla sınırlı tutulmalı, masum insanlar şaibe altına sokulmamalıdır.
3. Yolsuzlukla mücadelede samimi olunmalı, kesin bilgi ve belgeye sahip olanlar derhal gerekeni yapmalı, olmuş ve olmamış yolsuzluklar dosyalanıp bekletilerek zamanı gelince hükümeti gözden ve iktidardan düşürmek için kullanılmamalıdır. Yolsuzluğu engellemek için gerekeni yapmak yerine istismar yolu tutulursa mücadeleye ket vurulmuş olur.
Benim rüşvet ve diğer haksız kazançlar konusunda ne söylediğimin özeti Helaller Haramlar isimli kitabımda şöyle yer almıştır ve bu kitap, yetmişli yıllardan bu yana belki elli kere basılmıştır:
Mal dokunulmazlığı:
İslâm özel mülkiyeti, kişilerin mal mülk sahibi olmalarını —helal kazanç, hibe, miras gibi meşru yollardan elde edilmiş olmak şartıyla— caiz görmüş, mülkiyet hakkını korumak için tedbirler almıştır. Bu tedbirler sosyal adâleti temin ve ceza tedbirleri olmak üzere ikiye ayrılabilir.
Sosyal adâlet:
Sosyal adâletten maksad toplumun her ferdine fırsat eşitliği tanımak ve herkesin insana yaraşır şekilde yaşama imkânını temin etmektir. Bu, İslâm devletine vazife olarak verilmiştir. Ayrıca zekât, nafaka, yardımlaşma, faizsiz borç verme, vakıf ve hayır müesseseleri de bu tedbirler arasında anılmaya değer.
Ceza tedbiri:
Bir kimseyi, özel mülkiyet düşmanlığına sevkeden haklı sebepleri ortadan kaldırıp sosyal adâleti temin ettikten sonra sıra ceza müeyyidesine gelir. Mal dokunulmazlığı ile ilgili müeyyidelerin hem maddî, hem de manevî olan çeşitleri vardır:
a) Hırsızlık ve gasp: Hırsızlık ve gasp haram kılınmış, hırsızlık suçuna karşı ağır cezalar konmuştur. (el-Mâide:5/38).
b) Haksız kanaç: Bir başkasının malına, meşru olmayan, rızasına dayanmayan yollarla el uzatmak yasaklanmıştır.
c) Rüşvet: Haksız bir menfaat sağlamak üzere selâhiyetli kişilere menfaat sağlamak şeklinde tarif edebileceğimiz “rüşvet” yasaklanmış, alan, veren ve aracı olan lânetlenmiştir.
“İnsanların mallarından bir kısmını, bile bile günah işleyerek ele geçirmek için iş başındakilere yedirerek mallarınızı aranızda haksızlıkla yemeyin.” (el-Bakara: 2/188)
İş başındakilere ve selâhiyet sahiplerine verilen hediyelerin de büyük bir kısmı rüşvet sayılmıştır. Zekât vb. tahsildarları hediyelerle döndükleri zaman Hz. Peygamber (s.a.v.) “evlerinizde otursaydınız bu hediyeler size verilir miydi?” buyurarak bunların rüşvet mahiyetinde olduğunu bildirmiştir.
Hayırlı bir çalıştay
04:0025/01/2015, Pazar
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Dekan Prof. Dr. Halit ÇALIŞ’a candan teşekkürlerimden sonra hayırlı çalıştayın sonuç bildirisini İmam Hatip dostlarıyla paylaşıyorum:
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi (KMÜ) İslami İlimler Fakültesi’nin organizesiyle 21 Ocak 2015 tarihinde Karaman’da gerçekleştirilen İmam Hatip Çalıştayı, “Fetret Sonrası Ferahlık Dönemi Sorumluluklarımız” ana temasıyla dört ana başlık halinde icra edilmiş ve aşağıdaki hususların kamuoyuyla paylaşılması uygun görülmüştür.
1. Ders kitapları ek materyallerle desteklenmeli; iletişim, eğlenme gibi işlevler yanında sahih olan ve olmayan bilgilerin yaygın paylaşıldığı ortamlar da olması göz önünde bulundurulmak suretiyle bilişim teknolojisinin imkanlarından etkin biçimde yararlanılmalıdır. Bugün itibariyle kısa/az ve net olmayan, yüksek seviyede görsellikle sunulmayan bilgi kaynakları, ilgi görmemekte, kendilerinden beklenen sonucu vermemektedir.
2. 12-18 yaş aralığı, bir insanın kişiliğinin büyük oranda şekillendiği dönemdir. Dolayısıyla ders kitapları ve yardımcı kaynaklar ile öğretim yöntemleri konusu, sahih bilginin kazandırılması kadar, kişilik inşası da hedeflenerek ele alınmalıdır. Çocuklarımıza İmam Hatip kimliğinin kazandırılması ve geliştirilmesi açısından bu husus fevkalade önemlidir.
3. Din Öğretimi Genel Müdürlüğü materyal havuzu sürekli geliştirilmeli ve öğretmenler tarafından etkin biçimde kullanılmalıdır.
4. Kimlik değerlerinin kazandırılması açısından sahabe nesli ayrı bir öneme sahiptir. Özellikle meslek derslerinde, teorik bilginin hayatla bütünleşmesinin somut halini teşkil eden sahabe merkezli bakış açısı ön plana çıkarılmalıdır. “Sahabe ve Hz. Peygamber”, “Sahabe ve Sünnet”, “Sahabe ve Kur’an”, “Sahabe ve Fıkıh”…
5. Ulusal iyi örnek havuzu oluşturulmalıdır. İl ve okul düzeyinde her dönem iyi örnekler belirlenip uygulamaya geçirilmeli, uygulama sonuçları denetlenmeli, projeyi geliştirip başarıyla uygulayan öğretmenlerden teknik destek imkanı sağlanmalıdır.
6. Eğitim-öğretim başarısı ve İmam Hatip misyonunun gerekleri açısından olumlu sonuçları gözlemlenen iyi örnekler, Din Öğretimi Genel Müdürlüğü ve İl Milli Eğitim Müdürlükleri marifetiyle okullarda tanıtılmalı, proje sahibi öğretmenin ihtiyaca bağlı olarak bu okullarda birkaç gün uygulamaya nezaret etmesine imkan tanınmalıdır.
7. Ulusal iyi örnek çalıştayı düzenlenmeli, başarılı çalışmalar ödüllendirilmelidir.
8. Milli Eğitim Bakanlığı ve Din Öğretimi Genel Müdürlüğü tarafından belli aralıklarla tekrarlanan Hizmet İçi Eğitim seminerlerinin planlanması ve icrasında yeni bir yaklaşım benimsenmeli; teorik bilgi paylaşımının yerini, uygulamanın denetlenmesi, projelerin ve iyi örneklerin paylaşımı almalıdır.
9. Gençlik ve Spor Bakanlığı ile en üst seviyede işbirliği sağlanmalı, bu çerçevede yürütülecek projeler için Din Öğretimi Genel Müdürlüğü bünyesinde ve il düzeyinde uzman görevli istihdam edilmelidir. Bu kapsamda yürütülecek çalışmalar bakımından “izcilik” ayrı bir önem arz etmektedir. Başarılı izcilik uygulamaları için tecrübe paylaşımı özendirilmelidir.
10. İmam Hatip Okullarıyla ilgili hususları kendisine temel faaliyet alanı olarak belirlemiş sivil toplum kuruluşlarının imkan ve tecrübelerinden yararlanılmalıdır. Ayrıca bu kuruluşlar, insan gücü başta olmak üzere bina ve ekonomik imkanlarını verimli kullanmak için işbirliğine teşvik edilmelidir. Bu çerçevede takdirle karşıladığımız, Karaman merkez İmam Hatip Okulları ile yedi sivil toplum kuruluşunun bir araya gelerek oluşturduğu KARİB (Karaman İmam Hatipliler Birliği) desteklenmeli ve diğer illere de örnek gösterilmelidir.
11. Okullarımızın ülkemiz ve insanımız için ne kadar önemli olduğunu, şimdiye kadar gerçekleştirdiği hizmetleri anlatan tanıtım ve reklam filmleri hazırlanmalı, bunun için öğretmenler ve öğrenciler teşvik edilmelidir. Yerel ve ulusal düzeyde olmak üzere öğretmen, öğrenci ve velilerin bir araya gelerek oluşturduğu tiyatro grupları kurulmalı; başarılı ekipler bir program çerçevesinde ülke genelinde gösteriler düzenlemelidir.
12. Sosyal medya mutlaka etkin biçimde kullanılmalıdır.
13. Geliştirilen her bir projede, velilere mutlaka yer verilmeli, onların da kendi sorumluluklarını üstlenmelerine imkan tanınmalıdır.
14. Öğrenciye güvenilmeli, uygulamalarda öğrencinin beyanı esas kabul edilmeli; doğru söylediğinden şüphe duyulduğu algısına sebep olacak söz ve tavırlardan şiddetle kaçınılmalıdır.
15. Kurumsal başarının kazanılmasında ve süreklilik göstermesinde temel belirleyici olan öğretmenlerimiz hak ettiği saygıyı ve takdiri mutlaka görmelidir.
16. Okullarımızın toplumsal itibarının yara almasına sebep olacak söylem ve tavırlardan şiddetle kaçınılmalıdır. Bu bağlamda İmam Hatip Okulları, öğretmenleri ve öğrencileriyle ilgili eleştirel dil mutlaka ve ivedi olarak terk edilmelidir. Diğer yandan toplumsal itibarın yara almasına sebep olacak bilinçli ya da bilinçsiz söylem ve tavırlar karşısında, İmam Hatip sevdalılarına yaraşır tavır ve üslupla gerekli tepkiyi vaktinde göstermekten geri durulmamalıdır.
17. Hareket noktasını bireysel ve kurumsal sorumluluklarımız oluşturmak üzere yeni bir uygulama olması itibariyle İmam Hatip Ortaokullarıyla ilgili ivedi olarak müstakil çalıştaylar düzenlenmelidir.
18. Okullarımıza karşı en temel sorumluluğumuz, gönülden benimsemek, kalp sızısı haline gelecek düzeyde kendimize dert edinmek, bir tuğla koyabilmeyi Yüce Yaradan’ın büyük bir lütfu olarak görmek, İmam Hatip kimliği ile gurur duymak, ama asla ümitsiz olmamaktır.
Filistin ve benzerleri niçin unutuluyor?
04:0029/01/2015, Perşembe
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
“Ukrayna Auschwitz’te 1940–1945 yılları arasında 1,1 milyon kişi katledildi. Kurbanların büyük kısmı Yahudi’ydi. Kampta esir tutulanlar, 27 Ocak 1945 tarihinde Sovyet askerleri tarafından kurtarıldı. Auschwitz toplama kampının kurtarılmasının 70’inci yıldönümü törenlerle anılıyor.”
Bir yabancı tv kanalından Fransa’da yapılan ve Fransa Cumhurbaşkanı François Hollande’ın da katıldığı törende bir konuşmacı, son zamanlarda Avrupa’da Yahudi karşıtlığının yeniden canlandığından şikayet etti. “Bize bir şey öğrettiler; bir yalan üç defa tekrarlanırsa doğru olduğuna inanılır” dedikten sonra “İsrail’i kötülüyorlar, halbuki bu bir yalan, İsrail yalnızca verimli ve kutsal topraklara sahip olmuştur...” ifadesini kullandı.
Bu kişi ve benzerleri herkesi kör, sağır ve alemi sersem mi sanıyorlar? Yahudiler Filistin topraklarına yerleştirildiklerinde onların ne kadar toprakları vardı, şimdi ne kadar var? Peki bu toprakları onlara kim (hangi hukuk ve uluslar arası meşru karar) verdi. Defalarca işgal ettikleri topraklardan çekilmeleri için BM. Karar aldı, çekildiler mi? Defalarca yalnız ve zayıf Filistin halkına saldırdılar, sayısız masumu, çoluk, çocuk, yaşlı insanı öldürdüler, taş üstünde taş bırakmadılar, bütün bunlara rağmen hala siyonist “İsrail’in kötü olduğu yalandır” sözünü söyleyen insanlara ne demeli!
Medyaya yansıyan haberlere göre yaklaşık 500 bin Yahudi nüfusu ile Avrupa’nın en büyük Yahudi nüfusuna sahip olan Fransa’da 2014 yılı içinde Yahudilere karşı saldırı olaylarında artış olmuş. Fransa’da Yahudilere karşı 2013 yılı içerisinde 423 saldırı olayı gerçekleştirilirken bu sayı 2014 yılı içinde 851’e yükselmiş.
Peki Siyonist İsral’i savunanlar şapkalarını önlerine koyup “niçin Yahudi aleytarlığı hortluyor, bu gelişmede siyonizmi destekleyen Yahudilerin kusuru yok mu” diye düşünmüyorlar?
Biz Müslümanlara Kutsal Kitabımız şu talimatı veriyor: “Dininize ve yurdunuza karşı savaş açmayan gayr-i Müslimlerle adalet ve iyilik çerçevesinde işlikler kurabilirisiniz”. Yine bize dinimiz, “bütün insanların hayat hakkının dokunulmaz olduğunu, birey olarak malımıza ve canımıza saldırmayanların, topluluk olarak da bize savaş açmayanların malına ve canına zarar verilmesinin caiz olmadığını” bildiriyor. Dinimiz savaş halinde bile savaş dışı kalan düşman ülkesi insanlarının mal ve canına zarar verilememesi gerektiğini söylüyor. Bu ilkeleri ve talimatı ihtiva eden bir dinin mensuplarını “İslamcı teröristler” diye anmak insafa ve vicdana sığar mı?
Bir başka toplantıda Merkel, Paris’teki terör saldırılarına da değinerek, şunları söylemiş: “Bu saldırılar bize çağımızın iki baş belasını gösterdi. Bir yandan İslamcı terörizm, öte yandan antisemitizm. Ancak olaylardan birkaç gün sonra milyonlarca insan şu mesajı verdiler: Biz özgür ve barış içinde yaşamak istiyoruz. İnsanlık dışı barbarlığa karşı çıkıyoruz. Müslüman, Yahudi, Hristiyan, hangi dine ait olursak olalım biz birbirimize aidiz, bizi bölemezsiniz.”
Merkel bir yandan yaparken diğer yandan yıkıyor; çünkü 1) terörizmi “İslamcılık'la” yan yana getiriyor, 2) yalnızca antisemitizmi bela olarak zikrediyor. Peki anti İslamizm (İslamofobi) niçin bela olmuyor? Siyonizm niçin bela olmuyor? Önce din adamları ve askerleriyle şimdilerde ise daha sinsi ve örtük yöntemlerle güçlü Batı’nın (ABD dahil) zayıf Doğu’yu sömürmesi ve bundan asla vazgeçmemesi niçin dünyanın başına bela olmuyor. Müslüman oldukları ve insanca yaşama hakkı istedikleri için dünyanın şurasında ve burasında baskı altında yaşayan, canlarından ve mallarından edilen milyonlarca insanın ahu figanı niçin toplantılara ve konuşmalara konu olmuyor? Vicdanları sızlatan çarpık servet dağılımı, bir yanda az sayıda insanlar için ballı kaymaklı bir hayat, bir yanda büyük insanlık kitlesi için açlık ve sefalet... niçin dünyanın başına bela olmuyor ve olmayacak?
Bu adı sanı büyük olan adamlar söylediklerine inanıyorlarsa biyolojik ve psikolojik körlük var, inanmadıkları halde söylüyorlarsa iki yüzlülük ve ahlaksızlık var demektir ve bana göre asıl dünyanın başındaki büyük bela budur.
Türkiye’nin Suriye politikası
04:0030/01/2015, Cuma
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Her şeye kara diyen ve bu yüzden inanırlığını kaybetmiş bulunan muhalefet ile destekçileri baştan beri AK Parti iktidarının Suriye politikasının yanlış olduğunu söyleyegeldiler.
Takip edebildiğim ve anlayabildiğim kadarıyla bu politikayı özetleyeyim:
Arap Baharı meşru olmayan, zalim, diktatör yönetimleri devirip yerine halkın istediği ve razı olduğu yönetimi (olabildiğince İslam’a uygun bir demokrasiyi) ve yöneticileri ikame etmek üzere başlatılmış bir hareket idi. Eğer zalim sömürgeciler tarafından engellenmese ve yörüngesinden saptırılmasaydı şüphesiz ümmet için hayırlı olacaktı. Mısır’da, Suriye’de, Yemen'de, Libya’da hukuk ve ahlak dışı yollardan engellendi. Tunus direniyor, onu da başarısız kılmak için şeytan aklını kullanmaya devam ediyorlar.
Türkiye Arap Baharı'nı meşru gördü, halkların iradelerine saygı gösterdi, zalim diktatörlerden yana değil, mazlum ve haklı olan halktan yana tavır koydu.
Türkiye ile Suriye’nin arası çok iyi idi, bu ülkede de Bahar’ın rüzgârı esmeye başlayınca Türkiye, aylarca Esed’e nasihatte bulundu, bazı demokratik reformlar yaparak gerilimi yumuşatmasını ve halka kulak vermesini tavsiye etti. Esed Türk yetkililere “olur, bulur” diyor, ama yine bildiğini okuyor, o vakitler asla şiddete başvurmamış olan halka karşı silah kullanıyordu. Sonra iş çığırından çıktı, ateşin düşüp de yaktığı yerden de ateş edilmeye başlandı...
Bu defa ilgili devletlerle görüşerek Esed’in zulmüne dur demelerini, halkın meşru taleplerine kulak vermesini sağlamalarını, bunu yapmazlarsa gelişmelerin bölgeyi karıştıracağını ve herkesi rahatsız edebileceğini söylediler. Menfaatleri çatışan iri devletler bu nasihatlere de kulak vermediler, eğer ABD isteseydi her şeye rağmen iş bu noktaya gelmeyecek, Dayiş vb. hareketler de boşluğu doldurmak üzere harekete geçemeyeceklerdi.
Buraya kadar yazdıklarımın doğruluğuna delil olarak birkaç tespiti aktarıyorum:
27 Mart 2014
“ABD Kongresi’nde yapılan Suriye oturumunda, senatörler, Obama yönetimini “başarısız” Suriye politikası izlemekle suçlarken, ABD’li yetkililer, yönetim olarak Suriye politikasını gözden geçirmeye devam ettiklerini söyledi. Ilımlı muhaliflere yeterli yardımın ulaşamadığını kabul eden yetkililere göre, kimyasal silahların Suriye dışına çıkarılması hala haziran sonuna kadar tamamlanabilir.”
Dün
“ABD’li senatör John McCain, “Davutoğlu’nun söylediklerine yüzde 90 katılıyorum” diyerek, Başbakan Ahmet Davutoğlu’nun Suriye konusunda önerilerini dinlemedikleri için pişmanlık duyduklarını ifade etti. John McCain, IŞİD gibi bir problemin ortaya çıkmasında Davutoğlu’nun bu konudaki önerilerinin göz ardı edilmesinin bir sonucu olduğunu ifade etti.”
Bugün
Halep Askeri Meclisi eski Başkanı olan Abdulcebbar Ageydi Suriye iç savaşının ilk döneminde ordudan ayrılarak muhalif saflara geçen komutanlardan. Özgür Suriye Ordusu olarak, IŞİD’e karşı Kürt birliklere destek olmalarının çok eleştirildiğini ancak “Bir ve büyük Suriye” için bu desteği vermelerinin gerektiğini söyledi. Ageydi sözlerine şöyle devam etti:
“Aynel Arap Halep’in bir ilçesi ve parçasıdır. PYD’ye destek vermemin bazı sıkıntılar doğuracağını biliyordum. Halep’in kuşatılma tehlikesi yaşadığı günlerde benim buraya gelmem çok eleştirildi. Bizim Kürt, Türkmen ve Araplar olarak bir bütün olduğumuz mesajını güçlü bir biçimde vermemiz gerekiyordu. Vicdanen rahatım. Kendi ülkemin toprakları ve Suriye halkı için savaştım. Burada savaş çok çetin geçti. Ben bu dönemde Halep’e gidemedim ancak Halep’i çok özlüyorum. Burada görevimiz bitti. Bundan sonra Esed başta olmak üzere IŞİD, Hizbullah ve benzeri gruplardan ülkemi kurtarmak için yine cephede olacağım.”
.Müslüman merhametli olur
04:001/02/2015, Pazar
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Merhamet “acıma, esirgeme, başkasının acısına üzüntü ile katılma” duygusudur. Bunun zıttı ise acımasızlıktır, sertliktir, şiddettir.
Allah Teâlâ’nın müminlere hayat rehberi olarak gönderdiği Kitab “Besmele” ile başlıyor ve hemen onu Fatiha suresi takip ediyor. Hem Besmele'de hem de Fatiha suresinde Allah’ın “Rahman ve Rahîm" olduğu ifade ediliyor; bu iki sıfatın kökü ile merhametin kökü aynıdır. Peygamberimiz (s.a.) de “âlemlere rahmet” olarak gönderilmiştir ve rahmet kelimesi de aynı kökten geliyor. Şu halde Allah merhametlidir, Peygamber merhametlidir, müminler de merhametli olmak durumundadırlar. Kur’an’da müminlerin sıfatlarından bahsedilirken “Kâfirlere karşı sert, birbirine karşı merhametli” ifadesi geçiyor (Fetih: 48/29), ama burada geçen kâfirlerden maksadın ne olduğu da Mümtehine suresinde açıklanıyor: “8. Allah, din konusunda sizinle savaşmayan ve sizi yurtlarınızdan çıkarmayanlarla iyi ilişkiler içinde olmanızı ve onlara adaletli davranmanızı yasaklamaz. Allah adaletli olanları elbette sever. 9. Allah ancak, din konusunda sizinle savaşmış, sizi yurtlarınızdan çıkarmış ve çıkarılmanıza yardım etmiş olanlarla dostluk kurmanızı yasaklar. Kim onlarla dost olursa işte bunlar kendilerine yazık etmişlerdir.”
Peygamberimiz genel olarak çocukları ve özel olarak da kendi çocuklarını ve torunlarını çok seviyor, onlarla beraber oluyor, namaz kılarken sırtına binen torununu düşmesin diye tutarak namazına devam ediyor, onları öpüyor, okşuyor, vefatları halinde ağlıyordu. Bunları yadırgayan “henüz ahlakları ve ruhları Müslüman olmamış” Müslümanlara “sizin kalbinizde merhamet yoksa ben ne yapabilirim”, “kalb yanar, gözden yaş akar ama dilimizden Allah’ın razı olmayacağı bir söz çıkmaz” diyordu.
Âyetler ve hadisler ana babalar ile çocuklar arasında karşılıklı sevgi ve merhameti teşvik ediyor, evladın, ana babasına hizmet sayesinde cennetlik olacağı müjdesini veriyor.
Peygamberimiz Veda Hutbesi'nde “kadınlarımızın bize Allah’ın emaneti” olduğunu bildiriyor.Yine yüzlerce nas müminler arasındaki sevgi, saygı, dostluk, kardeşlik, yardımlaşma, paylaşma erdemlerinden söz ediyor. Bir hadiste “Bütün müminler bir vücudun organları gibidir, bir organ hasta olunca diğerleri de rahatsız olur” diyerek en geniş manada merhameti teşvik ediyor.Evet bu ayetlerde ve hadislerde “müminler arasındaki dayanışma ve merhametten söz ediliyor ama, başkalarında da bütün insanlara, hayvanlara, hatta bitkilere karşı esirgemeden, merhametten, acımadan bahsediliyor ve bunlar teşvik ediliyor. İslam’a göre adalet için din şartı yoktur; adâlet herkes ve her şey içindir, Allah hiçbir varlık aleminde adaletin zıttı olan zulme rıza göstermez ve zalimleri sevmez.Mekke fethedilince Kâbe hizmeti ile ilgili imtiyaz ellerinde olan bir müşrik ailenin temsilcisinden bunun alınıp kendisine verilmesini hem de Peygamberimiz'in amcası olan Abbâs istemiş, ama Peygamberimiz bu imtiyazı o müşrik aileden almamış, hakkı sahibinde tutmuştur.Peki bütün bunlar tartışmasız var iken, sabit iken, örnek nesillerde uygulanmış iken bugün, bırakın müminlerle ötekiler arasındakini, doğrudan müminlerin birbirine karşı bile merhametsiz, duyarsız, umursamaz, acımaz duygu, tavır ve davranışları nasıl olabiliyor?Bu sorunun cevabı ve bu derdin çaresi üzerinde, İslam için gayret ve himmet sahibi herkesin düşünmesi gerekiyor.
Başka inanç, ideoloji ve kültür gruplarında da az veya çok şiddet vardır, ama bu müminlere örnek de olamaz, mazeret de! İslam’ın sevimli çehresini korkunç hale getiren zalim propagandaya malzeme veren “cahil ve merhametsiz Müslümanlar”ın İslam’a kötülüğü, ötekilerin kötülüğünden daha çirkin ve daha zararlıdır.
Cahilliğin ilacı öğretim, merhametsizliğin ilacı ise eğitimdir. Ama bunu kim, nerede, nasıl yapacak?
Belki bir yazıda da bu soruya cevap ararız.
Mısır ikinci Suriye olmaya itiliyor
04:005/02/2015, Perşembe
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
İhvan’ın Türkiye temsilcisi Abdülgaffar, “Biz öldürülüyoruz. 19 aydır ‘barış’ diyoruz. Artık yeter ‘kısas’ yöntemine geçiyoruz” dedi.
Şimdi 19 aydır bunca zulme, katliama, kıyıma rağmen sabreden, yalnızca “gövdesini siper ederek bu hayasızca akının durmasını” bekleyen, aman şiddete başvurmayalım, “karşı tarafın eline koz vermeyelim” diyen, bu kadar zulüm karşısında belki dünya insafa gelir, vicdanlar harekete geçer de hak ve adalet talebimize destek verirler diye bekleyen İhvan (Mısır halkının büyük bir kitlesi) nihayet “yeter artık, koyun gibi boğazlanmanın faydası yok, meşru savunma hakkımızı kullanmanın zamanı gelmiştir, biz de silaha karşı silah kullanacağız” deme noktasına gelmiştir.
Suriye’de de böyle oldu, aylarca Esed’in askerleri, şiddete başvurmadan hak ve hürriyet talep eden halka ateş açtılar, insanları öldürdüler, yaraladılar, zindanlara attılar, işkence yaptılar. Bu arada Türkiye Esed’e, samimiyetle ve hasbi (menfaat peşinde olmadan) nasihatlerde bulundu, nasihat fayda vermedi, zulüm devam etti, sonunda halk da galeyana gelerek şiddete başvurdu. Daha önce de durum kötü idi, ama sonra daha kötü oldu.
Bunun sorumlusu kimdir?
Bazılarına sorarsanız halktır, halk sabretmeliydi, zulme boyun eğmeliydi, hak ve hürriyet talebinden vaz geçmeliydi, yalnız bırakılacağını bilmeliydi...
Bu tezi savunanlar içinden demokrat, hak ve hürriyet savunucusu olanlar, başka durumlarda her şeye rağmen direnişten ve bedel ödemekten söz ederler. Eğer bunların “sabır ve katlanma” tezleri uygulanmaya devam etseydi dünyanın dört bir yanında mazlum ve mağdur halkların, diktatörlerden ve onların efendileri olan sömürgecilerden kurtulmaları, hürriyet ve bağımsızlığa kavuşmaları mümkün olmazdı.
Sıkça tekrar ediyorum: Ateş düştüğü yeri yakar. Hariçten gazel okumak kolaydır. Halkın sokağa çıkmasından önce Suriye’de, İhvan’a üye olmak idamlık suç idi. Bugün de Mısır’da İhvan aynı durumda, demokratların (daha doğrusu demokrasiyi istismar edenlerin, işlerine geldiği gibi kullananların, işlerine gelmezse diktatörlerle işbirliği yapmaktan utanmayan ve çekinmeyenlerin) ileri sürdükleri şartlara uygun bir seçimle işbaşına gelen İhvan’ı; sözde kınadıkları, karşı çıktıkları, mahkum ettikleri bir askeri darbe ile deviren Sisi’ye karşı en azından ses çıkarmadılar, kimleri de açıkça veya el altından desteklediler.
O da bu desteklerle de şımararak zulmüne devam etti ve ediyor. Daha bir hafta kadar önce, 25 Ocak Devrimi’nin dördüncü yıldönümünde gösteri düzenleyen Mısırlılara, General Sisi’nin askerlerince yine ateş açıldı. 28 Mısırlı daha öldürüldü onlarcası da yaralandı.
Evet, Mısırlı meşruiyet temsilcileri 19 ay öldüler, yaralandılar, zindanlara atıldılar, işkenceye uğradılar ama ellerini silaha uzatmadılar. Şimdi meşru savunma haklarını kullanır da silaha sarılırlarsa ben, onları değil, darbecileri ve onlara destek verenleri kınayacağım.
“Dînukum dînârukum” diye bir söz vardır; yani “Sizin dininiz paranızdır” deniyor. ABD ve Avrupa’nın resmi ideoloji bakımından olmasa da ekonomik, sosyal ve ahlaki bakımdan maddeci olduğunda şüphe yoktur. Bugün dünyanın neresinde geri kalmışlık, açlık, tefrika, kan, iç savaş, sömürü varsa bunların birinci dereceden sorumlusu Batılı –irili ufaklı- zalim devletlerdir. Gözlerini maddi çıkar bürümüş olan bu zalimlere göre “din, iman, ahlak” maddi menfaattir, ulusal çıkardır, enerjidir; gazdır, petroldür, uranyumdur, stratejik bölgelerdir, yer altı zenginlikleridir. Çıkarları gerekli kıldığında bütün insani ve dini değerleri hiçe sayarak istediklerini alırlar. Bir de utanmadan insanlara döner “barıştan, adaletten, insani değerlerden, farklıların adalet içinde beraber yaşamalarından, haktan, hürriyetten söz ederler, bu değerlerin sahte şampiyonluğuna soyunurlar.
Onlardan ümidim olmadığı için başta Türkiye, Suudi Arabistan (yeni yönetimi) ve İran olmak üzere İslam dünyasına sesleniyorum; hiç olmazsa siz mazlum Mısır halkının yanında yer alın ve desteğinizi esirgemeyin.
İç Güvenlik Paketi
04:006/02/2015, Cuma
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Yakında Mecliste görüşülecek olan İç Güvenlik Paketi'ni savunanların yanında şiddetle karşı çıkanlar da var. İlk dikkat çeken husus, itiraz edenlerin, karşı çıkanların siyasi ve ideolojik muhalefet cephesine mensup olmalarıdır. Bunlar sıkça Gezi olaylarına atıfta bulunuyor, olayları müspet olarak, insan hak ve özgürlüklerinin tabii bir uygulaması diye kabul ediyorlar ve paketin kanunlaşması halinde bu gibi “hak ve özgürlük hareketlerinin” engelleneceğini ileri sürüyorlar.
Gezi olayları bilindiği gibi önce masum bir talep ve protesto olarak başlamış, tabiatı koruma amacına yönelik bulunmuştu. Sonradan kim oldukları, niçin yaptıkları ortaya çıkmaya başlayan bir ekip tarafından çadırlar yakılınca iş çığırından çıktı, o masum talep sahipleri geri planda kaldı, sokak hareketleri ve silahlı isyan ile hükümeti devirmek isteyenler her tarafı yakıp yıktılar, başbakanlık ofisini işgale kalkıştılar, millete ve memlekete büyük zararlar verdiler. Pakete itiraz edenler bu isyankârları da arkalıyorlar ve bir daha yaparlarsa önlerinde yürüyeceklerini söylüyorlar.
Paketin bazı maddeleri veya tamamına itiraz edilebilir, tartışılır, Meclis’te görüşülür, iktidar ve muhalefet görüşlerini dile getirir ve savunurlar, sonunda kısmen veya tamamen kabul edilir veya kabul edilmez. Buraya kadarı demokrasilerde tabiidir, hukuka aykırı değildir. Ama Gezi olaylarına atıf yapılarak “bu gibi olayları önleme ihtimaliden dolayı” pakete karşı çıkma söz konusu olunca durum değişiyor, hak ve hürriyetler istismar edilerek, kötü maksatlar bu değerlerin arkasına gizlenerek sonuç alınmak istendiği anlaşılıyor.
Anlaşılan bir şey daha var:
Muhalefet demokratik yoldan, meşru ve hukuki olarak iktidara gelmekten ümidini kesmiş görünüyor. Eskiden olsa sokağı, üniversiteleri karıştırır, sendikaları devreye sokar, insanları can ve mal güvenliği derdine düşürür, ortam oluşunca askeri darbeye çağırır, meşru iktidarı devirir, bir süre askere selam durur, sonra iktidarı onlardan alırdı; ama halk fırsatını bulunca yine onları alışageldikleri muhalefete tayin eder ve kendini (çoğunluğu) temsil eden kadroyu ve partiyi iktidar yapardı. Şimdi ellerinden bu oyuncakların bir kısmı alınmış oldu, geriye hak ve hürriyet diyerek sokağa çıkardıkları isyancılar eliyle iktidarı devirme ümidi kaldı. İstanbul’da ve bazı Doğu il ve ilçelerinde bu antidemokratik yolu deniyorlar.
Vicdanı olan, memleketi ve millet seven hangi insan Gezi olaylarında ve Doğu’daki anarşi ve terör olaylarında şu millete ve memlekete yapılanları tasvip eder, över ve destekler! İktidar arzusuyla itidalini kaybetmiş insanların millet ve memlekete bu kadar zarar verme hakları nasıl olabiliyor? Hangi demokrasi, insan hak ve özgürlükleri o olaylarda olanlara meşruiyet tanır?
Devletin en önemli vazifesi dışa karşı ülkenin bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü, içeride de can ve mal güvenliğini, huzur ve asayişi korumaktır. Hiçbir demokrasi, hak ve özgürlük iddiası (davası) başkalarının ve üstelik halkın çoğunluğunun hak ve özgürlüklerine, milli servet ve değerlere zarar vermek için bahane, mazeret ve mesnet teşkil edemez.
Paketin en fazla itiraz edilen maddeleri şunlardır:
— Eylemlere silah, taş, sopa, sapan, demir bilye, havai fişek, yakıcı, yaralayıcı maddelerle katılana, 2 buçuk ile dört yıl arası hapis cezası verilebilecek.
— Düzenlemeyle eylemlerde maske takanlara, silah, molotofkokteyli ve benzeri patlayıcı maddeler bulunduranlara verilen cezalar artırılacak.
— Belirli suçlarda kolluk kuvvetlerine, savcı kararı olmadan 24 saate kadar gözaltı yetkisi verilecek. Bu toplu suçlarda 48 saate kadar uzatılabilecek.
— Kişilerin üstü, eşyaları ve araçları, kolluk amirinin emriyle aranabilecek. Arama emri 24 saat içinde hakim onayına sunulacak...
İyi insan, iyi vatandaş bu maddelerden rahatsız olmaz; hukuk dairesinde hak talep edenler ve usulünce gösteri yapanlar için kapılar ve meydanlar açıktır. Nitekim içişleri bakanı sayın Âlâ bunu veciz bir şekilde şöyle ifade ediyor: “Molotof taşımayacaksa, kuralların belirlediği güzergahta yürüyecekse, elinde sapan, demir bilye olmayacaksa, yüzünü suç işlemek üzere kapatıp elinde de kanun dışı birtakım enstrümanlar olmayacaksa ve kalabalıkların arkasından polisimize, milletimize karşı yaralayıcı, bereleyici şeyler atmayacaksa yürüsün. Biz de senin güvenliğini sağlayalım.”
Siyasi ahlak
04:008/02/2015, Pazar
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Siyaseti kısaca devleti yönetmek, siyasetçiyi de bu yönetimi üstlenen yönetici diye tarif edersek siyasi ahlakı, siyaset adamlarının ahlaki değerlere sahip olmaları ve yönetimi hukuk ve ahlak kurallarına uyarak icra etmeleri şeklinde anlamamız hatalı olmaz.
Hikmet onu gerektirir ki, bir ülkenin yöneticileri ve yönetme talebinde bulunanları (iktidar ve muhalefet adamları) bu büyük ve ağır emaneti taşıyacak ehliyete sahip olmalıdırlar. Mevzuata bakıldığında seçmek, seçilmek, belli makamlara atanabilmek için belli niteliklerden söz edilir; ama bunların içinde “liyakat şartı olarak güzel ahlak ve sahasında en iyi olmak” yoktur.
İslam siyaset teorisinde hem cemaat imamlığı hem de devlet başkanlığı için liyakat şartları arasında “bilgi, ahlak ve yeterlik bakımında mevcutların en iyisi” olma şartı vardır. En iyisi var iken az iyisinin veya ehliyetsiz olanın vazife istemesi de, vazifeye tayini de caiz değildir, emanete hiyanettir ve kul hakkına tecavüzdür.
Yakınlarda seçimler olacak, her seçim merkezinde yüzlerce kişi milletvekili olmak için başvuruyor; bununla yetinmiyor araya aracılar koyuyorlar, bunu da yeterli görmüyorlar rakipleri hakkında yalan haberler yayıyor, iftiralar ediyor, kumpaslar kuruyor, onların tepelerine basarak öne geçmek için her vasıtayı mübah sayıyorlar. Aynanın karşısına geçip kendini adilane değerlendirenlerin, “ben bu işe ehil miyim, daha ehil olanı var mı, var iken ben talip olursam bunun vebali yok mudur…” diyenlerin devede kulak olduğu anlaşılıyor.
Konumuz siyasi ahlak ise mesela adaylık ve seçim yoluyla atanmanın sözkonusu olduğu durumlarda –mesela rektör, dekan, dernek başkanlığı, parti yönetimi gibi alanlarda da- ehliyet, liyakat, emanet erdemlerine büyük ihtiyaç vardır. Halbuki bu konularda da rakiplerin din, ahlak, vicdan, insaf ölçülerini bir yana bırakarak kıyasıya mücadele ettiklerini görüyor ve duyuyoruz.
Ehil ve layık olmadığı halde bir kamu hizmet ve görevine talip olanlara “niçin böyle yapıyorsunuz, bu talebiniz meşru ve caiz değil” dendiği zaman cevapları şu oluyor: “Benim filandan kalır yerim, eksiğim nedir ki…” Onun filan dediği de eksikli; demek oluyor ki, ölçüt layık ve ehil olanlar değil, eksikli olanlardan seçiliyor. Bunun sonucu da bir fasit dairedir; emanet olan görevler hep eksiklilerin, liyakatsizlerin, nâehillerin arasında dolaşır durur.
Eğer toplum erdemliler toplumu olsa layık olanlar bile belki daha layıkı vardır, talip olursam sorumlu da olurum, diyerek görev talep etmezler, tayin makamları arar tarar layık olanı bulur ve ona talep götürürler; yani layık olanlar talip (isteyen) değil, matlûb (istenen) olurlar.
Halbuki biz, yağlı ballı makamlara insancıkların sinekler gibi hücum ettiklerini, rakiplerine karşı ahlak ve insaf dışı davrandıklarını, tayin makamlarını etkilemek için aracılara başvurduklarını da görüyoruz.
Aracılık (şefaat) çok veballi ve sorumluluk getiren bir iştir. Bir makama layık olanı var iken layık olmayanı, hak edeni var iken hak etmeyeni getirmek üzere aracılık eden kimse din, ahlak ve hukuk bakımlarından sınır dışına çıkmış, kötülüğe ortak olmuş demektir. Şefaat ettiği kişinin işleyeceği bütün suçlar, günahlar, hiyanetler, haksızlıklardan onun da defterine kayıtlar düşülecektir.
Tayin makamında olan, elinde güç ve yetki bulunanlar, bir işi ve görevi almak için gereğinden fazla çaba gösterenlerden, araya adam koyanlardan şüphe etmeli ve onlar hakkında daha titiz araştırma yapmalıdırlar. Tezkiye teklif ve tavsiye edenlerin de bu işe ne kadar ehil olduklarına dikkat etmelidirler.
Kitabımıza göre ne menfaat, ne dostluk ve akrabalık, ne de düşmanlık ilişkisi insanı adaletten ayırmamalıdır vesselam.
Normal olanı budur
04:0012/02/2015, Perşembe
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
“90 yıl sonra ilk defa TSK’da namazın cemaatle birlikte kılınmasına izin verildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, neredeyse bir asırdır yürürlükte olan saçma yasağı kaldırdı”.
Bu haberi okuyunca hafızamda bazı hatıralar canlandı. Bunları paylaşırsam haberin, uygulama bakımından ne derecede doğru olup olmadığı da anlaşılır.1966 yılında Tuzla Piyade Okulunda yedek subay öğrencisi oldum. Yüzden fazla ilahiyat tahsili yapmış arkadaş vardı. Bunların dışında da namaz kılanlar mevcut idi. Tek başımıza da olsa namaz kılacak bir yer göremedik. İlgililerle konuştuğumuzda “sivil aşçıların soyunup giyindikleri bir barakada yere serili bir eski hasır üzerinde namaz kılanları gördüklerini” söylediler. Bu yakışıksız durumu tabur komutanına söyledik ve uygun bir oda tahsisini talep ettik. Kısa bir zaman içinde bir oda tahsis edildi, derhal tefriş ettik ve orada, serbest zamanlarımızda tek veya cemaat olarak namaz kılmaya başladık. Oda yetmez oldu, yeri de uygun değildi, yine tabur komutanına (merhum Bedri Buluç’a) başvurduk, izin verilirse bu okula yakışan, bedelini de birkaç seçkin insanın karşılayacağı bir cami yaptırabileceğimizi arzettik. O insanları tanımak istediler, ben de kendilerini davet ettim. Paşa ile görüştüler, hepsi düzgün ve göz dolduran insanlardı. Paşa memnun kaldı ve cami yapımına izin verdi.Cami yapılıncaya kadar Paşa (Okul Komutanı) değişti, yeni gelen camiye bir şey demedi ama şadırvan ve minare yapımına izin vermedi. Bu camide bazı komutanların zamanında vakit ve Cuma namazları kılındı, bazılarının zamanında cami kapandı. Daha sonra gelen bazı komutanlar şadırvan ve minare yapımına da izin verdiler.Öğrencilik dönemi bitince kur’a çektik, Sarıkamış 28. Piyade alayı çıktı. Bu alayın karargâhı 17. ve 30. Piyade alaylarınınkilerle yan yana idi. Orta yerde derme çatma da olsa bir mescit vardı, bu mescide bir asker görevlendirilmişti, hem bakımını hem de imamlığını yapıyordu.Bir gece nöbetçi idim, nöbetçi komutan “askerleri büyük bir barakada toplayalım ve sen bu gece dersinde din dersi yap” dedi. Büyük bir barakada askeri topladık, sesim bir uçtan öbürüne yetişmediği için ortaya bir varil koyduk, varilin üstüne çıktım ve ders yaptım. Önce derin ve ince konulara gireyim diye düşündüm, sonra muhataplarımla karşı karşıya gelince fikrimi değiştirdim ve rastgele birkaç askere “gusül nedir ve niçin yapılır” diye sordum. Yedi sekiz askerin içinden doğru cevap vereni, yanlış verenden az oldu. Bunun üzerine İslam’ın şartlarından bahsettim.Ertesi günü alay komutanı emretmiş, meşhur “u” düzeninde toplandık, komutan bağırıp çağırarak bir konuşma yaptı, bizleri gericilik ve küflü kafalılıkla suçladı, “askerin namazı, orucu, ibadeti görevini yapmaktır” deyip din dersini (!) bitirdi.Alayın beş bölüğü vardı, üçünün komutanı (üst teğmen veya yüzbaşı idiler) evlerinde ve kendi odalarında namaz kılıyorlardı. Tabii namaz kılmayanlar, hemen her akşam içki alanlar ve kâğıt oynayanlar daha çoktu.İşte o tarihten size bir yaprak sundum. Olup bitenden şu sonucu çıkarmamız gerekiyor:Suyu tersine akıtanlar, eşyanın tabiatına aykırı duranlar er veya geç başarısız olur, zarar verir ve zarar görürler.İmanı olan bir kimse yasaklansa bile bir çaresini ve şeklini bularak imanı nasıl gerektiriyorsa öyle yaşamaya çalışır ve buna engel olanlara da iyi gözle bakmaz. Bize o zamanlar hep şunu söylediler: “Okullarda, askerde ve benzerlerinde namaz kılmaya ve örtünmeye izin verilirse insanlar ikiye ayrılır, birlik ve dirlik bozulur”. Bu gerekçe elbette yanlış idi, insanlar her zamanda farklı dini inanç ve uygulama içinde olmuşlardı ve bu durum, onların bir arada barış içinde yaşamalarına engel olmamıştı; yeter ki, bir taraf diğerini engellemesin, kendi inanç ve uygulamasını dayatmasın!
Tehdit ve anarşi demokratik midir?
04:0013/02/2015, Cuma
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Bazı siyasi, dini ve ideolojik şahıslar ve gruplar “demokrasi ve insan hakları” ilkelerini öne sürerek, daha doğrusu istismar ederek hükümetten taleplerde bulunuyor, “olmadığı, istedikleri verilmediği takdirde sokağa çıkacaklarını, ortalığı ateşe verip insanların can ve mallarını telef edeceklerini, ülkeyi milyarlarca lira zarara sokacaklarını” ilan ediyor, yani hükümeti tehdit ediyorlar.
Ne çarpıcı bir çelişki! Bir yandan demokrasi ve insan hakkı diyeceksin, öte yandan demokrasiye en büyük kötülüğü yapacak (halkın oyu ile değil, silahla iktidar olmaya teşebbüs edecek), başkalarının hak ve özgürlüklerini çiğneyeceksin!Bu demokrasi de bal mumuna döndü, herkesin bir demokrasisi var, işine geldiği gibi şekil veriyor ve başka şekillere meşruiyet tanımıyorlar.Demokrasilerde sandık vazgeçilemez ve temel unsur olduğu halde, sandıktan ümidini kesenler onu itibarsızlaştırmak için çırpınıyor, devlet yönetiminin neredeyse bireye varıncaya kadar vatandaşların arzu ve isteklerine göre yapılmasını savunuyorlar. Hükümet elbette muhalif muvafık bütün vatandaşların arzu, ihtiyaç, görüş ve taleplerine kulak vermelidir, ama icranın “her kafadan gelen ayrı sese göre” olması imkansızdır, sonunda iktidar bir karara varacak, onu icra edecek ve anayasal denetimlerden geçerse son hesabı sandıkta verecektir. Bundan öte bir demokrasi uygulaması hayaldir.En çok eleştirilen merkezi yönetim yerine yerinden yönetime geçilse de işleyiş değişmeyecek, yine herkesin dediği değil, muhtemelen yerel çoğunluğun dediği olacaktır.Demokrasinin şekilleri ve işleyişi sonuna kadar tartışılsın, başkanlık, yarı başkanlık ve parlamenter sistem karşılaştırılmaları yapılsın, hangisinin millet ve memleket için daha yararlı olacağı konusunda farklı fikirler alabildiğine ortaya konsun; bütün bunlar caizdir, ama caiz olmayan bir şey vardır ki, o da tehdittir, aba altından sopa göstermektir.Dağa çıkarak silahlı isyana kalkışma, sokak hareketleri, anarşi, terör bizde ve başka yerlerde yıllardır tecrübe ediliyor, sonuç meydanda, zararı genel olarak halk çekiyor, can ve mal kaybı onlardan oluyor. Buna rağmen adı sanı belli siyasetçilerin bu hareketlerin yanında yer almaları, teşvik ve tahrik etmeleri millet ve memleket için bir talihsizliktir.Devletin birinci vazifesi halkın can ve mal güvenliğini sağlamaktır. Hiçbir demokrasi ve insan hakkı iddiası, halkın can ve mal güvenliğini ortadan kaldırmak için ileri sürülemez.Uzaktakileri bırakalım, son birkaç sokak olayında, anarşi ve terör hareketlerinde halkın ve ülkenin ne büyük zararlara uğradıkları, hak ve hürriyetlerin nasıl çiğnendiği, güvenlik güçlerinin –aynı zamanda hiyanetler de oldu- elleri ve kolları bağlı olduğu için nasıl acze düştükleri açıkça ve dehşetle görüldü. Şimdi hükümet, devletin birinci görevini ifa etmek, halkın can ve mal emniyetini koruyabilmek için bir “iç güvenlik paketi”ni Meclis'e sunuyor. Bu paketin tartışmaya ve değiştirmeye açık tarafları olabilir ve bu da Meclis’te usulünce yapılır. Ama pakete bütünüyle karşı çıkmanın, hükümet bunu geri almazsa hak ve hukuk dışı eylemlerle tehdit etmenin meşruiyetinden söz edilemez. Hak ve hürriyetin sınırı, başkasının hak ve hürriyetinin çiğnendiği noktadır. Sağlık alanında önemli olan hastalığı önleyici tedbirlerdir, tedavi ikinci planda olur. Güvenlik alanında da başkalarının hak ve özgürlüklerine zarar verildikten sonra suçluları -o da yakalanabilirse- cezalandırmak değil, teşebbüsü engellemek birinci derecede önemlidir. Bu engelleme bazı özgürlükleri kısıtlamayı zorunlu kılıyorsa gereken yapılacaktır; yapılacaktır çünkü gerekçesi “şüpheli olmayan başkalarının hak ve özgürlüklerini korumak”tır.
İnsanı yakmak insanlık dışıdır
04:0015/02/2015, Pazar
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Tarafıma yazılan bir soru mektubuna göre Dayiş denilen ne idiği belirsiz grup, Ürdünlü pilotu diri diri yakarken Kur’an-ı Kerim’de geçen “Size yapılan saldırı ve tecavüzlere misli ile mukabelede bulunun” mealindeki âyeti (Bakara:2/194) delil göstermişler.
Bir başka delilleri de Şûrâ suresindeki bir ayet imiş: “Bir kötülüğün karşılığı ona denk bir davranıştır, ama kim bağışlar, ıslah etme yolunu tutarsa onun mükâfatını Allah verir; hiç şüphe yok k, O, zalimleri sevmez”(42/40).
Başkaları da ben de sıkça tekrar ediyoruz: Şu ümmete en büyük kötülük içlerindeki beyinsizlerden, hırsı aklını aşanlardan, fasıklardan, zalimlerden, haddini bilmeyenlerden geliyor.
Bir adam çıkıyor “Ben Mehdî’yim, ben İsâ’yım, ben ermişim, ben halifeyim, ben hatasız günahsız ve mutlak teslimiyeti hak eden liderim…” diyor, her malın bir müşterisi de olduğu için etrafına adam topluyor, bunların ortak özelliği sorgusuz sualsiz, tenkitsiz, itirazsız itaat istemek olduğu için tabileri, hangi emri alırlarsa onu ölümüne yerine getiriyorlar ve karşılığnda cenneti garanti ediyorlar(!)
Dayiş denilen grubun lideri halifeliğini ilan etti ve hata (felaket, fitne) buradan başladı. Çünkü İslam’da halife olacak kişide aranan şartlar vardı ve hilafet ilanından önce buna ehil olan kişiyi belirleyecek ve öncelikle bey’at edecek “ümmeti temsil eden” bir heyet… gerekiyordu.
Ortada ümmeti temsil eden böyle bir heyet yok. Kendi kendine “gelin güveyi olma” kabilinden “halifeyim” diyor, etrafındaki birkaç akılsız veya menfaat grubu bey’at ediyor, sonra da ehl-i sünnetin ortaya koyduğu ilkelere aykırı olarak “kendine bey’at etmeyenleri” kâfir ilan ediyor, onlara savaş açıyor, ümmeti bölüyor, içeriden ve dışarıdan bunca bela ve fitne yetmiyormuş gibi bir de bu bela kara bulut gibi ümmetin başına çöküyor.
Eğer örnek devirlerde uygulanan bir hilafet sistemi olsaydı bu, ümmeti temsil ederdi, bey’at etmeyenleri kâfir ilan etmezdi, onlar silaha sarılmadıkça kendilerine dokunmazdı, kararlarını yine ümmeti temsil eden en ehliyetli alimlerle istişare ederek alır ve yürütürdü. Eğer böyle yapsaydı ona şunlar söylenecekti:
1. Bu ayetleri yanlış yorumluyorsunuz; mesela bir kadına tecavüz eden bir kimsenin cezası ona tecavüz etmek olamaz. Buradaki “misli ve dengi” ifadesinden maksat “suça ve cinayete denk olacak, onu engelleyecek, başkalarına ibret olacak, insanların ıslah olmalarına katkıda bulunacak ölçüde” ceza demektir.
2. İslam müctehidleri (büyük hukuk alimleri) idam cezasının hangi araçla ve şekilde yapılacağı konusunu tartışmışlar, başta Ebu Hanîfe olmak üzere birçoğu, “cinayet ne ile işlenirse işlensin idam kılınçla olur” demişlerdir. Unutmayalım ki, o devirde en az acı veren idam şekli budur.
3. Peygamberimiz (s.a.) şöyle buyurmuştur: “ Şüphe yok ki, ateşle ancak Allah cezalandırabilir” (Buhârî, 2954).
Evet halîfe alimlerle istişare ederdi ve bu sahih hadis ortada iken, ona dayanan ictihadlar şöyle dururken asla insanı yakarak ceza verme şeklinde bir vahşete meydan verilmez; aksine bir zaruret bulunmadıkça rahmet, sevgi, af, barış, kötülüğe karşı bile iyilik dini olan İslam’ın nurlu yüzüne leke sürülmezdi.
İdam cezası
04:0019/02/2015, Perşembe
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Arşivime baktım, 2008 ve 2011 yıllarında da idam konusu tartışılmış ve ben, siyasi suç işleyenlerin değil de haksız yere ve kasten adam öldürenin kısas yoluyla öldürülmesini (idam edilmesini) savunan yazılar yazmışım. Bugün onlardan birini (18.11.2012) hatırlatıyorum:
Allah Teâlâ “Kısasta sizin için hayat vardır” derken “Ey akıl sahipleri!” nidâsıyla insanları bu konuda düşünmeye; “Kısas da öldürme demek olduğuna göre, hem öldürme hem de hayat nasıl bir arada olacak?” sorusuna, akılları doğru işleterek cevap bulmaya teşvik etmektedir. İlâhî nidânın yerli yerinde olduğunun bir delili de günümüze kadar, akıllı olduklarını düşünen insanların idam cezasını tartışmalarına rağmen kaldırma konusunda ittifak edememiş olmalarıdır. Bir gün idam cezasında ittifak edeceklerini umuyorum. Ya genel ya da özellikle öldürme suçuna mahsus olarak kısasa ve idam cezasına karşı çıkanlar şu delillere dayanmışlardır: 1. İnsanlığın faydasına olduğu gerekçesiyle bile olsa insanın tabiatı kısas ve idamdan nefret etmekte, vicdanı onu reddetmektedir. 2. Öldürme olayı bir insan kaybı olduğu gibi idam da ikinci bir cana kıymadır, insan kaybıdır. 3. Kısas yoluyla adam öldürmek kalpteki merhametsizlik ve intikam duygusundan kaynaklanır. Bu duygular kötüdür, eğitim yoluyla kalpten çıkarılmalıdır. Cana kıymak da kötüdür, ancak bunu engellemek için ikinci bir cana kıymak yerine katili hapsetmek, güç işlerde kullanmak yoluyla eğitmek, suçu bu tedbirlerle engellemek uygundur. Katili hasta olarak kabul etmek de mümkündür. Çünkü insan akıl hastası olmadan cana kıyamaz; nasıl diğer akıl hastaları hastahanelerde tedavi görüyorsa katillerin de buralarda ıslah ve tedavi edilmeleri gerekir. 4. Kanunlar yapıldıkları zaman mevcut olan topluma, onun içinde bulunduğu şartlara ve ihtiyaca uyar, buna uygun olarak yapılır. Bu sebeple herhangi bir kanunun devamlı yürürlükte bulunması işin tabiatına aykırıdır. Kısas kanunu da böyledir. Bugün toplumlar fertlerine muhtaçtırlar. Maktulün yakınları da katilin cezalandırılmasını istemektedirler. Bu iki istek ve ihtiyacı bir arada tatmin edecek çare, katili öldürmeyip ömür boyu hapis vb. şekillerde cezalandırmaktır. Kur’ân-ı Kerîm bu itirazlara şu cevabı veriyor: “Yeryüzünde fesat çıkarıp bozgunculuk yapan veya bir cana karşılık olmaksızın birini öldüren kimse bütün insanları öldürmüş gibidir, bir canı yaşatan ise bütün insanlara hayat vermiş gibidir” (Mâide 5/32). Hiçbir fark gözetmeksizin yaşama hakkını tanıyan ve önemini vurgulayan bu âyete göre cana kıymayı, iki kişi arasında veya bir ferde yönelik bir mesele, bir suç, bir eylem olarak düşünmek yanlıştır. Ya haksız yere cana kıyma önlenir, bütün insanlığın hayat hakkı garanti altına alınır yahut da yaşama hakkı devamlı olarak tehlikeye mâruz kalır. Toplum denilen yapı fertlerden oluşur, asıl ve hakikat olan fertlerdir. Ferdin hayatını korumak mümkün olmazsa fertlerden oluşan toplumun hayatını korumak da mümkün olmaz. Yukarıda sıralanan itirazları tek tek cevaplamak üzere de şunları söylemek mümkündür: a) Hemen her insan kendini öldürmek isteyen, buna teşebbüs eden insanı, onu öldürme pahasına da olsa engeller. Nitekim bütün hukuk sistemleri nefsi müdafaayı hukuka uygunluk hallerinden saymışlardır. Toplumlar da ülkelerine, hayatlarına, hayatî menfaatlerine göz diken, saldıran toplumlara karşı savaş ilân edip fiilen savaşırlar. Bu iki vâkıa, hayatı ve gereklerini korumak söz konusu olduğunda insanların öldürülmesinin, insan tabiat ve vicdanına aykırı bulunmadığını göstermektedir. b) Bir toplumda eğitim başarılı olur, insanlar ağır cezalar söz konusu olmadan da adam öldürme suçunu işlemez hale gelirler, bu durum bilimsel verilere dayalı olarak tesbit edilirse nâdir hale gelen öldürme suçu için farklı cezalar ve tedbirler düşünülebilir. İslâm, maktulün yakınlarına kısas talebinden vazgeçme ve diyet isteme hakkı vererek bu kapıyı açmıştır. Bilimsel olarak kısas dışındaki önlem ve yaptırımların adam öldürme suçunu önlediği veya çok nâdir hale getirdiği belirleninceye kadar ise kısas cezası seçeneksiz olma özelliğini koruyacaktır. c) Merhamet ve şefkat güzel duygular olmakla beraber yerinde kullanılmaz; zulme, hakların çiğnenmesine, insanların can güvenliğinin ortadan kalkmasına sebep olur, maktulü unutturur, hep katil lehine işletilirse makbul olmaktan çıkar, zaaf olarak değerlendirilir. d) Suçun kendi cinsinden bir fiille cezalandırılması eğilimi şahsî ve nefsânî bir duygu olmaktan çıkar, adalet ve hakkaniyetin gerçekleşmesine yönelirse, bir eğitim ve suçu önleme aracı olarak değerlendirilirse, ona kötü gözle bakılamaz. e) Cinayeti akıl ve ruh hastalığına bağlamak ve cânileri hapishanelere ve idam sehpalarına değil, hastahanelere göndermeyi önermek aslında cinayeti teşvik etmenin ötesinde bir sonuç getirmez. Nitekim bugün uzmanların çoğunluğu bu kanaate katılmamış, cinayeti bir hastalık değil, ceza gerektiren suç saymışlardır. f) Günümüzde birçok ülkenin kanunlarında idam cezası vardır. Bu kanunları koyanlar önemli gördükleri cinayetlerde -suçluyu hapishanede çalıştırarak ondan istifade etmek yerine- idam etmeyi uygun bulmuş, yaşama hakkını korumak için zaruri bulmuşlardır. Katilin ekonomik katkısı, insan hayatını korumaktan (dolayısıyla kısas sayesinde korunacak olan insan hayatından) daha önemli ve faydalı olamaz. g) Yanlışlıkla idam ihtimalini engellemek için İslam, en küçük bir şüphe bulunduğunda bile kanunda belli cezaların uygulanmamasını istemiştir.
Şiddet niçin var
04:0020/02/2015, Cuma
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Çünkü ham insan (nefis), fıtratına uygun eğitime tabi tutulmazsa -ki bu fıtrat ancak İslam ile özünü koruyup geliştirebilir- kötülüğe meyillidir(Yusuf:12/53). Öfke ve şehvet (bedeni ve cinsel arzular, ihtiyaçlar) akla galebe çalar; öfkeden şecaat, cinsel şehvetten iffet erdemleri oluşacak yerde ifratlar ve rezillikler oluşur.
Şiddet yalnızca bugün, bu çağda mı vardır? Elbette hayır. Kur’an’ın belki de temsili anlatımına göre Hz. Âdem’in iki oğlundan biri diğerini, kıskançlık yüzünden haksız yere öldürmüştür (Maide: 5/28).
İnsanlık tarihi boyunca savaşlarda ve kavgalarda oluk gibi kan akıtılmış, nice masumların canı yanmıştır.
Hak dinler şiddeti tamamen ortadan kaldırmak için değilse de azaltmayı hedeflemiştir.
Buna rağmen dini özemsemeyen, nefsini Allah’a teslim edemeyen, dinin şekil, merasim ve ritüellerini yerine getirmekle beraber ahlakını kuşanamamış olanlar her zaman şiddete başvurmuşlardır.
Bir barış, rahmet, merhamet, şefkat, yardımlaşma... dini olan İslam’ın sözde mensupları bile hemen her zaman kadınlarını, çocuklarını, işçi ve hizmetçilerini ve gücü yetiyorsa başkalarını dövmüşlerdir.
Belli bir tarihten sonra, özellikle iki dünya savaşından ve vahşi kapitalizmin dünyayı saran zulmünden sonra insanlık “insan hak ve özgürlükleri”ni hatırlamış, âkıl ve vicdanlı liderler, mütefekkirler, hukuk adamları toplantılar yapmışlar, sonunda insan hakları ile ilgili belgeler imzalanmış, bundan böyle hak ve özgürlüklere riayet edileceğine söz verilmiştir.
Peki şimdi dünyada insan hak ve özgürlükleri mi önde gidiyor, güçlünün sınırsız hırsının ve arzusunun tatmini mi önde gidiyor?
Amerika’da Kızılderilileri, Avustralya’da Aborjinleri katlederek topraklarına yerleşen beyaz haydutlar ile zayıf toplulukları sömürerek maddi ve manevi değerlerini gaspeden Avrupalı yoldaşları şimdi de ihtiyaç duydukları her şeyi en kolay, en ucuz ve en devamlı olarak elde edebilmek için fitne ve fesad peşinde koşuyor, toplumları bölüp birbirine düşürüyor, olmadı ülkelerine girerek vurup kırıyor, hak edeni değil, işbirliğini kabul edenleri iktidara getiriyor hasılı dünyayı kasıp kavuruyorlar.
Bugünün dünyasında en zengin seksen beş kişinin serveti, üçbuçuk milyar yoksulun malvarlığından fazla imiş. Gözlerini ancak toprağın doldurabileceği/doyurabileceği zenginlerin vicdan, insaf ve adalet duygusundan mahrum olmaları yüzünden mahrum ve mağdurların, gelir dağılımından ve refahtan adil pay almaları imkansız hale gelmiştir.
Anneler ve babalar çok meşgul olduklarından (?) çocuklarını ya tanımadıkları bakıcılara bırakıyorlar veya daha iki üç yaşlarında iken ellerine akıllı (?) telefonları ve elektronik aletleri veriyor, oyalanmalarını sağlayarak işlerine bakıyorlar. Peki bu yavruları oyaladıkları şeylerin içinde ne olduğunu merak ediyorlar mı? O oyunları, eğlenceleri kimler hazırlamışlar, içine hangi dünya görüşü, ahlak ve değerleri yerleştirmişler; bunları biliyorlar mı?
Bugün iletişim araçlarının deccalleşmesi yüzünden dünyanın bir ucunda olan birkaç saniye sonra öbür ucuna ulaşıyor. Ulaşan da daha ziyade (haber değeri olduğu için) şiddet, zorbalık, zulüm, savaş, kavga, edepsizlik, ahlaksızlık...
İbretle hatırlayalım ki, bir ülkenin halkını temsil edenlerin toplandıkları mecliste seçkin ve seçilmiş kişiler kavga ediyor, ağza alınmayacak küfürler ediyor ve kafa göz yarıyorlar.
Böyle bir dünyada, böyle bir ülkede, böyle bir çevrede hayata gözlerini açan, büyüyen, zulüm, kötülük, şiddet ve edepsizlikten nasiplenen insanlardan ne bekliyoruz?
Bazı yazarlar cezanın çare olmadığını, zihniyet (ahlak) değişikliğine/ıslahına ihtiyaç bulunduğunu yazıyor ve söylüyorlar. Bunda şüphe yok da, ıslahat ve değişim nasıl, nerede, ne kadar zamanda ve hangi ıslahatçılarla elde edilecek?
Kangren olmamış organları korumak, bozulmasını önlemek için bütün tedbirleri almak elbette gereklidir, ama kangren olan organı kesmezseniz diğer organları da koruyamazsınız.
Hasılı her şeye rağmen çare topyekün ve fıtrata uygun eğitimde ve ıslahattadır. Eğitim ve ıslahatın içinde ceza da vardır.
Cehalet ve yoksulluk, tedîb ve infak
04:0022/02/2015, Pazar
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Bütün dertlerin kökeninde iki yoksunluk var: Hakikat bilgisi ve adalet yoksunluğu.
İnsanoğlu aya değil en uzak gezegenlere de seyahat etse, oralarda üs kursa, insan kopyalayıp bir örnek taburlar yetiştirse… yine de cahildir; tıpkı İslam öncesi müşrik Araplar gibi cahildir. Onların da cehaleti, kendi zamanlarında geçerli olan dünya bilgisi değildi, kendileri ve yaratıcıları hakkındaki koyu bilgisizlikti.
Hakikat bilgisine ulaşan orada kalamaz, Büyük Rehber’in izinde yürür ve nihayet hakikatin bir parçası olarak tahakkuk eder; yani hakka’l-yakine vasıl olur.
Bu cehaleti gidermenin yolu eğitimdir, bilge insan, çağdaş mütefekkir Seyyid Nakib Attas’ın ifadesiyle “te’dîb”dir. O bu kavramı şöyle açıyor:
“Eğitim tedrici olarak insana kazandırılan, yaratılış düzenindeki nesnelerin tam yerlerinin bilinmesi ve tasdikidir ki, bu da peşinden varlık ve oluş düzeninde Tanrı’nın tam yerinin bilinmesini ve bunun tasdikini getirecektir… Eğitim ameliyesinin bir merkezî kavramı daha vardır ki, diğer kavramlar anlamlarını sadece bu kavram üzerinde odaklanarak kazanırlar. Bu, bizzat kendi başına eğitimi ifade etmeye yeterli en uygun kavramdır… Bu temel kavram “edeb”dir. Edeb, bedenin, aklın ve ruhun disiplinidir; kişinin fiziki, aklî ve ruhî kapasite ve potansiyeline göre kendisinin tam (uygun) yerini bilmesini ve onu tasdik etmesini sağlayan bir disiplin.” (Modern Çağ ve İslami Düşünüşün Problemleri, s. 207).
Allah’ın akıl ve vahiy lütuflarıyla seçkin kullarına bildirdiği hakikati eğitim (te’dîb) yoluyla insanlara kazandırmasak dertlere çare bulamayız.
İkinci yoksunluk adalettir.
Adalet yalnızca mülkün değil, huzurun, asayişin, birliğin, kardeşçe bir arada yalşamanın da temelidir.
Hemcinslerinin kendisine hukukta, hayatta, paylaşmada adil davranmadığı kanaatini taşıyan insanların, adil olmayanlara karşı duyguları müspet ve ilişkileri dostane olmaz. İslam herkesin servette ve refahta eşit olması gibi insanın ve eşyanın tabiatına ters düşen bir teklif getirmiyor; bunun yerine herkesin, sıkıntıya düşmeden, kabiliyetine göre kendisini geliştirme imkanından mahrum kalmadan servetten ve refahtan pay alması gerektiğini söylüyor ve bunun için birçok tedbir alıyor, vesile icad etmiş bulunuyor.
Bakara suresinde bir âyet (195), servet sahiplerinin mali yükümlülüklerini yerine getirmemeleri halinde ne olacağına da işaret ediyor: “Allah yolunda harcama yapın; kendi ellerinizle kendinizi tehlikeye atmayın, ayrıca iyilik (ihsan) edin, Allah iyilik edenleri sever”.
Müfessirler genellikle bu ayeti açıklarken “düşmanla savaş giderlerine katılın, savaşanların maddi ihtiyaçlarını karşılayın, aksi halde kendinizi tehlikeye atmış, mağlup olmanın yolunu açmış olursunuz” kabilinden sözler söylemişlerdir. Halbuki ayeti yalnızca savaş haline mahsus kılmak isabetli değildir. “Yoksullara yardım ve insanlara iyilik etmek” savaş ve barış hallerinde gereklidir; bu yapılmadığında yoksullarda servet düşmanlığı oluşmaya başlar ve fırsat elverdiğinde ihtiyaçlarını zorla almaya kalkışırlar ki, bunun adı gasıptır, anarşidir, ihtilaldir, kaostur, yani tehlikenin ta kendisidir.
“Bir kahvenin kırk yıl hatırı vardır” özdeyişini unutmamak, bazı hallerde kötülük yapana bile iyilikle karşılık vermek kardeşlik bağlarını güçlendirir, maddi ve manevi değerlerin -kime ait olursa olsun- ortak olduğu ve korunması gerektiği düşünce ve duygusuna hayat verir.
Güven asayiş ve huzur nasıl sağlanır?
04:0026/02/2015, Perşembe
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Önce bu ülkede herhangi bir bakımdan farklı olanların, insan haklarından yararlanarak birlikte, yanyana, zorunlu olan ortak hayatı paylaşarak yaşama haklarının bulunduğuna bütün vatandaşların karar vermesi gerekiyor.
İkinci olarak bu kararı tanımayanlara karşı yine “olması gerekeni temsil eden” büyük kitlenin ortak olarak itiraz etmeleri ve onların düzeni bozmaya yönelik faaliyetlerine birlikte karşı durmaları kaçınılmaz oluyor.Bir yandan bu ortak iradenin ve kararın oluşması, diğer yandan kararın uygulanabilmesi için de şu maddelerin gerçekleşmesi bize zaruri görünüyor:1. Farklılığa tahammül ederek birlikte yaşama terbiyesi2. Dış tuzak ve tahriklere kapılmama uyanıklığı/bilinci3. Caydırıcı ve engelleyici mevzuat4. Yürütmenin elinin güçlendirilmesiŞimdi bu maddeleri biraz açalım:1. “Ülkede yalnızca bizim dediğimiz olmalı, ötekiler ya ülkeyi terk etmeli veya bize tabi olarak yaşamalı” diyenler (bu zihniyet) mevcut olduğu sürece huzur ve güven tehlikede demektir. Çare: Çocukluk döneminden başlayarak her farklı ferdin ve grubun, insan hak ve özgürlükleri çerçevesinde farklı olma ve farklı değerlerin eşit derecede korunma ve saygı görme hakkının bulunduğu zihinlere yerleştirilmeli, sosyal hayatta da bu zihniyetin uygulaması hakim olmalıdır.2. Dünyada insanca, adil, evrensel değerlerin hakim bulunduğu bir düzen kurulmadığı sürece zulüm, güçlünün zayıfı ezmesi ve sömürmesi, ulusal çıkar uğruna ahlaki ve hukuki değerlerin çiğnenmesi hep olacaktır. Bir ülkeye haksız olarak hakim olmak veya orayı sömürmek isteyenler, içerideki işbirlikçilerini /taşeronlarını da kullanarak –aslında tabîî ve bir zenginlik olan- farklılıkları düşmanlık ve nefret vesilesi yapmak üzere bütün imkanları kullanırlar; bir de bakarsınız ki, asırlarca bu farklılıklar içinde birlik ve beraberliğini korumuş olanlar birbirine düşman olmuşlar, düşmanı bırakıp dosta savaş açmışlardır. Bu oyuna gelmemek için kanaat önderlerinin devamlı olarak uyarı vazifelerini yapmaları gerekir.3. Her şeye rağmen huzuru, birliği ve beraberliği, can ve mal güvenliğini ortadan kaldırmak isteyenler olacaktır; bunlar için hem teşebbüsten önce caydırıcı hem de teşebbüs halinde engelleyici mevzuata ihtiyaç vardır. Bu nitelikte mevzuat yoksa insan şeytanlarının ortalıkta cirit atma ve mel’anetlerini rahatlıkla uygulamaya koyabilme kapısı açık demektir.4. Son olarak mevzuat kendi başına bir iş görmez, onu uygulayacak olan yürütmenin gerektiği kadar yetki ile donatılmış olması da ayrı bir zorunluluktur. Bu yetki iki amacı gerçekleştirecek ölçüde olmak durumundadır: 1. Huzur ve güven bozucu eylemleri kesin olarak engelleyebilmek. 2. Suçluları asgari zarar durumunda yakalayarak adalete teslim edebilmek.Kendilerine ülkeyi yönetme yetkisi verilmiş bulunan iktidar, vatandaşların huzur ve güvenini sağlamak için zaruri gördüğü bir “İç Güvenlik Paketi"ni Meclis'e sunmuş bulunuyor. Bu paketin şu veya bu maddesine usulüne göre itiraz etme ve kendi tercihi olan maddeyi teklif etme hakkını kullanmak var iken toptan karşı çıkmak ve paketin kanunlaşmaması için sokak eylemlerini Meclis'e taşımak iyi niyetle bağdaştırılamaz. Gezi olaylarında ağaç ve çevrenin, bazı darbelerde irticanın, 15 ve 27 Aralık’ta yolsuzluğun samimi olmayan birer bahane olarak kullanıldığını biliyoruz. Şimdi de insan hak ve özgürlükleri istismar ediliyor. Yalnızca anarşiste, teröriste, huzur ve güvenlik düşmanlarına özgürlük talebi ve onlara yönelik mevcut özgürlüğün kısıtlanmasına karşı çıkış bütün çirkinliği ve çıplaklığı ile karşımızdadır ve milletçe bunu ibretle izliyoruz.
Yetkinin ve gücün kötüye kullanılması
04:0027/02/2015, Cuma
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Yetkinin ve gücün kötüye kullanılması ihtimali daima vardır. Ama bu ihtimal var diye yetkiyi ve gücü ortadan kaldırmak fıtrata, insan varlığının devamına ve gelişmesine, toplum düzeninin korunması ihtiyacına ters düşer.
Allah Teâlâ insana akıl, duyu organları, heyecan, öfke, arzu, güdüler gibi yetiler ve kabiliyetler vermiştir. Bunların kötüye kullanılması insanı, hayvanlardan daha aşağı bir seviyeye indirir, maksada uygun kullanılması ise onu meleklerden daha üstün bir dereceye çıkarır; ama Yaratıcı, taşıdığı riske rağmen bunları insanlara vermiştir.
Bir ülkede askere ve iç güvenlik güçlerine ihtiyaç vardır; asker olmadan ülkeyi dış saldırılara karşı korumak mümkün olmaz, ama aynı asker ihtilal yaparak gücünü kötüye kullanabilir, ona bu gücü veren milletine hıyanet edebilir, onun iradesini hiçe sayabilir. Bu ihtimal var diye orduyu kaldırmak çare değildir. Emniyet güçleri de yetkilerini kötüye kullanabilir, masum insanlara eziyet, hürriyetlerini ihlal edebilir, suçsuz insanlara işkence ve baskı uygulayarak suçlu hale getirebilirler. Böyle ihtimaller var diye güvenlik güçlerini yok edelim demek olamaz.
Adalet mülkün temelidir. Adaletin hukukla ilgili kısmını yargı gerçekleştirecektir, ama aşağıdan yukarıya her kademede yargıçların yoldan çıkmaları, rüşvet almaları, ideoloji ve aidiyetlerinin etkisi altında kalarak hüküm vermeleri, kendilerini millet iradesinin yerine koyarak yargıçlar devleti oluşturmaları muhtemeldir, zaman zaman vakidir. Bu ihtimaller ve vakıalar var diye aklı başında bir kimse, yargı kurumunu ortadan kaldıralım diyebilir mi?
Bu örnekleri çoğaltmak mümkündür; çünkü güç ve yetki yalnızca bu sayılanlara mahsus değildir. Gelmek istediğimiz sonuç, “yetkiyi ve gücü kötüye kullanmayı önlemek” için makul ve meşru olarak nelerin yapılması gerektiğidir.
Çare yetkiye ve güce son vermek, herkesi yetkide ve güçte eşitlemek, yetkinin ve gücün gerekli olduğu durumlarda herkesi kendi haline bırakmak... gibi şıklar olmadığına, olamayacağına göre geriye bir tek çare kalıyor: Yetkiyi ve gücü gerektiği sınırda tutmak, bu sınırda bile olsa kötüye kullanılmasını önlemek için tedbirler almak.
Bu tedbirler neler olabilir?
Sıkı denetim, haddi aşanlara ceza, başarılı olanlara ödül gibi tedbirler de işe yarar, ama bu yazıda üzerinde durmak istediğim tedbir ahlak (eğitimle kazandırılacak olan erdem) ile ilgilidir ve özellikle iki erdem üzerinde durmak isterim: Sorumluluk ve emanet.
Bizim geleneğimizde “Bir topluluğa hizmet eden o topluluğun ulusu ve saygın kişisidir” şeklinde bir vecize vardır. Bu sebepledir ki, Yavuz için hatip “Mekke ve Medine’nin hakimi” deyince o itiraz etmiş, “Hayır, hadimi, hizmetçisi” demiştir.
Bu kabul görmüş kaideye göre en büyük güç ve yetki bile insanlara ve değerlere hizmet için verilmiştir ve bu yetkiyi yüklenmiş olanlar hizmetten sorumludurlar.
Sahih kaynaklarda geçen bir temsilli/teşbihli ifadeye göre “Devlet başkanı çobandır ve sürüsünden sorumludur, kişi ailesinin çobanıdır ve ondan sorumludur, kadın kocasının evinin çobanıdır ve evden sorumludur, hizmetçi sahibinin malının çobanıdır ve sürüsünden sorumludur.”
Bu benzetmede gerçek manada çoban nasıl sürüsünden sorumlu ise; yani sürüsüne hizmet etmek, onu korumak, doyurmak, sulamak, istirahat ettirmek, temizlemek.. ile yükümlü ise, kendisine çobanlık yetkisi bu hizmetler için verilmiş ise kamu görevlilerine, aile reisine, evin hanımına... da bu sıfatlar ve yetkiler belli maksatlarla verilmiştir ve yetkisini eksik veya kötüye kullandığında dünyada ve ahirette bunun hesabı sorulacaktır.
Bir âyetin meali şöyledir: “Biz emaneti göklere, yere ve dağlara yüklemek istedik de onlar yüklenmek istemediler, emanetin hakkını yerine getirememekten korktular, ama insan onu yüklendi; şüphesiz o -bu büyük yükü taşıma konusunda- çokça zalimdir ve bilgisizlik içindedir” (Ahzâb:33/72).
Merhum Mevdûdî son kısmı şöyle açıklıyor:
“... En sonunda bu zayıf yaratık kalkmış ve emaneti kabul etmiştir: “Rabbim, ben bu imtihana girmeye hazırım. İmtihanı geçtiğimde senin mülkünün en yüce makamının bana lütfedileceği ümidi ile bu seçme özgürlüğü ve bağımsızlıkta varolan bütün tehlikeleri göğüsleyeceğim.” İnsan ancak böyle bir manzarayı gözü önünde canlandırarak, kâinatta ne kadar hassas bir konumda olduğunun farkına varabilir. Allah bu ayette, imtihan alanında dikkatsiz bir hayat süren, ne kadar büyük bir yükü omuzladığının ve dünya hayatında bir davranış veya tavrı seçerken aldığı yanlış veya doğru kararların hangi sonuçlara yol açacağının farkında olmayan kimseleri “zalim ve cahil” olarak tanımlamaktadır. Böyle bir kimse cahildir, çünkü bu zavallı insan hiç kimseye hesap vermeyeceğini zannetmektedir; zâlimdir, çünkü kendi kötü akibetini ve kendisiyle birlikte daha nicelerin felaketini hazırlamaktadır.”
Siz insanlara yalnızca bu iki erdemi kazandırırsanız, onları padişah bile yapsanız yetkiyi ve gücü kötüye kullanamazlar. Aksi halde apartman görevlisi bile yetkisini kötüye kullanabilir.
Bir bardak suda fırtına
04:001/03/2015, Pazar
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Suriye’nin ülke toprakları (vatanı) içinde yer alan Süleyman Şah türbesinin bulunduğu ve ekslav statüsünde Türkiye’ye ait olan küçük bir toprak parçasının (8 bin 797 metrekare) daha önce de yapıldığı gibi yerinin değiştirilmesi üzerine muhalefet kıyameti kopardı. Olayı, TC. ülkesinin içinden bir parçanın terk edilmiş olması sayarak iktidara veryansın ettiler.
Olayın mahiyetini insaf çerçevesinde ortaya koyabilmek için kısa bir tarihçe bilgisini hatırlamamız gerekiyor:
Türbe’de Osmanlı İmparatorluğu’nun kurucusu ve ilk padişahı Osman Gazi’nin dedesi ve Ertuğrul Gazi’nin babası Süleyman Şah’ın ve iki askerinin naaşları bulunmaktadır. Türbede yatan Süleyman Şah’ın Osman Gazi’nin dedesi olan Süleyman Şah değil, I. Kılıçarslan’ın babası Kutalmışoğlu Süleyman olabileceği konusunda farklı görüşler de bulunmaktadır.
Süleyman Şah Türbesi’nin bulunduğu bölge 1’inci Dünya Savaşı’nın ardından önce İngiltere daha sonra da Fransa’nın kontrolüne geçti. 1921’de ise Fransa ile Türkiye arasında imzalanan Ankara Anlaşması’nın 9’uncu maddesine göre söz konusu alan Türkiye’ye bırakıldı. Bu maddeye göre Caber Kalesi’nde bulunan ve Türk Mezarı adı ile tanınan mezarı, çevresiyle birlikte, Türkiye’nin malı olarak kalacak ve Türkiye orada koruyucular bulundurup Türk bayrağını çekebilecekti.
1886 yılında II. Abdülhamit tarafından yaptırılan türbe, Suriye’nin yapacağı barajın suları altında kalmasın diye müzakereler sonucunda 1973 yılında şu an bulunduğu yere nakline karar verildi ve Halep merkezine 123, Şanlıurfa’ya 92 km uzaklıktaki Karakozak köyüne taşındı.
Bir devletin bir başka devlet tarafından kendisi ile bağlantısı kesilmiş toprağına eksklav toprak denir. İşte bu statüdeki toprağımız önce bir yerde idi, sonra bir başka yerde oldu; bu taşıma “vatan toprağını terk etmek” olarak değerlendirilmedi. O tarihte yer değiştirme su altında kalmasın diye yapılmıştı, şimdi ise Dayiş denilen terörist grubun hem oradaki askerlerimize hem de türbeye zarar vermeleri ihtimali kuvvetle belirdiği için yapıldı. Ya Dayiş’e ve dolayısıyla Suriye’ye savaş açılacaktı veya türbe, geçici olarak yine kendi toprağımız olacak bir başka yere taşınacaktı. Taşımayı bile Suriye’ye savaş ve topraklarına tecavüz olarak değerlendiren ve ülkesini başkalarına şikayet eden muhalefet, savaş açılsaydı, kanlar aksaydı, şehit cenazeleri gelmeye başlasaydı kim bilir neler diyecekti.
Tarih boyunca devletler, topraklarına saldıran düşmanla savaşırken gerektiği zaman taktik olarak geriye çekilmişler, geçici olarak düşmanın topraklarımıza girmesine imkan tanımışlar, sonra toparlanınca, şartlar elverince taarruz ederek düşmanı topraklarımızdan püskürtmüşlerdir. Bugün de yapılan bundan ibarettir; maşa var iken el yakılmamış, geçici bir tedbir alınmış, türbe ve toprak nakledilerek korunmuştur; zamanı gelince, Suriye’de muhatap bir devlet oluşunca türbe ve yeri için gerekenler elbette yapılacaktır.
Bu vesile ile dinimizde “ülke ve vatan” kavramı ile buna ilişkin hükümler konusuna da değinmek gerekiyor. İnşaallah bir başka yazıda bunu yapacak ve “Müslümanların hakim bulunduğu her toprak parçasının bütün Müslümanlara ait bir vatan olduğunu ortaya koyacağız.
Müslümanın vatanı
04:005/03/2015, Perşembe
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Bir karış toprak yüzünden toz koparanlara, Müslümana göre vatan nedir ve bugün dahi Müslümanların vatanı nerede başlar ve nerede biter sorusuna cevap olabilecek bilgileri vermek gerekiyor:
Bilindiği gibi İslâm devleti vatan, ırk vb. maddî değerler üzerine değil, manevî değerler ve özellikle din temeli üzerine kurulmuş bir devlettir. Din ise belli bir toprak parçasına veya topluma hapsedilemez; onun hedefi cihan hâkimiyetidir; nûru bütün insanlığı aydınlatacak, kula kulluk son bulacak, insanlar yalnızca Allah’a kulluk ederek eşref-i mahlûkât (yaratıkların en şereflisi, en üstünü) olduklarını ispat edecek, iki cihan mutluluğunun kapılarını açacaklardır. Savaşın (bu manada cihadın) gâyesi -hiç şüphe yok ki- bütün insanları zorla Müslüman etmek değildir; savaş, isteyenlerin İslâm’a girmelerini, istemeyenlerin ise İslâm’ın hâkimiyeti altında dünya nimetlerinden istifade ederek adâlet ve hürriyet içinde yaşamalarını sağlayacaktır. İşte bu mânâda ve bütün insanlığa şâmil barış, refah ve mutluluk -başka türlü olmuyorsa- Müslümanların kılıçlarının gölgesi altında gerçekleşecektir (bir çeşit pax islâmica), hedef budur. Dâru’l-İslâm (Müslümanın vatanı), Müslümanlar tarafından fethedilmiş olup İslâm hukukuna göre yönetilen ülke demektir. Önce İslâm ülkesi (dâru’l-İslâm) olduktan sonra yeniden kâfirler tarafından zaptedilen veya sakinleri tarafından başka bir hukukla yönetilmeye başlanan ülkenin, “İslâm ülkesi olma” özelliğini kaybedip etmeyeceği ise müctehidler arasında tartışma konusu olmuştur. Ümmete ait bütün topraklar vatandır; vatanın birlik ve bütünlüğü esastır. Ümmet bunu iç ve dış tehlikelere karşı korumakla yükümlüdür. Bu bütünlüğün fiilen gerçekleşemediği (ümmetin parça parça ülkeleri bulunduğu) dönemlerde her parça (millet) kendi ülkesini vatan olarak bilir ve korur, ancak diğer parçalarla bir şekilde bütünleşerek, birleşerek, birlikler oluşturarak ümmet birliğini gerçekleştirmeyi amaç edinir. Yabancıların ve yabancılaşanların masa başında çizdikleri ve böylece ümmeti parçaladıkları sınırlar Müslümanları bağlamaz.Avrupa’da yaşayan Türkiyeli Müslümanların birçoğu bulunduğu ülkenin vatandaşlığına geçmişlerdir. Müslümanın, vatandaşı olduğu bu ülkeler, daha önce Müslümanlar tarafından fethedilmiş veya İslâm hukukunu kabûl etmiş olmadıklarına göre İslâm ülkesi olamazlar. Bir Müslümanın “küfür ülkesi”nin vatandaşı olması, İslâmî bir vatandaşlık olmayıp, zarûret veya Müslümanın menfaati gereği yapılmış bir ikili anlaşma olarak kabûl edilmelidir. Bundan sonra, Allah’ın bildiği -bizim bilemediğimiz- bir zamana kadar Müslümanların, İslâm hukukunun uygulanmadığı ülkelerde cemâatler olarak (toplu halde) yaşayacakları anlaşılmaktadır. Müslüman cemâatler, insan haklarına riâyet edilen ülkelerde din özgürlüğünden azamî derecede istifade ederek kendi kimliklerini ve menfaatlerini korumak için çaba göstereceklerdir. Bu ülkelerin kanunlarının verdiği imkânlar ölçüsünde, dinlerini yaşayacak, başkalarına tanıtacak ve hidâyetlerine sebep olmaya çalışacaklardır. Mesela Almanya bir gün İslâm’ı kabûl ederse orası İslâm ülkesi olur. Bütün dinlerin ve inançların kendi hayat tarzlarını serbestçe yaşamalarına imkân veren bir düzen yerleşirse, bu defa da, Medine’ye hicret edildiği zaman “Medine Vesikası” çerçevesinde oluşturulan siyasî sisteme yakın bir sistem oluşmuş bulunur. Bu takdirde de Müslüman olan ve olmayan gruplar, cemâatlar arasındaki ilişkiye savaş ilişkisi denemez, ülke de “savaş ülkesi (dâru’l-harb)” olmaz. Böyle bir düzende grupların üzerinde anlaştıkları hukuk kuralları genel, cemâatlerin hukuk kuralları da özel (kendilerine mahsus) olarak geçerli olur.Buraya kadar anlatılanlardan pratik (güncel) bir cümle kurmak gerekirse:Ya İslam hukukuna göre yönetilen veya yabancıların işgali sonucu rejimi değişmiş olsa da Müslümanların mal ve can güvenliği içinde kısmen de olsa inançlarına göre yaşama imkanlarını kaybetmedikleri bütün ülkelerin toprakları Müslümanların vatanıdır; oralara serbestçe girebilmeleri, yerleşebilmeleri, eğer yabancıların egemenliği veya Müslümanların zulüm görmeleri söz konusu ise onu izale etmek için çaba göstermeleri gerekir.Evet yalnızca bir karış yarım yamalak ülke toprağı için değil, böylesine büyük bir vatan için dertlenen ve çabalayanlara selam olsun!
Kimlik ve yerinden yönetim
04:006/03/2015, Cuma
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
İslâm’ın mensuplarını dâvet ettiği câmia (ümmet) gerçekleştiği takdirde hiçbir Müslüman fert ve grup bu câmianın dışında kalmayacak, ona dahil olacaktır. Milliyet ve milliyetçilik bu câmianın dışında kalmaya ittiği ve sebep olduğu zaman -İslâm yönünden- meşruiyetini kaybeder. Böyle bir câmia fiilen gerçekleşmemiş veya bozulmuş olursa Müslümanların gruplar (bu arada kavimler, bu mânâda uluslar) halinde birlikler, toplum yapıları oluşturmaları birlik ve değerlerini korumak için gerekli tedbirleri almaları tabiî ve zaruridir. Bu zaruretle karşı karşıya bulunan grup (topluluk, toplum) bugün anlaşılan mânada bir ulus/millet ise milliyetin temel unsuru (kimliğin belirleyici öğesi) İslâm olacaktır. Toplum, mevcut yapısını tarihi bir zaruret ve ârıza olarak görecek, imkânların elverdiği ölçüde ümmet yapısına geçmeyi, bu yapıda birleşmeyi amaç edinecektir. Bu mâna, kayıt ve şartlar içinde -Müslüman olmayan ötekine nispetle- bir milliyet ve milliyetçilik günümüzde zaruri olarak meşrudur.
Bugün dünyada elliden fazla İslâm ülkesi vardır ve Müslümanların kimlikleri üç unsurdan oluşmaktadır: Dini, kavmiyeti ve ülkesi. Günümüzde bir Müslüman “T. C. vatandaşı, Müslüman, Türk”, “İran İ. C. vatandaşı, Müslüman, Farsî”, “A.B.D. vatandaşı, Müslüman, zenci” ...şeklinde tanımlanmaktadır. Müslüman hangi ülkenin vatandaşı ve hangi kavmin, etnik grubun mensubu olursa olsun her şeyden önce Müslümandır, sonra bir ülkenin vatandaşıdır, sonra da bir etnik grubun mensûbudur. Bu sıra bozulmadığı, her bir unsurun hakkı verildiği, amaç bölünme değil, bütünleşme olduğu müddetçe Müslümanlar arasında kimlik farkı kısmen tabiî ve kısmen zaruri olarak meşrûdur, zararsızdır, zenginliktir, faydalıdır, Kur’an’da yer alan “tanışmanız, tanımlanabilmeniz için sizi gruplara ayırdık” buyruğuna uygundur.
Yerinden yönetim talebinin iki gerekçesi olabilir:
■Daha iyi hizmet,
■Bölünmenin ilk adımı.
Bu iki gerekçenin birincisi meşru ve gerekli, ikincisi ise gayr-i meşrudur.
Bir yerleşim bölgesinin, bir şehrin halkı kendi ihtiyaçlarını, problemlerinin çözümü için alınması gereken tedbirleri uzaktakilerden (merkezden) daha iyi bilir ve daha yakından takip edebilir, daha hızlı sonuç alabilirler. Bu halkın seçeceği yöneticiler de aynı nitelikte olurlar. Yerinden yönetilen birimler bir bütünün (ülkenin, devletin) ayrılmaz parçaları (mütemmim cüzleri) olarak kalırlar, ama merkezin verdiği yetkileri kullanarak bölgeye ve halka daha iyi hizmet edebilirler.
Adım adım ayrılmayı, ülkeyi bölmeyi, ümmetten ve milletten ayrılarak kendi başlarına (daha doğrusu farklı bir bloka sırtlarını dayamak suretiyle) ayrı bir devlet olmayı hedefleyenler varsa bunların niyetleri ve hedefleri meşru değildir. İster ulus devletler olsun, ister İslam devleti olsun bölünmeyi kabullenmezler ve bölücülüğe karşı mücadele ederler.
Eşyanın tabiatı da böyledir.
Irkçı, etnikçi, bölgeci, belli bir ideolojiye angaje olmuş... grupların ayrılık talepleri bu sayılan saiklere dayandığı sürece bütünü temsil edenlerin mücadele hedefi olurlar ve İslami bakımdan da -eğer mazlum değil iseler- talepleri meşru görülmez.
Aslında İslam ülkesi olan bir coğrafyada din özgürlüğünden mahrum bırakılan Müslümanlar, mahrum bırakanları siyaset yoluyla yola getiremezlerse ya yönetimi değiştirmek, ya hicret etmek ya da bir bölgeyi kurtararak orada kendi yönetimlerini kurmak durumunda kalabilirler. Ama bu yollardan birine girebilmek için en az zarar ile başarı şansı ve ihtimalinin bulunması, pirinci elde edelim derken bulguru da kaybetme tehlikesinin bulunmaması gerekir. Fukaha, uygulamada İslam’dan ayrılan yöneticilere isyan ve onları iyileri ile değiştirme teşebbüsünü tartışırken bu son noktaya titizlikle işaret etmişlerdir.
.Fıtrat
04:008/03/2015, Pazar
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
İnsanın özgürlüğü ve itaat geleneği üzerine yapılan bazı tartışmalara katkı olsun diye önce Kur’an Yolu isimli ortak tefsirimizden alıntı yapacak, sonra kısaca tartışmaya katılacağım.
“O halde sen hanîf olarak bütün varlığınla dine, Allah insanları hangi fıtrat üzere yaratmışsa ona yönel! Allah’ın yaratışında değişme olmaz. İşte doğru din budur; fakat insanların çoğu bilmezler. / Bütün gönlünüzle O’na yönelin, O’na saygısızlıktan sakının, namazı kılın ve şirke sapanlardan, dinlerini parçalayıp her bir grubun kendindekini beğendiği fırkalara ayrılanlardan olmayın” (Rum, 30/30-32).
Sözlükte “ilk yaratılış hali, temiz ve aslî tabiat” anlamına gelen fıtrat, beşerî varlığın Allah’ın yaratma fiili sonucunda ortaya çıkan başlangıçtaki saf ve aslî halini ifade eden ahlâk ve psikoloji ile ilgili bir terimdir. Kur’an’da ve Hz. Peygamber’in hadislerinde fıtrat kelimesinin, insan kişiliğinin çevre etkilerinden bağımsız olarak var olan özünü ve bütün insanlar için ortak ve genel olan oluşum ve gelişim kapasitesini belirtmek üzere kullanıldığı görülür. Tek tek her bir insanın geliştirdiği kişilik özellikleri bu ortak fıtrattan beslenir. İslâmî öğretiye göre insanın ilk yaratılış durumu, temiz ve günahsız, gelişme ve olgunlaşmaya hazır ve elverişli, insan olmanın ve insanca yaşamanın gerektirdiği bütün imkân ve özellikleri bünyesinde taşıyan bir potansiyel tamlığa sahiptir. İnsan fıtratında Allah’ın varlığını ve birliğini tanımaya doğru tabii bir eğilim vardır. Hatta İslâm âlimleri genellikle, bu eğilimin ilk yaratılış anında insanla Allah arasında yapılmış temsilî sözleşme ile ilintili olduğu kanaatindedirler (A‘râf 7/172-173). Din duygusu insan fıtratının temel bir özelliği olmakla beraber, bu kendiliğinden uyanıp gelişmez. Zira insanda hazır bir Allah inancı değil, onu bu inanca götürecek kabiliyet ve imkânlar vardır. İnsan kendi iç dünyası veya dış âlem üzerinde derinlemesine bir araştırma ve düşünmeye koyulduğunda yahut 33. âyette ve Kur’ân-ı Kerîm’in başka yerlerinde (bk. En‘âm 6/63-64; Yûnus 10/12, 21-23; Lokmân 31/32; Zümer 39/49) değinildiği üzere, çaresizlik ve sıkıntı içinde bocaladığı bir anda bu duygunun belirtileri açıkça gözlenir. Fakat bu tabii eğilimin kişilik çapında yapılanması ve kalıcı bir özellik halini alması, içtenlikle ortaya konacak ciddi bir arayış ve çabayla birlikte, uygun bir çevrede gerçekleşebilir. Nitekim vaktiyle birçok cana kıydıktan sonra bundan pişmanlık duyup tövbe etmek isteyen kimseye o dönemdeki peygamberin çevresini değiştirmeyi tavsiye ettiğini belirten Resûl-i Ekrem bu hususa işaret etmiştir.
Yine Hz. Peygamber’in (s.a.) şu hadisi, din duygusunun fıtrî olduğunu fakat kişinin içinde yetiştiği çevrenin ve özellikle ailenin bu duygunun şekillenmesi ve gelişmesinde veya geçici olarak yahut bütünüyle körelmesinde önemli etkiye sahip bulunduğunu göstermektedir: “Her çocuk fıtrat üzere doğar. Sonra ana babası onu yahudi, hıristiyan veya Mecûsî yapar” (Buhârî, “Cenâiz”, 80, 93; Müslim, “Kader”, 22-25). Bir başka hadiste de çocuğun konuşmaya başlayıncaya kadar fıtratını koruduğu belirtilerek (Müsned, IV, 24) kültür değerleriyle ilişki kurmanın en önemli vasıtası olan dilin bu konudaki etkisine işaret edilmiştir. İslâm bilginlerine göre göze görme kabiliyeti verildiği gibi fıtrata da Allah’ı tanıma ve O’na kul olma yatkınlığı verilmiştir. Henüz dış tesirlerin etkilemediği ve bozmadığı fıtratın yönü hayra, iyiye ve Allah’ın birliğini tanımaya yöneliktir. Fıtratın fâtırına (yaratıcısına) delâleti tabii olduğu için her insanın fıtratında, vicdanının derinliklerinde bir hak duygusu ve mârifetullah gizlidir. Ancak nasıl ki bir hastalık veya bir engel sebebiyle geçici veya sürekli olarak gözün görmesi mümkün olmuyorsa, fıtrat da dış etkilerle gerçek kabiliyet ve hedefinden uzağa düşebilir. Bir başka anlatımla, fıtratın belirleyici bir özelliği varsa da zorlayıcı bir etkisi yoktur; o daha çok hâricî tesirlere göre değişik şekiller alır. Bu sebeple, insandaki öfke, şehvet, menfaat düşkünlüğü gibi eğilimlerin de varlığını dikkate alan İslâm ahlâkçıları, dinî ve ahlâkî kurtuluş için tek başına fıtratın yeterli olmadığını, doğru dine yöneltecek bir peygambere ve ayrıca insanın aklını ve iradesini geliştirmesi için samimi bir çaba ortaya koymasına ihtiyaç bulunduğunu belirtmişlerdir.
İşte âyette “Sen hanîf olarak bütün varlığınla dine, Allah insanları hangi fıtrat üzere yaratmışsa ona yönel!” buyurularak fıtrat ile din arasındaki uyuma, fıtrattaki saf ve temiz yapıya, ayrıca insana da bu konuda görev düştüğüne, yani onu korumak için gayret sarfetmesi ve iradesini kontrol altında tutması gerektiğine işaret edilmektedir. Fıtrat kelimesinin İslâmî terminolojideki diğer bir anlamı da “âdet ve sünnet”tir. Bütün peygamberlerin ve ilâhî dinlerin doğru ve güzel bulup benimsedikleri ve müslümanların yapmaları gerekli olan dinî âdet ve uygulamalara da fıtrat denir.
İnsan nasıl doğar, nasıl değişir?
04:0012/03/2015, Perşembe
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Kendisinin ateist olduğunu açıklayan ve bununla da onur duyduğunu söyleyen bir bayan “Herkes ateist olarak doğar” demişti.
Liberal demokrat bir akademisyen de geleneğimizde mevcut “itaat kültüründen “ şikayetçi oluyor ve “hür, demokrat, insan haklarına saygılı insanlar olmamızı bu kültürün engellediğini” söylüyordu.
Özgürlükçü eğitimi savunanlara göre insanoğlu, belli kurallar, yasaklar, değerler ile kuşatılmadan serbest bırakılarak “eğitilmeli”, kişiliğini kendiliğinden bulmasına ve oluşturmasına zemin hazırlanmalıdır. Tabii bu “kaldırılması gereken değerler ve kuralların” başında da dinimizde ve geleneğimizde mevcut olanlar bulunmaktadır.
Bu iki iddia ve yaklaşım bizi, düşünce tarihi boyunca tartışılagelen “insanın tabiatı” ve “özgürlük” konularına getirmektedir. Bir köşe yazısında bu zor konuları, hakkını vererek tartışmak mümkün olmasa da bazı şeyler söylemek -medyaya düşen iddialar sebebiyle- zaruri oluyor.
Bundan önceki yazımda şu cümleleri kurmuştum:
“İslâmî öğretiye göre insanın ilk yaratılış durumu, temiz ve günahsız, gelişme ve olgunlaşmaya hazır ve elverişli, insan olmanın ve insanca yaşamanın gerektirdiği bütün imkân ve özellikleri bünyesinde taşıyan bir potansiyel tamlığa sahiptir. İnsan fıtratında Allah’ın varlığını ve birliğini tanımaya doğru tabii bir eğilim vardır. Hatta İslâm âlimleri genellikle, bu eğilimin ilk yaratılış anında insanla Allah arasında yapılmış temsilî sözleşme ile ilintili olduğu kanaatindedirler” (A‘râf 7/172-173).
İlgili bilim dallarında insan eylemlerinin altında yatan temel unsurun ne olduğu sorusuna insanın tabiatı (doğası) bağlamında farklı görüş cevap vermiştir: 1. İnsanın doğası itibariyle kötü olduğunu ve insan davranışlarını motive eden temel unsurun insanın bencil arzuları ya da çıkarları olduğunu savunan görüştür. 2. İnsanın doğası itibariyle iyi olduğu dolayısıyla insan davranışlarını motive eden temel unsurun özgecilik gibi duygular olduğunu savunan görüştür.
Rousseau, eğitim konusunu ele aldığı Emile adlı eserinde şöyle der: “Her şey Yaratıcı'nın elinden çıktığında iyidir; insanoğlunun elinde bozulur. İnsanoğlu hiçbir şeyi, hatta insanı bile, doğanın yaptığı şekliyle istemez.” Rousseau bu ifadelerle uygarlığın insan doğası üzerine yaptığı olumsuz etkiyi vurgulamak ister. Rousseau’yu diğer aydınlanma filozoflarından ayıran en önemli unsur bu dönemin insan anlayışına yaptığı eleştirilerdir.
Hem İslamî öğretiye hem de Rousseau gibi düşünen eğitimcilere ve filozoflara göre, yazının başında naklettiğim iki yaklaşımın tartışmaya açık, hatta isabetsizliği baskın olduğu ortaya çıkmaktadır.
Ehl-i sünnet’in kelam sahasında iki büyük imamından biri olan Ebu Mansur Mâtürîdî’ye göre Yaratıcı’nın insana verdiği akıl, şeriki olmayan bir Allah inancına ulaşmak için yeterlidir ve sorumluluk bakımından durum, peygamber gönderilmiş de tevhid inancı tebliğ edilmiş gibidir. Akıl insan fıtratının önemli bir unsuru olduğuna göre “insan, yaratılıştan, yani tabiatı icabı olarak “Bir Allah’a iman” kabiliyetini taşıyor demektir (Te’vîlât, İsra:17/15. ayetin tefsiri).
Önceki yazıda naklettiğim hadise ve tecrübeye göre insanoğlunu mümin ve iyi veya kâfir ve kötü eden çevredir, eğitimdir.
Özgür eğitimcilerin yanıldıkları veya görmek istemedikleri husus, çocuk üzerinden iyiye yönelik eğitim müdahalesi kaldırıldığı zaman onun tamamen kendi başına kalacağı, kendi haline terk edilmiş olacağıdır. Halbuki gerçek şudur: İnsanoğul ıssız bir adada doğup büyümedi ise biyolojik etkilere ek olarak onun etrafını sarmış bir sosyal, psikolojik ve etkili çevre vardır ve insanoğlu bu çevrenin çocuğudur. Günümüzde öz değerlerimizi korumak bakımından daha vahim durum, çocuklarımızın ailelerine ait olmaktan çok elektronik dünyayı kontrol eden yabancılara ait hale gelmiş olmalaradır.
Hasılı özgürlük, kendi başınalık, etkiden azadelik yoktur; ya bizim değerlerimize göre veya yabancılar ile yabancılaşmışların değerlerine göre şekillenmek vardır.
Birlik bağımsız alimlerden başlamalı
04:0013/03/2015, Cuma
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
“Bütün gönlünüzle O’na yönelin, O’na saygısızlıktan sakının, namazı kılın ve şirke sapanlardan, dinlerini parçalayıp her bir grubun kendindekini beğendiği fırkalara ayrılanlardan olmayın”(Rum,30/30-32).
Bu âyetin gösterdiği “birlik” hedefi ve yasakladığı tefrika, bölünme, parçalanma, her bir parçanın kendini ve kendindekini beğenmesi, yegane hak gibi kabul edip başkalarına kulak vermemesi... benzeri birçok âyette ve hadislerde tekrarlanmıştır.
Müslümanların tarihine bakıldığında insanın şöyle diyesi geliyor: “İslam ne demiş ise Müslümanlar onun tersini yapmaya yönelmişler, ümmeti sahih İslam’a çağıran büyük alimler, sûfîler ve davetçiler ise çoğu zaman kenarda kalmışlar, hatta eziyete duçar olmuşlardır”.
Ümmetin, bölünme, parçalanma ve düşmanı bırakıp birbiri ile savaşmaya yönelme gibi sapmaları yüzünden uğradığı zarar, Müslüman olmayan toplulukların onlara yaptıklarından daha büyük olmuştur. Hz. Osman ve Ali (r.a.) devirlerinden başlayarak Abbasi, Selçuklu, Osmanlı ve diğer Müslüman devletlerin tarihini bir düşünelim; eğer bu devletler birleşse idiler, birbiri ile savaşmasa idiler bugün dünya bir başka dünya olurdu.
Peki çok kere din alet edilerek icra edilen bu faciaları dinin alimleri niçin engelleyemediler?
Bu sorunun cevabı bir kitap tutar, ama birkaç sebebe temas etmek de faydadan hali değildir:
Bazı alimler ümmetin, hakkın, adaletin alimleri olacak yerde devletlerin, grupların alimleri oldular ve fetvalarını da bu kötü aidiyete dayalı olarak verdiler.
Hakkın ve adaletin yanında olan alimler dışlandılar, iftiralara ve işkencelere uğradılar.
Tahkik yerine taklid, mezheb ve grup taassubu hakim olduğu mekan ve zamanlarda alimler sonu gelmez ihtilaflara, tartışmalara, her bir grup kendinde olan, kendine ait bulunan ile sevinmeye, yetinmeye, yalnız onu hak bilmeye yöneldiler. Bu durum da ümmetin birliğini engelleyen amiller arasında yer aldı.
Olan oldu, şimdi 21. Yüzyıl'da yaşıyoruz, yine Elhamdülillah dinimiz İslam, ama ümmet parçalanmış, bir İslam devleti yerine elliden fazla “ulus devlet” türemiş, aralarında dostluk, kardeşlik, dayanışma yok gibi; dünya menfaati belirleyici amil, menfaat gerektirdiği zaman Müslümanlara karşı kâfirlerle işbirliği yapıyorlar. Kimi sağcı kimi solcu olmuş, kimi Ruslardan yana kimi ABD’den, kiminde krallar ve despotlar hakim, kimi sözde demokrat... Tamamında da alimler var, sözde “şeriatı uygulayanlar, anayasalarında “İslam devleti” yazılı olanların da alimleri var. Ama bu alimler o ülkelerdeki “münkere, İslam’a aykırı gidişe” ses çıkarmıyor veya çıkaramıyorlar, ses çıkaranlar da dışlanıyorlar.
Ümmetin muhtaç olduğu alimler birliği, İslam’dan başka her emre, cazibeye ve menfaate karşı bağımsız alimlerden oluşan birliktir. Bu alimler belli bir sözde devlete değil, ümmete ve hedefte olan ümmetin devletine ait olmalıdırlar. Yaşadıkları toprak parçası neresi olursa olsun aralarında birlik ve irtibat kurmalı, ısrarla ümmete yol göstermeli, yanlış batıl, zulüm her kimden ve nerede sadır olursa olsun ona karşı çıkmalı ve seslerini duyurmalıdırlar.
Buraya kadar yazdıklarıma bir örnek ve bir uygulama alanı olarak Dayiş karşısındaki tavrı önünüze koyuyorum. Bu ümmetin başına bela olan grubun da “alimleri” var, ayrıca onlarla grup bağı bulunmadığı halde lehlerinde konuşan alimler de var.
Ama Merkezi Kanada’nın Alberta eyaletine bağlı Calgary kentinde bulunan Kanada Yüksek İslam Konseyi’ne üye 38 İslam alimi, ayetlere ve hadislere dayanarak
Dayiş’in 10 eyleminin İslam’a aykırı olduğunu ilan ettiler: “Müslüman ya da gayrimüslim, kendilerine karşı olanların kafalarını kesmek, Dayiş’in yaptıklarını kabul etmeyenleri öldürmek, camileri yıkmak, peygamber ve evliyaların türbelerini yerle bir etmek, insanları evlerinden ve yurtlarından sürmek, Dayiş’e karşı çıkan İslam alimlerini öldürmek, Müslüman kadınları Dayiş elemanları ile evlendirmek, insanları canlı canlı yakmak, yakaladıklarına işkence etmek, insanları yüksek binalardan atarak öldürmek.”
Konsey’in fetvasına göre, “Bu eylemleri cihad olarak değerlendirmek kesinlikle yanlıştır. İslam fıkhında cihadın şartları vardır. Cihadda, kadınlara, çocuklara, yaşlılara, hastalara, kimsesiz düşkünlere dokunulmaz, ağaçlara zarar verilmez, sular kirletilmez, başka dinlere ait mekanlara zarar verilmez ve hiç kimse İslam’a girmeye zorlanmaz. Çünkü Peygamberimiz böyle yapmış ve emretmiştir”’ hükümlerine de yer verdiler.
Ben bu konularda benzer görüşlerimi yazmıştım. Vasıflarını sıraladığım ümmetin alimlerini bu konuda konuşmaya, eğer farklı görüşleri varsa bir araya gelip müzakere etmeye davet ediyorum.
Ümmetin alimler birliği belki (inşallah) böyle başlar ve gelişir.
Ateist ve eşcinsele kötü bakış
04:0015/03/2015, Pazar
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Din ve ifade özgürlüğü üzerine konuşan ve yazanlardan bazıları laik devletin dinler ve düşünceler karşısındaki tavrı ile toplumun tavrını birbirine karıştırıyorlar. Evet laik devlet bütün inançlara eşit mesafede durur, (hemen işaret edelim ki, bu da sözdedir, dünyada böyle bir duruş kamil manada yoktur). Devletin bu eşit mesafede duruşu da teorik olarak doğru olmakla beraber pratikte problemleri vardır. Mesela toplumunun kahir ekseriyeti Müslüman olan, Allah’ı inkar etmeyi kötü, eşcinselliği sapıklık ve ahlaksızlık olarak kabul eden bir toplumun devleti, ateist ve eşcinsel ile böyle olmayanlara eşit mesafede nasıl duracak, böyle yaparsa toplumla devlet nasıl barışacak, huzur, sükûn ve asayiş nasıl sağlanacak?
Asıl konumuza gelelim:
Bu eşitliği savunanlar “Ne yazık ki, toplumda ateistlere kötü bakış yaygın” diyerek şikayette bulunuyorlar. Şimdi bu cümleyi tahlil edelim:
Türkiye toplumunda evet ate ve ateistler ile eşcinsellere kötü bakış yaygındır; ancak bu hem bir vakıadır, hem de bir haktır.İnsan haklarına dayalı demokrasilerde bir kimsenin ate ve eşcinsel olma ve bu oluşları savunma hakları varsa, böyle olmayanların da kendi değerlerine dayalı olarak ateistlere ve eşcinsellere “kötü bakma” hakları, hatta Müslüman iseler vazifeleri vardır. Bunlara kötü bakanlar davranışlarını hukuk çerçevesi içinde tuttukları sürece kınanamazlar ve kimsenin bu “kötü bakmayı” yok etmek için baskı yapma hakkı yoktur. Baskı yapmak şöyle dursun sosyo-kültürel tedbirler alarak insanların -inanca ve ahlaka dayalı- bakışlarını değiştirmeye çalışmak bile inanç ve düşünce özgürlüğüne aykırıdır.
Evet, bir Müslüman ateiste ve eşcinsele kötü bakar, Allah’ı inkar etmenin ve cinsel sapıklığın kötü olduğuna inanır, böyle düşünür, bu inanç ve düşüncesini savunur, çocuklarını da bu anlayış içinde eğitir. Bütün bunlar da demokrasinin ve laikliğin koruması altında olmalıdır.
Dini doğru anlayan ve uygulayan Müslümanlar, Allah’ı inkar etmeye kötü bakmakla beraber hakim oldukları siyasi yapılarda kâfirlere, temel insan haklarını tanır, onlara dokunmaz, Müslüman olmaları için baskı ve zorlama yapmazlar.İslam’ın kötü, çirkin, ahlaka aykırı bulduğu oluş ve davranışlara karşı tavır almak da Müslümanların vazifesidir. Bu tavır alış, imkana, güce ve daha önemlisi hikmete dayalı olarak değişir.
Laik devlet Müslümanın elini ve dilini bağlayabilir, ama kalbini (bakışını, kanaatini) bağlayamaz, Müslüman en azından düşünce, kanaat ve değerlendirme olarak “kötüye kötü bakmaya” devam eder.
Sekülerleşme hakkında
04:0019/03/2015, Perşembe
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Bazı yazarlar ve bilim adamları kentleşme, ekonomik düzen ve bilim alanlarındaki değişim sebebiyle kaçınılmaz olarak toplumun sekülerleşeceğini söylüyorlar.
“Sekülerlik kendiliğindendir, bir merkezî otorite tarafından tasarlanmaz ve uygulanmaz” görüşünü biz tartışmaya açık buluyoruz.
Artık açıkça görülüyor ki, dünyada ekonomik düzeni kuranlar, şehri (medineyi) kente dönüştürüp sosyolojisini oluşturanlar ve bilimi özel alanından çıkarıp dinin karşısına koyanlar belli merkezlerdir. Bunlar sanıldığı gibi kendiliğinden ve tabii olarak gerçekleşmiyor.
Bu girişten sonra çağımızın önemli Müslüman düşünürlerinden S. Attas’ın sekülerleşme konusundaki görüş ve değerlendirmelerini aktaracağım (Modern Çağ ve İslami Düşünüşün Problemleri,İst. 1989):
Sekülerleşme insanın aklı ve dili üzerindeki önce dinî sonra metafizik denetimden kurtarılmasıdır. Bu dünyanın dinî veya din misilli kavranışından soyularak bütün kapalı dünya görüşlerinin atılması, tüm doğaüstü mitlerin ve kutsal sembollerin parçalanmasıdır…İnsanın bakışlarını dünya ötesinden bu dünyaya ve bu zamana çevirmesidir (s.43).
İslam fenomeni ve onun dünya kültürleri ve medeniyetleri üzerindeki etkileri, görüşümüze (Attas’a) göre, doğru bir şekilde “doğanın tılsımının bozulmasını,” doğru bir şekilde “politikanın kutsallığının kaldırılmasını” ve yine doğru bir şekilde “değerlere yüklenilen kutsallıkların yok edilmesini” doğurmuştur ama bununla beraber hiçbir zaman sekülerleşmeye sebebiyet vermemiştir.
Sekülerleşme bir bütün olarak tamamen gayr-i islâmî bir dünya görüşünün ifadesi olmakla kalmayıp İslam’a da karşıdır. Bu yüzden İslam, sekülerleşmenin açık ya da kapalı her türlü tezahürünü ve nihai olarak varmak istediği gayeyi kesinlikle kabul etmez. O halde Müslümanlar bunu kendi içlerinden ve nerde görürlerse derhal kovmalıdırlar. Çünkü o, gerçek inancı (iman) öldürücü bir zehir gibidir (s. 68).
Diğer yandan Kur’an bizzat dünyanın kendisini de küçümsemez, onun harikuladeliklerini tefekkür ve teemmül etmemizden ve açıklamaya çalışmaktan alıkoymaz, sadece dünya hayatının, ilgileri başka yönlere kaydırıcı doğasına karşı uyarıda bulunur…
Seküler kelimesinin Kur’an’ın yansıttığı İslam dünya görüşünde tam bir karşılığı yoktur. Dünya “yakınlaştırılan” olduğu için ve hem dünya hem de doğa, Allah’ın ayetleri (işaretleri) olduklarından bu durumda yakına getirilenler aynı zamanda Allah’ın ayetleri olmaktadır… Allah’ın rahmeti ve sonsuz sevgisi O’nun alametlerinin bize yakınlaştırılmasına ve bizim onları daha iyi anlamamıza sebep olmuştur… (s.69).
Dolayısıyla bazı Müslümanların (özellikle modernist eğilim denilen yolun takipçisi kimi ulema ile geçtiğimiz asrın sonundan itibaren süregelen Batı’nın başarılarından(!) telaşa kapılarak, Batılı bilgilenme tarzıyla fazlaca haşir-neşir olmuş kimi aydınların) Müslüman aklını, bilim, teknoloji, insan bilimleri ve sosyo-ekonomik gelişmelerdeki modern başarılar düzeyine çıkarma yolunda, belki iyi niyetli ama yanlış hedeflenmiş bazı girişimleri açık bir hatadır (Yazar takip eden satırlarda bu girişimlere “İslam sosyalizmi ve İslam liberalizmi”ni örnek olarak verip eleştirmektedir(s.71 vd.).
Çanakkale Harbi hakkında
04:0020/03/2015, Cuma
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Çanakkale şehitlerinin künyelerinin bilgisayara geçirildiğini öğrenince annemin amcası şehid Hafız Muammer ismini aradım. Künyesi şöyle kaydedilmiş: Adı: Ahmed Muammer. Lakab: Molla Eyüp Oğullarından. Memleketi: Çorum. Doğum yılı: 1303. Ölüm: Savana’da, ayın 18’inde.
Büyüklerimin anlattıklarına göre şekil olarak da çok güzel olan hafız Muammer amcamız yeni evlendiği günlerde askere çağırılmış, Çanakkale’de şehid olmuş ve hamile olan eşinden dünyaya gelen ve doğunca Fevziye adı verilen kızını dünya gözüyle görememiştir. Allah rahmet eylesin ve bizleri de şefaatine nail buyursun!
Çanakkale harbi hakkında yazılan kitaplar, makaleler, ilgili belgeler binalara sığmayacak çokluktadır. Her şeye siyaseti ve ideolojiyi bulaştıranların anlattıkları Çanakkale harbi ile tarafsız tarihçilerin ve bir de (daha önemlisi) bizzat savaşın içinde bulunan düzgün insanların anlattıkları Çanakkale harbi oldukça farklıdır. Doğru bilgiye ulaşabilmek için bu farklı tarafların yazdıklarını –mümkünse tamamını, değilse zorunlu olanları- okumak gerekiyor.
Bu vesile ile Konya’da, Islah-ı medaris denilen yüksek medresede okumuş ve orada hoca olacak seviyeye ulaşmış, askere çağrılınca medreseyi bırakarak çağrıya icabet etmiş, birçok cephede din görevlisi olarak hizmet vermiş, Çanakkale harbinin de içinde bulunarak görüp anlatmış olan Abdullah Fevzi Efendi’den birkaç paragraf nakletmek istiyorum. Değerli ve sevgili sınıf arkadaşım Prof. Dr. Ali Osman Koçkuzu bu zatın yazıp koruduğu defterleri, gerekli gördüğü yerlerde açıklamalar da yaparak kitaplar halinde neşrediyor. İZ Yayıncılık’tan çıkan iki kitabının adları şöyle: Çanakkale Cephesinde Bir Müderris, Bir Müderrisin Sürgün Yılları. Bir başka kitabın da adı “Abdullah Fevzi Efendi Hayatı Şahsiyeti ve Fikirleri"
Okuma arzusunu kamçılar ümidiyle aşağıda birkaç paragraf aktaracağım:
“Arıburnunda tabur imamımız şehit edilince asker sanki diyanet konusunda çobansız bir sürü haline geliverdi. Ordugâhta ezan okunmaz, asker ezanla felaha çağırılmaz, namaz kılınmaz, Kur’ân okunmaz, bir nasihatçı çıkıp din diliyle askere nasihat etmez. Asker baştanbaşa dalalete bırakılmış, kendi istek ve arzularının, hislerinin heva ve hevesinin, zebunu bir hale gelmiş, kumandanlardan bu işe hiç aldırış eden yok. Özellikle de askerin bu şekilde başsız, din ahkâmına bağlı ve kayıtlı olmaktan kurtulmuş, her şeyi meşru ve mubah gören bir inanç ve anlayışta bırakılıverilişi, kumandanların en azından arzulayıp, istedikleri bir durumdu. Fakat peşpeşe gelen musibetler, belalar, başarısızlıklar ve askerin çöküşü, onları uyardı ve biraz da korkuttu. Kriz ve problemlerin askerin yakasını bırakmayışı, onların ilhat ve dinsizliklerini bir parçacık olsun gevşetti. Maneviyat kalelerine sığınmağa mecbur kaldılar. Bu durum bir anlamda, Allah’ın varlıkları yarattığı “fıtrat” ve kabiliyetin zorunlu gereği idi… Onların dine ve maneviyata dönüşleri, biraz da ülkedeki yeni siyasetin zorlamasıyla, halka dindar görünmek, şeriat yanlısı tanınmak gibi bir kaygı da söz konusuydu. Allah affetsin tabur kumandanının inancı vardı, bu sahada diğerleri gibi değildi en azından. Harekâttan üç gün önce bölük kumandanlarına sormuş: “askerleriniz içinde Kur’an okuyabilen, imamlık yapabilen kim var, sorun!” demiş. Beni ve diğer bölükten de bir başka arkadaşı haber vermişler. Çavuş beni çağırdı ve “tabur kumandanı seni istiyor!” dedi. Dehşete düştüm, “inşallah hayırdır” dedim. Bu davet görülmemiş bir şeydi. Bizi kumandana götürdüler. “Buyurun kumandanım!” dedik. Kumandan bana dedi ki: “Sen hoca mısın? Kur’an okuyabilir misin?” Ben “evet” dedim… Kumandan sonra bana döndü ve “sen imamsın” dedi. Öteki arkadaşa da: “sen de müezzinsin” dedi… Beş vakit müezzin ezan okusun, sen cemaate namaz kıldır, Yasin ve Fetih surelerini oku!” Ben, “baş üstüne efendim” dedim. Bizi götürenlere döndü: “benim adıma kumandanlarınıza söyle imamlık dışında bu ere askeri görev vermesinler, ama sadece talime çıksın, talim ona yeter” dedi. Sonra bana dönerek: “günümüzde talim her Müslüman için gerekli” dedi…
Koçkuzu’nun tespitine göre: Çanakkale muharebelerinde onun (A. Fevzi Efendi’nin) şikâyet ettiği iki nokta vardır; birincisi askerin başsız oluşu, kumandan kadrosunun askerle birlikte, muharebelerin cereyan ettiği sahada ve alanda bulunmayışı, emri verdikten sonra bir daha oralarda görülmeyişi, ikincisi ise düşmanı hiç görmedikleri halde, taktik hatalar yüzünden devamlı ateşe maruz kalıp, koskoca alayın veya alayların, tümenlerin yok oluşu, veya bir başka deyişle, gereksiz hücum taktiğinin, askeri tabiye ve taktik kanunlarına uyup uymadığı meselesi…
Hatıratta üzerinde çokça durulan bir nokta da askerin komuta heyetinden yoksun kaldığı iddiasıdır. İttihat Terakki partisinin orduyu siyasete çekmesi sonucunda, zabitler arasında hem hiyerarşi bozulmuş ve hem de orduda zabit sayısı azalmıştır. Çünkü bir takım yanlış ölçülerle epeyden beri yaşlı subaylar ordudan alınmakta idiler. Kumandanlararası edep ve terbiye sarsılmıştı. Bunda siyasetin rolü büyük olmuştu…
Bütün bunlara rağmen Çanakkale’de düşman durdurulmuştu; çünkü askerin içinde çok sayıda “Hafız Muammer”ler vardı.
Barışa ve kardeşliğe çağrı
04:0022/03/2015, Pazar
G: 12/09/2019, Perşembe
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Beklenen Nevruz geldi, İslam öncesi çağlardan bugüne az çok değişime uğrayarak gelen bu gün ve yapılan kutlamaların dinî ve kültürel değerlendirmesi bu yazının konusu değil, menşei ve anlamı ne olursa olsun değiştirilemez bir vakıa olan bu günün ve kutlamaların tarihi ve milli amacı dışında nelere alet edildiği önem arzetmektedir. Geçmiş yıllarda Nevruz, milletini ve memleketini sevenler için bir kâbus günü, bir sancı sebebi idi. Bu yılın Nevruz’u ise barışa ve kardeşliğe açılan bir yolun başı, uğurlu bir günün başlangıcı; manzarası ve kokusu ile insanları mesteden kır çiçelerinin barış ve kardeşlik şenliğine renk verdiği müstesna bir bahar oluyor (inşallah).
Siyaset arenasına baktığımızda içimiz kararıyor; okumuş yazmış, millet ve memleket edebiyatı yapan bir kısım siyasetçilerin barışa ve kardeşliğe karşı çıkışlarını hayretler içinde izliyoruz. Gözü kör olası ikbal için, koltuk için, menfaat için, din haline gelmiş kin için, Türkiye düşmanlığı için… ne için olursa olsun bu kutlu gidişe dur demek büyük hainliktir.
İyi niyetlilerin veya böyle görünenlerin ileri sürdükleri asılsız ve delilsiz iddialar (ülkenin bölünmesi, millete ihanet, vatanın satılması, al gülüm ver gülüm pazarlıkları…) gerçekleşmediği, abartılarak propaganda aracı kılınan kehanetler fos çıktığı halde hala bunlara sarılmak da bir başka garabet.
Bir muhalefet düşünün, daha önce de yeri değiştirilmiş olan bir türbenin, zaruret sebebiyle, kimsenin burnu kanamadan bir daha yerinin değiştirmesini ülkeye ihanet sayıyor, niçin savaşmadınız, niçin ülkeyi sonu gelmez maceralara sürüklemediniz diye iktidara çatıyor, halkı galeyana getirmeye (belki de yalnızca oy çalmaya) çalışıyorlar. PKK ile niçin savaşa devam etmiyorsunuz, niçin kan akmıyor, tabutlar sıralanmıyor, ülke tükenmeye devam etmiyor diye kara yaslara bürünüyorlar.
Türkiye’nin uyanıp kendine gelmesi, iri devletlerin vesayetinden kurtularak gerçek manada bağımsız bir ülke olması yolunda adımlar atmaya başlaması elbette Türkiye düşmanlarının hoşuna gitmeyecek ve bu kutlu gidişe dur demek için ellerinden geleni yapacaklardır. Bu onların ulusal görevleri olabilir de, bizdeki işbirlikçi hainlere ne demeli!
Ne ise, biz bugünün mutluluk veren tılsımını aha fazla bozmadan geldiğimiz noktanın altını çizelim:
Cumhurbaşkanımız Nevruz kutlaması mesajında şunları söylüyor: “Ülkemizde de, Nevruz’un, uzun zamandır mücadelesini verdiğimiz kardeşlik ve huzur ikliminin pekiştirilmesine vesile olmasını diliyorum. Baharla birlikte yeşeren ümitlerimizin, Nevruz Bayramı’yla beklediğimiz neticeye ulaşacağına ve önümüzde yepyeni bir dönemin açılışına vesile olacağına inanıyorum”.Yıllardır ülkemizi tüketen anlamsız bir savaşın karşı ucunda bulunan Öcalan da heyecanla beklenen Nevruz mesajında şu önemli cümlelere yer veriyor:
“Ülkemiz halklarının, demokrasi, özgürlük, kardeşlik ve onurlu barışı için yürüttüğümüz mücadele bu gün tarihi bir eşiktedir. Kırk yıllık hareketimizin acılarla dolu geçen bu mücadelesi boşa gitmediği gibi aynen sürdürülemez bir aşamaya da varmış bulunmaktadır. Tarih ve halklarımız bizden dönemin ruhuna uygun bir demokratik çözümü ve barışı talep etmektedir. Bu temelde tarihi Dolmabahçe Sarayı'nda, hepimizce resmen ilan edilen on maddelik deklarasyon temelinde yeni bir süreci başlatma görevi ile karşı karşıyayız.”
Bu mesajlara göre PKK ve yandaşları silahlı mücadele yerine demokratik siyasete karar vermiş, TC. Devleti de bu kararı memnuniyetle karşılamış, gerçekleşmesi için mümkün ve meşru olan gerekli adımları atmaya karar vermiş, önemli mesafeleri de aşmış bulunuyor. Geri kalan on madde vb. konular artık demokratik siyaset yoluyla ele alınacak, bir daha asla silaha sarılma olmayacaktır. Bu ülke padişahlıkla idare edilmiyor, her şey ortadadır, işin gereği bir süre gizli tutulan hususlar da zamanı gelince millete arzedilmekte, onayı alınmakta, onay vermezse vazgeçilmektedir; demokrasinin tabiatı budur.
Bugün ülkemizin geleceği için önemli bir adımın daha atıldığı bir güzel gün olarak hatırlanacak ve inşallah “barış ve kardeşlik” lafta kalmayacak, zihinlere, gönüllere ve siyasete oturacaktır.
Dil yâresi
04:0026/03/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Söz ağızdan çıkmadıkça sen onun sahibisin, bir kere ağızdan çıkınca artık o herkesindir; yani herkes onu kendine göre anlar, yorumlar, saklar, kullanır…
Nefis terbiyesinin üstadları arasında ağızlarına küçük bir çakıl tanesi almayı âdet edinenler olmuştur; her söylemeye niyet ettiklerinde taş dile takılıyor ve “önce düşün, sonra konuş” uyarasında bulunuyor.“O (insan) hiçbir söz söylemez ki, yanında çok dikkatli bir gözetleyici olmasın” (Kaf:50/18).Allah Teâlâ, Rahmet Peygamberi'ne şöyle diyor:“Sen onlara, Allah’ın lütfu sayesinde yumuşak davrandın, eğer kaba, katı kalpli olsaydın, hiç şüphesiz etrafından dağılır giderlerdi. Onları affet, onların bağışlanmasını dile, iş hakkında onlara danış, karar verince de Allah’a güven; doğrusu Allah, kendine güvenenleri sever.”(Al-i İmran:3/159)Allah Teâlâ, Hz. Mûsa ile kardeşine hitaben:“İkiniz beraber Firavun’a gidin; çünkü o sınırı çok aştı./Yine de ona söyleyeceklerinizi yumuşak bir üslûpla söyleyin; ola ki aklını başına toplar veya içine bir korku düşer” buyuruyor. (Tâhâ: 20/43-44).Hz. Ali halife iken bir hâricî, onun gıyabında ileri geri konuşuyor, sövüyor ve öldüreceğini söylüyor. Adamı yakalayıp Hazrete getiriyorlar, “Bırakın” diyor. “Nasıl olur?” manasında kendisine bakanlara “Adam beni öldürmedi ki cezasını vereyim. Sövmeye gelince, ona mukabele hakkım olabilir, ama ben dilimi kirletemem” diyor.Bizde güzel bir güfte var, ilk iki mısrâ’ı şöyle:Dil yâresini andıracak yâre bulunmazDünyada gönül yâresine çare bulunmazSöz deyip geçmemeli, söz vardır kılıçtan fazla yaralar, söz vardır yaraları sarar, acıları unutturur.Gönül kristal bir kâse gibidir, bir kere kırılınca tamiri çok güç olur.Ama hangi gönül kırılır? Diye sorulacak olursa ona Yunus en güzel cevabı veriyor:Dövene elsiz gerek Sövene dilsiz gerek Derviş gönülsüz gerekSen derviş olamazsın Yunus ilhamını Hz. Ali’den almışa benziyor; dövene el kaldırmıyor, sövene de sövmüyor; çünkü o, gönlünü sahibine (Allah’a) vermiş, kendine gönül bırakmamış ki, gönlü kendilerine ait olanlarla ilgilensin!Bütün bu sözler ve örnekler, Allah sevgisine, O’nun Sevgilisini izleyerek yol arayanlar içindir. Nefislerine tapanlara gelince onlara nefis belası dünyada ve ahirette en büyük cezadır.Nefiste kötülüğe meyil de vardır; olmasaydı imtihan da kulluk da olmazdı. Ama Allah’a olan sevgi ve saygı sebebiyle nefsin arzusuna karşı duranlara cennet müjdelenmiştir.İşimiz, durumumuz, makam ve mevkiimiz ne olursa olsun eğer imanımız varsa amelimiz de imanımıza denk düşmelidir.
Din özgürlüğü Alevîler ve Sünnîler
04:0027/03/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
İnsan hakları sözleşmelerine göre din özgürlüğünün beş unsuru var: İnanmak, inancını uygulamak, inancını öğrenmek ve öğretmek, inancını açıklamak ve dinî topluluk (cemaat) olarak örgütlenmek.
İslam hukukuna göre de dünyada İslam devleti dışında devletlerin bulunması ve onlarla sulh içinde ilişki kurmak, ülkede ve dışarıda İslam'dan başka dinlerin de bulunması ve onlara din özgürlüğü tanımak vardır. İslam devletinin teb'ası olan gayr-i Müslimlerin inançlarına dokunulmaz, İslam'a girmeleri için baskı yapılamaz, mâbetlerine, dillerine, örf ve âdetlerine müdahale edilemez, ibadetlerini serbestçe yaparlar, dinlerini öğrenir ve öğretirler, inançlarını açıklarlar, cemaat olarak örgütlenirler.
Cumhuriyetten önce daha az, cumhuriyetten sonra ise daha çok olarak din özgürlüğüne müdahale edilmiş, haklar ve hürriyetler kısıtlanmış, zikredilen beş unsurun tam olarak varlığına izin verilmemiştir.
Alevîlerin kahir çoğunluğu Müslümandır; kendilerini İslam'ın içinde görmektedirler, bu sebeple onlara, gayr-i müslim gibi bakmak mümkün değildir.
Durum bundan ibaret olunca karşımızda bütün mezhep ve tarikatlarıyla Müslümanların din özgürlüğü problemi vardır. Ülkemizde başka dinlere mensup veya dine inanmayan vatandaşlarımız da vardır, ama onların din özgürlüğü alanındaki sıkıntıları daha azdır ve tabîi gerektiği kadar onlar da haklarını almalıdırlar.
Sünnî olsun Alevî olsun Müslümanlar, cumhuriyetin ilanından beri ve daha keskin olarak 1950'ye kadar din özgürlüğünün temel unsurlarından mahrum bırakılmışlardır. Demokrat Parti iktidarından sonra ise “insan haklarının gereği olan” özgürlükleri tanımak ve vermek yerine her iki camiadan azami oyu alabilmek için gerektiği kadar hak ve hürriyet verilmiştir.
Âlevî Müslümanların din özgürlüğü konusundaki sıkıntılarının bir sebebi de tekke ve zaviyelerin kapatılmasıdır. Bundan önce Sünnîlerin de, Alevîlerin de tekkeleri vardı; bu tekkeler camilere alternatif mabetler değildi, cami bütün Müslümanların mabedi, tekkeler ise İslâmî grupların özel inanç ve ritüellerini yaşadıkları merkezler, mekanlardı.
Tekkeler ve zaviyeler kapatılınca Sünnî ve Alevî Müslümanlar, camilerdeki ibadetleri dışında icra edecekleri tarikat faaliyetlerini gizli olarak (yer altına inerek) icra eder oldular. Alevî vatandaşlarımızla aynı mahallede yaşadığım halde çocukluğumda ve gençliğimde “cemevi” kelimesini hiç duymadım. “Derneğe gittik, dün akşam dernek vardı, dedemiz geldi” ifadelerini duyardım. Alevîler bu tür faaliyetleri için “cemevi”ni icad ettiler, Sünnîler de “dernek, vakıf, kültür evi” gibi, isimler altında tarikat faaliyetlerini kısmen de olsa yürüttüler. Yani sosyolojiye uymayan yasaklar işlemedi, tarikatlar ve tekkeler şöyle ya da böyle yaşamaya devam ettiler ve ediyorlar. Yakında yeni bir anayasa yapılacak, inşallah o zaman bu probleme de “tam din özgürlüğü” çerçevesinde bir çözüm bulunacaktır.
Sünnîlerin de Alevîlerin de tekkeleri olmalıdır, devlet ve belediyeler bu tekkelere “sosyal ve kültürel faaliyetleri destekleme” babından yardım da yapmalıdırlar.
Benim hassasiyetim, kırmızı çizgim, İslam'ın birleştirdiği bu iki camianın, ayrı iki dinin mensupları gibi bölünmeleridir. Bu bölünmenin en önemli sembolü de mabetlerin bölünmesidir; Sünnîlerin mabedi ile Alevîlerin mabedinin ayrı olmasıdır.
Milletini, memleketini ve dinini sevenlerin bu hassasiyeti paylaşmalarını diliyorum.
Hükümet hayli zamandır Alevî vatandaşların din özgürlükleri ve dînî taleplerine ilişkin çalışmalar (çalıştaylar) yapıyor. Bu çalışmalar belli bir uzlaşma noktasına da hayli yaklaşmış durumdadır. Karşılıklı görüşmeler, samimi diyaloglar sonunda ortaya çıkacak çözümleri beklemeden seçim öncesinde, selden kütük kapma mahiyetinde kanun teklifleri problemi çözmez, çözümü zorlaştırır.
“Cennet yüzü görmesin aramızı bozanlar”
04:0029/03/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Islah düzeltmek, ifsad ise bozmak demektir.
Kitabımızın sıkça tekrarladığı hüküm, Allah’ın ıslahı emrettiği, ıslah edenleri (muslihûn) sevdiği, ifsadı yasakladığı ve ifsad edenleri (mufsidûn) sevmediğidir.
Islah ve ifsadın alanları çok geniştir, bu yazıda belli bir iki alan üzerinde duracağız.
Aldığı yanlış eğitim yüzünden fıtratı bozulmuş olanlar işlerin ve hallerin düzgün, insanların mutlu, insanlar arasında sevgi, dayanışma, yardımlaşma ve kardeşçe ilişki kurmanın hakim olmasından rahatsız olurlar ve bozmaktan zevk alır, sadistçe tatmine ulaşırlar.
Ara bozmanın bir sebebi de intikam veya menfaattir. Birine kin besleyen diğeri, onun çevresi ile arasını bozmaya, onu yalnızlaştırmaya, kendisi gibi düşmanları çoğaltmaya gayret eder. Birinden umduğu, istediği, beklediği menfaati elde edemeyenler onun dostlarıyla, amirleriyle, memurlarıyla arasını bozmaya yönelirler.
Birlikten güç doğar; rakiplerinin gücünü kırmak isteyen, onların birliğini bozmak için uğraşır.Son zamanlarda (eskiden de olmuştur ya) siyaset arenasında arabozucuların harekete geçtiği görülüyor ve anlaşılıyor. Cumhurbaşkanı ile başbakanın veya bazı bakanların, başbakan ile bakanların arasını bozmak için gece gündüz çalışan müfsidler var; bunların başvurdukları taktiklerden biri de asılsız haberler yaymak, hem ilgililerin hem de kamu oyunun kafasını karıştırmak, sahte algı oluşturmaktır.
Koca bir ülkeyi yöneten, içeride ve dışarıda harıl harıl çalışan müfsitlerle mücadele eden, binlerce eleman (bürokrat, danışman) istihdam eden devlet adamlarının da yanılmaları, yanıltılmaları mümkündür; ayrıca bu binlerce elemanın tamamının minare gibi doğru olmaları -içinde bulunduğumuz genel ahlak zaafı dairesinde- mümkün değildir. Seçerken titizlik gösterilse, çürüklerin derhal ayıklanması yoluna gidilse dahi mevcut sistem (idare mahkemeleri vb.) içinde ayıklamak, beyaz pirincin beyaz renkli taşını ayıklamaktan zordur.
İyi niyetli, fıtratı bozulmamış, menfaat duygusu ve arzusu iman, ahlak ve insaniyetinin önüne geçmemiş insanlara düşen vazife daima ıslaha yönelmek ve yardımcı olmaktır. Olan ve gerçekleşen ise bunun aksidir; kötüyü, yanlışı, meşru olmayanı düzeltmek şöyle dursun, olmayanı var göstererek ifsad etmeyi marifet (siyasi maharet) sayanlardan ortalıkta geçilmez olmuştur.Kur’an’a imanı olmayanlar, şöyle böyle bir imanı olsa bile onu hayatına rehber edinmeyenlere Allah’tan hidayet diliyorum. Ama bir de “iman, takva, güzel ahlak iddiasında bulunanlar, bunu bir iddia olarak dile getirmeseler de bu görüntüyü verenler var. Bunların da içinde intikam veya menfaat saikıyle ifsad yolunu seçenler eksik değil.
“Hem iman ve takva görüntüsü hem de Allah’ın sevmediği ifsad nasıl bir arada oluyor?” şeklindeki haklı sorunun cevabı “maalesef içtihad ve yorum diyerek ortaya konan sapkınlıklardır”. Ümmeti yetmiş küsur fırkaya bölenlerin tamamı sözde Kur’an’a ve Sünnet’e dayanıyorlar; ama ya kendileri ehliyetsiz veya içtihad usulleri bozuk olduğu için yanlış hükümlere varıyorlar ve uygulamaları da “ifsad” oluyor.
Meşru olan maksat, meşru olmayan vasıtayı mübah kılar mı?
Mesela adil dağılımı sağlamak için kendiliklerinden ortaya çıkmış bir grup hırsızlık, yağma, gasıp gibi vasıtalara başvurabilir mi?
Siyasi veya ideolojik rakibini mağlub etmek isteyen bir grup kumpas kurabilir mi, yalan söyleyebilir mi, iftira edebilir mi, cinayet işleyebilir mi?
Bütün bunlara İslam adına “evet, yapabilir” demek asla mümkün değildir. Meşru amaca, meşru araçlarla gitmek mecburiyeti vardır.
Şu halde imanı olanlara, Allah Teâlâ’nın müfsidler hakkındaki ayetlerini hatırlatmak isterim.
İslam’da yalan en büyük günahlar arasında olmasına rağmen, karı-koca arasını bulmak, iki insanı barıştırmak için başkalarına zarar vermeyen yalanları söylemek caiz görülmüştür. Bu hükümden iki hüküm daha çıkarmak gerekiyor: 1. Islah, arayı bulmak, düzeltmek çok önemlidir. 2. Burada yalan (başka durumlarda meşru olmayan bir araç) kullanılmıştır, ama bunun caiz ve meşru olduğu Şâri’ tarafından bildirildiği için kullanılmıştır. Kimsenin Şari’liğe soyunma haddi ve hakkı olamaz
Adaylık ve aracılık
04:002/04/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Bugünlerde milletvekilliği için adaylık başvuruları ve aday adayları arasından aday seçimi için çeşitli aşamalarda çalışmalar var. Aday olmak isteyenler hayat hikayelerini ve ehliyet vasıflarını beyan ederek başvurmakla yetinmiyor, hemen her kapıyı çalarak aracı (torpil) arıyorlar.
Başka zamanlarda da bir göreve atanmak, bir iş bulmak isteyenler yine tercih sebebi olacak vasıflarını zikrederek başvurmakla yetinmiyor, araya adam koymaya çalışıyorlar.Her iki gruba da “siz ehil ve layık iseniz, başkalarına tervcih edilecek nitelikleriniz varsa zaten sizi alırlar, aracıya ne gerek var” dendiğinde şu cevabı veriyorlar: “İşler sizin sandığınız gibi olmuyor, dayısı olmayana ne görev var ne de iş, ehliyete değil dayıya (aracıya, torpile) bakılıyor…”Bu tespitler doğru ise başımıza kıyametin kopması (işlerin çığırından çıkması, bozulması, halkın zarar görmesi, ülkenin huzur, adalet ve güç kaybetmesi) kaçınılmaz demektir. Nitekim Efendimiz (s.a.), “İşler ve görevler ehil (layık, hak eden) kimselere verilmediğinde kıyameti bekle” buyurmuştur.İnsan olanda ahlak ve/veya din olması gerekir. Ahlakı ve imanı veya yalnızca ahlakı olan insanların ehil olmadıkları, hak etmedikleri işleri ve görevleri talep etmemeleri gerekir; çünkü bu talep zulümdür, haksızlıktır, başkalarının haklarını gasbetmektir, kul hakkına girmektir, düzenin bozulmasına sebep olmaktır… ki bütün bunlar dine ve ahlaka aykırıdır.Eğer toplum yapısı ve örgütlenmesi müsait, devlet de adalet ve hakkaniyet devleti olsaydı, her bir ferdin liyakat ve ehliyet durumu bilinecek, kimse iş ve görev talep etmeyecek, her işe ve göreve en layık olan getirilecekti. İslam da bunu istemektedir. Mesela İmam (devlet başkanı) mı seçilecek vücutça ve ruhça en sağlıklı, en güzel ahlaklı, en bilgili ve tecrübeye göre devlet yönetmeye en muktedir kişi aranır, bulununca görev ona verilir, ehliyetini kaybedince de görev ondan alınır. Bir yerde cemaatle namaz kılınacaksa topluluk içindeki en alim, güzel Kur’an okuyan, güzel ahlak sahibi, sesi müsait kişi seçilir ve imam olur…Ama böyle bir yapı ve örgütlenmenin bulunmadığı zaman ve mekanlarda kendini ehil gören insanların vasıflarını doğru olarak açıklamak şartıyla göreve talip olmaları zarureten caizdir görülmüştür. Bu talep de şu hususu içermelidir: Eğer ehliyet bakımından benden daha uygun olanı varsa ben talebimden vazgeçiyorum.Aracılara gelelim:Aracı ancak sağlam bilgiye dayalı olarak bir göreve ehil olduğunu düşündüğü kimseyi tayin makamlarına bildirir. Bunu mutlaka yapın, hatırım için yapın, yapmazsanız bozulurum veya üzülürüm demez, diyemez; “bundan daha ehil olanı varsa elbette o tercih edilmelidir” der, demek mecburiyetindedir.Bir göreve daha ehil olan birisi var iken mutlak veya göreceli olarak ehil olmayana aracılık eden kimse, hem ehil olan kulun hakkını yemiş, hem de hizmet alan topluluğa kötülük etmiş, zulmetmiş olur. Daha ehil olanın varlığını bilmiyorsa bu ihtimali düşünerek hareket etmesi gerekir; yani mutlaka bu olsun demez, “daha ehliyetlisi yoksa olsun” der.Tayin eden ve seçen makamlar ve şahıslar da din ve ahlakın emri olarak bu ölçülere göre hareket etmekle yükümlüdürler.Öyle anlaşılıyor ki, işler böyle yürümüyor, bazı parti teşkilatlarında çöreklenmiş kimseler “sen, ben, bizim oğlan” çerçevesinde alış veriş yapıyorlar.Devlet memuru seçen ve atayan bazı kişiler ve makamlar yakınlık, aidiyet, menfaat ilişkisi, torpil gücü gibi kıstasları kullanarak iş görüyorlar. Başımıza gelenlerin çoğu da bu yüzden geliyor.Çare topyekün bir ahlak ve dindarlaşma seferberliğidir. Toplumda adaletsiz ve ahlaksız olanlara karşı topyekün olumsuz tavırdır. Bu tavır onları temel insan haklarından mahrum bırakmak değildir, itibar bakımından herkesi hak ettiği yerde tutmaktır. Aksine davranış zulümdür, kötülüğe prim vermektir, kıyamettir.
Bir taşla murdar edilen birkaç kuş olmasın!
04:003/04/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Medyaya yansıyan bilgilere göre Mısır’ın Şarm eş-Şeyh kentinde toplanan Arap Birliği Dışişleri Bakanları Konseyi, “Birleşik Arap Ordusu” kurulmasını öngören karar taslağı üzerinde anlaştı.
Ordu’nun ne yapacağı sorusuna da şu cevap veriliyor: “Üye ülkelerin ve Arap milletinin güvenliğinin doğrudan tehdit edilmesi durumunda hızlı müdahalede bulunacak ortak askeri gücün görevi, terörle ve terör örgütlerinin faaliyetleri ile mücadele için acil müdahale etmek, barışın korunması çalışmalarına destek vermek, insani yardım faaliyetlerinin ve sivillerin güvenliğini sağlamanın yanı sıra güvenliği koruma ve Arap ülkeleri arasında karşılıklı bilgi paylaşımı konusunda işbirliğini sağlamak olacak.”
Birlik adına açıklamayı, demokrasiye karşı darbe yapan Sisi’nin yaptığını da kaydettikten sonra endişelerimi paylaşmak istiyorum.
Yıllar’dan beri Filistin’de, yakınlarda Irak’ta, Suriye’de, Libya’da “Arap milletinin güvenliğinin doğrudan tehdit edilmesi” sözkonusudur. Bu Araplar daha önceleri neredeydiler ve şimdi hedeflerinde bu ülkeler var mı?
Mısır’da seçimle işbaşına gelmiş bir cumhurbaşkanına karşı darbe yapan Sisiye karşı da birleşik hareket zorunlu değil miydi? Sisi binlerce masum Arap halkını katletti, binlercesini hapsetti, binlercesine işkence yaptı ve yapmaya devam ediyor; bütün bunlar bir şekilde müdahaleyi, hiç olmazsa muhalif tavır almayı gerekli kılmıyor muydu? Sisi meşruiyet ve destek arayışı içinde idi, ABD ile Rusya arasında gidip geliyordu. Toplantıyı Mısır’da yapmakla ve Sisi’ye açıklama yaptırmakla darbeyi meşru hale getirmiş ve desteklemiş olmadılar mı?
Ortak askeri gücün görevi, “terörle ve terör örgütlerinin faaliyetleri ile mücadele için acil müdahale etmek, barışın korunması çalışmalarına destek vermek…” deniyor. Sisi’ye ve Esed’e göre İhvan teröristtir. Esed’e göre önce silahsız hak ve hukuk isteyen, sonra zorunlu olarak nefsi müdafaa durumuna geçen muhalefet teröristtir. Krallıklarda ve dikta rejimlerinde hak, hürriyet, demokrasi isteyen, bunun için toplantı ve şiddetsiz gösteri yapanlar teröristtirler, derhal başları ezilmelidir.
Merak ediyorum, “Ortak askeri gücün terörist tanımı nedir?”
Ne yazık ki, ben şu kötü kokuyu alıyorum: Arap Baharı, İslam-Arap ülkelerinde modern sömürgeciliği, işbirlikçileri sayesinde yürütmek isteyen ABD vb. ülkeler tarafından doğmadan boğuldu. Ama bu dava bitmedi, uyanan halkın, amacına ulaşıncaya (modern sömürgeye son verinceye ve işbirlikçi dikta yönetimlerini devirinceye) kadar yoluna devam edeceği aşikârdır, bu yolculuğu düşe kalka sürdürecektir. Birleşik Arap gücü de bu meşru kalkışa ve yolculuğa karşı bir engel olarak devreye girecektir.Endişemden kurulmamın tek çaresi bu birleşik gücün “terörü ve teröristi” tarif etmesi, halkın iradesine, insan hak ve hürriyetlerine saygı gösterdiğini, göstereceğini açıklaması, meşru yönetimlere karşı darbe yapanları dışlamasıdır.Peki bunu mümkün ve muhtemel görüyor muyum?Hayır?Çünkü toplantı Mısır’da yapılıyor, sözcü de zalim Sisi’dir.Peki bu oluşuma kim sebep oldu?İran.İslam ülkelerinin kendine gelmesi ve sömürülmeye, birbirini yiyip tüketmeye son vermesi şu ülkelerin bu maksatla birlik kurmalarına veya birlikte hareket etmelerine bağlıdır: Türkiye, Mısır, Pakistan, İran, Suudi Arabistan.İster Suûdîler ister İran, ister bir başkası olsun liderlik, genişleme, ideolojik veya mezhebi yayılma gibi davaya zarar veren, düşmanın işine yarayan hedeflere yöneldikleri sürece birleşik veya ayrılmış güçlerin yapacağı şey Müslüman kanı akıtmak, zulmü devam ettirmek ve İslam servetini heba etmektir.
Çok taraflı tedbir
04:005/04/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Sevgili savcımıza kıydılar, bizim de yüreklerimiz ve ciğerlerimiz kıyıldı; Allah onu engin rahmetine daldırsın, Resulü'ne yönelik muhabbetinden nasip aldırsın, cennetine koysun ve geride kalanlara da sabr-ı cemîl ihsan eylesin!
İnsanlar varolduklarından beri iyiler ve kötüler oldu; Allah insanı kötü yaratmadığını bildiriyor; onu iyi veya kötü olma kabiliyeti ile yarattığını, bundan sonrasının kendine ve çevresine kaldığını da ifade buyuruyor.
İnsan iyi terbiye (te’dîb) görmez, akıl ve iradesini de iyi kullanmazsa en korkunç hayvanlardan daha kötü, daha zararlı, daha gaddar olabiliyor. Hayvanlar genellikle ya kendilerini korumak ya da karınlarını doyurmak için saldırırlar, yapacakları zarar da sınırlıdır. İnsan denilen yaratık ise daha pek çok sebeple kötülüğe yönelir, aklı ve bilgisini de bu maksatla kullanırsa yapacağı kötülüğün, vereceği zararın haddi ve hesabı yoktur. Bir bomba ile bir şehir ehalisinin zehirlendiğini, bir şehrin haritadan silindiğini unutmayalım.Peki çare nedir?
Kötülüğü yok etmenin, bütün insanları iyi ve güzel insan yapmanın bir yolu, bir çaresi yoktur, ama kötüyü ve kötülüğü azaltmak mümkündür.
Bunun da yolu eğitim, adalet ve cezadır.
İnsana merhamet, şefkat, her türlü canlıya karşı sevgi ve esirgeme duygusu iyi bir eğitimle verilebilir. Hiçbirimiz kendimizi yaratmadık, sonumuzu da belirleme imkanımız yok. Varlık aleminde akılları hayrete düşüren bir san’at, bir düzen, bir hikmet olduğunu da idrak edebiliyoruz. Bu idrak bizi bir Allah’ın varlığına götürmeli, O’na imandan sonra örnek olarak gönderdiği elçilerinin yolunu izlemeli, onları hayatımıza rehber edinmeliyiz. Yine bu iman bizi, kendimiz dahil her şeyin sahibinin Allah olduğu, her şeyin kullara emanet olarak verildiği, emaneti kullanmanın, emanete karşı tavır ve hareketin, sahibinin talimatına uygun olması gerektiği düşünce ve inancına ulaştırmalıdır. İşte bu iman ve bu anlayış insana hakim olursa ne kendine kıyabilir, ne de başkasına. Bırakın bir insana kıymayı, bir otu bile gereksiz yere koparamaz.
Bu iman, görüş, anlayış ve duyguyu eğitimle vermemiz gerekiyor. Anlamsız ve sınırız bir hürriyetin peşinde koşanlar, daha doğrusu bu kavramı istismar ederek kötülüğün yolunu açık, kapısını ardına kadar dayalı tutmak isteyenler “kimse bizim ahlakımıza, dünya görüşümüze, inancımıza, hayat tarzımıza… karışmasın” diyorlar.
Peki böyle bir hürriyetin sonu ne oluyor, kendine başına bırakılmış (dünyaya atılmış) olan insan kendini nasıl gerçekleştiriyor?
Bu sorunun cevabını hem uluslar arası ilişkilerden hem de dahili istatistiklerden okumak mümkündür ve hiç de iç açıcı değildir.
Gelelim adalet ve ceza konularına.
Hz. Ömer halife iken bir zenginin hizmetçileri açlık yüzünden hırsızlık yapmışlar, mahkeme cezaya hükmetmiş ama Halife hükmü bozmuş ve şöyle demiş: “Bunları aç bırakıyorsunuz, onlar da yaşamak için çalıyorlar, eğer ceza verilecekse aç bırakanlara verilmelidir!”
Adalet mülkün temelidir; hem hukukta hem de gelir dağılımında adalete riayet edilmedikçe mülk ve memleket tehlikede olur.
Şu halde önce insanları suça iten sebepler ortadan kaldırılacak; yani eğitim ve adâlet tedbirlerine başvurulacak. Bu tedbirler hakkıyla yerine getirildikten sonra suç işleyenler ise caydırıcı cezalarla karşılık göreceklerdir. Bu cezalar hem onları bir daha suç işlerken düşündürecek, hem de başkalarına ibret olacaktır.
Günümüzde önceden eğitip suçu engellemek yerine suç işlendikten sonra eğitici ve ıslah edici ceza sistemi tercih ediliyor. Alınan sonuç ise suçu azaltmak veya engellemek olmuyor, aksine suçlar çeşitleniyor ve artıyor, ceza evleri suç okulları olarak vazife yapıyor.Hasılı tedbir tek taraflı değil, çok taraflı olmalıdır.
Ölen kim öldüren kim?
04:009/04/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
“İki Müslüman kılıçlarıyla birbirine girdiğinde ölen de öldüren de ateştedir.
-Ya Rasulallah, şu katil, peki öldürülenin suçu ne, niçin o da cehennemlik oluyor?- O da diğerini öldürmek istiyordu.”Cumhurbaşkanımız İran'da şöyle diyor:“Ölen kim? Müslüman ve insan. Kim kimi öldürüyor diye baktığımız zaman ben burada mezhebe bakmıyorum. Beni ne Şia ne Sünni ilgilendirir. Beni burada Müslüman ilgilendiriyor. Ben insan odaklı olarak bakmak durumundayım. İnsan yaradılmışların en şereflisi. Ama yine insan çok acımasız ve bu kadar insan öldürülüyor. Bunu kabullenmek mümkün değil. Öyleyse bizim biraraya gelerek, oturarak, konuşarak bu işin müzakeresini, müşaveresini yaparak artık bu kana, ölüme hep birlikte bir son vermemiz lazım.”İslam dünyasında gerçek liderin yerini işgal edenlere bakıyoruz, işleri güçleri şundan ibaret:Alabildiğine servet edinmek, bir kısmını –ne olur ne olmaz diye– yurt dışına kaçırmak, israf, lüks ve refah içinde hayat sürmek.Göreceli olarak daha layık olanların işbaşına gelmelerini engellemek için gerekirse düşmanla bile işbirliği yapmak.Halkın sesini boğazına tıkamak, mazlumların ve mağdurların hak ve hürriyet istemelerini ağır suç sayarak canlarını ve mallarını ellerinden almak.Kendileri geberdiklerinde yakınlarının aynı zulme ve harama devam etmeleri için tedbirler almak.Müslümanların malları ve canlarına göz dikmiş olan sömürgecilerle işbirliği yapmak…Bir de mezhepçiler var.Kendilerini Ehl-i sünnet avukatı veya bekçisi ilan edenler muhtemelen seslerini yükselterek:“Ne demek beni Sünni ve Sünnilik ilgilendirmez, İslam Sünniliktir, elbette onu koruyacak, diğerleri ile savaşacaksın” diyecekler.Beyler, Cumhurbaşkanı “Sünniliği terk edelim” demiyor, “mezhep kavgasını bırakalım, İslam'ı ve insanı korumayı başa alalım” diyor.İnsanı ve İslam'ı koruyamazsanız mezhebi de koruyamazsınız.Yıllarca önce İranlı din ve ilim adamlarıyla Türkiye'de yaptığımız bir ilmi toplantının sonuç bildirisinde şu cümleler yer almıştı:“Dinin usulünde (olmazsa olmaz inanç esaslarında) birleşelim, mezhebin usulünde (mezhepleri farklı kılan inanç ve uygulamalarda) ise tarafları kendi hallerine bırakalım, herkes kendi mezhebini uygulasın, ama mezhep yaymaya çalışmasın.”Bu hikmetli karar bugün de yarın da geçerlidir.Bir de para meslesi var. Yine Cumhurbaşkanımız şöyle diyor:“Döviz kuru noktasında biz başka paraların baskısı altında kalmayalım. Ekonomide İran'ın yerli parasıyla Türkiye'nin yerli parası bizim alışveriş noktasındaki aracımız olsun… Bu konuda daha önce merkez bankalarımızı da milli bankalarımızı da görüştürdük ama hala adımı atamadık.” ABD'nin parası ne ekonomik durumuna ne de altın gibi görece bir sabit bir değere bağlı. Kararını veriyor, kâğıdı boyayıp dünyaya sürüyor. Çeşitli sebeplerle ülkeler karar almışlar, doları rezerv para yapmışlar, kendilerini kendileri esir etmişler. Söylentilere göre “dolardan çıkmak isteyenleri de ABD cezalandırıyormuş”.Türkiye, İran, Suûdîler karar alıp birlikte hareket etseler ve bir başka para veya para politikasında karar kılsalar ABD ne yapacak?İslam dünyası liderini ve şuurlu halkını bekliyor, inşallah er veya geç ışık Doğu'dan gelecektir.
Kutlu doğum kutlu hafta
04:0010/04/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Rahmeti gadabını bastıran Cenâb-i Mevlâ bütün yarattıkları bu rahmetten nasip alsın diye “Âlemlere rahmet” bir peygamber gönderdi ve bize ne mutlu ki, O'nun ümmeti biz olduk. Bu acılı dünyada başımıza hangi belâ geliyorsa bilelim ki, o rahmete sırt çevirmemizin sonucudur. Özellikle iddia olarak ümmeti olan bizlere düşen O'nu her an hatırda tutmak ve izinden gitmektir. İnsan nisyan ve gafletle ma'lûldür, bu yüzden onu uyarmaya ihtiyaç vardır, Kutlu Doğum Haftası işte bu ihtiyacı güçlü bir tonda yerine getririyor, sebep olan ve yürütenlerden Allah razı olsun.
1606 yılında İstanbul'da vefat eden Hakani Mehmed Bey'in harika hilyesini bugünün Türkçesiyle söylemeye çalışmıştım. Ondan bir parçayı Kutlu Hafta'ya ithaf ediyorum:Gönüllerde taht kuran ey sultanlar sultanıSana “Levlâk” demişken âlemlerin Rahman'ıSenin vasıflarını nasıl döküp sayayımLutufların sayısız nasıl nokta koyayımSeni Hak zatı için bir güzel ayna kıldıBiricik zatı için seni müstesnâ kıldıGüzelliğin hakkında nice âyeti tevîlEdemez bunca kemal ve ilmiyle MîkâîlArş ayağın altını öpüp kazanır şerefSeni taşır ve yürür izzetle Burak, RefrefPeygamberler övmekten aciz iken zatınıVeliler bulamazken sana hizmet katınıBen nice toprağım ki ayağının altındaKonuşayım yazayım yüce zatın hakkındaKarınca övmüş idi Süleyman'ı bir yerdeBende ağız açmaya cür'et ve kudret nerdeO karınca kadar da bende kudret bulunmazSeni övmeye bende onca takat bulunmazEhl-i beyt'in ayağı altında bir toprağımKarıncadan da zayıf kuruca bir yaprağımAma senin şefkatin Süleyman'dan çok üstünMevlâ'nın lutfuna sen mazhar oldun büsbütünMarifet âleminde ey Kerîm sen öndesinMerhamette eşin yok kimler ne derse desinMirac gecesi mazhar olduğun vahdet içinKeyfiyetsiz gördüğün nur ve saâdet içinKusurumu bağışla ihsanı esirgemeBağışlanmamı buyur beni mahrum eylemeBuyur da ben korkudan, endişeden kederdenKurtulup katılayım salihlere bir yerdenNe kadar zor olsa da senin hilyeni yazmakBaşladım belki işim iğneyle kuyu kazmakGüvendim ve dayandım bir tek Ulu Sultan'aBaşladım hilyene ben, küstah desinler bana
Yetki emanettir
04:0012/04/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Özel olsun kamuya ait olsun vekile verilen yetki sınırlıdır ve emanettir.
Özelde bir kimse diğerine vekalet verse vekili mutlak manada yetkili kılmaz, kayıtlar ve şartlarla vekil kılar, vekil de bu kayıt ve şartların dışına çıkamaz. Gizli olarak çıkarsa ahrette, aleni olursa iki alemde cezasını görür, bedelini öder.Memurlar, milletvekilleri, bakanlar… yani kendilerine kamu hizmeti için yetki verilmiş olanlar da makam ve yetkilerini veriliş maksadı ve sınırları dışında kullanamazlar.Peki kullananlar oluyor mu?Evet, belki de cemiyet hayatı başladığından bu yana oluyor.Bu “yetki dışına çıkmanın, emaneti zayi etmenin bir ince ve belki de dine, ahlaka, hukuka aykırı görülmediği için daha tehlikeli bir tarafı vardır ki, bu yazıda ona dikkat çekmek istiyorum.Genel kural şu olmalıdır:Kamu adına yetki kullanan kişi, kendisine ve yakınlarına yönelik menfaat, imkan ve imtiyaz bakımından yetkiyi almadan, koltuğa oturmadan önceki durumu gibi olmalıdır; başka bir ifade ile onun, başkalarından farkı olmamalıdır.Bir kamu yetkilisine veya yakınlarına hediye verilse, imtiyaz ve imkan verilse, bir menfaat sağlansa kabul etmek için şu soruların cevabını bulmalıdır:Ben bu makamda bulunmasaydım bana bunlar verilir miydi?Bu imkan ve menfaatler bakımından diğer vatandaşlarla eşit durumda mıyım?Haram-helal kurallarına göre bir kimsenin, bir mal ve menfaate malik olmasının meşru sebepleri/dayanakları vardır; bu mal ve menfaat meşru sebeplere dayalı olarak mı benim olmuştur?Eğer bu sorulara din, ahlak ve hukuk kurallarına göre müspet cevap alamıyorsa bu menfaatler ve bu mallar helal olmaz.Şöyle bir savunma da geçerli değildir:Ben kimseden bir şey istemiyorum, bana menfaat temin edenlere farklı muamele de yapmıyorum, şu halde bunlar bana helal olmalıdır!Niçin geçerli değildir?Çünkü kişi o makamda olmadığında bu mal ve menfaatler kendisine verilmiyorsa kazanma sebebi “işgal ettiği makam” olur ki, böyle bir sebep meşru değildir.Derler ki, Hz. Ali'nin iki çeşit mumu varmış; kamu hizmetini görürken beytülmalın (hazinenin, bütçenin) mumunu, makamında bile kendi işini görürken parasını ödeyerek aldığı mumu kullanırmış!Hz. Peygamber'in ve Hz. Ömer'in, zekat memuruna yaptığı muameleyi herkes bilir; “Bunları da bana hediye ettiler” deyince, “Evinde otursaydın bunları sana getirip verirler miydi” demiş ve hediyeleri devlete mal etmişlerdir.Geçende bir dost anlattı, sabık yetkililerden biri bir mağazadan yüklüce bir mal almış ve deftere yazdırmış. Aradan uzun zaman geçtiği halde borcunu ödememiş. Muhasip talep etmeye kalkışınca patronu “Sen deli misin, sil o borcu, başıma iş açma” demiş.Bu örneği yetkiyi kötüye kullanmaya misal olarak açalım: Yetki ve makam gücüne dayanarak borcunu ödememek, silinmesini sağlamak zaten apaçık haksızlık ve ahlaksızlıktır.Ödemeyi geciktirip hak sahibinin bağışlamasını beklemek ve bağışlandığında da kabul etmek “ince ahlaksızlıktır, yetkiyi kötüye kullanmaktır, haksız mal ve menfaat kazanmaktır”.Peygamberimiz (s.a.) “Karşılıklı hediyeleşin ki birbirinize sevginiz artsın” buyuruyor.Hediyeleşme, ama karşılıklı. Bir istisna da maddi değeri küçük olan sembolik hediyelerdir.Buraya kadar yazdıklarım hem kamu hizmetinde bulunan ve yetki kullanan, hem de özel kesimde gücü ve bazı imkanları olan insanlar için geçerlidir; herkes dünyanın menfaatleriyle beraber fani olduğunu, kefenin içinde cesedimizden başka bir şeyin bulunmayacağını unutmamalıdır.
Türkiye güvenilir değil mi?
04:0016/04/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Başlıktaki soruya iki ek yapmak gerekiyor: Kime göre? Bizi güvenilir bulmayanlara güvenilebilir mi?
Financial Times'ın uluslararası ilişkiler editörü David Gardner, “Ankara artık güvenilir görülmüyor” başlığını taşıyan bir yazı yazmış. Seçim atmosferinde muhalefetin havada kapacağı bir haber. Birkaç paragrafını paylaşarak irdeleyelim:“Türkiye dört yıl önce Orta Doğu'da istikrarın temel taşı olarak görülüyordu. Kökleri siyasi İslam'a dayanan pragmatik bir hükümetin yönetiminde NATO ittifakının sadık bir üyesiydi, Avrupa Birliği üyeliğine de adaydı. Dönemin Başbakanı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Batı'da, dış güçlerin şekillendirme çabalarına karşı koyan bölgenin en güvenilir ismiydi...Şimdi tüm bunlar çok uzun bir zaman önceymiş gibi görünüyor...”Ortadoğu'da istikrarı kim bozdu? Arap Baharı'nı, “İslam geliyor, sultanların ve diktatörlerin zalim yönetimleri çatırdıyor korkusuyla” doğmadan boğan kimlerdi? Libya'ya, ABD'de yetiştirilmiş bir askeri gönderen, Libya'yı bölen, kabile savaşlarını körükleyen Türkiye miydi, ABD ve Batı mıydı?! Dayiş'i kim doğurdu ve destekliyor?Ortadoğu'da demokrasi ve insan hakları çağrısı yapan ABD ve Avrupa, Mısır'da demokratik usullere uygun olarak seçilmiş bir başkana ve onun yönetimine karşı ordu darbe yapınca, binlerce masumun kanını akıtınca neden bu zalim gidişe dur demedi, dur demeyi bırakın darbeye “darbe” bile demedi?! Türkiye, Batı'nın zalim emellerine alet olduğu, mazlumun değil Doğulu ve Batılı zalimlerin yanında yer aldığı, onların stratejik ortakları “pragmatik bir hükümet” yönetiminde olduğu zaman güvenilir bir ülke idi de, “kökleri siyasi İslam'a dayandığı” için kökünün gerekli kıldığı gibi davrandığı zaman mı güvenilir olmaktan çıktı?!Güney Kıbrıs'ı, Yunanistan'ı ve daha başkalarını yüzlerce eksikleri bulunmasına rağmen AB üyesi yapanlar, Türkiye'yi ise onlardan daha uygun olduğu halde yıllardır kapının önünde bekletenler güvenilir oluyor da Türkiye mi güvenilir olmuyor?Dünyanın dört bir yanında zayıflar sömürülüyor, mazlum ve mağdur oluyorlar, açlık ve sefalet içinde kıvranıyorlar, Batı bunlara karşı kör ve sağır, ne zaman Irak'ta, Yemen'de menfaatleri ve planları tehlikeye düşüyorsa orada “insan haklarının, demokrasi ve istikrarın bekçiliğine” soyunuyorlar; biz bunlara mı güveneceğiz.Eğer Türkiye zalim, iki yüzlü, sömürücü, ahlakı çıkarından ibaret olan Batı'nın ve ABD'nin güvenemediği bir ülke haline gelmiş ise iyi yola girmiş demek ve buna şükretmek gerekiyor.BBC Türkçe'de yayımlanan yazıda Gardner'e göre, dönemin Dışişleri Bakanı olan Başbakan Ahmet Davutoğlu'nun “komşularla sıfır sorun” politikası o dönem yere göre sığdırılamıyormuş, şimdi ise Türkiye'nin neredeyse sorun yaşamadığı komşusu yokmuş.ABD ve Avrupa'nın, para, silah ve işbirlikçi yönetimlerle esir ettiği ülkelerin sesi çıkmıyorsa, bu ülkeler zoraki efendilerine karşı bir duruş içinde olamıyorlarsa bu “sıfır sorun” mudur, sıfır hürriyet, imkan ve güç müdür?Elbette istilacı, sömürgeci, zalim olmayan bir devlet, komşusu olsun olmasın diğer devletlerle sıfır sorun içinde olmak ister; bu ayıp mı, takdire değer bir siyaset mi? Elbette ikincisi. Ama komşu veya değil, bir devlet barışı bozar, ülkeye zarar verir, ülkenin bir kısım soydaş ve dindaşlarının da içinde bulunduğu halkına zulmeder, mal ve canlarını alırsa “sıfır sorun” ilkesine dayanarak bunlara göz yummak mı gerekir, yoksa adalet içinde bir barış ve istikrar için elden ne geliyorsa onu yapmak mı? Elbette ikincisi.Türkiye'ye niçin güvenmiyorlar? Çünkü zulme karşı sesini yükseltiyor ve zalimlerle işbirliği yapmıyor?Eğer böyleyse yaşasın yeni Türkiye!
Batılılaşma yolunda neler kaybettik
04:0017/04/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Kendisi dindar olmasa da Osmanlı-İslam değerleriyle yetişmiş bir Yahya Kemal'i bir de Ayasofya'da okunan Kur'an'dan rahatsız olan bazı cumhuriyet çocuklarını mukayese ederseniz neleri kaybettiğimiz apaçık anlaşılacaktır.
Bu mübarek Cuma gününde yanık bağrımıza su serpen bir hatırayı takdim edeceğim. Bugün bununla yetinecek, gelecek yazıda ise Ayasofya'nın önce sevindiren sonra üzen tarihinden birkaç yaprak açacağım.AYASOFYA'DA EZAN SESİ VE HIRKA-İ SAÂDET'TE KUR'AN-I KERİM SESİYahya Kemal Beyatlı, 30 Mart 1922 tarihli Tevhid-i Efkâr gazetesinde “Ezan ve Kur'an” başlıklı yazısında diyor ki: “Yine bir gün padişahlarımızın Topkapı Sarayı'nda Revan Köşkü'nü ziyaret ediyordum; uzaktan Kur'an okunuyordu, yavaş yavaş sese doğru yaklaşırken nereden geldiğini ziyaretimde rehber olan zata sordum. Dedi ki: Hırka-i Saadet Dairesi'nden geliyor.Peygamberimiz'in (s.a.) hırkasını sakladığımız cennet gibi yeşil bir odanın Türkkâri penceresi önünde durduk. İçerde iki hafız vardı. Biri ellerini kavuşturmuş, gözlerini yummuş oturuyordu, diğeri diz çökmüş, müsterih ve yüksek bir sesle okuyordu, rehberime sordum: Hırka-i Saadet önünde Kur'an ne zaman okunur? Dedi ki: Dört asırdan beri her saat! Geceli gündüzlü.Yavuz'un, Hırka-i Saadet'i Mısır'dan getirip bu odadaki mevkiine koyduğundan beri kırk hafız nöbetle Kur'an okur. Bir dakika bile buradaki Kur'an sesi kesilmemiştir.Gezintilerimde bir hakikat keşfettim. Bu devletin iki mânevî temeli vardır: Fatih Sultân Mehmed'in Ayasofya minâresinden okuttuğu ezân sesi (ki hâlâ okunuyor!..) Yavuz Sultân Selim'in Hırka-i saâdet önünde okuttuğu Kur'an-ı Kerîm sesi ki hâlâ okunuyor!Eskişehir'in, Afyonkarahisar'ın, Kars'ın genç askerleri, siz bu kadar güzel iki şey için döğüştünüz!”Yahya Kemal, Batı medeniyetini ve Batılı hayat tarzını da bu yeniyetme cumhuriyet çocuklarından daha iyi bilir. Ama o, kendi mensubu olduğu medeniyetin değerlerini başkalarıyla değiştirmenin bize nelere mal olacağını da iyi bilmektedir.Yahya Kemal'in altını çizdiği iki “devlet temeli” tarihimizin ve dinimizin mirasını ifade etmektedir.Ayasofya'da ezan, Osmanlı'nın çağ açan fetihlerine, Ortaçağ karanlığında yol arayan Batı'ya açtığı pencereye, tarihimizin önemli bir aşamasına işaret etmektedir.Fatih'in:“İmtisâl-i câhidû fillah olubdur niyyetüm,Din-i İslâm'un mücerred gayretidür gayretüm”Diye başlayan ve:“Ey Muhammed mucizat-ı Ahmed-i Muhtar ileUmarum galib ola a'da-yı dine devletüm”diye biten meşhur gazelindeki imanı, ufku ve himmeti hatırlatmaktadır. Hırka-i Saâdet dairesinde okunan ise Kur'an'dır ve Kur'an, Devlet ve Medeniyetimizin orta direğidir.
Mahzun Ayasofya
04:0019/04/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
İlk Ayasofya Bizans İmparatoru I. Jüstinyen tarafından bazilika planlı bir patrik katedrali olarak inşa edilmiştir.
İlk kilisenin isyanlar sırasında yakılıp yıkılmasından sonra, imparator II. Theodosius bugünkü Ayasofya'nın bulunduğu yere ikinci bir kilisenin inşa edilmesi emrini vermiş ve İkinci Ayasofya'nın açılışı onun zamanında, gerçekleşmiştir. Bu ikinci kilise ve daha sonrakiler de defalarca tahrib edilmiş ve yenileri inşa edilmiştir.Fatih İstanbul'u fethettiği zamanda Ayasofya harap bir haldeydi. Bu durumu Kordoba soylusu Pero Tafur ve Florentine Cristoforo Buondelmonti gibi Batılı ziyaretçilerce teyit edilmektedir.Fetihten sonra, fethin sembolü olarak, derhal Ayasofya Kilisesi camiye dönüştürülmüştür.Bu dönüştürmenin hangi İslâmî hükme dayandığı konusu hep merak edilmiş ve araştırılmıştır. Bu konuda belirleyici olan, İstanbul'un sulh yoluyla mı, savaşla mı alındığı vakıa sorusunun cevabıdır. Tarihçilerin verdiği bilgiye göre Fâtih Sultân Mehmed, 23 Mayıs'ta İsfendiyar oğlu Damad Kasım Bey'i elçi olarak Bizans'a göndermiş ve şu haberi yollamıştır: İlk umumi hücumda şehir düşecektir. Eğer sulh yolu ile teslim olurlarsa, İslâm Hukuku'nun kuralları gereği, can ve mala aslâ zarar verilmeyeceğini; cebr ile fethedilirse, hem kan döküleceğini ve hem de sorumluluk kabul etmeyeceğini bilmelidirler. Bu habere rağmen sulh kabul edilmeyince cebr ile feth olunmuş, ancak şehirdeki Hristiyan ve Yahudiler Türklerle anlaşarak fethe destek verdikleri için mabetlere dokunulmamış, harap durumda olan Ayasofya'nın yeri Fatih tarafından para ile satın alınmış ve kilise onarılarak camiye çevrilmiştir. Nitekim Cumhuriyet döneminde çıkarılan resmi tapuda, Ayasofya cami ve sahibi de Fatih Sultan Muhammed Han olarak tescil edilmiştir. Ebüssuûd'un konu ile ilgili fetvası da bu bilgiyi teyit etmektedir.Cumhuriyet döneminde yurdumuza gelerek Ayasofya mozaikleri konusunda araştırma yapan Amerikalı ünlü Doğu bilimcisi Witimor'un, Kazasker Mustafa İzzet Efendi'nin 7,5 m. çapındaki levhaların altında araştırma yapmak istemesi ve araştırma sonucu mozaiklerin bulunması üzerine, Ayasofya Camisi'nin bir müze olması üzerinde fikirler, su yüzüne çıkmaya başlamıştır.Maarif Vekili Abidin Özmen, Dr. Hamit Zübeyr Koşay'ı makamına çağırarak, “Ayasofya'nın müze olması için bir gerekçe hazırla getir“ demiştir; zira Avrupa ile temaslar başlamıştır, Balkan Paktı gündemdedir. Batı'ya şirin görünmemiz lâzımdır. Önce tekrar kiliseye çevrilmesi düşünülmüş, sonra bundan vazgeçilmiş, Atatürk'ün onayı alındıktan sonra Bakanlar Kurulu'nun 24 Kasım 1934 tarih ve 7/1589 sayılı kararıyla müzeye çevrilmiştir. 1 Şubat 1935'te ziyarete açılmıştır.Ayasofya müze haline geldikten sonra ilk defa 8 Ağustos 1 980 tarihinde hünkar mahfili ibadete açılmıştır. Bundan kısa bir süre sonra ( 14 Eylül 1 980) restorasyon gerekçesiyle tekrar kapatılan hünkar mahfili 10 Şubat 1991' de yeniden namaz kılmaya tahsis edilmiş ve Ayasofya kısmen de olsa cami olarak hizmet vermeye başlamıştır.Fatih, İstanbul'u fethedince bu eşsiz şehri devlet ve medeniyetimizin başşehri yapmış, sembol olarak da Ayasofya'yı camiye çevirmişti. Medeniyetimizi Batı uygarlığı ile değiştirmek isteyenler ise bu yeni ülkünün sembolü olarak camiyi müze yaptılar. Şimdi Fatih'in vakfiyesini okuyalım:“İşte bu benim Ayasofya Vakfiyem, dolayısıyla kim bu Ayasofya'yı camiye dönüştüren vakfiyemi değiştirirse, bir maddesini tebdil ederse onu iptal veya tedile koşarsa, fasit veya fasık bir teville veya herhangi bir dalavereyle Ayasofya Camisi'nin vakıf hükmünü yürürlükten kaldırmaya kastederlerse, aslını değiştirir, füruuna itiraz eder ve bunları yapanlara yol gösterirlerse ve hatta yardım ederlerse ve kanunsuz olarak onda tasarruf yapmaya kalkarlar, camilikten çıkarırlar ve sahte evrak düzenleyerek, mütevellilik hakkı gibi şeyler ister yahut onu kendi batıl defterlerine kaydederler veya yalandan kendi hesaplarına geçirirlerse ifade ediyorum ki huzurunuzda, en büyük haram işlemiş ve günahları kazanmış olurlar. Bu sebeple, bu vakfiyeyi kim değiştirirse, Allah'ın, Peygamber'in, meleklerin, bütün yöneticilerin ve dahi bütün Müslümanların ebediyen laneti onun ve onların üzerine olsun, azapları hafiflemesin onların, haşr gününde yüzlerine bakılmasın. Kim bunları işittikten sonra hala bu değiştirme işine devam ederse, günahı onu değiştirene ait olacaktır. Allah'ın azabı onlaradır. Allah işitendir, bilendir.”Fatih Sultan Mehmed Han - 1 Haziran 1453
Bid’atlar sünnetleri yok eder
04:0023/04/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Bid'at, sahih dinde bulunmadığı halde sonradan uydurulan ve dine sokulan inançlar, ibadetler ve dînî denilen kurallardır.
“Hurafeler ve bid'atlar, avâmın (din bilgisi ve ilgisi zayıf olan kimselerin) din ile ilişkilerini ve bağlarını korur, onları kaldırırsanız avam, saf dini de yaşayamaz hale gelir, bu sebeple hurafeler ve bid'atlarla mücadele etmemek gerekir” diyenler de vardır. Ama bu görüşe katılmamız mümkün değildir.Evet avama yönelik din eğitiminde ve avamın din hayatını ıslah etmede hikmete (en uygun söylem ve yönteme) riayet etmek gerekir, bu sebeple bazı bid'atlarla mücadele ertelenebilir, önem sırasına göre ıslah yoluna gidilebilir, ama “bırakalım insanlar hurafe ve bid'atlarıyla yaşasınlar” demek doğru değildir; çünkü bunun sonu; sünnetlerin, sahih dinin yerini, hurafelerin ve bid'atların alması olur.Bid'atların sünnetleri yok edip onların yerini aldığına dair üç örnek üzerinde duracağım:1. Peygamberimiz (s.a.) ölüyü gömdükten sonra cemaatin bir süre kabir başından ayrılmayıp istiğfarda bulunmalarını (kendilerinin ve ölünün bağışlanması için Allah'a yalvarmalarını) istemiş ve bunu uygulamıştır. Bugün çok yaygın olarak uygulanan “telkin” ise uydurmadır ve bid'attır. Sünnete uygun telkin, son nefeslerini vermekte olduğu anlaşılan hastanın başında bulunanların ara sıra, hastanın işitebileceği bir sesle “Lâ İlâhe İllallah Muhammed Resulullah” veya “Eşhedü En Lâ İlahe İllallah ve Eşhedü Enne Muhammeden Abduhû ve Resûlüh” demeleridir. Ne yazık ki, bu iki sünnet terk edilmiş ve bunların yerini, ölüyü gömdükten sonra imamın, kabir başında yaptığı uydurma telkin almıştır.Kur'an-ı Kerîm'in bir mezarlık ve ölü kitabı haline getirilmiş olması da bu noktada hatırlanması gereken öldürücü bir bid'attır.2. Kandil adı verilen bereketli gecelere ait belli sayıda ve vakitte kılınacak bir namaz ibadeti yoktur. Peygamberimiz'in devamlı okuduğu ve tavsiye ettiği belli dualar da yok denecek kadar azdır. Ama hem kandil gecelerinde hem de yılın diğer gün ve gecelerinde devamlı yapılacak namaz, oruç, yoksullara yardım, tevbe ve istiğfar gibi sünnet ibadetler vardır. Bundan sonraki birkaç yazıda bu “nafile namaz ve oruçlar” hakkında özet bilgiler vereceğim. Ne yazık ki, sünnet olan bu nafile namaz ve oruçlar ihmal edilmekte, bunların yerine yılın birkaç gecesinde uydurma namazlara yer verilmektedir.3. Hac ve umre ibadetlerinde tavafta her bir şavta (yedi turun her birine) ve sa'yde dört gidiş üç dönüşün her birine ait sünnet olan zikir ve dua yoktur. Bazı zevat bu hareketleri yaparken bazı duaları okumuş, bazı zikirleri yapmış olabilirler, ama bunlar sünnet olmaz. Tavafın ve sa'yin başlangıcında bir okuma, iki köşe arasında da bir dua vardır o kadar. Yaygın uygulamada ise grupların başında bulunan bir kişi ya ezberinden veya elindeki kitaptan sünnette yeri olmayan duaları yüksek sesle okumakta, ona uyanlar da bunları okumazlarsa ibadetleri eksik kalacak inanç ve duygusu içinde duyduklarını, manasını anlamadan ve telaffuzunu da yapamadan tekrarlamak için bütün dikkat ve gayretini sarf etmektedirler. Bu bid'atın zararı da tavafın ve sa'yin her bir mümine ait düşünce, duygu, haz ve maneviyatı yok etmesidir. İnsanlar kendi hallerine bırakılsa, ne yaptıklarının farkında olmaya çalışsalar, bu arada bildikleri kadar Kur'an okusalar, zikir yapsalar, dua etseler ve bunları yaparken de bütün dikkatlerini yaptıkları ibadete ve onun yöneldiği Yüce Zat'a verseler asıl o zaman sünnet yerini bulacaktır.Üç aylara girdik, bu aylarda kandil gecelerini de yaşayacağız. Yılın bütününe ait nafile ibadetleri bırakıp birkaç gecede “işi halletme” kabilinden sünnette yeri olmayan şeyleri yapmayalım, ömrümüzün her gün ve gecesini sünnete uygun olarak yaşadığımız takdirde bu gecelerde de tarif edilemez ilâhî lütuflara nail olacağımıza inanalım, Güzel Örnek (s.a.) ne yapmış ve neyi yapın demiş ise onu yapalım.Peki bütün yılda ne yapmış, neyi yapın demiş?İşte gelecek yazılarda namaz ve oruç olarak bu sorulara verilmiş cevapları özetleyeceğim.
Nafile namazlar
04:0024/04/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Belli bir vakitte, belli şekil ve sayıda ibadet koyma, böyle bir ibadet farzdır, vaciptir, sünnettir deme hakkı yalnızca Allah Teâlâ'ya mahsustur. Peygamberimiz (s.a.) dahi ancak O'ndan bilgi alarak böyle bir ibadeti tebliğ edebilir. Sahih kaynaklarda yeri olmayan bir takım rivayetlere dayanarak, hatta bunlara bile dayanmadan “şu günde, şu vakitte şu kadar namaz, oruç, dua, zikir” sünnettir demek dine katkıdır, bid'attır ve diyenlerin ağır sorumlulukları vardır. Mesela “şu gecede yüz rek'at namaz kılınmalıdır ve şunlar okunmalıdır” diyen ve bunu bir sünnetmiş gibi takdim eden kimseler büyük vebal altındadırlar.
Namazın, orucun, duanın, zikrin şekilleri bellidir, bunların farz, vacib, sünnet, mekruh, haram olanları da açıklanmıştır. Farz ve vacib ibadetlere birinci derecede ve sırada yer vermek gerekir. Bağlayıcılığı bakımından aşağı derecede olan bir ibadet (mesela yüzlerce rek'at nafile namaz), kasten kaçırılmış bir rek'at farzın yerini tutmaz.Vaktiyle şöyle bir hikaye dinlemiştim: Şeyhin biri sohbet yapıyormuş, henüz “olgunlaşmamış” bir mürid, ikindi namazının vakti daraldığı için huzursuz olmaya başlamış, şeyh ona hitaben “Evlâdım, namazın kazası vardır da sohbetin kazası yoktur” demiş.Bu vahim hikayeyi anlatan şeyhin tarafını tutuyor, müridi hamlıkla vasıflandırıyordu.İnsanların din bilgilerini ve amellerini bu ölçüde zehirleyen gizli şeytanlardan Allah'a sığınmak gerekiyor. Bırakın sohbeti, tekrar ediyorum, nafile bir ibadet ile meşgul olurken kaçırılan vacibin ve farzın yeri bile doldurulamaz.Mümin öncelikle beş vakit namazın farzlarını kılacak, imkanı varsa müekked sünnetleri kılacak, daha fazla imkanı varsa müekked olmayan sünnetleri kılacak, vakti müsait ve gönlünde arzu varsa (zorlanmadan) adı konmamış, miktarı ve vakti belirlenmemiş namazları (mutlak nafile namazları) kılacak.Farz ve vacib dışında kalan namazlar mutlak nafile ve belirlenmiş nafile diye ikiye ayrılıyor.Allah ve Resulü tarafından miktarı, vakti, diğer detayları belirlenmiş nafile namazlar da ikiye ayrılıyor: Müekked olan ve müekked olmayan.Peygamberimiz'in çok az terk ederek devam ettiği naife namazlar müekked sünnetlerdir. Bunlar da şu on iki rek'at namazdır: Sabah'ın farzından önce iki, öğlenin farzından önce dört, sonra iki, akşamın farzından sonra iki, yatsının farzından sonra iki rek'at.Bu sünnet namazların en değerli olan, Peygamberimizin (s.a.) yolculukta dahi terk etmediği nafile namaz, sabahın farzından önce kılınan iki rek'at namazdır. Bu namazı vaktinde kılamayanların kaza etmeleri de meşrudur.Hadislerde teşvik edilmiş olup müekked derecesinde olmayan (gayr-i müekked) nafile namazlar: Öğlenin son sünnetini dörde tamamlamak, ikindi ve yatsının farzından önce de dört rek'at namaz. Sahih rivayetlere dayalı olarak akşamdan önce iki rek'atı da bunlara ekleyenler vardır.Vitir namazı Hanefîlere göre vacib, diğer mezheplerin çoğuna göre müekked sünnettir.Teravîh namaz: Ramazan gecelerinde yatsıdan sonra kılınan bu namaz müekked sünnettir. Hanefîlere göre yirmi rek'attır. Rivayetlere dayanarak daha az, daha çok tespitler ve uygulamalar da vardır.Gece namazı (teheccüd, kıyâmu'l-leyl) bütün yıl boyunca müekked sünnettir. Peygamberimiz (s.a.) gece yarısından sonra uyanır, Allah'ı zikrederek yüzünü sıvazlayıp uykusunu açar, semâya bakarak tefekkür eder, Al-i İmran sûresinin son on âyetini okur ve namaz kılardı. Bu namazın rek'at sayısı hakkında ikiden sekize kadar rivayetler vardır. Gecenin son üçte birinde istiğfar ve duânın önemi hakkında da sahih rivayetler vardır.Kuşluk namazı: Vakti, güneşin doğmasından yirmi dakika kadar sonra başlar ve tepe noktasına gelmesine yirmi dakika kalana kadar devam eder. İki, dört, altı, sekiz rek'ata kadar kılınabilir. Tahiyyetü'l-mescid: Müekked sünnettir. Mescide giren Müslüman, eğer oturmadan sünnet veya farz namaz kılacaksa tahiyye gerekmez. Namaz kılmadan beklemek veya başka maksatla oturacaksa iki rek'at “mescidi selamlama” namazı kılar.İstihare namazı: Kulun irade ve ihtiyarına bırakılmış bir konuda karara varamayan mümin, iki rek'at istihâre namazı kılar, sonra Allah'tan hayırlısını diler, malum istihare duasını okur. Uykuya yatmak ve bazı işaretler görmek şart değildir. Bu ibadeti yaptıktan sonra meşru olmak şartıyla işe devam eder.Abdest namazı: Abdest aldıktan sonra Allah rızası için iki rek'at namaz kılmanın fazileti hakkında sahih rivayetler vardır.Buraya kadar sayılan müekked ve gayr-i müekked namazlar dışında vakti ve rek'atı sınırlanmamış olarak istendiği kadar nafile namaz kılmak da -mekruh vakitler dışında- meşrudur. Yeter ki, birileri bunlara vakit ve sayı tayin etmesinler!Gelecek yazıda oruç ibadetini ele alalım, inşâallah.
Nafile oruç ibadeti
04:0026/04/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Namaz konusunda geçerli olan genel kural oruç için de geçerlidir: Allah ve Resûlü bildirmedikçe hiçbir kimse belli bir günü oruç ibadetine tahsis edemez, “şu günde oruç tutmak sünnettir, müstehabdır, hayırlıdır” diyemez.
Ramazan orucu gibi farz, adak orucu gibi vacib oruçlar bu yazının konusu değildir. Kandil günlerinde veya bir gün önce, bir gün sonra oruç tutmanın dindeki yeri hakkında yanlış açıklamalar yapıldığı için burada, Allah ve Resûlü'nün bildirmesine dayalı olarak fıkıh kitaplarında açıklanan nafile oruçları ele alacağız.Nafile namazlar gibi nafile oruçları da “hakkında özel açıklama bulunan” ve “böyle olmayıp sevap kazanmak isteyen müminin isteğine bırakılmış olan” nafile oruçlar diye ikiye ayırmak uygun olur. İkinci kısımdaki oruç için “mutlak nafile”, birinci kısım için de “mukayyed nafile” ifadeleri kullanılmaktadır. Hakkında ayet veya hadis bulunan, Peygamberimiz'in tuttuğu ve ümmetine tavsiye ettiği oruçlar şunlardır:Her hicrî-kamerî ayın onüç, ondört ve onbeşinci günlerindeki oruç. Bu günlerin geceleri ayın ışığı ile aydınlık olduğu için “beyaz günler” diye anılmıştır.Haftanın Pazartesi ve Perşembe günlerinde oruç.Şa'bân ayının tamamı olmamak üzere bu ayda oruç. Yalnızca ayın ortasındaki gün (Berat gecesinin gündüzü) oruç tutmak sünnet değildir.Ramazan Bayramı'ndan sonra Şevval ayında altı gün oruç. Kaza borcu olmayanların, bayramın birinci gününden sonra başlayıp ara vermeden tutmaları daha uygun görülmüştür.Muharrem ayının dokuzuncu ve onuncu günü oruç. Yalnız onuncu günü tutmak da mekruh değildir.Hac ibadetini yapmakta olanlar dışındaki müminler için arefe günü oruç. Zilhiccenin başından itibaren arafe gününe kadar yapılan nafile ibadetlerin fazileti hakkında sahih hadisler vardır.Yılın, oruç tutulması caiz olmayan günlerinde bir gün oruç tutup ertesi gün tutmamak şeklindeki oruç ibadeti de Peygamberimiz tarafından tavsiye edilmiştir.Önceki veya sonraki aylar ile birlikte değil de yalnızca Recep ayını oruçlu geçirmek mekruhtur.Tek başına Cuma veya Cumartesi günü oruç tutmak mekruhtur.Ramazan'ın birinci günü şüphesiyle oruç tutmak da mekruhtur.İki bayram günleri ile Kurban Bayramı'nı takip eden teşrıyk günlerinde oruç tutmak kesin olarak menedilmiştir.Mümin her zaman Rabbine dua eder ve secde ile duâ hali, müminin Rabbine en yakın olduğu hallerdir. Duayı, ezberden okuyan bir profesyonele yaptırıp amin demekten ise müminin Rabbine yönelerek gönlünden geldiğince ve -hamd, salat ve salamdan sonra- kendi dilinde dua etmesi tercih edilmelidir.Kur'an-ı Kerim de hem vahyedilen dilde hem de tercüme ve tefsirlerinden her fırsatta okunmalıdır. Kur'an okumaktan maksat müminin, bir manada Rabbi ile konuşması; iman, ibadet ve ahlakını Rabbinin talimat ve irşadı ile bilip yaşaması olmalıdır. Yine bir profesyonele para karşılığında Kur'an okutmak hem caiz değildir, hem de bundan sevap filan hasıl olmaz. Her mümin Rabbinin kitabını okumayı öğrenmeli, öğreninceye kadar bazı sure ve ayetleri ezberlemeli ve bunları ibadet niyeti ile okumalıdır.Ölülerin yakınları, özellikle yaptıkları ibadetlerin sevabını onlara hediye ederlerse bundan fayda göreceklerine dair sahih rivayetler vardır.
.Çeşitleme
04:0030/04/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Hükümet benim fetvam ile mi amel ediyor?
Bir STK başkanı konuşuyor ve diyor ki: “Cemevlerinin mâbed sayılmaması konusunda hükümet, Hayrettin Karaman'ın fetvalarına göre karar veriyor”.Ben bir müftü değilim, Diyanet'in “Din İşleri Yüksek Kurulu” üyesi de değilim. Hükümet din konusunda bir bilgi almak isterse yanıbaşında Diyanet İşleri Başkanlığı var, oradan alır. Ayrıca Alevilik açılımı ile ilgili birçok çalıştay yapıldı, bu çalıştayların yalnızca birinde ben bulundum, orada ve diğerlerinde birçok farklı görüş ve düşünce paylaşıldı, tartışıldı. Hükümetin bunlardan da haberi ve bilgisi var. Ben hem orada hem de zaman zaman gazetedeki köşemde bu konudaki görüşümü yazıyorum; beğenen alır, beğenmeyen almaz; ama bir hükümet kararını bir kişinin görüşüne bağlamak çok naif bir manevradır veya savunma şeklidir. Esasen araya fesatçılar girmese bu konu da ilgililer ile hükümet arasında samimi görüşmelerle çözüme kavuşacaktır, ama nasıl birleri çözüm sürecine karşı ise birileri de Alevî açılımını sabote etmek için elden geleni artlarına koymuyorlar.Kaçak Göçmenler ve AvrupaVicdansız Avrupa'nın bir sözcüsü, kaçak göçmenler konusunun çözümü hakkında konuşuyor ve şu tedbirlerden (evet yalnızca bunlardan) söz ediyor: 1.Sınırlar sıkı kontrol edilmelidir. 2. Kaçak göçmen taşıyanlara ağır cezalar verilmelidir. 3. Taşıyıcı araçlar ele geçirilince derhal imha edilmelidir.Tam vicdansız Avrupa'ya yakışan bir yaklaşım!Avrupa'da insan bilimleriyle ve bu meyanda tarihle meşgul olan bazı insaflı kişiler de var; bunlara bir sorsalar, yazdıklarını okusalar, o zaman bu göçmen akınının sebeplerini anlayacak ve belki daha “insana yakışır” tedbirlerden söz edeceklerdir.Ey ABD, ey Avrupalılar!Siz ABD'ye hakim olmak için oradaki yerlileri, Avustralya'ya hakim olmak (buraları gaspetmek) için de buradaki yerlileri dengesiz güç kullanarak imha ettiniz.Siz Afrka'yı, Asya'yı, Osmanlı topraklarını ele geçirmek, sömürgeleştirmek ve sömürmek için birleştiniz, her türlü kahpeliği ve zulmü icra ederek bu emelinize ulaştınız. Bu topraklardaki düşünen insanları, hareket liderlerini öldürdünüz, insanları önce sindirdiniz, sonra da uyuşturdunuz. Yaptıklarınız yanınıza kalacak zannettiniz, ama bu topraklardaki insanlar uyanmaya başladılar, kimileri ülkelerinden sizi kovmak için hareket ediyorlar, kimileri de gaspettiğiniz maddi değerlerinin çok az bir kısmını geri almak için sizin ülkelerinize gelmek istiyorlar. Yalnızca bu sebeple de değil, siz onların ülkelerinde saltanat ve menfaatlerinizi devam ettirebilmek için her türlü entrikaya başvuruyor, sözde devletçikleri ve bir devletin içindeki farklı kesimleri birbirine düşürüyor, oraları yaşanamaz hale getiriyorsunuz. Her şeye rağmen ülkelerinde yaşamak ve direnmek isteyenlerin yanında buna güç yetiremeyenler de oluyor ve göç ediyorlar.Sizin “medenî ve ahlaki” tedbiriniz yalnızca engellemek, imha etmek ve ceza vermekten ibaret.Siz insan mızınız yoksa insan kılığında başka bir şey mi?Akif doğru söylemiş:“Medeniyet dediğin tek dişi kalmış canavar”Ve bir düzeltmeSon yazımda nafile oruçlardan söz etmiştim. Burada yanlış yazılan bir kelime yüzünden önemli bir hata oluşmuştur. “Yılın, oruç tutulması caiz olmayan günlerinde bir gün oruç tutup ertesi gün tutmamak şeklindeki oruç ibadeti de Peygamberimiz tarafından tavsiye edilmiştir” cümlesinde geçen “caiz olmayan” ifadesi, “caiz olan” şeklinde olacaktır. Yani bütün yılı, bir gün oruçlu ertesi gün oruçsuz geçirmek de Dâvûd (a.s.)'un ibadet şekli olup Peygamberimiz (s.a.) tarafından tavsiye edilmiştir; yeter ki, bayram günleri gibi oruç tutmak caiz olmayan günlere rastlamasın.
Rus mezalimi
04:001/05/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Dünkü yazımda Avrupa, ABD ve Avustralya'nın mezaliminden (işgal, işkence, baskı, katliam, asimilasyon…) bahsetmiştim. Bu mezalimde en büyük pay sahibinin İngilizler olduğunu da hatırlatmak isterim.
Bunlar bir de utanmadan bize dönüp “soykırımı tanımamızı” söylüyor, bu konuda yetkisiz kararlar alıyor, bizi ayıplamaya kalkışıyorlar. Peşinen kaydedeyim ki, dini, rengi, soyu sopu ne olursa olsun bir masumun haksız yere burnunun kanatılmasına bile razı olmayız; dinimiz ve onunla oluşmuş milli ahlakımız buna asla izin vermez.Sırayı bozan birini hafifçe yerine ittiği için kendisinden kısas (misilleme) talep eden o kişiye aynı yerini açarak “gel, sen de itekle” diyen bir Peygamber'in (s.a.) ümmetiyiz. Bizden olanların bir kısmı doğru yoldan saparak haksız yere bir adamı yaralasa, öldürse, bir grubun hayatına kıysa bunu ümmet asla kabullenmez, tepki gösterir ve engeller.Ermeni soykırımı meselesine daha sonra geleceğim. Ondan önce şu Ruslar ve Çinlilerin mezalimini hatırlatmak istiyorum. Bunları bütün dünya bilirken, halen de dünyanın çeşitli bölgelerinde Çin, Rusya, ABD ve Avrupa'nın plan ve destekleriyle yüzbinlerce masumun kanı akarken, milyonlarca insan yerlerinden yurtlarından ayrılıp gurbet ellerde perişan olurken bu utanmazların pişkinliği insanın kanını donduruyor!Lenin ve Stalin dönemindeki komünist vahşetlerinin genel bilançosu ana hatlarıyla şöyledir:Yargılanmadan hapsedilen on binlerce rehine ya da insanın kurşuna dizilmesi ve 1918-1922 yılları arasında ayaklanan yüz binlerce işçi ve köylünün katledilmesi;5 milyon insanın ölümüne yol açan 1922 kasıtlı açlığı;1920'de Don Kazakları'nın ortadan kaldırılması ve sürgüne gönderilmesi;1918-1930 yılları arasında on binlerce insanın toplama kamplarında öldürülmesi;1937-1938 yıllarındaki Büyük Temizlik sırasında 690 000'e yakın insanın ortadan kaldırması;1930-1932 yılları arasında 2 milyon “kulak”ın (ya da kulak oldukları iddia edilen kişilerin) sürgüne gönderilmesi;1932-1933 yıllarında 6 milyon Ukraynalının kasıtlı olarak yaratılan açlıktan kırılmasına seyirci kalınması;Önce 1939-1941 yılları arasında, ardından da 1944-1945 yıllarında yüz binlerce Polonyalı, Ukraynalı, Baltıklı, Moldavyalı ve Besarabyalının sürgüne gönderilmesi;1941'de Volga Almanlarının sürgüne gönderilmesi;1944'te Kırım Tatarlarının sürgüne gönderilmesi;1944'te İnguşların sürgüne gönderilmesi.14 Kasım 1944 tarihinde, 86 bin Ahıskalı Türk Sovyetler Birliği lideri Stalin ve Beria'nın emriyle vatanlarından Özbekistan, Kazakistan ve Kırgızistan'a sürgün edilmişti. Bir ay süren sürgün sırasında 17 bin Ahıskalı kadın, çocuk ve 2. Dünya Savaşı'ndan dönen yaralı gaziler; soğuk, hastalık ve açlıktan hayatını kaybetmiştir. Ansiklopedilerde yer alan bilgilere göre 1918 Ocağında Rusya Federatif Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti (RFSSC) kuruldu. Ancak, sertlik yanlısı Bolşeviklere başkaldırılar devam etti. İç savaş oldu. Bolşevikler iç savaştan galip çıktılar. Lenin başkanlığındaki hükümet yayınladığı halklar bildirisinde, halklara, Rusya'dan ayrılma ve kendi kaderlerini tayin etme hakkı tanıdı. Bunun üzerine Slav kökenlilerin dışındaki önemli halklar ve Türklerin bir kısmı ayrı özerk devletler kurdular. Ancak Bolşevikler Rusya'da duruma hakim olunca, bu devletlere soğuk baktılar. Yeni kurulan bu devletlerin üzerine Troçki'nin örgütlediği Kızıl Orduyu göndererek teker teker egemenlikleri altına aldılar.Daha yakın tarihlerde Afganistan, Gürcistan, Azerbaycan, Kafkasya, Kırım ve Ukrayna'da Rus mezalimi olanca hızıyla devem etti ve ediyor.Birilerinin zulmü, başkalarına ne örnek olur ne de meşrulaştırma delili; bizim de maksadımız bu değildir, ancak “o birileri ağızlarını açıp konuşmadan önce bir aynaya baksınlar” derim.Sıra Çin mezaliminde.
Çin mezalimi
04:003/05/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Yüz yıl önce hem Türklerin hem de Ermenilerin zarar gördüğü bir olayı soykırım sayıp bahane ederek Türkiye'ye saldıran ABD, AB, Rusya, BM, bir kısım insan hakları örgütleri bundan önce yazdığım Rus mezalimi, şimdi yazacağım Çin mezalimi ve daha sonra yazacağım İsrail vb. mezalimi karşısında niçin gerekeni yapmıyorlar?
Vicdanı olanların yaşama sevincini zedeleyecek kadar vahim olan aşağıdaki mezalimi daha çok Dünya Uygur Kurultayı (DUK) ve Doğu Türkistan Kültür ve Dayanışma Derneği'nin sitelerinden özetliyor ve bu siteleri herkesin ziyaret etmesini diliyorum.İstanbul'a geldiğim 1959 yılından itibaren merhum İsa Yusuf Alptekin'i (1901-1995) tanımış, daha sonra birçok toplantıda kendisini dinlemiştim. Doğu Türkistan Cumhuriyeti'nin genel sekreterliğine kadar üst düzey vazifelerde bulunan bu zat hayatını bu topluluğun haklarını savunma davasına adamıştı. Şimdi bu davayı, adını andığım kuruluşlar üstlenmiş bulunuyorlar.Doğu Türkistan, Karahanlılar Devleti (840-1212) Hükümdarı Abdülkerim Satuk Buğrahan ile birlikte toplu hâlde İslam'ı kabul ederek ilk Türk İslam devletinin kurulduğu coğrafyadır. Hoca Niyaz Hacı önderliğinde 1933'te Kaşgar'da Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti kuruldu. 1944'te ise Gulca'da Doğu Türkistan Cumhuriyeti adıyla Alihan Töre önderliğinde ikinci bağımsız Türk devleti kurulmuştur. Her iki devlet de Çin tarafından yıkılmıştır. 1949'daki Mao'nun kızıl devrimiyle Doğu Türkistan uluslararası hukuk kuralları ihlal edilerek işgal edilmiştir. Çin komünist yönetiminin fiziki işgali ile birlikte Doğu Türkistan'da devletin tüm imkânları seferber edilerek sistematik bir asimilasyon süreci başlatılmıştır. Uygurların ana vatanı olan Doğu Türkistan 65 yıldır Çin işgalindedir.Çin yönetimi 1949'da Doğu Türkistan'ı işgal ettikten sonra bölgede başlatmış olduğu sözde devrimlerle din ve vicdan hürriyeti başta olmak üzere eğitim, sosyo-kültürel, ekonomik alanlardan çevre ve ekolojik dengeye varıncaya dek her alanda büyük yıkım gerçekleştirmiştir.İşgalle birlikte ne kadar siyasi önder, aydın, bilim adamı, din adamı, zengin, kanaat önderi varsa tutuklanmıştır. Sözde halk mahkemelerinde savunma hakları ellerinden alınan insanların birçoğu kurşuna dizilerek öldürülmüştür. Birçoğu da ağır cezalarla hapislerde çürümüştür. Çin işgalci yönetimi 1966-1997 yılları arasında Doğu Türkistan'ın Lobnor bölgesinde 11'i yer altında olmak üzere toplam 46 nükleer deneme gerçekleştirmiştir. Bunun sonucu olarak yüzbinlerce Uygur yaşamını yitirmiştir. Nükleer denemeler sonucu yayılan radyoaktif serpintiden dolayı günümüzde dahi bölgedeki insanlar başta kanser olmak üzere birçok ölümcül hastalığa karşı yaşam mücadelesi vermektedir. Çevre ve ekolojik denge tahrip edilmiştir.Dini afyon olarak tanımlayan Çin yönetimi Doğu Türkistan'daki Müslümanlara karşı dinsizleştirme politikaları uygulamış, din ve vicdan hürriyetini engellemiştir. Başörtüsü ve sakalı yasaklayarak Müslüman Uygurların ibadetlerinin yanı sıra yaşam biçimlerine dahi müdahale edilmektedir. Ramazan'da oruç yasaklanmıştır. “Komünist Parti üyeleri, 18 yaşından küçükler, işçi ve memurlar, kadınlar ve öğrencilere giriş yasağı konulmuştur.”Şehirlerde bir, kırsalda ikiden fazla çocuk yapmak yasaklandığı için ajanların ihbarı sonucu yedi sekiz aylık hamilelerin dahi bebekleri kürtajla öldürülmektedir.Çin yönetimi masum Uygur sivil halkı 'radikal İslami terör' bahanesiyle çok ağır cezalandırıp dünyadan izole etmekte, her türlü devlet terörünü uygulayarak kendini haklı göstermeye çalışmaktadır. Bunun son örneği 5 Temmuz 2009'daki tüm dünyanın adeta canlı yayında izlemiş olduğu Urumçi katliamında sergilenmiş ve dünya kamuoyu sessiz kalmıştır.Toprak reformu adı altında yerli halkın toprakları ellerinden alınmış ve Çinlilere dağıtılmıştır.Uygur Türkçesi'nin unutturulması, Çinlilerle evliliğin teşvik edilmesi, 6-7 yaşındaki çocukların ailelerinden alınarak Çin'in iç bölgelerine götürülüp yabancılaştırılması gibi daha birçok mezalim devam etmektedir.
İsrail mezalimi
04:007/05/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Soykırım tacirlerinin unutturmaya çalıştığı, devamlı üzerini örttüğü, “İsrail'in güvenliği” kutsal bahanesini uydurarak her türlü zulmü, hukuksuzluğu, terörü meşrulaştırmaya çalıştığı bir başka mezalim İsrail'e aittir.
İngiltere ve ABD'nin başını çektiği Batı plan ve desteği ile başlayıp gelişen bu mezalimin kısa hikayesi (başlıkları) şudur:1917 Balfour Deklerasyonu ile İsrail Devleti'nin kurulmasının ilk adımı atılıyordu. Filistin Yahudiler için “millî yuva” ilan ediliyor ve bunun yerli halkın varlığını tehdit etmediği ileri sürülüyordu.1947'de BM Filistin'i ikiye böldü. Paylaşım planına göre, biri Yahudi ve biri Arap olan iki devlet kurulacak ve Kudüs Birleş Milletler'in kontrolünde olacaktı. İngilizlerin, topraklardan çekilme tarihi olarak 1 Ekim 1948 seçildi. Bu karar göçe zorlanmış 3.200.000 Filistinli mültecinin ülkelerine dönmesini de içeriyordu. Ancak İsrail tarafından buna müsaade edilmedi, aksine tüm Filistin'e yayılan Siyonist terörü 750.000 Filistinlinin daha sürülmesine neden oldu.BM kararından sadece 6 ay sonra durum suydu: Siyonistler Kudüs'ü ikiye böldüler ve Ürdün'le paylaştılar. Filistin'in %77'sini işgal ettiler. 340 köy, şehir yıkılmış, nüfusun %70'i sürgün edilmişti. Filistin toplumunu mahveden bu yıl “nakbah (felaket)” adıyla anılmaya başlandı. 1,5 yil içinde sürgün edilen Filistinlilerin yerine 648.000 Yahudi yerleştirildi. 1948-1956 arasında 5000'e yakın Filistinli memleketine dönmeye çalışırken can verdi.BM, İsrail'in 1967 de işgal ettiği topraklardan çekilmesine karar verdi, ancak İsrail bu kararı uygulamadı. İçinde bulunduğumuz yıla kadar da dünyanın gözü önünde işgale, teröre, soykırıma devam etti, ediyor.Mezalimden bazı sayfalar:1948′de Dueima adli Filistin köyünün ele geçirilmesi sırasında yapılanlara tanıklık eden İsrailli bir askerin katliam hatıralarında şunlar kaydedilmiştir (İsrail'in Davar gazetesinin 9 Haziran 1979 tarihli sayısında):80-100 kadar erkek, kadın ve çocuk öldürülmüştü. Çocukları kafalarına sopalarla vurarak öldürdüler. Her evden en az bir kişinin canına kıyıldı. Köylerde erkek ve kadınlar yiyecek ve su verilmeksizin evlere kapatıldılar. Sonra da sabotajcılar gelip evleri havaya uçurdu. Bir kumandan, bir ere emir vererek, havaya uçurmak istediği bir evin içine 2 kadın kapatmasını söyledi. Bu arada bir asker, öldürmeden önce bir Arap kadının ırzına geçtiğini anlattı… 'Harika bir adam' diye nitelenen iyi yetiştirilmiş, iyi bir eğitim görmüş kumandanlar, aşağılık katiller haline gelmişti. Hem de gelişen korkunç olayların içinde ister istemez bu duruma düşmüş değillerdi. Aksine soykırımı ve yok etme metodlarını bilinçlice kullanıyorlardı. Onlara göre dünyada ne kadar az Arap kalırsa, o kadar iyiydi…Bu olay sıradan bir örnektir. Bir diğer “sıradan örnek”, İsraillilerin devlet kurdukları yılda, 1948′de Deir Yassin köyündeki Arap halka giriştikleri katliamdır. Menahem Begin'in yönettigi Irgun ve Stern teröristleri, Kudüs yakınlarındaki Deir Yassin köyüne düzenledikleri baskın sırasında, hamile kadınların ve çocukların da dahil olduğu 280 kadar Arap köylüsünü önce sokaklarda dolaştırdıktan sonra kursuna dizmişlerdir… Öldürülen genç kızların çogunun ırzına geçilmiş, erkeklerin cinsel organları koparılmıştır. Bu şekilde altı ay içinde Arap köylerine düzenlenen sayısız baskınlarla 400 bine yakın Arap, yurdunu terk etmek zorunda kaldı. Deir Yassin Katliamı bu baskınların sadece birisiydi. İsrailliler'in yıllar içinde terör yoluyla boşalttıkları köy sayısı, İsrail'in az sayıdaki “muhalif” seslerinden biri olan Israel Shahak'ın tespit ettigi rakama göre, 385′tir. 1982 yılında İsrail, Lübnan'ı işgal etmiş, Filistinli liderleri Tunus'a kaçmak zorunda bırakmış ve ülkede 20 bin insanın canına kıymıştı. Bu arada Sabra ve Şatilla kamplarındaki masum Filistinlileri kadın, çocuk ve yaşlı demeden katliam ettirmişti.Roger Garaudy'nin isyanını ve çağrısını dinleyelim:“Siz İsrail devletinin yetkilileri, hep Hitler'i kötülüyor, 6 milyon gibi şişirilmiş bir rakam ortaya atıyor ve sürekli soykırımdan bahsediyorsunuz! Sizden çok daha sayıda öldürülen Çingeneleri, sizin beş katınıza varan sayıda öldürülen Slavları ve daha başkalarını yok sayıyorsunuz. Romanlarınız, filmleriniz, hikâyeleriniz, kitaplarınız, dizileriniz ve müzelerinizde sizden başka soykırıma uğrayan başka hiçbir millet yokmuş gibi dünya insanlığının beynini yıkıyorsunuz. Sürekli kendinize acındırıyorsunuz. Tazminatlar alıyorsunuz. Fakat elli yılı aşkın süredir Hitler'in yaptığının çok daha beterini, sizler Filistinlilere yapıyorsunuz! Bu zulmü bırakın! Filistin'de yapmakta olduğunuz işgalleri bırakın! Katliamları bırakın!”
İmam Hatip Okullarını açan kim, kapatan kim?
04:008/05/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Mezalim başlıklı yazı dizisi henüz bitmedi, sıra Ermeni mezalimine geldi, ancak şu mübarek Cuma günü başka bir konuyu yazayım da inşallah Pazar günü mezalime devam ederiz.
Seçimler yaklaştı, siyasetçiler halkın oyunu alabilmek için her çeşit oyunu sahneye koyuyorlar. Yalan, küfür, iftira, tahrif, abartı, saptırma, tahrik, tehdit, bol keseden atma zenaatlarının tipik örnekleri halkı bıktıracak boyuta ulaştı. Anlaşılan bizde siyaset böyle yürüyecek, ne diyelim, Allah ıslah etsin!Bu arada İmam Hatip Okullarının bir yandan istismar edilmesi üzücü olsa da diğer yandan paylaşılamaması mensuplarına sürur veriyor.Bu satırların yazarı bu okulların ilk öğrencilerinden biridir. Peşinen şunu söyleyeyim: 1951 yılında başlayan İmam Hatipli hayatımın içinde biz daima CHP'liler ve Kemalistlerin taarruz hedefi olduk, onlardan kötülük gördük ve onlarla mücadele ettik. Ne zaman fırsat bulsalar okullarımızı kapatmaya yöneldiler, buna güçleri yetmeyince orta kısımlarını kapattılar, lisesinden mezun olanlara yükseköğrenim hakkı tanımadılar, tanıma mecburiyetinde kalınca katsayı engelini devreye soktular… Şimdi de yüzleri kızarmadan “İmam Hatip Okullarını biz açtık” diyorlar; bir hadis de diyor ki, “Eğer utanmıyorsan her şeyi yapabilirsin!”İktidara tırmanma hırsı hafızalarını zedelemiş olan siyasetçilere şu ansiklopedi bilgilerini bir hatırlatalım:Tevhid-i Tedrisat Kanunu, medreselerin kapatılmasına karşılık, imamlık ve hatiplik gibi dini hizmetlerin görülebilmesi için ayrı okullar açılmasını öngörüyordu. Kanunda öngörülen bu okullar, 1924 yılında İmam Hatip Mektepleri adı altında 29 merkezde açıldı. Okullar, 4 yıllık ortaöğrenim seviyesinde idi. Bu okulların müdürleri özel bir din eğitimi görmemişlerdi ve amaçları
Cumhuriyet'e bağlı, “aydın din adamları” yetiştirmekti. Ders saatlerinin çoğu bilim ve yabancı dil dersleriydi ve dinle ilgili dersler ikinci plandaydı. Böyle bir okula dindar halkın rağbet etmeyeceği tabii idi. 1929 yılında sayıları 2'ye düşen İmam Hatip Mektepleri 1930'da “öğrenci yokluğu” bahanesiyle tamamen kapatıldı. 1930-1948 yılları arasında din eğitimi veren bir okul yoktur. 1949 yılında, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı imam hatip kurslarında din hizmeti görevlisi yetiştirme uygulaması başladı. Ortaokul mezunu askerliğini yapmış kimselerin alındığı 10 ay süreli İmam Hatip Kurslarından 1949 sonuna kadar 50 kişi mezun oldu. Kursların süresi daha sonra iki yıla çıkarıldı ve meslek okulu mezunlarının da kurslara girmesine olanak verildi ve 1951 de bu kurslar da sona erdi. İşte CHP'nin biz kurduk dediği İmam Hatip kursları bunlardır. Okul değil, kısa süreli kurstur, amacı jet hızıyla namaz kıldıran, ölü yıkayan ve inkılabların propagandasını yapan imamcıklar yetiştirmektir.1950 seçimlerinden sonra iktidara geçen Demokrat Parti, seçim dönemlerinde söz vermiş olduğu İmam Hatip Okulları'nı (İHO), halka verdiği sözü tutarak iktidarının ilk yılında açtı. Birinci devresi 4, ikinci devresi 3 yıl olan 7 yıl süreli ve bir bütün teşkil eden İmam Hatip Okulları 1951-1952 döneminde 7 ilde açıldı. İHO sayısı 1970-1971 döneminde 72'ye çıktı.22 Mayıs 1972'de (CHP kökenli Ferid Melen zamanında) yayımlanan bir yönetmelikle, İmam Hatip Okulları ortaokuldan sonra 4 yıl eğitim veren bir meslek okulu haline getirildi ve lise kısmını bitirenlere tanınan yükseköğretimin tüm programlarında okuma hakkı kaldırıldı.1974'te kurulan CHP-Millî Selâmet Partisi hükümeti döneminde İmam Hatip Liseleri'nin ortaokul bölümü yeniden açıldı. 29 yeni İHL açıldı ve böylece okul sayısı 101'e çıktı.1976'da Danıştay kararı ile kız öğrenci alınmaya başladı.Milli Selamet Partisi'nin ortak olduğu hükümetler döneminde (1975-1978) 230 yeni İHL açıldı. 12 Eylül 1980 askeri darbesinden sonra 1985'e kadar yeni İHL açılmadı. 12 Eylül yönetimi tarafından Temel Eğitim Kanunu'nun 32. maddesinde yapılan bir değişiklikle İHL mezunlarının üniversitelerin tüm bölümlerine gidebilmesine imkan verildi.28 Şubat sürecindeki iki uygulama, İmam Hatip Liseleri'ni olumsuz etkilemiştir. Bunlardan birisi, 8 yıllık kesintisiz eğitimin başlaması neticesinde İmam Hatip Liseleri'ndeki ortaokulların kapatılması; diğeri ise üniversite sınavlarındaki katsayı uygulaması ile mezunların kendi alanları dışında üniversiteye girmesinin engellenmesidir.2009 yılında katsayı uygulamasının kaldırıldığı açıklandı ancak bu karar, Danıştay tarafından iptal edildi. 1 Aralık 2011'den itibaren puan sistemi tamamen ortadan kalktı.İlköğretim ve Eğitim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile birlikte 2012-2013 eğitim öğretim döneminde İmam Hatip Liseleri'nin ortaokul bölümleri tekrar açılmış ve 5. sınıf öğrencileri bu okullara kaydedilmeye başlamıştır.Mevcut iktidar döneminde İmam Hatip Okulları altın çağını yaşamaya başlamıştır. İkmal seferberliği devam etmektedir.
Ermeni zalim mi mazlum mu?
04:0010/05/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Ermeniler bir zamanlar Osmanlı'nın “millet-i sadıka”sı olmuşlar; velinimetleri olan Osmanlıya hıyanet etmemişler, sadık bir teb'a olarak yaşamışlar. Bugün de ülkemizdeki Ermeni vatandaşlarımızla bir problemimiz yok. Problem Ermenistan yönetimi ile diasporadaki Ermenilerin Türkiye düşmanlığından ve Türkiye'ye kötülük yapmak için gece gündüz fitne fesat kaynatmalarından ileri geliyor.
Dünyayı soykırım olduğuna inandırmak istedikleri olay bundan yüz sene önce cereyan etmiş bir toplu sürgün (tehcir) olayıdır. Tarihçi Murat Bardakçı'nın, aşağıya kısmen aldığım, belgelere dayalı tespiti beni, bu konuda gerçeği yansıttığı kanaatine götürüyor. Sayın Bardakçı, “1915'te büyük acıların yaşandığını, tehcirin Ermeniler tarafından unutulmasının imkânsızlığını ama tehcirin “soykırım” değil, devletin o günlerdeki mecburiyeti ve daha da önemlisi “nefis müdafaası” olduğunu senelerden bu yana yazıp söylüyorum” diyerek konuyu özetliyor ve bu “nefis müdâfaası”nın hikayesini de anlatıyor:27 Mayıs 1915'te çıkartılan Tehcir Kanunu'nun uygulanması o sırada Doğu Cephesi'nde Ruslar'a karşı savaşan Üçüncü Ordu'nun kumandanı Mahmud Kâmil Paşa'nın İstanbul'a, Harbiye Nezareti'ne gönderdiği şifreli bir yazı ile başlamıştı. Paşa, şimdi Genelkurmay'ın askerî arşivinde muhafaza edilen yazısında şöyle diyor: “Erzurum, Van ve Bitlis illeri dahilindeki Ermeniler firar edip düşman tarafına katılmak, çeteler teşkil ederek yolları kesmek, halkı katl ve depoları yağma ve tahrip etmek suretiyle içyüzlerini gösterdiler. Sivas, Diyarbakır ve Elazığ illerinde yaşayan Ermenilerin de aynı maksat ve emelde oldukları ele geçirilen silâh, bomba, patlayıcı maddeler ve meydana çıkarılan teşkilât ve tertipleri ile belli olmuş ve daha sonra Karahisar'daki olay ile de tesbit edilmiştir. Dolayısıyla orduyu besleyecek olan bölgenin ve menzil sınırımızın geçtiği yerlerde düşmanca emeller ile dolu bu unsurların yaşamasını, ordunun yiyecek ihtiyacı ve emniyeti bakımından tehlikeli görüyorum. Ordu, dış düşmana karşı büyük zorluklarla mukavemet ettiği bir anda, ikmal görevlilerinin ve yeni kuvvetlerinin bir kısmını iç düşmanlara ayırarak büyük bir tehlikeye maruz kalıyor.Dolayısıyla gelecekte daha vahim durumlar karşısında kalmamak için, şimdiden yukarıda arzedilen illerdeki Ermeniler'in de Halep ve Musul bölgelerine sevk ve iskân edilmesine izin verilmesi ile valilere ordu tarafından bu konuda yapılacak tebliğlerin sekteye uğramamasına inayet buyurulmasını ve bu hususta verilecek olan onayın da derhal bildirilmesini istirham ederim”.Peki bir zaruret olarak başvurulan tehcirde Ermenilerin kayıpları ne kadar olmuştur?Bu sorunun da cevabını yine sayın Bardakçı'dan aktarıyorum:“Tehcir öncesi ve sonrasındaki fark 972 bin 246. Ama, 1915 bir soykırım değildir. Ya tehcirdir ya da mukatele. Talât Paşa gerekli olan şeyi yapmış bir devlet adamıdır, bu kadar basit”.“972 bin 246 Ermeni'nin akıbeti belli mi?” sorusuna da şu cevabı veriyor:“Hayır, onu hiçbir şekilde tespit edemezsiniz. Çünkü bu rakamın içinde sekiz-dokuz aylık bir dönem içinde farklı sebeplerden ölenler var, Rusya'ya, Güney Amerika'ya, Avrupa ülkelerine göç edenler var, ölenler var, hepsi bu rakamın içinde…”Sonuç:Osmanlı Ermenilere bir soykırım uygulamamıştır, tehcir bir kısım Ermenilerin hıyanet ve zulmü sebebiyle yapılmıştır, kurunun yanında yaş da yanmıştır, ama bir de o zalim “kuru”nun yaktığı Osmanlı Müslümanları vardır. Gelecek yazıda dedem ve babamın da mağduru oldukları Ermenilerden; yani Ermeni mezaliminden söz ederek bu mezalim dizisini bitireceğim.
Ermeni mezalimi
04:0014/05/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Başka görgü tanıkları yanında -Ermeni mezalimi yüzünden Çorum'a göçmek mecburiyetinde kalan- babam ve onun amcasından dinlediklerime göre asıl soykırımı, katliamı, mezalimi başta Erzurumlular olmak üzere Müslüman ahali görmüştür.
Erzurum örneğine bakalım:Ermenilerin acımasız işgal ve katliamına son vererek, Erzurum'u kurtaran Kazım Karabekir, 12 Mart sabahını şöyle anlatıyor: ”Erzurum'da halk, gözyaşları içinde kimi babasını, kimi kardeşini, yakılmış ya da süngülenmiş buluyor, saçlarını yoluyordu. Sokaklarda canlılıktan bir iz bile kalmamıştı. Yerlerde çocuk, kadın ve yaşlılar kanlar içinde yatıyordu...”Ermeni çetelerinin yalnız son gece, Yani, 11-12 Mart 1918'de 3.000 Müslüman Türk'ü öldürdüklerini, Erzurum Rus 2.Topçu Kale Komutanı Yarbay Twerdo Khlebov anılarında yazmıştır... Erzurumlular, Tahtacılar semtinde Osman Ağa ve Mürsel Paşa konaklarına doldurulup yakılmış ve katledilmiştir…Ermeni mezaliminden kurtarıldığında resmi belgelere göre, Erzurum'da 9.563 yerli Müslüman ahali, Taşnak Ermeni çeteleri tarafından şehid edilmiştir...Erzurum; 16 Şubat 1916 yılında Ruslar tarafından işgal edildi. Ruslar, 20 Ekim 1917 Bolşevik ihtilalinden hemen sonra, Doğu Anadolu'yla birlikte Erzurum'dan da çekildiler ve Erzurumluları tam 5 ay boyunca Ermeni çetelerinin insafına terk ettiler. 7 Temmuz 1993 tarihinde, Hasankale'nin Tımar köyünde Atatürk Üniversitesi tarafından yapılan kazılarda; Ermeni çetelerinin, Aha, Kolbulan, Tizgi ve Serçeme gibi köylerden toplayıp katlettiği, çoğu kadın ve çocuklardan oluşan tam 350 kişinin toplu mezarına ulaşılmıştır...Amerikalı Prof.Dr. Justin Mc. Cartye göre ise, gerçek soykırım Türklere uygulanmıştır. Çünkü; Erzurum Müslüman Türk ahalisinin yüzde 20'den fazlası Ermeni çeteleri tarafından katledilmiştir...Daha yakın tarihlere gelelim:Karabağ Savaşı sırasında 26 Şubat 1992 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Dağlık Karabağ bölgesindeki Hocalı kasabasında, Ermenistan'a bağlı kuvvetler Azeri sivilleri toplu şekilde öldürmüşlerdir.“Memorial” İnsan Hakları Savunma Merkezi, İnsan Hakları İzleme Örgütü, The New York Times gazetesi ve Time dergisine göre katliam, Ermenistan'ın 366. Motorize Piyade Alayı'nın desteğindeki Ermeni güçleri tarafından gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, Karabağ Savaşı'nda Ermeni kuvvetlere komutanlık yapmış bugünkü Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan ve Markar Melkonyan'ın aktardığına göre kardeşi Monte Melkonyan, katliamın Ermeni güçler tarafından yapılan bir intikam olduğunu açıklamıştır. İnsan Hakları İzleme Örgütü, Hocalı katliamını Dağlık Karabağ'ın işgalinden bu yana gerçekleşen en kapsamlı sivil katliamı olarak nitelendirmiştir. Azerbaycan Cumhuriyeti'nin resmî açıklamasına göre saldırıda 106'sı kadın, 83'ü çocuk olmak üzere toplam 613 Azerbaycanlı hayatını kaybetmiştir. Ermeni terör örgütü Asala 1973 ve 1984 yılları arasında Türkiye'nin dış temsilciliklerine düzenlediği saldırılarda otuz altı Türk diplomat ve görevliyi hunharca şehit etmiştir. Sömürgeci Batı (Avrupa, ABD), Rusya, Çin, İsrail ve Ermeniler yüzyıllar boyunca masum ve zayıf halklara yaptıkları -bir kısmına halen yapmakta oldukları- zulüm, soykırım, köleleştirme, asimilasyon, toprak işgalleri ve servet gasıplarını hatırlarına getirirlerse kimsenin yüzüne bakamazlar. Eğer bundan yüzyıl önceki kayıpları sebebiyle birileri toprak ve tazminat istiyorlarsa biz “Osmanlı çocukları”nın kayıpları ve talep hakları yanında bunlar nokta teşkil etmez.
Şâkilesi benzer olmayanlar anlayamazlar
04:0015/05/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Faziletli Başbakanımız gece gündüz demeden, adeta sağlığına kastederek ülkeyi dolaşıyor, halkı ile kaynaşıyor, yalana dolana, hayale yer vermeksizin AK Parti iktidarının yaptıklarını ve yapacaklarını anlatıyor, bu meyanda eğer halkımız yeterli imkan ve iktidar verirse yeni bir anayasa yapacaklarını, başkanlık sisteminin de düşünülebileceğini, hatta mevcut şartlarda tercih edilmesi gerektiğini ifade ediyor.
Bir muhalefet konuşmacısı bunu diline dolamış ikide bir şunu söylüyor: “Bu Başbakan ne dediğini bilmiyor, bindiği dalı kesiyor, başkanlık olursa başbakanlık olmaz, şu halde kendisinin olmayacağı bir sistemi savunarak çelişkiye düşüyor…”Bu değerlendirme üzerinde düşününce karşımıza temel dertlerimizden, eksiklerimizden biri çıkıyor: Bizi millet ve ümmet yapan değerlerimiz erozyona uğramış, okumuş yazmışlarımızın pek çoğu bize yabancı değerleri benimsemiş ve yabancılaşmışlar. Farklı söylemler ve uygulamalar da bu temel değişimden kaynaklanıyor.Öyle ya, saiki Allah rızası olmayan, ahirete inanmayan, hayatı bu dünyadakinden ibaret bilen, bu sebeple sınırlı dünya hayatında sınırsız haz ve menfaat peşinde koşan, menfaat kendine yönelik değilse onu ancak istismar için dile getiren ve “başkası cehennem” diyen… ahlaki değerleri bu çerçevede oluşmuş bulunan kimselerin, “ülke ve millet menfaatine kendi menfaatini ve makamını feda edenlerini” anlamaları mümkün değildir. Oldukça yakından tanıdığım sevgili başbakanımızı, çok sevdiği kitaplarını ve öğrencilerini bırakarak siyaset alanına zorlayan tek saik “millet menfaati, Hakk rızası”dır. O, makamın mahkûmu değil, hâkimidir ve onu davası için kullanandır. Ülkenin ve milletin menfaati başkanlık sistemine geçmeyi gerektiriyorsa onu savunmakta ve gerçekleştirmek için çaba göstermekte bir an tereddüt etmez ve kaybedeceği makam onun önünde gölge kadar bile engel teşkil etmez.Bir âyet (İsra: 17/84) şöyle diyor: “De ki, herkes şâkilesine göre davranır ve Rabbiniz kimin en doğru yolu seçtiğini çok iyi bilmektedir”.Meallerde bu “şâkile” kelimesi “yapı, mizac, karakter” gibi kelimelerle tercüme edilmektedir. Ehl-i Sünnet'in büyük imamı Ebu Mansûr Mâtürîdî ise tefsirinde bu kelimeyi “din ve yol” olarak tefsir etmiştir.Bu tefsire göre insanlar ya dinli veya dinsiz olurlar. Dinli olanlar da ya hak dine veya hak ve gerçek olmayan (Allah tarafından vahyedilmemiş veya beşer eliyle değiştirilmiş) bir dine tabi olurlar. İşte bu aidiyetler insanların kendilerine bir hayat yolu çizmelerinde, dünya hayatında takip edecekleri yol ve yöntemi belirlemelerinde birinci derecede amil olur.Milletin dinine, değerlerine, yoluna ve yöntemine yabancılaşmış kimseler anlamasalar da biz “şâkiledaşlarımızı” çok şükür anlıyoruz; millet de anlayacak ve kararını buna göre verecektir.
Mi’raciye
04:0017/05/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
(I)
Ey Rasûl-i müctebâ vey mazhar-ı hubbu-cemâlVasl-ı uryandır şeb-i mi'râc kemâl ender kemâlDa'vet-i ma'şuk verir âşıklara sonsuz sürurKurb-i “ev ednâ”da sensin âşinây-i zü'l-CelâlSen ezelden hubb-i zata mazhar oldun ey ŞerîfKabil olmaz böyle bir hubbun visaliyçün zevâlRuh beden dünya ve ukbâ asla râci oldularİşte mi'racın budur anlatmaya yetmez misâlBir bulunmaz devlet-i sermedsin ey Şâh-ı rusülBöyle bir devlet yanında bir pul etmez mülk-ü malÜmmetin mahrûm-i mi'râc olmasınlar istedinSunduğun fırsat namazdır çok kılan duymaz melâlEssalâtü vesselam ey Rahmeten li'l-âlemînDahil olsunlar salâta cümleten ashâb-u âl(II)De “sübhânellezî esrâ” açılsın kalmasın esrârDizilsin saf saf olsun enbaiyâ hem asfiyâ, ebrârGeçip mihraba kıldırsın namaz, Aksâ'da PeygamberSaçılsın nur, donansın hep melekler gezdirip anberTekarrub eyliyor Hakk'a Habîb-i Kibriyâ:Mi'râcOna mahsus Burak, İsrâ, onundur tek bu eşsiz tâcBu vuslet keyfiyetsiz, kemmiyetsiz bir yakınlıktırBu rütbe halk içinde ey Halîl yalnız sana haktırEyâ Şâh-ı rusül mi'râc sana has bir tecellîdirNamazdır müminin mi'racı, Cibrîl'e tedellîdirGörüp cennette müminler Cemalullah'ı “Hak” derlerBu aşkın âteşinden yanmayanlar “hâle bak” derlerGönül pervane olsun yansın aşkından fenâ bulsunUzak kalsın sivâdan tek Habîb'i âşinâ bulsunTufeylîler misali dâmeninden el bırakmam âhNasîb olsun bu kemter kullara mi'râc n'olur AllahH. Karaman, Receb-1414 Mi'racında yazmıştım
Tenkit ve tavsiye
04:0021/05/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Asr suresini merhum Akif şöyle Türkçeleştirmişti:
Hani ashâb-ı kiram ayrılalım derlerkenMutlaka sûre-i ve'l-asr'ı okurmuş bu nedenÇünkü meknûn o büyük sûrede esrâr-ı felâhBaşta îmân-ı hakiki geliyor sonra salahSonra hak sonra sebat işte kuzum insanlıkDördü birleştimi yoktur sana hüsran artıkSure'de Hak Teâlâ “tevâsî” kelimesini kullanıyor ki, manası “karşılıklı tavsiye”dir.Ne tavsiye edilecek? Hak ve sabır (sebat) tavsiye edilecek.İnsanların çoğu nefs-i emmârenin etkisi altında oldukları için hakkı tavsiyeye -ki bunun içinde yapıcı tenkit de vardır- kolaylıkla tahammül edemezler. Şu halde hak karşılıklı olarak tavsiye edilecek ve tavsiyeye muhatap olanlar da sabır ve tahammül gösterecekler.Güçlülerle temas halinde olan insanlar ikiye ayrılır: 1.Güçten ve güçlüden kendileri için istifade etmek maksadıyla onlara yaklaşanlar (talip olanlar), 2.Hiçbir menfaat beklemeden hakkı tavsiye ve yapılanları tenkit edenler. Bunlar güçlüye yakın olmak, onunla temas kurmak için meşru olmayan veya şerefli insanlara yakışmayan yollara ve aracılara tenezzül etmezler, güçlü isterse, onları arayıp bulursa, onlarla temas kurarsa vazifelerini yaparlar (bunlar talip değil, matlup olanlardır). Güçlü onları aramazsa, araya dalkavuk sineklerin ördüğü duvar girerse onlar yine vazifelerini yaparlar ama güçlünün kulağına, kafasına ve gönlüne ulaşamazlar.Allah Teâlâ, iktidar sahiplerine istişareyi, idareyi danışarak yapmayı emrediyor. İktidarı ve gücü temsil edenlerin istişare edecekleri insanları iyi seçmek gibi bir yükümlülük ve sorumlulukları vardır. Gözden düşme, uzaklaştırılma, yıpratılma, dinlenmediği için nefsine ağır gelme gibi durum ve ihtimallere rağmen daima hakkı söyleyen ve hakta sebat edilmesini tavsiye eden danışmanlar seçilmelidir. Yönetici ve güç sahibi emin kimselerle danışma yaptıktan sonra onların veya bir kısmının tavsiyesine uymaz, diğer grubun veya kendinin içtihadını uygularsa buna hakkı olabilir, ama tercihinin gerekçesini açıklamakla yükümüdür. “Size danıştım, ama ben tavsiyenize uymayacağım, kendi bildiğimi ve tercihimi uygulayacağım, bunun daha uygun (doğru, hak) olduğuna dair bir açıklama da yapmayacağım” diyemez; derse istişarenin manası kalmaz, danışılan kişilere de itibar edilmediği anlaşılır.Güç ve iktidar sahipleri ısrarla yanlarına sokulan, her dediklerini ve yaptıklarını onaylayan ve öven, bu arada yakınlıktan şahsı için çeşitli şekillerde faydalanan insanlardan vebadan kaçar gibi kaçmalıdırlar.Allah müminlere dünyada ve ahirette başarılı olmanın dört sırrını açıklamış: İman, namaz (ibadet), hakkı tavsiye ve uygulama, sabrı (nefsin meşru olmayan meyillerine karşı direnmeyi) tavsiye ve uygulama.Başka söze ne hâcet!
Tenkidin altın kuralları
04:0022/05/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Allah Resûlü dışında bütün insanlar yanılabilirler, günah işleyebilirler, eksik ve noksan yapabilirler; bu insanlara alimler, erenler, şeyhler, dervişler, liderler, başkanlar, okumuşlar, cahiller… dahildir.
Gerçek bundan ibaret olunca iyi niyetle ve yapıcı tenkit ve tavsiyede bulunacak kimselerin şu hususlara riayet etmeleri gerekir:EhliyetEhliyetin iki önemli şartı bilgi ve ahlaktır. Tenkit ve tavsiyede bulunacak şahsın konuyu hakkıyla bilmesi ve ıslah etmek, düzeltmek, engellemek istediği kusurun, günahın, suçun, ayıbın kendisinde bulunmaması gerekir. İyi niyetTenkitçinin niyeti yıkmak, bozmak, haksız olarak zarar vermek, yıpratmak, itibarsızlaştırmak, intikam almak… olmamalıdır. Niyet ve maksat kötüyü engellemek, günaha, suça, kusura batmış veya yönelmiş kimseyi ıslah etmek olmalıdır.Ölçülü ve insaflı olmakÖlçülü olmaktan maksadımız, tenkit edilen hususta abartı ve aşırılık bulunmaması; tenkit ve tavsiye üslubunun kötülüğün önem ve derecesine göre ayarlanmasıdır. İnsaflı olmak, ölçülü olmanın yanında haksızlık etmemek, kişiye hakkını vermek, hakkaniyetten ayrılmamak, iyiye iyi, kötüye kötü demek, gerektiği kadar empati yapmaktır.ZamanlamaTenkit ve tavsiyenin mekan ve zamanını uygun seçmek de etki ve maksadı hasıl etme bakımından önemlidir. Kötüye kullanılmaya fırsat vermemeTenkit ve tavsiye alenî yapıldığında bunu el alem duyacak, şahıs ve kurumla ilgili kusurlar, yanlışlar, eksiklikler, ayıplar herkesin malumu olacaktır. Eğer bu herkesin içinde kötü niyetliler, insafsızlar, düşmanlar, her fırsatı yıkmak ve yıpratmak için kullananlar varsa tenkit ve tavsiyenin bunlara fırsat vermeyecek şekilde yapılması gerekir. Bu kurala güncel bir örnek vermek isterim:Son onüç yıldan beri Ak Parti iktidarında ülkenin önemli kazanımları oldu, aynı parti kazanımları pekiştirmek ve arttırmak için milletten bir dönem daha yetki istiyor. Kusurları, eksikleri, iktidar imkanını şahsi ve meşru olmayan menfaati için kullanan bir kısım mensupları elbette vardır ve bu hangi parti iktidara gelirse gelsin olacaktır. Çünkü ülkenin genel ve ortalama ahlakı İslam ahlakı ile örtüşmemekte, adı Müslüman olanların kırdıkları yumurta kırkı geçmektedir. Bu ahlakta olan kimseler bir partiye girince insan-ı kamil olacak değildirler. İyilikten, faziletten, adaletten yana olanların beklentileri kötülüğü sıfırlamak değil, olabildiğince azaltmak olmalıdır. Eğer partinin ve iktidarın önde gelenleri bu yolda gayret ediyorlarsa ıslahat sürecinden ümitli olmak gerekir. İşte bu durum ve şartlar içinde Ak Parti iktidarının eksiklerinden ve kusurlarından seçim arefesinde ısrarla ve aleni olarak söz edilirse bu tenkit hem işe yaramaz, hem de kötü niyetlilerin eline fırsat verilmiş olur. Tenkit ve tavsiye zamanında ve mekanında yapılmalı, şahsi menfaatler buna engel olmamalı, ama kazanımlar tehlikeye atılmadan yapılmalıdır.Aleniyet ve gizlilik kurallarına uymaİslam ahlak nazariyesinde tenkidin, tavsiyenin, ıslah maksadıyla kötülüğü dile getirmenin açık mı, gizli mi yapılacağı konusu üzerinde inceden inceye durulmuştur. Genel kural şudur: Gerektiği ölçüde açıklanmadığı takdirde kamuya veya ilgili şahıslara zarar verecekse zamanlamaya riayet edilerek açıklanır. Böyle bir ihtimal yoksa günah ve ayıp ilgili olmayanlardan gizlenir, sahibinin ıslahı için çaba gösterilir.
Din istismarı
04:0024/05/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Dindar Müslümanları, onların kurum, kuruluş, mâbed ve faaliyetlerini sevmeyenler, bunlardan rahatsız olanlar, İslam'ın güçlenmesini kendileri için bir tehdit olarak kabul edenler hemen her zaman olmuştur, günümüzde de hem dışarıda hem de içeride vardır.
İçeridekilerin bu yüzden dillerine doladıkları bir söz de “din istismarı”dır. Seçimler yaklaşıp da propagandalar başlayınca yine bu din istismarı ifadesini muhaliflerden sıkça duymaya başladık.Camiler, dindarlara ait dernekler ve vakıflar, Kur'an kursları, İmam Hatip okulları, Kutlu Doğum faaliyetleri, Diyanet İşleri Başkanlığı muhaliflere göre din istismarının seçkin araçları arasındadır. Bir siyasetçi bu kurum, kuruluş ve faaliyetlerin bir şekilde içinde olduğunda veya bunlarla ilgilendiğinde muhalifler derhal “din istismar ediliyor” yaygarasını basarlar.Peki din istismar edilmez mi?Evet hem din istismar edilir hem de din istismarı istismar edilir.Önce birincisine bakalım:Mesela bir siyasetçi, siyasete atılmadan önce namaz kılmıyor, oruç tutmuyor, dini faaliyetlere ilgi duymuyorsa ve siyasete atıldıktan sonra halkın görüp bileceği yerlerde bunları yapmaya başlarsa -gerçek manada hidayete ermiş olma ihtimalini saklı tutarak diyorum ki- bu şahıs dini istismar etmekte; yani dindar görünerek halkın beğenisini ve oyunu elde etmek istemektedir. Ama siyasetle ilgilenmediği zamanlarda da ibadet ediyor ve din hizmetlerinde bulunuyor idiyse bunlara devam ediyor diye kendisini din istismarı ile damgalamak haksızlık olur.Bir siyasi lider aynı zamanda dindar bir kişi olup ibadetlerini yapıp gelmekte ise siyasi lider olduktan sonra da buna devam etmesi tabiidir. “Etrafımdakiler gözüme girmek için dini istismar ederler, sahte dindar olurlar” diye namazlarını gizli kılmasına, Cuma namazlarına uzak camilere gitmesine gerek yoktur; çünkü böyle yaparsa iki sakıncadan biri doğar: Ya lider dindar değil diye ona yaklaşmak isteyenler de dindarlıklarını gizleyerek istismarda bulunurlar veya liderin dindarlığı daha önceden malum olduğundan bunu kullanmak isteyenler yine de kullanırlar.İkincisine gelelim:“Din istismarının istismarı” ifadesi benim buluşum olsa gerektir. Bundan maksadım da şudur: Muhalifler, karşı cephede olanların aslında dindar olduklarını, yaptıklarını da -öteden beri böyle yapageldikleri için- imanlarının gereği olarak yapmış olma ihtimalinin galip bulunduğunu bildikleri halde onları dini istismar etmekle suçladıklarında “istismarı istismar etme” durumu gerçekleşiyor; yani gerçek olmadığı, ortada bir istismar bulunmadığı halde onu var gibi göstererek halkı etkileme, muhalifi yıpratma yolunu tercih etmiş oluyorlar.İslam din istismarına karşıdır ve bunu menetmektedir. Sanırım daha önce de yazmıştım; Fıkıh kitaplarında şöyle bir hüküm vardır: Mesela bakkal dükkanı işleten bir kimse dükkana müşteri geldiğinde kendini dindar sansınlar diye “Allah, elhamdü lillah, la ilahe illallah, sübhnallah ve bi-hamdihi” gibi sözler söylerse bunu istismar maksadıyla yaptığından günah işlemiş olur, alışkanlığı sebebiyle istismar maksadı bulunmadan söylerse de mekruh fiil işlemiş olur.Yine hem istismarı hem de riyayı engellemek için alınmış İslâmî tedbirler vardır. Bir Müslüman, farz olan ibadetleri (mesela zekat vermeyi) başkalarını teşvik ve ibadetin ihmal edilmesini önlemek için açıktan yapabilir. Ama nafile ibadetleri gizli yapmalı, başkalarının muttali olmaması için tedbir almalı ve böylece kendini riyadan korumalıdır.Bunları bilen şuurlu bir Müslüman dini istismar etmez; muhalifler istismarı bahane ederek kendisine hücum edecekler diye ergenlik çağına geldiği veya hidayete erdiği günden beri açık ve gizli olarak yapmakta olduğu ibadetleri de terk edecek değildir. İstismarcılar boşuna nefes tüketmesinler; halk kimin samimi, kimin aldatmacı olduğunu bilir ve biliyor.
Ziraat Katılım Bankası hayırlı olsun
04:0028/05/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
İlgililerin açıklamalarına göre 29 Mayıs'ta açılışı yapılacak olan Ziraat Katılım Bankası'nın sermayesi 300 milyon dolar karşılığı TL olarak Hazine'den alındı, bu sene 20 şube açılacak; hayırlı ve bereketli olsun!
Ziraat Bankası, geçen yılın Ekim ayında BDDK'dan izinleri almış olup katılım bankacılığı modelini uygulayacak olan ilk kamu bankası olma özelliğini taşımaktadır.Gazetemizin yazarlarından Sayın Ünsal Ban'ın dünkü köşe yazısında ifade ettiği gibi “tüm dünyayı etkisi altına alan finansal kriz, bir yandan çıkış noktası olan bankacılık sektörüne ilişkin algılamaların tamamen değişmesine neden olurken, diğer yandan da sektör açısından yeni arayışlar içine girilmesini sağlıyordu. Bu arayış sürecinde ise nüfusu Müslüman olan ülkelerde yaygın olarak kullanılan katılım bankacılığı modeli ön plana çıkıyordu. 2007'de yaşanan mortgage krizi sonrasında yapılan çalışmalar (Pappas v.d., 2012; Cihak ve Hesse, 2010; Beck v.d., 2012), finansal krizlere karşı katılım bankacılığının konvansiyonel bankacılığa kıyasla daha dirençli bir yapıda olduğunu ortaya koyuyor. Aynı şekilde, katılım bankacılığında sahip olunan finansal araçların temelinin daha sağlam ve güvenilir olduğu da çalışmaların ortak bulgusu olarak karşımıza çıkıyor.”Bugün ülkemizde 990 şubesi ve 17 bin çalışanı ile faaliyet gösteren dört katılım bankası var. Bunlara yakın gelecekte, Ziraat Katılım, Halkbank ve Vakıfbank'ın da eklenmesiyle banka sayısı 7'ye yükselecek.Faizin haram olduğuna ve dinin haram kıldığı bir şeyin bazı faydalı yanları bulunsa bile genel olarak zararlı ve hayırsız olacağına iman eden müminlere göre günümüzde gerekli bulunan bankacılık faaliyetlerini faizsiz ve islâmî kurallara uygun olarak ifa edecek olan kuruluşlara ihtiyaç vardı. Aynı inanç ve gerekçelerle ticari-primli sigorta faaliyetlerine alternatif olarak karşılıklı yardımlaşma ve dayanışma (tekâfül) esasına dayanan sigorta kuruluşlarını gerçekleştirmek de zorunlu idi. Ülkemizde 1985 yılından itibaren katılım bankaları (faizsiz, İslam bankaları) kuruldu, son bir iki yıldan beri de tekâfül esasına dayalı sigorta kuruluşları gerçekleşme yolunda. Bu gelişmelerde halkın şuurlu desteği yanında siyasi iradenin de şükranla anılması gereken katkıları olmuştur.Bu dine ve inanca dayalı gerekçe yanında ülkenin ve halkın menfaati bakımından da faizsiz bankaların yeri ve önemini yine Ban'ın yazısından özetleyelim:“Katılım bankacılığının yaygınlaşması, sermaye piyasaları açısından yenilikçiliğin önünü açacak.Faizsiz iş modeli, ortaklığa dayalı yatırım kollarının gelişmesini sağlayacak.Süreç içerisinde yapının genişlemesiyle, finansal aracılık mekanizmasının işlevselliği artacak ve bu durum potansiyel ekonomik büyüme düzeyi üzerinde olumlu etki meydana getirecek. Ortaklığa dayalı yeni finansman seçeneklerinin sermaye piyasalarına varlık kiralama şirketleri üzerinden yeni enstrümanların sağlanması da mümkün kılınacak. Böylece faiz konusunda hassas daha geniş toplum kesimlerine hitap edilebilecek ve ülkemizdeki girişimcilerin fon toplama potansiyeli daha da yükselecek.”
Milliyetçilik adına kavmiyetçilik
04:0029/05/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
İktidara gelmek, daha doğrusu mevcut iktidarı ve onun birinci adamını bertaraf etmek için birleşmiş olan “güçler”, amaçlarına ulaşmak için meşru olmayanı meşru sayar oldular. Bu cümleden olarak ırkçılığı, kavmiyetçiliği, bu manada milliyetçiliği hortlatarak siyaset piyasasına sürüyor ve hepimiz aynı gemide olduğumuza göre gafilce geminin altını deliyorlar.
Belki geçmişten ibret alarak aklımızı başımıza devşirmemize vesile olur diye daha önce yazdıklarımdan da yararlanarak bir seri yazı yazmanın faydalı olacağını düşündüm.Ahmed Naîn Bey'den başlayalım:İslâm kaynaklarında “millet” din, “milliyet” de bir dine aidiyet manasında kullanıldığı için bugünkü milliyetçilik tartışmaları o günlerde “kavmiyetçilik, Türkçülük” başlıkları altında tartışılıyordu. Merhum Akif'in: “Hani milliyyetin İslam idi, kavmiyyet ne!” mısrâ'ında bu iki terimin farkı açıkça ortaya konmuştur. Meşrutiyet döneminde birkaç defa şeyhülislamlık makamında bulunan Musa Kâzım Efendi (1858-1920) İslam Mecmuası'nda “Din ve Terakki” başlığı altında üç makale yazıyor, sonuncu makalesinde -ki, bu makaleler Külliyâtı'nda da yer almıştır (s.283)- şöyle diyor: “İslam dini... müslümanlar arasında kardeşlik temelini kurmuştur. Bu temeli kurduktan sonra onu sonuna kadar koruyabilmek için gereken tedbirleri de almıştır. Bu dinde zekatın, yardımlaşma ve dayanışmanın farz olması, düşmanlık ve hasımlığın; gıybet, iftira ve yalanın; iki yüzlülük ve ayrılıkçılığın; bölünme, karışıklık ve bozgunculuk çıkarmanın; bir kavme ve etnik köke bağlı olma davasının (ideolojisinin) şiddetle yasaklanmış olması hep, İslam kardeşliğini devamlı korumak için alınmış tedbirlerdir... (Yapılması gerekenler yapılmaz, yasaklananlar yapılırsa) o millet arasında kardeşlikten eser kalmaz ve bunun sonucu olarak o milletin yaşaması da mümkün olmaz.” Ta'kîb ve Tenkid Mecmuası sahibi Nüzhet Sabit Bey, Musa Kâzım Efendi'nin bu sözlerine itiraz sadedinde bazı sorular soruyor, sorunun muhatabı cevap vermeyince araya Ahmed Naîm Bey (1872-1934) giriyor. Şimdi onu okuyalım: “... adı geçen makaleden bazı ifadeleri naklederek mecmuadan açıklama istiyor ve size göre meselenin kapalı ve problemli yönlerini şöyle soruyorsunuz: Kavmiyet davası ne dereceye kadar dince yasaklanmıştır? Hangi şekli yasaktır?… Türkçe yahut Çince konuşan bir müslüman “Türküm, Çinliyim” demekle kavmiyet davası gütmüş olacak mı? Yoksa asıl maksat, diğer kavmiyet ve milliyetleri aşağı görmemek midir?...” Bu sorulara Ahmed Naim Bey (özetle) şu cevabı veriyor: Musa Kâzım Efendi bu konuya işaretle yetinmiştir. Türk Yurdu Mecmuası'nın yoldaşı olan İslam Mecmuası'nın da, dostunu gücendirmemek için bu konuyu daha fazla deşmeyeceği apaçık bellidir. Şu halde oradaki hizmet arkadaşlarını bu müşkil durumdan kurtarırsam tepki gösterilecek bir iş yapmış olmayacağım. Müslümanlar arasında kavmiyet ve etnik aidiyet davasının belirmesi onbeş yirmi senelik bir iş ise de en ziyade açığa vurulması ve memleketimiz için hayati bir mesele haline getirilmesi Meşrutiyet'ten itibaren başlıyor. Bu da cehalet yüzünden Avrupa'dan aldığımız zararlı, İslam vücudu için verem mesabesinde öldürücü bir yabancı bid'atıdır. Zaten Avrupa'nın daima en fena şeylerini almak, iyi şeylerini de bozmadıkça uygulamamak bizim en dikkat çeken felaketlerimiz arasındadır... Musa Kazım Hazretleri gibi yetkili bir ağızdan, İslam adını taşıyan mecmûada, yukarıya aldığımız sözlerinden başkasının çıkması zaten ihtimal dahilinde değildir. (Devamı var)
Ahmed Naim Bey ve ırkçılık
04:0031/05/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Ahmed Naim Bey “İslam'da Da'vây-i Kavmiyet” isimli eserinde, kişinin, mensup olduğu ırkı, soyu, kavmi, kabileyi merkeze alarak bir ideoloji oluşturmasının, İslam birliği ve kardeşliği yerine soy/ırk birliği ve kardeşliğini koymasının İslam'daki yerini anlatıyor. Kendisi bu tartışmaya Meşrutiyet'in ilk ayında İttifak gazetesiyle ve Arab kardeşlere hitaben yazdığı iki makale ile girdiğini, Sebîlürreşad dergisinin 212. sayısında “Türkçülere karşı açılan dindarca mücahedeye” de katıldığını ifade ettikten sonra şöyle devam ediyor (sadeleştirerek özetliyorum):
Bizim davamız şudur: Etnik aidiyet davası/ideolojisi, Musa Kâzım Efendi'nin buyurdukları gibi dinin kınadığı ve reddettiği, İslam öncesine (Cahiliye devrine) ait bir davadır. İslam'ın ayakta kalması ve devam etmesine, müslümanların refah ve saadetine büyük bir darbedir. Özellikle İslam dünyasının büyük bir kısmı kafirlerin eline geçmiş iken buradaki birkaç avuç Müslümanın “Ben Türküm, ben Arabım, ben Kürdüm, ben Lazım, ben Çerkesim” gibi davalarla birbirine karşı sevgi bağını zerre kadar gevşetmeleri -hele düşmanımızın tecavüz ayakları kalbimizi çiğnediği bir sırada- cinnettir; kavimcilik ve ırkçılık bayrağını ellerinde tutanların aldığı manaca da vatanperverliğe aykırıdır. Din ve iman, akıl ve iz'an dairesinden uzaklaşılsa bile kavim ve ırk mutluluğunun aldatıcı serabı peşinde koşan Arnavut kardeşlerimizin başına gelen büyük musibet bizim için ibret dersidir. “Aynı sebepler aynı sonuçları doğurur” kaidesine göre bu yolda devam edilirse, İslam'ın son sığınağı olan bu yurt da -Allah korusun!- kafirlerin yurdu haline gelecektir. Uydum kalabalığa diyen ve nereye, niçin gittiğini bilmeyen çoğunluk bir tarafa bırakılırsa halis Türkçü önderlerin ikiye ayrıldığını görüyoruz: Katışıksız (halis) Türkçüler ve Türkçü-İslamcılar. Halis Türkçüler geleneklerimizle alakalarını keserek yepyeni bir müfkûre (ortak gaye, ideoloji), yeni bir iman, yeni bir kavim, yeni bir millet çıkarmak istiyorlar. İleri gelenlerini dinlediğimiz zaman davalarını şöyle özetleyebiliriz: Bizi, kavimcilik gayesinin peşine düşmeye iten şey, Türklerin dışarıdan ve içeriden karşılaştığı tehlikelerdir. Şimdiye kadar bu devletin bekası için en büyük fedakârlığı yapan Türkler şimdi zayıf düştüler. Maarifi, ticareti, sanayii, ziraati mahvoldu. Bu vatanda yaşayan bunca müslüman ve gayr-i müslim kavimlerden ise, bunca fedâkârlığa karşı ancak cefa gördüler. Artık fedâkarlığı onlardan biraz kısıp kendilerine yönlendirmenin zamanı geldi. Bunun için yeni bir mefkûreye (ideolojiye) ihtiyaç var. İslam bağı (rabıtası) ikinci dereceye kalır. Din mefkûresi bizi mesut ettikçe arkasından koşabiliriz. Ama şimdi o mefkûre gevşedi. Demek ki, eski iman ile kurtulacağımız yok. Bir de bu kavimcilik/milliyetçilik davası Avrupa'dan kopup gelen coşkun bir seldir, onu durdurmak mümkün değildir. Çağdaşlaşarak ilerleyeceksek Avrupa topluluğundan (cemaatinden) ayrılamayız. Avrupa'da dine dayalı mefkûre müzelik olmuştur, biz hala o yolu izlersek müzelik oluruz. Buna binaen bu halk önce Türk, sonra müslüman olmalıdır. Ayrıca dışarıda kalan İslam toprakları Avrupalıların eline geçti, içeride de Müslüman etnik gruplar, İslam kardeşliği adına sanıldığı kadar yapışık değil. Şu halde Türklük mefkûresiyle Boğaziçi'nden Okyanus'a kadar, ırkı ve dili aynı olan seksen milyon (o tarihte) halkı bir bayrak altında toplamak için niye çalışmayalım! Gelecek yazıda: A. Naîm bu davayı nasıl çürütüyor?
Irkçılığa karşı İslam kardeşliği
04:004/06/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
(Bu yazıda Türkçü-ırkçılık örneği üzerinde durulmuş, ama hüküm ve değerlendirme, Kürtçülük vb. bütün ırkçılıklar ve etnik davalar için geçerlidir. H.K.)
Ahmed Naim Bey halis Türkçülerin tezini şöyle çürütüyor: Bunlar ile uzun boylu tartışmanın manası yok. Aşılamak istedikleri şey açıkça dinsizlik mefkûresidir. Halktan dini soyup onun yerine bir başka şey konamayacağını, “Allah'ın dinini hakim kılma: i'lây-ı kelimetüllah” uğruna kılı deprenmeyen bir herifin ta Kamçatka yaylalarındaki ırkdaşları için silaha sarılamayacağını, bin yıldan beri kardeşimdir dediği, bin yıldan beri sevincine ve kederine ortak olduğu, uğrunda hayatını feda etmekten çekinmediği din kardeşini bırakan bir kimsenin Sibirya'nın bilmem hangi boz ovalarında hristiyan mı, şamanî olduğu bilinmeyen Yakut kardeşini sevemeyeceğini düşünemeyen, Türklerin ikbal devirlerinin İslam dinine sımsıkı sarıldıkları dönemde olduğunu, gerileyip bozulmalarının ise iman ve inancın gerilemesi ile başladığını gizleyen kişilerle tartışma yeri herhalde bu makale değildir. Biz yalnız Türkçü-İslamcılarla dertleşebiliriz. Zira bunlarla İslam dairesinde anlaşmak, onlara hakikati din namına kabul ettirmek daha kolaydır zannındayım. Bunlarla yaptığımız tartışmalarda daha insaflı olduklarını gördüm. Bunlar gerçi Türk unsurunun zayıflığından, yardıma muhtaç olduğundan bahsederler, ama İslam camiasını (topluluğunu, ümmeti) kırmak istemezler. Bu camiayı, hem diğer Müslüman grupların (kavimlerin, ırkların) ayrılmaması hem de Türklerin daha kolay eğitilmesi ve yükselmesi için gerekli görürler. Ama bir noktada yanılıyorlar: “Türklük camiası (Türk birliği) İslam camiasını takviye eder, ırk davası İslam'a aykırı değildir, iki mefkûre birbiri ile çatışmaz, aksine birbirini tamamlar. İslam'dan nasip alamamış birçok gençleri, hiç değilse kavmiyet ve vatan davası ile İslam'a ısındırmaya çalışabiliriz…” diyorlar. Din imanı yanıbaşında bir de kavim imanı koyuyorlar. İçlerinde iman ve İslam'a bağlılıklarından asla şüphe etmediğim bazılarının, kavmi ile övünmesi islamî duyarlığına hiç zarar vermiyor, aksine “bir insan, Müslüman da olsalar diğer kavimlere karşı bir gurur duygusu içinde övünürse bu, onun yükselmesini ve ilerlemesini sağlar” diye inanıyorlar. Bunlarla tartışıp da davalarını savunamaz duruma düşürdüğünüzde “Ne yapalım, biz bu davayı bıraksak Türklük mahvolacak, Araplar ve Arnavutlar daha önce başladılar, biz meşru savunma durumundayız, başlatan daha zalimdir…” diyorlar. Ama Araplara dönseniz onlar da buna benzer mazeretler ileri süreceklerdir. Biz Türkçü-İslamcı kardeşlerimize deriz ki: Türkün yardıma ve irşada muhtaç olduğu inkar edilemez. Türkü bundan sonra da zarar verecek yorgunluklara salıp dünya ve ahiret saadetini düşünemeyecek hale getirmek haksızlıktır. Türkün sosyal, ekonomik ve ahlaki durumunu ıslah etmek takdire şayan, Allah katında makbul bir iştir. Bunu elde etmek için diline hizmet etmek, edebiyatını ruhunun gıdası haline getirmek, kavmin ilim ve amel (aksiyon) gücünü arttırmak pek mübarek bir vazifedir. Kendileri Türk olmadıkları halde Türkçe konuşan diğer Müslüman kardeşlerinizin de bu konuda size yardım etmeleri dini vazifedir. Fakat bu faaliyetlerin hiçbiri sizi, sınırı aşarak İslam öncesi kavimcilik davasına dönmeye, atalarla övünmeye sevk etmemelidir. Dil bir anlaşma aracıdır. Türkün dilini ve bilgisini geliştirin, ama ona “Ey Türk” diyecek yerde, “Ey Müslüman” diye hitap edin. Onu gayrete getirmek istediğinizde bunu, Türklük namına değil Müslümanlık namına yapın. Dört beş senedir bu ham davanın arkasına düştünüz; bu size, diğer Müslüman kardeşlerinizi kırmaktan başka ne getirdi? Kim üç nesil geriye gidince halis muhlis Türk çıkar? Cengiz'in yasasını, İlhan'ın yurdunu tanımak, Altın Ordu'yu anmak bize lazım değil; mazideki şirk ile övünülmez. Bize Muhammedî şeriatı, İslam yurdunu, İslam mücahidlerini bilmek, tanımak gereklidir. İslam şerefinin yanında kavmiyet şerefi anılmaya değmez! Bir kimse kavmine sırf kavmi olduğu için, haksız da olsa yan çıkar, tarafını tutar, yardım ederse bu meşru değildir; ama kavmine hak dairesinde ve hiçbir tarafa haksız ve düşmanca davranmaksızın yardım ederse bu meşrudur, güzeldir. İslam'ın hedefi, kavmiyet bağını, İslam bağı içinde eritmektir.
Diyanet İşleri Başkanlığı niçin gereklidir?
04:005/06/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Ben oyumu Diyanet İşleri Başkanlığı'nı kaldırmayacak, İmam Hatip Okullarını kapatmayacak, başını örten Müslümanları temel haklardan mahrum bırakmayacak, din derslerini kaldırmayacak, kadrosu içinde namazlı niyazlı nur yüzlü insanların bulunduğu partiye (Ak Parti'ye) vereceğim. Tenkit ve nasihat hakkım baki kalmak üzere böyle yapacağım.
Yıllardan beri bazı kalemler ısrarla “laik devletin dinden elini çekmesini, din eğitimi, öğretimi, ibadet yerlerinin yönetimi gibi faaliyetlerin halka bırakılmasını, sonuç olarak da Diyanet İşleri Başkanlığı'nın kaldırılmasını, İmam Hatip Okullarının kapatılmasını, okullarda din derslerinin okutulmamasını…" yazıyorlar.Gerekçelerinin özeti de şöyle:Laik devlet dini hayata el atarsa bu dine zarar verir, din istismar edilir, din özgürlüğü kısıtlanmış olur, din bozulur ve laik devletin ilkelerini meşrulaştırma aracı haline gelir.Bu özet üzerinden yürüyerek gerekçeleri iptal etmeyi ve “gereklilik gerekçelerini” açıklamayı deneyeceğim.İslam'ın hayatın bütününe uygulanmasında baştan beri devlet birinci derecede sorumlu tutulmuştur. Kelam ve fıkıh kitaplarında “İslam devletinin ve bir başkanın mutlaka bulunması gerektiği, bu vazifeyi gerçekleştirmenin de farz-ı kifaye olarak ümmetin omuzlarında bulunduğu" ifade edilmiştir. Örnek olarak Mekasıd Şerhi'inden bir parçayı alalım:Ümmet için “dini ihya etmek (bütünüyle yaşatmak), Sünnet'i ayakta tutmak, haksızlığa uğrayanların haklarını alıp kendilerine vermek, hukuku uygulamak ve herkesin hakkını almasını sağlamak” üzere bir başkan (imam, halife) gereklidir. Bu başkanın yükümlü (âkıl bâliğ), Müslüman, kamil ahlak sahibi ve adaletli, hür, erkek, birinci derecede alim (müctehid), cesur, vazife için yeterli, görüş sahibi, fiziki bakımdan da sağlam olması… şarttır.İlgili naslar (ayetler ve hadisler) yanında Hz. Peygamber (s.a.) ve Raşid halifelerin uygulamalarına dayan bu teorik hüküm bütün İslam devletlerinde kabul edilmiş, zaman zaman eksikler ve kusurlar bulunsa da uygulanmıştır. Devlet başkanları itikad ve ibadetleri halka bırakıp, muamelat ve ukubat ile meşgul olmamış, dinin bütün hükümlerinin uygulanmasına nezaret etmiş, sapmalar ve ihmaller ile mücadele etmişlerdir. Devlet başkanları hem ordunun başkumandanı hem de namazlarda cemaatin imamı olmuşlardır. Sahih İslam'dan sapmalar olduğunda önce irşad ve nasihat ile bu fayda vermediğinde belli şekil ve derecelerde yaptırım kullanarak müdahil olmuşlardır.Bugün İslam dünyasının bazı yerlerinde laik-seküler sistemin halka dayatıldığı olmuştur, ama Müslüman halkın kahir çoğunluğu itikad ve amel olarak seküler sisteme karşıdır, itaati çaresizlikten kaynaklanmaktadır. Laik-seküler sistemler sözde böyle olmakla beraber genellikle dine müdahale ederler, ama Müslüman halk bu müdahalenin doğru ve faydalı olanını destekler, bunlardan dini hayatın gelişmesi için yararlanır, yanlış olanları ise benimsemez.Ümmetin geleneğinde devlet -Hristiyan Batı'da olanın aksine- hem dünya hem de din işlerini yürüttüğü için laikliğin özünde bulunan din-dünya ayrımı Müslüman halka yabancıdır. Bu sebeple Müslümanlar, laik de olsa devletin din işlerine de “müspet manada” müdahil olmasını isterler. İşte bu yüzdendir ki, çok partili demokrasiye geçildikten ve halkın hürriyet içinde dini taleplerini de dile getirmeye başladıklarından beri ülkemizin Müslüman halkı; Diyanet'in kaldırılmasını istememiş, İmam Hatip Okullarının açılmasını ve okullarda din eğitim ve öğretiminin yapılmasını, dindarların da diğer vatandaşların yararlandığı bütün haklardan eşit olarak yararlanmasının sağlanmasını iktidarları destekleme şartı kılmıştır.Laik-seküler devlet dini bozmak veya ondan yararlanarak kendini meşrulaştırmak istemiş midir?Şüphesiz bunu istediği zamanlar olmuştur, ama bu istekleri hiçbir zaman gerçekleşmemiştir.İmam Hatip Okulları ve Diyanet İşleri Başkanlığı örneklerini ele alarak bu iddiamı gelecek yazımda ispata çalışacağım.
Devlet-din ilişkisi ve Diyanet
04:007/06/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Laiklik, din ile devlet-dünya-siyaseti birbirinden ayırdığını, bütün inançlara ve hayat tarzlarına eşit mesafede durduğunu iddia ediyor -kitabın kavli böyle- ise de uygulamada Batı'da ve Doğu'da böyle olmuyor. Devlet dinden, din devletten istifade ediyor ve çoğunluğun dininden farklı dinlere eşit muamele edilmiyor.
Din istismarı bir iman ve ahlak meselesidir. İmanı ve ahlakı zayıf olan siyasiler de sivil toplum üyeleri de dini istismar edebilirler. Siyasetle ilgileri bulunmadığı çağlarından beri belli dini vazifeleri yerine getiren insanlar devlet adamı olduktan sonra da tabiî olarak buna devam ettiklerinde “istismar” ile itham edilemezler.Türkiye'de tek partili yönetim dönemlerinde devlet din özgürlüğünü hem Sünniler hem de diğerleri için kısıtlamıştır. Ama günümüzde her inanç ve inançsızlık serbesttir; devlet kimsenin dini inancına ve uygulamasına müdahale etmiyor. Mesela camiler ve cemevleri yapılıyor, buralarda inananlar inandıkları gibi hareket ediyorlar, buna rağmen “devlet cemevlerini resmen mabed olarak kabul etmiyor” diye din özgürlüğünün kısıtlı olmasından söz etmek insafla bağdaşmaz. Aslında kitabın kavline göre laik devlet bir yere mabed veya değil diyemez.Diyanet ve İmam Hatip okullarını kuranlar, açanlar bir zamanlar bunları kullanarak laik düzeni dince de meşrulaştırmak, medeniyet ve kültür değiştirme eylemine destek sağlamak istemişlerdir. Ama gerçek şudur ki, bu iki kurum hiçbir zaman bu işe yaramamış, tam aksine Müslümanların inanç, ibadet ve ahlaklarını korumalarına büyük ölçüde yardımcı olmuşlardır.Benim ömrüm İmam Hatiplerde, Y. İslam Enstitülerinde ve İlahiyat Fakültelerinde geçti. Diyanet ile de devamlı ilişki içinde oldum. Benim bildiğim, gördüğüm ve yaptığım bu kurumlarda sahih İslam'ı bütün olarak öğrenmek, öğretmek ve uygulamayı teşvik etmek olmuştur. Okullarda yıllarca okutulan benim kitaplarım ve başka kitaplara bakılsın, genel olarak sahih İslam ve tamamı anlatılmıştır. Bazı zamanlarda Diyanet görevlilerinin fetva ve irşadları “iman, ibadet ve ahlak” ile sınırlanmıştır, ama bu sınır tanınmamış, halk neyi öğrenmek istiyorsa onu öğrenebilmiştir. Bugün de Diyanet İşleri Başkanlığı'nın ilgili birimlerine iman, ibadet, ahlak, muamelat, ukubat… hangi alandan olursa olsun sunulan sorular cevabını almaktadır. Diyanet yayınlarına bakılırsa burada da laik devletin dini bozamadığı, tam aksine devletin imkanlarından da yararlanarak Diyanet'in İslam'a hizmet ettiği anlaşılacaktır.Hele son on yılların bir kısmında ve son on yılda Diyanet'in ve Vakfı'nın yalnız ülkemizde değil, bütün dünyada yaptığı hizmet tarihe şan, şeref, övgü ve dua ile geçecek hizmettir.Bir de din eğitimi, öğretimi ve teşkilatının sivil topluma bırakıldığını tasavvur edelim.Önce şunu kaydetmek gerekir ki, bu alanda sivil toplumun eli kolu bağlı değildir, pekala “din hizmeti” adı altında çeşitli faaliyetler gizli ve açık olarak yürütülmektedir. Amerika'yı yeniden keşfetmeye çalışmak yerine bu uygulamaya bakmak yeterlidir. Bir kere sivil toplum sivil değildir. Hem siyaset ve devletle hem de çeşitli gruplar ve grupçuluklarla sıkı ilişki içindedir. Din eğitimi, öğretimi, hizmeti ve uygulaması adına yapılan faaliyetlerin bir kısmının dine verdiği zarar ölçülere sığmayacak kadar büyüktür. Her kafadan bir ses, her gruptan bir iddia ortalığa savrulmakta, bazı gruplar âdeta başka bir din gibi temsil edilmekte, liderlerinin, öncülerinin, büyüklerinin söyleyip yaptıkları, uygulamada Kur'an'ın ve Sünnet'in önüne geçmektedir. Demokrasi veya laiklik adına halkı, bu kontrolsüz grupların eline bırakmak, kuzuyu kurda teslim etmektir.Bu ülkede bir zamanlar bir kısım camilerin ve mescidlerin inşa ve yönetimi sivil topluma bırakılmıştı. İmamları cemaat temsilcileri seçiyor, maaşlarını da cemaat ödüyordu. Bu uygulamada görüldü ki, imamlar, din alimleri daha dar bir özgürlük alanı içinde hareket ediyorlar ve maaşlarını verenleri memnun etmek için tavizler veriyorlardı.Hasılı Diyanet daha özgür ve özerk olabilir, ama onu kaldırmak asla İslam'a hizmet olmaz. Din eğitim ve öğretiminde devlet imkanlarından yararlanmaya karşı çıkmak da akıl ve hikmet kârı değildir.
Yıkmayı becerdiniz hadi yapın da görelim!
04:0011/06/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Mehmet Akif diyor ki:
Yıkmak insanlara yapmak gibi kıymet mi verirOnu en çolpa herifler de emin ol becerir.Sade sen gösteriver 'işte budur kubbe' diyeiki ırgatla iner şimdi Süleymaniye.Ama gel kaldıralım dendi mi heyhat o zamanBir Süleyman daha lazım yeniden bir de Sinan.Bunların var mı sizin listede hiç benzeri; yok.Ya ne var? Bir kuru dil, siz buyurun karnım tok.Bu mısraları son genel seçimde ortaya çıkan tabloya uygulamak yerinde olsa gerektirBirden fazla muhalif parti, bir kısım medya, bazı sivil toplum kuruluşları, bir kısım patronlar, Türkiye'nin tam manasıyla bağımsız ve İslam dünyasının ümidi bir ülke olmasını istemeyen dış mihraklar… elele vererek Ak Parti iktidarına son verdiler. Bunu şiirdeki yıkmaya benzetelim. Birkaç ırgat bir araya geldi ve bazı eksikleri ve kusurları olsa bile Türkiye'yi şaha kaldıran ve alternatifi de ortada bulunmayan iktidarı yıktı. Muhalif partilerin iddiaları ne idi?“Bu iktidar her bakımdan başarısız ve zararlı, buna son vermek ve yönetimi başka siyasi kadrolara devretmek zorunludur”.Seçim sonrasında bu “başka siyasi kadrolar” ki, yıkmada işbirliği yapmışlardı, ipe un sermeye, iktidar sorumluluğunu almaktan köşe bucak kaçmaya başladılar. Daha önce koalisyonu övmekle bitiremeyenler onu daha doğmadan boğmaya, imkansız kılan şartlar ileri sürmeye koyuldular. Daha gülünç (traji-komik) olanı da bunca karaladıkları Ak Parti'ye koalisyonla veya dıştan destekle yine iktidar (hükümeti kurma) yolunu göstermeleridir.Gerçek şudur ki, Erdoğan düşmanlığı ve Ak Parti nefreti üzerinde birleşen ve ülke nereye giderse gitsin öncelikle bu iktidar gitsin diyerek birlikte amansız bir mücadele yürütenler yıkmayı becerince şaşırıp kaldılar, ne yapacaklarını, sorumluluktan nasıl kaçacaklarını bilemez oldular. Çünkü seçim kampanyası sırasında bol keseden attıkları vaadler, ipe sapa gelmez projeler halkı etkilemeye ve iktidarı yıkmaya ayarlanmıştı; bir gün iktidara gelip bunları gerçekleştirmek gibi bir düşünceleri, beklentileri ve buna göre yapılmış gerçekçi projeleri, yeterli kadroları yoktu.İşbirlikçileri arasında bulunan medyanın mensupları şunu demeye başladılar: “Halk bu iktidarı başarısız buldu, siz bir araya gelin daha iyisini yapın dedi, seçim sonuçları bunu ifade ediyor”. Bu ifadenin gerçekle uzaktan yakından alakası yoktur. Çünkü halk bir araya gelip konuşarak böyle bir karar almamıştır ve alamaz. Çeşitli etkiler ve saikler altında oy vermeye gelen muhalif bireyler iki amaçla oy vermişlerdir: 1. Ak Parti'yi iktidardan düşürmek ve bu maksatla bir partinin barajı aşmasını sağlamak, 2. Oy verdiği partiyi/partileri iktidara taşımak. Sonuçta düşürme, yıkma gerçekleşti, ama yapma neredeyse imkansız hale geldi; işte bu yüzden sanki durum değişecekmiş gibi erken seçimden söz etmeye başladılar.Erken seçim bir yanda dursun, şimdi muhaliflere diyorum ki, yıkmayı becerdiniz, hadi yapın da görelim. Öyle minder kenarına kaçmak, olmayacak koalisyon şartları ileri sürerek oyunbozanlık etmek sizi kurtarmayacak, bu ülkeye, bu halka yaptığınız kötülüğü -eğer sorumluluk alıp size göre daha iyi olanı gerçekleştirerek telafi etmezseniz- millet sizi asla bağışlamayacaktır. Ey muhalif partiler, kanlarınızın uyuşmadığı ve uyuşmayacağı apaçık belli iken, içinizden birinin tek başına iktidar olmak için yeterli oyu alamayacağını da çoluk çocuk bile bilir iken istikrarın teminatı olan bir iktidarı yıktınız, elde ettiğiniz sonuç ise bir kaos, bir çıkmaz, bir çaresizlikten ibarettir. Koalisyona hevesli görünen partinin hedefi de milletin menfaati değil, can suyuna muhtaç hale gelmiş bazı şahısların menfaatidir.İnşallah halkımız bu sonuçtan yeterli dersi alır da bir seçim daha olursa oyunu daha akıllıca kullanır vesselam!
Koalisyon ve partiler
04:0012/06/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
MHP ve HDP tek başlarına veya birlikte iktidar olmayı düşünmedikleri gibi diğer iki parti ile koalisyona girmenin de kapısını kapatmış gibi görünüyorlar. Anlaşılan odur ki, yine bu iki parti milletin ve memleketin menfaati, kayıp ve kazancından ziyade kendi siyasi menfaatlerinin ve ideolojik hedeflerinin peşinde koşuyorlar; diğer iki partinin koalisyonla hükümeti kurmalarını, bu koalisyon olsa bile çok problemli ve her biri diğerinin ayak bağı olacağı, işler kötüye gideceği, bu iki partinin yıpranacağı (böyle olacağını bekledikleri) için kendileri muhalefette kalıp gelecek için oy devşirmeyi hedefliyorlar.
CHP, Ak Parti ile de olsa hükümet kurmaya hevesli görünüyor; çünkü böylece tabanın tepkisini hafifletmeyi, bazı başları kurtarmayı ve iktidarın verdiği imkanlarla selden kütük kapmayı hedefliyor. Yine ülkenin âlî menfaatleri söz konusu değil; çünkü millet ve memleket için neyin iyi ve faydalı, neyin kötü ve zararlı olduğu konusunda derin görüş farklarına sahip bulunan bu iki partiden oluşacak hükümetten önemli ve faydalı bir yönetim beklemek hayalden öteye geçmez.Ak Parti iki arada bir derede misaline uygun bir pozisyonda bulunuyor. Kendileri içlerinde bulunmaksızın diğer partilerin kuracakları bir hükümetin bürokrasiden-kadrolardan ekonomiye, dış politikadan çözüme, dev projelerden huzur ve asayişe kadar pek çok alanda büyük tahribata sebep olacağından, kazanımları zayi edeceğinden korkuyorlar (korkmak durumundalar). Bir başka partinin katılımı veya dışarıdan desteği ile hükümet kurmaları halinde de “davul kendi omuzlarında, tokmak da başkalarının elinde olma” dar boğazına düşeceklerini, birçok hedef ve projelerini askıya alacaklarını, idare-i maslahat bir yönetim sebebiyle güven ve oy kaybetmelerinin kaçınılmaz olacağını düşünüyorlar (düşünmeleri gerekiyor).Ak Parti bağrına taş basarak, ülkenin ve milletin zararına olacağına inandığı halde -seçim sonuçları bunu zorunlu kıldığı için- koalisyondan uzak dursa, diğer partilerin hükümeti kurmalarını beklese, ya kuramayacakları ya da işler sarpa saracağı için bir erken seçim gündeme geldiğinde yaşanan tecrübenin partiye sağlayacağı faydadan yararlanmak üzere seçimlere girse kârlı çıkması (tek başına iktidarı elde etmesi) uzak bir ihtimal değildir.Bu yazıyı okuyanların iki haklı soruları olabilir: 1. Bu sonucun oluşmasında Ak Parti'nin bir sorumluluğu, hatası ve kusuru yok mudur? 2. Neden diğer partilerin kendi aralarında veya Ak Partili bir koalisyon hakkında kötümser düşünüyorsun, peşin hükümde bulunuyorsun, tehlikeli boyutlara varan sosyal ve siyasi kutuplaşmalara böyle bir koalisyonun ilaç olabileceğini hesap dışı tutuyorsun?Bu haklı sorular için başka yazılar kaleme almam gerekiyor ve bunu da yapacağım inşaallah.
AK Parti’yi tenkit
04:0014/06/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Cevabını yazacağım iki sorudan birincisi şu idi:
“Bu sonucun oluşmasında AK Parti'nin bir sorumluluğu, hatası ve kusuru yok mudur?”Cevabımın özetini peşin yazıp sonra bazı detaylara gireceğim: Bu sonuç AK Parti'nin elbette var olan hataları yüzünden olmadı, bu hataların belli bir ölçüde payı olsa bile asıl amil, farklı kesimlerin farklı sebeplerle karşı olduğu AK Parti iktidarına son vermek üzere birleşip meşru ve gayr-i meşru her şeyi yapmış olmalarıdır.Meşhur hikâyeyi bilirsiniz: Nasreddin Hoca'nın evine hırsız girmiş, konu komşu Hoca'nın başına toplanmış başlamışlar Hoca'yı tenkit etmeye, hırsızın işini kolaylaştıran ihmal ve kusurlarını sayıp dökmeye. Hoca bunalmış ve şu cevabı vermiş: “Yahu insaf edin, hep beni kusurlu buluyorsunuz, hırsızın hiç suçu yok mu?”Bu hikâyeden yine bir köşe çıkarıp “yazar, oy veren halkı hırsıza benzetti” diye yaygara koparacak olanlar için açıklayalım: Bu olayda hırsıza benzetilenler, oy veren halk değil, oyu yönlendirmek için meşru olmayan yolları kullanan bazı millet ve memleket düşmanlarıdır. Seçimlerden sonra yar ve ağyar başladılar AK Parti'yi tenkit etmeye, suçlamaya, dövmeye; bunlara karşı benim de söyleyeceklerim var:1. Kimse kendisine vahiy gelmiş gibi konuşmasın, herkes biraz mütevazı olsun, tek hakikat mercii gibi konuşup yazmak yerine “ben böyle düşünüyorum, başka türlü düşünme, görme ve değerlendirme hakkını da tanıyorum” desin. Meşhur sözdür: “Vur, fakat dinle” derler. Suriye meselesinden Kürt meselesine, yolsuzluklardan yanlış adaylara kadar birçok tenkit konusunda bir de itham edilenleri dinlemek, meselelere bir de onların cephesinden bakmak gerekmez mi? “Onları haklı bulmak” demiyorum, “Bir de onları dinlemek ve onların cephesinden bakmak”tan söz ediyorum.2. AK Parti'nin çeşitli konulardaki hatalarından söz ediliyor ve sonuç bunlara bağlanıyor. Peki bu partinin bütün işleri hatadan, kusurdan, günahtan mı ibaret; hiç mi iyi işleri, hizmetleri, insaf sahibi yerli ve yabancı herkesin takdir ettiği tasarruf ve eserleri yok! Peki bu durumda karnenin iyi notlarını görmeyip kötü notlarını esas alarak, öne çıkararak oy verenlerim bu tercihleri –tercih haklarının varlığına itirazım yok da- insaf, adalet, dava… açısından tenkit ve değerlendirmeye tabi tutulmayacak mı? “Bir milli irade” şarkısı tutturulmuş gidiyor; gerçekte bütüncül bir milli irade mi var, yoksa sayılmayacak kadar çok ve farklı iradelerden ortaya çıkmış ve bu parça iradelerle uyuşmayan bir tabloya başkaları “milli irade” diyerek onu belirleyici bir unsur, âdeta kutsal bir emir olarak mı değerlendiriyorlar? Bu konuda da diyeceklerim var ama sonraya bırakıyorum.Tercihin tenkidine bir örnek olarak “Dindar Kürtlerin niçin AK Parti'den başkasına kaydıkları” konusundaki tenkitleri ele almak isterim.Kayanlar “dindar Kürtler” olduğuna göre kaydıran sebebin de din ve dînî olması gerekmez mi?Bakıyorsunuz ileri sürülen sebeplerin toplamı, AK Parti'nin İslamlaşma, Müslümanların gasp edilen hak ve hürriyetlerini kurtarıp tanıma, İslâmî kurum, kuruluş ve faaliyetleri destekleme gibi alanlarda hata etmesi, eksik yapması değil, peki nedir? Hataların toplamı ve ağırlıklı noktası Kürt grupların bir kısmının muhatap alınmaması, “Kürt meselesi yoktur”, “Kobani düşmek üzere” gibi farklı anlaşılması da mümkün olan bazı problemli ifadeler, Uludere'de yapılan vahim ve affedilemez hatanın üzerine yeterince gidilememesi, aday tespitinde bazı hatalar gibi Uludere konusu hariç- daha ziyade kavmiyetçilik, Kürtlük, bölgecilik ile ilgili konular. Şimdi insan şunları düşünmeden, hatırlamadan edemiyor: Bu iktidar İslam'a ve dindara hizmet, Kürtlerin inkar edilen haklarını önemli ölçüde iade, Kürtlere yapılan ve asla tasvip edilemez zulümlere son verme gibi önemli ve öncelenmesi gereken hizmetleri yapmadı mı? Yaptı ise dindar insan niçin oy verirken bunlara öncelik tanımadı?! Hem dindarlık, hem de kavmiyetçilik, bölgecilik, grupçuluk bir arada olur mu?!3. Bir de zamanlama meselesi var: AK Parti'nin hatalarını, kusurlarını onlar iktidarda iken uygun şekil ve sınır içinde söylemek faydalı idi, bunu yapanlardan Allah razı olsun. Şimdi ise seçim sonuçlarını değerlendirirken meseleye orta yerden bakmak daha faydalıdır.
Bu ülkeyi kim nasıl yönetmeli?
04:0018/06/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Bu başlık altında yazmak istediğim husus, daha önceki bir yazımda okuyucu adına sorduğum şu sorunun cevabıdır:
“Neden diğer partilerin kendi aralarında veya Ak Partili bir koalisyon hakkında kötümser düşünüyorsun, peşin hükümde bulunuyorsun, tehlikeli boyutlara varan sosyal ve siyasi kutuplaşmalara böyle bir koalisyonun ilaç olabileceğini hesap dışı tutuyorsun?”Mevcut durum ve şartlarda bana göre ideal olan ve aşağıda özetleyeceğim yönetim biçimine imkan görünmüyor. Bu sebeple seküler-liberal-demokrasi kötünün iyisi olarak devreye giriyor. Bu demokrasilerin birçok aksak yönlerinden biri de kanları uyuşmayan, her biri bir sevdada olan partiler arasında koalisyon zarureti doğurmasıdır. Bu konuya daha sonra geleceğiz.Müslümanların tarihinde kamil manada kısa süre (otuz yıl kadar), eksikli olarak da daha uzun yıllar uygulanmış olan yönetim şeklinin adı “hilafet” olmuştur. Beşeri zaafları yüzünden hilafeti sindiremeyip her türlü gayr-i meşru yola başvurarak bu yönetime son verdikten sonra, arkalarına, doyurdukları güçleri alarak ülkeyi tek başına yönetenlerin idare şekline de “saltanat” denmiştir. Saltanatta istibdad, otoriterlik, zulüm vardır ve İslam bunları tasvib etmez.Hilafet, Türkçemizdeki “halef-selef” ifadesinde geçen halef ile aynı kökten bir kelimedir ve sözlük manası “öncekinin yerine geçmek, onun yerini almak”tır.Peygamberimiz (s.a.) beka âlemine göçünce O'nun üç vazifesinden biri olan peygamberlik sona ermiş, hüküm kaynağı olarak Kur'an, Sünnet ve ictihad kalmıştır. İkinci vazifesi siyasi liderlik, devlet başkanlığıdır; bu, halife adı verilen şahıslara geçmiştir. Üçüncü vazifesi irşad ve eğitimdir, bu da takva sahibi alimlerin işi olmuştur.Peygamberimiz, kendisinden sonra devleti kimin yöneteceğini şahıs ve isim söyleyerek tayin etmemiş, yönetimin ve yöneticinin niteliklerini açıklamış, lider seçimini ümmete bırakmıştır.Bu işe ahlak, fizik ve birikim bakımından en layıkı olduğu için (bu şartla) ümmetin bir şekilde seçtiği, belirlediği, başkan (halife); a)kararlarını ve icrâatını anayasa hükmünde olan Kur'an'a ve Sünnet'e uygun düşürmeye mecburdur, b)niteliklerini kaybederse, zulme ve günaha saparsa, onu seçen ümmetin temsilcileri tarafından görevden alınır (hal'edilir,azledilir), c)tek başına, kendi irade ve arzusuna göre yönetemez, danışma meclisi bulunur ve danışarak yönetir… İşte bu temel nitelik ve şartlar sebebiyle hilafet düzeni, hem saltanattan, hem teokrasiden hem de seküler demokrasiden farklıdır.Hilafet düzeninde ülke halkının tamamının Müslümanlardan ibaret olması gerekmez; başka din, inanç ve hayat tarzı sahipleri de ümmetin bir parçası (teb'a) olarak ülkede yaşarlar, temel insan hak ve hürriyetlerinden Müslümanlar gibi istifade ederler. Dinlerine, mabedlerine, dillerine, kültürlerine, mallarına, canlarına, namus ve şereflerine… dokunulamaz. Bu özelliği ile de İslam, uyduruk dinlerin tamamından farklıdır. Tarihte ve günümüzde Hristayan, Yahudi, Budist ve çeşitli dinsizlerin farklı inanç sahiplerine neler yaptıklarını bilmeyen yoktur. Hilafet düzeninin hedefi, bütün dünyada adaletin ve erdemli hürriyetin hakim olmasıdır; gaza, cihad bunun için yapılır. Bir başka ülke fethedildiğinde orada adalet ve hürriyet tesis edilir. Anlaşma şartlarına titizlikle riayet edilir, hiyanete sapmadıkça gayr-i müslimler eski düzenlerine göre daha avantajlı ve müreffeh olurlar.Daha önceki yazılarımda “İslâmî demokrasi” ifadesini kullanmıştım. Mevdûdî de “teo-demokrasi” terimini kullanmıştır. Hilafet düzenine günümüzde böyle bir isim vermek de mümkündür. Halk temsilcilerini seçer, temsilciler başkanı seçerler, başkan üst düzey yönetici ve danışmanlarını seçer, tabi olduğu kurallar çerçevesinde ülkeyi yönetir, denetim demoklesin kılıcı gibi başının üzerinde olur.Benim inancıma göre ideal düzen budur. Böyle bir düzeni kuramadıkları zaman Müslümanlar, en az kötü olanı kurar, dinlerini böyle düzenler içinde yaşamaya çalışırlar.Müslümanlar Mekke döneminde “şirk düzeninde dini yaşama”, Medine döneminin ilk yıllarında, Medine Sözleşmesi çerçevesinde, farklı inanç sahipleri ile birlikte ortak yönetim, daha sonra da Müslümanların egemen olduğu idare şekli tecrübelerini yaşamışlar ve bize önemli bir birikim bırakmışlardır.Gelecek yazıda, sorunun cevabına; yani seküler demokrasi ve koalisyon konusuna gelmiş olacağız.
Demokrasi koalisyon ve Türkiye
04:0019/06/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
İnsanoğlu birçok şey icad ettiği gibi kalkmış bir de din icad etmiştir. Din Allah tarafından bildirilen bir hayat nizamı olması gerekirken beşer tarafından icad edilmiş dinler de iki çeşittir: Biri tamamen uydurmadır, diğeri ise aslı vahye dayanan sahih bir dinin yine beşer eliyle bozulması ve aslına benzemeyen bir dinin ortaya çıkması şeklinde olur.
Aslını bozarak yaptıkları dinlerin bir kısmında ve daha meşhur olarak Hristiyanlıkta, Allah adına konuşan, yetki kullanan ve hüküm veren din adamları olmuş ve bunlar devletleri de yönetmeye kalkışmışlar; bu yönetim biçimine teokrasi denmiştir. İslam siyaset düzeninin teokrasi ile uzaktan yakından benzerliği yoktur; halife Allah'ın değil, peygamberin, peygamberlik dışında kalan bazı vazifeleri bakımından halefidir, Allah ve peygamber adına konuşamaz, herkesi bağlayan Kur'an ve Sünnet onu da bağlar, her alimin hakkı olan ictihad onun da hakkıdır.İnsanoğlu teokrasiden, müstebit kral ve imparatorlardan, aristoklardan, anarşiden çok çekmiş, hak dinin düzenini bulamayan ve ona dönemeyenler demokrasiyi icad etmişler.Demokrasinin de birçok problemi var, başında temsil konusu geliyor. Demokrasi sözde halkın iradesine dayanıyor, ama bir ülke vatandaşlarının tamamının iradelerini bir noktada toplamak imkanı yok; nerede ise birey kadar fikir, arzu ve irade vardır. Başka çare bulunamadığı için, her noktada değil de belli noktalarda birleşmiş çoğunluğun iradesi yönetime hakim olmuş, bu iradeye muhalif olan azınlıklar ise “biz de temsil edilelim” diye çeşitli çarelere başvurmuşlardır, vuruyorlar. Medya, STK'lar, koalisyon vb. yollarla temsil ne kadar genişletilse istikrar o kadar zarar görüyor, istikrar ne kadar öncelense temsil o kadar daralıyor; bu kısır döngünün çaresi bulunmuş değildir.Halkın iradesinin birleşeceği “belli noktalar, konular” en önemli problemi teşkil ediyor. Eğer bir ülkenin dini, kültürü, medeniyeti ve bunlardan beslenen politikalarının esaslarında ittifak yoksa ülkenin hayrına olacak birleşmeler, birlikte karar alıp yönetmeler imkansız hale gelir. İşte bizim temel çıkmazımız da buradadır.Cumhuriyet devrimi, saltanatın yerine “İslam cumhuriyeti”ni değil, laik demokratik cumhuriyeti getirmiştir. Laiklik de uzun yıllar “din düşmanlığı, din karşıtlığı, dini cemiyetin ve ferdin hayatında azaltma politikası ekseninde uygulanmıştır. Ayrıca bu devrimi yapan kadro kültür ve medeniyet değiştirmeye karar vermiş, asırlarca içinde yoğrulduğumuz değerler sistemini terk ederek onun yerine Batı kültür ve medeniyetini yerleştirmek için olanca gayretini sarfetmiştir.Küçük bir anekdot olarak zikredeyim: 1940'lı yıllarda ilkokul öğrencisi idim, bir öğretmenin ağzından bir kere olsun müspet manada İslam, Allah, Peygamber kelimesini duymadım, ama başımızda bay ve bayan öğretmenlerimiz olduğu halde bizi halk evine götürerek dans etmeyi öğretmişlerdi.Bu insan tabiat ve fıtratına, normal gelişme ve değişme kurallarına aykırı olan devrim macerası toplum içinde büyük yarıklar meydana getirdi. Öyle ki, farklı gruplar birbirinin yazısını ve dilini bile bilmez ve anlamaz oldular da mecburen iyi eskiler kötü yenileri öğrenmek durumunda kaldılar.Şimdi bakıyoruz: Koalisyon kurmaları düşünülen partilerden biri Türk milliyetçisi, biri Kürt milliyetçisi, Marksist, ateist, biri Kemalist, denenmiş ve zararlı olmuş bir ideolojinin peşinde koşuyor, biri de kendi ifadesi ile muhafazakâr demokrat; demokrasiden vazgeçmiyor ama bizi biz yapan değerlere dönmek ve bunları korumak da istiyor. Bu partilerin milyonları bulan tabanları var; yani halk da böylesine bölünmüş. Şimdi bu zıt kardeşler bir araya gelecekler, ülkenin temel meselelerinde aynı görüş ve kararı benimseyecekler, milletin ve memleketin yararına olan bir yönetimi birlikte gerçekleştirecekler, öyle mi!? Buna inananlar ve bunu bekleyenler var; onlara bir diyeceğim olamaz, ama ben daha ilk günden partiler adına konuşanlara bakıyorum da o bekleyenlere katılamıyorum. Ak Parti dışındaki partileri koalisyona itecek bir amil intikamdır, devr-i sabık uygulamasıdır, maddi ve manevi kazanımları zayi etmektir, sonuç olarak yapmaya değil, yıkmaya devamdır.İnşaallah tabanların tepkisi ve gelecek düşüncesi engel olur da bu felaket gerçekleşmez.Keşke bu muhalif partiler intikamı öncelemeden bir araya gelip koalisyon hükümeti kurarak ortak tercih ve kararlarına göre makul ve meşru bir yönetim tecrübesi ortaya koysalar da “Halep orada ise arşın burada” kuralına göre herkes boyunun ölçüsünü alsa!
Ramazanda ibadet
04:0020/06/2015, Cumartesi
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
“İbadet, ubudiyet, tapınma, kulluk” kelimeleri “itaat etmek, boyun eğmek, kutsal manada saygı sunmak, en büyük bilinen ve iman edilen, her şeyi yaratan varlığa yaklaşmak için bir takım merasimler ifâ etmek ve hareketler yapmak”tır.
Bir ayete göre insanlar ve cinler “kulluk etsinler diye” yaratılmışlardır. Kâfiri mü'mini, fâsıkı âbidi, iyisi kötüsü, maddecisi ruhçusu ile bütün insanlar kulluk etmektedir; ancak kimi kula, kimi nefsine, kimi dünya menfaatlerine, kimi gazap ve ihtiraslarına, kimi gerçek diye inandığı bir hayale veya ideolojiye, kimi batıl mabutlara... kimi de yegâne ma'bud (tapılmaya layık) olan Allah Teala'ya. Bütün hak dinler gibi İslâm'ın da gayesi insanı bütün batıl inanç ve kulluklardan kurtararak kendini ve Rabbini tanıtmak, yalnız O'na ibadet etmesini sağlamak, bütün mevcudiyetiyle O'na bağlamak ve bu bağlılık içinde gerçek hürriyete kavuşturmaktır. İnsan mutlak manada hür değildir ve olamaz; yukarıda işaret edildiği üzere mutlaka bir bağlılığı ve kulluğu vardır; şu halde asıl kölelik ve esaret, insanın kendisinden aşağı veya ona denk olana bağlanması, kul ve köle olması, gecesini gündüzünü onun yoluna feda etmesidir. Hürriyet ise bu bağlılıklardan kurtularak büyüklük ve kemaline sınır, yücelik ve azametine hudut bulunmayan Allah'a bağlanmak, O'na kul olmak, kainata bu kulluk imanı içinde bakmak, her şeyi bu anlayış içinde yerine koymaktır.İslâm dini bu “ebedî mutluluk vasıtası kulluğu, bu bağlılık içindeki hürriyeti” temin edebilmek için insanlığa bir iman nizamı, bir ibadet, hukuk, devlet, iktisat, cemiyet... nizamı getirmiştir. Temizlik, namaz, oruç, hacc, zekât, cihad, Allah rızası için yapılan her davranış, dua, zikir... ibadet binasının bölümlerini teşkil etmektedir. İbadetlerin hikmet ve gayelerinin birisi ve en önemlisi “nefsi tezkiye, ruhu tasfiye”dir; yani insanı terbiye etmek, bütün imkân ve kabiliyetlerini hayra, iyiye yöneltecek hale getirmektir. Her yıl idrak edip bir ay yerine getirmeye çalıştığımız Ramazan ibadeti çok değerli ve amaca uygun bir ibadet demeti olup oruç, teravih namazı, sahur, iftar, fukaraya tasadduk ve ikram, ayın sonunda fıtır sadakası gibi ibadetlerden teşekkül etmektedir. Yarınki yazıda, oruç ve teravihe ek olarak Ramazan'ı ihya etmek için yapılan üç önemli ibadetten söz edeceğiz.
İbadet açık, kabahat gizli olacaktır
04:0021/06/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Kim demiş bilmiyorum, “ibadet de kabahat de gizli olur” diye. Doğru olanı şudur: Farz olan namaz, zekat gibi ibadetler açık olur ki, başkalarına da teşvik ve örnek olsun. Nafile ibadetlerin ise riyaya sebep olmasın diye gizli yapılması tercih edilir.
Günah ve ayıp olan kabahatin hiç olmaması istenir, ama İslam'da kimsenin özel mekanına girilemeyeceği ve gizlediği bir davranışa, başkasına zarar vermedikçe müdahale edilemeyeceği ve açıklanamayacağı için “yapan tarafından gizlenen kabahat, gizli kalır”. Kabahati işleyenler arı, namusu, hayayı, ahlakı, toplumun tepkisini… hiçe sayarak yaptıklarını ilan etmeye, açıkta yapmaya, hatta bunu bir “onur hareketi” olarak takdim etmeye yeltenirlerse toplumun ahlakına, geleneğine, kırmızı çizgilerine karşı savaş ilan etmiş olurlar. Savaşı onlar başlatınca da görmeleri muhtemel olan tepkiden şikayet etmemeleri gerekir. Bu girişi Türkiye'de eşcinsellerin hem de mübarek Ramazan ayında yapmak istedikleri bir dizi faaliyet sebebiyle yazdım.LGBTİ Onur Haftası kapsamında yapılacak faaliyetlere katılmak üzere Türkiye'ye gelen Boston Eşcinsel Erkek Korosu'na (Boston Gay Men's Chorus) Boğaziçi Üniversitesi ev sahipliği yapacakmış. 28 Haziran günü de bir yürüyüş yapacaklarmış, kendileri buna “onur yürüyüşü” diyorlar. Sözcü ve savunucularının ifadesine göre homofobik ve gerici haberleriyle bilinen Vahdet, Yeni Akit, Yeni Şafak gibi gazeteler onları hedef gösteriyormuş, Zorlu PSM'nin yapmak istedikleri konsere kapılarını kapatmasına da bunlar sebep olmuşlar. Çeşitli faaliyetlerini ilan ederken kullandıkları ifadeleri buraya almam mümkün değil, en hafif olan ikisi şöyle:“Külotsuz Parti“Ahlak felsefesi üzerine okumalar yapıp tartışacağımız bu muhteşem partiye herkesi bekliyoruz! Şaka anam, şaka. Ahlak dediğin nedir ki? Külotu kafasına geçirebilen bütün ahlaksızları Leyla'ya çağırıyoruz!”“Yeni anayasa yapım sürecinde bizleri gerekçeli karara mahkum eden yasa yapıcılara ses çıkarmak, bize bir yasa lazım demek için onbinlerce transfobi karşıtı ile bir araya geliyoruz. Seçim sonuçlarının şevkiyle; bu daha başlangıç, mücadeleye devam!”Bu ülkenin düzeni laik, seküler, liberal demokrat vs. olabilir, ama kimse unutmasın ki halkımızın kahir çoğunluğu Müslümandır, eşcinselliği ahlaksızlık olarak kabul eder, eşcinseller kendilerini açıklayarak namuslu ve onurlu insanların aralarına katılamazlar, yaptıkları “kabahat” yüz kızartıcı bir fiil olarak tiksinti ile karşılanır. Hükümetler toplum ahlakını hiç sayarak eşcinsellere, istedikleri mahiyette hak ve özgülük getiren yasalar çıkarırlarsa kısa veya uzun vadede halkın teveccühünü kaybederler. Ve eşcinseller gemi azıya alarak bu tür faaliyetlerin bin katını daha yapsalar halkımızın genel ahlakını değiştirmeye güçleri yetmeyecektir.Not:Ramazan yazılarım devam edecek. Köşe yazılarım için bir haftalık müsamaha diliyorum.
Oruç-duâ İlşkisi
04:0023/06/2015, Salı
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Oruç ibadeti anlatılırken Allah-kul ilişkisini çok canlı ve sıcak bir üslûpla ele alan âyete (2/186) yer verilmesinin bize göre birden fazla sebebi vardır:
a) Bir önceki âyetin sonlarında Allah'ın eşsiz ve benzersiz büyüklüğü, ululuğu hatırlatılıp kulların da bunu dile getirmeleri istenmiştir. Tekbir (Allahu Ekber cümlesi ve bunun manası) akla şu soruyu getirmektedir: Bu kadar büyük bu kadar yüce bir varlıkla küçük, âciz, başı ve sonu belli, fâni, varlığına kendisi hâkim bulunmayan bir insancığın nasıl bir ilişkisi olabilir? Onun kulluğu, şükrü ve duası bu büyüklüğe nasıl ulaşır? Âyet, o keyfiyetsiz ve akıl almaz büyüklüğün sahibi bulunan Rabbin kullarına yakın olduğunu, her an ve her yerde hazır ve nâzır bulunduğunu, fizik ve matematik ötesi büyüklüğün mesafe olarak uzaklığı gerektirmediğini ifade ederek kullara, şuurlu ve canlı bir ibadetin yollarını açmaktadır. Bu yakınlık başka âyetlerde “Biz ona (ölüm halindeki insana) sizden daha yakınız” (Vâkıa 56/85), “Biz ona (insana) şah damarından daha yakınız” (Kaf 50/16), “Allah kişi ile kalbinin arasına girer” (Enfâl 8/24) şekillerinde de ifade edilmiştir. b) Kulun Allah'a yakınlığını şuur halinde yaşaması ve hissetmesine mani olan şeyler arasında yeme, içme, cinsel ilişki gibi beden zevkleri de vardır. İnsanlar bu zevklerle haşir neşir oldukları sürece fizik ötesi âlemlere ve varlıklara açılan pencerelerinin farkında olamazlar ve buradan başka âlemleri seyredemez, onları düşünemez, onlarla içli dışlı olamaz ve bütün bunların insana vereceği emsalsiz zevki yaşayamaz, ilhamı alamazlar. Belli bir süre bedenî zevklere açılan pencereleri kapatan oruç, diğerlerinin açılması için insana önemli bir fırsat sunmaktadır. Kul bu fırsattan hakkıyla yararlandığı takdirde Allah'ın yakınlığını ve beraberliğini (huzuru), yiyip içtiği günlerdekinden daha şuurlu ve canlı yaşama imkânını bulacaktır. Âyet oruçluya bunu hatırlatmakta, onu bu fırsatı değerlendirmeye çağırmaktadır.Hem insanlarla ve dünya ile hem de Allah ile ilişkide doğru yolu bulmak, doğru hareket edebilmek için (rüşd için) bağlantıları doğru kurmaya ihtiyaç vardır. Kâmil insanlığın şartı Allah'ı tanımak, O'nunla ibadet yoluyla ve ibadet şuuruyla ilişki kurmaktır. Âyet bunu “Allah'ın çağrısına katılmak, davetini kabul etmek” şeklinde ifade ediyor. İbadetin bir şekli ve çeşidi de duadır. Kulun rabbi ile en yakın ve sıcak ilişkisi namazda secde halinde ve içten gelerek yapılan dua ve niyaz halinde kurulan ilişkidir. Allah'ın çağrısına kulak veren, O'nun dinine giren bir kimse bundan üç önemli kazanç elde etmektedir: 1. O'nun yakınlığını bilmek ve yaşamak. 2. Doğru düşünme, doğru yerde ve konumda olma imkânını elde etmek. 3. O'ndan istediğini almak (duasının kabul edilmesi). Şu iki hadis, her dua edenin nasıl mutlaka sonuç aldığını anlamamıza yardımcı olmaktadır: “Acele etmedikçe her birinizin duası kabul edilir. Bu sebeple (acelecilik yüzünden) insan, dua ettim de kabul olunmadı” der; “Hiçbir dua eden yoktur ki, şu üç sonuç arasında olmasın: “Ya istediği hemen verilir ya lehine ertelenip saklanır yahut da dua bir günahına kefâret olur” (el-Muvatta', “Kur'ân”, 29, 36).
Orucun tarifi, hükmü ve tarihi
04:0024/06/2015, Çarşamba
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
“Ey iman edenler! Sizden öncekilerin üzerine yazıldığı gibi kötülükten sakınasınız diye sizin üzerinize de sayılı günlerde oruç yazıldı. İçinizden hasta veya yolcu olan, başka günlerden sayısınca tutar. Orucu tutmakta zorlananlar için bir yoksulun (günlük) yiyeceği kadar fidye yeterlidir. Bir iyiliği mecbur olmadan yapan için bu (tasadduk) iyidir. Ama orucu tutmanız –bilirseniz– sizin için daha hayırlıdır.”(Bakara: 2/183-184)
Oruç Allah'ın buyruğunu yerine getirmek ve O'nun hoşnutluğunu kazanmak için ibadet niyetiyle müminin, belirli bir süre zarfında her türlü yemeyi, içmeyi ve cinsî ilişkiyi terketmesidir. İslâm'ın getirdiği oruç, zamanı, süresi, şartları, hangi fiillerle ve davranışlarla bozulduğu, tanınan kolaylıklar bakımından daha önceki dinlerde ve milletlerde görülen oruçtan farklıdır.Oruç ibadeti İslâm'dan önce de bilinen ve İslâm'dakinden farklı da olsa uygulanan bir ibadet idi. Hz. Peygamber'in mensup bulunduğu Kureyş kabilesinden olanlar da âşûrâ günü oruç tutarlardı. Mekke'den Medine'ye hicret edilince burada Yahudilerin de aynı günde oruç tuttukları görüldü. Hz. Peygamber bunun sebebini sordu; “Bugün Allah Teâlâ'nın Mûsâ'yı kurtardığı gündür” dediler. “Bizim Mûsâ ile hak ilişkimiz sizinkinden daha fazla” buyurdu ve o gün kendisi oruç tuttuğu gibi müminlerin de tutmalarını emretti. Bir yıl sonra Ramazan orucu farz kılınınca Hz. Peygamber, âşûrâ orucu için “ Dileyen tutsun, dileyen tutmasın” buyurdu. Böylece sözü edilen oruç farz olmaktan çıktı, mendup bir ibadet hükmünü aldı (Buhârî, “Savm”, 69, “Tefsîr”, 2/24; Müslim, “Sıyâm”, 132-137) .Kur'an'da geçen “üzerinize yazıldı” ifadesi –aksine bir karîne bulunmadığında– “farz kılındı” mânasına gelmektedir. Bu âyet hicretin 1. yılında Hz. Peygamber tarafından tutulması emredilen aşûrâ orucunun farz olma hükmünü kaldırmış, onun yerine 2. yılın başında Ramazan orucunu farz kılmıştır.“Sizden öncekilere...”den maksat birinci derecede Yahudiler ve Hıristiyanlardır; çünkü Müslümanların tanıdığı Ehl-i kitap'tan olan gayri müslimler bunlardır. Yahudiler, ekim ayına rastlayan yılbaşılarından on gün sonra, gün batımından ertesi günün gün batımına kadar bir oruç tutarlar, günahların bağışlandığı gün olarak kabul ettikleri bu farz kılınmış oruç gününe “kipur” adını verirler. Ayrıca yılın farklı günlerinde tuttukları başka farz oruç ve nâfile oruçlar da vardır. Hıristiyan şeriatında,Tevrat'ta olandan başka bir oruç yoktur. Hz. Îsâ kendisine peygamberlik gelmeden önce kırk gün oruç tuttuğu için Hıristiyan din adamları bunu da ibadet olarak telakki etmişlerdir (İbnÂşûr, et-Tahrîrve't-tenvîr(tefsir) I, 157; Matta, 6/16).Hz. Peygamber, “Allah'ın en çok sevdiği oruç Dâvûd peygamberin orucudur. O, bir gün açar (yer), bir gün oruç tutardı” buyurmuştur (Buhârî, “Savm”, 56; Müslim, “Sıyâm”, 181-202). Bu hadis daha başka peygamberlerin getirdikleri ilâhî dinlerde de oruç ibadetinin bulunduğunu göstermektedir
.
slâmî devlet
04:002/07/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Laik-seküler demokrasi yerine İslâmî demokrasiyi savunduğum yazılarım vardır. Bu yazılara katılan ve katılmayanların görüş beyan etmeleri, tartışma açmaları da tabii haklarıdır. Bu kabilden bir yazı (Taha Akyol, Hangi Rejim, 19-6-15) üzerine bazı şeyler yazmam gerekiyordu, araya bir seyahat girdi, gecikmeli de olsa bu niyetimi gerçekleştiriyorum.
Bir Müslümanın bütün hayatında dinin izin ve yasakları hakim olmak durumundadır. Ben bir Müslüman olarak inancımın gereğini yazıyor ve savunuyorum. Benim inancıma uygun olan rejimin geçmişte eksik ve amacına ters uygulanması ve günümüzde bizim ülkemizde halen uygulanmasının mümkün görülmemesi ayrı bir konudur, inancın değişmesi ayrı bir konudur; inancımız değişmez, onu daima hatırlatır ve savunuruz.Laik-seküler demokrasiyi savunan Müslümanlar ya itikadlarını değiştirmişlerdir veya bu rejimin İslam'a uygun olduğuna dair bir yoruma sahiptirler; ikincisi varid olduğunda yine laik demokrasiden ayrılmış, “dinin izin verdiği, dine uygun bir rejimi" benimsemiş olurlar.Herhangi bir rejimin İslam'a uygun olmasının olmazsa olmaz şartı temel kaynağının ictihadlarla açıklanan Kur'an ve Sünnet olmasıdır.Benim savunduğum İslâmî demokrasi (rejim) tarihte veya günümüzde eksik uygulanan veya adı var kendi yok olan uygulamalar değildir; ben teorik olarak kamil manada İslâmî olanı açıklamaya çalışıyorum.Üç ciltlik “Mukayeseli İslam Hukuku" ve bunun özeti olan “Anahatlarıyla İslam Hukuku" isimli kitaplarıma bakılırsa bu teorinin detayları görülecektir. Kitabımdan aktaracağım aşağıdaki metin -bazı maddeleri tartışmaya ve ikmale açık- bu konuda iyi bir özettir:“Modern fakat İslâmî bir devletin anayasası, bütün Müslüman mezhep sâliklerinin ittifak edebilecekleri ne gibi prensiplere istinad etmelidir" mevzûunu görüşmek ve bu prensipleri tesbit etmek için 21- 24 Ocak 1951 tarihinde Karaçi'de Seyyid Süleyman Nedvî başkanlığında toplanan ve içlerinde Mevdûdî'nin de bulunduğu 31 kişiden müteşekkil bir komisyon aşağıda özetleyeceğimiz maddeler üzerinde ittifak etmişlerdir.1- Hem kanun vaz'ı, hem de yaratma bakımından gerçek hâkim Allah'tır.2- Kanunlar Kur'ân-ı Kerîm ve Sünnet'e istinad eder; bu iki kaynağa aykırı hiçbir kanun vazedilemez, karar verilemez, mevcut aykırı mevzuat belli bir zaman içinde kaldırılır.3- Devlet; vatan, dil, soy gibi nazariye ve unsurlar üzerine değil, İslâm'ın beşer hayatına getirdiği nizam üzerine dayanır.4- Kitâb ve Sünnet'in gösterdiği iyilikleri yaşatmak, kötülükleri yok etmek; İslâmî esasları ihyâ ve i'lâ eylemek; meşrûiyeti kabul edilen mezheplere göre din öğretiminin temini için gayret etmek;5- Bütün dünya Müslümanlarının aralarında mevcut kardeşlik bağlarını kuvvetlendirmek, Müslüman ülkeler dahilinde lisan, soy, yurt, sınıf gibi farklılıklara dayanarak İslâm birliğini bozan tefrika sebeplerini önlemek devletin vazifesidir.6- Devlet; sınıf ve din farkı gözetmeksizin, insan için zarurî olan yiyecek, giyecek, mesken, tedâvî ve öğretim gibi hususları, bunları bizzat elde etmeye -bir ârıza sebebiyle- muktedir olamayanlar için temin etmeyi tekeffül eder.7- Vatandaşlar, kendilerine İslâm şeriatinin bahşettiği can, mal, namus himâyesi; fikir, vicdan, ibâdet, seyahat, toplanma ve kazanç için teşebbüs hürriyeti, sosyal kurum ve kuruluşlardan faydalanma ve yükselmede fırsat eşitliği gibi bütün haklardan -kanunun çizdiği hudûd içinde- istifade ederler.8- Şeriat cevaz vermedikçe hiçbir kişinin elinden bu haklar alınamayacağı gibi savunma hakkı verilip mahkemede hüküm giymeyen hiçbir kimse de bir suç veya günahtan dolayı cezalandırılamaz.(Devamı yarın
İslâmî Devlet (2)
04:003/07/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
9- Meşrûiyeti kabul edilen bütün mezheplerin sâlikleri -kanunun çizdiği sınırlar içinde- mezhep hürriyetinden tam olarak istifade ederler. Dolayısıyla çocuklarına kendi mezheplerinin esaslarını talim, fikir ve görüşlerini serbestçe telkin edebilecekleri gibi ahvâl-i şahsiyyelerinde ancak kendi mezhep hükümleri ile hükmolunurlar ve bu mevzûlarda kendi mezheplerinden olan bir hâkimin (kadı) hükmetmesi daha uygun olur.
10- Devletin gayr-i müslim sâkinleri -kanunun sınırları içinde- tam olarak din, ibâdet, dinî öğretim ve kültür hürriyetinden faydalanırlar. Kezâ ahval-i şahsiyyelerinde dînî kanunları, örf ve merasimlerine göre hüküm giymek ve muamele görmeyi taleb etmek hakkına mâliktirler.11- Yurdun gayr-i müslim sakinleriyle yapılan bütün anlaşma ve bağlantılara riâyet etmek devletin görevidir. Bu gibi sâkinler (devletin İslâm ülkesinde kalmalarına, muvakkaten veya daimî olarak izin verdiği gayr-i müslimler) 7. maddede sayılan bütün medenî haklardan istifade ederler.12- Devlet reisinin erkek, Müslüman, halkın veya mümessillerinin; dindarlık, ehliyet ve akl-i selimine güvendiği bir kimse olması gereklidir.13- Devlet işlerini yürütmekten asıl sorumlu olan devlet reisidir; ancak selâhiyetlerinden bir kısmını bir ferd veya gruba vermesi (tefvîz etmesi) mümkündür.14- Devlet reisi işleri tek başına yürütmeye kalkışarak istibdad yolunu tutamaz; devlet işleri şûrâ usulüne göre yürür; bunun mânası devlet reisinin devlet işleri ile alâkalı tedbirleri almak ve vazifelerini yerine getirmek hususunda hükûmet üyeleri ve halk mümessilleri ile istişareye başvurmasıdır.15- Devlet reisi anayasanın tümünü veya bir kısmını ilga edemez ve şûrâsız olarak tek başına (istibdad ile) idâreyi ele alamaz.16- Devlet başkanını seçme hakkına mâlik olanlar aynı zamanda oy çokluğu ile onu azletme imkânına da sahiptirler.17- Devlet reisi, medenî haklar bakımından diğer Müslümanlar gibidir; kanunun hâkimiyeti dışında kalamaz.18- Hükûmet üyeleri, yardımcıları ve halk için tek kanun ve tek nizam vardır, bunlarla da umûmî mahkemeler hükmeder ve infaz eder.19- Bütün ülkede yargı, yürütmeden bağımsızdır; yürütmenin tesiri altına girmeden vazifesini yerine getirir.20- Devletin ana prensiplerine aykırı olan, anarşi ve yıkıcılık doğuran fikir ve nazariyelerin neşrine ve propagandasına izin verilemez.21- Ülkenin vilâyet ve eyâletleri devletin idâri bölümleri (cüzleri)dir. Kabile, lisan veya soya dayalı üniteler olmayıp, merkezî hükûmetin murakabe ve idaresi altında duruma göre kendilerine bazı idarî selâhiyetler verilebilen, fakat asla merkezden ayrılıp müstakil olmalarına izin verilmeyen idârî bölgelerden ibarettir.22- Anayasanın hiçbir yeri kitâb ve Sünnet'e aykırı bir şekilde tefsir edilemez.Geçmişte ve günümüzde bu ilkelere riayet etmediği halde kendine İslâmî rejim veya devlet diyenler onu temsil edemezler.Dini ve ahlakı ihmal eden, eşcinsellerle dindar Müslümanları hukukta, şerefte, itibarda, istihdamda eşit tutan, genelevleri serbest bırakıp bu işten vergi alan, faizi ve zinayı (evli olmayan ergin çiftlerin karı-koca gibi yaşamalarını) serbest bırakan, laiklik adına din hürriyetini kısıtlayan, ulusçuluk adına ümmetin parçalanmasını esas alan… bir rejimi bir Müslüman savunamaz, böyle bir rejimde yaşamak durumunda kalırsa muhalefetini bir şekilde ortaya koyar, birilikte yaşama mecburiyeti sebebiyle de tahammül eder.
Suriye muhalefeti (2)
04:009/07/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
(Ahraru'ş-Şam lideri ile yapılan röportajdan kesitlerin devamı. Daiş hakkında önemli tespitler)
-Kendilerini İslam Devleti veya Hilafet diye adlandıran grup beş kısımdan oluşmaktadır. Bu yapıyı oluşturanların bazıları Harici düşünceye sahiptir. Diğer bir kısmının istihbarat örgütleri ile ilişkisi vardır, bazıları menfaatçi, bazıları da hilafet söylemlerine aldandıkları için onlara katılan iyi niyetli ve saf insanlardır. -Onların arasında istihbarat elemanlarının olduğunu açıklayan kendileridir. İçlerinden bazı kimseleri uluslararası devletlerin ajanları oldukları gerekçesiyle idam ettiklerini ilan ettiler.-Onlar halk tarafından kurtarılmış bölgelere gelip halkını oradan çıkarıp kimini öldürdüler, kimini sürdüler ve yaptıklarıyla rejimin memlekette fesadı yaymasına sebep oldular. Onlar bu grupların en mutedilinin bile yanlış yolda olduğunu, mürtedlerin (dinden çıkıp kafir olan) alametinin onlarda bulunduğunu, savaşın şu an mürtedlerle kafirler arasında yapılan bir savaş olduğunu söylüyorlar-Ahrar Şam olarak onlara göre mürteddir ve bu vasıflarda olanların canları ve malları onlara helaldir.-Birçok yerde bizimle savaştılar. Savaş ilk başlarda küçük bölgelerde başladı ancak daha sonra birçok yere sıçradı. Hatta şu an Azez'in doğusunda onların saldırısına engel olmak için ribat noktaları oluşturduk-Biz iki türlü asker konuşlandırıyoruz. Biri rejime karşı, diğeri de Daiş'e karşı. Biz buna mecburuz. Çünkü iki düşman arasındayız. Rejimle savaşabilmek için onlarla saldırmazlık anlaşmasına varamayız; çünkü onlar, dinsizlerle bile anlaşırlar da mürted saydıkları ile anlaşma yapmazlar.-Esed rejimini yenilgiden ve yok olmaktan kurtarıp, Lübnan, Irak ve İran'dan rejimin saflarında direnişçilere karşı savaşmak üzere gönderdiği milisleriyle destekleyerek onu hayata döndüren İran'ı bize düşman ülkeler arasında sayabiliriz.-Planımız, bu yolda kanımızı akıtmaktır. Biz İslam'la yönetilmek istiyoruz. İslam'la yönetileceğimiz bir zemin oluştuğunda yöneticilerin illaki bizim olmamız gerektiği gibi bir beklentimiz yok. Zaten sonunda bu halkın içinden, onların seçeceği bir hükümet çıkacak ve İslami kurallara göre ülkeyi yönetecektir.-Tarihten bu yana azınlıklar Suriye'de mevcuttur ve İslam idaresinde, diğer vatandaşların sahip olduğu haklara sahip bir şekilde yaşamışlardır Biz, ülkeyi yönetecek kişilerin mutlaka İslami bir kimliğe sahip olması gerektiğini düşünüyoruz. Zannedersem Suriye Anayasası'nda da, idarecinin Müslüman ve Sünni olması şartı vardır. Ekseriyeti Müslüman olan bu halkın, diğer toplumların yaptığı gibi çoğunluğun inancına uygun bir idareciyi seçme hakkı vardır.-Ben şu anki Suriye Anayasası'nı tanımıyorum. Ben, bu memleketi yönetecek kişinin Müslüman ve Sünni olmasını isteme hakkımız olduğunu söylüyorum. Bunun dışındaki bazı makamlara, azınlıklardan göreve layık ve güvenilir olanların getirilmesine bir engel görmüyoruz.Suriye muhalefetinin tamamını bir kaba koyan, aşırılık ve terörle itham eden çevreler bu röportajdan naklettiklerimi okuyunca ne diyecekler? İyi niyetli olanlar belki düşüncelerini değiştirirler, kötü niyetli olanlar ise buna da bir kulp takarak söylemlerine devam ederler. Kötü niyetlilerden maksadım Suriye'yi İslamcıların eline bırakmamak için iş ve fikir birliği etmiş bulunan yerliler ve yabancılardır.
Suriye muhalefeti ve karşı cephe
04:005/07/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
1916 da yapılan Sykes-Picot anlaşması ve bundan dört yıl sonra gerçekleşen San Remo Konferansı ile Batı, cetvelle çizdikleri sınırlar içinde kukla yönetimler icad ederek Osmanlı topraklarını aralarında paylaştılar, konferansa müdahale eden ABD de kendi menfaatlerini ve taleplerini dikte etti. İşte bu cepheye ben "karşı cephe” diyorum. Karşı cephe Ortadoğu'da kurdukları bu düzenin bozulmaması için her şeyi yapar ve yapmaktadır.
Bu demokrasi ve insan hakları havarileri (istismarcıları) Suriye'yi baba ve oğul Esed diktatörleri yönetirken ihlal edilen insan hakları ve kayıplara karışmış demokrasi ile hiç ilgilenmiyorlardı; çünkü bu ve benzeri diğer diktatörler onların zalim menfaatlerine pek dokunmuyor, hedeflerine karşı durmuyorlardı. Arap Baharı ve bu meyanda Suriye devrimleri başlayınca işler değişti, bu devrimler başarılı olsaydı zalim karşı cephenin menfaatleri ciddi bir şekilde zarar görecek, “kutsal” anlaşmalar rafa kalkacaktı. Derhal devrim çocuğunu doğmadan boğmak için harekete geçtiler ve hareket devam ediyor.Hak ve hürriyet arayan mağdur ve mazlum halkın hareketini “çok bilmişlik”le durmadan eleştirenler şu soruya cevap vermiyorlar: “Bu zulüm, bu gasıp, bu örtülü sömürgecilik ilelebed devam mı etsin, halklar hep boyun mu eğsinler, kısa veya uzun vadede siz ne teklif ediyor, hangi çıkar yolu gösteriyorsunuz?”Bu satırları asıl maksadım olan aşağıdaki yazıya mukaddime kıldım. Maksadım Suriye muhalefeti hakkındaki toptan değerlendirmelerin yanlışlığına dikkat çekmek ve Batı'nın propagandalarına, beyin yıkamalarına, algı operasyonlarına aldanmamayı hatırlatmaktır.Suriye'de üç ana direniş platformu var. Suriye İslam Cephesi, Suriye İslami Kurtuluş Cephesi ve ÖSO. Suriye İslam Cephesi'nin en büyük bileşeni ise Ahrar'uş Şam İslami Hareketi. Bu hareket, Suriyeli muhaliflerin çatı örgütüdür ve yenilerde oluşan 'Fetih Ordusu' ile de işbirliği yapmıştır.Suriye İslam Cephesi olarak da bilinen Ahraruş Şam İslami Hareketi 21 Aralık 2012 tarihinde 11 tugayın birleşmesi ile kurulmuş bir cephedir.Suriye İslam Cephesi, sadece askeri alanda faaliyet göstermiyor. Aynı zamanda davet, yardım ve basın alanlarında da çalışmalar yapıyor, Esed diktasından kurtarılan bölgelerde adalet, güvenlik ve belediyecilik hizmetleri de veriyorlar.Selef-i sâlihîn ehl-i sünnet yolunu takip eden kuruluş Deyr ez-Zor bölgesinde Kur'an-ı Kerim Eğitim Kursları açıyor, Halep'teki okulları ziyaret ederek davet çalışmaları, kültürel çalışmalar, konferanslar, müsabakalar gerçekleştiriyor ve öğrencilere mükafatlar veriyor.Suriye muhalefetini toptan öven veya karalayanları insafa getirmesi dileğiyle bu kuruluşun lideri Şeyh Ebu Cabir ile yapılan bir röportajdan önemli gördüğüm kısımları aktaracağım:-Yayınlanan taahhüt, içlerinde Ahrar Şam'ın da olduğu Suriye'deki direniş gruplarını bir çatı altında toplamıştı ve biz Suriye sahasında mücadele eden direniş gruplarıyla rejimi devirme ortak hedefinde birlikte hareket etmeye devam ediyoruz.-Fetih Ordusu, İdlib'in alınması için yapılacak operasyonlar için oluşturulan komitenin adıdır. Bu komite de daha önce benzer hedeflerle oluşturulan komiteler gibidir. Bu komite (Fetih Ordusu) hedefini yerine getirdikten sonra alınacak karara göre hareket eder.-Ahrar Şam ile Geçici Hükümet arasında herhangi bir anlaşma olmamıştır. Hükümetin İdlib'e girmesi konusunda ise bize göre İdlib'i fetheden, bedel ödeyen grupların ortak karar vermesi gerekir.-… Biz ne İdlib'de ne de özgürlüğüne kavuşturulmuş başka bir yerde halkımıza yardım için gelenlere asla engel olmayız. Özgürleştirilmiş İdlib veya başka bir şehri yönetmek ise şehir halkının vereceği karardır. Şehir halkı kendi şehirlerini idare etmede ve halka hizmetleri sunmada başkasından daha çok hak sahibidir.-Nusret Cephesi'yle olan hukuk ve ilişkimiz, diğer gruplarla olan hukuk ve ilişkimiz gibidir. Onlarla birçok operasyona birlikte katıldık. Beraberimizde başka askeri gruplar da vardı. Nusret Cephesi'yle bizim aramızda Siyaset-i Şer'iyye (Siyaset, uslup, yöntem, öncelikli meseleler vb.konularında) ve El - Kaide ile olan ilişki ve irtibatları sebebi ile görüş ayrılıkları olabilmektedir.-Biz, el-Kaide bağlantısının Suriye'de halkımıza zarar verdiğini düşünüyoruz. Esed Rejimi bunu bahane ederek direnişimizi terör olarak adlandırıyor.-Özgür Ordu'yla Esed rejimini yıkma hedefinde birlikte hareket ediyoruz.-Ulusal Koalisyon yurt dışında oluşturulmuş ve hükümet kurmuştur ancak kanaatimce onlar halkımızı temsil etmiyorlar. Çünkü onları halkımız seçmedi. Bir hükümetin meşru olabilmesi için mutlaka halka müracaat etmesi ve halk tarafından seçilmesi gerekir… Bu şartlarda halkın seçme imkanı yoksa oluşuma hükümet diyemeyiz. Şimdi az olsun çok olsun her topluluk hükümet olduğunu iddia ediyor. Bağdadi'nin cemaatinin devlet olduğunu iddia etmeleri onları devlet yapar mı?(Dayiş hakkındaki görüşleri, gelecek yazıda)
İslamcılık ölmez
04:0010/07/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
İslamcılığı ve İslamcıları belli bir dönemde yaşamış İslam alim ve münevverlerinin düşünce ve hareketlerine veya belli bir siyasi harekete tahsis edip öncesi ve sonrasını da bu çerçevede tanımlamaya itirazım var.
Osmanlı'ya batılılaşma mikrobu bulaşmaya başlayınca bazı gayretli Müslümanlar buna karşı çıkmış, kendi dinimizi ve medeniyetimizi korumamız gerektiği tezini savunmuşlardır. Bunlar İslamcıdır. Daha sonra bilhassa İttihatçıların hataları Osmanlı'da kavmiyetçilik mikrobunu yaymaya başlamış, bazı gayretli Müslümanlar buna da karşı çıkmışlar ve birliğimizin, kardeşliğimizin, sosyal yapımızın temel dayanağı ve rabıtası olarak İslam'ın altını çizmiş, “İslam birliği” ve “ümmet yapısını” savunmuşlardır. Bunlar da İslamcıdır. Tarih boyunca İslamın ve Müslümanların maruz kaldıkları meydan okumalara karşı Müslümanca tavır alan ve tehlikeleri savmak için fikir ve fiil cihadı yapan Müslümanlar İslamcıdır. Eğer dindar kavramı içinde “dini, hayatımızın bütün alanlarında koruma ve yaşatma vazifesi” yoksa bu dindarlık “eksik bir Müslümanlıktır”. Bu vazife varsa dindar aynı zamanda İslamcıdır. Fikri ve fiili ile samimi İslamcı olanlar hiçbir zaman iktidarlara yamanmaz, elde ettiği/edeceği -aslında değersiz ve fânî olan- dünya menfaati yüzünden davasından vazgeçmez, kısmen desteklediği iktidarın bütün yapıp ettiklerini onaylamaz, doğruya doğru eğriye eğri derler, iktidarlar İslam'dan yana veya karşı olduklarında onların (İslamcıların) misyonları sona ermez, davalarını amacına ulaştırmak, eksikleri gidermek için devamlı faaliyet (bir çeşit cihad) içinde olurlar.İktidarların İslam davası ile ilişkileri tabii olarak farklıdır; laik demokrasilerde İslam'a karşı savaşan siyasi kadrolar ve oluşumlar yanında İslamlaşmaya yardımcı olmayı hedefleyen siyasi kadrolar da vardır. İslamcılar, ulusalcı-laik-demokratik sistemi kabul etmemekle beraber verili şartlar içinde bu sistemi resmen kabullenerek siyaset yapan ama İslamlaşmaya yardımcı olan siyasi kadrolara destek verebilirler. Bu destek şartlıdır ve geçicidir. Şartlı olduğu için yolundan sapan iktidarlarla aralarını açarlar, geçici olduğu için orada karargâh kurmazlar, nihai amaçlarına doğru yürümeye devam ederler.Şartların bir İslamî düzeni ilk adımda gerçekleştirmeye müsait olmadığı zaman ve zeminlerde bazı İslamcı kadrolar, geçici olarak seküler-liberal-demokratik sistemlerden yararlanmak isteyebilirler. Buna karşı olan İslamcılar da elbette vardır. Yararlanmak isteyenler mevcut sisteme uygun parti kurarak iktidara da gelebilirler. İşte bu kadrolar asıl davalarını unutmadıkları, ondan asla vazgeçmedikleri, mevcut şartların elverdiği ölçüde davalarına hizmet ettikleri sürece “İslamcılık davasından döndükleri, davaya hiyanet ettikleri, bu manada İslamcılığın öldüğü” söylenemez; söylenirse de isabetli olmaz.İslamcılar peygamber olmadıklarına göre düşüncelerinde yanılmaları, ahlak ve davranışlarında bazı hatalara düşmeleri her zaman mümkündür ve vakidir. Ama aynı zaman ve zeminde bütün İslamcıların bu manada kirlendiklerini iddia etmek gerçekle ve insafla bağdaşmaz. İşte bu temiz kalan İslamcılar, hataya düşen kardeşlerini, dava arkadaşlarını uyarırlar, ıslah için ellerinden geleni yaparlar, ama asla onlara karşı “İslam davasına karşı olanlar” ile işbirliği yapmazlar, oylarını ve desteklerini dava karşıtlarından yana kullanmazlar.İkaz, tenkit, ıslah samimi, hasbi ve hikmete uygun olmalıdır. Bu sebeple kötüye kullanılma ihtimali bulunduğunda bu faaliyetin örtülü olması da gerekebilir, hatta zaruri olabilir.Dünya yüzünde Müslümanlar var oldukça, adına İslamcılık deyin demeyin, “İslam davası ve bu davanın sahipleri” var olacaklardır. Dava ise “İslam'ın hayatın bütün alanlarında var olması, İslam din ve medeniyetinin en uygun üslup içinde dünya insanlığına sunulması, Müslümanların bir şekilde birleşmeleri ve bütün dünyada adil bir düzenin hakim olmasıdır”.
Modernite müminleri
04:0012/07/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
1
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
ABD ve Avrupa'da moderniteyi ve onun acı meyvesi olan zalim dünya düzenini kıyasıya tenkit eden önemli bilim ve düşünce adamları vardır. Bizde ise kendi din ve kültürümüze eleştirel yaklaşan, ama moderniteyi bütün değerleri ve kurumları ile adeta kutsayan “modernite müminlerinden” söz edebiliriz.
Bunların iki önemli özelliği vardır:1. At gözlüğü kullanırlar, 2.Farklı düşünce ve inançlara karşı tahammülleri yoktur.Ben İslam'ın diğer alanlar yanında bir siyasi sistemi de ana hatlarıyla ihtiva ettiği inancını ve kanaatini taşıyorum. Bu siyasi sisteme hilafet adı verilmiş. Bazı zalim eller tarafından hilafet saltanata çevrilince kapıkulu “alimler” bunun da islâmî olduğunu savunmuşlarsa da hemen her zaman ve zeminde saltanat ve istibdada karşı çıkan gerçek alimler bulunmuştur.Osmanlı'da istisbdada karşı meşrutiyet tartışmaları çıkınca Mustafa Sabri, Elmalılı, Said Nursi gibi alimler, Ahmed Hilmi gibi düşünürler meşrutiyeti savunmuşlar, bunun İslâmî siyasi düzene daha uygun olduğunu ifade etmişlerdir. Sonra bizim dünyamıza cumhuriyet ve demokrasi kavramları girmeye başlamış, Batı tipi demokratik cumhuriyeti İslam'a uygun bulmayan birçok alim ve düşünür “İslâmî cumhuriyet ve demokrasi” düşüncesini ortaya atmış ve bunu savunmuşlardır. Ben de bu zincirin bir halkasıyım.Batı ve modernite müminlerine tavsiyem “tahammüllü” olmalarıdır. Kendilerinin inanma ve düşünme hürriyetleri varsa, farklı olanların da vardır ve olmalıdır. Meşrutiyet öncesi ve sonrası bazı önemli ilim ve fikir adamlarının adlarını ve yanlış olarak görüşlerini naklettikten sonra beni ima ederek, “Bugün ise eski fetvaları tekrarlayıp “vatandaşların eşitliği” ilkesini reddeden, inanç ve hayat tarzlarına göre devletin ayrım yapmasını savunan ve buna da 'İslami demokrasi' diyen İslamcılarımız var!Modernitenin geliştirdiği kavramlar olan 'hürriyet' ve 'eşitlik' konularını irdelemeyen ve içermeyen bir düşünce 21. yüzyılda 'asrın idrakine hitap' edebilir mi?!” diyen kişiyi de tahammüle ve nezakete davet ediyorum.Bayramdan sonraki yazılarımda Namık Kemal ve Filibeli'nin İslam'daki eşitlik, hürriyet, rejim hakkındaki görüşlerini nakledeceğim. Görülecektir ki, onların dedikleri ile benim dediklerim arasında fark yoktur; hiçbir İslam alimi, Müslümanlara ait olan eşitlik ve hürriyetin aynıyla gayr-i Müslimlere ve islâmî kuralları alenen çiğneyenlere de tanınması gerektiğinden söz etmemiştir, edemez, ederse meşru çizginin dışına çıkmış, dini moderniteye uydurmak için icma konusu olan usulden sapmış olur.Yerli yersiz kullanılan, maksadından saptırılan ve merhum Âkif'in bir şiirinden alınan “Doğrudan doğruya Kur'an'dan alıp ilhamı-Asrın idrakine söyletmeliyiz İslam'ı” cümlesinin doğru anlaşılmasına yardımcı olmak maksadıyla birkaç cümle daha kurayım:Bunu söyleyen Akif, düz yazılarında ve Safahat'ın başka yerlerinde klasik fıkıh usulünü ve bu usule uygun olarak ehil olan alimlerce yapılacak ictihadı savunur.Onun bu beyit de dediği şey “İslam'ı asrın idrakine yani Batı modernitesine uydurmak değildir; tam aksine sahih İslam ne ise onu, bozmadan, değiştirmeden, modernite müminleri ile rüzgâra kapılmışların anlayacağı bir dilden söylemek ve anlatmaktır. Doğrudan doğruya Kur'andan alıp” derken Sünneti ve usulü dışladığını sananlar yanılıyorlar; aşağıdaki mısralarını onlara ithaf ediyorum:Bakın ne günlere kaldık: Ya beş ya altı kopukYamaklarıyla beraber ki hepsi kılkuyruk,Utanmadan çıkıyor, içtihada kalkışıyor!Bu hâle karşı tahammül hakikaten zor…Kilitlidir kapı “ümmî duhât” için ammaKıyâm-ı haşre kadar içtihad eder “ulemâ”Düşünmüyor bu kopuklar ki: Müçtehid geçinenZamanın olacak muktedası irfanen.Kitab'ı, Sünnet'i, icmâ'ı sağlam anlayacakHilafı yoklayacak, ihtiyacı kollayacak Durum böyle iken, sormak gerekmez mi?Ya içtihada nasıl kalkıyor bu sersemler ?O içtihada ki: Dünya kadar ulûm ister!...Sabahleyin mütefelsif, ikindi üstü fakih;Sulaf karardı mı pek yosma bir edib-i nezih;Yarın müverrih, öbür gün siyasetin kurdu;Bakarsın ertesi gün içtihada pey vurdu ...Hülâsa, bukalemun fitratinde züppelerinElinde maskara olduk... Deyin de hükmü verin!
Bir günde iki bayram namazı
04:0016/07/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
İki konunun tartışıldığına muttali oldum: 1. Bayram günü Cuma'ya rastlarsa bayram namazı Cuma namazının da yerine geçer mi? 2. Bayram namazı bid'at mıdır?
İkinci soruya daha da şaşırmış olmalısınız.Ama şaşırmayın, bu IŞID veya Dayiş denilen ama her ikisi de “İslam Devleti” ifadesini içerdiği için kendisi gibi ismi de sakat olan oluşumun kırdığı yumurta kırkı geçtiği, İslam'a verdiği zarar ölçülemeyecek boyutlara ulaştığı için “Bayram namazı bid'attır” demesi ve hakim olduğu yerlerde bu namazı yasaklaması beni şaşırtmadı, ancak “Ne günlere kaldık Allah'ım, bu belayı da İslam'ın ve ümmetin başından defet” diye dua etmeye sevketti.Bayram namazının meşru bir ibadet olduğunda ümmetin alimleri baştan beri ittifak etmişlerdir.Tartışılan konu bu namazın hükmü (vacib mi, sünnet mi…) olduğu hususudur.Hanefî mezhebine göre bayram namazı, şartlarını taşıyan müminlere vacibdir. Bilindiği gibi vacib, farz ile sünnet arasındaki bir hüküm derecesidir. Delili farz demeye yeterli olmayan ancak güçlü bulunan bayram namazı için Hanefîler böyle demişlerdir.Şâfiî ve Malikîlere göre müekked sünnettir. Bu mezheblerde, Hanefî mezhebindeki gibi (o manada) “vacib” kavramı bulunmadığı için Hanefîlerin vacib ediklerine de müekked sünnet dedikleri oluyor. Bu bakımdan bu üç mezheb arasında temelde bir farklılık bulunmadığını söyleyebiliriz.Hanbelî mezhebinde ise bayram namazı, cenaze namazı gibi farz-ı kifayedir.Bağdâdî taifesinin birçok sözü ve fiili gibi bu konudaki hükmü de ümmetin uleması tarafından kabul görmemiştir ve görmeyecektir.Bayram günü, müminlerin haftalık bayram günü sayılan Cuma'ya denk düştüğünde nasıl davranılacağı, hangisinin kılınacağı konusunda farklı rivayetlere ve delillerin değerlendirilmesine bağlı olarak birkaç görüş vardır. Kafaları yormamak için sözü uzatmadan bu konuyu da şöyle özetlemek mümkündür:Zeyd b. Erkam ve Ebu Hureyre'nin rivayet ettiği iki hadise dayanan bazı müctehidler: “Bayram namazı kılınınca Cuma muhayyer hale gelir, dileyen kılar, dilemeyen öğle namazını kılar” diyorlar.Hanefilere ve Malikîlere göre Cuma namazının bütün günlerinde farz olduğuna dair deliller genel ve güçlüdür, rivayet edilen hadisler bunu değiştirecek güçte değildir.İmam Şâfiî'nin dahil olduğu bir fukaha grubuna göre ise iki bayram namazından her biri ile Cuma namazı aynı güne geldiğinde, Cuma'nın şartlarının oluştuğu yerleşim yerlerinde (şehirlerde) oturanlara bayram namazından sonra vakti gelince Cuma namazını da kılmak farzdır. Cumanın şartlarının oluşmadığı yerlerde yaşayan ve bayram namazını kılmak için şehirlere gelen halka ise bekleyip cumayı da kılmak farz değildir.Şu halde inşallah bu yıl da (2009 yılında olduğu gibi) bayram namazını kılacağız, sonra öğle vakti gelince de Cuma namazını kılacağız. Allah bize bu yıl, bir günde iki büyük rahmet ve lutuf bahşetmiştir. Duamız odur ki, üzerinde gri bulutların dolaşmaya başladığı ülkemiz bu bayramdan sonra güzel günlere kavuşsun, bu iki rahmet de onun vesilesi olsun!
İslâmî düşünce geleneğimiz devam ediyor
04:0019/07/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
İslamcı alimlerin yöneldikleri hizmet (geniş manada cihad) hareketi ahvâl ve şartlara göre değişir. İslam din ve kültürüne yönelik bir tehlike varsa onu defetmek için düşünür ve çalışırlar, işler yolunda gidiyorsa teorik meseleleri tartışmaya ve bu konularda derinleşmeye fırsat bulurlar. Bu sebeple “neden şu zamanda şunu da ele almadılar” diye bir kusur aramaya kalkışmak, anakronizme düşmek uygun olmaz.
Biraz da benim gibi düşünenlere tariz olmak üzere şu sorular sorulmuştu:Tarihteki zengin ve parlak İslam düşüncesinin en verimli tartışma konularından biri olan “irade hürriyeti” üzerine bir tartışmayı bugün görüyor muyuz?! Rönesans'a kapı açan İbn Rüşd'lerden vazgeçtim, yaşadıkları çağa göre Cevdet Paşa, Mansurizade, Filibeli Ahmet Hilmi gibi zirveler bugün var mı?Namık Kemal'in dahil olduğu Yeni Osmanlılar ve Said Nursi'nin dahil olduğu İkinci Meşrutiyet İslamcıları, insanların dinleri ne olursa olsun kanun önünde “eşit” olmasını ve devlet görevlerine girmelerini savunmuşlardı. “İstibdat” dedikleri otoriterliğe itiraz etmişler, “hürriyet” fikrini savunmuşlardı.“Fıkıh Çözüm mü Üretir, Sorun mu?”Belki iki yazıda bu sorulara cevap teşkil edecek bir şeyler yazacağım.Bugün irade hürriyeti konusunda yapılan makale, tez, sempozyum kabilinden oldukça kaliteli çalışmaların listesi bir kitaba konu olacak kadar zengindir. Biraza tarama yapanlar bunu göreceklerdir.İstabdada karşı olan, meşrutiyeti, hürriyet ve eşitliği savunan meşrutiyet öncesi ve devri mütefekkirlerinin savundukları rejim, “laik-demokratik-liberal” rejim değil, islâmî demokrasidir. Ayrıca onların yaptıkları fıkıhtır, fıkhı bir tarafa atarak islâmî çözüm üretilemez. İşte size onlardan bazı nakiller:Filibeli Ahmed Hilmi:Peygamberimiz (s.a.) hayatta iken uygulanan hükümet şeklinin tam benzeri şimdi mevcut değildir. Bunun da sebebi, kendisine itaat edilen zatın (siyasi otoritenin) kendisinden başkasında bulunmayan özelliği ve niteliğidir (peygamberlik ve zatına mahsus kemâlât). Benî-İsrâil peygamberlerinde de görülen bu hükümet şekline genel tarihte “peygamberce veya babaca hükümet” denir.İlk İslam devlet ve hükümetinin başındaki zatın peygamber oluşu bir yana bırakılırsa geri kalan esasları muntazam kanunlara, detayları da danışmaya (meşveret, şûrâ) tabi bir “meşruti sistem” olduğu görülür. Evet bu yönetim meşrûtîdir; çünkü Peygamberimiz (s.a.) de büyüklenme, kendini beğenmişlik ve istibdad gibi kötü sıfatlar yoktur. Temel insan hakları âyetler ile güvence altına alınmıştı, ictihad ve kıyas ile belirlenecek detaylar ise danışmalar ile karara bağlanırdı. Danışma meclisinin üyeleri, Peygamberimiz'in ictihada dayalı görüşlerine karşı bile çekinmeden görüşlerini söyler ve savunurlardı. İslam dini bütün Müslümanların kardeşliğini ilan etmişti.Peygamberimiz'e göre bir köle ile bir zenginin, en önemli ilk Müslümanların hukuk bakımından bir farkı yoktu. Bu eşitlik vazife ve hukuk bakımından olup, şahsi erdem ve hizmetin getirdiği fazilette elbette insanlar arasında fark olacaktı. Adalet herkese eşit uygulanırdı. Haklar ve ödevler bakımından sınıf ve sınıf farkı mevcut değildi. Her Müslüman hür idi, ama bu hürriyet Kur'an emirlerini hafife alma ve başkalarının haklarına tecavüz etme sınırında dururdu.Peygamberimiz açık ve kesin Kur'an emirleri dışında daima istişare ederdi. Bütün ashab ile istişare mümkün olmadığı için O'nun yanında ve yakınında daima bir “danışma heyeti” bulunurdu. Bu düzen, Emevîlerin saptırmalarına kadar böyle devam etti (Tarih-i İslam, s. 307 vd.)(Gelecek yazıda Namık Kemal).
İslâmî düşünce geleneğimiz devam ediyor (2)
04:0023/07/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Namık Kemal:
Fransa'da bulunduğu sırada felsefe, edebiyat, toplum bilim, hukuk ve ekonomi öğrenmeye çalışmış, Emil Acollas'ın derslerinde Thomas Hobbes (1566-1674), John Lock (1634-1704), Jean – Jack Rousseau (1712 – 78) gibi 1789 Fransız Devriminin düşünce adamlarının öğretilerini izlemiş, aydınlanma felsefesinin ilkelerini tanıma imkanı bulmuştu. Fransa'ya gittiği zaman XIX. yy. ikinci yarısına damgasını basan bu olayları kimi yazılarında ancak güncel yorumlarla değerlendirebilen Namık Kemal'in sosyalist düşünce adamlarının öğretilerinden yoksun bulunduğu ifade edilmiştir. Rousseau'nun “Doğal Haklar” ve “Toplumsal Sözleşme” haklarına ilişkin düşüncelerini “şeriat” ilkeleriyle uzlaştırmaya çalışmış, Hürriyet gazetesinde yayımladığı makalelerinde özgürlük, eşitlik, bireyin hakları ve görevleri, devletin egemenlik hakkı, meşrutiyet gibi konuları işlemiştir. Dine dayalı meşrutiyet yönetimi istediklerini belirten Namık Kemal, Osmanlı Devleti'nin dayandığı dinî ilkeler ve kurumlar bozulacak olursa devletin varlığının tehlikeye düşeceğini ifade ederek yakın arkadaşı Kânipaşazade Sezai Bey'in Paris'te yayımladığı kitabı (Hukuk-ı Umumiye), yasaların kökenini laik ve toplumsal esaslara bağladığı gerekçesiyle eleştirir. Geleneksel kurumlara güvence vermeye çalıştıktan sonra meclislerin, kuruluşların işleyişleri, yetki ve sorumlulukları üzerinde durur. Özellikle batı uygarlığının gösterdiği gelişmelerin altını çizerek, bilimsel kurumların uygulama alanına girmesinden sonraki ilerlemeleri anlatmaktadır. Fabrika, şirket ve Müslüman Bankası gibi kuruluşların olmadığından yakınmaktadır. Namık Kemal, aydınlanmacı devlet felsefesinin tesirinde kalmış olmakla birlikte İslam gelenek ve göreneklerine sıkı sıkıya bağlıdır. Ona göre felsefi düşüncenin ana prensibinin, dolayısıyla tabii hukuk kavramının kaynağının Tanrı'dan olması tabiidir. Ancak Namık Kemal, Tanrı'nın verdiği tabii hürriyet haklarıyla dünyaya gelen fertlerin hiçbir vakit başka bir ferdin hâkimiyetine bağlanmayacağını, devletin fertten ayrı bir vücudu olmadığını ve devletin kendine mahsus menfaati de olamayacağını ileri sürer. Namık Kemal ayrıca Batı'dan alınacak prensiplerin İslam-Osmanlı inançları ve kuralları ile birleştirilmesi ile Osmanlı imparatorluğuna sürekli bir hayat sağlanabileceğine inanıyor, hatta ileride dünya medeniyetinin merkezi olacak bir Osmanlı ve İslam birliğinin gerçekleşebileceğini umuyordu.Namık Kemal'e göre devlet hem yasama hem de yürütme kuvvetlerini üzerinde toplamıştır. Devlet idaresinde meşrutiyet sisteminin gerekliliğine inanır, İngiltere parlamentosunu örnek almakla birlikte bu rejimin tesisinde zaruri olan hukuki esasların bütünüyle Batı'dan alınmasına karşıdır. Çünkü İslamiyet'teki meşveretin bütün şartları içinde topladığı düşüncesindedir.Devletin icra organı olan hükümet de her şeyden önce adaletin tesisine çalışmalıdır. Ona göre hükümet için önce adalet ihtiyacına cevap vermek gerektiği gibi, adaleti uygulayabilmek için de her şeyden önce teşride görülen aksaklıkları gidermeye çalışmak şarttır. “Devlet şeklimizin değişmesi şu anki müstebit idarenin yerine milletin kendi mukadderatını bizzat kendisinin tayin etmesine imkân verecek bir rejimin getirilmesi her işin başında gelir. Asrımızda mevcut hükümet şekilleri içinde cumhuriyet 'efdal-i hükümet' olan bir şekildir. İslamiyet bile ilk doğuşunda bir nevi cumhuriyettir. Bizde cumhur yapmak kimsenin aklına gelmez. Fakat tatbik edilemiyor diye yanlış olması icap etmez. Bu durumda bizim kabul edeceğimiz devlet şekli Osmanlı hanedanı idaresinde bulunacak bir meşruti idaredir ki bu da usul-i meşveretin ve şura-yı ümmetin tesisi ile olabilir. Biz buna şeriat ve İslamiyet namına muhtacız.” (Harun Kurt, Namık Kemal'de Din ve Sosyal Felsefe, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara 2001, s. 87) den naklen.Namık Kemal, fıkıh konusuna da temas ediyor. Avrupa'nın âdil hükümlerden ibaret olan fıkhı tam olarak kavrayamadıklarını, bundan dolayı itham ettiklerini belirtiyor ve bizden de bir kaç cahilin onların bu kanaatlerine katılmalarını kınıyor. “Bir kaç nevheves, üç beş kelime Fransızca öğrenmekle adl-ü hikmetin zübdetü'l-kemâli olan islâmiyeti câhilane ve bîedebâne (edepsizce) istihzâya kıyam etmiş. Ona bakılarak ahkâm-ı diniyye oyuncâk suretinde tutulmak isteniyor” (İbret, No.7). 'Şark Meselesi” makalesinde de Namık Kemal, Avrupalıların Şarkı bilmediklerini ispata çalışıyor. “Fıkıh hükümleri memleketimizde tam olarak uygulanmış olsa İslâm'ın ne büyük din olduğunu gören Avrupa'nın bizi alkışlamaktan kendini alamayacağını” belirtiyor.Modernite müminlerine rağmen biz, İslâmî düşünce ve çözüm geleneğimizi fıkıh yaparak çağın idrakine sunma yolunda ilerliyoruz.(Gelecek yazıda S. Nursî)
Saîd Nursî ve İslam devleti
04:0024/07/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Laik demokrasinin İslam ile bağdaştığını ve İslam devletinde hak ve özgürlükler bakımından Müslüman olmayanların Müslümanlara eşit olduğunu iddia edenlerin atıf yaptıkları yakın zaman mütefekkirlerimizden biri de Saîd Nursî merhum idi. Bu yazıda onun, İslam devleti, laiklik, hürriyet, eşitlik gibi konulardaki bazı ifadelerini nakledeceğim.
“Hürriyeti su-i tefsir etmeyiniz; tâ elimizden kaçmasın ve müteaffin olan eski esareti başka kapta bize içirmekle bizi boğmasın. Zira hürriyet, mürâât-ı ahkâm ve âdâb-ı şeriat ve ahlâk-ı hasene ile tahakkuk ve neşvünemâ bulur.” (Divan-ı Harb-i Örfî”, II, 1933.)“Belki hürriyet budur ki: Kanun u adalet ve tedipten başka, hiç kimse kimseye tahakküm etmesin. Herkesin hukuku mahfuz kalsın, herkes harekât-ı meşruasında şâhâne serbest olsun.” (Münazarat”, II, 1941.“… Ve meşreben ve fikren, müsavat-ı hukuk mesleğini kabul edenlerdenim. Ve şefkaten ve İslâmiyetten gelen sırr-ı adaletle, burjuva denilen tabaka-i havassın istibdat ve tahakkümlerine karşı eskiden beri muhalefetle çalışanlardanım… Fakat nev-i beşerin fıtratı ve sırr-ı hikmeti, müsavat-ı mutlaka kanununa zıttır.” Nursî, “Lem'alar”, I, 674.“Asayişe, emniyete ilişmemek şartıyla herkes vicdanıyla, kalbiyle kabul ettiği bir metodu, bir fikri ile mesul olamaz... Hem bu millette ve bu hükûmet-i İslâmiye içinde eskiden beri bulunan Yahudiler ve Nasranîler, bu milletin dinine ve kudsî rejimlerine muhalif ve zıt ve muteriz oldukları halde, hiçbir zaman mahkeme, kanunlarıyla onlara o cihette ilişmemiştir.” (Emirdağ Lâhikası”, 1876)“Zaman-ı sabıkta revâbıt-ı içtimâ ve levazım-ı taayyüş ve fevaid-i medeniyet o kadar tekessür ve teşaub etmediğinden, bazı kalil adamların fikri, devletin idaresine yarı kâfi gibi idi. Amma bu zamanda revabıt-ı içtima o kadar tekessür etmiş ve levazım-ı taayyüş o derece taaddüt etmiş ve semerat-ı medeniyet o kadar tefennün etmiş ki, ancak yalnız kalb-i millet hükmünde olan meclis-i meb'usan ve fikr-i ümmet makamında olan meşveret-i şer'î ve seyf ve kuvvet-i medeniyet menzilinde bulunan hürriyet-i efkâr o devleti taşıyabilir ve idare ve terbiye edebilir.” (Divan-ı Harbi Örfî, s. 85).“Madem ki meşrutiyette hâkimiyet millettedir, mevcudiyet-i milleti göstermek lâzımdır. Milletimiz de yalnız İslâmiyet'tir. Zira Arap, Türk, Kürt, Arnavut, Çerkez ve Lazların en kuvvetli ve hakikatli revabıt (bağları) ve milliyetleri, İslâmiyet'ten başka bir şey değildir.” (Hutbe-i Şamiye sh: 93 Risale-i Nur Külliyatı Şahdamar yayınları 2007)“Şu halde hür rejimin temel prensiplerinden birisi olan halk hâkimiyeti prensibi, bir İslâm cemiyetinde halkın kendisini Allah'ın emirlerine uygun olarak idare etmek istemesi şeklinde ortaya çıkar. (Mektubat sh: 215 Risale-i Nur Külliyatı Şahdamar yayınları 2007)İslâm hukukunu geçerliliğini kaldırmak esasına dayanan Lâiklikle, halkın çoğunluğuna istinad eden Cumhuriyet; büyük çoğunluğu Müslüman olan bir milletin kuracağı devlet bünyesinde cem' olamaz (bir araya gelemez, birbirini nakzeder. Zira Lâikliğin benimsenmesiyle iman birleşmiyor. Bu hüküm dinde kesindir.” “Demokrasinin temel prensiplerinden birisi olan halk hâkimiyeti; bir İslâm cemiyetinde halkın kendisini Allah'ın emirlerine uygun olarak idare edilmesini istemesi şeklinde ortaya çıkar. Bunun aksini düşünmek tenakuz (o şeyin ref'inden –kaldırılmasından– ibarettir) olur. Çünkü İslâmiyet'e bağlı bir milletin Allah'ın insan hayatındaki, hâkimiyetinin tahakkukunu sağlayan kanunlarının ilgasını isteyeceği düşünülemez.” (İslâm Prensipleri Ansiklopedisi 2196. Paragraf ve atıfları.)“Gayr-i Müslimler antlaşmaya sadık kalıp ve vergilerini vermeleri şartıyla dinlerinde bırakılırlar.” (1420. Paragraf).“Devletin dini, Din-i İslâm'dır. Şu esası vikaye etmek vazifemizdir. Çünkü milletimizin maye-i hayatiyesidir.” (Münazarat sh: 17).(Gelecek yazıda Cevdet Paşa).
Cevdet Paşa’nın devlet tasavvuru
04:0026/07/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Tanzimat'tan Cumhuriyete kadar geçen zaman içinde yaşamış alim ve düşünürlerimizin laik demokratik cumhuriyet yerine İslâmî demokrasiyi savunduklarına dair yaptığım nakillerin sonuncusu Ahmed Cevdet Paşa'ya (1822-1895) ait olacaktır.
“Cevdet Paşa, her yönden “eski”ye bağlı ve eskinin üstünlüğüne inanan bir devlet adamıdır. Cevdet Paşa'nın devlet düşüncesinde en çok dikkat çeken husus, onun, devletleri birer organizma olarak değerlendirmesidir. Ayrıca o, devlet şekillerini ruhanî (dinî) ve cismanî (maddî) olmak üzere ikiye ayırır. Cismanî devletin mutlak, meşrutî ve cumhuriyet olmak üzere 3 farklı şekli vardır. Hıristiyan devlet şekilleri, içlerinde karışıklık ve kötülük barındırırken “Hükümet-i İslamî” her türlü karışıklıktan ve kötülükten uzak bir devlet şeklidir. Paşa'ya göre dünya üzerinde bulunan en iyi devlet şekli, İslam esaslarına dayanarak kurulmuş olan bir devlettir. Demek oluyor ki, Osmanlı Devleti'nin Batı devletlerinden almaya ihtiyaç duyduğu prensipler aracılığıyla düzenlenmesine ihtiyaç yoktur. Osmanlı Devleti'ni tazeleyebilecek ve yenileyebilecek bir kuvvet varsa, bu ancak kendi dünyasından türetilerek ortaya konacak ilkeler yoluyla gerçekleştirilebilir.” (Kâmuran Birand, Aydınlanma Devri Devlet Felsefesinin Tanzimatta Tesirleri, Son Havadis Matb., Ankara, 1955, s. 23-25)“ Çok sağlam bir fıkıh öğrenimi gören A. Cevdet Paşa, fıkhın muamelat kısmında “Kitab'ul Büyüğ”, “Metn-i Metin” adıyla fıkıh kitapları yazdı. Bu arada rütbeleri ve vazifeleri yükseldi. “Arazi-i Seniye” komisyonu başkanı oldu. Böylece hukuk çalışmalarına da girmiş oldu.Çeşitli yerlerde valilik, komiserlik, müfettişlik yaptı. Kendisine vezirlik ve paşalık unvanları verildi. Mecelle Komisyonu başkanlığı yaptı. Evkaf, Maarif, Adliye nazırlıklarında bulundu. Hazırladığı “Mecelle”, esasında onun eseridir.Fransız Medeni Kanunu'nun tercüme edilerek uygulanmasında ısrar eden Âli ve Fuat Paşalara karşı hazırlanan “Mecelle”, ona Fransızların “Legion d. houneur” nişanını kazandırdı. Onun en kalıcı başarıları hukuk, adalet ve maarif sahalarındadır…Onun siyasi fikirlerinin merkezi devlettir. O, devleti sosyal bir alet, ama işlevi olan bir aygıt olarak görür. Devlete yüklediği görev de hakları yerine getirmek (ihkak-ı hukuk) ve ülkenin savunmasıdır (Hıfz-ı bilâd).A. Cevdet Paşa, “Dini, hükümetin yararına kullanmaktan yanadır.” Bu bakımdan o, Hanefiliğin uygulamada siyaseti yönlendiren kurallar manzumesi olmasını ister. Denebilir ki, o, bu düşünceyle “Mecelle”yi Hanefi fıkhını esas alarak hazırladı. Çünkü Hanefi fıkhı, hukukta evrimi ve değişimi kabul ediyordu. Dört fıkıh mezhebi arasında Hanefilik, kıyas-ı fukâha, icma-ı ümmet gibi örf ve adete (kültüre) dayanan esaslara en çok yer veren mezheptir. “Mecelle”, fıkhın muamelata, medeni hayata ait hükümlerine dayanarak maddeleştirilmiş bir kanun kitabıdır…Ahmet Cevdet Paşa, fıkhı toplumsal hayattan çekmek isteyen Tanzimat bürokratlarına karşı, onun uygun bölümlerini Avrupai bir formda, İslâmi muhteva ile doldurarak sistemleştirdi. Paşa, medreseden gelmesine rağmen, meslektaşlarına karşı fıkhı uygulamalı hukuk olarak sistemleştirince, ulemanın tepkisini çekti. Aslında C. Paşa fıkhı, hukuk olarak kavramlaştırmakla, Tanzimat'a tepkisini göstermişti. Buna ulemanın (din alimlerinin) tepkisinin nedeni ise ictihad, fetva, hüküm ve kaza yetkilerinin ellerinden alınarak, sadece uygulamacı durumuna düşürülmesinedir. Çünkü fıkhı modern hale dönüştürme ve Batı kanunlarını uygulama çabaları ulema ile bürokrasinin arasını açtı. Kamulaştırma görevi merkezileşen devlete bağlanmıştı. Bununla beraber Mecelle, İslâm hukuk sisteminin yapısında temel değişim talebine ve büyüyen bürokrasinin yeni hukuk ihtiyacına bir uzlaşma cevabıdır…” (Prof. Dr. S. Hayri Bolay, Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Türk Düşünce Tarihi) Not:Dayişin “İslam Devleti” ismini kullanması bu kavramı yıpratmaya ve bu sistemin imajını kirletmeye hizmet ediyor. Bizim anlatmaya çalıştığımız İslâmî demokratik rejim ile bu terör ve zulüm hareketinin bir alakası ve benzerliği yoktur.
Bir film bir yapımcı
04:0030/07/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Geçtiğimiz Pazar günü Ensar Vakfı'mızın gelenek halini almış bulunan pikniklerinden 32.cisine katıldım. İmam Hatip ve Ensar dostları aileleri ile birlikte orada idiler, yaklaşık altı bin insanımıza maddi ve manevi ziyafetler sunuldu. Allah daim etsin, Allah rızasından başka bir maksadı olmayanlara başarılar lütfeylesin, onlardan inayetini esirgemesin.
Her katıldığımda yaptığım gibi bu yılki piknikte de bir konuşma yaptım. Konuşmak için platforma çıktığımda katılanların yaş durumu dikkatimi çekti, 15-30 yaş arası gençlerimizin sayısı oldukça az idi. Bu sebeple konuşmamın bir kısmında “elektronik aletlerin elimizden aldığı, aramıza bir duvar örüğü çocuklarımız ve gençlerimizle aynı ortamı, değerleri ve hayatı paylaşabilmek için ne yapmalıyız?” sorusuna cevap aradım. Son yıllarda bu problemden şikayet etmeyene rastlamadım diyebilirim. Her tabakadan insanımız, çocuklarının ve gençlerinin elektronik ve sanal aleme intisap etmelerinden, sohbet ortamının yok oluşundan, bu intisabın birçoğu için bağımlılık haline geldiğinden şikayet ediyordu.Kitaplarda, dergilerde, medyada bu konuyu ele alan uzmanları da takip etmeye çalıştım, sonucundan emin oldukları bir çözümü dinlemek, okumak nasip olmadı.Yeşilay'ın uyuşturucudan sonra bu elektronik bağımlılığı da tedavi ve ıslah programına alması hepimizi düşündürmelidir.Ailelerin bu aletleri veya oyunları yasaklama teşebbüsleri iyi sonuç vermiyor. Sınırlamak elbette en önemli tedbir, ama bu sınırın nereden başlayıp nerede sona ereceği de bilinemiyor. Daha başka çareler keşfedilinceye kadar belki de en iyi çare bu aletlerin sunduğu malzemeyi millileştirmek olacaktır; bundan maksadım sinemadan bilgisayar oyunlarına kadar çocuklarımızı kendine çeken ve “bizden ayıran” malzemeyi bizim sanatçılarımızın ve yazarlarımızın hazırlaması, cazibeyi eksiltmeden çocuklarımıza sunması ve derdi çare haline getirmesidir.Bu farz-ı kifaye haline gelmiş bulunan faaliyete katılanlar arasından şimdilik üçünü tanıtmak istiyorum: Mecîd Mecîdî, Ali Osman Emirosmanoğlu ve Nevin Soysal Aydın.Piknikten bir gün sonra Mecîd Mecîdî ile buluşma sözü vermiştim, buluştuk ve tanıştık.17 Nisan 1959 da Tahran'da dünyaya gelmiş bulunan Mecîdî, uluslararası film eleştirmenlerinin beğenisini kazanmış bir yönetmen, film yapımcısı ve senarist. Tahran'da Dramatik Sanatlar Enstitüsü'nde eğitim gördü. Eserleri ile önemli uluslararası etkinliklere katıldı ve birinci sınıf ödüller aldı. Peygamberimizin (s.a.) karikatürlerinin yayınlandığı Danimarka'da bu durumu protesto etmek için Danimarka film festivalinden çekildi.Bu yazıya sebep olan son eseri Sevgili Peygamberimizin doğumdan 12 yaşına kadar geçen hayatını konu edinen “Hz. Muhammed” filmidir. Henüz gösterime girmemiş olan bu üç saatlik filmi islâmî ilimlerle meşgul olan zevata göstermek, onların tavsiye, tenkit ve onaylarını almak için yola çıkmış, bu arada bana da göstermek istemiş. Değerli sinema ve sanat uzmanı İhsan Kabil beyefendinin de bulunduğu bir ortamda filmi seyrettik. Ben kendi bildiklerim, İhsan Bey de kendi alanı bakımından dikkatle izlediğimiz filmi beğendik. Bu yazının başında dikkat çekmeye çalıştığım boşluğu doldurma yolunda önemli ve güzel bir adım olduğu hükmüne vardık. İnşaallah bu film sinemalarda gösterilmeye başlar, ayrıca diziler halinde de sunulur ve Mecîdî Bey'in amacı hasıl olur; o amacını daha doğrusu saikini şöyle anlattı: “İslam ve Peygamber düşmanları dünya insanına yanlış bir İslam ve Peygamber imajı sunuyor, islamofobi gittikçe yayılıyor, ben istedim ki, doğru, aslına uygun bir Peygamber ve İslam tanıtımı yapalım, bunu da en etkili araç olarak sinema yoluyla gerçekleştirelim.”Filmi izlemeye başlamadan önce Mecîdî'nin abdest aldığını, ayrılmadan önce de –yolda vakti geçmesin diye– namaz kılmayı teklif ettiğini önemli bir not olarak kaydediyorum.
İki kitap bir yazar
04:0031/07/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Küçük yaştan itibaren çocuklarımızın ellerinde artık ya “akıllı” telefonlar veya diğer elektronik bilgi ve oyun aletleri var. Camilerde gençlerin sayıları azalıyor, bazı alan araştırmalarına göre de dindarlaşma oranı küçülüyor. Camilerde, kulüplerde, derneklerde, tekkelerde oturup bu çocukları ve gençleri beklemenin istenen sonucu doğurmadığı ortada. Tecrübeye, uzmanlığa ve imana dayalı çok yönlü ve çeşitli çalışmalara ihtiyacımız var. Kendi iman, heyecan ve gayretleriyle bir şeyler yapmak için çırpınan insanlarımıza da destek vermemiz gerekiyor.
Eğitimci-Yazar Nevin Soysal Aydın tarafından yazılan ve hedef kitlesi belli yaşlardaki çocuklar olan “fantastik roman serisini”nin ilk iki kitabı çıktı: GEZEGEN MAVİ'YE YOLCULUK ve CENNETİ ARZULAYAN FİL. Kitaplar Melike Gündüz'ün Genel Yayın Yönetmenliğinde, Sevim Sarıçam'ın editörlüğünde yayınlanıyor, İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesinden Prof. Dr. Hamit Er de danışmanlık yapıyor.Seri şöyle tanıtılmış:“Bilim kurguyla siyerin, fantastikle değerlerin bir sarmal gibi örüldüğü romanlar dizisi bu özellikleriyle bir ilki başarıyor.Eşsiz Nur, Peygamber Efendimiz'in hayatını farklı zaman dilimlerinde ve farklı gezegenlerde yaşayan kahramanlarla ilişkilendirerek anlatan, 16 ciltlik bir fantastik macera roman serisidir. Bu roman serisinde olaylar, sürekli Peygamber Efendimiz'in (s.a.) çevresinde dönmekle birlikte, kendisiyle doğrudan bağlantıya geçilmiyor fakat siyer bilgileri çeşitli maceraların içerisinde ayrıntılarıyla yer alıyor. Peygamberimiz'in hayatının ayrıntılarını farklı bir duyarlılık ve perspektifle anlatan; iyilik ve kötülüğün bitmek bilmeyen mücadelesinin içinde ahlaki olanın yeniden keşfedildiği; uzayın, geçmiş ve geleceğin derinliklerinde yaşanan soluk kesici bir macera okurlara sunuluyor.Romanın arkasında yer alan, romanda değinilen bazı tarihsel olayların arka planlarını içeren bilgiler, tarih ve siyer meraklısı okurların ilgisine sunuluyor.”Nevin Hanımın geniş projesinde çocuklara ve gençlere yönelik film ve diğer görsel çalışmalar da var. Ensar pikniğinde, İmam Hatip okuluna verdiği oğlunu bana tanıtan ve dua isteyen bu gayretli ve imanlı hanımefendiye hayırlı çalışmalarında başarılar diliyor, emsal çalışmalarla günümüzün en önemli eğitim problemine müspet katkılar yapabilecek insanları seferberliğe davet ediyorum.
.
..
.
İKurum-insan
04:002/08/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Vakıf-insan nitelemesi yaygınlaştı, ama “kurum-insan” vasıflandırmasını bu yazıda ben yapacağım.
Vakıf-insanın bana göre iki manası var: 1. Ancak bir vakfın yapabileceğini yapan insan. 2. Kendini insanlara faydalı olmaya adamış insan.“Kurum-insan”dan maksadım ise ancak bir kurumun ve kuruluşun yapabileceğini tek başına yapan insandır. İşte böyle bir insana örneğim Ali Osman Emirosmanoğlu'dur.1960'lı yıllarda İstanbul İmam Hatip Okulunda öğrencim oldu, babası ve ailesi ile tanıştım, hayır ve takva sahibi tacir bir babanın oğlu idi.1969 yılında Yüksek İslam Enstitüsünü,1970 yılında İşletme İktisadı Enstitüsü'nü bitirdi.Yine altmışlı yıllarda birkaç arkadaşı ile birlikte “bizim değerlerimizi sinema yoluyla işleyecek ve yeni nesillere aktaracak film yapma”nın gerekliliğine inandılar, bir şirket kudular (Elif Film), ortak bulmak için bizden de yardım istediler, elimizden geleni yaptık. O tarihlerde bu gerekliliğin farkında olan sermaye sahipleri bulunamadığı için ancak biraz da borçla “Birleşen Yollar”ı çektiler. Bu filmin eseri, Şule Yüksel Şenler'in Huzur Sokağı isimli romanı idi. Hiç borçtan ve sıkıntıdan kurtulamadılar, ama azmettiler ve yedi film çektiler; aralarında Necip Fazıl'ın eserlerinden alınanlar da vardı. Sonradan bu filimlerin kıymeti anlaşıldı, yüzlerce defa gösterildi.Diğer arkadaşları ayrıldıktan sonra da Emirosmanoğlu bu işe, aşağıda dökümünü vereceğim formatlarda devam etti. Başta sanayici olarak hayata girdiği halde bu hizmet için fabrikayı ortağına devretti. Ensar Vakfı'nın kuruluşundan beri bir nefer gibi hizmetten hizmete koştu.Kendisi övülmeyi, hatta kendinden söz edilmesini hiç sevmez, ona danışmadan onu tanıtmamın sebebi başkalarına örnek olmasını ve yaptıklarından istifade edilmesini ümit etmemdir. 1969 yılından bu yana katkıda bulunduğu eserler:Yapımcılığını yaptığı sinema filimleri:“Kabe Yollarında” (1969), “Birleşen Yollar” (1970), “Çile” (1971),“Zehra” (1972), “Oğlum Osman” (1973), “Diriliş” (1974), “Kızım Ayşe” (1974), “Memleketim” (1975).Yapımcılığını yaptığı eğitici filimler:“Namaz Öğreniyorum”(1983), “Kur'an Öğreniyorum” (1984),“Hacca Gidiyorum” (1985), “Video Hatim” (1985).Yapımcılığını yaptığı TV filimleri“Mümin ile Kafir” (1992), “Ömer Seyfettin Hikayeleri” (2005).Yapımcılığını yaptığı belgeseller:“Vakıf Şehir İstanbul” (1985), ”Nea Roma'dan İstanbul'a Sultanahmet” (2006),“Panorama 1453 Müzesi” (2012).Yapımcılığını yaptığı çizgi filimler:“Keloğlan” (1987), “Emre” (1990), “Hay” (1992)Yönetmenliğini ve yapımcılığını yaptığı çizgi filimler:“1001 Gece Masalları” (2003), “Kelile-Dimne” (2004), “Önder İnsanlar” (2005),Yönetmenliğini ve yapımcılığını yaptığı çizgi diziler:“Karagöz” (2002-2004) (35 bölüm), “Masal Dünyası” (2005-2006) (10 bölüm), “Her Gün Bir Masal” (2010) (10 bölüm).Yapımcılığını yaptığı müzeler:“Panorama 1453 Tarih Müzesi” (2009),“Çanakkale 1915 Zafer Müzesi” (Halen yapılıyor, 2015 yılında açılması bekleniyor).Çalışmaları ve basılı eserleri:Üniversite yıllarında (1970) “Türkiye'de Sinema Filmlerinin Pazarlanması” konulu tez çalışması vardır.Sinema ve çizgi film konusunda dergilerde birçok makalesi yayınlandı.“Türkiye'de Çizgi Filmcilik” konulu tebliği (2004) ve “Türk Sinemasında Yerli Arayışlar” Kitabında “Elif Film Yolculuğunda Yücel Çakmaklı” (2010) başlıklı makalesi yayınlanmıştır.Şimdi söyleyin: Bu kişi bir kurum-insan değil mi?Ona hayırlı ve bereketli bir ömür dilerken emsalinin çoğalması için Mevlâ'dan inayet niyaz ediyorum.
.Çözüm için akıl yeter mi?
04:006/08/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Ortada bir anlaşmazlık, bir kavga, bir çözümsüzlük varsa bunun taraflarından yalnız biri veya birkaçı akıllı, diğerleri akılsız mıdırlar?
Bu soruya benim vereceğim cevap açıktır: Her biri kendine göre akıllıdır ve aklına göre doğru/uygun olanı yapmaktadır.Akıl iki tarafı kesen bir kılıç gibidir; hayır da üretir, şer de üretir. Tarih boyunca dünyanın başına bela, milyonlarca canın ve sayısız servetin mahvına sebep olmuş liderler ve aletlerinin içinde deli (akılsız) olanı varsa da azdır.Allah kullarına akıl vermiş, ama bunu yeterli görmediği için bir de peygamber göndererek aklın iyiye yönelmesi ve hayır üretmesi için yol göstermiş, aklı imana, ahlaka, dolayısıyla adalete çağırmıştır. İblis gibi aklına güvenen, aklı ile yetinen, ilâhî irşada kulak asmayan, hatta isyan eden insanları uyarmış, bu yolda devam ederlerse hem dünyada hem de ebedi hayatta zararlı çıkacaklarını açıklamıştır.İlâhî irşada (Kur'an'a ve Hadislere) göre iki taraf arasında bir kavga varsa imanlı ve âkıl insanlar önce kavganın sebebini araştırırlar, haklı ile haksızı anlayıp ayırdıktan sonra haklının yanında yer alarak haksıza karşı dururlar.Ak Parti iktidarından önceki uzunca yıllarda Doğu'daki Kürt halkına zulmedildiği, onlara karşı ayrımcılık yapıldığı, suçlu suçsuz ayırmadan ceza uygulandığı, ya yok etmek veya asimile etmek için programlar uygulandığı bir gerçektir. Irkçılık ve bölücülük peşinde olan Kürtler de olmuştur, devletin onlara karşı tedbir alması tabiidir, ancak tedbir bu noktada kalmamış, genel olarak zulüm yapılmıştır. Zulme karşı başka çare görmeyip silaha sarılanlar ve dağa çıkanların Ak Parti iktidarından sonra dağda kalmak ve silahı bırakmamak için bir bahaneleri yoktur. Bunu liderleri de anladığı içindir ki, “silahı bırakın, demokratik siyaset yoluna girin” diye talimat vermiştir. Devlet de bu talimatı memnuniyetle kabul etmiş, bir yandan partilerini, bir yandan da -partiler duruma hakim olmadığı için- liderlerini muhatap almış, görüşmeler ve müzakereler yapmış, pek çok hak ve özgürlüğü hayata geçirmiştir. Bu ülkede durumundan şikayet eden ve hak isteyen yalnızca bir kısım Kürt vatandaşlarımız değildir; sağdan soldan, farklı sosyal gruplardan sayılmayacak kadar taraf daha ziyade hak ve özgürlük istiyor. Ama bunlardan yalnız bir grup silaha sarılıp dağa çıkıyor, uzun süren kanlı dönemden sonra liderleri bu yolun çıkmaz olduğunu görüyor ve bağlılarını silahı bırakmaya çağırıyor. Ama çatallanmış liderlik katı bu çağrıya direniyor, çeşitli bahanelerle silah bırakmaya yanaşmıyor, işlerin düzelme yoluna girdiğini görünce de sudan bahanelerle çözüm sürecinin bittiğini ilan ediyor ve çözüm süreci boyunca uygulanan müsamahayı kötüye kullanarak yaptıkları hazırlıkla yeniden yakıp yıkmaya, kan dökmeye başlıyorlar. Bu durum karşısında aklını ahlaka ve adalete tabi kılmış insanlar ne yapmalılar?İkisi de haksız olan kavgacılara seslenir gibi “kavgayı bırakın ve derhal barışı konuşun” mu demeliler, yoksa haksız olarak barışı bozana dönüp “derhal silahı terk et, çözümü siyasi temsilcilere bırak ve aradan çekil” mi demeliler.Bir zamanlar “âkıl adamlar” içinde yer alan insanlardan bazı fertlerin ve grupların son zamanlarda yaptıkları açıklamalar “suyu getiren ile testiyi kıranı” ayırmama esasına dayandığı için hem faydasız hem de âdil olmaktan uzaktır. Suçluya “suçlu”, haksıza “haksız” demeyen kimselerin âdil bir çözümde yararlı olmaları mümkün değildir. Bu tür açıklamalar haksız olanların cesaretlerini arttırmaya ve eylemlerini meşrulaştırmaya yarar ki, işte bu çözümsüzlüğün de baş sebebi olur.
Demokrasi, Demagograsi
04:007/08/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Türkiye dahil bütün İslam ülkelerinde uygulanabilecek ve İslam'a da uygun olacak bir rejimden söz ediyorum. Bunun adı “İslâmî demokrasi”dir. Bu ismi kullananlar arasında Şeyhülislam Mustafa Sabri Efendi de vardır. Ancak modernite müminlerinden bazılarının düşünceme tahammül edemediklerini, benim için “entelektüel derinlikten yoksun” dediklerini görüyorum. Onlara göre “İslam beşerî bir kurumdur, kutsallığı yoktur, katı laikliği bırakıp liberal-laik demokrasinin yerleşmesi için İslam'ın da kısmen kullanılması faydalı olur…” Bize göre ise İslam kullanılmaz, yaşanır ve bütünüyle uygulanır.
Peki demokrasi ile hiçbir alış-verişi olamaz mı?Bunun cevabını şöyle vermiştim:Demokrasinin çeşitli tanımlarından birinin veya tamamının İslâm ile örtüşüp örtüşmediği veya İslâma uygun düşüp düşmediği konusunda farklı görüşler ileri sürülmüş, kitap ve makaleler yazılmış, hatta Doğu'da ve Batı'da tezler yapılmıştır. Bu yazının konusu, bu uygunluk veya uygunsuzluğun tespiti değil, ülkemizde genelgeçer demokrasi tanımlarının uygulamaya uygun düşüp düşmediğidir. Bundan otuz kırk yıl önce kitaplar ve makalelerde demokrasi “ya doğrudan veya temsilcileri aracılığı ile halkın kendi kendini yönetmesidir” diye tarif edilirdi. Şimdilerde bu tanım “insan haklarına riayet edilen, mümkün ise bireye kadar yönetime katılma imkânı veren bir siyasî sistem” olarak tarif edilmektedir. Dönüp uygulamaya baktığımızda görülen manzara hiç de tanımlara uymamaktadır; çünkü perde arkasında bulunan ve yönetmek için seçilmedikleri halde yönetime hakim olan güçleri bir yana bıraksak bile görünüşte iktidar partiler arasında el değiştirmekte, partilere de parti karar ve disiplini hakim bulunmaktadır. Milletvekili adayları parti tarafından belirlenmekte, bu belirlemede halkın irade ve menfaatinden ziyade partinin başında bulunanlar ile bunların maddi manevi güç aldığı çevrelerin dedikleri olmaktadır. Milletvekillerinin temsil, yönetime katılma ve denetim fonksiyonları sıfıra yakındır. Milletvekili, arkasında binlerce insanın bulunduğu müstakil bir temsil kişiliği değil, oy sayısını dolduran, verilen vazifeleri yapan bir birimdir. Meclis'in göze çarpan yerinde “hakimiyetin millete ait olduğu” yazıldığı halde gerçekte hakimiyet, milyonlara nisbetle bir avuç teşkil eden seçilmemiş/temsil yetkisi olmayan güçlerin elindedir. Onlar istemedikçe anayasa ve kanunlar değiştirilemez, haklar ve hürriyetler verilemez, alınamaz, alınmış kararlar uygulanamaz. Halkın temsilcilerinin elini kolunu bağlayan, iradelerini dizginleyen bir görünmez el bir kâbus gibi üzerimize çökmüş bulunuyor. Gerek halk ve gerekse onun temsilcileri bu eli kaldırmaya, kırmaya kadir olamıyor, bu şuurdan ve güçten mahrum bulunuyorlar. Bütün bunlar vakıaya, olup bitene uygun düşen tesbitler ise medyada boy gösterme imkanını bulan bir kısım üst düzey (!) yetkililerin, değerli olmasalar bile önemli olan kişilerin ikide bir çıkıp halk iradesinden, halkın dediğinin olduğundan, halkın yararının her şeyin önünde bulunduğundan, kendilerinin halka hizmet için bu eziyetlere (!) katlandıklarından, adaletten, hakkaniyetten, hukuk devletinden... bahsetmeleri demagojidir; bunlar demagoglardır ve demagogların üst düzeyde bulundukları siyasî sistemin adı demokrasi değil, demagograsidir. Uygulamadaki aksaklıklar bir yana bırakılırsa teorik olarak demokrasi insan hakları temeline oturuyor, insan hakları denilince öncelikle birey olarak insanın hakları kastediliyor ve zaruret bulunmadıkça bireyin hakları, topluma, devlete, ideolojilere, inançlara... karşı korunuyor. Demokrasinin önemli eksikliklerinden biri ise, hakların, ödevlerle dengelenmesinde kendini gösteriyor; tarih boyunca yaşanan haksızlıklara, baskılara, gereksiz kısıtlamalara karşı bir tepki söz konusu olduğundan hakların öne alındığı ve ödevlerin, haklara nispetle gölgede kaldığı anlaşılıyor. Burada “ahlaki denetim” ifadesinden, İslam din ve kültüründe önemli yeri olan “el-emru bi'l-ma'rûf ve'n-nehyu ani'l-münker” kavramını ve uygulamasını kastediyorum. “Ma'rûfu emretmek, buyurmak, yaptırmak, münkeri yasaklamak, yaptırmamak, engellemek” manasına gelen bu ifadeyi anlayabilmek için “ma'rûf” ve “münker” kavramlarını tanımlamak gerekir.Marûf, “meşrû” kavramını içine alır ve onu aşar, burada meşruluk Müslümanlar tarafından benimsenmiştir, hayat tarzı haline gelmiştir ve ihlali toplumca tepki sebebi olur. “Münker” de ma'râfun zıttıdır. İslam toplumunun inanç, ibadet, ahlak-âdâb alanında ortak değeri oluşur; bu ortak değerler korunur, bunlara yönelik saldırılar ve ihlaller karşısında toplum tepki gösterir; el, dil ve gönül yoluyla ihlale karşı çıkar ve engellemeye çalışır. Bu tepki, eşyanın tabiatı icabı böyle olduğu gibi, âyet ve hadislerle de emredilmiştir, bu vazife, İslamî yönetimlerde bir kurumun doğmasına sebep olmuş ve buna “hisbe, ihtisâb” teşkilatı denmiştir. Her önüne gelenin bilir bilmez ahlaki denetim vazifesini yapıyorum diye harekete geçmesi, kendine göre ihlal saydığı davranışlara tepki göstereceğim diye haksız davranışlarda bulunması, haklı olsa bile karşı tarafın direnmesi sonucu çatışmaların çıkması kaçınılmaz olduğu, bunun da anarşiye yol açacağı, kamu düzenin bozacağı ortada olduğu için zaman içinde, hisbenin (ahlaki denetimin) dil ve gönül ile olanı halka bırakılmış, el ile olanı (yaptırım uygulanarak icra edileni) devlete; yani özel manadaki ihtisab kurumuna bırakılmıştır. Tipik bir örnek vermek gerekirse, Büyük Selçuklu hükümdarı Sultan Melikşah'ın emriyle Vezir Nizamülmülk'ün yazdığı Siyasetname isimli kitapta kaydedildiğine göre, sarhoş olarak evine dönen büyük bir komutana ihtisab görevlisi rast gelmiş, onu atından indirerek kırbaçlamıştır (Çavdaroğlu terc. s.57-59; Benim İslam'ın Işığında Günün Meseleleri isimli kitabıma da bakılabilir). (Devamı var).
İslam ve insan hakları
04:009/08/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Demokrasilerdeki bireyin hak ve özgürlüğü ile İslam'daki ahlaki denetim vazifesi yanyana geldiğinde bir çatışmadan söz etmemek mümkün değildir. Demokrasilerde laiklik, bir anayasa maddesi olarak düzenlenmiş olsun olmasın, bireyin hak ve özgürlükleri içinde “söz ve din hürriyet” de vardır ve bu iki hürriyetin sınırı, hem tarihi uygulama hem de teorik tanımlama bakımından İslamî yönetim ve toplumda olandan daha geniştir. Gerçi demokrasilerde de bir “umumi âdâb ve ahlak” kavramı vardır ve bu sebeple de bireyin özgürlükleri kısıtlanır, fakat bu “umumi âdâb ve ahlak” kavramı oldukça müphemdir, anlamı ve sınırları tartışmalıdır, görecelidir ve her hal ve kârda kaynağı din değildir; yani dînî naslar değildir, toplumdur. Toplum dün bir davranışı ahlaka ve âdâba aykırı bulurken bugün değişir, aykırı bulmaz ve bu yüzden (değişen ahlak anlayışına bağlı olarak) bireyin özgürlüğü kısıtlanamaz hale gelir. Benim çocukluğumda ve gençliğimde küçükler büyüklerin yanında içkiyi bırak, sigara bile içmezlerdi; şimdi ise içki, birçok ailenin sofrasında, düğün, eğlence ve piknik yerlerinde... ailece içiliyor. Benim gençliğimde birbirini sevenler ama henüz evli olmayanlar, uzaktan bakışıp gülümsemek için bile etraflarını kollamak durumunda idiler, şimdi ise sokakta sarmaş dolaş, yanak yanağa birlikte oluyorlar...
Peki bir Müslümana göre demokrasi ile ahlaki denetim vazifesi nasıl yanyana yürüyecek? Demokrasi ile İslam arasındaki çatışma yalnızca Müslümanların ahlaki denetim vazifelerinde değil, daha başka alanlarda da vardır. Bunların başında da meşruluğun kaynağı (delili, referansı) olarak vahyin esas alınıp alınmaması gelir. Bu bakımdan vahyi esas almayan, vahye (Kur'an'a ve onun açıklanması, açılması mahiyetinde olan Sünnet'e) itibar etmeyen, daha da ilerisi vahyi karşısına alan bir sistemle İslam'ın uzlaşması, anlaşması, birleşmesi, aynı kaba konması mümkün değildir. Bu sebeple bazı yazarlar İslam ile demokrasi kavramlarının yanyana getirilmesi halinde bilinen “laik, seküler” demokrasi yerine farklı ve özel bir demokrasiden söz etmişlerdir. Merhum Mevdûdî “ilâhî demokrasi, teo-demokrasi” terimini kullanıyor, daha doğrusu bunun kullanılabileceğini söylüyordu. S.P.Huntington da İstanbul'da verdiği konferansta şöyle diyor: “Demokrasi ve ekonomik kalkınma Müslüman toplumlar arasında nadir görülmektedir. Türkiye başararak Müslüman toplumlara onların da başarabileceğini göstermelidir. İnanıyorum ki Türkiye bu yüksek gayeye sahip çıkacaktır ve eğer İslâmî bir anlayışla demokrasiyi birleştiren bir model olabilirse bundan hem Türkiye hem de dünya faydalanacaktır... Doğu Asya ülkelerinin de demokrasiye doğru hareket ettiklerini görüyoruz. Bu onların Batılı liberal bir demokrasiyi kabul edecekleri anlamına gelmez. Onlar kendilerine has bir demokrasi şekline varacaklardır. Fakat daha önce de işaret ettiğim gibi ülkeler ekonomik olarak kalkındıkça demokrasiye doğru hareket etmek zorundadırlar; çünkü kendi toplumlarında gücün kullanımı problemini çözmek için istişare mekanizmaları oluşturmaları gerekir.” (Medeniyetler Çatışması, Ankara, Aralık, 2001, s.172, 179). Bu noktada en önemli çağdaş soru “İslâmî demokraside, farklı inanç ve hayat tarzına sahip bulunan bireyin hak ve özgürlükleri ne olacaktır?” sorusudur. Bu sorunun cevabı bir kitaba konu olabilir. Bir köşe yazısında kısaca şunu söylemek mümkündür: Bireyin hak ve özgürlükleri bakımından dünyada tek tip bir demokrasi uygulaması mevcut değildir. Çeşitli kriterlere ve esaslara göre kısıtlamalar öz konusudur. İslâmî yönetim (demokrasi) ancak toplumun çoğunluğunu şuurlu, duyarlı ve dinini hayatında uygulayan bireylerin teşkil ettiği bir zeminde gerçekleşebilir ve böyle bir toplumun ”umumi ahlak ve kamu düzeni” de liberal demokratik toplumlarda olandan farklı olur; işte bu kriterlere göre uygulanacak bazı kısıtlamalar sistemi demokrasinin dışına çıkarmaz. Müslümanlara mahsus bir demokrasi ve toplum modeli ortaya çıkarsa burada ahlaki denetim ile bireyin hak ve özgürlüğü arasındaki gerilim veya çatışma, toplumun genel kabulü, konsensüsü ile kendiliğinden çözülebilir. Türkiye'deki demokrasi anlayış ve uygulamasında ise Müslümanların, gönülden karşı çıkma, protesto etme dışında ahlaki denetim vazifelerini yerine getirmeleri mümkün değildir. Zaten Hz. Peygamber de çeşitli imkan ve durumları göz önüne alarak bu vazifeyi tanımlarken “Gücü yetmezse diliyle, ona da gücü yetmezse kalbiyle yapar; bu da imanın en zayıf olanıdır” buyurmuşlardır. Hadiste geçen imanı, Müslüman ferdin imanı olarak da, toplumun imanı olarak da anlamak mümkündür; ikinci anlayışın içinde, “toplumda İslam imanı belirleyici olacak kadar güçlü değilse fert ahlaki denetim vazifesini eliyle ve diliyle yerine getiremez, ancak düşünce ve duygu olarak getirebilir” manası da vardır. Genel kural olarak dinî vazifelerle yükümlü olmanın şartı imkan ve güçtür; bunların bulunmadığı yerde yükümlülük de yoktur. Buna göre ahlaki denetim vazifesinin, güçsüzlük ve buna bağlı olarak imkansızlık yüzünden yapılamadığı yer ve zamanlarda “bilgi, hüküm, şuur ve inanç olarak” vazife değişmez, olduğu gibi kalır ve durur, “Bugün İslam değişmiştir, şu değil, budur” denemez; çünkü beşerin böyle bir yetkisi yoktur, ama icrası imkana bırakılır. Bu durumda da Müslümanlar laikleşmiş filan olmazlar, İslam'ın ne kadarına imkan buluyorlarsa o kadarını fiilen, diğer kısmını ise “bilgi, iman, şuur, duygu...” olarak yaşarlar.
İslam ve demokrasi tartışmaları
04:0013/08/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Din ile devleti ve siyaseti birbirinden ayıran, ahlak, yargı, yasama, yürütme ve denetimi kesin olarak dinden bağımsız kılan Batı tipi demokrasi ile İslam'ın uyuşmadığını yazdım, düşüncem ve inancım budur; beğenen katılır, beğenmeyen katılmaz, ama farklı düşünce ve inanca tahammül, barış içinde birlikte yaşamanın önemli şartlarından biridir.
“Müslüman toplumlar ve demokrasi sempozyumu” ile ilgili bir tanıtım yazısında şu satırları okudum: “…İslam dünyasındaki mevcut durum değerlendirmesi yapılacak, eksikler tespit edilip, demokratikleşmeye inanan Abdulkerim Suruş, Raşit El Gannuşi, Hasan Et Turabi, Ahmet El Katip, Tarık Ramazan gibi isimlerin önerileri ile yeni reçeteler sunmaya çalışacağız… Bu sempozyum sonunda İslam-demokrasi uyuşmazlığını savunan söylemin karşısına entelektüel muhtevaya sahip, derinlikli bir yazın ortaya çıkacaktır. İslam dünyasının kendi içindeki ön yargıların ve İslam dünyasına yönelik ön yargıların kırılmasına yönelik önemli veriler elde edilmiş olacaktır.”Yine aynı bakış açısı, aynı üstünkörü değerlendirme ve peşin hüküm: “İslam-demokrasi uyuşmazlığını savunan söylemin karşısına entelektüel muhtevaya sahip, derinlikli bir yazın ortaya çıkacaktır.”Ya Batı tipi demokrasi ile İslam'ı bağdaştıracaksınız veya –bunu yapmazsanız sizin niteliğiniz şudur “entelektüel muhtevadan ve derinlikten yoksun”.Atıf yapılan kişilerin düşüncelerini özetleyeceğim, ama bu seri yazıya şu “entelektüel”lik ile başlayalım. Birkaç yıl önce (03.02.2011) şöyle yazmıştım:Entelektüel kelimesine verilen mana birden fazla, sınırları belli ve kesin bir tarifi yok. “Merakı veya mesleği gereği fikir işleriyle uğraşan”, “hür düşünen, bilgili ve kültürlü”, “seçkin”, “derin idrak sahibi”,”aydın” gibi manalar veriliyor. Osmanlı'dan günümüze bizim kültür havzamızda kullanılan kelimeler içinde bu kelime yok, bizde “âlim, muhakkık, müctehid, ehl-i nazar, mütefekkir, hakîm, mütebahhir, münevver...” kelimeleri kullanılmış ve bu sıfatı taşıyan kimselerin ortak sıfatları yanında farklı özellikleri de olmuştur (sıraladığım kelimelerin karşılıkları arasında ortaklık yanında farklar da bulunmuştur). Daha çok kullanıldığı manaları göz önüne alarak “entelektüel” kelimesine “bilgili, aklıyla hür düşünen ve düşüncesini hiçbir otoritenin sınırlayamadığı kişi” manası verirsek “Müslüman entelektüel” terkibinde karşılık bakımından problemler olduğunu söylememiz gerekir. Müslüman ya alimdir (muhakkık ve müctehiddir) veya mukalliddir. Dinin inanma (iman, itikad) ile ilgili kısmında taklidin (bir alime uymanın, o öyle dedi ve inandı diye öyle deme ve inanmanın) geçerli, sahih, yeterli olup olmadığı tartışılmıştır. Ehl-i sünnetin iki büyük grubundan biri (Eş'arîler), durumu müsait olanlar için taklid yoluyla imanın yeterli olmadığını, Matürîdîler ise “mümin” demek için yeterli olmakla beraber bizzat düşünerek, delillere dayanarak iman etmeyenin günahkâr olacağını ifade etmişlerdir. Eş'arîlerin de aynı görüşte olduğunu ileri sürenler vardır. Dinin ibadetler ve muamelat kısmında ise Ehl-i Sünnet'in genel kabulü “aciz olanların bir bileni taklid etmesinin” caiz olduğu şeklindedir. İster iman ister amel konusunda olsun taklid varsa “hür, derin, delile dayalı düşünce” yoktur. Her iki alanda tefekkür ve ictihad yöntemiyle bilgiye, kanaate, imana ulaşanlara geldiğimizde bunlar için de “aklı, zekayı, tecrübe ve müşahedeyi mutlak otorite kabul eden, vahyin karşısına bunları koyan” manasında entelektüel ve hür düşünce sahibi denemez. Bir insan aklı başında ve reşid olunca, kendisine ailesi tarafından telkin edilen din üzerinde bizzat düşünürse, kabul etme veya etmeme şıkları eşit olarak iman meselesine yönelir ve tefekküre başlarsa bu noktada hür düşünce vardır. Ya taklid veya tahkik yoluyla bir kere iman ettikten sonra artık müminin tefekkürünü imanı sınırlar, imanın ışığında düşünür, beşer üstü, ilahi bilgi kaynaklarına itibar eder, aklın yetkisini aşan alanlarda doğrudan vahye dayanır, aklın alanında ise vahiy ile aklın verilerini uzlaştırır, vahyi dışlayamaz. Kendi adıma söyleyeyim: Ben eğer layık olursam “alim, muhakkık, mütefekkir” olarak vasıflandırılmama itiraz etmem, ama entelektüel libası benim vücuduma uymaz; bu elbiseyi giyersem içim başka dışım başka olur.
Modernistler geçidi
04:0014/08/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Geniş manada Batı'nın Doğuyu medeniyet ve kültür bakımından iki büyük meydan okuması olmuştur: 1. Emeviler zamanında, 2. Batı'daki büyük değişimden sonra (18. Yüzyıldan itibaren).
Birinci harekette Müslümanlar bu çetin meydan okumaya beyan, irfan ve bürhan okullarıyla mukabele ettiler, büyük bir İslâmî birikim ve manevi servet oluştu. Sonuç olarak Müslümanlar kendi özgün medeniyetlerini kurdular, Batı'yı da büyük ölçüde (Rönesans, reform ve aydınlanmaya kadar) etkilediler.İkinci ve halen devam etmekte olan meydan okuma karşısında da İslam alimleri ve düşünürleri farklı usuller ve hedeflere ayrılarak mücadele veriyorlar.Eskiyi tekrar edenler ve yaşadıkları dünyanın dışında kalanları bir yana bırakırsak iki ana damardan söz edebiliriz: Modernist İslamcılar ve muhafazakâr İslamcılar. Bu iki damarı farklı isimlerle anmak da mümkündür.Modernist İslamcılar din ve medeniyet olarak İslam'dan vazgeçmiyorlar, ama bilerek bilmeyerek o sonuca gidiyorlar; çünkü İslam'ı doğru anlamanın anahtarı olan klasik usulü terk ediyorlar, Batı kaynaklı tefsir yöntemlerini kullanıyorlar, medeniyet, insan ve düzen olarak Batılı'dan farklı olmayan bir yapıyı İslam adına takdim ediyorlar.Muhafazakâr İslamcıların “muhafazakâr” tarafı klasik usule sadık kalmalarıdır. Bu usulü kullanarak çağımızda, insanlığın muhtaç olduğu farklı bir medeniyeti, çağın dilini de kullanarak insanlığa takdim etmek üzere tecdid ve ictihada yolundan yürüyorlar.Eğer “Müslüman toplumlar”ın problemlerini çözmek, tıkanan yollarını açmak, Müslüman kalarak dünya hayatında var olduklarını dünyaya kabul ettirmek istiyorsak –ki, İslamcılık budur- bunun yolu modernistlerin yolu değildir; çünkü bunların usulleri yanlış olduğu gibi yıllar boyu uğraşmalarına rağmen bir sosyal tabanları da oluşmamıştır. Doğru yolda ve doğru usul ile hareket eden İslam bilim adamları dışlanarak varılacak “İslâmî” bir hedef yoktur.Bana doğru adres diye isimleri yazılan birkaç kişi hakkında bilgi verecek ve değerlendirme yapacağım. Peşinen şunu söyleyeyim: Bunlar da demokrasiden yana oldukları halde hiçbiri batılı manada laik demokrasiyi savunmuyorlar.Doğru adres başlıklı yazımda şöyle demiştim: “Mezhepçilik ve mezhebî siyaset ümmeti parçalar, birbirine düşürür ve tüketir. Mezhepçilik yerine -her grubun farklı mezhep inançlarını kendilerine bırakıp- ortak İslam imanında kardeş olmaya bakmak gerekiyor.” Bu yazıyı eleştiren bir yazar benim adresimin yanlış olduğuna işaret ederek doğru adresin Ahmed el-Katib, Hüseyn Fazlullah olduğunu yazmıştı. Dünkü yazımda bunlara Türabi, Gannuşi ve T. Ramazan'ın da ilave edildiğini gördük.Ahmed el-Katib'den başlayalım:Ahmaed Kâtib Şîî-Ca'ferî medreslerinde okumuş, Irak, Kuveyt ve İran'da Şîî medrselerde (havze) hocalık yapmış, Lonrda'daki Medeniyetlerarası Diyalog Cemiyeti'nin başkanlığını yapan bir zat. Gelenekleşmiş Şîî mezhebi kurallarını eleştirdiği için birçok meşhur Şîî-Ca'ferî alim tarafından sert bir şekilde eleştirilmiş, 'cahil, sapkın hatta münkir' olduğu ileri sürülmüştür. Bana göre, Şîî mezhebinin olmazsa olmaz kurallarını tartışmaya açmakla -İslam birliği, farklı mezheplere mensup Müslümanların kardeşliği... davası- bakımından uygun olmayan bir yola girmiştir. O bunu, Sünnîlere yaklaşayım diye de yapmamıştır; çünkü Sünnîleri de sert bir şekilde eleştiriyor. Ama kendi -belki eski- mezhebine mensup kişilerle arasında tamiri güç bir yarık açmıştır. Tenkitleri yüzünden Sünnîlere de yaranacağını sanmıyorum.(devamı var)
Ahmed el-Kâtib
04:0016/08/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
14Mayıs 2012 tarihinde İslam-online sitesinin yaptığı röportajdan:
''Genel olarak Müslümanlar birlikte yaşıyorlar, aralarında gerçek bir ihtilaf yok; bu sebeple bizim Sünnî ve Şiî medreselerini (ekollerini, mezheblerini) birbirine yaklaştırmaya da ihtiyacımız yok; bizim ihtiyacımız bu ikisini yepyeni bir insani düşünce; yani demokrasi düşüncesi ile değiştirmektir. Bu iki medrese diktaya veya istibdada dayanıyor ve her ikisinin de ömrü bitmiştir veya bitmek üzeredir. Bizim yeni bir kültürü yaymamız gerekiyor ki, bu da diyalog, çoğulculuk, demokrasi ve insan haklarıdır...''''Çatışmaların sebebi bu iki mezhebin fıkhıdır, bu sebeple çözüm onları değiştirmekte ve yerlerine insana yönelen, herhangi bir ideolojiye angaje olmayan laik devletlerdir diyebilir miyiz?" şeklindeki soruya şu cevabı veriyor:"Evet Sünnî ve Şiî siyaset fıkhı istibdada dayanır, istibdat ancak istibdat fıkhı yapar...'' ''Din ve Siyaset'' sitesinde, 2011 Aralık ayında yapılan bir röportajdan:''İşte İmam Hüseyn, bakın Kerbelâ'da ne diyordu: 'Ben, dedemin ümmeti içinde ıslahat yapmak için yola çıktım'. Hak hukuk tanımayan zalimlere karşı isyan eden bir halk, tarihi olarak Sünnî mezhebine mensup da olsa Şiîliğe ve Kerbelâ'da Hz. Hüseyin'e daha yakındır. Zalim yönetici de tarihi veya mezheb mensubiyeti bakımından Şiî de olsa, Muaviye oğlu Yezid'e daha yakındır."“Suriye'de halkın isyanı yönetim Alevî olduğu için değil, zalim olduğu içindir. Yönetimin zulmü ve şiddeti de halk Sünnî olduğu için değil, zulme baş kaldırdığı içindir”.“Sünnî ve Şiî mezhepleri dikta yönetimlerinde doğdu, gelişti ve bugüne kadar yaşadı. Herkes için hürriyet getiren demokrasilerde de bu iki mezhep mensupları yan yana yaşayabilirler, yardımlaşır ve dayanışırlar... Tarihi ihtilaf, 'hangi rejim ve hangi yönetici' konusunda idi. Her iki mezhebin mensupları bugün, herkese hak ve hürriyet getiren demokrasi düşüncesinde birleştiklerine göre tarihi ihtilafın dayanağı ortadan kalkmıştır. Şimdi bu iki grup, birbirine yaklaşarak değil, birleşerek (tekarub değil, vahdet içinde) yaşayabilirler...Ben soruyorum:Zulme, istibdada, hukuksuz şiddete karşı olmak, hakkın, hürriyetin, adaletin yanında yer almak her Müslümanın vazifesidir. Ancak mezhep yerine demokrasi, imamet veya hilafet devleti yerine laik devlet teklifi doğru adres midir?Ben ''Herkes kendi mezhebini muhafaza edebilir, yeter ki, mezhepçilik yapılmasın'' demiştim. Beşer tabiatını, toplum kurallarını iyi bilenler, halkın mezhebini demokrasi ile değiştirmeyeceğini de iyi bilirler.Mutedil Şiî alim (fetva mercii) Hüseyin Fazlullah, Ahmed el-Kâtib'in beklenen Mehdî'yi kabul etmemesi, Şiî anlayışa uygun imamet inancına karşı çıkması hatırlatılarak “onun hakkında ne dersin” sorusuna şu cevabı veriyor: “Ahmed, ihtisası dışında kalan konularda yazmıştır. O halifelerin hilafetini inkar eden bir Sünnî gibidir; yani bize göre o Müslümandır, ama Şiî değildir.” Mehmet Durmuş İktibas'ta yazdığı kitap tanıtımında:Ahmet el Kâtib tamamen hayali ve arzuların dile getirilmesi kabilinden yazmamaktadır… Kitabında sık sık demokrasiye atıf yapmakta ve demokrasi ile şûrâ'yı özdeş sayma anlamına gelecek ifadeler kullanmaktadır. Mesela yazar, “velayet-i fakih teorisinde temsil olunan Şiî siyasal düşüncesini aşarak demokratik düşünceye sarılmayı başar[maktan]” dem vurmaktadır. Şu satırlar da ona aittir: “İslam birliğine giden yolun başı demokrasidir. Demokrasi ise akıl ve benlikte başlar. Demokrasi, dünyaya fazla önem vermemek; diğer insanlara karşı alçakgönüllü olabilmek; onlara büyüklük taslamamak; mallarını, hak ve çıkarlarını ele geçirmeye çalışmamaktır.” Burada el Kâtib'in demokrasiye, tamamen gönlünde yatan temennileri yüklediği anlaşılmaktadır. Çünkü demokrasinin böyle bir tanımı yoktur. "Demokrasi en kestirme tanımıyla, ilahi egemenlik yerine, beşerî egemenliği tesis etme önerisi; hâkimiyeti Hakk'a değil, halka tahsis etme ilkesidir…”Zakir Aydın, Demokratik Hilafete Doğru isimli kitabın tanıtım ve tenkidinde:Demokrasiyi halkın halk tarafından yönetilmesi anlamında kısır bir tanımla ele aldığımızda bu yaklaşım biçimi için söylenebilecek fazla bir şey kalmıyor. Ancak belirttiğimiz gibi Kâtip, demokrasi kelimesini kullanırken bu kelimeyi evrensel, tartışılmaz, herkesin üzerinde uzlaştığı bir üst ilke gibi sunuyor. Kelimeyi tartışmıyor ve peşin bir ön kabulle kullanıyor. Oysa demokrasi “totalitarizm” kadar olmasa da olumsuz bir geçmişi olan bir kelimedir. Demokrasinin günahlarını, tarihte ve günümüzde ürettiği kara tabloları ve açıklarını görmeden böylesi bir peşin kabulle “demokratik hilafet” önerisinde bulunmak biraz fazla iyi niyetli olmak anlamına gelmektedir.Kâtip bu çalışmasında en azından demokrasinin ortaya çıkışını, kökenlerini, farklı kullanılış biçimlerini, zafiyetlerini, bu kelime etrafında Batı'da ve İslam dünyasında yapılan tartışmaları ortaya koyabilmeli ve kendi kullandığı anlamı tüm bu olumsuzluklardan nasıl temyiz ettiğini açıklayarak bir öngörüde bulunabilmeliydi. Bu olmadığı için Kâtib kitabı boyunca, demokrasiyi tartışmak istemeyen ve bunu peşinen kabul eden birisi görünümünü veriyor.(Devamı var).
Ahmed el-Katib Hüseyin Fazlullah ve İslam birliği
04:0020/08/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Ahmed el-Katib'in savunduğu ve mezhep ve klasik hilafet yerine teklif ettiği demokrasi bütün zayıf ve hayali tarafları bir yana Batılı anlamda laik demokrasi de değildir; çünkü o, teklif ettiği demokrasiyi yine Kur'an'dan çıkarıyor. Referansı Kur'an olunca da bilinen laiklikten ayrılmış oluyor. Ona göre hilafet iki çeşittir: Birincisi Allah'ın bütün kullarına bahşettiği genel (büyük) hilafet, ikincisi bu hilafete sahip olan kulların ülke yönetimi yetkilerini devrettikleri şahsın hilafeti (küçük hilafet). Bu ikinci hilafeti kullar (insanlar, beşer) verdiği için şeklini belirlemek (mesela Batılı demokrasiyi tercih etmek) de onlara ait bir yetki oluyor.
Bu anlayışın eksik kalan yanı, iki hilafet arasındaki ilişki ile ilgilidir. El-Katib bunları birbirinden tamamen ayırıyor gibidir; halbuki büyük hilafeti taşıyanların vazifesi yeryüzünde Allah'ın iradesini, O'nun kitabından öğrenerek gerçekleştirmeye çalışmaktır. Şu halde küçük hilafeti alan kişi veya kurum da bu vazife ile yükümlü olacaktır. Böyle bir demokrasiye Batılı manada laik demokrasidir diyen var mı?Lübnan'da yaşamış ve Hakk'ın rahmetine kavuşmuş bulunan Muhammed Hüseyn Fazlullah, bazı Şîa alimlerinin itraz, itham, tekfir ve tadlîllerine (sapkın demelerine) rağmen Şî'anın, ictihad ve fetva selahiyetli bir alimi, âyetullahı ve merci'idir. Onun İslam birliği, Sünnî-Şîî ihtilafının bu birliğe engel olmaması konularındaki görüşleri, benim görüşlerime çok yakındır. Ancak o, şüphesiz bir Şîî alimdir, ancak aşırı giden Şîî alimler gibi, Sünnîlere çok ters gelen inançları ve ictihadları yoktur, daha mülayim, Sünnîlere daha yakın, insaf sahibi, birlikçi bir ilim, düşünce ve İslami hareket adamıdır. Ona göre de “Şî'anın imamları ma'sumdur (peygamberler gibi ismet sıfatları vardır), hilafet hakkı (imamet) Hz. Ali'ye aittir, bu hakkın Hz. Peygamber tarafından ona verildiğine dair sağlam rivayetler vardır, bir Şîî'nin Sünnî mezhepleriyle amel etmesi caiz değildir...” Ancak yine H. Fazlullah'a göre Kur'an tektir ve asla değişmemiştir, sahabe tekfir edilemez, onlara sövülemez, Hz. Peygamber'in eşlerine saygı gösterilir, velayet-i fakih bir ictihaddır, onu kabul etmeyen Şîî olmaktan çıkmaz, Şîî-Sünnî yaklaşması birbirine mezhep propagandası ve daveti yaparak değil, bizi Müslüman kılan ortak imanda kardeşlik ile gerçekleşir. Onun bazı kitaplarından ve konuşmalarından yukarıda yazdıklarımı ortaya koyan sözlerini naklediyorum: Yüksek sesle tekrar tekrar söyledik ki, dinin temeli (usulü) üçtür: Bir Allah'a, peygamberine ve ahirete inanmak. Bunlara iman eden mümindir, birini bile inkar eden kafir olur. İmamet, adil, aklın iyi ve kötüyü bilmesi gibi meselelerdeki farklılık ise dinin değil, mezhebin temel inançlarıdır (usulüdür). Bu sebeple imamlar hakkında, Şî'a gibi kesin bilgi ve kanaat sahibi olanlar onlara inanırlar, kesin kanaat sahibi olamayanlar inanmazlar; ama inanmadılar diye de İslam'dan çıkmazlar, ancak şîa onları bu konuda hataya düşmüş olarak görür. Allah Teâalâ bize, Hristiyan ve Yahudilerle en güzel bir şekilde tartışın diyorsa Müslüman olan Şîîler ve Sünnîler birbiri ile en güzel bir şekilde diyalog kurup tartışmazlar mı? Bir yandan Müslümanları Şîî veya Sünnî olmaya çağırmak (davet etmek), diğer yandan Müslümanları birliğe çağırmak arasında çelişki yok mudur şeklindeki bir soruya şu cevabı veriyor: Hayır, yoktur. Çünkü Sünnî Şîî'ye veya Şîî Sünnî'ye bilip anlayıp karar vermeden gel Sünnî veya Şîî ol diyecek değildir. Bu iki mezhebe ve başkalarına mensup olan Müslümanlar birbirini, bütün Müslümanlara düşman olan güçler, zulüm ve hıyanet karşısında işbirliğine çağıracaklar, ortak iman esaslarına dayalı bir İslam birliğine çağıracaklar. Demokrasi hakkında:İslam'ın demokrasiyi benimseyeceği iddiası isabetli değildir; çünkü demokrasilerde yönetim (hüküm) yetkisi halka aittir ve hüküm meşrûiyetini halktan alır, İslam'da ise hüküm Allah'a aittir ve halkın yönetiminin meşru olması Allah'ın dinine uygun olmasına bağlıdır. Kanunları da halk değil, Allah koyar; halk onu keşfeder ve uygular.İslam devleti, uygulamada kusurları olsa bile anayasası ve kanunları İslam'dan alınmış olan devlettir. Kendilerine İslam devleti (ülkesi) diyen bazıları ise kanunlarını Batı ülkelerinden aldıkları için –uygulamada bazı uygunluklar ve benzemeler olsa bile- İslam devleti değil, laik devletlerdir.(3000 Fetva isimli eserinden özet, nr. 2565-66).
Tarık Ramazan
04:0021/08/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Hasenu'l-Bennâ'nın torunu, 1962 Cenevre doğumlu, İsviçre vatandaşı, entelektüel, İslamolog ve üniversite hocası.
İslam'ı doğru anlama ve uygulamaya ulaşmak için adres gösterilen modernistlerden biri olan bu zatın düşüncesini, gerektikçe tenkitlerimi ekleyerek kendi eser ve konuşmalarından aktarıyorum: Luis Lugo ile yapılan röportajdan:“Bunun yanında bir diğer önemli husus ise, İslam'da yetki/otoritenin ağırlık merkezinde bir değişim ortaya koymaktır. Kitapta bahsettiğim şey de işte budur. Yani metne bağlı kalan alimlere/bilginlere bel bağlayamayız. Eğer çağdaş/günümüze ait problemlerle mücadele etmede ciddiysek, kontekste bağlı kalan alimler/bilginler yetiştirmemiz gerekiyor. Bu, oldukça önemli bir şeydir. Fakat bunun, otoritenin ağırlık merkezindeki bir değişimle ilişkisi vardır. Neden mi? Çünkü bizim alışkın olduğumuz şey, yalnızca ve yalnızca metne dayalı alimlerden/bilginlerden gelen bir şeylerin bizlere ulaşmış olmasıdır.…. Bununla ne mi demek istiyorum? Bizler ortak bir temele, alana sahibiz. Hristiyan, Yahudi, Müslüman ve hümanist etik anlayışı bir şeyleri daha iyi hale getirmek adına bu alanlarda reform yapmaya yardımcı olabilir. Bu bir araya gelmek zorunda olduğumuz yerdir. Bana göre İslam bilimleri, İslami finans gibi algıları yıkmak gerek. Alternatif bilimler aramaya gerek yok. Bu doğru olmayan bir şeydir.Mustafa Arslan'ın kitap tanıtımında:“Ramazan, kadın konusunda yorum bilimsel yaklaşımları da devreye sokmakta. İslami yaklaşımlar yanında “yapıbozumu” yapılmasını istiyor. Ona göre, “metinler” önce “kendi bağlamları ışığında okunmalı” sonra yorumlar da “âlimin içinden çıktığı sosyo-kültürel bağlam ışığında okunmalı”. Bu tarz bir yapıbozumu zordur ama en azından “temel kaynaklar üzerine yansıyan tarihsel ve kültürel kabuğu / zarı kritik etmek” mümkündür. Kadın konusundaki söylem erkek egemen kültürden geniş oranda etkilenmiştir.”Tenkit:Metne bağlı alimler ve metne bağlı dini bilgiye ulaşma yolu T. Ramazan'a göre yanlış, doğru olanı yeni bir yorum yöntemi, bu da yapıbozumu olmalı; gerek metin (ayetler, hadisler) ve gerekse alimlerin yorumları (ictihadlar, tefsirler) kendi bağlamları ışığında okunmalı; yani vahyedilen bilgi ve hükümler vahyedildiği zamana, şartlara, ihtiyaçlara, ictihadlar yine aynı ortama bağlı olarak anlaşılmalı, bunlar çağımızda din bilgi ve hükümleri olarak kabul edilmemeli, amaca, maksada, gayeye bakarak yeni bilgi ve hükümler üretilmeli, bu üretim yapılırken de dinli dinsiz dünyada geçerli değerler esas alınmalıdır. T. Ramazan'ın bu yönteminin çok benzeri Fazlurrahman tarafından yıllarca önce dile getirilmişti, ama kendi ülkesi dahil İslam dünyasında kabul görmedi. Klasik usulden hoşlanmayan bir kısım akademisyenin mezhebi olmanın ötesine geçemedi.“Bana göre İslam bilimleri, İslami finans gibi algıları yıkmak gerek. Alternatif bilimler aramaya gerek yok” diyen T. Ramazan'a göre İslâmî olan, Kur'an'dan, hadislerden metni esas alarak çıkarılan tefsirler ve ictihadlar değildir, adalet, eşitlik gibi adı güzel içi boş (spekülasyona açık, içi doldurulurken icma vaki olmayan, Batı uygarlığının ürünü olan) ölçütlerle İslamî olan ve olmayan belirlenecektir. Böyle bir yöntem ile ortaya konacak İslam, T. Ramazan ve benzerlerinin İslam'ı olur, ama ümmetin İslam'ı olmaz.Claudia Mende ile yapılan söyleşiden:“Kur'an'da bu konuyla (kadının mirası ile) ilgili olarak çok kesin ve net ayetler var… Eğer günümüzün ailelerine bakarsanız aile içindeki düzenin bu şekilde işlemediğini görürsünüz. Çünkü artık çocuklarıyla yalnız başına ilgilenen, sorumluluğu yalnız başına yüklenen çok fazla kadın var. Böylesine kesin ve net ayetleri Kur'an'dan çıkarmak mümkün değil… Böylelikle İslam anlayışına uyduğu fikrinde olunan ve aslında gerçek hayatta adaletsizliklere neden olan ayetlerin bire bir çevrilerek uygulanması yerine adil olanın uygulanmasından yanayım.Toplumlarımızda görülen bazı belirgin meselelerin çözülmesi gerekiyor. Ancak bunu başarmak için çağdaş dünyada geçerli bir metodoloji bulmak zorundayız. Metinler üzerine uzmanlaşmış bilginlerle, metinlerde ifade edilenlerin bağlamıyla ilgili konularda uzmanlaşmış bilginler olarak, bizim bir araya gelip, burada Batı'da ve aynı zamanda Fas'ta ya da herhangi başka bir yerde karşımıza çıkan zorlayıcı ve karmaşık meselelere, çözümler üretmemiz gerekiyor.İslam'da aile kavramı geleneksel olarak bir erkek ve bir kadınla tanımlanır. Bazı din bilginlerinin söylediklerinde, Hıristiyanlık ve Yahudilik'te de olduğu gibi, eşcinselliğe karşı çok acımasız bir kınama vardır. Dalai Lama bile eşcinselliği kınamıştır. Mesele bu değil… Müslüman alimler inanç alanıyla toplumsal alanı birbirinden ayırıyorlardı.”Tenkit:Bir hüküm Kur'an'da açık ve kesin olarak geçiyor, ama T. Ramazan'a göre “gerçek hayatta adaletsizliklere neden oluyor, bu ayetler değil, adil olan kimin kanunu ise o kabul edilip uygulanmalı imiş. Örnek olarak “kadınların mirasta, erkeklerin aldıklarının yarısı kadarını almalarını” gösteriyor. Biz biliyoruz ki, İslam'ın yol gösterdiği kadın-erkek ilişkisi, aile düzeni ve dayanışmasına göre kadının yükümlülüğü az, maişeti her durumda garanti, aldığı miras da bu sebeple ve sonuç olarak erkek kardeşinin aldığından daha fazla oluyor. Bugün ilişkiler ve düzen değişti diye İslam'ın düzen ve çözümünü bir yana atıp, yeni ve aslında “adil, insani, fıtrata uygun olmayan” düzenin çözümünü üstelik İslâmî diyerek sunmak -bu yöntemi genelleştirdiğimizde- bizi nasıl bir dine ve medeniyeti götürür; biz kim ve ne oluruz?İçinde bulunduğumuz gayr-i İslamî şartlar ve dayatmalar sebebiyle zarurete dayalı ve geçici çözümler bulmak başkadır (bu sınırlı olarak caiz olabilir), dünya değişti diye değişmeye devam ederek kendi dininden ve medeniyetinden çıkmak başkadır ve bu doğru değildir.Eşcinselliği kınamayı doğru bulmuyor ve insanların mahrem alanlarında istediklerini yapmakta serbest olduklarını söylüyor. Peki bir İslâmi toplumda ve devlette bazı kişiler eşcinsel olduklarını açıklayınca, evlenmek için kanun değişikliği isteyince, sokaklarda gösteri ve toplantılar yapıp birbirini öperek, çirkin pankartlar taşıyarak dolaşınca bütün bunlar mahrem alanda mı oluyor, kamusal alanda mı? İkincisi ise buna müdahale edilmeyecek mi?(Devamı var)
Tarık Ramazan (2)
04:0023/08/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
“Müslüman alimler inanç alanıyla toplumsal alanı birbirinden ayırıyorlardı” diyor. Evet iman ve ibadet konuları ile muamelat (sosyal, siyasi, ekonomik, hukuki alanlar) kıyas konusu bakımından ayrılmış, “birinci alanda hükmün illetiden hareketle kıyas yapılamaz, ikinci alanda ise yapılır” denmiştir. Bunun manası muamelat alanını dinden çıkarmak, hüküm ve düzenlemelerini halka bırakmak değildir. Alimlerin ittifakı şöyledir: Kesin ve açık nassın (vahye dayalı metnin) bulunduğu alan hangisi olursa olsun orada metin usule göre yorumlanır ve uygulanır, nassın bulunmadığı yerde ise kıyasa gidilir; ama kıyas da Kitab'a ve Sünnet'e bağlıdır, kıyas ve ictihadla elde edilen bilgi ve hükümler, ictihada edene ve ona tabi olanlara göre dine dahildir.
Tarık Ramazan diyor ki:
“Benim için şeriat, fıkıh uzmanlarının ve İslam hukukçularının tek ve kesin olarak tanımladığı İslami hukuk sisteminden çok daha geniş kapsamlı bir şey. Şeriat onların tanımladığından çok daha başka bir şey, o Tanrı'ya ve inanca giden sadakat yoludur.Biz kanunları bu anlayışın ışığında değerlendirmeliyiz. Bu anlayış bize, erişmemiz gereken kapsamlı vizyonu veriyor zaten. Bir Alman kanunu bana erkeklerin ve kadınların kanun önünde eşit olmaları gerektiğini ya da yapılan aynı işe karşılık, herkesin aynı maaşı alması gerektiğini söylediğinde benim için şeriat budur. Ben böylesi bir kanunla nelere erişebileceğimizi anlamaya çalışıyorum. Ben kanun önünde böylesi bir eşitlik istiyorum.İşte bu benim Kur'an'ı bire bir -sözcük tercümesi olarak- algılayıp uygulamayı savunanlarla yaşadığım sorun. Bazı İslam bilginleri şeriat düzeni ile seküler düzenin birbirleriyle çatışmalı iki düzen olduğunu düşünüyorlar. Bence bu tamamen yanlış bir fikir. Gerçek sadakate giden yolda biz, miras kanununu, hukuku, toplumsal dinamikleri ve bilimleri göz önünde bulundurmalıyız.Gayrimüslim zihinlerden çıkan bazı kanunlar İslam ülkelerinde yaşayan Müslüman zihinlerin ürettiği bazı kanunlardan çok daha İslami bir anlayışa sahip. Ben, İslam ülkelerinde yapılanlardansa Batı'da yapılanların yanında olmayı daha çok tercih ederim.İşte bu yüzden ben İslami devleti bir konsept olarak ele almıyorum. Yine de bizim vatandaşlık olgusunu, ülkeyi yönetirken çoğunluğun kararını uyguladığınızı gösteren herkesin eşit şekilde faydalandığı oy kullanma sürecini, hukukun üstünlüğünü, güçlerin güvenirliliğini ve ayrılığını öngören prensipleri desteklememiz gerekiyor. Bizim asıl memleketlerimiz olan Mısır'da ve diğer diktatörlüklerde seçimle iş başına gelen, ömürlerinin sonuna kadar bu görevde kalan –sorumsuzluk örneği- insanlar var.”Tenkit:İslam ülkelerinde yapılan ama İslâmî manada adalete, eşitliğe, hürriyete aykırı olan kanunları “İslâmî” sayıp, bunlara Batı'da yapılanları tercih etmek doğru bir yöntem değildir. Doğru olan, İslam ülkelerinde yapılanları tenkit etmek, gerçek İslam'a göre yapılması gerekeni ortaya koymak ve bunun gerçekleşmesi için çaba göstermektir. Bir kanun, kural, hüküm hem İslâmî hem de adâlete, fıtrata, insanının manevi tekâmülüne aykırı olamaz.“Vatandaşlık olgusu, ülkeyi yönetirken çoğunluğun kararını uyguladığınızı gösteren herkesin eşit şekilde faydalandığı oy kullanma süreci, hukukun üstünlüğünü, güçlerin güvenirliliğini ve ayrılığını öngören prensipler…” bunlar İslam'da yok mu? Elbette var, ama İslam'a göre var. Mesela “Çoğunluğun kararını uygulamak” Batı demokrsilerine ait olabilir, ama İslam'da çoğunluğun kararı da dine aykırı olmayacak; başka bir deyişle çoğunluk dinden bağımsız olarak karar veremeyecektir. Hz. Ebu Bekir halife seçilince bir konuşma yapmıştı, o konuşma hukukun üstünlüğü konusunda levhalık değil midir: “Ben İslam kanununa (Allah ve Resulüne) itaat ettiğim sürece siz de bana (devlete) itaat edin, ben kanundan, hukuktan saparsam itaat etmeyin…”. Halk veya temsilcileri (ehlü'lhalli ve'l-akd) güvenilemez hale gelen yöneticiyi görevden alır, yerine layık olanı getirirler. İslam'da yargı yürütmeden bağımsızdır; yüksek memurlar ve sultanlar bile yargılanmıştır. Yanlış ve eksik uygulamaları, sapmaları İslam'a yamamak zulümdür.“Bizim Avrupa için İslami bir toplum modelimiz yok. Bana göre Avrupa'daki Müslümanlar için hayati öneme sahip üç şey var: Bulunulan ülkenin dilini konuşmak, kanunlara uymak ve yaşadığımız ülkeye sadık olmak; çünkü biz Avrupalıyız.”Tenkit:Avrupalı Müslümanlara bu üç konuda tavsiye edilecek husus bence şu olmalıdır: 1. Dilinizi asla unutmayın; dilini kaybeden dinini, kültür ve medeniyetini de kaybeder. 2. Avrupa'nın İslam'a aykırı olan kanunlarını din hürriyeti ilkesine dayalı olarak değiştirmesi ve Müslümanlara dayatmaması için çaba gösterin. 3.Yaşadığınız ülkeye hıyanet etmemek şartıyla İslam ülkelerinin (ümmetin) menfaatini kollayın, onlara karşı olan karar ve uygulamaları benimsemeyin, karşı çıkın.
Abdülkerim Süruş
04:0027/08/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Çağımızda İslam'ı doğru anlama ve uygulamada rehber olabilecek, sözleri dinlenecek kişiler olarak bazı çevrelerin tavsiye ettikleri -bu tavsiyeye katılmadığım- isimler arasında İranlı Abdülkerim Süruş da var. Gerektikçe kısa tenkitler ve değerlendirmelerle onun ne dediğine bakalım:
Michel Hoebink'un, Aralık 2007'- de yaptığı ve Esin Tezer'in çevirdiği bir röportajdan:Röportajın takdiminde şu ifadeler var:Abdülkerim Süruş, İran reform hareketinin entellektüel lideri olarak kabul edilmektedir. Başlangıçta Humeyni destekçisiydi. Genç İslam Cumhuriyeti'nde aralarında Humeyni'nin kültürel ve eğitimsel reform danışmanlığı da olmak üzere çeşitli resmi görevlerde bulundu. Fakat dini lider çok geçmeden bir despota dönünce, Suruş hayalkırıklığı içerisinde ayrıldı. 90'ların başından beri 'İslam demokrasisi' kavramını tartışmaya başlayan 'cumhuriyetçi' entellektüeller grubunun bir parçasıdır, fakat sonunda İslam devleti fikrinden tümüyle uzaklaşmıştır.Süruş'un temel argümanı basittir: 'Tüm insanların din anlayışı tarihsel ve hatalı olabilir'…'Peygambere Özgü Deneyimin Genişlemesi' nde Suruş, dini bilginin hatalı olabilirliği üzerindeki görüşünün kısmen Kur'ân'a da uygulandığını açıkça belli etmektedir. Suruş, Nasr Hamid Ebu Zeyd ve Muhammed Arkun gibi düşünürlerle Kurân'a tarihsel yaklaşımı savunan küçük bir radikal reformcu gruba aittir. Ancak yeni kitabında pek çok radikal çalışma arkadaşından bir adım önde gitmektedir. Kur'ân'ın sadece hasıl olmuş tarihsel durumların bir ürünü değil; aynı zamanda tüm insan sınırlamalarıyla Peygamber Muhammed'in zihninin bir ürünü olduğunu iddia etmektedir. Süruş; bunu zaten ortaçağa ait çeşitli düşünürlerin ima ettiklerini, bu fikrin bir yenilik olmadığını söylemektedir.Hayreddin Karaman (HK): Yukarıda adları zikredilen modernistlerin söylediklerini ve yazdıklarını ilgililer yıllardan beri biliyorlar. Süruş onlardan da bir adım daha ileri giderek ve özetle “Kur'an-ı Kerim'i Peygamber oluşturdu, Kur'an'da yanlış bilgiler var, Peygamber de bu yanlışları doğru biliyor ve inanıyordu” dediğine göre bunların sonu gelmez tartışmalara yol açmaları, ağır ithamlara muhatap olmaları, kafa karışıklığına sebep olmaları ve pek az insanı yoldan saptırmaları dışında bir tesir ve fayda getirmeyeceği kesindir; çünkü böyle olmuştur, olmaktadır. MH: İnancını yitirmiş modern dünyamızda 'vahiy' gibi birşeye nasıl anlam kazandırabiliriz?A.S.-Vahiy, bir 'ilhamdır'. Peygamberlerinki daha yüksek düzeyde olsa da; o, şair ve mistiklerinkiyle aynı deneyimdir…MH: Sizin bakışınıza göre Kur'ân, zamanının ürünü olarak düşünülmeli. Bu, metnin üretiminde Peygamber'in şahsının aktif ve hatta bütünü oluşturan bir rol oynadığı anlamına mı geliyor?AS: Geleneksel beyana göre Peygamber sadece bir araçtı, o sadece Cebrail tarafından kendisine ulaştırılan bir mesajı bildirdi. Ancak benim görüşüme göre Peygamber, Kur'ân'ın üretiminde çok önemli bir rol oynadı… Peygamber bir diğer şekilde vahyin oluşturucusudur da. Tanrı'dan aldığı şey, vahyin içeriğidir. Bu içerik her nasılsa insanlara bu şekilde sunulamaz; çünkü o, onların anlayışının ve hatta kelimelerin ötesindedir. O, şekilsizdir ve Peygamber'in kişiliğinin aktivitesi onu alınır yapmak için şekilsizi şekillendirmektir. Peygamber ilhamı bir şair gibi bildiği dilde, hakim olduğu stillerde, sahip olduğu imajlarda ve bilgide yeniden aktarır. Fakat kişiliği de metni şekillendirmede önemli bir rol oynar…MH: Öyleyse Kur'ân, insana ilişkin bir yöne sahip. Bu, Kur'ân hatalı olabilir manasına mı geliyor?AS: …Ben farklı bir görüşe sahibim. Peygamber'in kendi daha iyi bilirken 'zamanının lisanını' konuştuğunu düşünmüyorum. O aslında söylediği şeylere inandı. O onun kendi lisanıydı, kendi bilgisiydi ve onun dünya, evren ve insanoğlunun genetiği hakkında etrafındaki insanlardan daha fazla bildiğini düşünmüyorum. Bugün sahip olduğumuz bilgiye sahip değildi. Ve bu, onun peygamberliğine zarar vermez; çünkü o bir peygamberdi, bir bilimadamı veya tarihçi değildi…MH: Çağdaş Müslümanlar için görüşlerinizin ve Kur'ân'ı ahlak kılavuzu olarak kullanma şeklinin sonuçları nelerdir?AS: Kur'ân'ın insan bakışı dinin temel ve raslantısal özellikleri arasında ayrımsamayı mümkün kılar. Dinin bazı kısımları tarihsel ve kültürel olarak belirlenmiştir ve bugün artık güncel konularla ilgili değildir. Örneğin, Kur'ân'da saptanmış bedensel cezalandırmalarla olan durum budur. Eğer Peygamber başka bir kültürel ortamda yaşasaydı, o cezalandırmalar büyük olasılıkla onun mesajının bir parçası olmayacaktı. Bugün Müslümanların görevi zamanla Kurân'ın esas mesajını çevirmektir.HK: Peygamberimiz (s.a.)'in Kur'an'ı oluşturmada önemli rol oynadığı, Kur'an'ın içeriğinin Allah'tan, hedef kitleye göre dillendirilmesi ve uygulanmasının Peygamber'den olduğu iddia ve inancının hiçbir delili yoktur. Kur'an-ı Kerim, Hz. Peygamber'in hayatı (siyret) ve hadisler okunduğunda bu iddianın tamamen hayal mahsulü olduğu, Kur'an'ın hem mana ve içeriğinin hem de lafız ve ifadesinin vahye dayandığı açık ve kesin olarak anlaşılır.Diğer modernistler Kur'an'ın ifadesinin de Allah'tan olduğuna inanıyor, ancak bu ifade ve hükümlerin tarihsel olduğunu, o günün şartlarına ve insanlarına mahsus bulunduğunu, günümüzde ise sözü değil, maksadı gözönüne alarak “çağdaş” çözümler üretmek gerektiğini söylüyorlardı. Atladıkları husus ise hem maksadı belirleme hem de kendi belirledikleri maksada göre çağdaş söylem ve hüküm üretmenin İslam'ın (dolayısıyla Allah'ın) muradına uygunluğunu nasıl sağlayacakları, bundan nasıl emin olacakları ve ortaya çıkan dinin nasıl ilâhî olabileceği idi. Süruş bu problemi kendince şöyle çözüyor: “O zaten beşeri idi, biz de aynısını yapabiliriz”.Bu görüş yeni sahte peygamberler türetir, ama bu sahte peygamberler dün olduğu gibi bugün de ümmetin rehberi olamazlar.(Devamı var)
Abdülkerim Süruş (2)
04:0028/08/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Özgürlük, Adalet ve Dindarlık başlıklı röportajdan (Arya, 26 ve 29 Ekim 1998'den, çeviren Sami Oğuz)
Dolayısıyla dinî aydınlar yeni, yani modern bir düşünceye sahip olan dünyada, dini, akıl ve mantıkla savunulabilecek bir şekilde tanıtma ve böylelikle onu koruma yanlısıdır. Yine de bu temelin ayrıntısı olan başka bir nokta da, dinin aslında bizim zihin ve aklımızı kurtarmak için gelmiş olmasıdır. Aklımızın içeride ve dışarıda birçok düşmanı var: Çıkarlarımız, dış bağımlılıklarımız, bizim filan gruba, bu partiye, şu aileye, o sınıfa veya benzerlerine bağımlılığımız, hattâ propaganda bombardımanı altında olmamız, yaşadığımız bu asra ait olmamız… Bunların tümü bizi bağımlı kılmaktadır ve mantığımızın özgürce işlemesinin birer engel ve düşmanıdır.İç düşmanlarımıza gelince: Bunlar bizim batıl bilgilerimiz, heveslerimiz ve arzularımız, kinlerimiz ve hırslarımızdır. Dindarlık ile samimi ve içten ibadet, bu tür bağımlılıklardan kurtulmak içindir.Din, ekonomi ve siyaset teorileri sunmamıştır ve sunmaz da. Ancak yöneticilerin, eğitmenlerin ve siyasetçilerin düşüncelerini hırslar ve batıl bağımlılıklardan kurtararak, onlara siyaset, yöneticilik ve benzeri konularda teoriler üretmelerinde yardımcı olur.HK: “Aydınlar dini akıl ve mantıkla savunulabilecek şekilde tanıtma ve böyle koruma yanlısı” diyor, sonra da aklı kuşatan ve yanlışa sevkeden amillerden söz ederek "dinin aklı korumak için geldiğini” ilave ediyor. Bu kadar yanıltıcı ve saptırıcı amiller içinde işleyen aklı, sahih dinin hakemi, ölçütü ve onayı kılmayı nasıl teklif edebiliyor?! Dinde akla aykırı bir husus yoktur, ama din aklı aşar, akıl bir noktaya kadar dini anlar, kendi alanı içinde olanları makul bulu ve insan imana karar verir, bundan sonra fıtrî akılla ve aklın ilkeleriyle çatışmayan dinî verilere iman eder. Din ekonomik ve siyasi teoriler sunmaz, ama bu teorilere rehberlik edecek hükümler ve irşadları ihtiva eder. Bu sebeple bir İslam medeniyeti, bir İslam siyasi sistemi, bir İslam ekonomisi, bir İslam ailesi, bir İslam hukuku… vardır.AS: Kur'an'da, İncil'de, Tevrat'ta bilimsel sonuçlarla görünürde çelişen hikayeler, yorumlar ve sözler vardır. Örneğin Kur'an'da insanın tohumu, sırt kemiği ve göğüs kemiği arasından çıkıyor diye söylenmektedir ki yeni fizyoloji bunu doğrulamıyor. Veya Kur'an “insanın göğsünde olan kalbi kör olur” diyor. Halbuki yeni bilim algılama merkezinin beyin olduğunu söylüyor. Biz şu anda üçüncü türden bir çelişkiyle karşı karşıyayız ve bu da “değersel çelişki”den ibarettir. Yani dinden gelen değerler, yeni insanın kabul ettiği değerlerle görünürde çelişiyor. Burada, bu çelişkiyi gidermeleri için fakihlere muhtacız. Ve bu da din ve dinin misyonu konusunda yeni bir anlayışa sahip olmaktan başka bir yolla yapılamaz. Yani iş sadece fakihlerin omzunda değil, belki dindar filozoflar ve dinbilimciler de burada kendi sözlerini söylemeliler.Çünkü her dönemde yeni gerçekler ortaya çıkıyor. Böylelikle yeniden tüm eski ve yeni gerçekler arasındaki akrabalığı ispatlamamız gerekiyor; yani olacak gibi değil. Din, yeni gerçeklerle olan bu arkadaşlık ve akrabalıkların etkisi altında sürekli olarak yeni bir çehreye bürünür ve bu dinin içsel gücüne bağlıdır. Bazı dinler ve din benzeri öğretiler yeni gerçeklerin ortaya çıkması karşısında meydanı terk edebilir ve oyunu kaybedebilirler. Bazı dinler ise içten güçlü oldukları için kendilerini koruyup hayatta kalabilirler ve kendilerine yeni bir alan tanımlayabilirler. Bu sürekli yapılmakta olan bir iştir ve bu “dinlerin” tarih “sınavı” sayılıyor.HK: Tevrat ve İncil Allah'ın vahyettiği gibi korunmadığı, beşer eliyle değiştirildiği için bu ve benzeri kitaplarda yanlışların, bilimle çelişen hususların bulunması tabîîdir. Anca Kur'an için bunu söylemek doğru (vakıa mutabık) değildir. Kur'an'da bilime aykırı hususların bulunduğu öteden beri iddia edilmiş, Müslüman bilim adamları ise bunlara ikna edici cevaplar vererek iddiayı çürütmüşlerdir. Süruş'un verdiği iki örnek de böyledir: “Spermin bel kemiği ile göğüs kemiği arasında oluşması” hakkında makul açıklamalar vardır. Örnek olarak Seyyid Kutub'un tefsirine bakılabilir. Böyle açıklamalar varken dar pozitivist yaklaşımla “Kur'an'da bilime aykırı sözler var” demek ibretlik bir değişme örneğidir.“Gözlerin değil, kalplerin kör olduğu” ifadesi ise bilime aykırılık şöyle dursun levhalık bir hikmettir. Kur'an'da ve İslâmî kaynaklarda kalbin çok geniş ve farklı manaları vardır. Allah Teâlâ “Ben yerlere ve göklere sığmam ama mümin kulumun kalbi beni içine alır” buyurmuştur; bu kalpten maksadın da bir yumrukluk maddi organ olmadığı açıktır.“Dinden gelen değerler, yeni insanın kabul ettiği değerlerle görünürde çelişiyor” olabilir, ama yeni ve eski İslam insanı böyle bir değer çelişkisi problemi yaşamazlar. Değer çelişkisi yaşayanlar modernitenin çocuklarıdır.Dinin özü ile çehresini Süruş'un dediği gibi birbirinden ayırmak da isabetli değildir; İslam'ın özü değişmediği gibi çehresi de ötekinin çehresine dönüşme mahiyetinde değişmez, çehresi daima kendine mahsus olur ve özünü yansıtır.(Devamı var)
Abdülkerim Süruş (3)
04:0030/08/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
AS:Ahlâki özgürlüklerde özgürlüğün ölçü ve sınırını değerler; ekonomik özgürlüklerde de özgürlüğün sınır ve ölçüsünü bilim gösteriyor…Çok iyi biliyorum ki bilim, ideoloji, değer, haberler, yazılar, tanım ve tavsiyelerden oluşan karmaşık bir yapı olduğu için bize her zaman tek bir yol göstermez. Ancak bilim dışında başka hiçbir yolumuz da yoktur. Bilimin kesin ve tam bir açıklığı yoktur.
HK: Ahlaki özgürlükte değerleri, ekonomik özgürlükte bilimi ölçüt yapıyor; ama bir yandan değerler moderniteye göre değişiyor ve dinin bu değişime ayak uydurması gerekiyor, diğer yandan bilimin “bize tek bir yol gösteremediğini” söylüyor. İslam'da ahlaki değerler değişmez, ekonomik özgürlüğü de yine güvenli bir ölçüt olan dinin talimat ve irşadları sınırlar. AS: Ahlâk bilimi normal insanlar ve normal koşullar içindir. Din normal insanlar ve normal koşullar içindir. Eğer bir toplumun ekonomik koşulları fazlasıyla varlık, ihtiyaçsızlık ve sarhoşluk getirirse veya eğer toplumun ekonomik koşulları fazla fakirlik ve yoksulluk yaratırsa ne din din olur ne de ahlâk ahlâk. Ve her şey yok olur.HK: Süruş'a göre din ve ahlak, yoksulluk veya zenginliğin aşırı boyutlarda olmadığı zaman ve ortamlarda var oluyor, ekonomik şartlar bu durumları bozarsa din ve ahlak kalmıyor. İslam'a göre Allah kullarını hem varlıkla hem de yoklukla imtihan eder; yani her çeşit şart ve durum içinde din ve ahlak olacak, zorlayan şartlara rağmen insanlar dine ve ahlaka uygun yaşayarak iyi (salih) kul olmaya çalışacaklardır. AS: Modernizm, kendisiyle birlikte bazı düşünceleri de getirir ve eğer bizim dinî medreselerimiz bu yeni düşüncelerle tanışmaz ve kendi din anlayışlarını yenilemezlerse tabiî ki geri kalacaklardır. Bugün, medresenin bazı önde gelen isimlerinin özgürlük, adalet, siyaset ve benzeri konularla ilgili konuşmalarında eskilik kokusu veren aşırı geri kalmış sözler söylediğini gözlemliyoruz. Dinî düşüncenin toplumumuzda kalıcı olmasının tek yolu diğer anlayışlarla tanışmasıdır. Modernitenin baskısına karşı konulamaz. Bir sel gibi toplumda akıp bazı şeyleri yıkıp götürüyor ve bazı şeylerin yerlerini değiştiriyor. Bu sele mantıksal biçimde karşı konulmalıdır. Yani modernitenin arkasındaki teoriler ya da modernizmin üzerine binmiş teoriler tanınmalı ve eğer haksız veya yanlışsa, teorik olarak karşı konulmalıdır. Aksi takdirde moderniteye karşı koyanların yenilgisi kesindir.HK: Medrese mensuplarını genel olarak “dünyayı tanımayan, dışa kapalı bir alemde yaşayan” insanlar, konuşmalarını da “eski ve geri kalmış” diye değerlendirmek “moderniteye iman etmenin, onu iyinin ve doğrunun ölçütü olarak almanın sonucudur. Modernite müminlerinin böyle bir hakları varsa, İslam müminlerinin de onları “haktan sapmış” olarak değerlendirme hakları olur. Bugün İran'da olsun Türkiye'de ve diğer İslam ülkelerinde olsun moderniteye eleştirel bakan ve kendi dinine ve değerlerine sahip çıkan ilim adamları (ilahiyatlılar, medreseliler) içinde, modernistler kadar dil bilen ve dünyayı takip eden, tanıyan insanlar hiç eksik değildir. AS: Dindarlık geleneksel dindarlıktan mı ibarettir? Dinî anlayışın tek türü, sadece geleneksel dinî anlayış mıdır? Evet ben de, modernitenin gelişiyle yeni bir din anlayışının gelişip ilerlediği konusunda sizinle aynı görüşteyim. Çünkü biz toplumda her zaman dinle ilgili bazı algı ve anlayışlara sahibiz ve hep yeni düşünceler ortaya çıkarken anlayış da biçim değiştirir. Bu dünyayı, siyaseti ve ülkeyi yönetmenin bir hastaneyi, bir fabrikayı, bir havaalanını ve benzerlerini yönetmekten hiçbir farkı yoktur. Bunlar ne ilahi birer mevkidir, ne de din ve şeriattan mülhemdirler. Bunlar insanın akıl ve mantığının kolaylıkla düzene sokabileceği işlerdir. Dolayısıyla dini en önemli tavsiyesi ahirette mutlu olmak için çalışmaktır.HK: Süruş'un bahsettiği yeni din, “din adına sekülerlik” tir, yani dinin alanını azami daraltmak, oradan boşaltılan yerleri ötekininki ile doldurmaktır, ama bu İslam değildir. İslam aileyi de devleti de fabrikayı da Allah'ın talimat ve rızasına uygun olarak idare etmemizi ister. AS: Şeriati kesinlikle dinin dünyevi olmasını istiyordu. Şeriati'nin “ölümden önce bir işe yaramayan din, ölümden sonra da bir işe yaramayacak” cümlesi bunun en iyi kanıtıdır. Rahmetli Şeriati'nin dinî anlayışı böyleydi… Rahmetli Şeriati, dindar insanların, dindar oldukları için, mükemmel, sıhhatli, refah içinde ve onurlu bir hayata ve çok ileri bir siyasî görüşe sahip olmaları gerektiğine inanıyordu. Dünyada ilerlemeyi ve yükselmeyi, dinî ideolojiden bekliyordu. Dünyayı ahiret için istemekle, ahireti dünya için istemek arasında fark vardır. Bu ikisi birbirinden farklıdır. Her ikisinde de hem dünyayı hem de ahireti istemek vardır. Ancak öncelikleri farklı. Ben rahmetli doktor Şeriati'nin konuşmalarından daha çok şunu anlıyorum. “Eğer bizim dünyamız inşâ edilmişse bu ahiretimizin de inşâ edilmiş olduğunun göstergesidir.” Dolayısıyla bu dünyada çalışmak, dünyayı imar etmek, ileri siyaset, hükümet ve ekonomiye sahip olmak, ileri bir dinin de göstergesidir. Bu Dr. Şeriati ve birçok militanın görüşüydü. Ben hiçbir şekilde imarlı bir dünya ve ileri demokratik siyasete karşı değilim. Ancak bunların dinî düşünceden alınması ya da dindarlığın gerekleri olması noktasında farklı düşünüyorum. Benim görüşüm şudur: ahirete yönelik olmaktan, ahireti istemekten belirli bir dünyevi teori ortaya çıkmaz. Bence dünya ile ahiret arasındaki ilişki, ruhla vücut arasındaki ilişki gibidir. Yani biz ruhumuzu yetiştirirken vücudun meydana getirdiği rahatsızlıkları ortadan kaldırmaya çalışırız. İşte bu kadar.Özetleyeyim. Ben dindarlık için iki koşul koyuyorum. Öncelikle bizim ahirette mutlu olmamızı sağlasın, ikincisi bizim dünyevi mutluluğumuza aykırı olmasın.HK: Şerîatı daha doğru düşünüyormuş. Süruş'un ondan farklı düşünmesinin sebebi “dini dünya işlerine karıştırmamak” şeklinde özetleyebileceğim ve İslam'ın özüne ve sözüne aykırı olan saplantısıdır.
Türabi ve İslami Demokrasi
04:003/09/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Batı'ya ait olan laik demokrasinin İslam ile bağdaşmadığı görüşünü savunduğum için beni gerici bulanların örnek olarak sundukları bazı isimlerin görüşlerini aktarıp tartışmaya devam ediyorum. Örnek ve rehber olarak tavsiye edilen isinlerden biri de Sudanlı ilim, fikir ve isyaset adamı Hasen et-Türâbî'dir. Peşin söyleyeyim ki, o da diğer modernist veya liberal İslamcıların çoğu gibi Batılı laik demokrasiyi değil, İslam'a mahsus bir demokrasiyi savunuyor.
Sudanlı Türâbî orta tabakadan dindar bir ailenin çocuğu olarak 1932 yılında doğdu, önce bir tasavvuf tarikatının şeyhi olan babasının öğrencisi oldu, birkaç kırâatı da ihtiva etmek üzere küçük yaşında Kur'an-ı Kerîm'i ezberledi (hafız oldu), yine babasından genç yaşında Arap dili ve edebiyatı ile İslâmî ilimleri öğrendi, Hartum Üniversitesi'ne devam ederek Hukuk Fakültesi'ni bitirdi, 1957 yılında İngilterede masterini, 1964 yılında da Sorbon'da doktorasını tamamladı. Ana dili dışında iyi derecede İngilizce, Fransızca ve Almanca biliyor. Ülkesine döndükten sonra bir yandan akademik faaliyetlerini yürüttü, kitaplarını yazdı, bir yandan da devlet hizmetlerinde ve önemli siyasi faaliyetlerde bulundu.Türâbî İslam'da tecdidi (yenileştirmeyi) savunuyor ve bunun için kısmen klasik olandan ayrılan bir usul ortaya koyuyor, bu usule dayalı olarak teoriler ve çözümler üretiyor. Böyle bir yaklaşım ve faaliyet sahibi olan kişinin isabet yanında hata da etmesi, tutanlarının ve atanlarının bulunması tabîîdir, Türâbî, için de bu kural bozulmamıştır. Onun usulü ve düşünceleri konusunda pek çok kitap ve makale yazılmış, tartışmalar yapılmıştır. Benim burada üzerinde duracağım konu demokrasi ve laiklik ile ilgili yaklaşımıdır. Bu konuyu da Sudan anayasa tartışmalarının yapıldığı bir zamanda Hartum'da, Siyasi ve Stratejik Araştırmalar Enstitüsü'nde yaptığı ve sonradan kitap olarak basılan “eş-Şûrâ ve'd-dîmokrâtiyye” isimli eserinden özetleyeceğim.Türâbî diyor ki:Batılı laik demokrasi ile şûrâ veya İslâmî demokrasi diyebileceğimiz siyasi sistem arasında önemli farklar vardır:1. Batı demokrasisinin temel bağlamı “dindışılık”tır. Batılılar tarihte yaşadıkları acı tecrübeler sonunda şuna inandılar: Siyaseti dinden ayırmadıkça imparatorların ve/veya din adamlarının dini kötüye kullanarak Allah adına konuşmaları, hüküm vermeleri, hakikat ve meşruiyeti tekellerine almaları, halkın iradesini hiçe saymalarını ve karşı düşünce açıklayanları tekfir ederek öldürmelerini önlemek mümkün değildir. İşte bu yüzden onlar laik (lâ-dînî) demokrasiye sarıldılar.İslam'da ise imanın manaları ile alakasını kesmiş bir halk iradesi ve yönetiminin yeri olamaz; çünkü İslam bir “tevhîd dinidir”; yani hayatın bütününü kuşatır, tamamını ibadet (bir Allah'a kulluk) içinde bütünleştirir, onu kapsamlı bir şeriat ile düzenler, din ile siyaseti, özel hayat ile kamu hayatını birbirinden ayırmaz. Siyaseti dinin çerçevesinden çıkarmak, Allah'ın iradesinin yanına yarattıklarının iradesini koymak bir çeşit şirktir.2. İslam'da şûrâ (danışma, görüş alış-verişinde bulunma) hayatın bütününden ayrılmış, yalnızca bazı alanlarda uygulanan bir eylem ve bir müessese değildir; o bir hayat düzenidir; dini sembollerde, ailede, komşuda, toplumda, ekonomik işlemlerde, ilimde, siyasette… şûrâ vardır. Onu hayatın bütününden ayırıp yalnızca siyasi bir terim yaparsanız demokrasiyi şekil demokrasisi olma tehlikesine atarsınız; servet dağılımı dengesi bozulur, herkese eşit olarak ait olması gereken siyasi hürriyetler zayıflar ve erşilemez fırsatlara dönüşür, ferdi sorumluluk ve yükümlülük şuuru ortadan kalkar, büyük çoğunluk liderlere ve yöneticilere yaslanır, hürriyetlerini kullanmaz, siyasi vazifelerini bağımsız olarak yerine getirmezler. Halkın yönetime kamil manada katılabilmesi için şûrâ şuur ve uygulamasının aileden mescide ve cemaate, şirketlerden servet dağılımına… kadar bütün alanlarda işletilmesi gerekir.3- Batı anayasalarında egemenlik teorik olarak halkındır ancak halk egemenliği bizzat ve doğrudan kullanamaz, kararı ve yönetimi, kendilerini temsil etmek üzere bazı insanlara devreder. Halkın iradesi hiçbir zaman icmâ (bütün halkın ittifakı) ile tezahür etmez, çoğunluğun iradesi geçerli olur. Ayrıca temsil müessesesi çok problemlidir. Seçim kanunları ve şekilleri, aldatıcı propagandalar gibi pek çok amil halkın iradesini temsil edecek şahısların seçimini olumsuz etkiler…İslam'da halkın egemenliğinin kaynağı Allah'ın bahşettiği hilafet (belli alanlara ait vekalet)tir ve Allah'a itaat şartına bağlıdır. Şu halde İslâmî demokraside halkın egemenliği mutlak olmayıp şeriata bağlı kalmakla kayıtlıdır. Bu da sonunda “şeriata iman etmiş bulunan halkın iradesinin doğrudan ve otomatik olarak egemen olmasına” raci olur. Dolayısıyla halkın iradesini dolaylı olarak temsil eden temsilciler meclisinin veya yöneticinin şeriattan sapma hakkı olamaz. Halkın tamamı şeriatın küllî ve parça hükümlerine iman ediyorlar. İşte bu hükümler ve ictihadla elde edilmiş bulunan diğer hükümler kamil manada uygulanmaya başlayınca aracısız olarak doğrudan demokrasiyi uygulamış oluruz. (Devamı var)
Türabi ve İslami demokrasi (2)
04:004/09/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Türâbî'ye göre laik Batı demokrasisi ile İslam demokrasisi (şûrâ) arasındaki farkların dördüncüsü:
Batı demokrasilerinde siyasi ihtirasları, şehvetleri, arzuları sınırlayacak bir ahlak çerçevesi yoktur. Halkın iradesine saygı sınırları içinde siyasetçiler her türlü hile ve siyasi entrikaları uygulamakta serbesttirler; halkın kısmen denetim imkanları olsa bile vicdanları ve gizli işleri denetlemeleri mümkün değildir. Makyevelli'den beri Batı siyaseti hile, entrika ve amaca ulaştıran her şeyin mübah olması esasları üzerine kurulmuştur. Bugün bunlar kısmen kontrol altına alınmakta olsala bile seçimin finansmanının olumsuz sonuçları, rüşvetler ve seçim hileleri devrededir.İslam'da demokrasi veya şûrâ sistemi ise dinden ayrılamaz; bu sebeple sistem içi ve dışı, niyetleri ve gizlilikleri bilen Allah'ın denetimi üzerine kurulmuş olur. Müminler siyasette ve hayatın diğer alanlarında güzel ahlakı kuşanmaya ve bunu aralarında muhafaza etmeye azami dikkat gösterir, gayret ederler. Geçmiş dönemlerde bu güzel ahlakın parlak örneklerini tarihten biliyoruz. Devlet işlerinde kullandığı mumu, sıra kendine ait bir işe gelince söndüren ve şahsına ait mumu kullanan Ömer b. Abdülaziz'i saygı ile hatırlamalıyız. Bize bugün bu örnekler aşırı ve hayali gelebilir; çünkü biz elde ettiğimiz makamı ve iktidarı özel menfaat ve amaçlarımız için kullanmayı mübah görüyoruz, hatta kendimizi koruyacak kanunlar da çıkarıyoruz. Hasılı ahlak bakımından tarafsız olan ve yalnızca halkın denetimine açık bulunan bir demokraside ahlaki temizliği korumak mümkün değildir.Beşinci fark:Şûrâ demokrasisi Batı demokrasisine göre müminlerin birliğini sağlama bakımından daha uygun ve etkilidir. Batı demokrasilerinde alınan karalarda ve uygulamalarda icma yoktur, çoğunluğun reyi ve kararı uygulanır, azınlıkta kalan muhalefet ise bu durumda devamlı iktidarın yanlışlarını, kötü tasarruflarını görmeye ve bulmaya yönelir, yıpratıcı propagandalarla iktidarı düşürmeye çalışırlar ve taleplerini hayata geçirebilmek için bir gün sıranın kendilerine gelmesini bekler dururlar.İslamî sistemde kamuya ait işler tabandan tepeye doğru açık, samimi ve insaflı danışmalarla icmaya ulaşılarak karara bağlanır ve yürütülür. Şeriatın açık ve sabit kurallarında icma vardır, ictihada bırakılmış alanlarda ise müminler arasındaki birlik ruhu ve şeriatın rehberliği bağnazlığı, hakka karşı davalar gütmeyi engeller, danışmalar ve müzakereler sonunda azınlığı dışlama veya baskının yerini, herkesin bir şekilde temsil edildiği kararların gönül rızası ile uygulanması alır.Batı demokrasilerinde toplumun birliği vatan ve vatandaşlıkla sınırlıdır. Bütün haklar ve özgürlükler yalnızca vatandaşlar içindir, sıra ülkede oturan ve hayata katılan yabancılara gelince ayrımcılık vardır. Hele bir de vatan dışına çıkılınca sömürgelerde ve sömürülen ülkelerde ne insan hakları vardır ne de demokrasi.İslam'da şûrâ öncelikle Allah'a bağlı olan mutlak değerler üzerine kurulmuştur. Her insan Allah'ın kuludur ve temel haklara sahiptir. Sistemimizde çifte standart yoktur. Batı'da azınlıkta kalan Yahudilere ve Katoliklere haksızlıklar yapılmış, onlar bazı devlet hizmetlerinden uzak tutulmuşlardır. İslam'da şûrâya Allah için riayet edilir ve hükümlerinde de bütün insanlar gözetilir. İslam fethettiği ve zalimlerden kurtardığı her yere hakimlerini göndermiş ve onlar şeriatı, galip ve mağlup farkı gözetmeden her insanın lehinde uygulamışlardır. Batılılar demokrasinin nimetlerinden yararlanma hakkının kendilerine ait olduğuna inanırlar, ilkel ve geri kalmış diye niteledikleri ülkelerin insanlarının ise buna layık olmadığını düşünürler. Eğer bu ülkelerde insanlar uyanır ve haklarına sahip çıkmak isterlerse derhal toplumu karıştırır, askeri darbeleri devreye sokar, sömürüye devam etmelerini sağlayacak diktatörleri iktidara taşırlar.Bu farklar iyi kavrandığı ve daima göz önünde tutulduğu takdirde İslamî sistem için demokrasi kelimesini kullanmakta sakınca olmayabilir. Kelimelerin lüğat manaları yanında ictimâi ve psikolojik manaları da vardır. Batı menşeli bir kelime kendi kültürümüze uygun sahih bir bağlamda kullanıldığı ve bunu güçlü bir öz kültür de desteklediği takdirde İslâmîleşebilir, tarihi şartlarda yabancılaşmış bir kelimemiz de aynı yöntemle yabancılaşmasından kurtulabilir.Bu vesile ile Türâbî'nin Tımeturk'te yayımlanan bir röportajından şu satırları da aktarmak isterim:“Sudan'daki durum Suriye için de geçerli. Baskı her zaman geri teper. Ama Suriye'nin farkı orada yönetimin zaten azınlık durumunda olmasından kaynaklanıyor. Rejimin sağlam bir ideolojisi bile yok. Baasçılık çok geride kaldı. İşin esası ABD ve Sovyetler'in bölgede İsrail'in güvenliği için zayıf iktidarlar istemesinde yatıyordu. Siyonizme gerçek tehdit oluşturan İslami hareketleri bastıran zayıf iktidarlar. Yani Mısır, Ürdün ve Suriye rejimleri… Esed rejimi yıllardır halkı baskıyla susturdu. Ama onlar da sonunda tankların önünde durma cesaretini gösterdiler. Neden? Adalet ve özgürlük için! Beşşar Esed reform sözünü tutsaydı bu noktaya gelinmezdi ama o diğerleri gibi halkıyla savaşmayı tercih etti. Tüm Müslümanlar Suriye Devrimi'ni, Yemen'de, Bahreyn'de ve diğer yerlerde olan Arap devrimlerini desteklemeli.”
İlahiyat fakültelerinin vesayete ihtiyacı yoktur
04:006/09/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Bugün ilahiyat fakültelerinin sayısı yüze yaklaşmış, öğretim üye sayısı da bini aşmıştır. Bu binlerce öğretim üyesinin çoğu dalında iyi yetişmiş, mesleğinde tecrübe kazanmış, iyi niyetli, dava sahibi insanlardır. Müslümanların her işi aralarında danışma ile yürütülmelidir. İlahiyat fakültelerinde eğitim-öğretim, dolayısıyla okutulacak dersler, bunların miktarı ve yıllara dağılımı gibi konular da bu binlerce öğretim üyesine bırakılmalı, onlar kendi aralarında yapacakları işbirliği ve düzenli toplantılarla danışarak kararlar almalı, alınan kararlar uygulanmalı, uygulama sonuçları değerlendirilmeli, gerekli ikmaller yapılmalıdır. Esasında ilgili kanun da bunu amirdir. Ama gel gör ki, YÖK'te görevli bir iki şahıs ikide birde yetkisini aşmakta, kanuna aykırı kararlar alınmasına sebep olmakta, bu da İlahiyat Fakültesi öğretim üyelerinin infiâline sebep olmakta, birlik, beraberlik, kardeşlik, huzur ve başarıyı olumsuz etkilemeketdir.
Şimdi YÖK'ün son kararı ile bunun sebep olduğu tepkiyi ilgililerin dilinden aktarayım da okuyanlar kararı kendileri versinler:YÖK YÜRÜTME KURULU'nun 24.07.2015 tarihli kararı:1) Arap Dili ve Belagati, Tefsir, Hadis ve Fıkıh (İslam Hukuku) derslerinin en az altı yarıyıla yayılarak okutulmasına,2) Kur'an-i Kerim Okuma ve Tecvid derslerinin, hali hazırda olduğu üzere, her yarıyıla yayılarak okutulmasına karar verilmistir.Bu karara ilk tepki Uludağ Üniversitesi ilâhiyat fakültesi öğretim üyelerinden şu bildiri ile gelmiştir: “YÖK YÜRÜTME KURULU 24.07.2015 tarihli “Dersler” konulu yazısında bazı İlahiyat Fakültelerinde Arapça hazırlık sınıfının zorunlu olmaktan çıkarılmasından hareketle bütün fakülteleri kapsayan bir karar almıştır. Bu kararın 2013 yılında alınan kararın devamı olduğu açıkça bellidir. Hatırlanacağı üzere YÖK GENEL KURULU 2013 tarihinde bir eğitim programı hazırlamış, ancak akademik camia ve kamuoyundan gelen tepkiler sonucu kararını geri çekmiştir. Bu durum YÖK'ün web sayfasında kamuoyuna şu şekilde duyurulmuştur: “Genel Kurulumuz 15.08.2013 tarihli toplantısında alınan İlahiyat fakültelerinin isimlerine ve müfredatına ilişkin kararların yürürlükten kaldırılmasına karar vermiştir. Bundan sonraki çalışmalar 2547 sayılı Kanun ve ilgili mevzuata göre, yükseköğretim yeterlilikler çerçevesi de dikkate alınarak yetkili kurum ve kurullar marifetiyle yürütülecektir.”“2547 sayılı Kanun'un 7. maddesinde YÖK'ün görevi “Yüksek öğretim kurumlarında eğitim öğretim programlarının asgari ders saatlerini ve süresini belirler,” hükmü ile açık biçimde sınırlandırılmıştır. Fakültelerin eğitim-öğretim programını hazırlama görevi adı geçen kanunun 17. maddesi ile fakülte kurullarına, bu programı karara bağlama görevi ise aynı kanunun 14. maddesi ile üniversite senatolarına verilmiştir. (Yani YÖK, bir fakülte veya bölümden mezun olabilmek için toplam kaç saat (kredi) ders okunması gerektiğini belirler, dersleri, her bir dersin saatini, yıllara dağılımını… ise üniversitelerin ilgili kurulları tespit eder. H.K.) YÖK GENEL KURULU 2013 yılında eğitim programına müdahale ederek kanunun dışına çıkmış, ancak daha sonra bu konudaki yetkinin ilgili kurullarda olduğunu kamuoyuna duyurmuşken 2015 yılında programların düzenlenmesine ilişkin, bu kez YÜRÜTME KURULU yeni bir karar almıştır. Böylelikle YÖKbir kez daha kanunun dışına çıkmış; fakülteleri ve senatoları tekrar işlevsiz hale getirmiştir. Akademik etik ve özerkliğe, ayrıca hukuka aykırı bu uygulamanın iki sene içinde tekrar gündeme gelmesi İlahiyat camiasında ciddi kaygılara neden olmaktadır. Talebimiz, diğer fakültelerde olduğu gibi İlahiyat fakültelerinde de program işinin, mevzuata uygun olarak fakülte kurullarına ve üniversite senatolarına bırakılması, lehte veya aleyhte ayrıcalıklı bir tasarrufta bulunulmamasıdır. Kamuoyuna saygıyla duyurulur.”Bu bildiriyi hazırlayanlardan öğr. Üyesi Vecdi Bilgin, YÖK adına yapılan problemli bir bildiriye karşı şu önemli açıklamayı yapıyor:“İnternette YÖK'ÜN DEKLARASYONU başlığı altında birtakım bilgi ve kanaatleri içeren bir site açılmıştır. Bu sitenin U.Ü.İlahiyat Fakültesi öğretim üyelerinin yayınladığı bildiriye bir cevap niteliğinde olup olmadığına dair sorular gelmektedir.1. YÖK Yürütme Kurulu'nun aldığı kararın içeriğine dair olan bu açıklamanın Fakültemiz öğretim üyelerinin bildirisiyle bir ilgisi yoktur. Zira U.Ü. İlahiyat Fakültesi öğretim üyelerinin bildirisi YÖK Yürütme Kurulu kararının içeriğine değil, şekline karşıdır. İçerik ayrı bir tartışma konusu olup bildiri, YÖK'ün 2547 sayılı Kanun'un 7. Maddesinde belirtilen yetkisinin dışına çıkıp mezkur kanunla Fakülte Kurullarına ve Üniversite senatolarına bırakılan eğitim programını hazırlama görevine doğrudan müdahil olmasını eleştirmektedir.2. Bu açıdan konu sadece İlahiyat Fakültelerini ilgilendirmemektedir. Bugün bir fakültenin eğitim programına doğrudan müdahale etme yetkisini kendisinde gören YÖK'ün yarın diğer fakültelere müdahale etmeyeceğinin garantisi olamaz. Bundan dolayı internet ortamındaki genel bildiriye İlahiyatçı olmayan pek çok bilim insanı da imza atmıştır.3. Web sitesinde “YÖK'ün Deklarasyonu” başlığıyla yayınlanan açıklama Temel İslam Bilimleri dışındaki öğretim üyelerinin, Kur'an, Arapça, Tefsir, Hadis, Fıkıh derslerine karşı olduğu şeklinde bir düşünce empoze etmektedir. Oysa söz konusu bildiriye imza atanların bu derslerin kredisinin artmasına veya yayılmasına yönelik bir eleştirileri olmadığı, resmi web sayfamızda bizzat Fakültemizin Sayın Dekan'ının açıklamasında ifade edilmiştir. Kaldı ki, söz konusu bildiriye imza atanlar içinde Temel İslam Bilimleri Bölüm Başkanı, ilgili ana bilim dalı başkanları ve pek çok Temel İslam Bilimi (Arapça, Kur'an, Tefsir, Hadis, Fıkıh) öğretim üyesi bulunmaktadır.”Hasılı ilahiyat fakültelerinin vesayete ihtiyacı yoktur.
Bozguncular bölücüler toplum mikropları
04:0010/09/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Kendilerini kötülüğe ayarlamış insan suretindeki şeytanların işi gücü insanları biribirine düşürmek, birlikleri bozmak, dostları ayırmak, biribirine düşman etmek, kavgayı, savaşı, kanı ranta çevirmektir.
Allah Teâlâ bu insan şeytanlarına karşı kullarını uyarmış, onları bekleyen feci akıbeti şöyle bildirmiştir:“Onlar ki, iyice pekiştirdikten sonra da Allah'a verdikleri sözden dönerler, Allah'ın birleştirilmesini emrettiğini ayırırlar, yeryüzünde fesat çıkarırlar; işte sonunda zararlı çıkacak olanlar da yalnız bunlardır.” Bakara:2/27)“Allah'a verdikleri sözü pekiştirdikten sonra bozanlar, Allah'ın korunmasını emrettiği bağı koparanlar ve yeryüzünde fesat çıkaranlar var ya işte lânet de onlar içindir; dünyanın kötü sonu da onlar içindir.” (Ra'd: 13/25).İnsan şeytanlarının yaptıklarını yapmayan, bozulanı düzelten, arayı bulan, birliği kuran ve koruyan kulları için de Allah şöyle buyuruyor:“Onlar Allah'ın, korunmasını emrettiği bağı koruyan, rablerine saygıda kusur etmeyen, hesabın kötü sonuç vermesinden korkan kimselerdir. / Ve onlar rablerinin rızasını elde etmek için sabreden, namazı dosdoğru kılan, kendilerine rızık olarak verdiklerimizden Allah yolunda gizli açık harcayan, kötülüğü iyilikle savan kimselerdir. İşte dünya hayatının güzel sonu (cennet) sadece onlarındır” (Ra'd: 13/21,22,).“Allah'a verdikleri sözden dönmeleri” ezelde, “elestü birabbiküm” (Ben sizin rabbiniz değil miyim?) şeklindeki ilâhî suale insanların özlerinin, kutsal mecliste “evet!” diyerek verdikleri (A'râf 7/172), Allah'ı rab olarak tanımayı ve O'na kulluk etmeyi içeren sözdür veya dünya hayatındaki çeşitli ilişkilerde Allah'ı şahit tutarak, O'nun adını anarak verdikleri sözlerdir. Münafıkların ve onların özelliklerini paylaşan diğerlerinin âdetlerinden biri de verdikleri sözde durmamalarıdır.“Allah'ın birleştirilmesini emrettiği şeyler”i kesip ayırmayı bazı tefsirciler dar bir çerçevede anlamış, “bundan maksat akrabalık bağlarını koparmaktır” demişlerdir. Ama doğrusu bunu daha geniş bir çerçevede almak ve anlamaktır. Allah Teâlâ bütün dinlerin, peygamberlerin, kitapların, insanlığın tevhid anlayış ve inancı çerçevesinde birleştirilmesini; bir ve beraber olmaları gerektiği halde ayrı düşmüş, parçalanmış olanların bir araya getirilip kaynaştırılmalarını istemiş; her nesnenin ve her kişinin olması gereken yerde olmasını, lâyık olduğunu bulmasını murat etmiştir. Düzen bozucular (fesatçılar) ve günahkârlar (fâsıklar, zalimler) ise bunları parçalamak ve ayırmakla meşguldürler.“Yeryüzünde fesat çıkarmaları”, bozgunculuk yapmaları. Tarih boyunca yeryüzünde, maddî ve mânevî olarak düzeni bozan, çevreyi kirleten, huzursuzluk, acı ve felâketlere sebep olanlar genellikle inkârcılar, ahlâksızlar, zalimler ve günahkârlar olmuştur. Her günah (Allah'ın yapılmasını yasakladığı, yapanları cezalandıracağını bildirdiği her şey) aynı zamanda yeryüzünde bir kötülüktür, fesattır, dengeyi ve düzeni bozmaktır. Amaçları ne olursa olsun sonunda günahkârların, Allah'ı bırakıp nefis ve şeytana kul olanların zararlı çıkacaklarında şüphe yoktur; çünkü bunlar, ömür sermayesiyle fâni dünyayı satın almışlar, kendilerine verilen kabiliyetleri kötüye kullanmışlar, insanları mutlu ve müreffeh kılmaktan değil, mutsuz, mazlum ve acı çeker olmalarını sağlamaktan zevk almış veya menfaatleri için bunlara göz yummuşlar, ama sonunda ebedî saadetten mahrum kalmışlardır.Buraya kadar mealini verdiğim ve kısaca açıklamaya çalıştığım ayetlerin son günlerdeki uygulaması bazı karanlık ruhlu, kara kalpli insanların ve grupların ümmetin ayrılmaz parçalarını birbirinden ayırmaya ve müminleri birbirine kırdırmaya yönelmiş olmalarıdır. Müslümanları birleştiren en güçlü, en baskın ve hakim bağ “iman bağı”dır. Müminler arasındaki ilişki ancak kardeşlik ilişkisi olabilir. Bu kardeşlik kan, soy, ırk, etnik aidiyet, renk, dil, bölge vb. ne değil, aynı dine iman etmeye bağlıdır. Bu ülkede aynı dine iman etmiş ve kardeş olmuş Türklerle Kürtleri birbirine düşürmeye, güzel ülkemizde iç savaş çıkarmaya, düşmanın ekmeğine yağ sürmeye, bütün ümmetin gözbebeği Türkiyemizi -tıpkı Osmanlı topraklarını yaptıkları gibi- parçalamaya uğraşanlar insan şeytanlarıdır. Bunlara karşı müminlerin yapacakları şey vebadan kaçar gibi onlardan uzak durmak, iğva ve ifsadlarına prim vermemektir.Bir de şunu hatırdan çıkarmayalım: Her Kürt PKK'lı değildir.
.
Birlik ve huzur düşmanları
04:0013/09/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Allah Teâlâ bu imtihan dünyasında şeytana, insanları saptırma kabiliyet ve imkanı verirken insanlara da akıl ve irade hürriyeti veriyor, bununla da yetinmeyip şeytanın işleri konusunda onları uyarıyor, iyi, güzel ve doğru olanın ne oluğunu da bazen detaylı bazen anahatlarıyla peygamberine vahyederek açıklıyor.
Birlik ve huzur insanların mutlu kullar olmaların sağlıyorsa şeytanın bundan rahatsız olması ve bozmak için beşerden ayarttığı askerlerini de kullanması tabîîdir.Önceki yazımda Allah'ın, “bir, beraber, birleşik, dayanışma içinde” olmalarını istediği insanları ve diğer varlıkları ayıranları, onları birleştiren bağları koparanları lanetlediğini gördük. Bunlar kimlerdir ve ne yaparlar?Bunlar, karı ile koca, evlat ile ebeveyn, kişi ile kardeşleri ve akrabası, mümin ile diğer mümin, insan ile diğer insan, yöneten ile yönetilenin arasını bozmaya çalışırlar. Bunun için din, dil, renk, mezhep, tarikat, cemaat, parti, bölge, kavim ve kabile, menfaat… farklılığını devreye sokar, bu unsurun din, iman ahlak unsurunu gölgeleyerek etkili olması için gayret gösterirler.Halbu ki Kitabımıza göre: Din farkı, İslam'dan başka dinlere mensup olanlar yurdumuza ve dinimize saldırmadıkları sürece onlarla “adalet ve iyilik” çerçevesinde ilişki kurmaya, bir ülkede beraber yaşamaya mani değildir.Dinimiz, bir ülke içinde farklı dillerin konuşulmasına karş değildir.Kitabımız farklı renklerin ve dillerin Allah tarafından murad edildiğini ve bu farklılığın O'nun varlık ve yüceliğine işaret ettiğini bildirmektedir.Dinimizin içinde farklı itikad ve fıkıh (inanç ve uygulama) mezheblerinin bulunması müminlere tanınan tefekkür ve ictihad imkânının tabîî ve kaçınılamaz sonucudur. İslam'ın olmazsa olmaz hükümlerinde ittifak bulunduktan sonra tefekkür ve ictihada açık alanda farklılığa müsamaha edildiğinde, mezheb taassubundan uzak durulduğunda mezhebler de birlik ve beraberliğe engel teşkil etmeyecek, aksine bir zenginlik ve kolaylık vesilesi olacaktır, olmalıdır.Tarikatlar şeriatın eksiksiz ve kusursuz yaşanabilmesi için birer eğitim kurumu olarak var olmuşlardır. Bu anlayış ve uygulamadan ayrılan tarikatlar şeytana uyanlardır; ayrılmayanlar ise “Hepimizin asıl mürşidi Hz. Peygamber'dir, hepimiz ışığı ondan alıyoruz ve bütün tarikatların mensupları kardeştirler” demek durumundadırlar. Bu mana ve mahiyette tarikatlar da ayrılık (birleşik olanı ayırma) aracı ve sebebi olamazlar.Cemâat, adı üstünde “bir araya gelmiş, birleşmiş, birlik olmuş insanlar topluluğu” dur. Bu mahiyet ve manada cemaat ayrılık değil, birlik ve beraberlik aracı olur. Eğer kendilerine cemaat adını veren gruplar bütün müminleri kendi lider ve anlayışlarında birleşmeye davet eder, gelmeyeni dışlarlarsa tefrikacı olurlar; bu takdirde onlara cemaat değil, “ayrılıkçılar” demek gerekir.Partiler, Batılı demokrasi uygulamasının başımıza bela ettiği kuruluşlardır. İslamî demokraside (veya düzende) fertlerin ve cemaatlerin -farklılığın caiz olduğu çerçeve içinde- farklı ictihadları, projeleri, teklifleri, talepleri, programları olabilir, ancak bütün vatandaşlar din bağı veya sözleşme sebebiyle maddi ve manevi değerlerin korunmasında ittifak edecekleri, ümmete ve vatana zarar verecek bir davranışta bulunamayacakları için bu manada farklılık da tefrika sebebi olamayacaktır. Siyasi alanda fertler ve gruplar bir şahsın ve kadronun iktidara gelmesini, bir programın uygulanmasını isteyebilir, bunun için dürüstlük ve edep çerçevesinde tanıtımlar yapabilirler. Bir şahıs ve kadrosu iktidara gelince iktidar bütün ümmete ait olur, tenkit ve denetim hakkı baki kalmak üzere ümmet bir bütün olarak hareket eder. Şu halimize bakın:PKK ile silahlı mücadele devam ederken muhalifler “güvenlikçi ve askeri tedbirler yeterli değil, sosyal, siyasi, hukuki tedbirler de gerekli” diyorlardı. İktidar asilerle da anlaşarak silahlı mücadeleyi durdurdu, diğer tedbirlerle bir çözüm aradı, bu defa da “böyle olmaz, tepelerine binip tamamını yok etmek gerekir “dediler. Karşı taraf oyunu bozunca iktidar yeniden silahlı mücadeleye girişti, muhalefet bunun arkasında duracak yerde anlamsız bahanelerle iktidara yüklendiler, dolaylı olarak karşı tarafa destek verdiler! Bir parti iktidara geliyor, diğerleri hiçbir konuda onu desteklemiyor, daima kusur arıyor, bulamazsa icad ediyor.Muhalefet iktidar olunca neredeyse her şey sil baştan kuralına tabi tutuluyor, ülke ve millet zarar görüyor, büyük kayıplar yaşanıyor.Bu manada ve gerçeklikte partiler baş belası değilse nedir?Devam edeceğim.
.Birlik ve huzur düşmanları (2)
04:0017/09/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Birlik ve huzur düşmanlarının amaçlarına ulaşmak için neleri kullandıkları üzerinde dururken önceki yazımda “din, dil, renk, mezhep, tarikat, cemaat ve parti” farklarından söz etmiştim. Bu yazıda ırk (renk ve dil buna dahildir) ve menfaat farkından söz edeceğim.
İslam'dan önce ve sonra, bu güzel dine girmeyen veya girdiği halde önceki kalıntılarını temizleyemeyen kişiler ve gruplar, hepsi bir Allah'ın yarattığı ve insan olarak eşit kıldığı değerli ve saygıya layık (mükerrem) varlığı, dili, rengi ve dolayısıyla ırkı farklı diye derecelendirmeye tabi tutmuşlar, ellerinde hiçbir ilmî ve dînî delil bulunmadığı halde birini diğerinden üstün bilmişlerdir. Bu duygu ve düşünce ile yetinmemişler, kendilerini üstün sananlar efendi olmuşlar, diğerlerini köle yerine koymuşlar, asırlar boyu o insalara zulmetmişler, bütün varlıklarını sömürmüşlerdir.İslam bütün insanların kan ve soy olarak aynı kaynaktan/kökten geldiklerini, üstünlüğün ölçütünün ancak dindarlık ve ahlak olabileceğini, dindar ve ahlaklı bir siyahînin, bir sıradan aile mensubunun, nice beyazdan ve asillerden Allah katında üstün olduğunu, müminlerin de bunu böyle bilmeleri gerektiğini açık ve kesin bir dil ile ilan etmiştir. Emevîlerin İslam'dan saparak ırkçılığa geri dönüşlerine kadar genel olarak bu ilana uyulmuş, siyah renkli eski bir köle Peygamberimizin yakını ve müezzini olmuş, bir başka azatlı kölenin çocuğu, büyük sahâbîlerin içinde bulunduğu orduya kumandan tayin edilmiştir.Günümüzde uyduruk ulus devletler ya ırk veya vatan bağına dayalı birlikler oluşturmuşlar, kendi ırkından veya vatandaşı olmayan insanlara eşit insan hakların tanımamışlar, üstüne üstlük zayıf, geri, aşağı bildikleri ve buldukları uluslar ve toplulukları iliklerine kadar sömürmüşler, ellerine İncil'i tutuşturmuşlar ve ellerinde ne varsa alıp keselerine ve hazinelerine aktarmışlardır.Dünyada böyle cereyan eden ırka ve renge dayalı (ulusal) ayrımcılığın ulus içindeki tahribatı da şöyledir: Ulus devletlerine bir ırkın, bir etnik camianın adını veren ülkeler, bunu yapmakla yetinmeyip farklı etnik aidiyetleri, renkleri, dilleri, alt kültürleri olan toplulukları yok saymışlar, asimile etmeye uğraşmışlar, bir kısım insan haklarından onları mahrum bırakmışlardır. Bu tutum ve uygulama da “bir ve birleşik olmaları gerekenleri” ayırmış, kavmiyetçilik ve ırkçığı körüklemiş, birlik ve huzur düşmanlarının eline bulunmaz bir fırsat daha vermiştir.İçinde bulunduğumuz durum ve şartlarda müminlerin hedefi, dinlerine mensup olanları “ırkı, rengi, dili, üzerinde yaşadığı toprak ne olursa olsun” din kardeşleri; farklı din, inanç ve ideolojiye mensup olanları da insan kardeşleri olarak bilmek, herkese adil davranmak, temel insan haklarını kimseden esirgememek, başkalarını (ötekileri) kendi değerlerine, “hikmet, uygun-etkili dil ve samimi tartışma” ile çağırmak, kazanmaya çalışmak olmalıdır.Huzursuzluk, çatışma, nefret, bölünme sebeplerinin etkili olanlarından biri de menfaat (çıkar) çatışmasıdır.Bugünkü dünya düzeninde servetin ve adaletin dağılımı zulüm ve ayrımcılık üzerine kurulmuştur. Mide bulandıran “çifte standart” âdeta çağın yükselen değeri haline gelmiştir. Batı ve benzerleri, kıyıya vurmuş deniz hayvanlarını kurtarmak için seferber olurken menfaatlerine göre yeni dünya haritaları çizebilmek için ulusları ve bir ulusun gruplarını birbirine düşürmekte, akan kana, yıkılan hânumâna aldırmadan, vicdanları sızlamadan sebep oldukları felaketleri seyretmekte, sonucundan menfaat devşirmeyi hedeflemektedirler.Ülke içinde de menfaat çatışmasının sebep olduğu felaketleri yaşıyoruz.Bu konu uzun yazıları ve tahlilleri gerektiriyor, ama burada yalnızca siyasi, etnik ve grup menfaatlerini hatırlatmak isterim.Meşhur gemi misalini hepimiz biliriz. Aynı gemide kaptan köşkünü ve yönetimi ele geçirmek için gruplaşıp faaliyette bulunanlar, ahlak ve bunun en önemli şubesi olan adalet çerçevesinde (yönetimi, objektif ölçütlere göre en layık olanın ele alması için) çaba gösterseler, ama bu arada geminin zarar görmemesini daima birinci planda tutsalar buna kimsenin dua ve destekten başka bir diyeceği olmaz. Gel gör ki, olup biten böyle değildir. Bugün mevcut iktidarı ve özellikle Sayın Erdoğan'ı yıpratmak ve devirmek için işbirliği yapmış bulunan çevrelerin yapıp ettiklerine bakınca şu tehlikeli niyeti rahatlıkla keşfediyoruz: İktidar ve liderin yıkılması geminin delinmesine sebep olsa bile varsın olsun!!!Aklını ve vicdanının kaybetmemiş olanlara hatırlatalım: Ya Allah'ın kulları için yarattıklarını hukuk, adalet ve ahlak ölçütlerine göre paylaşır herkese hak ettiğini verirsiniz yahut da “temelinde zulüm bulunan mülk payidar olmaz”.
İctihad, istişare ve siyaset
04:0018/09/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Bütün zamanlarda ve mekanlarda insanlara yol gösterecek, hayat rehberi olacak bir dinin kitabı (vahyi) zamanlar ve mekanlar bakımından da detaylara inerek kapsayıcı olma yolunu tutsaydı anlama ve uygulama bakımından insanlar çıkmaza düşer, ne yapacaklarını bilemez hale gelirlerdi. Kitabın “kuru ve yaş her şeyi ihtiva etmesi” ancak az sayıda detay, daha çok da çerçeve ve genel ilkeleri içermesi olarak anlaşılmak gerekir.
İlgili kaynaklarda “olaylar ve meseleler çok, doğrudan meselelere cevap teşkil eden naslar ise az ve sayılı olduğu için ilâhî iradenin keşfedilmesi ve uygulanarak kulluğun gerçekleştirilmesi ictihadı zaruri kılmaktadır” denir. İctihad nasları anlama ve yorumlama, kıyas, fayda-zarar durumunu değerlendirme (mesalih) ve Şâriin makadını gerçekleştirme (mekasıd)… şekillerinde gerçekleşir. Geçmiş müctehidlerin ictihadda ittifak ettikleri (icma) az, edemedikleri daha çok olmuştur. İttifak edilemeyen hususlarda, büyük müctehidlerin yaşadıkları zamanlarda taassub değil, hoşgörü, tevazu, saygı, takdir ve farklı görüşlere meşruiyet tanıma durumu hakim olmuştur. Ne yazık ki bu durum böyle devam etmemiş, takım tutar gibi mezheb tutan, kendi mezhebinden başkasını kavilde olmasa da fiil de dışlayan, ictihad kapısının kapandığını ileri süren, ehliyetli olarak ictihad edenleri doğduğuna pişman eden kimselerin tutum ve durumu yani taassub devreye girmiş ve uzun zaman etkili olmuştur.Son asırlarda hayatın zorlaması taassubu aşındırmış, ferdî hayatta daha az olsa da ictimai hayatta mezhebler bir bütün olarak İslâmî çözümü kolaylaştran zenginlik ve imkan olarak telakki edilmiş, ictihad kapısının da ehli olanlar için açık olduğu ortaya konmuş, birçok konuda ictihada dayalı ilmî çalışmalar yapılmış, hükümler ve fetvalar verilmiştir.Ehli olanların ictiadlarında yanılmaları tabîî karşılanmış ve onlara da gayretlerinin karşılığı olan ödül (ecir, sevap) vaad edilmiş olmakla beraber yanılmayı asgariye indirmek için alimlerin toplanarak, istişare ve müzakere ederek topluluk ictihadını tercih etmeleri haklı olarak tavsiye edilmiştir.Dinin mekasıdını bilen, yeterince dil, usul, âyet ve hadis bilgisine sahip bulunan alimlerin, ictihad edecekleri her konuyu da bilmeleri mümkün değildir. Bu sebeple ister ferdî, ister topluluk ictihadlarında, ictihada konu olan meselelerde, konusunda uzman olan kimselerin bulunması, onlardan yeterince bilgi alınması zaruridir. Bunu yapmayanların nasıl vahim hatalara düşebileceklerini gösteren tipik örnek bazı kimselerin sigara ve eroin hakkında verdikleri cevaz fetvalarıdır. Bir diğer örnek enflasyonu hiçe saymak ve mesela yirmi yıl önce verilen faizsiz bir ödünç paranın aynı cins ve rakamla geri ödenmesi gerektiği fetvasıdır. Gelelim siyaset ve devlet yönetimi alanına:Tamamen veya şartların imkan verdiği ölçüde İslam'ı yönetimde uygulamak isteyen iyi niyetli kimselerin, tek başına edindikleri fikir, tespit ve ictihad yanında iki sınıf insanla istişare etmeleri şarttır: 1. Konunun uzmanları, bilim adamları, 2.Din alimleri.Hakikati bulmaya ve Şâriin maksadına en uygun olanı uygulamaya niyetli olan siyasetçilerde taassup ve istibdad olmaz; iyi niyetle ve tevazu ile dinlerler, raporları gözden geçirirler, ittifak hasıl olmayan konularda yetkileri içinde sorumluluğu yüklenerek tercihlerini yapar ve uygularlar.İslâmî sistemde muhalefet, iktidarın hataya düşmemesi için en önemli ve değerli bir kurumdur ve istişare organıdır; çünkü takva sahibi muhalif müminlerde ihtiras olmaz, tenkitlerini ortak değerler ve erdemler içinde kalarak yaparlar, hedefleri iktidarı yıpratıp onun yerini almak değil, yanlış ve zararlı kararları ve uygulamaları önlemek olur. Bütün bu ilkeler, değerler ve kurallardan günümüz siyasetçilerine, iktidarlara ve muhalefetlere bakınca insanın içi kararıyor, İslam'ın hikmet ve rahmetini temsil bakımından nerelerde olduğumuz konusunda derin düşüncelere dalıyoruz.Yakın zamanda yine bir seçim olacak, daha şimdiden partiler ve gruplar arasında âdeta savaş başladı, kamu yararı ve erdemler yarışmıyor, ihtiraslar, taassuplar, kinler, satılmışlıklar… yarışıyor. Seküler siyasette bunlar olur ve tabîîdir diyorsanız “o siyaset sizin olsun!” derim.
Arabozanların birinci hedefi
04:0020/09/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Bugünkü Cumhurbaşkanımız başbakan iken manevi kardeşi ve dava arkadaşı Sayın Gül ile aralarını bozmaya çalışanlar, bu ikiliyi karşı karşıya getirerek, mümkün olsa “birbirine anayasa kitabını fırlattırarak” ülkedeki hayırlı gidişi ve kazanımları altüst etmeyi kendilerine vazife edinenler oldu, ama bu ikilinin aldıkları eğitim, bağlı bulundukları değerler, sabır, metanet ve kamu yararını önceleme erdemleri insan şeytanlarına fırsat vermedi.
O günlerin başbakanı, halkın yarıdan fazlasının oyunu alarak şimdi Cumhurbaşkanı oldu ve uzun zamandır tanıdığı, beraber önemli ve hayırlı işlere imza attıkları, krizleri atlattıkları bir güzel insanı başbakan yaptı. İçerideki ve dışarıdaki millet ve memleket düşmanları ile hırsları ve kinleri bağlı bulundukları değerleri gölgelemiş, etkisiz hale getirmiş bulunan kişiler ve gruplar bu defa da son 13 yılda birçok rüyanın gerçekleşmesine öncülük eden Erdoğan ile milletin yıllardır beklediği bilge insan ve taze siyasetçi Davutoğlu'nu hedef tahtasına koydular. Bir yandan bu iki değeri teker teker yıpratmaya, diğer yandan da aralarını açmaya, araya nifak sokmaya çalışıyorlar.“Allah kötü niyetli, şeytana uymuş, yoldan çıkmış kişilere fırsat vermesin ve hedefteki insanlara da basiret, feragat, fedâkârlık, sabır ihsan buyursun” niyazını Cenâb-ı Mevlâ'ya sunduktan sonra bazı hususlara dikkat çekmenin faydalı olacağını düşünüyorum:Hz. İsa hayatta iken bir kadını zina etti diye yakalamış ve cezalandırmak (taşlayarak öldürmek) üzere toplanmışlar. Hz. İsa topluluğa dönüp “İlk taşı günah işlememiş biriniz atsın” demiş. Gerçeği gizleyerek taşı atmaya teşebbüs edenleri Allah'ın Peygamberine bildireceğinden korkan kalabalık birer birer dağılmış, meydanda Hz. İsa ile kadın kalmış, Peygamber kadına öğüt vermiş, tevbe etmesini sağlamış ve serbest bırakmış.Ağzını açıp gece gündüz yolsuzluktan, hırsızlıktan söz edenlere bu hikayeden ibret almalarını ve aynanın karşısına geçerek kendi durumlarını gözden geçirmelerini hatırlatırım. Keşke halkımızın büyük çoğunluğu kamil manada Müslüman ve defterleri tertemiz olsa, keşke bir erdemliler topluluğu içinde yaşıyor olsak. Lütfen herkes önce kendine, sonra yakından uzağa insanlarımıza baksınlar; trafik kurallarını ihlalden vergi kaçakçılığına, kul hakkına tecavüzden şiddet kullanmaya, gıybet, iftira, söz taşıma, ara bozmaya… kadar nice ahlak ve din dışı kusurlar içindeyiz. Parti teşkilatları bizim bu insanlarımızdan oluşuyor, oyları bunlar veriyor, meclisi bunlar teşkil ediyor, öğretmenden bürokrata çok etkili elemanlar da yine bu halkın içindendir. Şu halde bizim büyük bir ahlak ve erdem seferberliğine ihtiyacımız vardır, ilgililerin bu büyük ihtiyacı düşünmeleri ve çareler üretmeleri gerekiyor.AK Parti üç “y” hedefi ile iktidara geldi, yasaklar ve yoksulluk konularında yetmezse de önemli adımlar attı, yolsuzluklara gelince bunu ortadan kaldırmak tek başına iktidarın elinde değildir; unutmayalım ki, mesela rüşveti alan var ise veren de, teklif eden de, meşru olmayan işini bununla kotarmak isteyen de var! İyi niyetli temiz insanlar tenkit ve terbiyelerini bir tarafa değil, bütün taraflara yöneltmek durumundadırlar.Bir iktidarın bütün mensupları kurşun askerler veya yapıcısı tarafından programlanmış robotlar gibi olamazlar. Samimi ve ehliyetli olan yöneticiler arasında içtihad farklılıkları ortaya çıkabilir. Bu farkın ayrılığa, tefrikaya, düşmanın ekmeğine yağ sürmeye müncer olmamasının ilacı fikre saygı, istişare, tevazu ve uygun bir yöntemle karar verildikten sonra uygulamada hadise çıkarmamaktır.Cumhurbaşkanımız ve Başbakanımız duaları makbul güzel insanlar sebebiyle Allah'ın bu millete iki önemli armağanıdır; samimi ve edepli muhaliflere bir diyeceğim yok, ama millet ve memleket düşmanlarına fırsat vermemek için en büyük gayret de onlara düşüyor.
Devlet ve millet sözkonusu olunca
04:0025/09/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Bu milletin, bu devletin ve daha geniş olarak ümmetin hiçbir ortak problemi ve bu problemin de çözümünde ortak görüş yok mudur?
Elbette vardır ve olmalıdır.Peki bu iktidar-muhalefet zıtlaşmasına, kavgasına, insanı ümitsizliğe taşıyan dağınıklık ve tefrikaya ne demeli!Seküler demokrasilerde bildik siyasi partilerin bulunması tabiidir, bunların varlık sebebi de millet ve memleket için daha iyi, daha hayırlı, daha faydalı olanı bulmak ve gerçekleştirmektir; en azından teorik olarak böyledir.Uygulamaya bakıyoruz, iktidar ile muhalefetin “şu milli bir meseledir, devlet meselesidir, bunda ihtilafa düşmek ve millet ve memlekete zarar vermek olamaz” dediklerine ve bu şuur içinde davrandıklarına dair bir örnek bulamıyoruz.İktidar, yıllardır sürüp gelen ve hiçbir zaman, hiçbir güvenlik tedbiri ile kökü kazınamayan terörü, temsilcileriyle görüşerek, ne istediklerini onlardan dinleyerek, taleplerinin olabilecek gibi duranlarını hayata geçirerek, olmayacak talepler konusunda ise onları ikna edip silah yerine siyaseti tercih etmelerini sağlayarak bir çözüm denemesinde bulundu. Aslında birçok iyi niyetli ve aklı başında insanımız da bunu istiyorlardı. Bu denemede hayli yol alınmış iken artık bilinen sebeplerle teröristler çözüm sürecini durdurup tekrar silaha sarıldılar. İktidar da tabii, yerinde ve zorunlu olarak şiddete şiddet ile cevap verme, onları bir daha silaha başvuramayacak hale getirme yolunu tuttu.Peki bu millet ve devlet meselesi olan meselede muhalefet ne yaptı?Zorunlu olan ve başka bir çare ile ikamesi mümkün olmayan mücadeleyi destekleyecek yerde, çözüm sürecini bahane ederek iktidara yüklenme, fırsat bu fırsattır diyerek önümüzdeki seçimlerde oyunu yükseltmeyi millet devlet menfaatine tercih etme yolunu tuttu. Millet-devlet manfaatini önceleyen muhalefetten şu beklenirdi:Çözüm sürecinde kendilerine göre hatalı olan karar ve uygulamaları tenkit etmekle beraber silahı siyasete tercih eden, millete ve memlekete büyük zararlar veren, taleplerini silah yoluyla koca bir devlete kabul ettirmeye teşebbüs cür'etini gösteren teröristleri kınamak, yaptıklarının yanlış olduğunu açık ve kesin bir dille ifade etmek ve hatayı devam ettirdikleri sürece iktidarın kararı ile yapılan mücaledeyi desteklemek. Beklediğimiz bu. Yaptıkları ne?Sanki terörün sebebi çözüm süreci imiş, sanki bu süreçten önce terör yokmuş gibi bütün suçu ve günahı bu denemeyi yapan iktidara yüklemek, insaf ve edep ölçülerini bir yana bırakarak iktidara yüklenmek, mücadele hakkında ise sükutu tercih etmek.Bu iktidarın muhalefete göre hataları, günahlar olabilir, bunu da abartlı bir şekilde ve devamlı dile getiriyorlar, peki bu iktidarın yâr ve ağyâr tarafından takdir edilen bunca güzel, millete ve memlekete faydalı işleri de var niçin bunları hiç dile getirmiyor ve teşvik etmiyorlar!İyiye iyi, kötüye kötü, karaya kara, beyaza beyaz demek bu kadar zor mu?Zor da olsa millet onlardan bunu da bekliyor.Malumları olsun ki, milletin oyunu almanın tek yolu kötüyü görmek ve söylemek, iyi olana ise kör ve sağır olmak değildir.
Kur’an mezarlık kitabı değildir
04:0027/09/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Biraz önce minareden güzel bir salâ (Peygamberimize salâtu selam) dinledim, salâ güzeldi, ama arkasından bir ölüm ilanı geleceği için bu güzelliği içime sindiremedim.
Peygamberimize (s.a.) her vesile ile salâtu selam okumak güzel, bunda ecir var, bu sayede O Allah sevgilisi, rahmet madeni, varlığın iftiharı ile bağı canlı tutmak, hatta anında cevap almak saadeti var, ancak salâyı yalnız veya daha çok ölüm ilanlarının önünde okumak niye? Bunu kim çıkarmış, bu bid'atı kim yaymış, bu çirkinliğe niçin razı olalım?! Maksat ölüm ilanı ise bunun minareden yapılması da şart değil ya, hadi orası uygun görülmüş olsun, “innâ lillah ve innâ ileyhi raci'ûn”: Hepimiz Allah'a aidiz ve O'na döneceğiz” diye başlanabilir, arkasından da “filan vefat etti, namazı da şu vakitte şurada kılınacak, Allah rahmet eylesin” denir, olur biter.Salâyı ölüm ilanına bağlayıp asıl bağlamından, mana ve maksadından kopardıkları gibi Kur'an-ı Kerim'i de hayat kitabı olmaktan çıkarıp mezarlık kitabı haline getirdiler. Ölümü hatırlamak ve ibret almak için kabir ziyaretine gittiğimizde hoparlörden yüksek sesle devamlı Kur'an okunduğuna şahid oluyoruz. Bunu böyle gören, böyle duyan, böyle bulan insanlarda zamanla şöyle bir şuur veya şartlı refleks hasıl olur: Kur'an mezarlıklarda okunmak içindir.Halbuki merhum Âkif ne güzel söylemişti:“Ya açar nazm-ı celîlin bakarız yaprağınaYahut üfler geçeriz bir ölünün toprağınaİnmemiştir hele Kur'an bunu hakkıyla bilinNe mezarlıkta okunmak ne de fal bakmak için”Peygamberimiz Kur'an-ı Kerim'i kabirlerde okumuş mu? Hayır. Sahabe okumuş mu? Hayır. Müctehidler okumuş mu? Hayır.Nerede ve niçin okumuşlar?Her yerde, Allah'ın bize ne dediğini duyurmak ve anlatmak için, duyduklarımız ve anladıklarımızı hayatımıza uygulamak için, onu ölülerin değil, dirilerin kitabı ve hayat kılavuzu yapmak için okumuşlar.Yete artık bu bid'atı kaldıralım, mezarlıkta herkes sükunetle ziyarette bulunsun, ölmüşler için istiğfar etsin (Allah'tan bağışlanmalarını dilesin), kendisi de ibret alıp er veya geç buraya geleceğini düşünsün, hayatını buna göre düzenlesin, dünyada malı ve evladı olup da bunlar sayesinde ahreti kazanamayarak orada iflas durumuna düşenlerden olmasın!Ölmüş girmişler için geride kalanların yapacakları güzel şeyler vardır: Hayır hasenat, insanların ve diğer canlıların yararlanacakları eserler ve tesisler, özellikle evlat gibi yakınların bizzat yaparak geçmişlerine hediye ettikleri ibadetler… İşte bunları yapalım ve Kur'an ile sünnet de yaşayanların hayat rehberi olsun!
Kur’an Bereketi Kadıköy İmam Hatip Okulu
04:001/10/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Sevgili Cumhurbaşkanımızın Kadıköy Kız İmam Hatip Lisesinin açılışında yaptığı konuşmayı dinlerken paylaşılmasında fayda gördüğüm bazı hatıralar canlandı.
1963 yılında İstanbul Yüksek İslam Enstitüsünden mezun olurken bir kısım arkadaşlarımızla “görev yerlerimiz farklı olsa da irtibatı devam ettirmek, İmam Hatip Okullarını geliştirmek ve bu okulun mensuplarıyla ülkemizde islâmîleşme hareketine katkıda bulunmak üzere” sözleşmiştik. Yaptığımız faaliyetler arasında kabiliyetli ve çalışkan öğrencilerle özel olarak ilgilenmek, ek dersler vermek, peryodik olarak evlerimizde toplayarak imtihan ve sohbetler yapıp yeniden ders vermek, bazı kitapları okumalarını sağlamak… da vardı. Bu arada halkla ilişkiler ve halkın faaliyete katılması da önemli olduğu için her birimiz halktan, Kur'an cemaati adını verdiğimiz birer halka edindik, bunlarla onbeş günde bir sıra ile birimizin evinde toplanıyor, Kur'an'ın metnini ve mealini okuyor, açıklamalar yapıyor, arkasından güncel olaylara kendi alanımızdan bakarak yorumlar getiriyor, müzakere ve istişareler yapıyorduk. Bir de küçük yardım sandığımız vardı, buraya yaptığımız katkılarla muhtaçlara yardım ediyor, infak eğitimi alıyorduk.1974 ten itibaren Kadıköy'de bir İmam Hatip Okuluna ihtiyaç bulunduğu ortaya çıktı, ya hazır bir bina veya üzerine bina yapılacak bir arsa aranıyordu.Kadıköy Kur'an cemaatimizde bir gece şu mealdeki âyet okunuyor:“… Sana neyi infak edeceklerini de soruyorlar. De ki: İhtiyaç fazlasını. Allah sizin için âyetlerini işte böyle açıklıyor ki düşünesiniz.(Bakara:2/219)Merhum Ahmed Sani Gezici Kur'an cemâatimizin müdavimlerinden olduğu için o da bu ayeti ve üzerine yapılan sohbeti dinliyor, ayrıca İmam Hatip Okulu için bir yer arandığını da biliyor. Kendisinin, bugün okulun bulunduğu yerde hem evi hem de çok geniş bir bahçesi ve arsası var. Şöyle düşünüyor: Benim evim ve yeterince arsamdan başka geniş bir yerim daha var ve bu benim ihtiyacımdan fazla, Allah Teâlâ da “ihtiyacınızdan fazla olanı benim rızam için harcayın” diyor, bunu yapmazsam sorumlu olurum ve dünya menfaatini Allah rızasına tercih de etmiş olurum ki, bu bir müminin yapabileceği bir şey değildir. Yarın sabahtan tezi yok, arkadaşları arayayım ve arsayı, Kadıköy İmam Hatip Okulu için vereceğimi müjdeleyeyim.Bu örnek hareket herkesi memnun ediyor, hemen faaliyet başlıyor ve okul, bir yıl başka bir binada açılıp ders yılı geçirdikten sonra 1976-77 öğretim yılında yeni binasına taşınıyor.Kur'an, Allah'ı sevenler ve sayanlar için şüphesiz en sağlam ve şaşmaz hayat kılavuzudur. Onun bereketi saymakla bitmez, onunla ülfet edenlerin buna benzer nice hatıraları vardır. Peygamberimizin izinde Allah'ın kitabını okuyarak, onu hayatımıza rehber edinirsek aşamayacağımız bir problem kalmaz.
İslamcılık, filozof, entelektüel
04:002/10/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Bazı yazılar okuyor, konuşmalar dinliyorum; buralarda konuşanlar ve yazanlar mealen şöyle diyorlar: Biz bir entelektüel, bir filozof yetiştiremiyoruz, bunun da sebeplerinden biri muhafazakâr İslam anlayışı ve bu anlayışı hareket programına temel kılmış olan İslamcılardır.
“İslam ve Demokrasi Tartışmaları” başlıklı bir yazımda şöyle demiştim:“İster iman ister amel konusunda olsun taklid varsa “hür, derin, delile dayalı düşünce” yoktur. Her iki alanda tefekkür ve ictihad yöntemiyle bilgiye, kanaate, imana ulaşanlara geldiğimizde bunlara da “aklı, zekayı, tecrübe ve müşahedeyi mutlak otorite kabul eden, vahyin karşısına bunları koyan” manasında entelektüel, hür düşünce sahibi (ve filozof) denemez. “Bir insan aklı başında ve reşid olunca, kendisine ailesi tarafından telkin edilen din üzerinde bizzat düşünürse, kabul etme veya etmeme şıkları eşit olarak iman meselesine yönelir ve tefekküre başlarsa bu noktada hür düşünce vardır. Ya taklid veya tahkik yoluyla bir kere iman ettikten sonra artık müminin tefekkürünü imanı sınırlar, imanın ışığında düşünür, beşer üstü, ilahi bilgi kaynaklarına itibar eder, aklın yetkisini aşan alanlarda doğrudan vahye dayanır, aklın alanında ise vahiy ile aklın kesin verilerini uzlaştırır, vahyi dışlayamaz.”İslam alimi, entelektüel, filozof niçin gerekli, niçin bizde bunlar yok diye yakınanlar var?İnsanlık var olduğundan beri düşünen, duyan (duygusu olan), güzeli arayan, tabiatı gereği cemiyet, düzen ve medeniyet kuran insanoğlunun çeşitli problemleri, bunalımları, rahatsızlık veren mechulleri… olmuş, bilim, felsefe ve din de bu alanlarda derdine çare olarak ortaya çıkmıştır. Bilimin belli bir alanı var, orada işe yarıyor, çizmeden yukarı çıkarsa bilim olmaktan da çıkar. Felsefe beşere ait bilgi kabiliyetine dayanıyor, ilâhî bilgi (vahiy, peygamberler) ile karşılaştığı zaman ya bunu inkar ediyor (mümkün görmüyor) veya “aklı”nı esas alarak dini yorumluyor, onu beşerî bilgiye ve çözüme indirgiyor. Bunu yapınca da din dışında bir tez, bir düşünce, bir ekol olarak kalıyor.Bilim ve felsefe insanlığın bazı problemlerine çare olmuştur, ama bunlar yetmemiş, kaoslar, problemler, çatışmalar, bunalımlar… hep var olmuş, insanlar da hep bir kurtarıcı aramışlardır. Bu beklenti ve arayıştan istifade ederek ve “Kurtarıcı bizim önderimizdir ve yolumuzdur” diyerek ortaya çıkan cahiller veya sahtekârlar insanların başına bela ve pek çok canın, malın telef olmasına sebep olmuşlardır.Aklı dışlamayan, bilimi teşvik eden, ama beşerin haddini bilmesi gerektiğini de tenbih eyleyen İslam'ın vaadi “iki cihan saadetidir.” Doğru İslam anlayışı şimdi bir daha tanımlayacağım ve “muhafazakâr islamcıların” da benimsediği anlayıştır: Doğru İslam'ı entelektüeller ve filozoflar değil, İslam alimleri anlamışlardır ve anlarlar. İslam alimlerinin anlama ve doğru bilgiye ulaşma metodları vahyin şığında, rehberliğinde ve hidayetinde işleyen akıldır (beşeri bilgi vasıtalarıdır). Bu yöntemin detayları ve açılımı kelam ve fıkıh usulü ilimlerinde ortaya konmuştur. İslam alimleri (müctehidler ve müceddidler) her çağda yetişebilirler, var olurlar ve vardırlar. En önemli tıkanıklık/çözümsüzlük bu yolu kapamakla ortaya çıkar ve çıktığı da olmuştur. İslam alimleri var oldukça bize ait ve sahih yöntemler kullanılarak insanlığın problemlerine İslam'dan çare üretmenin kapısı kapanmaz.Dünyada entelektüeller ve filozoflar varsın olsunlar, ama Müslümanların, olmazsa yakınmaları ve yetiştirmek için yola koyulmaları gereken rehberleri İslam alimleridir
Modernistlerin marifeti
04:004/10/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Kur'an-ı Kerim'i, Hz. Peygamber'in (s.a.) sünnetini, sahabe, tabiun ve mezheb imamlarının açıklama ve uygulamalarını esas alarak tedvin edilmiş olan tefsir ve içtihad usûlü (dini anlama, yorumlama, hayata uygulama yöntemi) vahye dayanan kaynakları bakımından dinin onayladığı (Allah'ın ve Elçisi'nin razı olduğu) bir usuldür. Doğru İslam anlayışının bu usul ile yapılması zorunludur ve bu usulün dışına çıkıldığında sahih İslam'dan sapma kaçınılamaz hale gelir.
Benim evvel ahir dediğim ve diyeceğim budur.Eskiden yeniye bu usulden sapan, başka dinlere, düşüncelere, kültürlere ait değerleri ve yorum yöntemlerini İslam'a uygulamaya kalkışanlar olmuş, ama hem ortaya koydukları İslam anlayışı sahih olmamış hem de tutunmamış, ümmetin kabulüne mazhar olmamıştır.Yaşadığımız çağda da bu manada yenilikçiler, yukarıda özetlediğim usulü beğenmiyorlar, yeterli görmüyorlar, eskimiş buluyorlar, hem ümmeti içine düştüğü kötü durumdan kurtarmak hem de İslam'ı bütün dünyaya kabul edilebilir bir din olarak sunabilmek için yeni bir tefsir ve içtihad usulüne ihtiyaç bulunduğunu dile getiriyorlar, bazıları bununla da yetinmeyerek yeni usul adına bazı denemeleri ortaya koymuş bulunuyorlar.Bunlar hakkında benim genel değerlendirmem şudur: İnsanların yanlışlarını, sapmalarını, Allah rızasına ve yaratılış amacına ters düşen davranışlarını düzeltmek için gelen dinin, bütün inananlar kabul edebilsin diye (böylesine olmayacak bir hayal peşinde koşarak) değişmezlerini değiştiriyor, onunla insanları değil, insanların arzularına göre onu (dini) ıslaha yelteniyorlar. Son günlerde okuduğum bir kitabında ve röportajında bu yeni müçtehidlerden (entelektüel derinlik sahibi dedikleri kişilerden) birinin büyük laflar ettikten sonra “eşcinselliğin İslam'daki yeri” konusundaki bir içtihadına ve içtihadına dayanak kıldığı bir tarihi belgedeki saptırmaya muttali oldum. Asıl maksadım bu saptırmayı düzeltmektir, ama daha önce bu ve devamı olan yazımda yapacağım bir mukaddime de gereksiz sayılmamalıdır.Yabancıyı, ötekini hoşnut edebilmek, herkesi kucaklayabilmek için başvurulan reformlardan biri uzak, biri yakın tarihe ait iki örnekle başlayayım:Gençliğinde sofuca bir Müslüman olduğu ifade edilen Babür hükümdarı Celâleddin Muhammed Ekber Şah (1542 - 1605), bozuk itikadi çevresi ve vezirlerinin iğvası ile yeni bir din icad etmeye kalkışıyor ve topladığı farklı dinlere ve düşüncelere mensup din ve ilim adamlarına şunu söylüyor: “Bir baş tarafından yönetilen bir devlette yaşayanların birbirinden ayrı ve birbirine karşı inançlar beslemesi ve başka başka kanunlarla yönetilmesi doğru değildir. Dolayısıyla bütün bunları birleştirmeliyiz; şöyle ki: hem hepsi bir olsunlar, hem de o birin içinde hepsi bulunsun. Böylelikle herhangi bir din içindeki iyi şeyleri kaybetmemek ve öbürlerindeki daha iyi şeyleri de kazanmak gibi bir kazanç sağlamış oluruz. Bunu yapmakla Allah'a tapma işi, halkın rahatlığı ve devletin güvenliği sağlanmış olur”.Bu düşünceden yola çıkan Ekber Şah 1582'de, bütün eyalet valilerinin önünde Dîn-i İlâhî'yi kurduğunu resmen ilân etti. Artık İslâmiyet, Hıristiyanlık, Zerdüştîlik, Hinduizm, Sihlik, Caynizm ve Budizm'in inanç, ibâdet ve muâmelâtı bu dinin çatısı altında birleştirilmişti. Böylece sahih İslam'ı benimsemeyen teb'a parçaları onun hayaline göre bu karma dini benimseyecekler, ihtilaflar, kavgalar, tefrikalar ortadan kalkacak, birlik hasıl olacaktı.. Daha sonra Cihangir adı ile tahta çıkacak olan Ekber Şah'ın oğlu Selim, bütün bu olumsuzlukların müsebbibi olarak gördüğü Ebu'l-Fadl'ı 1602 yılında öldürttü. Yalnız üst düzey devlet yöneticileri arasında revaç bulan bu yeni din taban bulamadı, bir yandan halkın tepkisi, diğer yandan İmam-ı Rabbânî'nin büyük mücadelesi ve irşadı sayesinde Ekber Şah sonrası Babür şahları, dedelerinin Müslümanlar nezdinde sebep olduğu tahribatı gidermeye uğraştılar. Yazıma sebep olan zatın bir iddiası da “İslam'ın Mekke'de tamamlandığı, Mekke'de gelen ayetlerin evrensel olduğu, Medine'de gelenlerin ise bu çağa hitap etmediği” şeklindedir.Bu iddia da bir başka hatırayı çağrıştırdı:Halk Partisinin 1946 kurultayında değişen 13. Madde'nin aslı şöyleydi:“Diyanet yoluyla dilimize giren bütün yabancı kelimeler milli menfaat bakımından ihraç edilmesi lazım.” Diyanet İşleri Reisliği bütçesi görüşülürken Afyon milletvekili Dr. Ahmet Selgil Kur'an'ın Türkçeleştirilmesini istiyor. Medrese çıkışlı alim Başbakan Şemsettin Günaltay'ın buna karşı teklifi şudur: Kur'an'ı Mekke ve Medine ayetleri diye ikiye bölelim. Mekke ayetlerini alalım çünkü duadır. Medine ayetlerini atalım çünkü ahkamdır ve biz Müslüman ahkamını tatbik etmekten hariciz”.Bu iki tarihi örneği zikretmemin sebebi modernistlerin bazı buluş ve tekliflerinin aynı olmasa da benzerlerinin daha önceleri de ileri sürülüp denendiği, ama sahih usulden ve dolayısıyla sahih dinden sapıldığı için isabetli olmadığı ve kabul edilmediğini hatırlatmaktır.(Devamı olacak)
Modernistlerin marifeti (2)
04:008/10/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Modernist yazar şöyle diyor:
“Ama Şuayb'ın kavmi de kapitalizm yüzünden helak edilmiş. Onu nereye koyacağız? 13 yıldır kapitalizm uyguluyoruz biz. Evet Lut Kavmi helak edildi. Eğer eşcinselliğin Lutilik olduğuna inanıyorsanız bunu Lut Peygamber gibi söylersiniz: “Helak olursun, Allah azap verir” dersiniz ama saygı duyulması ve özgürlük alanlarına müdahale edilmemesi lazım.”“Bizim hadis kitaplarımızın kenarında kıyısında duran bir tane Hünsa (transseksüel) var. Hünsa olduğu söylenen bir adam. Bir adam Peygamberimize “bu adamı öldürsene" demiş. Peygamberimiz de ona “Ben La ilahe illallah diyen bir adamı öldüremem" demiş. Ben bu adamın kim olduğunu sorguladım. Karşıma şöyle bir manzara çıktı: Vakıdi'nin siyerinde şöyle geçiyor "Mati ve Hit adında iki eşcinsel müslüman köle vardı. Bunlar evlilik hayatı yaşıyordu. Ve kimse bunlara zarar vermiyordu". Ki bir siyer kitabı hadis kitabından önce gelir. Çünkü biz Siyer'de Hazret-i Peygamber'i tanırız. Sonra döner hadis kitaplarında “Hazret-i Peygamber ne söylemiş?” diye bakarız. Kur'an'da da ben bu konuya bir dayanak bulabiliyorum. Bu tefsiri burada uzun uzun aktarmayacağım…”Bu sözlerin içinde hem yanlışlar hem de –hadi yalan demeyeyim- hilaf-ı hakikat sözler var.1. “Transseksüel” hünsâ değil, muhannestir. “Hunsâ” kelimesi, “her iki cinse ait organları bir arada bulunduran veya her ikisi de olmayıp yalnızca idrar yapmaya yarayan bir deliği bulunan kimse” için kullanılır. Bunlara erkek mi, kadın mı muamelesi yapılacağı konusunda çeşitli teşhis görüşleri vardır.“Muhannes” ise yumuşaklık, söz, bakış, davranış gibi konularda kadına benzeyen erkek demektir.Muhannesler de Fıkıh'ta iki gruba ayrılır. Doğumundan itibaren böyle olanlar, böyle yaratılmış sayılanlar; bunlara -işi fuhuş ve zina boyutuna götürmedikçe- bir suç ve günah isnad edilemez. İkinci grup ise sonradan bozularak ve kendi iradeleriyle kadınlara benzemeye özenenlerdir ki, bunlar hadislerde lanetlenmişlerdir.2. Muhannes ile ilgili hadis, kitapların kenarında kıyısında değil, yeri geldiğinde ortasında rivayet edilmiştir.3. Ebu Dâvûd'un rivayetinde Peygamberimizin ifadesi şudur: “…Namaz kılanları öldürmek bana yasaklandı.”4. Vâkıdî'nin K.el-Meğâzî isimli eserinin J.M.B.Jones'in tahkiki ile yayımlanan üçüncü baskısından (1984) ben de araştırma yaptım, burada yazılan ile hadis kitaplarında yazlan arasında fark yok. Ama vahim olan şudur ki, bizim modernist Vâkıdî'ye, söylemediği bir sözü izafe ediyor; Vakıdî bu iki muhannesin evli olduklarını söylemiyor, onun dediği özetle şundan ibaret (s.933-934): Peygamberimizin akrabasından Hz. Fahite'nin iki azatlı ve muhannes kölesi vardı: Hît ve Mâti'. Peygamberimiz bu iki muhannesin cinsellikle ilgilerinin olmadığı kanaatinde iken ailesi ile görüşmelerine ve haneden beslenmelerine izin veriyordu. Bir gün konuşmalarına kulak misafiri oldu, bir kadının cinsel cazibesi olan yerlerinden söz ettiklerini duyunca eve alınmalarını yasakladı, ayrıca Medîne'den de uzağa sürgün etti. Burada aç kalıp ölecekleri söylenince Cuma günleri gelip gıda alarak dönmelerine izin verdi. Bu iki muhannes Hz. Ömer'in hilafetinin sonuna kadar sürgünde kaldılar ve sonra Medine'ye dönebildiler (halkın arasına karışmalarına izin verildi).5. Kur'an-ı Kerim'den eşcinselliğe müsamaha ve “saygı duyulması ve özgürlük alanlarına müdahale edilmemesi lazım” cümlesine bir dayanak bulmak mümkün değildir, ama Kur'an'ı bir beşer kitabı gibi okuyanlar istediklerini bulurlar, bulamadıklarını da kendileri uydurup yazarlar.Gelecek yazıda bu modernist ürününün de orijinal olmadığını, daha yakın bir zamanda ABD'li bir eşcinsel tarafından ısrarla gündeme getirildiğini ve gerekli mukabeleyi gördüğünü açıklayacağım.
Modernistlerin marifeti (3)
04:009/10/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Bağlayıcı dinî kaynaklara dayalı usulü beğenmeyen, yeni usul icad ederek İslam'ı çağa sunduklarını iddia eden modernistlerin iddialarından ziyade ortaya koydukları çözümlere (ürünlere) bakmak gerekiyor. Bunlardan biri olarak eşcinselliğe İslam'dan müsamaha devşirilmişti. Ben de bunun, daha önce bir ABD'li eşcinsel tarafından aynı argümanlarla dile getirildiğini yazmıştım. İşte hikayesi:
M. h.'nin iddialarıİmamlık ve öğretmenlik yaparken eşcinsel olduğu ortaya çıkınca bu görevleri bırakmak zorunda kalan M.H. röportajında, çok dindar bir ailenin çocuğu olduğunu, çocukluğundan itibaren kadınlığa meyilli bulunduğunu, ergenlik çağından sonra bu meyilden ve onun sürükleyebileceği günahtan kurtulmak için çok çabaladığını, namaz kılıp oruç tuttuğunu, belki faydalı olur diye bir kızla evlendiğini, Pakistan'da İslami öğretim gördükten sonra konuyu incelediğini ve 12 yıllık bir araştırma sonunda İslam'a göre eşcinselliğin günah ve yasak olmadığı neticesine ulaştığını ifade ediyor ve iddiasını ispat amacıyla şunları söylüyor:“Evlilik bir iş sözleşmesi gibi; yani çalışmazsa Kur'an-ı Kerim'e göre bozmak gayet normal. Kur'an'da “erkekle kadın evlenir” diye bir açıklama bulamazsınız. Böyle bir kural yok. İslam'a göre evlilik bir iş anlaşması olduğuna göre… eşcinsel ilişkilere uygulamada hiçbir sakınca yok. Çocuk sahibi olmaya gelince de, eğitim ortamı, sevgi ortamı yerindeyse eşcinsel bir ailenin çocuk evlat edinmesinde hiçbir sakınca yok...“Hz. Muhammed (s.a.) eşcinsellikle doğrudan ilgili olmadı ya da eşcinsellere cinsel yönelimlerinden dolayı cezalandırmadı ya da zulümde bulunmadı. Hz. Muhammed (s.a.) döneminde Medine'de 'muhannesûn' adı verilen bir grup efemine erkek yaşardı. Muhannesûn grubu modern gey erkeklerin bazı vasıflarını taşısa da, onları tam olarak temsil ettiği söylenemez. Hz. Muhammed bazılarının Müslümanların evlerinde kadınlara ait odalarda çalışmalarını engelledi ve bazılarını da Medine'den sürgün etti. Ama tüm bunlar, onların cinsel yönelimleri temelinde değil, edepsiz ve dine aykırı davranışlarından dolayı yapıldı.” Bu iddiaya verdiğim birkaç yazılık cevabı sitemden bularak okumak mümkündür(www.hayreddinkaraman.net). Burada yalnızca hadislerle ilgili kısmını nakledeceğim. Ebû- Dâvud'un kitabına aldığı hadis şöyledir:Hz. Peygamber'e, ellerine ve ayaklarına kına yakmış olan bir muhannes getirildi; Peygamberimiz (s.a.), “Buna ne olmuş” dedi, “Kadınlara benzemeye çalışıyor” dediler. Nakî' denilen bir yere sürülmesini emretti. “Onu öldürelim mi” diye sordular, “Namaz kılanları öldürmek bana yasaklandı” buyurdular.Bu hadiste şu hususlar dikkat çekiyor:Hz. Peygamber (s.a.) eşcinselliğe izin vermek veya müsamaha etmek şöyle dursun “kadınsı davranan, ellerine ve ayaklarına kına yakan birinin” bu davranışını bile hoş görmüyor, kötü örnek olmasın diye topluluktan uzak bir yere gönderiyor (tecrid ediyor).Hz. Peygamber dönemi toplumu yalnızca “kadınsı davranan” bir kimsenin bile öldürülebileceğini düşünüyorlar, ama Peygamberimiz “onun inanmış ve ibadet eden bir mümin” olduğunu ve öldürülmesinin caiz olmadığını söylüyor.Ebû Dâvûd ve Müslim'in kitaplarına aldıkları bir diğer hadis ise şu mealdedir: Hz. Peygamber'in hanelerine bir muhannes girip çıkardı (hizmet eder, yardım alırdı), Hz. Peygamber'in eşleri onu, “kadınlara ilgi duymayan (gayr-i uli'l-irbe) sayarlardı (Bak. Nûr Sûresi: 24/31). Bir gün Peygamberimiz (s.a.), o muhannes eşinin hanesinde iken yanlarına girdi, bu sırada muhannes bir kadını anlatıyor; “Önden dört büklüm, arkadan sekiz büklüm ile sallanarak yürüyor” diyordu. Peygamberimiz “Görüyorum ki bu kişi, bunlara kadarını biliyor, bundan sonra yanınıza girmesin” dedi, eşleri de onu evlerine girmekten menettiler. Hadisin bir başka rivayetinde şu ek de yer almaktadır:“Muhannes Beydâ denilen bir yere gönderilmişti, (eşleri) bu takdirde o açlıktan ölür” dediler, Peygamberimiz de her Cuma günü gelip iki kere eve girmesine, ihtiyaçlarını alıp yerine dönmesine izin verdi.Bu hadis de “kadınların cinsel objelerini algılayan” bir kimsenin “erkek sayılacağını ve kadınların ona karşı erkek gibi davranmaları" gerektiğini ifade ediyor. Ayrıca böyleleri işi, hangi cinsle olursa olsun zina boyutuna götürmedikçe onlara iyi davranılması, ihtiyaçlarının karşılanması, fakat topluluk içinde kötü örnek olmaması ve kötülüğe sebep olmaması için uzak tutulması gerektiğini de anlatmış oluyor.Sonuç olarak Kur'an'da olduğu gibi hadislerde de İslam'da eşcinselliğin normal karşılandığına dair bir delil bulmak mümkün değildir.İslam modernisti diye anılan kimselerin ortaya koydukları çözümlerin çoğu, İslam'ı bozarak çağa uydurma operasyonunun parçalarıdır.
Bu gençlerin vebalini taşıyanlara
04:0011/10/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Cuma namazının son sünnetini kılıyordum, yanıma bir genç gelip oturdu ve benim selam vermemi bekledi. Selam verince H.K. olduğumu sorarak teyid ettikten sonra benim, “Yahudiler ve Hristiyanlar cennete girer” dediğimi ve bu yüzden binlerce insanının dinden çıkmasına sebep olduğumu ve Allah'ın lanet ve gadabını hak ettiğimi…” söyleyerek ve heyecandan titreyerek hakaretlerine ve beddualarına devam etti, sözü bir türlü bitmiyordu, araya girerek “Benim böyle dediğimi nereden biliyorsun” diye sordum, “Bizzat kitabından okudum” dedi. “Benim böyle bir kitabım ve sözüm yok” dedim, hiç dinlemeden hakaret ve beddualarını sürdürdü. Sonunda “bunları kim hak ediyorsa onun üzerine olsun!” dedim ve ayrıldık.
1954 yılında Konya Musalla Camii'nde vekil imam olarak vazifeye (dolayısıyla din alanında konuşmaya) başladım, altmış yıldır imam, vaiz, orta öğretimde öğretmen, yüksek okulda asistan ve öğretim üyesi, İlahiyat Fakültesi'nde öğretim üyesi olarak yazdım ve konuştum. Daha önceleri de medya yazarlığım varsa da 1995 yılından beri Yeni Şafak Gazetesi'inde köşe yazıları yazıyorum. İmza attığım tercüme ve telif kitap sayısı ellinin üzerindedir. Bütün bunlara bakan ve peşin hükümsüz olarak okuyan kimselerin hakkımda söyleyecekleri ancak şu olabilir: Sahih usule dayanarak sahih İslam'ı günümüzün insanlarına anlatmak ve Müslümanlara yönelen manevi tehlikeler karşısında gereken uyarı ve mücadeleyi ortaya koymak için çırpınmış bir Müslüman.Gel de gör ki, gözünü ve vicdanını mezhepçilik, taassup, haset, grupçuluk ve cehaletin kör ettiği bazı kimseler 1970 li yıllardan beri beni itibarsızlaştırmak, gözden düşürmek, hatta ortadan kaldırmak için uğraşıp durdular. Son zamanlarda da benim kaleme almadığım, bir yerde yaptığım konuşmanın eksik ve düzensiz olarak yazıya geçirilmesinden oluşan bir kitabı önce bana mal ettiler, sonra da oradaki sözleri bile bağlamından kopararak, olmadı maksatlarına göre saptırarak karalama kampanyasını devam ettirdiler. Özellikle gençlerin dinlediği bazı kara vicdanlı kişilerin bu kampanyayı devam ettirdikleri ve gençleri etkiledikleri kulağıma geliyordu. Başta anlattığım olay da bunu teyit etti.Eğer bu adamların niyeti halis ve gayretleri İslam olsaydı benim açıklamalarımı ve bunları topladığım “Diyalog ve Necat Tartışmaları” isimli kitabımı okurlar, gerçeği anlar ve yaptıklarına pişman olurlar, gıybetleri ve iftiralarından dolayı tevbe ederlerdi. Bunu yapacak yerde devamlı o kitaptan okuyarak, gençlere de okutarak veya aktararak cinayetlerine devam ediyorlar. Ben gençleri de mazur görmüyorum. Allah akıl vermiş, fikir vermiş, niçin yalnızca onları dinliyor ve kör taklit yolunu tutuyorlar da dönüp bir kere de “Bu adam ne diyor, bu ithamlara ne cevap vermiş, ömrü boyu ne yapmış, bizzat kaleme aldığı yazıları ve kitaplarında ne diyor?” diye sormuyor, gerçeği öğrenmek için gayret etmiyorlar.Kur'an-ı Kerim'i okurlarsa şunu öğreneceklerdir: Ahirette, körü körüne peşlerine düştükleri kimseler onlardan teberri edecekler, “Bize ne, onlar da araştırsalardı, akıllarını ve sahih bilgi kaynaklarını güçleri yettiği kadar kullansalardı” diyecekler.Ama en büyük vebal, gözlerini ve vicdanlarını haset ve taasubun kör ettiği hoca kılıklı adamların boynundadır. Kendi dar görüşleri ve sığ anlayışlarından başka bir anlayışı ve dolayısıyla böyle bir bilgiye dayanan İslam'dan başka bir İslam anlayışını kabul etmeyen, ümmeti bölen ve inanları birbirine düşüren bu fitnecilerden elbette Allah hesap soracaktır. Ve ben onları, O yüce makama havale ediyorum.İthamlara cevaplarımı köşemde yazmıştım,sitemde de var tekrara hacet görmüyorum, yalnızca şu özeti tekrarlayabilirim:Bana göre:a) Bütün peygamberlere ve son Peygamber Muhammed Mustafa (s.a.)e iman etmeyen mümin ve Müslüman olmaz.b) İslam ismi hem bütün peygamberlerin ve özellikle İbrahim (a.s.)ın dininin adıdır (Ali İmran: 3/67), hem de Son Peygamber'in dininin adıdır.c) Evet, İslam bütün insanlar için gönderilmiştir ama hedefi fiilen bütün insanların Müslüman olması değildir; Allah bunu bilmekte ve Kitabında da söylemektedir. Bu sebeple davete rağmen Müslüman olmayan insanlara hayat hakkı tanınmış ve onlarla ilgili hükümler konmuştur.d) Peygamberimiz Muhammed Mustafa (s.a.)in daveti yeterli ölçüde kendine ulaştığı halde Müslüman olmayanlar hangi dinden olurlarsa olsunlar ahirette kurtuluşa eremez, cennete giremezler.
Olan ve olması gereken
04:0015/10/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
“Hayır olandadır” veya “Olanda hayır vardır” diye bir cümle dolaşır, ama ben buna katılmıyorum. Bunu “Bir kere oldu, inşallah hayırlı olur, hayırlara vesile olur” şeklinde dua olarak söylesek bir manası vardır, ama her olanı hayır ve hayırlı saymanın manası yoktur.
Bu söze bakarak şu kadar cana, bu kadar kana, hesapsız zarara sebep olan son terör olayını hayırlı mı sayacağız!? Elbette kötü, feci, vahim, acı, felaket bir olaydır ve olandır. Allah tekrarından korusun!Bu acı olaydan sonra olanla olması gerekene bakalım:Olan:Çok şey var ama üzerinde durmak istediğim siyasetçilerin durumu ve duruşudur.İktidar büyük bir acı hissi içinde ve sorumluluk yükü altında olayı anlamaya ve gereğini yapmaya yöneldi, bütün işlerini bir yana bırakarak bu olaya odaklandı, yaraları sarmaya, bir daha olmaması için yapılacakları düşünmeye, bir ihmal ve kusur varsa onu araştırmaya başladı.Bir siyasetçi daha ilk ağzını açtığında suçu iktidarın üzerine atarak algı oluşturma yolunu tuttuğu için onu dışta bırakarak muhalefet liderlerini de görüşmeye davet etti. Maksadı hem onların görüş ve düşüncelerini öğrenmek hem de bu vahim olay karşısında milletçe, iktidarı ve muhalefetiyle bir bütün olarak duruş göstermekti. Muhalefet ne yaptı?Birini yukarıda yazdım, bir diğeri, dolaylı olarak suçu ve kusuru iktidarın boynuna yükleyerek ve gelecek seçimlerde daha fazla oyu bu tavırla alacağını sanarak görüşmeyi bile reddetti. CHP lideri görüşmeyi kabul etti -çok şükür, bu da bir şeydir- ama halka yaptığı açıklama yine çirkin siyaset kokuyordu; iktidarı sorumlu tutuyor, duygu sömürüsü yapıyor, kerameti (kurtuluşu) kendi varlıklarına bağlıyor, tedbir olarak iki bakanın istifasını istemeye öncelik veriyordu.Olması gereken:Aklı başında olan hiçbir kimse böyle bir olayı, iktidarın yapması ve yaptırması şöyle dursun isteyebileceğini bile düşünemez. Ortada bir tedbir ve denetim kusuru varsa bunun da derecesi ve vahameti hemen olay sonrasında belli değildir. Durum böyle olunca iktidarı ve muhalefeti bu hainlik ve vicdansızlık örneği olay karşısında derhal bir araya gelmeli, olayı birlikte kınamalı, siyasi hesapları bir yana bırakmalı, yaraları sarmanın ve alınması gereken tedbirleri düşünüp konuşmanın peşinde olmalı idiler.Geçende yine yazmıştım, bu ülkenin hiç mi “millet ve memleket meselesi” yok. Bu olay millet ve memleket meselesi değilse hangi olay öyle olabilir! Millet ve memleket söz konusu olduğunda oy ve iktidar hesabı yapmak da bir çeşit hiyanet değil midir? Şöyle diyen ve düşünen olabilir:“Evet bu bir millet ve memleket meselesidir, ama çaresi iktidarın değişmesi, muhalefetin iktidar olmasıdır, işte bu sebeple başka cihetler bırakılıp iktidara yüklenmek gerekiyor.”İşte en vahim olan düşünce de budur zaten!Eğer bu düşünceye meşruiyet tanırsanız her millet ve memleket olayını muhalifler istismar eder, iktidarı düşürmek için kullanabilirler.Meşru ve makul olan, bu gibi olaylarda siyasi hesapları ve menfaatleri geçici olarak bir yana bırakıp mevcut itfaiyeye yardım ederek yangını söndürmeye çalışmaktır. Yangına su yerine yakıt taşıyanlar millet ve memleket haini sayılırlar.Millet, memleket, devlet meselesi birlik halinde çözüme kavuşturulduktan sonra sıra ülke yönetiminde meşru tercihlere gelir ve iktidar-muhalefet siyaseti de bu noktada başlar. Demokrasilerde muhalefet olmazsa olmazdır, elbette iktidarın tercihlerini tenkit edecek, kendi program ve projelerini anlatacak, iktidara talip olarak millete başvuracaktır. Ama bunu da küfürsüz, tahriksiz, yalansız, iftirasız, hasılı ahlak çerçevesinin dışına taşmadan yapacaktır, yapmalıdır.
İslam ticaret hukukunun güncel meseleleri
04:0016/10/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Eylül 1996 tarihinde Konya'da “İslam Ticaret Hukukunun Günümüzdeki Meseleleri” başlıklı uluslararası bir kongre yapılmıştı. Bu kongrenin tebliğleri, müzakereleri ve sonuç bildirisi Kombassan Vakfı tarafından 1997 de 1134 sayfalık bir kitap olarak yayımlandı.
Aradan 19 yıl geçtikten sonra kongrenin ikincisi yine Konya'da, aynı isimle 15-18 Ekim 2015 günlerinde yapılmaktadır. Birinci kongreye daha aktif olarak katılmıştım. Bu defakine ise sağlık durumum sebebiyle kısmen katılacağım. İnşaallah alınan sonuç hakkında da okuyucularıma bilgi veririm.Kongrede şu çerçeveler içine giren konular müzakere edilecektir: Yeni ticari uygulamalar.Zekat.Faiz.Borsa.Sigorta.Yirmibeş yıl öncesine kadar “İslam iktisadı olur mu, faizsiz bir ekonomi mümkün müdür” gibi konular, “yoktur, olmaz” hükümleri ile karşı görüş ve hükümler şeklinde tartışılıyordu. Geçen zaman içinde İslam kültür, medeniyet ve müesseselerinin farklılığı neredeyse genel kabul gördü ve bu hükmün içini açan ve dolduran çalışmalar ve tartışmalar başladı.Çağdaş düşünürler ve uygulayıcıların çoğu ya kapitalizmin veya antikapitalist sosyalizmin mahkumu gibidirler. Her iki ideolojinin hayata uygulanmasının doğurduğu acı sonuçlar ortada olduğu halde taraftarları bıkmadan, usanmadan veya çaresizlik içinde taraflarını savunmaya devam ediyorlar.Biri fıtrat, diğeri hakkaniyet ve adalet dışı olan bu iki sistemin karması değil de tam manasıyla farklısı bir sistem 1940'lı yıllardan itibaren ilmî ölçütler içinde yazılmaya ve tartışılmaya başlandı. Bu sistemin adı İslam ekonomisi veya sayın M. Asutay'ın yerinde ifadesiyle “İslam Moral Ekonomisi”dir. Evet bu bir “moral ekonomidir” çünkü onun ekseninde insan, hedefinde ise islâmî değerlerin her alanda olduğu gibi ekonomi alanında da hayat bulması vardır.Hedef bu olmakla beraber ne kadarına ulaşılabildi, ne kadarı hayata geçirilebildi?Önce teorisine bakalım:Teorik tartışmaların taraflarını iki ana gruba ayırmak mümkündür: Modernistler, gelenekçiler.Modernistlerin bütün uğraşları Batılı kapitalist (bir kısmı da Marksist) ekonomiye İslam elbisesi giydirmek, içi yabancı, dışı bizden bir u'cûbe oluşturmaktır.Gelenekçiler ise klasik usulüne uygun ictihadı devreye sokarak İslam'ın genel gayesini ve bu gayeye ulaştıran değerlerini içi ve dışı ile iktisadi alanda da temsil etmek için gayret ediyorlar.Teorik olarak hayli yol alındığını ve değerli eserlerin ortaya konduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.Uygulamaya gelince böyle bir hükme varabilmek için daha çok yol katetmemiz gerektiği anlaşılmaktadır.Mücadele iki farklı tarafın görüş ve taleplerinin uygulamaya yansıtılması mücadelesi şeklinde cereyan ettiği için ne saf islâmî ne de saf gayr-i islâmî bir uygulama ortaya çıkabiliyor. Hayatımızın hukuki, siyasi, sosyal, eğitim, san'at… alanlarında görülen melez oluşum iktisadi alanda da görülüyor. Ama mücadelenin yönü ve hedefi –benim görebildiğim kadarıyla– saf islâmî olana doğrudur. Melez, karma, karışık ve öteki olmaz (inşaallah).
Niçin AK Parti’ye oy vermeli
04:0018/10/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Kur'an, ezan, cami, İmam Hatip, hac, tesettür (dine uygun örtünme), dindarlığın yaygınlaşmasına, ülkemizin tam bağımsızlığına ve kalkınmasına, eşsiz medeniyetimizi ihya ve inşaya karşı ve bunlardan rahatsız olan Türkiyeliler bu partiye de karşı ve muhalif oldukları için.
Başörtü zulmüne, üniversiteye girişte İmam Hatip mezunlarına uygulanan puan ve katsayı haksızlığına, sekiz yıllık kesintisiz eğitim kumpasına son verdiği için.Dün başını örten hanımefendiyi Meclis'ten kovanlara karşı devletin bütün kurum ve kuruluşlarını, örten ve örtmeyene eşit olarak açtığı için.Milyonlarca çocuğumuza dinini, kutsal kitabını ve sevgili peygamberini öğrenme imkanı veren seçmeli dersleri koyduğu için.Ülkemizin en seçkin yerlerinde yükselen minareleri teşvik ettiği, özellikle Çamlıca'da ve Ak Saray'da yaptırdığı camiler için.Kurucu lideri “Dünya beşten büyüktür” diyerek zalimlere ders verdiği için.Zalim İsrail'in devlet başkanına Davos'ta, dünyanın gözü önünde “siz zalim ve katilsiniz” diyebildiği için. Dünyanın neresinde zalim varsa onlara karşı, nerede mazlum varsa onların yanında durduğu için.Yalnız Türkiye'nin değil, İslam dünyasının ümidi haline geldiği için.Partinin mevcut başkanı da aynı davayı benimseyen, emek veren ve dünyanın önünde başarı ile temsil eden bir kâmil kişi olduğu için.Zengin ama cimri ve vicdansız ülkeler birkaç bin mülteciyi kabul edebilmek için kırk dereden su taşırken iki milyondan fazla mülteciyi yıllardır barındırdığı için.IMF'ye borcumuzu ödeyip üzerimizden alçaltıcı bir kamburu attıktan sonra “isterseniz siz borç verebiliriz” diyebilecek bir ülke ekonomisini yönettiği için.Yetmezse de önemli ölçüde yoksulların ve dar gelirlilerin dertlerine derman olmaya çalıştığı için.Sağlık alanında yaptığı reformlarla insanımızı hastane kapılarında perişan ve bazen rehin olmaktan kurtardığı için.Hava, kara ve deniz ulaşımında rüyaları gerçek yaptığı için.Uluslar arası ilişkilerde ülkeyi kukla olmaktan çıkarıp “masada ben de varım” diyen aktör haline getirdiği için.Yıllardır hem servetimizi heba eden hem de canımızı alan terör belasını kökten çözmek için Barış ve Kardeşlik Projesi'ni devreye soktuğu, Kürt halkı bakımından projeye devam etmekle beraber ihanet edenleri etkisiz hale getirmek için ne gerekiyorsa onu yaptığı için.İnsan hak ve özgürlüklerine dayalı demokrasiyi ikmal etmek üzere önemli reformlara imza attığı için.Muhalefetin ipe un sermesine rağmen demokratik bir anayasa sevdasından vazgeçmediği ve millet imkan verdiği takdirde bunu bir namus meselesi gibi telakki ederek gerçekleştirmeyi vaadettiği için.Bu dava mevcut parti yönetimince titizlikle korunduğu ve …Daha neler ve nelerden dolayı AK Parti'ye oy verilmelidir.Peki hiç mi günahı ve kusuru yok?Beşer olur da günahı, kusuru olmaz mı!Bizim vazifemiz bunlara göz yummamak, asgariye indirmek için gayret etmek, ama bir kısım günahkârların istismarına da pabuç bırakmamak, onların kötü emellerine destek vermemektir.
İslam Ticaret Hukuku Kongresi
04:0022/10/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
“İslam Ticaret Hukuku Kongresi (Günümüzdeki Meseleler) 15-18 Ekim arasında Konya Dedeman Otel'de yapıldı. Hazırlık, hizmetler, yönetim ve organizasyon eksiksiz idi, emeği geçenleri tebrik ediyor, Allah cümlesinden razı olsun diyorum.
Birinci gün “İslami Ticaret ve Faiz” konulu bir açış konferansı verdim. Protokol konuşmaları arasında Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in, Dünya İslam Alimleri Birliği Başkan Vekili Karadâğî'nin, I. ve II. Kongre'ye emek veren Prof. Dr. Mehmet Bayyiğit'in konuşmaları faydalı ve ümit verici konuşmalardı; bunların yayınlanacağını umuyorum.Konferansımda şu hususlara temas ettim: Laik bir ülkede ve kapitalizmin egemen olduğu bir dünyada İslâmî ticaretin problemleri. Ülkemizde faizsiz bankaların 1985'ten beri kuruluşunun ve olgunlaşmasının devam ettiği, bugüne kadar bu bankalara 'faizsiz veya İslâmî bankalar” adını bile vermediklerini, mevzuatındaki bazı sakatlıkları ıslah edemediklerini örnek olarak zikretmek suretiyle çekilen güçlükler.Kâmil manada İslâmî ticaret ve tam manasıyla faizsiz bir ekonomi için her şeyden önce Müslümanlarda bir zihniyet değişikliğinin şart olduğu, bunun da genel bir İslâmî ahlak eğitimi ile elde edilebileceği.Faizden vazgeçilmediği ve yoksulların ve yoksunların ihtiyaçlarını ve asgari menfaatlerini hesaba katmaksızın azami kâr, sınırsız zenginlik peşinde koşulduğu sürece dünyamızın sosyal krizlerden ve anarşik olaylardan salim kalamayacağı.Allah Teâlâ'nın her türlü nimeti ve bütün ihtiyaç maddelerini bolca verdiği, en son ve en kâmil dini de Sevgili Peygamberi'nin (s.s.) rehberliğinde bahşettiği İslam dünyasının bugünkü halinden Müslümanların sorumlu oldukları, beyan ve maksadıyla dine dönmeden ve bir şekilde birlik kurmadan başlarının beladan, hallerinin zilletten kurtulamayacağı…Söz uzadığı için planımda bulunduğu halde orada temas edemediğim bir konu da mevcut para sistemidir. Dünyanın karşılıksız, ölçüsüz ve kontrolsüz kâğıt para sisteminden çıkmasının, doların rezerv para olmasına son verilmesinin, bunlardan önce ve sonra İslam ülkelerinin en azından kendi aralarında ortak ve sağlam bir paraya kavuşmalarının zaruri olduğuna inanıyorum.Bu ve takip den birkaç yazıda belli konulara ait oturumların sonuç bildirgesini özetleyerek verecek, katılmadığım yerler olursa onlara da işaret edeceğim.Faiz Oturumu:1.Borç YapılandırılmasıVade çerçevesinde bir yapılandırma İslam hukukundaki te'cil ve ta'cil terimleriyle ifade edilebilir. Te'cil, ya daha baştan peşin doğan ya da vadesi geldiği için peşin hale gelen para borcunun vadeye bağlanması veya vadeli borcun vadesinin uzatılmasıdır (öteleme). Ta'cil ise vadeli borcun vadesinden önce (erken) ödenmesi demektir. Borcun taksitlendirilmesi de yapılandırma kapsamında bir işlem sayılır. Borcun miktarına dokunmadan tek başına vadenin uzatılıp kısaltılması veya taksitlendirme bir problem teşkil etmez. Asıl mesele vade üzerindeki değişikliğin borcun miktarına yansıtılmasıdır. Borcun erken ödenmesi karşılığında borç miktarında indirime gidilmesine cumhur cevaz vermemekle birlikte İbn Abbâs, Neha'î, Ebû Sevr, İbnTeymiyye, İbnKayyim el-Cevziyye ve İbnÂbidîn gibi alimler caiz görmüşlerdir. Kurulumuz, İslam Fıkıh Akademisi'nin belli şartlarla kabul ettiği bu ikinci görüşe katılmaktadır. Borcun vadesinin uzatılması karşılığında borç miktarının artırılması ittifakla haram sayılmıştır. Ödeme acziyetinden kaynaklanan temerrüd halinde borç miktarında artışa gidilmemesi tercihe şayan olmakla birlikte alacaklının ısrarlı talebi durumunda enflasyon farkı borca yansıtılabilir. Bu fark, meşru olamayan mal ve hizmetlerden arındırılmış bir endeksi esas alan çekirdek enflasyona göre belirlenmelidir. Bu çerçevede borç yapılandırmasına cevaz verilirse tarafların haksızlığa uğraması önlenmiş olur. Zira ilgili ayet hiçbir tarafın zulme uğratılmamasını öngörmektedir.Devam edeceğim.
İslam Ticaret Hukuku Kongresi (2)
04:0023/10/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Konut Finansmanı Teknikleri
“Günümüzde ticari bankalar ile katılım bankaları dışında konut finansmanına yönelik organizasyon yapan bazı ticari şirketler tarafından çekilişli, vade ortası gibi sistemler uygulanmaktadır. Bu sistemlerin riba şüphesinden uzak olmadığı görülmektedir. Bu şüphenin izalesi için müşterilerin tahsilat ve ödemelerinin grup içerisinde kalması, grup üyelerinin yaptıkları ödemeleri şirket hesabında kalmayıp grup üyelerine konut alınmak üzere kullanılması, şirketin organizasyona finansal anlamda müdahil olamaması gerekir. Yine ileri tarihlerde yapılacak ödemelere eklenecek enflasyon farkı baştan tahmini olarak belirlenip kesinleştirilmemeli, enflasyon gerçekleştikten sonra buna göre fazlalık eklenmelidir. Ayrıca bu sistemler aynı zamanda finans teminine yönelik birer organizasyon olduklarından BDDK gibi bir üst kurulun denetimine tabi olmaları ve TMSF'nin banka mevduatları için verdiği garantiye haiz olmaları önem arz eder.”Yaygın ve önemli bir ihtiyaç olan konut finansmanının faiz şüphesine düşmeden yapılabilmesi için heyetin ortaya koyduğu bu tavsiyelere riayet edilmelidir. Ülkemizde en yaygın konut finansman şekilleri üç çeşittir: Binayı yapan ve satanın vade farkı ile satması.Bazı finans kuruluşlarının konutu peşin alıp vade farkıyla/vadeli satması.Bir düzenleyici/yönetici kuruluşun yönetim ve organizasyonu içinde konut almak isteyenlerin yardımlaşmaları.Birinci ve ikinci şekilde “vade farkıyla satım”ı caiz gören fukahanın ictihadları uygulanmaktadır. Özellikle enflasyonlu ortamda bir malın peşin ve vadeli aynı fiyatla satılması ticaret erbabının zaman içinde tükenmesine sebep olacağından bu yönde bir hüküm ve fetva verilemez.Enflasyon farkı dışında vade dolayısıyla daha ziyade kâr almak fıkıh yönünden caiz olsa da “din kardeşliği, yardımlaşma, paylaşma ahlakı” bakımından makbul değildir. Sermayesi müsait olanların, Allah rızası için daha az kâr ile satım yapmaları bir çeşit ibadet olur.Üçüncü şekilde resmi veya sivil kuruluş, masraf gerektiren yönetim ve organizasyon sebebiyle bir “hizmet ücreti” alabilir. Konut edinmek üzere yardımlaşmak için bir araya gelmiş bulunan grup üyeleri belli ve adil ölçütlere göre taksitli ödemelerde bulunurlar. Bu ödemelerle alınacak/yapılacak konutlar kur'a çekilerek dağıtılır. Kur'adan ve dağıtımdan önce alınan/yapılan arsalar ve konutlar grubun ortak malıdır. Kur'a ile bir kısmına temlik edilince diğerleri onlardan, ödedikleri kısım dışındaki meblağı alacaklı hale gelirler. Alacağın tahsilinde enflasyon farkı mutlaka alınmalıdır. Kur'ada kendilerine konut çıkmayan katılımcılar daha fazla beklemek ve mesela kiracı iseler kira ödemek durumunda kalırlar. Katılımcıların rızasıyla ve “karşılıklı hibe” esasına göre bunlara toplanan paradan makul ölçülerde yardımda bulunmak da mümkündür.Bankamatik Kartı, Kredi Kartı ve Pos Cihazı“Banka kartı ve bankamatik kartının hamili, ek hesabı kullanmamak kaydıyla bu kartla cari hesaptan para çekebilir, satın aldığı mal ve hizmetlerin bedelini ödeyebilir. Bankalar, faiz içermeyen ve karz esasına dayanan kredi kartı çıkarabilir. Bu durumda kredi kartı hamiline dönem borcunu vadesinde ödememesi durumunda faiz tahakkuk ettirilemez. Mevcut hukuk sisteminin imkan vermesi halinde enflasyon farkı talep edilebilir. Banka ve kredi kartlarının ticari işlemleri kolaylaştırma amaçlı olarak kullanılması ve bunların bir borç aracı haline getirilmemesi gerekir.”Bir şahsın katılım bankasındaki hesabından kartı kullanarak parasını çekmesi veya ödeme yapması elbette mümkündür, caizdir, güvenli ve kolaylık sağlayan bir imkandır.Katılım bankalarının “karz esasına dayanan kredi kartı” çıkarmaları, heyetin tanım ve şartlarına göre uygulanamaz. Çünkü katılım bankaları vakıf da değildir, yardım kurumu da değildir, bunlar birer ticaret kuruluşudur. Banka kart hamiline ödünç para verir ve bundan da yalnızca enflasyon farkını alırsa kârı olmaz, kârı olmayınca katılıcılara kâr ödeyemez, kuruluş amacına muhalif hareket etmiş olur.Faizsiz/katılım bankaları ödünç verme (bu manada kredi) kartı değil, murabaha kartı çıkarabilirler. Bu kartları tarif ve tavsif eden yönetmelikte murabahanın nasıl icra edileceği yazılır, kart hamili bunu kabul ederek kartı alır. Şöyle ki:Kartı alan bununla banka adına (bu aşamada bankanın vekili olarak) malı satın alır, maddi veya hükmi olarak teslim alır almaz SMS veya başka bir vasıta ile bankaya bilgi verilir, bedeli ödeyen veya borçlanan banka da derhal kart hamiline bir SMS göndererek elinde emanet olan malı peşin mi, vadeli mi almak istediğini sorar, cevap verilmezse peşin almış sayılır ve bundan kâr sağlayamaz, eğer mecbur olmadığı bir hizmet vermiş ise onun komisyonunu alır, müşteri kabul cevabı verir ve vadeyi de belirlerse vade farklı ve vadeli satım gerçekleşmiş olur.(Devam edeceğim)
İslam Ticaret Hukuku Kongresi (3)
04:0025/10/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Altın hesabı ve vadeli altın işlemleri
“Altın alım satımı bir sarf akdi olup karşılıklı bedellerin akit meclisinde kabzı aranır. Taraflardan birinin ödemeyi ertelemesi, nesie ribasına yol açtığı için işlemi fasid kılar.Kredi kartıyla vadeli/taksitle yapılacak altın alışverişinin caiz olmadığı konusunda görüş birliği oluşmuştur. Banka kartıyla peşin olarak altın alımı konusunda ise kurulumuzda iki farklı görüş ortaya çıkmıştır. İlkine göre; sarf akdinde aranan kabz şartı, hakikî/fiilî kabz olduğundan bedellerden birinin banka hesabındaki varlığı (kaydî para) kabz işlevi görmez. Dolayısıyla bu tür bir işlem caiz görülemez. Çoğunluğun benimsediği görüşe göre ise, hükmî kabz, hakiki kabz hükmünde olduğundan, kişinin kredi kartıyla değil de banka kartıyla hesabındaki parayla peşin altın veya döviz satın alması caizdir. Nitekim Uluslararası Fıkıh Konseyi'nin “Müşterinin hesabı ile ilgili kayıtlar hükmi kabz sayılır” kararı bu yöndedir. Müşteri, banka cari hesabındaki parayla peşin altın alım satımı yapabilir.”Fıkıh kitaplarında altın ve gümüşün yaratılıştan semen (mal değil, bedel, ödeme aracı, para) olduğu açık ve kesin olarak ifade edilmektedir. Bu ifadenin bir nassa değil, kadim fukahanın yaşadıkları çağlarda mevcut örf ve âdete bağlı olduğu açıktır. Altın ile gümüş arasındaki değer oranı da “bir miskal(4.25 gr.) altın eşittir on dirhem (32 gr.) gümüş” olarak kabul edilmiştir. Halbuki günümüzde bu semen olma niteliği ve değer oranı büyük ölçüde değişmiş, gümüşün gramı yaklaşık 1.5 lira, altının gramı ise 100 TL olmuştur. Gümüş genel olarak ödeme aracı (para) olmaktan çıkmış, mal/meta olarak kabul edilmiştir. Altının bu özelliğini koruyup korumadığı ise tartışma konusudur.Heyet gümüşe hiç temas etmemiş, altını ise basılı olsun olmasın nakit (semen, yaratılıştan para) olarak kabul etmiş, altını altın veya para ile değişmenin hükmünü de bu anlayışa bina eylemiştir.Günümüz fıkıh alimlerinin çoğunluğu altını yaratılıştan nakit olarak kabul ettiklerinden heyetin bu konudaki hükmü isabetlidir.Altını altın ile veya para ile alıp satmada (sarf işleminde) peşinlik şartı ittifakla kabul edilmiştir. Ancak günümüzde nasıl bazı işlemlerde “hükmî kabz”a; yani teslim almaya itibar edilmiş ise kart ile yapılan alım satımda da bedelin, satıcının hesabına geçmesi kabız sayılmalıdır. Hesaba geçmiş paranın fiilen bir süre geç teslim alınması peşin şartına aykırı sayılmamalıdır.İleride zekat konusuna temas edeceğiz, ama yeri gelmiş iken üzerinde düşünülsün diye şu hususu hatırlatmadan geçmeyeceğim: Fıkıh kitaplarına göre 200 dirhem (640 gr.) gümüşe veya bu kadar ticari mala sahip olan da zengin sayılıyor, kurban kesmesi, zekat vermesi, zekat almaması… gerekiyor, 20 miskal (85 gr.) altına sahip olan da zengin (nisaba malik) sayılıyor. Halbuki bu miktarlar günümüzde gümüşten yaklaşık bin, altından ise 8500 TL. eder. Bugün fıkıhçılar bin lirayı nisap saymıyorlarsa önemli bir değişime imza atmış (daha doğrusu değişimi kabullenmiş) oluyorlar. Şu halde hem zekat nisabını hem de gümüş ve altının yaratılıştan semen olması konusunu yeniden düşünmemiz ve doğru anlamamız gerekiyor.
Zekat
04:0029/10/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Zekat oturumu sonuçları:
“1) Zekât mali bir ibadet olup devlete verilen vergiler zekât yerine geçmez.2) Devlet zekâtla ilgili mevzuat geliştirir ve zekâtı ayrı bir kalemde toplayıp İslam dininde belirtilen esaslar çerçevesinde dağıtmayı taahhüt ederse o zaman devlete zekât verilir. Devlet isterse bu zekâta vergi mevzuatında da yer verebilir.3) Anayasal bir kurum olan ve Müslümanların ibadet hayatını düzenlemekle görevli bulunan Diyanet İşleri Başkanlığı, diğer ibadetler gibi zekât ibadetinin ifasında da vatandaşlarımıza yardımcı bir yapılanmaya gidebilir. Bu maksatla Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğü gibi bir de “Zekât ve Hayır Hizmetleri Genel Müdürlüğü kurulmasında yarar vardır. Bu düzenlemeler yapılırken günümüz İslam ülkelerindeki zekât uygulamalarından ve organizasyonlardan da istifade edilmelidir.” Bu üç maddeye katılıyorum. Üçüncü maddenin hayata geçirilmesi halinde zekatın amacına daha uygun bir şekilde ve objektif ölçütlerle dağıtımının yapılacağına da inanıyorum.“4) Gıda bankacılığı kapsamında zekât niyeti ile yapılan bağışların, zekât yerine geçmesi aşağıdaki şartlara bağlıdır. a)Bağış kabul eden dernek ve vakıfların, “ihtiyaç ve muhtaç anlayışı” fıkıhtaki zekât/sadaka alabilecek muhtaç anlayışından farklı olmamalıdır. b)Sistemin işleyişi devamlı kontrol edilmeli, fakirin menfaatinin öne çıktığı bir anlayışla uygulanıp uygulanmadığı denetlenmelidir.”Bu madde vakıf ve derneklerin zekat toplayıp dağıtmalarıyla ilgilidir. Sıkı bir denetim yapılmadıkça toplanan zekatların şer'î şartlarına uygun ve adaletli olarak sarf edilip edilmediğinden emin olamayız. Bu bakımdan heyetin tavsiyesine itibar edilmelidir.“5. Üretim, Hizmet ve Ticaret İşletmelerinde uygulanacak zekât hükümleri hususunda şu hükümler önerilmektedir: Mahiyeti icabı zekât matrahını sermayenin oluşturduğu menkul mal alım satımına yönelmiş market, mağaza gibi ticaret işletmelerinde nisap ve yıllanma şartı aranır, zekât oranı ise %2,5'tur.”Bu maddeye aşağıda gelecek olan “8. Stokların değerlemesinde cari maliyet esas alınır.” Maddesi de eklenince geriye soru kalmaz ve uygundur.“6.Üretim ve hizmet işletmelerinin zekâtı hakkında yapılan müzakerelerde üç farklı görüş ortaya çıkmıştır. Bu görüşler kısaca şunlardır: a)Söz konusu işletmelerin üretim araçları zekâta dâhil olmaz. Bu durumda yılsonunda net varlık toplamı üzerinden ticaret işletmelerinde olduğu gibi %2,5 oranında zekât verilir.b)Bahsedilen işletmelerde sabit sermaye yatırımları matraha dâhil olmaz. Bu durumda zekât matrahı sadece gelirden oluşur. Elde edilen gelir; nisap ve yıllanma şartına tabi olmadan net gelirden %10, bürüt gelirden ise %5 oranında zekât gerekir.c)Büyük işletmelerin üretim araçları da zekâta dâhil olur Bu durumda matrah, “üretim araçları artı elde edilen gelir”den oluşur. Üretim araçları artı gelir yıllanma ve nisap şartına tabi olarak %2,5 oranında zekâta tabi olur.”Bu maddede b) şıkkı bizim tercih edip daha önce çeşitli vesilelerle açıkladığımız görüştür. “Sabit sermaye yatırımları”, zirai faaliyetlerdeki toprağa tekabül etmektedir. Nasıl toprak (tarla, bahçe, sera vb.) zekat matrahına dahil olmuyorsa o yatırımlar da dahil olmaz. Nasıl zirai ürünlerde duruma göre yüzde on veya beş alınıyor ve yıllanma şartı da aranmıyorsa o üretimde de bu hüküm uygulanır. Bu madde ile ilgili olarak benim farklı tercihim “nisap şartı aranacağı”dır; çünkü zekat belli ölçüde zenginden alınır ve yoksula verilir. Nisap ise zekat yükümlülüğü bakımından asgari zenginlik şartıdır.“9. Tahsil kabiliyeti bulunan (kuvvetli) alacaklar, zekât hesaplamasına dâhil edilir. Şüpheli ve tahsil kabiliyeti olmayan (zayıf) alacaklar ise tahsil edildiği dönemde zekat hesaplamasına dahil edilir. Kısa vadeli borçlar zekat matrahından düşülür. Uzun vadeli borçların zekat matrahından düşülmesi hususuna gelince; bir tebliğci hariç diğerleri bu tür borçların da matrahtan düşürülmesi hususunda ittifak etmiştir.” Zamanımızda daha çok taşınmaz alım satımında çok uzun vadeli alacak ve borç oluşmaktadır. Son iki maddeye göre mesela bir daireyi bir milyon liraya on yıla bölünmüş taksitlerle satan kişi elde edemediği ve istifade de etmediği bir meblağın her yıl zekatını verecektir. Yine durmadan yatırım yapan ve borç eden bir iş adamı belki de ömrü boyunca uzun vadeli borcunu matrahtan düşerek zekat vermeyecektir.“Şöyle düşünsek ve desek daha uygun olmaz mı” diye ehline sual etmek isterim:Ne borç matrahtan düşülsün, ne de alacak matraha dahil edilsin. Zekat ödeyen kişi yıl tamam olunca o (geçmiş) yılın zekatını veriyor. Bu geçmiş yıl içinde ödenen borç zaten matrahtan düşmüştür, tahsil edilen alacak da matraha dahil olmuştur. Bundan sonraki yıllarda ödenecek borcu ve tahsil edilecek alacağı hesaba katmak -geçmiş yıl bakımından- olmayanı var saymak gibidir. Yalnızca yeni yıl içinde ödeyeceği borçlarını asli ihtiyaç hükmünde tutarak matrahtan düşmek makuldür.Zekatta nisap olarak da ailenin yıllık geçimi için gereken mal ve meblağ esas alınabilir.Bu mala (havâic-i asliyeye) ek olarak bu kadar zekatlık mala sahip olan kişi zekat yükümlüsü olur.
Zekat sebebiyle vergi indirimi
04:0030/10/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Bugün sıra sigorta konusuna gelmişti ve onu yazacaktım. İslam Ticaret Hukukunun Güncel Meseleleri konulu kongrenin gerçekleşmesinde büyük emek ve himmet sahibi İslam Hukuk Profesörü Ahmet Yaman'ın bir sorusu sigorta konusunu bir yazılık erteleyerek tekrar zekat konusuna gelmeyi zorunlu kıldı.
Değerli ilim adamı şöyle diyor:Kongrede zekat oturumunda müzakere edilen konulardan biri de gıda bankacılığı mevzuatı çerçevesinde yapılan bağışların zekat yerine geçip geçmeyeceğiydi. Bu bağlamda ilgili komisyon şu sonuca ulaştı: “Gıda bankacılığı kapsamında zekât niyeti ile yapılan bağışların, zekât yerine geçmesi aşağıdaki şartlara bağlıdır:a- Bağış kabul eden dernek ve vakıfların, “ihtiyaç ve muhtaç anlayışı” fıkıhtaki zekât/sadaka alabilecek muhtaç anlayışından farklı olmamalıdır.b- Sistemin işleyişi devamlı kontrol edilmeli, fakirin menfaatinin öne çıktığı bir anlayışla uygulanıp uygulanmadığı denetlenmelidir.”Yalnız önemli bir ayrıntı var. O da yapılan bağışın mer'i mevzuata göre, gider olarak kabul edilip vergi avantajı sağlaması ( % 20'sinin gelir vergisi matrahından düşülmesi ). Acaba sağlanan bu vergi avantajı, devletin işletmeye verdiği teşvik olarak mı değerlendirilmeli ve dolayısıyla ödenen zekatın bir kısmının tekrar işletmeye avdeti sayılmamalı mı; yoksa bu geri dönen de ayrıca zekat olarak verilmeli mi?Zekatın mana ve maksadı, verenin kendisine gelecek vergi menfaatini düşünmeden verme hasbiliği, bir cebinden verdiği 100 lira zekatın bir kısmının diğer cebine bir şekilde girmiş olması gibi bir şüphe uyandırması, zekat verirken bu avantajı hesap etmenin zamanla onun mehabetine getirebileceği halel ve kişilerdeki teslimiyet duygusunu pörsütmesi vs. gibi mülahazalarla bende doğrusu olumsuz bir meyil var. Acaba siz ne düşünür ve ne dersiniz?”Ben şöyle düşünürüm:Vergi mükellefinin herhangi bir harcamasının mevzuat bakımından vergi indirimine sebep kılınması, o harcamanın vergi indirimi kadarını devletin, mükellefe geri vermesi manasına gelir. Bir benzetme ile konuyu şöyle açabiliriz: Bir Müslüman, yoksullara yardım eden bir kuruluşa beş bin lira zekat veriyor, bunu duyan ve memnun olan bir başkası zekat verene gelip “oraya zekat vermene çok sevindim, başkalarına da teşvik olsun diye sana bin lira vereceğim” diyor ve veriyor. Bu bin lirayı veren hangi maksatla verirse versin beş bin lira zekat ödeyen kişi bunun bin lirasını geri almış oluyor; başka bir deyişle zekat için ayırdığı beş bin liranın dört bini gitmiş, bini kendine kalmış oluyor, dört binini o, binini başkası vermiş oluyor. Bir kimse cihad vergisi olarak on bin lira verse, devlet veya bir başkası teşvik için bunun bin lirasını ona bağışlasa ibadet vergi olarak on bin değil, dokuz bin lira vermiş olur. İbadetlerin karşılığını Allah verir, kulları değil. Bir kula mali ibadetinin karşılığını bir başka kul verirse ibadet o nispette eksilir.Allah a'lemubi's-savâb.
Sigorta
04:001/11/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Kongrenin sigorta oturumundan çıkan sonuç, uzun açıklama ve tartışmaların birkaç satırda özeti gibi olduğundan izaha muhtaç tarafları var. İleride sunumlar ve tartışmalar yayımlandığında onları da okur ve doğrudan değerlendirmeler yaparım. Şimdilik orada tartışılan konu başlıklarını göz önüne alarak sigorta konusundaki bilgi ve düşüncemi okuyucularımla paylaşacağım.
Sigortanın başlangıcı milâdî on dördüncü asra kadar uzandığı halde, Osmanlı ülkesine girişi oldukça gecikmişti. 1870 tarihinde Beyoğlu'nda vukûbulan büyük yangın üzerine; şeyhülislâmlıktan sigortanın cevâzı hakkında fetvâ alınmıştır. Bu fetvânın, teferrûâta girmeden “her ferdin, Allah tarafından kendisine verilen malları korumakla mükellef olduğunu” ifade ettiği anlaşılmaktadır. 1327/1910 tarihinde bir şahıs, Şeyhülislamlık makamına bir dilekçe vererek Fransa'daki bir sigorta şirketi ile hayat sigortası akdi yapmasının caiz olup olmadığını sormuş, şu cevabı almıştır:“Havâle buyurulan işbu arzuhal mutâlâa olundu. Derûn-i arzuhalde muharrer akd-i mezkûr dâr-i İslâm'da olmayıp da, ber-vech-i meşrûh memâlik-i ecnebiyyede kain bir sigorta şirketi ile icrâ edildiği takdirde, şirket-i mezkûre rızâsiyle vereceği ziyâdeyi, yâni makudün aleyh sigorta bedeli ne miktar meblâğ ise, ânı ahz helal olur; ol bapta emr-u fermân menlehülemrindir.”Görüldüğü üzere bu fetvâ İslâm ülkesinde hayat sigortasını tecviz etmemekte, ancak yabancı ülkede bulunan şirket ile sigorta akdini ve bundan doğacak tazmînâtı câiz görmektedir. Burada yabancı ülkeden maksad “dâru'l-harb”dir. Ebû Hanîfe, “İslam ülkesi ile ilişkisi savaş hali olan bir ülkenin malı ve canı helaldir” hükmünden hareketle faiz alma konusunda cevaz fetvası vermişti. Şeyhülislamlık bu fetvaya dayanarak böyle bir ülkeden alınacak sigorta tazminatının cevazını, sigorta akdinin meşru olmasına değil, müslümana helal olan bir malı almış olmaya bağlamaktadır.Son Osmanlı şeyhülislamı Mustafa Sabri Efendi de ücretli (primli, ticari) sigortayı, bazı zararlı neticelerinden, kumar ve fâizle alâkasından dolayı mahkûm ettikten sonra şöyle diyor:“Şimdi gelelim sigortanın yerine daha büyük bir mükemmeliyetle kâim olmak üzere izahı vâdedilmiş olan hal çâresine: Meselâ bir mahalle, bir kasaba halkı yahut bir sınıf ticaret erbâbı, evlerinin kıymeti veyahut sermâyelerinin ehemmiyeti nisbetinde, kendi aralarında yıllık bir para ifraz ederek, bu para kendilerince emniyetli bazı zevât tarafından işletilse, sonra kendilerinden kazâzede olanlar bulunursa, şirketi idâreye memur bulunan kimseler, zararları telâfi edecek sûrette bu paradan sarfetmeye izinli olsa ve bu sarfiyattan artan temettû da hissedarlara derecelerine göre tevzî olunsa !... Sonra daha fazla bir ihtiyat olmak üzere; bu şirket –sigorta şirketlerinin yaptığı gibi– kendine benzeyen diğer şirketlere bir akitle raptedilse: İşte bu şirket temettû getirmesi itibâriyle âdetâ bir ticaret şirketi ve âfetzedeler için teberrûlara mezûn bulunması itibariyle de bir iâne sandığı demektir.”Mustafa Sabri Efendi 'nin teklif ettiği usûl, karşılıklı sigorta (üyelik sigortası), tekâfül ve ticârî şirketin birleştirilmesi ile vücut bulmaktadır ve bugün tekâfül veya islâmî sigorta adıyla –kapitalist sisteminkine alternatif olarak– işletilmek istenen sigorta şeklinin temel kurallarını, –sigorta da dahil olmak üzere– ortaya koymuştur.Sigorta konusu alimler arasında tartışma konusu olmaya bizim zamanımıza kadar devam etmiştir.Şimdi çağdaş alimlerden birkaçının görüşlerine bakalım: el- Karadâvî ücretli sigortayı câiz görmüyor; çünkü ona göre ücretli sigortada:a) Teberrû olmadığına göre karşılıklı yardımlaşma bahis mevzû olamaz.b) Sigortalı, şirkette ortak olmadığı için ortaklıktan da bahsedilemez.c) Şirketler ribâ ile iştigal ederler ve ayrıca sigortalı verdiğinden fazlasını alabilir; bu ise fâizdir.Kardâvî'ye göre İslâm, zekât ve beytü'l-mâl sistemiyle geniş kapsamlı olarak cemiyet ferdlerinin birbirini sigortalamalarını sağlamıştır.“Ancak primler ödenirken 'ıvaz karşılığı teberrû' durumu bulunursa bu bazı mezheblere göre câizdir” diyen Karadâvî bu ifadesiyle bilinen primli (ticari) sigortayı değil, karşılıklı bağış ve yardımlaşmaya dayalı sigortayı caiz görmektedir.(Devamı var)
Allah utandırmasın
04:005/11/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
1 Kasım seçim sonuçları ve bu sonuçlar üzerine yapılan değerlendirmeler, sigorta konusuna ara vererek bu konuda bir yazı yazmayı hak ediyor.
Neler oldu?Ak Parti iktidarına ve Cumhurbaşkanı'na düşmanlık derecesinde muhalif olan köşe yazarları, kamuoyu araştırmacıları, sosyal bilimciler, siyasetçiler, algı operatörleri… iflas ettiler, ya doğru bilmedikleri (yetersizlikleri) ya da doğruyu saptırdıkları ortaya çıktı. Muhalefeti millete ve memlekete hiyanet çizgisine kadar getirenlerin karanlık ümitleri boşa çıktı, alınlarında hıyanet damgası ile kalakaldılar.Firavun, Hz. Musa'yı sihirbaz sandı, bu yüzden en usta sihirbazlarını topladı, onlara cazip vaadlerde bulunarak Hz. Musa'yı alt etmelerini istedi. Karşılaşma günü sihirbazlar bütün marifetlerini ortaya koyarak halkta yanlış algı uyandırmaya çalıştılar, halbuki Hz. Mûsa hak ve hakikati temsil eden bir Allah elçisi idi, Allah'ın emriyle asâsını (sopasını) ortaya atınca sahtekâr sihirbazların aldatıcı, göz boyayan ve bağlayan aletlerini yedi bitirdi, hak geldi, batıl ipini sapını toplayıp gitti.Hakkı ve hakikati temsil edenler, hak ve hakikat peşinde koşanlar bu kutlu elçilerin sadık ümmetleri olarak eninde sonunda galip gelirler. Bu seçimde de böyle oldu; yalan dolan, iftira, kumpas, amaca ulaşma uğrunda çiğnenen din, hukuk ve ahlak kuralları işe yaramadı, doğru söyleyenler, sözlerinin arkasında duracaklarına halkı inandıranlar büyük bir zafer elde ettiler.Muhalifler şimdi başka bir şarkı tutturdular: İnsan hakları, hukuk, demokrasi, herkesi kucaklama, kutuplaşmaya meydan vermeme gibi ortak değerlerin arkasına sığınmaya çabalıyorlar. Peki seçimlerden önce ve fırsat bulurlarsa bundan sonra kendileri bu değerlere sadık kalıyorlar mı? Demokrasilerde tek başına iktidar için yeterli oyu alarak iktidara gelen Ak Parti hükümetlerine karşı tavırları yapıcı-demokratik muhalefet mi oluyor, insaf ve ahlak dışı düşmanlık ile yıkıcı muhalefet mi oluyor?Evet kötü ile kötü olunmaz, birileri hukuk ve ahlakın dışına çıktı diye güzel insanların da bunu yapmaları elbette düşünülemez, ama oyuna da gelmemek gerekir. Gezi olayını hatırlayalım, bunun aktörlerinin ve işçilerinin de dillerinde demokrasi, insan hak ve özgürlükleri vardı, vardı ama bu değerleri kullanarak ulaşmak istedikleri sonuç demokrasinin, millet ve memleket menfaatinin katili olan iç savaş idi.Kim ne derse desin iktidar, güvenlik ile özgürlük, haklar ile ödevler arasındaki dengeyi titizlikle gözetmeli ve korumalıdır. Kötü niyetli ve davranışlı olanlara kısıtlama, iyi niyetli olanlara -muhalif de olsalar- sonuna kadar özgürlük ilke olmalıdır.Şimdi herkes kurulacak olan hükümete öğütler vermeye, yol göstermeye koyuldu. Muhalefette dikkatime çarpan husus, değerlendirme ve nasihatte kendilerini ve kendilerinden olanları ihmal etmeleridir; yani onlar bugüne kadar ne yaptılarsa ona devam edecekler, ama, iktidar gücünü kullanarak kötülüğe engel olmayacak, hainleri de kucaklayacak! Yağma yok baylar bayanlar, hak ve adalet suyu getirenlerle testiyi kıranlara eşit davranmaya engeldir!Bir de nasihat olarak yeni Ak Parti iktidarına 18. 10. 2015 tarihli ve “Niçin Ak Parti'ye oy vermeli” başlıklı yazımı hatırlatmak isterim. O yazıda Ak Parti'ye oy vermenin meşru ve makul sebeplerinden önemli olanlarını sıralamıştım, şimdi de diyorum ki, eğer bu sebepleri devam ettirir, hatta elden geldiğince ikmal ederlerse bu halk onlara daima oy verecek, içinde bulundukları geminin kaptan köşkünde hep onları görmek isteyecektir.Allah yardımcıları olsun ve Allah utandırmasın!
Sigorta (2)
04:006/11/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
İslâmî olan ve olmayan sigorta sistemi ile ilgili alim görüşlerini vermeye devam edelim:
Prof. Muhammed Hamîdullah:Prof. Hamîdullah'ın her iki nevi sigorta hakkındaki düşüncesine şu satırları ışık tutuyor:Sigorta esas itibariyle; her bir kişinin yükünü azaltmak maksadıyla, mümkün olduğu kadar çok kimse üzerine bir tek kişinin yükünün dağıtılması demektir. İslâm sermâyeye dayanan sigorta şirketleri yerine, mütekâbiliyet ve işbirliği ile zirvesinde merkezî hükûmetin bulunduğu cüzütamların (birimlerin) kademelenmelerine dayanan bir sigorta şeklini tercih etti.Böyle bir cüzütam, emrinde biriken ve kullanılmayan sermâye'yi çoğaltmak maksadıyla ticârî işlere yatırabilir. Bir zaman gelir ki; o cüzütamın mensupları artık hisse yatırmaktan muâf tutulabilirler ve hattâ ticârî işlere yatırılan paradan onlara kâr bile dağıtılabilir. Söylemeye hâcet yoktur ki; mütekâbiliyet esasına dayanan üniteler (kurumlar), trafik kazâsı, yangın, nakliyat kayıpları vb. her nevi rizikolara karşı sigorta yapabilirler. Yine söylemeye hâcet yoktur ki; bütün rizikolar yahut bir kısım rizikolar için- meselâ paket nakliyatı gibi –muvakkat saikler için, sigorta işi millîleştirilebilir.Sigorta edilen insanların mevdûâtiyle mütenasip bir şekilde şirketin kârına iştirâk etmedikleri “sermâyeli sigortalar”ın teknik teferruatına girmeden denilebilir ki, bu nevi sigortalar İslâm'da hoş görülmez. Zîrâ bu sigorta çeşitleri, bir nevi şans oyunu hükmündedir.Prof. Hamîdullah karşılıklı sigortayı tecviz ettiği gibi, bunun aynı zamanda bir ticaret şirketi hâline getirilebileceğini ileri sürerek; bu noktada M. Sabri Efendi ile birleşiyor. Ücretli sigorta mevzûunda ise; “haram” gibi kesin bir ifade yerine “İslâm hoş görmez” ifadesini tercih ediyor. Çünkü haram hükmünün delîlinin kesin olması gerekir ve helâle haram demenin manevî sorumluluğu vardır.Prof. M. A. Mennân:Prof. Mennân sistem olarak sigortanın İslâm'a aykırı olmadığını, kumarla da alâkası bulunmadığını, dolayısıyla câiz olduğunu ifade ettikten sonra, İslâmî sigorta ile günümüzde uygulanan şekliyle sigorta arasındaki bazı farklara şöyle işâret ediyor Günümüzdeki sigorta ile İslâmî sigorta arasındaki farklılığa temas edelim: İkisi arasında temel olarak biçim ve nitelik farkı vardır. Biçim bakımından ilk elde günümüzdeki sigortanın gelişimine göz atalım: Sigortanın tarihi henüz yazılmamıştır. Yalnızca bazı ana noktalar biliniyor. Sigortaya benzer kuruluşlar antik çağlarda da biliniyordu. Meselâ Roma İmparatorluğu'nda, üyelerinden aldığı aylık primler karşılığında, ölüm hâlinde geride kalan ailesine bir ölüm yardımı yapan esnaf teşkilâtları, loncalar vardır. Bu umûmî gelişme içinde az çok birbirinden ayrı, birbirini sıra ile takip etmekle birlikte, sürekli olarak birinden diğerine değişen üç tip sigortayı ayırabiliriz: İş birliğine dayanan sigorta, hükûmetçe desteklenen sigorta ve kapitalist vasıflı sigortalar.Sigortanın işbirliği temeli üzerine kuruluşu antik çağda da modern zamanlarda da aynı sebeplerden hareket etmiş ve umumî olarak, aynı tekâmül çizgisini takip etmiştir: Kanâatimce bir İslâm devleti, işbirliğine dayanan sigortanın kurulmasını teşvik etmelidir. Çünkü işbirliği düşüncesi İslâm'ca benimsenmiştir.Roma kaynaklı ve gemi sigortası olarak doğmuş olan sigortalar, kâr için kurulmuş, ticârî hesaplara dayanan sigortalardır. 19. yüzyılın ikinci yarısından sonra farklı bir biçim alan ekonomik hayat, yeni kültürel kazançlarla birlikte yeni tehlikeler getirmiş, yeni ihtiyaçlar doğurmuştur. Sigortanın genellik kazanması “tekrar sigorta”nın doğmasına ve yaygınlaşmasını yol açmıştır… Sigortacılık sâhasında müteşbbislerin kartel tipi ortaklıklar kurmasının İslâmî olup olmayacağı; düşünülmesi gereken bir mevzûdur. Tekelci bir ekonomik düzenin toplum için faydalı olmadığı bilinmektedir. Kartel tipi bir sigorta, toplumun nihaî refahını umursamaksızın, kârını azamî hadde çıkarma gâyesini güttüğünden, İslâm'a ters düşer. İslâmî devlet böyle bir sigortayı murakebe etmek ve sınırlamak zorundadır…Sigorta ortaklıkları bugün fonlarını ipotek işlerine ve fâizli teşebbüslere yatırmaktadırlar. İslâmî sigorta ortaklıkları ise, ticaret ve endüstriye, ortaklık temeli üzerine sermâye verecektir. İslâmî sigortaların doğrudan doğruya veya mudâbere yoluyla yahut da İslâmî bankalar ve diğer kredi kuruluşları ile ortaklaşa yatırım yapması doğru olur. Bütün İslâmî kredi kuruluşlarının gâyesi tek ve aynı (halkın refahı) olduğundan; İslâmî bankalarda sigorta bölümleri kurulmasının uygunluğu ve tatbik kabiliyeti, Müslüman devletlerce değerlendirme mevzûu yapılabilir. İslâm spekülasyon ve kumara izin vermediğinden İslâmî sigorta yalnızca gerçek riski karşılamaya çalışacak, karşılıklı yardım ve işbirliği esası üzerine sigortalıya güvenlik sağlayacak, kendi kendini finanse edecektir. (İslam Ekonomisi Teori ve Pratik isimli eserinden (İst. 1980)(Devamı olacak)
Sigorta (3)
04:008/11/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Prof. Mustafa A. Ez-Zerka ve Prof. Ebu Zehra
15-20 Şevvâl 1380 (1-6 Nisan 1961) tarihinde Dimaşk Üniversitesi konferans salonunda “İslâm Hukuku Haftası” adı altında bir kongre tertip etmişti. Bu kongrede tartışılan ticari (primli, seküler) sigortanın caiz olup olmadığı konusunda iki büyük fıkıh alimi farklı görüşleri savundular. Zerka ve birkaç katılımcı “caizdir”, Ebu Zehra ve çoğunluk da “caiz değildir” diyorlardı. Ben Ahmed Zerka'nın kaleme aldığı bu tartışmayı tercüme ederek yetmişli yıllarda yayımlamıştım (İslamda Banka ve Sigorta).Kitabın ihtivâ ettiği tebliğ ve münâkaşalar dışında daha önce naklettiğim görüşleri de gözden geçirdikten sonra bende hâsıl olan kanaât şudur:a) Getirdiği ictimâî ve iktisadî düzen içinde İslâm; insanları tehlike ve felâketlere karşı sigorta etmiş, asgarî geçim bakımından geleceklerini güven altına almıştır.b) Bu düzenin bütünüyle işlemediği yer ve zamanlarda karşılıklı sigorta nev'i geliştirilmeli, bu kuruluş ticaret ve ortaklıklarla desteklenmelidir.c) Karşılıklı sigortanın da bulunmadığı veya yeterli olmadığı yerlerde, aslında caiz olmayan ücretli sigortanın kapısı -buna ihtiyacı olanlar için zaruret gerekçesiyle- açıktır. Sigorta şirketlerinin, sigortacılık dışında –İslâm'ın yasakladığı –işlerle meşgûl olması ayrı bir mevzûdur ve bunu yapmayan şirketleri bulmak veya kurmak mümkündür. Başka bir aracı/kurum bulunmadığında faizci bankalarda çek tahsili, para havâlesi gibi meşru işlemleri yaptırmak nasıl caiz ise, meşru olan “zarar ve hasarı ortaklaşa karşılama” işini, bazı işlerinde harama bulaşan sigorta şirketleri aracılığı ile yapmak da öyle caiz olur.d) Bugün ülkemizde birden fazla islâmî sigorta kuruluşu vardır ve artık başkasına gitmeye mecbur kılan durum (zaruret) ortadan kalkmıştır.e) Hayat sigortasının hayatı garanti etmek vb. ile alakası yoktur. Bireyesel emeklilik de aslında bildiğimiz emeklilik değildir. Bunların caiz olabilmesi için sigortalayan kuruluşun İslâmî kurallara riayet etmesi gerekir. Bu kurallar gereğince sigortalı veya emekli olmak isteyenler kuruluşa belli taksitlerle ve sürece yatırımda bulunurlar (bir çeşit prim öderler), kuruluş bu paraları helal olan işlerde nemalandırır, sözleşmede öngörülen süre dolunca veya olay vukubulunca sigortalıya, yatırdığı para ile onun helal getirisi toptan veya periyodik olarak ödenir. Kuruluş bu işten vekalet ücreti veya işletmeci ortak (mudarib) olarak gelir elde eder.Sigorta konusuna ayırdığım yazılarımı, bu konuya gönül vermiş ve emek çekmiş bir zatın verdiği son gelişmelerle ilgili bilgiyi aktararak bitireceğim:“…Öncelikle Türkiye'nin ilk tekâfül şirketi olan (…) sigorta öncülüğünde bir Katılım Sigortacılığı Derneği kurulmuş ve bu konuda hizmetler sunmaya gayret sarf etmektedir.Diğer bir husus tekâfül, teavün, faizsiz sigortacılık olarak anılan gelen İslami Sigortacılık ismi Hazine Müsteşarlığı'nda yaptığımız girişimlerle yasal bir resmiyete kavuşmuş ve KATILIM SİGORTACILIĞI adı altında yönetmeliklere girmiştir.Yine tekâfül şirketlerinin havuzunda dönem sonunda artı bir bakiye kalması durumunda, operatör şirketin bunu müşterilerine iade etmesi için gerekli olan teknik karşılıklar hesabı da yine yukarıdaki mezkur yönetmelikle mevzuata girmiştir. (…) Sigorta da 2014 yılı müşteri havuzu için önümüzdeki günlerde bu yönde bir bakiye iadesi yapacaktır. Bu yapılan hesaplama sonucunda bakiye tutarının yaklaşık yarısı müşterilere nakden iade, kalanı da Soma'daki maden kazasında hayatını kaybedenlerin aileleri için bağış yapılmıştır.Hulâsa, Türkiye'de tekâfül ya da yeni ismiyle katılım sigortacılığı yapılmasının önünde herhangi bir engel kalmamış, kamu otoritesi de bunu destekler hale gelmiştir. Yabancı yatırımcıların da ilgisi hergeçen gün artmaktadır.” (Yunus Emre GÜRBÜZ, Katılım Sigortacılığı Derneği Genel Sekreteri).Geriye bir konu kalıyor: re-tekâfül (reasürans) kuruluşu. Malezya'da böyle bir kuruluş var, ama yeterli değil, ülkemizde de olabilir, bunun için himmet sahipleri ile hükümetin desteğine ihtiyaç var!
Farklılığın korunması ve kutuplaşma
04:0012/11/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
İslami Ticaretin Güncel Meseleleri Kongresi'nde ele alınan meselelere ait kümelerden ikisi kalmıştı: Borsa ve yeni ticari uygulamalar. Bu iki konuyu biraz daha erteleyerek kutuplaşma ve DAİŞ üzerine düşüncelerimi paylaşmak istiyorum.
Siyasi kutuplaşma kavramı üzerinde “Türk Parti Sisteminde 1980 Sonrası Kutuplaşma ve Dinamikleri” isimli güzel bir doktora tezi yazmış olan Hakan M. Kiriş'in bu eserinden yararlanarak bazı bilgileri paylaşacağım, ancak peşinen şunu söylemek isterim: Siyasi ve ideolojik alanda bazı gruplar, imkan bulduklarında muhalifi yok etmek için elden geleni yaparlar, imkan bulamadıkları, zayıfladıkları, iktidarı kaybettikleri zaman ise karşı tarafı (iktidarı) kutuplaşma yapmak, ülkenin birlik ve istikrarını bozacak adımlar atmak, söylemlere sahip olmakla itham ederler.Peki bu kutuplaşma nedir ve hangi sonuçları doğurur?Önce sözünü ettiğim tezden uzunca bir alıntı yapacağım:“Siyasal kutuplaşma (political polarization) kavramı genel olarak gruplar arasında tercihlerin geniş ölçüde yayılması ve bu tercihlerin kutuplara (uçlara) doğru kümelenmesi olarak anlaşılmaktadır. Kavramın sözlük tanımı, görüş ve eğilimlerin eşzamanlı karşıtlıklarının varlığı ve ilkelerin çatışması unsurlarını içinde barındırmaktadır. Bir başka tanıma göre kutuplaşma, iki farklı karşıt veya çatışan grubun veya gücün, biz ve onlar, doğru olan ve yanlış olan gibi ön kabuller ile kendi aralarında yüksek düzeyde bir araya toplanması durumunu ifade etmektedir.” “Tarihsel süreç içinde muhalif sınıf ve toplumsal güçlerin birbirinden ayrılmalarını anlatan kutuplaşma kavramı, toplumun belirgin olarak iki büyük düşman kampa ayrılması ile en ileri aşamaya yönelmiş olur. Örneğin Marks'a göre, burjuvazi ve proletarya sınıfları arasındaki kamplaşma bu şekildedir.”“Kutuplaşma, bireylerin sosyal ve siyasal konularda, kendi tecrübe ve bilgileri yerine liderlerin ve partilerin söylemleri doğrultusunda düşünmesi ve davranması ile artmaktadır.” “Bazı konular kapsamında makul oranlarda bir kutuplaşma oranı hemen her toplumda vardır. Bununla birlikte aşırı kutuplaşmış kitlelerin yüksek bir orana ulaşması sistem için kutuplaşma tehdidinin oluştuğunu göstermektedir. Yine toplumda kutuplaşma durumu, karşıt taraflardaki bireyler arasında müzakere ortamının gerilemesi ve aşırı ideolojik gruplar arasındaki merkezi eğilimlerin etkisini kaybetmesi durumunda ortaya çıkmaktadır. Bu durum seçmenler yoluyla parti sistemine de yansıyarak partiler arasındaki kutuplaşmanın oluşmasına etki eden ana etkenlerden biri olmaktadır.” “Kutuplaşma, grup üyelerinin kendi kimliklerini ön plana çıkarması ve grubun üyelerinin diğer grupların üyeleriyle mesafe algılarının artmasına yol açmaktadır. Yapılan son tanımlamalar ışığında kutuplaşmanın ayırt edici özelliği, karşı grup yabancılaştırması ve grup kimliği etkileşiminin ön plana çıkmasıdır. Belli bir grubun üyeleri kutuplaşmış bir toplumda kendi kimliklerini karşı grubun üyeleri üzerinden tanımladıklarında onlar, diğer grupların üyelerinden sosyal ve ideolojik olarak ayrı ve farklı hissetmeye başlamaktadırlar. Bunun sonucunda kutuplaşma çatışmayı arttırıcı bir etki doğurmaktadır. Gruplar açısından bakıldığında kutuplaşma, aynı gruptakilerin benzeşikliğini güçlendiren buna karşın grupları birbirine ötekileştiren bir süreç yaratmaktadır.” Bu bilgi ve tespitler ışığında kendi düşüncemi gelecek yazıya bırakıyorum.
.Farklılık ve kutuplaşma (2)
04:0013/11/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
İlmî araştırmalardan anlaşıldığı üzere farklılık ve ayrılma normaldir, tabîîdir, kutuplaşma değildir, zararlı olan kutuplaşmadır.
Kutuplaşmanın başta gelen amilleri, grup liderlerinin maksadı, maksada uygun kutuplaştırıcı söylemleri ve tabilerinin kendi akıllarını onlara kiraya vermeleridir.Komünist ve faşist ideolojiler ve uygulamalarında tek tip insan istenir, farklılığa tahammül edilmez, farklı olanlar (sisteme ve lidere bey'at etmeyenler) düşman ilan edilir ve varlıklarına son verilir.Demokrasilerde siyasi, sosyal, kültürel, ekonomik… çoğulculuk esastır. Ancak çoğulculuğun olmazsa olmaz şartı değerindeki tahammül bazı toplumlarda eksiktir; işte bu eksiklik de kutuplaşmanın etkili amilleri arasındadır.Bazı siyasetçiler, yazarlar ve sözde san'atçılar farklı siyasi, sosyal, kültürel, dînî gruplara tahammül edemedikleri gibi onları düşman ilan ediyorlar, 'hain', 'satılmış', 'alçak', 'halk düşmanı'… diyorlar. Bunlar kesmeyince de alenen sokak ağzı ile küfrediyorlar. Bu ağzı ve kalbi bozuk adamları idol, örnek, rehber edinen tabanlar akıllarını bunlara kiraya verdiklerinden, bu ilâhî imkan ve nimeti (akıllarını) kullanmadan körü körüne tabi oluyor ve böylece kutuplaşıyorlar.İlim ne diyordu?“Toplumda kutuplaşma durumu, karşıt taraflardaki bireyler arasında müzakere ortamının gerilemesi” hem sebeptir hem de sonuçtur.Ülkemizde, ortak ve uzlaşmaya dayalı çözüm arayışlarında siyasi partilere bakınca şunu apaçık görüyoruz: Ortak çözüm için adım atmak şöyle dursun, müzakereye bile yaklaşmıyor, komisyonlara üye vermiyor, “ya bizim teklif ve şartlarımızı diğerleri de kabul eder veya (etmezlerse) biz onların yüzlerine bile bakmayız” tavrı içine giriyorlar.Kutuplaşma olmasın diye –veya bunu bahane ve istismar ederek- farklılığa itiraz edilemez. Allah insanları ortak olanlar yanında farklı niteliklerle yaratmıştır. Bireylerdeki yaratılış ve sonradan kazanılmış farklılıklar gruplaşmalara ve ayrılmalara sebep olur. Buraya kadar her şey normaldir. Gruplar kendi düşünce ve değerlerini başkalarına dayattıkları, farklılığa tahammülü kaybettikleri, farklı olanları düşman görmeye ve göstermeye başladıkları zaman tehlike çanları çalar ve çatışmacı kutuplaşma hali ortaya çıkar.Bir başka tehlike, bir grubun devleti ele geçirerek ve devlet gücünü kullanarak farklı olanlara zulmetme teşebbüsüdür. Meşru devlet, şiddet kullanmayan, kamu düzenini bozmayan, güvenliği sarsmayan ve ülkeye hıyanet etmeyen bütün gruplara hak ve özgürlük tanıyan devlettir. Meşru devlet aynı zamanda, önceki cümlede saydığım suçlara yönelen fertleri ve grupları hukuk içinde kalarak engelleyen devlettir. Devleti yöneten hükümetler bunu yapıyor diye onları suçlamak ve kutuplaştırmakla itham etmek haksızlıktır, tuzaktır, suret-i haktan görünerek hakkı çiğnemektir.Uluorta kutuplaştırmadan söz edenler, kendilerini unutup başkalarını suçlayanlar önce kendilerine bakmalı ve farklı olanlara ne kadar tahammül edebildiğini, onlara karşı kullandığı söylemin hangi sonuçları doğurabileceğini düşünmelidirler.
DÂ’İŞ
04:0015/11/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
İsimden başlayalım.
DÂİŞ kelimesi (kısaltması) Arapça “ed-Devletu'l-İslâmiyye fi'l-Irak ve'ş-Şâm” isminde geçen kelimelerin başındaki harflerden oluşuyor. IŞİD kısaltması da aynı ismin Tükçesinin yani “Irak Şam İslam Devleti” ifadesinden yapılmıştır. İnsanlara zulmettiği, terör estirdiği, dünya halkını İslam'dan ve Müslümanlardan korkar hale getirdiği… için bunların kuruluşuna “İslam devleti demeyelim” diyorsak IŞİD yerine DÂİŞ'i kullanarak bu amaca ulaşamayız. Bence uygun olanı “el-Bağdâdî Hareketi” demektir.Asıl adı İbrahim olan Ebû Bekir el-Bağdâdî 1971 yılında Irak'ın Sâmerrâ şehrinde dünyaya geldi. Lise tahsilinden sonra Bağdâd Üniversitesi'nde hukuk, bu olmazsa eğitim veya dil okumak istedi, puanı bunlar için yeterli olmadığı için İslam Şeriat Fakültesi'ne girdi, lisanstan sonra Kur'an ve Tilaveti üzerinde master ve doktora yaptı. Küçük kardeşi Saddam'ın ordusunda asker iken ölmüştü. Kendisi gözlerindeki görme kusuru sebebiyle askere alınmadı.Bağdâdî Hareketi, Bin Lâdin'e bağlı olan ve 2004 yılında Irak el-Kaidesi'ni kuran Ebu Mus'ab ez-Zerkavî'ye bağlı idi. 2014'ün Şubat ayına kadar bu bağlılık devam etti. El-Kaide bu hareketi aşırı bulduğu için bu tarihten sonra onunla alakasını kesti.Bağdâdî 2014 yılında halifeliğini ilan etti ve önce Irak Şam İslam Devleti'nin başkanı iken bunu da aşarak mutlak manada ve bütün dünya Müslümanlarını içine alan “İslam Devleti”nin halifesi olduğunu iddia etti.Bağdâdî'nin Irak'ta elli bin, Suriye'de ise otuz bin askerinin bulunduğu söylenmektedir. Bu askerlerin çoğu Arab ve Berberlerden olmakla beraber Afrika'dan Avrupa'ya ve ABD'ye kadar birçok ülkeden gelerek onun ordusuna katılanların sayısı da oldukça kabarıktır. Bu kadar insanın uzak yakın yerlerden binbir engeli aşarak ona katılmalarının sebepleri üzerinde önemle durmak gerekiyor. Uzunca bir yazının konusu olacak bu sebepler içinde bilgi ve eğitim yetersizliği, ekonomik darboğazlar, yabancı istila ve sömürüsü, din ve düşünce alanındaki baskılar, genç nesilleri tatmin edecek hedeflere, uygun yöntemlerle yönlendirme eksikliği, macera hevesi, interneti ve propagandayı en başarılı bir şekilde kullanan bir örgütün söz konusu olması… bulunmaktadır.Bağdâdî'nin iddiası hilafet devletini yeniden kurmak ve şeriatı uygulamaktır, fakat hem hilafet ve şeriat anlayışında hem de hedefine ulaşmak için seçtiği yol ve yöntemde çok büyük/vahim hatalar vardır.İslam-şeriat anlayışı sonraki selefîler gibi –şeriatın maksadlarını ihmal ederek- nasların lafızcı ve dar yorumuna dayanmaktadır. Musiki, kadın, resim ve heykel gibi konulardaki anlayış ve uygulamaları bunun bariz örnekleridir.Hilafet anlayışı bugün gerçekleşmesi mümkün olan “İslam ümmetinin başkanlığı” ile örtüşmüyor. Bilindiği gibi kamil manada hilafet, hicretin otuzuncu yılında Emevî sultanlığının başlaması ile sona ermiş, râşid halifeliğin yerini bazen zalim olan sultanlık almıştır. Adına yine de ısrarla hilafet denilen bu kurum Yavuz Sultan Selim devrinde Osmanlı'ya intikal etmiş, Osmanlı idaresinin son bulması ile elde kalan -eskiye nispetle- küçücük bir toprak parçasında kurulan cumhuiyet idaresinde Millet Meclisi'nin şahs-ı manevîsine (tüzel kişiliğine) dönüştüğü söylenmiştir.Gerçek manada hilafeti geri getirmek, ilk dört halifenin İslam, siyaset, devlet, ümmet anlayış ve uygulamasına dönmek demektir. Bağdâdî'nin yapıp ettiklerini bu çerçeveye sokmak mümkün değildir.Bir örnekle yetineyim: Raşid halifeler kendilerine bir süre veya devamlı bey'at etmeyenleri ne öldürdüler, ne zimmî sayıp cizye istediler ne de ceza verdiler. Hz. Ali (r.a.) kendisine bey'at etmedikleri gibi bir zaman savaş da ilan etmiş olan Hâricîlere şöyle demişti: “Bizim mescidimize gelmek isterseniz buyurun, kapılarımız açıktır, bizimle İslam düşmanlarına karşı savaşırsanız sizi savaşçı olarak kendimizden sayarız, bunlara yanaşmaz ve bize silah çekerseniz biz de silahla mukabele ederiz.”Bütün ümmeti içine alacak ve müminleri parçalayıp birbirine düşürmeden gerçekleşecek bir İslâmî siyasi yapı ve yönetimi gerçekleştirmenin yolu asla Bağdâdî'nin seçtiği yol değildir ve ayrıca böylesine muazzam bir işi kısa, orta ve uzun vadeli programlar ve uygulamalarla geçekleştirebilecek fikir ve ilim kapasitesi de bu harekette mevcut değildir.Yine olan Müslümanlara oluyor, dökülen kanlar, sönen hanümanlar, heba edilen servetler hep Müslümanlardan. Bu hareket Müslümanları birleştirmek yerine parçalıyor, İslam adına korkutan ve kaçıran vahşeti uyguluyor, düşmanın ekmeğine yağ sürüyor, istismar ve sömürüsüne zemin hazırlıyor.Müslümanların akıl, basiret ve firasetle hareket etme kabiliyetlerini kullanmalarının da Allah'a kaldığı anlaşılmaktadır; halbuki bunu onlardan Allah istemektedir.
Dünya düzeni, anarşi ve terör
04:0019/11/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Hükümetler terörü bitirmek için silahı kullanırken “Bu iş silahla olmaz, siyasi, sosyal, ekonomik… tedbirler gerekli” diyenler, AK Parti hükümeti çözüm sürecini başlatınca “Bu ihanettir, terörist ile görüşülmez, silahlı mücadele şarttır” dediler. Öyle anlaşılıyor ki, muhalefetin amacı üzüm yemek değil, bağcıyı dövmek.
Silah çekeni silahla durdurmak makul ve meşru olmakla beraber anarşiyi ve terörü bitirmek veya azaltmak için yalnız yurtta değil, dünyada da öldürmekten başka tedbirlere ve bunların başında da zalim dünya düzeninin adil olan ile değiştirilmesine ihtiyaç var. “Büyüme ve İstihdam İçin Daha Kapsamlı Bir Çerçeve” başlıklı ana oturumunun açılışına da katılarak bir konuşma yapan Cumhurbaşkanımız, toplumdaki tüm kesimlerin, refah artışından hak ettikleri payı almaları gerektiğini vurgulayarak, “Biz kapsayıcılığı, daha fazla ve kaliteli istihdam oluşturulması, hayat standartlarının yükseltilmesi, eşitsizliklerin giderilmesi ve refahın yaygınlaştırılması olarak görüyoruz” derken bu düzen değişikliğine işaret ediyordu.Çareyi yalnızca vurmada, öldürmede gören iri Batılı ülkelerin akıllı çocukları bu yolun çıkmaz olduğunu, çarenin adil bir dünya düzeninde bulunacağını defalarca yazdılar, söylediler. Daha önce de naklettiğim bazı ifadelerini yeniden hatırlatmanın tam zamanıdır:“Dünya sistemleri analizi” anlayış ve çalışmalarının önde gelen isimlerinden biri olan Amerikalı Immanuel Wallerstein “liberal kapitalizm”den ibaret olan yeni dünya düzeninde var olan eşitsizlik ve adaletsizliklerden söz ettikten sonra dünyanın nereye doğru gittiği konusunda dikkat çekici ve uyarcı şeyler söylüyor: “Liberalizm umut afyonunu sundu ve bu afyon bütün bütüne yutuldu. En başta da dünyanın, umut vaadiyle harekete geçen sistem karşıtı hareketlerinin liderleri tarafından yutuldu... İyi tanınan bir umut yolu gönül rahatlığıyla terk edilemez. Çünkü bütün bunlar, insanlığın yedide altısının ezilmiş ve kendilerini gerçekleştirememiş insanlar olarak kaderlerine sessizce razı oldukları anlamına gelmez... (Özet: Kısa vadede devletler güvenliği sağlamada önemli işlev yüklenmiş olabilirler, ama diğer beklentiler gerçekleşmez de devlet, halk nezdinde meşruiyetini kaybederse) bireyler ve şirketler kadim çözüme; yani kendi güvenliğini kendi başına sağlama çözümüne dönerler. Özel güvenlik bir kere daha bir toplumsal bileşen haline gelir gelmez, hem hukukun üstünlüğüne duyulan güven ve hem de dolayısıyla yurttaşlık bilinci çözülme eğilimine girer. Kapalı guruplar tek güvenli sığınak olarak ortaya çıkarlar ki bu guruplar hoşgörüsüz, şiddet yanlısı ve bölgelerini her türlü yabancıdan arıtmaya eğilimlidirler. Guruplar arası şiddet tırmandıkça, lider kadroları gittikçe Mafyöz - gurup içinde kas kuvvetiyle sorgusuz sualsiz bir biçimde itaat edilmesini sağlamakla vurgunculuğu birleştirme anlamında Mafyöz- bir karaktere bürünürler. Etrafımızda bütün bunları görmekteyiz, ileriki yirmi otuz yılda daha fazlasını da göreceğiz....” (Bildiğimiz Dünya'nın Sonu, 83,84). Wallerstein kitabının başka yerlerinde bu tehlikeli gidişten geri dönmenin yolunu, dünyanın aklı başında insanlarının bir araya gelerek/gelmeyerek daha adil, daha insanca bir dünya düzeni oluşturmaları olarak göstermektedir. Bu sözlerin günümüzde önemli bir gerçekleşme örneğini 12 Haziran 2002 tarihli Zaman'da “Amerikan gençliği hızla yayılan çetelere üye oluyor” başlığı altında okuyoruz: “Adalet Bakanlığı'na bağlı Çocuk Hakkı ve Çocuğun Suç İşlemesini Önleme Ofisi tarafından düzenlenen ve hukukçular, araştırmacılar ile sosyal eylemcilerin katıldığı toplantıda ABD gençliğinin hızla çetelere üye olduğu vurgulandı. Kuzey Carolina'dan Ulusal Gençlik Çete Merkezi araştırmacılarından James Howell, nüfusu 100 binin üzerindeki kentlerin yüzde 93'ü veya daha fazlasında aktif şekilde çetelerin faaliyet gösterdiklerini söyledi. Howell, çetelerin nüfusları 50-100 bin arası kentlerin en az üçte ikisinde, 25-50 bin arası olan kentlerin de hemen hemen yarısında örgütlendiklerini, çete patlamasının ise 1990'lı yıllardan sonra olduğunun tespit edildiğini ifade etti. Toplantıya sunulan araştırma sonuçlarına göre çetelere çok genç yaşlardan itibaren üye olunuyor. Son dönemlerde çete üyesi kızların sayısında da hızla artış oluyor. Araştırmada ülke genelindeki 24.500 aktif çeteye 750 bin kişinin üye olduğu belirtiliyor. California'dan araştırmacı Al Valdez ise sadece bölgesi Orange'da Hispaniklerin (İspanyol asıllıların) kurduğu 18. Cadde çetesinin 50 bin üyesinin bulunduğunu, bu çetenin uluslararası bir boyut kazanarak, Meksika, Honduras, Kanada gibi ülkelerde de örgütlendiğini söyledi. Çetelerin başka ülkelerdeki üyelerini, ABD'den sınırdışı edilen kişiler vasıtasıyla sağladıkları belirtiliyor. Suç oranları yönünden ABD'nin en önde gelen şehirlerinden biri olan Chicago'dan emekli polis memuru John Guzman ise, geçen yıl gerçekleşen 666 adam öldürme olayının yüzde 25-30'unun bu çeteler tarafından gerçekleştirildiğini ifade etti. Guzman bu çetelerin uyuşturucu ve ecstasy hapları ticareti yaptıklarını, ayrıca sahte hüviyetler de düzenleyerek binlerce dolar para kazandıklarını söyledi. Guzman, çeteleşmenin ulusal bir salgın hastalık olduğunu da vurguladı. Bazı çetelerin artık ırk ve coğrafik sınırları aştığı; modern işletmeler şeklinde örgütlendikleri de belirtiliyor. Çetelerin adam toplamak için kullandıkları en önemli alan ise internet.” Bu acı gerçekleri kaydettikten sonra meşhur hakim Bidbay'ın Kelile ve Dimne'de kaydettiği bir misali aktararak yazıyı noktalayalım: Bir kedi yolda bir törpü görür, kemik zannederek yalamaya başlar, yaladıkça dili kanar, kanı emdikçe -dilinin acısını ve giderek tükenmekte olduğunu farketmeyecek kadar büyük bir iştiha ve zevk aldığı için- yalamaya devam eder, sonunda bir de bakar ki dili bitmiş, dilsiz kalmış, çaresiz bir pişmanlık içinde bir kenara çekilip ölür.
Problem üreten zalim dünya düzeni
04:0020/11/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Ekonomik krizden daha önemli olan sosyal ve siyasi krizlerin sebeplerinin başında, Batılıların dünyaya dayattığı “düzen” ve servetlerinin kaynağı olan sömürü vardır. Bu gerçeğe ışık tutan bir batılı tanığın daha sözlerini aktarıyorum:
“Karşılıklı ekonomik bağımlılıklardan ötürü tüm uluslar, kimi zaman hammaddeler ihraç ederek veya gazoz meşrûbatında uzmanlaşmış bir çokuluslu şirketi kabûl ederek, kimi zaman aya adam yollayarak, uzaya telekomünikasyon uyduları yerleştirerek, kıtalararası nükleer başlıklı füzeler yaparak ve büyük teknik gelişmeleri gerçekleştirerek -ki bunlar insanlığın en acil ihtiyaçlarını giderecek nitelikte değildir- ama onun çok küçük bir bölümünün, yani Batı toplumunun hayat şartlarını büyük ölçüde değişikliğe uğratan bir durumun ortaya çıkmasına katkıda bulundular. Varlığı teknikçi sisteme bağlı olan ve bizi hayatımızın her alanında şartlandıran sosyo-ekonomik örgütleniş biçimi fecî bir adâletsizliği simgelemektedir. Kendimizi öylesine bir gidişe kaptırmışız ki, tekniğin dönüşüme uğrattığı bu dünyanın başka türlü olabileceğini ve olması gerektiğini hayal bile edemiyoruz. (Bunu hayal edenlerin de dile getirmeleri, mesela uzay mekiğinin insanlık için hiçbir anlamı olmadığını söylemeleri de bir cesaret meselesidir.) ... “İkinci Dünya Harbinden sonra Amerikalılar tüm kapitalist dünyadaki hakimiyetlerini resmîleştirmek üzere bir kurumsallaşmaya gitmemekte isabet ettiler. Bir yandan sahip oldukları nükleer şemsiye bir vakıa idi ve herkes bundan kendine göre bir sonuç çıkarma durumunda idi. Diğer yandan ekonomik güçleri ve teknolojik ilerilikleri siyasal ve kültürel üstünlük sağlamaları için yeterli idi. Önce sömürgeci ülkelerin parçalanmasını teşvik ederek (halkların özgürlüğü adına) Üçüncü Dünyanın bütününü sermayelerine açtılar. Daha sonra GATT çerçevesinde Raund'lara girişerek kendi çıkarlarına işleyecek bir serbest ticaret düzeni ve rekâbet alanını genişlettiler. Bununla sermayenin dünya ölçeğinde hareket edebilme ve uluslararasılaşma yolu açılmış oldu. Böylece yeni tip bir imparatorluğun, ekonomik imparatorluğun kurucusu oldular. Sermaye imparatorluğunun geçen yüzyılların askerî-politik imparatorluklarıyla bazı ortak yanları da vardır: Bu, merkezi iktidar tarafından empoze edilmiş bir “pax romana” değildir; fakat öyle bir ekonomik, malî, teknik ve örgütsel bütünleşmedir ki, sanayileşmiş ülkeler arasında eski dönemin çatışmalarını imkânsız hale getirmiştir. Biçimsel olmayan iktidar hiyerarşisinin dağılımı kapitalist düzeni ayakta tutup iktidarın üstünlüğünü sağlamaktadır. Tüm toplumlara uygulanabilir yasalar artık yoktur, ama aynı hukûkî ortamda benzer ilke ve değerlere göre yaşamayan, yasallığın sahte perdesiyle örtülmüş ve her alanda orman yasalarının geçerli olduğu insan toplulukları vardır. Resmî bir din yoktur, ama ilerlemeye iman etmede de kusur yoktur. Sirklerde artık gladyatörler yoktur, ama seçim kampanyası sirkleri de en az onlar kadar eğlenceli olabilmektedir. Artık Romalıların ekmeğini pişirip onları dinlendiren köleler olmayacak, ama zengin ulusların ihtiyacını karşılamak için (uzay mekiği ihtiyacı dahil) köleleştirilmiş halklar vardır. Roma imparatorluğu kadar haksızlık ve ıztırap üzerine kurulmuş ve geçmişteki birçok hakimiyet ilişkisini ortadan kaldırmış bu imparatorluğun yıkımdan kurtulabileceğine inanmak için aşırı karamsar olmak gerekir... Sanayileşmiş dünyanın çıkmaza saplanması mukadderdir, ancak bu tek başına trajik bir hedef değildir. Ekonomik teknik evrim bir felâketle sonuçlanacağına göre kendi kendine yıkılması daha iyidir. Batı uygarlığının ve onun ürünü olan sistemin sonunun gelmesi, kör bir sona doğru sürüklediği insanlığın sonunun gelmesinden daha iyidir...” (François Partant, Kalkınmanın Sonu, Çev: F. Başkaya, s. 111-121.) “Üçüncü dünyaya empoze edilen iktidar sisteminin ve üretim tarzının geleneksel toplumsal dokuyu nasıl tahrip ettiği üzerinde durmak yersizdir. Sonuç ortadadır. Ne var ki, bu durumdan sanayileşmiş kapitalist ülkeler de daha iyi nasiplenmiş değillerdir. Onlar da birkaç eksen üzerinde ilerleyen bir sosyal çözülme ile karşı karşıyadırlar. İşsizliğin ve yoksulluğun artması, suçluluğun hızla yükselişi, ulusallığın ulusları parçalamaya götürecek kadar zayıflaması, toplumun bir bölümünün el yordamıyla yeniden örgütlenmeye yönelmesiyle birlikte giden ideolojik karşı koyuş...” (Partant, age., s. 122.
Filistin İslâmî Hareketi ve Râid Salâh
04:0022/11/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Son günlerde medyaya düşen şu haber hatıralarımı canlandırmanın yanında yüreğimi de sızlattı:
1948 Filistin İslami Hareketi'nden yapılan açıklamada, İsrail makamlarının harekete bağlı 17 kuruluşun faaliyetlerini yasakladığı açıklandı. Açıklamada, İsrail polisinin harekete bağlı kuruluşlara baskın düzenleyerek, çok sayıda doküman ve belgeye el koyduğu, hareket lideri Şeyh Raid Salah, yardımcısı Kemal el-Hatip ve Mescid-i Aksa Dosyası sorumlusu Süleyman Ahmed'i de ifadeye çağırdığı kaydedildi. Hayfa'da polise ifade vermek için gelen Şeyh Raid Salah, ''Mescid-i Aksa'yı savunmamızı aksatmak için böyle bir karar almış olmalılar'' dedi. İsrail'in harekete bağlı 17 kuruluşun faaliyetlerini yasaklayan hukuksuz kararını tanımadıklarını belirtti ve ekledi: "İsrail makamlarının bu hukuksuz icraatları kesinlikle kabul edilemez. İslami Hareket, kuruluş nedeni olan başta Kudüs ve Mescid-i Aksa olmak üzere hiçbir hakkından vazgeçmeyecektir. İçinde yer almaktan onur duyduğum bu hareketin mesajını tüm dünyaya duyurmak için meşru yöntemleri sürdürmekte kararlıyız.'' İsrail hükümeti, 15 Ekim'de, 1948 Filistin İslami Hareketi lideri Şeyh Raid Salah ve Dış İlişkiler Büro Başkanı Yusuf Avavde'ye yurt dışına çıkış yasağı getirmişti.Önce kısaca Râid Salah'ı tanıyalım:1958'de Ummu'l-Fahm'da doğan Raid Salah Ummu'l-Fahm Lisesi'ni bitirdikten sonra El-Halil Üniversitesi'nde İslam hukuku okudu. 1989'da Ummu'l-Fahm Belediye Başkanlığı'na seçildi. 1993 ve 1998 yılındaki belediye seçimlerinde de yine o belediye başkanı oldu. 2001'de bu görevinden istifa ederek Filistin İslamî Hareketi'nin başkanlığını üstlendi. Salah, Mayıs 2010'da İsrail ordusunun saldırısına uğrayan Gazze filosundaki aktivistler arasında yer almıştı. “Kudüs Muhafızı” lakaplı Salah, İsrail'in Mescid-i Aksa'ya yönelik girişimleri ve Filistinlilerin, "Yahudileştirme" olarak nitelendirdiği, Kudüs'te yeni yerleşim yerleri kurulmasına en çok karşı çıkan Filistinli liderlerden biri olarak tanınıyor.1995 yılının son aylarında Ali Bardakoğlu, İ. Kâfî Dönmez, yakında merhum olan Mehmet Erkal ile birlikte, müslümanların açtığı İslam İlimleri Fakültesi'nin daveti üzerine Filistin ve İsrail'e gitmiştik.Filistin'in içinde bazı şehirler var, bunlardan önemli bir tanesi de Nablus şehri. Diğeri de bizim özellikle merkezi olarak davet edildiğimiz Ummu'l-Fahm şehrindeki İlahiyat Fakültesi. Bunlar, daha önce bizim Marmara Üniversitesi'yle kardeşlik akdi yapmışlardı. Bu Ummu'l-Fahm denilen şehirdeki müstakil İlahiyat Fakültesi bizim İlahiyat'tan birkaç kişiyi davet etmeye karar vermişti ki, kendilerini tanıtsınlar ve sıkışıp kaldıkları İsrail'den dünyaya açılabilmek için bizim ne yapabileceğimizi görsünler, görüşelim diye.Ben Gorion Havaalanı'na indik. Zaten orada bu isimde bir şehir de var. Oradan Tel Aviv'e geçerek, sonra İsrail'in kuruluşunda önemli bir isim olan Herzl adına kurulmuş olan Herzelia şehrine vardık. Orada bir namaz kılmamız gerekiyordu. Orası aynı zamanda Selahaddin Eyyübi'nin Ribat için kullandığı merkezlerden biri. Tam denizin kıyısında, denize hakim bir yerde büyük bir mescid yapmış. O mescidde namaz kıldık. Sonra, Râid Salah'ın belediye başkanı olduğu Ummu'l-Fahm'a gittik. Burası Celile dedikleri bölgede, Hz. İsa'nın şehri Nasıra'ya 70-80 km mesafede, tamamen Müslümanlar'ın oturduğu 40-50 bin nüfuslu bir şehir. Oradan gece Hz. İsa'nın şehri olan Nasıra'ya gittik. Sonra Nasıra merkez olmak üzere Gazze'ye, Halil kentine, Nablus'a ve Kudüs'e gittik. Biz şöyle bir cümleyi ezberledik. Niye ezberledik, çünkü herhangi bir yerleşim yerinin yakınından geçerken, “Burası neresi?” diye ben soruyorum. Seyahatimizin önemli bir bölümünde bizimle beraber olan ve rehberliğimizi ifa eden değerli insan, alim ve hareket lideri Şeyh Salâh ve ondan sonraki rehberler de şu cümleyi tekrar edip durdular: “Burası vaktiyle bir İslam şehri idi, kasabasıydı, köyü idi. Şu tarihte geldiler. Bu köyü ya da kasabayı yıktılar, hiçbir şey bırakmamacasına, mezarlığını da yok ederek yıktılar. Eski adı şu idi, şu isimle yeni bir şehir kurdular…” Ummu'l-Fahm'da örnek bir durum vardı. İslamî hareket tabirini kullanmıştım, burada bir parantez açayım. “Şuurlu Müslümanların fert ve cemiyet olarak İslam'ı yaşamaya ve müstakil bir Filistin oluşturmaya azmetmiş insanların oluşturdukları camia”nın adına İslamî hareket diyorlar. Bu camianın içinde adı şu ya da bu olan birçok birbirine bağlı hizmet grubu var. Ama hepsine birden İslamî hareket diyorlar. İslamî Hareket'in karşısında ne var? Laik olan Filistinliler var. Ummu'l-Fahm'da belediye Müslümanlar'ın. Bir ilahiyat fakültesi kurmuşlar, yurtları var, 400 kadar öğrencileri var, yarısı kız yarısı erkek. İyi hocaları var. Sudan'da, el-Ehzer'de, Mekke'de okumuş, sonra yüksek lisans, doktora yapmış, hocaları var. Mektepleri var. 4 yaşından 7 yaşına kadar okuttukları mektepleri var.İsrail kendi özel mekteplerini açmalarına izin vermiyordu. Bunlar da tutmuşlar 4 yaşından 6-7 yaşına kadar çocukları okutmak için yuva, ana okulu açmışlardı. Kendi dernekleri vardı, bu dernekler ana okulu açıyor, dispanser açıyor, bu dispanserlerde Müslüman uzman doktorlar bulunuyor ve halka hizmet veriyorlardı. İsrail hem şer'iye mahkemelerine hakim hem de camilere imam tayin etme yetkisini elinde tuttuğu ve bunu da kötüye kullandığı için Hareket, kadrosuz camiler yapıyor ve oraya, maaşını kendilerinin verdiği uygun imamlar tayin ediyorlardı.Yirmi yıldır Râid Salah, Kemal el-Hatîb ve diğer hamiyetli Hareket adamları en uygun yöntemlerle İsrail'e karşı mücadele veriyorlar. Ne yazık ki, onlara dua etmek ve bazı destekler dışında bir şey yapamıyoruz!
Borsa
04:0026/11/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Konya'da yapılan islâmî ticaretle ilgili kongrede borsa konulu oturumda şu sonuçlara ulaşılmıştır.
1. Hisse alım satımıyla ilgili meseleler:“Borsadan kumar ve diğer manipülatif işlemleri engelleyecek hukuki düzenlemeler yapılmalıdır.a. Açığa Satış: Borsalarda açığa satış olarak adlandırılan işlem, hisse senetlerinin karza konu olamayacağı ve faiz yasağının ihlali sebebiyle caiz değildir.”Açığa satış, satıcının elinde olmayan hisse senetlerini satıp, vade sonunda satışını gerçekleştirdikleri hisseleri satın alan kişiye teslim etmeleri işlemidir. Hisselerin düşüşe geçeceğine inanan yatırımcıların kullandığı bir yöntemdir. Amaç, hisse senetlerini yüksek fiyattan satıp, daha sonra düşük fiyattan alınarak alıcıya teslim edilmesi ve arada gerçekleşen fiyat farkının da kâr olarak yansımasıdır. Bu işlemde satım yapılan şahsa, satanın henüz malik olmadığı hisse senedi borçlanılmaktadır. Maksat da fiyat oynamalarından istifade ederek kazanç sağlamaktır. Böyle bir işlem fıkıh hükümlerine aykırıdır.“b. Marjlı Satış: Faiz yasağının ihlali nedeniyle marjlı satış caiz değildir.” Marj, vadeli mal ve döviz piyasalarında gelecek işlemler sözleşmesi gibi bugün yapılan, fakat teslimin gelecekte olacağı sözleşmelerde sözleşmeyi güvence altına almak için yapılan ön ödemedir. Faize konu olan para ve malların cinsi cinsine alım satımlarının eşit ve peşin olması gerekir. Bu kural bozulduğunda faiz gerçekleşir ve işlem caiz olmaktan çıkar.“c. Faaliyet alanları içerisinde haramla iştigal söz konusu olan şirketlerin hisse senedine yatırım yapmak caiz değildir.”Heyet bu görüşü tercih etmiştir. İslam dünyasında mevcut birçok fetva heyeti ise bu konuda farklı fetvalar vermişlerdir. Buna göre a)İşlemi ve işi tamamen haram olan anonim şirketlerin hisse senetlerini almak ve satmak caiz değildir. b)İşi ve işlemi tamamen helal olan şirketlerin hisse senetleri alınır ve satılır. c) Asıl işi (ticareti, üretimi, yatırımı) helal olmakla beraber bazı durumlarda araya faiz gibi haram olan işlemlerin de karıştığı ama bunların üçte biri geçmediği şirketlerin hisse senetlerini –asıl sermaye ve iştigal alanı göz önüne alınarak– alıp satmak caizdir. Ancak bunları alıp da nemasından yararlananlar, yaklaşık olarak da olsa kazancın haram olan kısmını yoksullara verecekler, kendileri hiçbir şekilde bunu kullanamayacaklardır. Bu heyetler fetvalarını “umûmî belvâ (kaçınılamaz durum), zorluk ve sıkıntıyı giderme ve ihtiyaç” mesnedlerine dayandırmışlardır.2. Sukuk uygulamaları“a. Bir finansal ürün olarak sukuk fıkhın ilgili prensiplerine uygun olması şartıyla caizdir. b. Mevcut sukuk uygulamalarındaki fıkha aykırı hususların düzeltilmesi gerekir.”Heyetin bu kararı bizce de uygundur. İleride müzakereler yayınlandığında “fıkha aykırı sayılan hususlar” ortaya çıkınca bunları tartışmak mümkün olacaktır.Sukuk, bir şirketin satın alarak belli bir süre için kiraya verdiği mallara, sukuk adı verilen ortaklık belgelerini satın alarak ortak olmayı ve kira gelirinden istifade etmeyi ifade etmektedir. Ortada bir zaruret yok iken sırf taze para elde edip ondan para kazanmak için malı satanın geri kiralaması şeklindeki sukuk uygulaması fıkhın bu işlemle ilgili maksadına uygun değildir.(Devam edeceğim)
Teverruk ve vadeli işlemler
04:0027/11/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Kongrenin ilgili heyetinin sonuç bildirisine göre:
“Organize teverruk veya diğer adıyla banka teverruk işlemi caiz değildir. Çünkü bu işlem fıkha aykırılık ve iktisadi problemler içermektedir.”Teverruk bir zamanlar insanlar apaçık faize düşmesinler diye icad edilmiş olan ve üstü örtülü, şekil yönünden meşru, amaç yönünen gayr-i meşru olan “vefân beyi'” isimli işlemin bir benzeri ve modern olanıdır. Vefaen beyi (satım) işleminde paraya ihtiyacı olan kişi mesela evini birine bu işlem ile satıyor, fakat evi alan bunu başkasına satamıyor, ondan istifade ediyor, parayı alan ihtiyacını gideriyor, sonra temin edebilirse parayı getirip ödüyor ve evini geri alıyordu. Bu işlemde şekil bakımından bir meşru alım-satım vardı, ama maksat ihtiyaç duyulan parayı, ev karşılığında temin etmekti. Parayı verip evi alan sözde faiz almıyordu ama verdiği para karşılığında evden yararlanıyordu. Bir de “istiğlâlen beyi” vardı ki, bunda mesela dükkanı satıp ihtiyaç duyduğu parayı sağlayan kimse aynı dükkanı sattığı adamdan kiralıyordu. Yine sözde faizsiz para elde edilmişti ama parayı veren, parayı alanın dükkanına geçici olarak sahip oluyor ve paraya karşı kira gelirini almış oluyordu.Bu iki işlem de aslında birer faiz hilesi idi.Şimdi bazı bankaların yaptığı teverruk şöyle gerçekleşiyor:Paraya ihtiyacı olan şahıs bankaya geliyor, banka aracılık ederek onun namına, bu maksatla oluşturulmuş yabancı (mesela Londra) bakır piyasasından vadeli bakır satın alıyor, sonra bu bakırı daha ucuza peşin satıyor, aradaki fark kişinin kaybı oluyor ama vadeli olarak istediği parayı elde etmiş oluyor. Bazı şer'i heyetler, alınan malın, ilk satıcıya doğrudan veya dolaylı olarak geri satılmaması şartıyla bu işlemin caiz olduğuna fetva vermişlerdir. Ancak uygulamada ilk satıcı da, peşin satın alıp satan da aynı grubun (şirketin) mensupları oluyor, bakır yerinde duruyor, işlemler kâğıt üzerinden yürüyor. Bu işlem de bir faiz hilesidir; şekil bakımından bir alım satım vardır, ama maksat ve gerçekleşen durum adı kâr olan “faiz ile para vermek” oluyor.Bu sebeple bizim katıldığımız heyetlerde bu işlemin ancak zaruret halinde caiz olabileceği görüşü benimsenmiştir.“Türev Piyasa İşlemleri fıkha aykırılık içerdiğinden caiz değildir.”Türev piyasa işlemlerinde genellikle teslimi geleceğe bırakılmış olan farklı paraların alım satımı yapılıyor. Halbuki paranın bir başka para ile alım-satımının peşin olması fıkhın değişmez şartıdır. “Kaldıraçlı forex işlemleri faiz yasağı kuralının ihlalinin söz konusu olduğundan caiz değildir.”Bu işlemde de teslim ve tesellümü veya takası geleceğe bırakılmış para alım satımı vardır. Üstelik kaldıraçlı forexte işlem yapanın sahip olmadığı büyük paralarla geleceğe dönük para alım satımı yapılmakta, sonra parite değişimi sebebiyle büyük kazançlar veya zararlar gerçekleşmektedir.Döviz türev işlemleri de faiz içerdiğinden dolayı caiz değildir.“Emtia vadeli işlemlerinden yalnızca forward tarafların gerçek niyetinin spekülasyon değil, mal alım satımı olması şartıyla caizdir.”Mal peşin bedeli vadeli alım satım ile bedel peşin mal vadeli alım-satım (selem) ihtilafsız denebilecek görüş birliği ile caiz görülmüştür.Her ikisinin veya birinin vadeli olması durumunda alınan ve satılan para veya faizlik malların takası ise bu işlem de caiz değildir. Mesela altın ile altın veya para biri peşin olsa bile diğeri vadeli ise alınıp satılamaz. Buğday ile buğday, yabancı para ile yine yabancı veya yerli para alım satımı da böyledir.Alınıp satılan faizlik olmayan mallar veya para ile mal ise her ikisinin de vadeli olmasını -miktarlar ve vade belli olmak ve teslimi şart koşmak kaydıyla- caiz görenler vardır.Bugün dışarıdan yabancı para ile mal alıp satan tacirlerin ihtiyaç duydukları bir işlem, ileride ödeyeceği dövizin bedelini (paritesini) bugünden sabitlemek ve böylece döviz fiyatlarının iniş çıkışları yüzünden zarara uğramamaktır.Bizim bu ihtiyacı gidermek için teklif ettiğimiz işlem “teslimi geleceğe bırakılmış döviz alım-satımı” değil, bunun tek tarafı bağlayıcı olarak teahhüt edilmesidir. Altı ay sonra yüz bin dolara ihtiyacı olan tacir bunu, bugünden –teslimi altı ay sonra yapılmak üzere- mesela 2.80 TL.den satın alması caiz değildir, ama bu fiyattan altı ay sonra bu kadar doları satın almak üzere teahhüt (karşılıklı vaadleşme) yapılması caizdir. Önemli olan satım akdinin altı ay önce değil, teslim ve tesellümüm yapılacağı tarihte yapılması ve yapıldığı zaman da teslimin gerçekleşmesidir.
Yeni ticari uygulamalar
04:0029/11/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Genel kurulun huzurunda yapılan Yeni Ticari Uygulamalar oturumunda beş ayrı tebliğ sunulmuş ve tartışılmıştır. Tebliğ ve müzakere sahipleri tekrar bir araya gelmiş, aşağıdaki sonuçları birer fetva olarak değil, sadece tartışılan konularda bir ilmi görüş açıklaması olarak değerlendirilmesini istemişlerdir. Burada görüşler nakledilecek ve tarafımdan da değerlendirmeler yapılacaktır.
Ağ pazarlaması (networking market)“Ağ pazarlaması, muayyen bir malın insanları pazarlamaya çekmek için vesile kılınması ve katılımcıya üye yaptığı her bir şahıs mukabilinde belli bir ücret alma hakkı kazandıran sistemdir. Tabakalar halinde çalışan sistem herhangi bir çaba sarf etmeden pazarlamacı üyeye menfaat getirme esasına dayanmaktadır. Sistemi cazip kılan ürün satmaktan çok getirilen üyelerden elde edilecek primlerdir. Heyet, yukarıda tasvir edildiği şekliyle ağ pazarlama organizasyonunun barındırdığı garar unsuru ve diğer sakıncalar sebebiyle caiz olmadığı görüşündedir.Heyet aşağıdaki şartların oluşması halinde ise ağ pazarlamasının caiz olacağı hususunda ittifak etmiştir:1. Sistemin, sisteme yeni kişiler kazandırmaktan ziyade mal veya hizmetlerin tüketicilere satışını esas alması gerekir.2. Ağ pazarlama sistemi ile çalışan firmanın iştigal konusu olan mal ve hizmetler fıkhın genel prensiplerine uygun olmalıdır. Fıkhen mal olarak kabul edilmeyen içki, domuz gibi ürünler ile diğer yasaklanmış mal ve hizmetler yer almamalıdır. 3. Sisteme dahil olurken herhangi bir isim altında katılımcıdan bir ücret talep edilmemelidir.4. Sisteme dahil olan katılımcının üye yaptığı yeni katılımcı sebebiyle bir ücret alması caizdir. Ancak getirilen üyenin daha sonradan yaptığı satışlardan ve onun da getirdiği üyelerden ve onların yaptığı satışlardan primalmak ise caiz değildir.5. Üyenin firmadan mal alabilmesi için üye bulma zorunluluğu olmamalıdır.6. Üye istediği zaman sistemden herhangi bir ücret ödemeden ayrılabilmelidir.”Konu birkaç yıl önce bana da birkaç kez sorulmuş idi. Aşağıda nakledeceğim cevabım, kongre heyetinin görüşleri ile büyük ölçüde örtüşüyor:İlk soruda verilen bilgiye göre cevabım şöyle olmuştu:1. Satılan mal helal mal ise (ki, ilk soruda yapılan açıklamada doğal ve yararlı ürünler olduğu söyleniyordu); 2. Ticarete faiz ve hile karışmıyorsa; 3. İsrafı ve lüks tüketimi teşvik etmiyorsa...Bu alım satım ve buna aracılık etmek caiz, aracılıktan alınan para (prim) helal olur. Bu cevabı okuyan bir okuyucum sistemin uygulanışı hakkında daha detaylı bilgiler verdi. Bu bilgileri okuduktan sonra cevabıma şunları ekledim:Sistemin bu açıklamadan anlaşıldığı kadarıyla İslami açıdan sakıncaları şunlar: 1. Sistem, insanları, bol üye bul, sonra altındakiler çalışsın, ömrünün sonuna kadar düzenli gelirin olsun diyerek tembelliğe itiyor. Millete memlekete faydalı hiçbir üretim yok. 2. Satın alınan hizmet veya üründen cayma hakkınız yok. İslami ticaretin kuralı olan “ürünün satın alınırken elde olması, niteliklerinin belli olması” kuralına da uyulmuyor. Zaten ürün satmak asıl niyetleri değil. 3. TC adı verilen üyeler, üye buldukça para kazanabiliyor ama aslında en büyük parayı –bir uygulamada- Hong Kong Serbest Bölgesi'nde kurulmuş naylon şirket kazanıyor. Türkiye'de elde edilen gelirin hiçbir bölümü ülkemizde vergi olarak ödenmiyor. Her işlem internet üzerinden yapılıyor. Milli sermaye ve birikim gayrimeşru yollarla, yabancı ellere aktarılıyor.” 4. Sistemden çıkmak isteyen hiçbir şey alamıyor; bu da demektir ki, aldığı bir şey yok, işlem göstermelik. Sonuç: İlk cevabımda sıraladığım caiz olma şartları gerçekleşmiyor ve bu sebeple soruda açıklanan işlem caiz olmuyor.
Düşünce tarihimizin yapı taşları
04:003/12/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
“Tanzimattan Günümüze Türk Düşünürleri” isimli abide eseri görünce, İslâmî ticaretin güncel meselelerine bir tanıtımlık ara vermek vacib oldu.
Bu yedi cilt ve 4986 sayfalık eserin hem editörü hem de her eksiği tamamlamaya koşan yazarı, bugün seksenine merdiven dayamış, yarım asırlık dostum Prof. Dr. Süleyman Hayri Bolay'dır.Ömrü ilme, dine ve pek sevdiği milletine hizmetle geçen Süleyman Bey'in akademik faaliyet dalı Batı Felsefesi'dir. Ancak o, bu felsefe alanının ne mukallidi, ne taşıyıcısı, ne de hayranıdır; o, kendi değerlerini bilen, bütün düşünce sistemlerine ve adamlarına kendisi olarak bakabilen, “kökü mazide olan âtî” için emek veren bir güzel insanımızdır.Nobel yayınları arasında bu yıl basılan eserin cilt muhtevaları şöyledir:I-II. Siyasi, idari ve sosyal düşünce temsilcileri.III-IV A, IV B. Bilimsel ve felsefi düşünce temsilcileri.V. Ahlakî ve edebî düşünce temsilcileri.VI. Dînî ve tasavvufî düşünce temsilcileri.VII. Türk dünyası düşünür temsilcileri.Düşünüce temsilcileri çerçevesinde 200 den fazla insanımızın kısa hayat hikayeleri ve özellikle düşünceleri, her biri üzerinde çalışmış ilim adamlarımız tarafından kaleme alınmış, projede bulunduğu halde bir kısmı ise yazarı bulunamadığı için şimdilik dışarıda kalmıştır.Süleyman Bey'in “Sunuş” yazısında yer alan aşağıdaki cümleler eserin değerine ve hedefine belîğ bir ifade ile ışık tutuyor:Ama zihnî gelişmenin yanında gençlerimizin ruhlarının ve kalplerinin de parlatılmasını, cilalanmasını hedefledik. M. Blondel'in dediği gibi düşünce aynı zamanda ilâhî bir nurdur. Ama bu yeterli değil. Biz, “Ben kimim, biz kimiz, nerdeyiz, ne yapabiliriz, nasıl yapabiliriz” gibi kimlik tespitini belirten sorulara cevap bulabilmek, kendi toplumumuzun kültürü içinden düşünce hayatımızın meselelerinin çözülmesine katkıda bulunmak için böyle bir araştırmaya giriştik. Ne olduklarını bilen topluluklar düşünerek yenilenmeyi, değişmeyi beraberinde götürebiliyorlar…Bugün maalesef dünyada düşünce gündemini tayin ve tespit eden merkezde değil, çevrede çakılıp kaldığımız ve merkezin tespit ettiği gündemlere bağlı kalarak çevre durumunda hareket ettiğimiz bir gerçektir. Dolayısıyla bir hedefimiz de çevreden çıkıp merkezde yer almanın yolunun açılmasına yardımcı olmaktır. Aynı zamanda kendi medeniyetimizin ihyası ve yeniden inşasında düşünce hayatımızın katkısını sağlamaktır.Başlangıçtan bu yana Türk düşüncesini şu unsurların oluşturduğunu söylemek yanlış olmaz: Tarihî sorunlarıyla ve çözüm denemeleriyle bize intikal eden düşünceler, dilimizden ve onun muhtelif kullanışlarından doğan meyveler, milletimizin tarih boyunca meydana getirdiği özgün ve zengin kültür, sanat, siyaset ürünleri, kendine ait hassasiyetler, bağlı olduğu dünya görüsü ve inanışlarından doğan derin ve tarihî etkiler, bunların yaşanmasından doğan toplumsal sonuçlar ve benzerleri…Bu münasebetle şunları da hedefliyoruz: Tanzimat'tan günümüze gelen ve gelişen düşünce hayatımızı, düşünürlerimizin neler düşündüklerini yeni nesillerle tanıştırmak, onların tefekkür kabiliyetlerini tahrik etmek, onların Batı düşüncesi karşısında eziklik duymalarını önlemek, babalarının, dedelerinin yahut yakın ve uzak akrabalarının neler düşündüklerini, hangi sorunlarla boğuştuklarını, onlara nasıl çözümler getirdiklerini, hangilerini çözemeyip bize aktardıklarını sergilemek…Eserin önemli bir tezi de “Bizde özgün düşünür ve filozof yetişmedi, yetişmez” şeklindeki yaygınca ve karamsar iddiayı reddetmektir. Bu bakımdan şu satırlar da yazımın son kısmı olsun:“Eskiden de büyük filozoflar yetiştirmiş bir ulusuz biz. Türk düşünürlerin katkısı olmasaydı Avrupa Rönesans'a ulaşamazdı. Descardest'tan yüzyıllar önce Gazâlî'miz vardı bizim. Nicolai Hartman'dan daha mı az Fâfâbî'miz. Husserle'den neyi eksik Sühreverdî'nin. Mevlânâ'nın, Yûnus'un, Pir Sultan Abdal'ın günümüzdeki o ünlü varoluşçulardan nesi daha aşağı. Şimdi kalkıp da “Biz filozof olamayız” diye kestirip atmak son derece yanlış olur.”
Üretim ortaklığı
04:004/12/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Kongrede daha çok hayvan ve ziraat ürünleri ile ilgili yeni ortaklık şekilleri ele alınmış ve şu sonuca varılmıştır:
1. Hayvancılık Üretim Ortaklığı OrganizasyonuHayvandan elde edilecek süt vb. ürünlerini, belirli bir yüzde ile paylaşmak üzere katılımcı şahıslar ile hayvancılık işiyle uğraşan bir firma arasında yapılan üretim ortaklığı anlaşmasının birkaç farklı uygulama tarzı bulunmaktadır. Fiziksel olarak firmaya gebe hayvan veya bedelinin teslim edildiği, hayvandan elde edilecek süt vb. ürünlerin paylaşım şeklinin yüzdelik oranlarla belirlendiği ve anlaşma süresi sonunda geriye hayvanın veya bedelinin teslim alındığı uygulamalar bulunmaktadır. Bu uygulamalar aşağıdaki şartlarla caizdir:a. Katılımcının hayvanını firmaya teslim etmesi ve akit süresi dolduğunda hayvanını geri alması caiz olduğu gibi hayvanı satın almak üzere vekâlet vermesi ve anlaşma süresi sonunda hayvanı aralarındaki anlaşmaya göre belirli bir fiyattan devretmeyi vaat etmesi caizdir.b. Firma, katılımcıya her ay belirli bir miktarda süt veya süt bedeli verme konusunda elinden gelen gayreti göstereceğini taahhüt edebilirse de kendi kasıt, kusur ve ihmali olmaksızın süt miktarında meydana gelecek azalmayı tazmin etmeyi ve katılımcının süt / süt bedeli konusunda her türlü riskten korunmasını taahhüt etmesi caiz değildir. c. Hayvanın ölmesi, süt veriminin düşmesi vb. durumlarda firmanın elinden gelen gayreti gösterdiğini ispat yükümlülüğü firmaya aittir.d. Hayvanın ölüm, hastalık vb. risklere karşı sigortalanması halinde –sigortanın fıkhi cevazı tartışması dışarıda tutularak– sigorta ücretini kimin ödeyeceği, gebe hayvandan doğacak yavruların kime ait olacağı, devletin hayvancılık için vereceği teşviklerin kime ait olacağı karşılıklı anlaşma ile belirlenebilir. (Soner Duman, hayvanın firmaya ait olmasının şart koşulmasına muhalefet ederek bunun da süt ürünleri gibi yüzdelik dilimlerle ortak olması gerektiğini belirtti.)2. Toplum Destekli Tarım Modeli “Toplum destekli tarım” modeli, yeni bir tarımsal uygulamadır. Bu uygulamada üretim aşamaları tüketiciler tarafından kontrol edilir, maddi destek sağlanır ve üretilen ürüne bütünüyle satın alma garantisi verilir. Şartlara uygun üretim faaliyetlerine rağmen yeterli düzeyde ya da hiç ürün alınmaması halinde çiftçinin uğrayacağı zarar topluluk üyelerince paylaşılır. Bu uygulamanın selem akdi mi yoksa yeni bir akit mi olduğu konusunda görüş ayrılığı bulunmaktadır. Tebliğ sahibi bu uygulamanın selem akdi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, dolayısıyla ancak bu akdin şartlarına uyulması halinde caiz olabileceği görüşünü ortaya koymuştur. Buna karşılık müzakereci bunun yeni bir akit türü olup belirsizlik, aldatma gibi akitlerin genel kurallarına aykırı düşen unsurlar barındırmadığı sürece caiz olacağı görüşünü belirtmiştir.Genel olarak katıldığım bu sonuçla ilgili olarak daha önceden verdiğim cevaplar ile bazı tespitlerimi gelecek yazıda sunacağım.
İcare (kiralama) muameleleri
04:0010/12/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Kongre sonuç bildirgesinde, yazının başlığı ile ilgili olarak şöyle bir giriş yapılmıştır:
“Günümüzde insanların ihtiyaçları ile paralel olarak pek çok yeni kiralama sözleşmeleri ortaya çıkmıştır. Leasing, kira sukukları (Kira Sertifikaları), eski kiracının ticaret mahallini yeni kiracıya devrederken aldığı hava parası ile yapılan kiralamalar, değişken fiyatlarla yapılan kiralama, İslami finansman temininde kullanılan kira senetleri, şayi olan malların kiralanması vb. gibi caiz sayılan kira akitlerinin yanı sıra şer'an caiz görülmeyen kira akitleri bunlardan bazılarıdır.”Bu girişten sonra heyetin aşağıdaki hususlar üzerinde görüş birliği ifade edilmektedir:1. Aşağıda zikredilen kira akitleri caizdir: Ticari isim ve şirket isminin kiralanması, uçak kiralanması, iş alet ve edavatının kiralanması, banka kasası kiralaması, kanunen gerekli şartların deruhte edilmesi şartıyla devre mülk kiralanması 2. Caiz olmayan kira sözleşmeleri:Diploma kiralama, taşıyıcı anne kiralama, diğer şahsı kendi adına ilmi araştırma ve tez yazımı için kiralama, İslam'ın haram kıldığı fiillerin icra edilmesi hususunda yapılan kiralama, insan kaçakçılığını kolaylaştırmak için yapılan kiralamalar.1. Leasing Genel olarak tüm alanlarda özel olarak da mali müesseselerde olmak üzere günümüzde yapılan kiralama sözleşmelerinin en yaygın olanlarından biri de leasingdir. Heyet, sunulan tebliğ ve yapılan müzakereler sonucunda şu sonuçlara ulaşmıştır:1. Uluslararası Fıkıh Akademisinin 110 (12/4) numaralı kararı teyit edilmiştir. Bir fikir vermesi itibarıyla söz konusu karar aşağıya alınmıştır:“Leasingin caiz olan ve olmayan şekilleri aşağıdaki gibidir: a. Caiz olmayan şekli: Tek bir mahal üzerine iki farklı akdin aynı zamanda icra edilmesi.b. Caiz olan şekli:1. Zaman bakımından her biri diğerinden müstakil olarak yapılan iki akdin olması. Buna göre satış akdinin ya da malın kiracıya devrine dair yapılan vadin icare süresinin bitmesinden sonra icra edilmesi2. İcare akdinin örtülü bir satış akdi gibi olmaması fiili olarak uygulanması3. Kiralanan malın tazmininin kiracıya değil kiralayana ait olması. Buna binaen kiracının kastı ve kusuru olmaksızın meydana gelebilecek hasarları kiralayanın karşılaması4. Kiralanan malın sigortalanması halinde sigortanın fıkhen caiz olduğu şekliyle yapılması ve sigorta masraflarının kiralayan tarafından karşılanması5. Kira süresi boyunca kira hükümlerinin malın devri esnasında ise satış akdinin hükümlerinin tatbik edilmesi6. Kiralan malın işletilmesinden kaynaklanan masraflar dışında kalan servis masraflarını kira süresi boyunca kiralayan tarafından karşılanmasıLeasingin caiz olmayan şekillerinden bazıları şöyledir:1. Kiralanan malın kira süresinin bitiminden sonra yeni bir akit yapmadan kendiliğinden kiracıya intikali şeklinde yapılan leasing sözleşmesi2. Malın, kiracıya üzerinde anlaşılan muayyen ücretleri ödemesi şartıyla ya da satışın ileriki bir zamana nispet edilerek yapılan leasing sözleşmesi3. Kiralayan lehine muhayyerlik şartı koşularak gerçek anlamda icare akdi yapılması”.Buraya kadar aktardığım tespit ve hükümlere katılıyorum. Farklı görüşüm aşağıya aldığım iki cümle ile ilgilidir:“Tek bir mahal üzerine iki farklı akdin aynı zamanda icra edilmesi.”“Kiralanan malın kira süresinin bitiminden sonra yeni bir akit yapmadan kendiliğinden kiracıya intikali şeklinde yapılan leasing sözleşmesi”.Heyet bu konuda kadim fıkhın “Bir akit (icab-kabul) içinde birden fazla işlemin (bu manada akdin) caiz olmadığı” görüşünü günümüze aktarmıştır. Halbuki bu konuda yapılan araştırmalar, yasaklamanın mutlak olmadığını, belli bir iki uygulamaya ait bulunduğunu ortaya koymuştur. Günümüzde ise sözleşmeler değişmez, kaybolmaz, farklı iddialara konu olamaz şekilde ve açıklıkta kayıt altına alınmaktadır. Bu sebeple ve ihtiyaç da bulunduğu için “birden fazla işlemin ve akdin bir çırpıda, bir sözleşme metninde bir imza ile yapılması” teamül haline gelmiş ve bir kısım fıkıh alimleri de bunu caiz görmüşlerdir. Bu işleme en yaygın bir örnek müşteri ile otel arasındaki sözleşmedir. Müşteri formu doldurup imza ettiğinde otel yönetimi ile oda kiralama, hizmet kiralama, yemek satın alma gibi biden fazla işlemi/akdi birden yapmaktadır.Leasing heyetin öngördüğü gibi de yapılabilir, mesela “son altı ayda ödenecek senetler satım senedi olarak düzenlenmek suretiyle” de yapılabilir. Bu takdirde son altı aya kadar kira akdinin, son altı ayda ise satım akdinin hüküm ve hukuku uygulanır.
Kanuni intifa hakkı ve menfaat mülkiyeti
04:0011/12/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
İntifa hakkı: (Fransız ve ondan iktibas edilen kanunlarda intifa hakkı şöyle tanımlanmıştır) tüketilmeye kabil olmayan bir şey üzerinde sahibine onu kullanma ve değerlendirme imkanı veren haktır. İntifa hakkı, hak sahibinin ölümü ile gerçek sahibine intikal eder. İntifa hakkı içerdiği garar ve cehalet sebebiyle satış ve kiralama akdinin konusu olamaz. Alternatif olarak aşağıda zikredilen şu üç model icra edilebilir:
İntifa hakkı muayyen bir ücret karşılığında ve muayyen bir müddet zarfında satılabilir. Bu durumda hak, hak sahibinin vefatı ile varislerine intikal eder. a. İntifa hakkının aylık olarak muayyen bir ücretle taksitle satılması mümkündür. Bu durumda hak sahibinin ölmesi halinde intifa hakkı mal sahibine intikal eder. b.İntifa hakkının, hak sahibinin süre tamamlanmadan ölmesi halinde kalan süreye tekabül eden miktarın geri ödenmesi şartıyla örnek olarak on yıllığına muayyen bir ücretle satılması.c.Menfaat mülkiyeti: Bir şahsın, herhangi bir malın (ayn) mülkiyetini kendi ismine tescil edilmemesine mukabil kullanma, değerlendirme ve kanunun öngördüğü diğer tasarruflarda bulunma gibi mülkiyetin getirdiği tüm haklardan istifade etmesidir. Menfaat mülkiyeti, içinde garar unsuru taşımaması şartıyla hakiki anlamda icra edilmesi halinde caizdir. Menfaat mülkiyetinin himaye edildiği kanunların olduğu yerlerde mülkiyetin devri için sukuk çıkartılması caizdir. Bu hakkın ancak tescil edilmesi halinde meşru görüldüğü kanunlarda bu hakkı himaye eden başka icraatların yapılması gerekir.Menfaat mülkiyetinin devrinin caiz olabilmesi için akdi fasit hale getiren sebeplerden uzak olması gerekir. İbn Rüşd'ün, riba, aşırı garar, fasit şartlar ve akit mahallinin (mevzûunun) haram bir şey olması şeklinde dörde indirgediği fasit edici sebeplerin bulunduğu akitler batıldır. Heyetin yukarıda aktardığım hükümlerine genel manada katılıyorum. Detaylardaki farklı görüşler ve yorumlar için benim "Anahatlarıyla İslam Hukuku” isimli kitabımın “sınırlı aynî haklar” bahsine bakılabilir. Haram faaliyetlerde bulunan iş yerlerine dışarıdan ürün ve hizmet satımı: İştigal alanı dinen helal olan bir işletmenin, iştigal sahası haram olan bir işletmeye dış kaynak kullanımı çerçevesinde mal ve hizmet satışının hükmü, “harama bir faaliyete destek olmanın dini hükmü” kapsamında ele alınmalıdır. Böyle olunca, “dış kaynak sağlayan işletmenin sattığı ürün ve hizmet mahiyeti itibarıyla helal ise ve müşteri firmanın haram olan ürün ya da hizmetinin ortaya çıkış zincirinin bir bölümü değilse, bu şekilde dış kaynak sağlamak ilke olarak caizdir.” Heyetin bu kararı da günümüzde sıkça gündeme gelen bir sorunun uygun cevabını veriyor. “Faizli işlem yapan bankalara, içkili lokantalara, piyango kurumuna ve bayilerine… bazı hizmetlerin yapılması veya malların satılmasının caiz olup olmadığı” sıkça sorulan sorular arasındadır. Heyetin de açıkladığı gibi bu konuda yapılan hizmetin veya satışın, haram işlem ve eyleme doğrudan katkısı, onun içinde, oluş ve akışında yer alıp almadığı önemlidir. Banka binasını tamir etmek, içkili lokantaya helal olan bir nesneyi satmak işlenen haram fiile katılmak mahiyetinde değildir. Haram işlerle meşgul olan şahıs ve kurumlarla, harama katılma manasında olmasa bile alım-satım, hizmet sunma vb. ilişkiler kurmanın onları destekleme ve olumlama manasına gelip gelmediği de üzerinde durulması gereken önemli bir husustur.
Zekât
04:0013/12/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
16 Ekim 2015 Cuma günü yapılan II. oturumda “Zekât” konusu ele alınmış olup bu oturumda aşağıda zikrolunan sonuçlar ortaya çıkmıştır:
1. Zekât mali bir ibadet olup devlete verilen vergiler zekât yerine geçmez.2. Devlet zekâtla ilgili mevzuat geliştirir ve zekâtı ayrı bir kalemde toplayıp İslam dininde belirtilen esaslar çerçevesinde dağıtmayı taahhüt ederse o zaman devlete zekât verilir. Devlet isterse bu zekâta vergi mevzuatında da yer verebilir.3. Anayasal bir kurum olan ve Müslümanların ibadet hayatını düzenlemekle görevli bulunan Diyanet İşleri Başkanlığı, diğer ibadetler gibi zekât ibadetinin ifasında da vatandaşlarımıza yardımcı bir yapılanmaya gidebilir. Bu maksatla Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğü gibi bir de “Zekât ve Hayır Hizmetleri Genel Müdürlüğü" kurulmasında yarar vardır. Bu düzenlemeler yapılırken günümüz İslam ülkelerindeki zekât uygulamalarından ve organizasyonlardan da istifade edilmelidir. 4. Gıda bankacılığı kapsamında zekât niyeti ile yapılan bağışların, zekât yerine geçmesi aşağıdaki şartlara bağlıdır. a. Bağış kabul eden dernek ve vakıfların, “ihtiyaç ve muhtaç anlayışı” fıkıhtaki zekât/sadaka alabilecek muhtaç anlayışından farklı olmamalıdır. b. Sistemin işleyişi devamlı kontrol edilmeli, fakirin menfaatinin öne çıktığı bir anlayışla uygulanıp uygulanmadığı denetlenmelidir.5. Üretim, Hizmet ve Ticaret İşletmelerinde uygulanacak zekât hükümleri hususunda şu hükümler önerilmektedir: Mahiyeti icabı zekât matrahını sermayenin oluşturduğu menkul mal alım satımına yönelmiş market, mağaza gibi ticaret işletmelerinde nisap ve yıllanma şartı aranır, zekât oranı ise %2,5'tur.6. Üretim ve hizmet işletmelerinin zekâtı hakkında yapılan müzakerelerde üç farklı görüş ortaya çıkmıştır. Bu görüşler kısaca şunlardır: a. Söz konusu işletmelerin üretim araçları zekâta dâhil olmaz. Bu durumda yılsonunda net varlık toplamı üzerinden ticaret işletmelerinde olduğu gibi %2,5 oranında zekât verilir.b. Bahsedilen işletmelerde sabit sermaye yatırımları matraha dâhil olmaz. Bu durumda zekât matrahı sadece gelirden oluşur. Elde edilen gelir; nisap ve yıllanma şartına tabi olmadan net gelirden %10, bürüt gelirden ise %5 oranında zekât gerekir.c- Büyük işletmelerin üretim araçları da zekâta dâhil olur Bu durumda matrah üretim araçları artı elde edilen gelirden oluşur. Üretim araçları artı gelir yıllanma ve nisap şartına tabi olarak %2,5 oranında zekâta tabi olur. 7. Stokların değerlemesinde cari maliyet esas alınır.8. Tahsil kabiliyeti bulunan (kuvvetli) alacaklar, zekât hesaplamasına dâhil edilir. Şüpheli ve tahsil kabiliyeti olmayan (zayıf) alacaklar ise tahsil edildiği dönemde zekat hesaplamasına dahil edilir. 9. Kısa vadeli borçlar zekat matrahından düşülür. Uzun vadeli borçların zekat matrahından düşülmesi hususuna gelince; bir tebliğci hariç diğerleri bu tür borçların da matrahtan düşürülmesi hususunda ittifak etmiştir. Heyetin buraya kadar aktardığım görüşlerine –aşağıdaki iki husus dışında- katılıyorum.1. Üretim ve hizmet işletmelerinin zekâtı konusunda benim katıldığım görüş (6-b) şıkkıdır: “Bahsedilen işletmelerde sabit sermaye yatırımları matraha dâhil olmaz. Bu durumda zekât matrahı sadece gelirden oluşur. Elde edilen gelir; nisap ve yıllanma şartına tabi olmadan net gelirden %10, bürüt gelirden ise %5 oranında zekât gerekir.”2. Alacak ve borçların zekatla ilişkisi konusunda nas bulunmadığı için baştan beri farklı görüşler vardır. Bu konuda benim benimsediğim görüş şudur: Zekat hicrî yıla bağlı bir mâlî ibadettir; yani zekatlık mallar bir yıl elde kalırsa yıl sonunda zekatı hesaplanır ve sonraki yılın başından itibaren ödenir; daha önceden ödemeler yapıp yıl sonunda mahsup edilmesi de caizdir. Yıl içinde ödenen borçlar ödenmiş, tahsil edilebilen alacaklar da tahsil edilmiş olup zekat matrahından çıkarma ve ona ekleme işlemleri zaten yapılmıştır. Bir sonraki yıla ait alacakların ve borçların, bir önceki yılın zekat matrahını etkilemesi makul değildir. İçinde bulunulan yılda ödenecek borçlar havâic-i asliye sayılsa bile ancak o yılda ödenecek borç matrahtan düşülebilir. Bilhassa uzun vadeli borçlarda ve alacaklarda elinde zekatlık malı fazlasıyla bulunan kimselerin yıllarca zekat ödememesi, diğer taraftan henüz tahsil etmediği için kullanmaktan da mahrum olduğu milyonlarca liranın yılarca zekatını ödeme durumları ortaya çıkacaktır ki, bunlar Şâri'in maksadına uygun düşmez.
Müslümanlar ittifakı
04:0017/12/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Allah Teâlâ müminlerin ancak kardeş olacaklarını, kurşunla yapıştırılmış bina parçaları gibi olmaları gerektiğini, bir vücudun organları gibi olduğunu, müminin mümini asla darda bırakmayacağını, imkanı kadar yardımına koşacağını… bildirdiği, ancak buna razı olduğunu açıkladığı halde daha Raşid Halifeler zamanından başlayarak ümmetin parçalanmasının, birbirine düşmesinin, düşmanı bırakıp dostu vurmasının bir türlü önüne geçilemedi.
Tabiî bu acı durumun sebepleri arasında İslam'ın ilan edildiği günden beri onu yok etmek için ellerinden geleni ardlarına koymayan İslam düşmanları var, ama bunu bahane ederek, suçu ötekine atarak sorumluluktan kurtulmak ve aklanmak da mümkün değildir. Bunca uleması, meşayihi, hukemâsı ile ümmet bu beladan kurtulmalı idi. Allahu a'lem en büyük sebep kanaat önderi durumunda olan insanların fedakârlık, ferâğat ve gayret erdemlerini hakkıyla kullanmamalarıdır.Dün şu haberi okudum:“Suudi Arabistan öncülüğünde 34 İslam ülkesi 'Teröre karşı İslam İttifakı' adıyla yeni bir koalisyon oluşturdu. Afganistan, Libya, Suriye, Irak ve Mısır'daki “tüm terör gruplarını” hedef alacak olan koalisyona İran ve Irak dahil edilmedi.”Birkaç gün önce de şu haber medyada boy gösterdi:“BAE, Tunus'ta darbeye hazırlanıyor. Cezayirli yetkililer, Birleşik Arap Emirlikleri'nin Tunus'taki demokratik geçiş sürecini Mısır'a benzer bir darbeyle bozmaya çalıştığı konusunda Tunus'u uyardı.”Bu iki haberi ve konu ile ilgili diğer bazı bilgileri göz önüne alınca insan, aslında çok sevinmesi ve ümide kapılması gereken ilk habere (Teröre karşı islam ittifakı haberine) sevinemiyor. Ve şu sorular peşi peşine zihni işgal ediyor:“Teröre karşı” derken hangi gruplar kastediliyor?İran ve Irak niçin dışarıda kalıyor veya bırakılıyor?“Afganistan, Libya, Suriye, Irak ve Mısır'daki “tüm terör grupları”ndan hangileri kastediliyor?Suriye ve Irak olaylarında İran'ın iyi bir imtihan vermediğinde şüphe yok. İran'ın tavrını yalnızca mezhepçilikle izah etmek de eksik kalır; çünkü Caferîlik ile Nusayrîliği aynı veya yakın mezhebler olarak görmek mümkün değildir. Asıl sebebin maddi ve dünyalık olduğu apaçıktır.Birçok ülke Suriye'de yalnızca Daiş'i terörist ve el-Kaide ile Nusra'yı aşırı sayarken, Suriye, İran, Irak ve özellikle Rusya mutedil muhalifleri de terörist saymakta ve “Esed'e karşı savaşan bütün grupların ya teslim alınması veya imha edilmesi” tezini savunmaktadır. Bu otuzdörtlere göre terörist gruplar hangileridir? Mesela Mısır'a göre islâmî demokrasiyi savunan ve silaha başvurmadan hak arayan İhvan, imha edilmesi gereken bir terörist gruptur; Mısır'da otuzdörtler bunlara karşı mı savaşacak?BAE, Tunus'taki demokratik devrimi devirmek ve yerine totaliter bir yönetim getirmek için planlar yapıyormuş? Otuzdörtlerin içinde bu iki devlet de var; peki Tunus'ta terörist kim ve kime karşı ortak mücadele verilecek?Bu sorulardan ve îmâlardan maksadım her şeye rağmen yapılmış bir ittifakı peşinen itham etmek veya karalamak değildir; problemlere, açıklara, muhtemel tuzaklara dikkat çekmek ve iyi niyetlileri uyarmaktır.
Beklenen bir dergi
04:0018/12/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Bir zamanlar bu ülkede vaizlik vesikalarının iç kapağında “iman, ibadet ve ahlak dışında konuşmayı yasaklayan” bir talimat bulunurdu. O tarihlerde dinin muâmelât kısmı ile ilgili olarak konuşmak yasaktı; eğer mesela faiz aleyhinde konuşsanız hakkınızda soruşturma açılır, 163. maddeden ceza da alabilirdiniz.
Sonra o yasaklar tarihe karıştı, gerçi “Diyanet İşleri Başkanı'nın seküler düzen konusunda konuşmasını çok yanlış bulan, avukatların başörtüsüne şiddetle karşı çıkan” düzen avukatları hala var ama kimsenin onlara aldırdığı da yok.Yine bir zamanlar parasını yastık altında tutmak istemeyen, ama harama (faize) de bulaşmaktan uzak duran Müslümanlar, kendileri bu paralarla üretim ve yatırım yapamadıkları için ne yapacaklarını bilemez halde idiler. 1985 yılında faaliyete geçen Özel Finans Kurumları (şimdiki adları katılım bankaları) bu ihtiyacı belli ölçüde karşıladı.Şimdi önümüzde “ekonominin finansmanını İslâmî usule göre yapmak” gibi büyük ve önemli bir konu var. Bu konuya ait açıklamalara, ilmî çalışmalara, tartışmalara, kitaplara ve dergilere ihtiyaç tartışılamaz derecede zorunlu. Yeterli olmasa da bunlar yapılmıyor değil.Bu yazıda, bahsettiğim ihtiyacın bir parçasını teşkil eden bir dergiyi ilgililerden destek istemek üzere tanıtmak istiyorum.Türkiye'nin ilk ve tek aylık faizsiz ekonomi dergisi Ekoreel şöyle tanıtılıyor:Dergimizin misyonu: Genelde faizsiz ekonomi sistemi hakkında farkındalık oluşturup bilinirliğini arttırmak. Özelde de Katılım Bankacılığı sisteminin gelişimine ve pazar payının artmasına katkı sağlamak. Kobi ve ekonomistlere faizsiz sistem bakış açısıyla yol göstermek.Dergimizin Vizyonu:Faizsiz ekonomi ve ticaret hayatı ile ilgili Türkiye'nin lider dergisi olmak ve sektöre ışık tutacak organizasyonlara imza atmak.İçerik :Katılım bankacılığı ve faizsiz finansman ürünleriKobilere yönelik haberlerEkonomi haberleriİş fırsatları, girişimcilik örnekleriFaiz dışı sermaye piyasalarıGenel olarak tüm konu başlıkları faizsizlik prensibine uygun olacaktır.Hedef Kitle :Katılım bankası üst yönetimleriKatılım bankası çalışanlarıEkonomi ile ilgili üst kurul ve kuruluşlarİş adamları dernekleriKobilerEsnafEkonomi ve finans dünyasına ilgi gösterenlerİş ve ticaret hayatı yöneticileriYazarlar  rof. Dr. Hayrettin KARAMANDoç. Dr. İshak Emin AKTEPEFikret AKDEMİR (TMSF Fon Uzmanı)Abdullah BOZGEYİK (Yatırım Danışmanı)Hüseyin TUNÇ (Albaraka Kredi Yönetim Müdürü, Ekonomist)TUİK tarafından her ay bir makaleBMD (Bizim Menkul Değerler) her ay bir makaleBahadır KAYA Teknoloji EditörüDanışma Kurulu  oç. Dr. İshak Emin AKTEPEAydın YABANLI (Türkiye Katılım Bankaları Birliği)Fatma SELÇUK (BMD GMY)Bu davaya gönül vermiş her kalem sahibine açık olan bu dergiyi yaşatmak farz-ı kifaye derecesinde önemlidir.www.ekoreel.com, Telefon: 0216 474 04 81, Faks: 0216 474 04 88
.Zenginlik, lüks ve israf
04:0020/12/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Soru:
Eşim (karım), bahçeli ve havuzlu büyük bir ev almam için ısrar ediyor, ben ise böyle fazlalıkların, lüks eklentilerin bulunmadığı mesela üç artı birlik bir dairede oturalım diyorum. Ne yapmam gerekiyor. Eşimi zühde (dünyadan asgari nasiplenmeye) zorlayamam, ama eşim olduğu için beraber yaşamak durumundayım. Onun zühdü kabul etmemesi boşamayı meşru kılmıyor, fakat ben de dünyaya dalıp yaşamak istemiyorum; ne yapmalıyım? Onun istediği bir evi satın alsam sevap mı günah mı kazanırım? Ben başımızı örten bir çatıya razıyım, onun dediğini yaparsam “Güzellikleri dünyada tüketip gidenler, ahirete bir şey bırakmayanlar” sınıfına girer miyim? Cevap:Müslümanın önceliği ahiret (ebedî hayat) olmalıdır. Peygamberimiz (s.a.) ümmeti için yoksulluktan değil, zenginlikten endişe etmiştir: “Vallahi sizin için yoksulluktan korkmuyorum, aksine size, önceki toplumlarda olduğu gibi bol dünyalık verilmesinden, bunun peşinde şahsi menfaat yarışına girmenizden ve onlar gibi sizin de bu yüzden helak olmanızdan korkuyorum.”“Bilin ki dünya hayatı, bir oyun, bir eğlence, bir gösteriş, aranızda bir övünme, mal ve evlâtta bir çokluk yarışından ibarettir. Tıpkı bir yağmur gibi ki bitirdikleri çiftçileri imrendirir, sonra kurumaya yüz tutar, bir de bakarsın ki sararmıştır, ardından da çerçöp haline gelmiştir. Âhirette ise ya çetin bir azap yahut Allah'ın bağışlaması ve hoşnutluğu vardır. Dünya hayatı sadece aldatıcı yararlanmadan ibarettir.” (Hadîd: 57/27).Kırmızı sınırları aşmamak şartıyla Müslümanın, dünya nimetlerinden istifade etmesi sakıncalı değildir. Bankalardan faizli para alarak daha geniş, daha lüks evler edinen kimseler günaha girerler. Ailesinin rahat ve huzurunu sağlamak için ve buna yeterli olacak ölçüde bir mesken edinen kimseler ise bu niyetlerinden dolayı sevaba girmiş olurlar; çünkü uygun bir mesken de nafaka borcuna dahildir.Yüksek binalar yapmada yarışa giren, bununla övünen ve böbürlenen kimseleri kınayan hadisler vardır. İsraf da naslarla haram kılınmıştır. Buna mukabil şu mealde hadisler de vardır:“Allah'ım günahlarımı bağışla, evimi genişlet ve bana lütfettiğin rızkımı bereketli eyle!”“Dört şey mutluluk verir: İyi eş (kadın), geniş mesken, iyi komşu ve işe yarar binek. Dört şey de insanı mutsuz kılar: Kötü komşu, huysuz eş, dar mesken (ev, barınak), işe yaramaz, kötü binek.”“…Allah sana mal vermiş ise bunun belirtisi üzerinde görülsün”.“Allah güzeldir, güzeli sever.”Duhâ suresinin son âyetinin meali şöyledir: “Rabbinin nimetini dile getir, şükür niyetiyle anlat”.İlk bakışta karşıt gibi gözüken bu hadisler şöyle yorumlanmıştır: Dünya malı, ikbali, refahı ve lüksü bir müminin hedefi olursa, bunları edinmeyi hayatının amacı kılarsa, bunlarla övünür, çoğaltmak için gece gündüz didinirse bu dinin maksadına ve Allah'ın rızasına uygun olmaz. Amacı ve hedefi Allah rızası olan bir mümine Allah zenginlik verirse, bu zenginliğin sosyal yükümlülüğünü yerine getirirse; bina, giyim kuşam, binek vb. şeylerde güzellik ve kalite tercihi sakıncalı da olmaz, kişinin durumuna, zaman ve mekan şartlarına göre israf da olmaz (İsraf görecelidir).Yorum böyle olmakla beraber bir şeyin hak ve israf olup olmadığının ölçütü yalınızca dar alanda durum ve şartlar olmamalı, daha geniş bir alanda insanların ihtiyaçları göz önüne alınmalıdır. Dünyada açlıktan ölenler var iken milyonlarca liralık mücevherat ile süslenen, saray gibi evlerde lüks ve israf içinde yaşayan müminlerden, yalnızca zekatlarını ödediler diye bu aç ve açıkların hesabı sorulmaz demek kolay değildir.
Mevlid kasidesini bestelemek
04:0024/12/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Musıki ile iştigal eden bir zat sormuştu:
1. Mevlid-i şerifin yeniden bestelenmesi caiz midir? 2. Mevlid-i şerifin geleneksel müzik türleri dışında bir müzik ile bestelenmesi uygun mudur?Cevabım şöyle oldu:Mevlid geceleri veya başka münasebetlerle okunan Arapça, Türkçe, Farsça, birçok manzume vardır. Arapça'da Bânet Sûad, Bürde, Hemziyye dışında Cezerî, Heytemî, İbn Cevzî, Berzencî vb.nin kaleme aldıkları kasideler (mevlidler) örnek olarak hatırlanabilir. Kaynaklarda Türkçe onaltı kadar mevlid kasidesi ismen kaydedilmiştir. Bunların içinde en meşhûru Süleyman Çelebi'nin 812/1409 yılında yazdığı “Vesiletü'n-Necât" isimli kasîdesidir. Dili halk tarafından hayli değşitirilmiş olarak günümüzde okunan mevlid kasîdesi budur.Hz. Peygamber'in (s.a.) doğum gecesi için merasim yapmak ve bu arada mezkûr kasideleri okumanın cevazı tartışılmış, bazıları bunun bid'at olduğunu, birçok münker fiilin işlenmesine sebep teşkil ettiğini ileri sürerek “mekrûh; hatta, haram" demişlerdir.Suyûtî (v. 911/1505) “Husnü'l-Maksıd fî Ameli'l-Mevlid" isimli eserinde, mevlid çevresinde işlenen kötü fiiller önlenirse mevlid câiz olur, demiştir. Mevlid kasîdesi genellikle besteli (nağmeli ve belli makamlarda) okunmaktadır. Mûsikîyi câiz gören fakihlere göre -ki, ben de bazı kayıt ve şartlarla caiz diyorum- mevlidin de besteli veya geleneğe göre alışılmış makamlarda okunmasında sakınca yoktur.Mevlidin veya ilahilerin besteleneceği müzik türü konusu fıkhın dışında kalır. Fıkha göre tür seçilmez. Yapılacak besteler hakkında karar verme işi müzisyenlere, beğenme ve tutma veya tutmama işi ise dinleyenlere, halka aittir.Sevgililer günü münasebetiyle sorulan iki soruya da şu cevabı vermiştim:1. Gerçek sevgili kimdir? Bir tercih hakkınız olsa ebedi sevgiliyi mi (Peygamberimiz) yoksa fani sevgiliyi mi tercih edersiniz? Niçin? Cevap: Var olan her şey gibi sevgi de Allah'tandır. Yokluk masivaya (Allah'tan gayrına) aittir, şu halde sevginin yokluğu nefret vb de masivaya aittir. Allah'tan gelen sevgi yine O'na aşıktır; O'nu bulmak ister. O'na en yakın ve O'nun bütün esma ve sıfâtının tecellîgâhı olan Allah Sevgilisi'ne (s.a.) ulaşabilen sevgi O'na en yakın sevgidir. Başka bütün sevgiler mecazidir, aslını arar. Mecazi sevgiler beşeridir, tabiidir, mahiyet ve renkleri farklıdır. Bu sebeple fani sevgiler, ebedi sevgiye mani olmaz, aksine ona vasıta olabilir.2. Peygamberimizle karşılaştığınızda O'na ne hediyesi vermek istersiniz? Veya O'ndan nasıl bir hediye almak istersiniz? Niçin?Cevap:Böyle bir devlet başıma konsa önce bunu, yalnızca bunu en büyük hediye olarak kabul ederim. Bana hoşnut olarak ve mahabbetle bakmasını dünyalara değişmem. Benim ona verebileceğim hediyem olamaz, aczimi ve sevgimi ayaklarının altına serer, Rabbinin vaad buyurduğu Makâm-ı Mahmûd'a ermesi için dua ederim; çünkü o öyle istiyor.
Başkanlık sistemi
04:0025/12/2015, Cuma
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Etyen Mahçupyan dünkü (24/12/'15) yazısında parlamenter rejimler ile başkanlık sistemini mukayeseli olarak ele almış, parlamenter sistemlerin birçok problemi içinde taşıdığı ve bu yüzden de miadını doldurmak üzere olduğu tespitlerinde bulunmuş. Meselelere ortadan bakamayan, mutlaka bir tarafı tutan ve bu yüzden diğer taraflara kör olan bazı yazarlar ve siyasetçiler ülkemizde başkanlık sisteminden söz edilince derhal Erdoğan karşıtlığı hastalığı nöbetine tutuluyor ve meseleyi gerektiği gibi ortaya koyup tartışmaya engel oluyor, başkanlık sistemi gelirse Erdoğan'ın diktatörlüğü ele geçireceğini ve ülkeyi istediği gibi yöneteceğini, bunun da hak ve özgürlükleri ortadan kaldıracağını ileri sürüyorlar. Mahçupyan ise bu iddia ve hayali ihtimale şu cevabı veriyor:
“Eğer amaç bir tahakküm sistemi yaratmak olsaydı, başkanlık ne AKP ne de Erdoğan'ın işine yarardı. Hiçbir 'iyi' başkanlık sistemi iktidarın şu anki gücünden daha fazlasını sağlayamaz. Ama ülkeyi bir bütün olarak yönetmeyi kolaylaştırır, riskleri azaltır, meşruiyeti pekiştirir. Bu da hem iktidarların daha sağlam bir zemin üzerinde iş yapmalarını, hem de toplumun siyasete doğrudan damgasını vurmasını sağlar.”Bir başkası da anayasa ve başkanlık sistemi teşebbüs ve tartışmalarını önemsizleştirmek üzere şöyle bir cümle kurmuştu: “Ülkenin dıştan ve içten kaynaklanan bunca problemi varken iktidarın başkanlık sistemi ve anayasa tartışmalarını gündemde tutması kabul edilemez.”Meselelere tek yönlü ve taraflı bakanların yukarıdakine benzer itirazlarını hep duyuyor ve okuyoruz. “Çözüm sürecine dönüş-operasyonlar”, “anayasa ve başkanlık sistemi-ekonomik, siyasi, sosyal problemler”, “mazlum ve mağdur insanların yanında olmak-milli çıkarlar öncelikli davranmak”, “komşularla sıfır problem- milli menfaatleri ve adaleti korumak”; bu listeyi uzatmak mümkün, bu ikililer arasında denge kurmak, her ikisini mümkün olduğunca birlikte götürmek, bu yöntem tıkanırsa bize ait değerlere bağlı kalarak gerekeni yapmak gibi şıklar da var iken at gözlüklüler hep birini tutar, savunur, olmadı diye gürültü yapar, diğerini görmezden gelir veya ihmal edilmesi gerektiğini söylerler.Asıl konuya dönelim.Bu ülkede anayasa ve bunun içinde başkanlık sistemi ile diğer problemler arasında ilişki yokmuş gibi tenkit, analiz ve tekliflerde bulunmak tutarsızdır. Bir sürü problemin, çıkmazın sebepleri arasında, hatta bazı durumlarda başında ülkenin ana kanunu ve sistemin belirleyicisi olan anayasa vardır. Bu anayasa ayak bağı olmayacak, milli menfaate en uygun sistem ve yönetimin önünü açacak şekilde mutlaka ve tez elden değiştirilmeli, yama ve tamir ile yetinmeyip yeniden yapılmalıdır.Başkanlık sistemi tartışılırken de bu, bir partiyi ve şahsı merkeze alarak değil, dünyanın gidiş yönü, milli menfaat ve ülkenin geleceği göz önüne alınarak yapılmalıdır.İslâmî sistem de referans olarak değil ama mekanizma olarak başkanlık sistemine benzer; çünkü bu sistemde halk başkanı (halifeyi, emîri) seçer, ona bey'at eder, başkan da hükümeti ve yüksek bürokrasiyi seçip tayin eder, yargıya müdahale edemez, İslâmî usule göre yasamayı ve denetimi yapacak olan heyet de başkandan bağımsızdır.Başkanlık sistemi ile ortadan bakarak ilgilenenlere Mahçupyan'ın yazısını okumalarını tavsiye ederim.
Ümmet şuuru nerede kaldı?
04:0027/12/2015, Pazar
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Arap Birliği'nin yaptığına bakın bir de Türkiye'nin yaptığına; bunların hangisi ümmet şuuru ve ortak düşmana karşı birlikte hareket vazifesine uygun düşüyor?
Ortak düşman kim?Diğer mazlum ve mağdur halklar yanında Müslüman ülkelerden de ellerini ve ayaklarını bir türlü çekmeyen, önce açıkça sömürgecilik yaparak, sonra da bunu üstü kapalı hale getirerek bu ülkelerin maddi ve manevi varlığını har vurup harman savuran, insanların ellerine İncil verip petrol, elmas ve altınlarını alan, sözde demokrasi havarisi kesilirken pis ve haram emelleri (çıkarları) söz konusu olduğunda askeri darbeleri ve diktatörleri destekleyen, İslam'ın sertine de yumuşağına da, ılımlısına da radikaline de razı olmayan, “İslam olmaktansa maddeci-solcu-ırkçılar olsun” diyebilen “büyük” değil, “iri” devletlerdir ortak düşman. Son zamanlarda bunlardan biri (Rusya) topu, tüfeği ve askeriyle bağıra bağıra Suriye'de at oynatıyor, Müslüman Suriye halkını temsil eden mücahidleri değil, yüzbinlerce insanın katili Esed'i destekliyor. Sözde Müslüman olan, ilim adamları ve kanaat önderleriyle konuştuğumuzda ümmetin birlik, beraberlik ve kardeşliğinden bahseden İran da Rusya ile işbirliği yaparak Suriye'de Esed'i destekliyor, mazlum ve mağdur Suriye halkını Ruslarla birlikte öldürüyorlar. Irak'ta Rusya nispeten gizli ve dolaylı, İran ise apaçık olarak var; neredeyse ülkeyi o yönetiyor.Öte yandan hala ümmet yerine Arap halkları ve ırkçılığı davası güden “Birlik” toplanıyor ve Rusya'yı, İran'ı, diğer işgalcileri ve sömürücüleri değil de Türkiye'yi kınıyorlar; ilgili haber şöyle:“Arap Birliği'nde dışişleri bakanları seviyesinde düzenlenen olağan dışı toplantıda, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Irak topraklarındaki varlığının kınandığı bildirildi. Toplantının ardından basına dağıtılan sonuç bildirgesinin ilk maddesinde, 'Türk askeri birliklerinin Irak topraklarına girmesi, Irak'ın egemenliğine karşı düşmanca tavrı ve Arap milli güvenliğine tehdit oluşu itibarıyla Türkiye hükümeti kınanmıştır' ifadesine yer verildi. Bildirgenin ikinci maddesinde de Türk hükümetinden Irak'taki güçlerini kayıtsız şartsız derhal çekmesi çağrısında bulunuldu.”Toplantıda İran'ın da içişlerine müdahale etmemesi istenmiş, ama hem ifade daha yumuşak hem de “askerini, komutanlarını, silahlarını oradan al ve çık” diyen bir ifade yok.Vahim duruma bakar mısınız: Gayrimüslim sömürücüler İslam ülkelerinde at oynatıyorlar, doğrudan savaşa katılarak Müslümanları (ümmetin çocuklarını) öldürüyor, ülkelerini harabeye çeviriyorlar, Arap Birliği ise toplanıyor, bunlara karşı çıkacak ve ümmeti birliğe ve yardımlaşmaya çağıracak yerde ümmet için orada olan Türk askerine karşı çıkıyorlar, onları işgalci sayıp derhal çekilmelerini istiyorlar!Halbuki bu Türk birliği, Irak Başbakanı Haydar el-İbadi'nin daha önce Türkiye ziyaretinde destek talep etmesi üzerine Peşmerge ve yerel grupların eğitimi için Musul'a bağlı Başika bölgesine gönderilmişti. Bu birlik işgalci değildi, çağrıldığı için oradaydı, masum Müslümanları öldürmüyordu, yabancı veya sapkın işgalcilerin zulmünden ümmeti korumak için orada bulunuyordu.Peki bu işte Türkiye'nin hiç mi milli (ulusal) menfaati yoktu?Elbette vardı, sınırlarının güvenliğini sağlamak ve ümmet ile bağının koparılmasını engellemek için de oradaydı; keşke diğer “Müslüman uluslar” da böyle bir bilinçle hareket etselerdi; işte o zaman yapay uluslara bölünmüş ümmet için yeniden toparlanmanın yolu açılmış olurdu.
Kendine bakmak…
04:0031/12/2015, Perşembe
G: 13/09/2019, Cuma
Sonraki haber
Hayreddin Karaman
Bizim geleneğimizde bir kimse ile buluştuğumuz veya rastlaştığımızda selam veririz, duruma göre hal hatır sorarız, ayrılacağımız zaman da “Allah'a ısmarladık, kalın sağlıkla, Allah'a emanet olun…” deriz, muhatabımız da bunlara uygun sözler söylerdi. Şimdiler de değişen ahlakımızı, insana ve topluma bakışımızı tam olarak yansıtan bir laf çıktı ortaya: “Kendine iyi bak”.
Biri diğerine “kendine iyi bak” diyorsa bunun iki manası olur: 1. “Benden ve başkasından sana fayda yok, sen kendi başının çaresine bak”. 2. “Başkası seni ilgilendirmez, başkası yüzünden rahatsız, dertli, fedâkâr olma!”İnsan haklarından ve demokrasiden söz edenler “birey, birey” diye diye, varoluşçular da “başkası cehennem” diyerek inanları bu hale getirdiler, bireyci ve egoist yaptılar. Benim yetişme çağımda analar ve babalar geleceklerini evvel Allah çocuklarında görürler, “Oğlum büyüyecek, eline ekmeğini alacak, eve bir de gelin alacağız, onlar bize bakacak, hizmetimizi görecekler, işte o zaman biz beş vaktimizi camide kılar, haccımızı yapar, kalan ömrümüzü huzur ve rahat içinde geçiririz” derlerdi.Şimdi gençler genellikle kendi buldukları biriyle evlenmeden önce ayrı ev ayarlıyorlar, anne ve babalarına da “Bunlardan ölünceye kadar daha nasıl faydalanabiliriz, onlar sayesinde kendimize nasıl çok ve daha iyi bakabiliriz” diye düşünüyor, buna göre planlar yapıyorlar. Kendileri daha müreffeh bir hayat yaşamak ve bazıları da çevreleriyle yarışabilmek için karı koca çalışıyorlar, ya çocuk yapmıyor, ya geç ve tek çocuk yapıyor, eve bakıcı tutuyor, varsa annelerini ve babalarını hizmetçi gibi kullanıyorlar. İşlerine yaramayacak aile büyükleri, anneler ve babaların yeri de huzur evleri oluyor.İşte “kendine iyi bak” neslinin insan, aile ve toplum anlayışı!Bizim geleneğimizde başkasının haline aldırmadan kendine iyi bakmak değil, kendine hoşça bakmak, kendini tanımak, insan olmanın idraki ve şuuru içinde vazifelerini yapmak, bireyci değil, şahsiyetçi olmak vardır. Ne diyor Şeyh Galib:Hoşça bak zatına kim zübde-i âlemsin sen
Merdüm-i dîde-i ekvân olan âdemsin senYani “Kendine dikkatli bak, kendini iyi tanı ve bil ki sen varlığın süzülmüşü, evrenin göz bebeği olan insansın”.Kendini bilen ve tanıyan insan zorunlu olarak Rabbini de bilecektir; kendine ait bilgi ne kadar artarsa Rabbini o nispette tanıyacak ve “Rabbini bilen insan” olma yolunda tekamül ederek hayatı sürdürecektir.İşte bu insan hodgâm (bencil) değil, dîğergâm (özgeci) olacak, kendi iyiliğini başkalarının iyiliği içinde bilecek ve görecektir. Büyük hakîm Sa'dî-i Şîrâzî bu ahlakı ne güzel dile getirmiş:
Fukara gönlünü hoş etmeye bakKendi rahatını geriye bırakRahat yüzü görmez kimse dünyadaKendi rahatını ararsa sade.
.
.
.
|
| Bugün 179 ziyaretçi (342 klik) kişi burdaydı! |
|
 |
|
|
rof. Dr. Hayrettin KARAMANDoç. Dr. İshak Emin AKTEPEFikret AKDEMİR (TMSF Fon Uzmanı)Abdullah BOZGEYİK (Yatırım Danışmanı)Hüseyin TUNÇ (Albaraka Kredi Yönetim Müdürü, Ekonomist)TUİK tarafından her ay bir makaleBMD (Bizim Menkul Değerler) her ay bir makaleBahadır KAYA Teknoloji EditörüDanışma Kurulu 
oç. Dr. İshak Emin AKTEPEAydın YABANLI (Türkiye Katılım Bankaları Birliği)Fatma SELÇUK (BMD GMY)Bu davaya gönül vermiş her kalem sahibine açık olan bu dergiyi yaşatmak farz-ı kifaye derecesinde önemlidir.www.ekoreel.com, Telefon: 0216 474 04 81, Faks: 0216 474 04 88
